Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1196 2207987 2177978 2026-05-19T23:30:43Z ~2026-30178-93 162002 /* */ Clean up 2207987 wikitext text/x-wiki {{update|date=Marso 2023}} {{Infobox broadcasting network |name = GMA Network |logo = Gma network logo.png |type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[Commercial television|commercial]] [[television network]] |branding = The ''Kapuso'' Network <small>(''Kapuso'' is a [[Tagalog language|Tagalog]] term for "a member of the heart")</small> |country = {{PHI}} |available = Pambansa |founder = [[Robert Stewart (entrepreneur)|Robert "Uncle Bob" Stewart]] |slogan = ''Buong Puso Para sa Kapuso'' ([[English language|English]]: Wholehearted for the One in Heart) |area = [[Philippines]] |tvstations = [[List of GMA Network stations]] |market_share = 35.95% <small>([[AGB Nielsen Philippines|Nielsen]] Urban National TAM January-August 2016)</small><ref>{{cite web|title=Media Ownership Monitor Philippines - GMA 7|url=http://philippines.mom-rsf.org/en/media/detail/outlet/gma-7/|publisher=[[Reporters Without Borders]]|accessdate=April 26, 2017}}</ref> |language = [[Wikang Filipino|Filipino]] (pangunahin)<br>[[Wikang Ingles|Ingles]] (pangalawa) |erp = |headquarters = [[GMA Network Center]], [[EDSA (road)|EDSA]] corner [[Timog Avenue]], Diliman, [[Quezon City]], [[Pilipinas]] |owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] |key_people = [[Felipe Gozon|Felipe L. Gozon]] <small>([[chairman]])</small><br>Gilberto R. Duavit Jr <small>([[president (corporate title)|president]] and [[Chief Operating Officer|COO]]</small>)<br>Felipe S. Yalong <small>(executive vice-president and [[Chief Financial Officer|CFO]]</small>)<br>Nessa Valdellon <small>(first vice president for news and public affairs)</small> |founded = {{start date and age|1950|3|1}} |launch_date = 1 Marso 1950 <small>([[DZBB-AM|radio]])</small><br>29 Oktubre 1961 <small>(television)</small> |former_names = RBS TV (1961–1974)<br>GMA Radio-Television Arts (1974–1992)<br>GMA Rainbow Satellite Network (1992–1995) |Picture format = [[1080i]] <small>(Downscaled to [[480i]] ([[SDTV]]))</small> |servicename1 = Sister channels |service1 = [[GMA News TV]]<br>[[Heart of Asia]]<br>[[Hallypop]] |servicename2 = International channels |service2 = [[GMA Pinoy TV]]<br>[[GMA Life TV]]<br>[[GMA News TV|GMA News TV International]] |website = [http://www.gmanetwork.com gmanetwork.com] |footnotes = }} Ang '''GMA Network''' ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA''') ay isang pangunahing komersyal na broadcast na telebisyon at radyo sa Pilipinas. Ang GMA Network ay ang pangunahing katangian ng GMA Network Inc. Ang unang broadcast sa telebisyon ay noong 29 Oktubre 1961, ang GMA Network (dating kilala bilang '''RBS TV Channel 7, GMA Radio-Television Arts''' at '''GMA Rainbow Satellite Network''') sa bilang "Kapuso Network" sa pagtukoy sa balangkas ng logo ng kumpanya. Ito ay namumula sa [[GMA Network Center]], sa [[Quezon City]] at ang transmiter nito, [[Tower of Power]] ay matatagpuan sa Tandang Sora Avenue, sa [[Quezon City]]. Ang orihinal na kahulugan ng “GMA” ay ang “[[Malawakang Maynila|Greater Manila Area]]” (Malawakang Maynila) na tumutukoy sa unang coverage area ng istasyon. Habang lumalawak ang network ay nagbago ito sa ''Global Media Arts''. Ngayon, ang pangunahing istasyon ng telebisyon ay [[DZBB-TV]] (GMA 7 Manila). Ang network ay may 3 na nagmumula na istasyon at 49 na istasyon sa buong bansa. Ang programa nito ay makukuha rin sa labas ng Pilipinas sa Internasyonal sa pamamagitan ng [[GMA Pinoy TV]], [[GMA Life TV]], [[GMA Regional Channel]] at [[GMA News TV International]]. == Kasaysayan == ===Republic Broadcasting System=== Ang GMA Network ay nagsimula sa himpilan ng radyong [[DZBB]] na pagmamay-ari ng ''Republic Broadcasting System'' ni Robert "Uncle Bob" Stewart, isang Amerikanong war correspondent. Ang himpilan ay nagsimulang sumahimpapawid noong 14 Hunyo 1950 sa ika-apat na palapag ng Gusaling Calvo sa [[Kalye Escolta]], Maynila. Sila ay nakilala sa pagtutok ng mga balita tulad ng biglaang pagkamatay ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ramon Magsaysay]], ang pagsabog ng Bundok Hibok-Hibok noong 17 Marso 1957 at iba't-ibang halalan ng bansa. Ang DZBB ang kauna-unahang himpilan ng radyo sa bansa na gumamit ng ''telephone patch'' para sa mga "live" na panayam. ANg himpilan din ang nagsahimpapawid ng palatuntunang na naging batayan ng mga kasalukuyang programang pampampolitika tulad ng ''Kuwentong Kutsero'' at ang paligsahang sa pag-awit sa radyo, ang ''Tawag ng Tanghalan''. Makalipas ang isang dekada, sinubukan ni Stewart ang pagsasahimpapawid sa telebisyon. Gamit ang dalawang kamera at isang lumang transmitter, ang [[DZBB-TV|RBS Channel 7]], ang ikatlong himpilan ng telebisyon sa Pilipinas ay unang sumahimpapawid noong 29 Oktubre 1961. Kahit na karamihan sa mga palatuntunang ng himpilang ito ay galing sa ibang bansa, ang RBS ay gumawa rin ng mga lokal na programa tulad ng ''Uncle Bob's Lucky Seven Club'', ''Dance Time with Chito'' at iba't-ibang programang pambalitaan. Laging nalulugmok sa pagkalugi ang RBS pagkatapos itatag ang kanilang himpilan ng telebisyon. Sila ay laging nalalayo sa mga ibang matatag na television networks ngunit ito ay hindi pumigil sa kanila para magsimulang sumahimpapawid sa [[Cebu]] ([[DYSS-TV]]) noong 1963. === GMA Radio-Television Arts === [[Image:GMA logo 1980.PNG|150px|left|thumb|Ang GMA Radio-Television Arts logo na ginamit mula 1979 hanggang 1992.]] Noong 21 Setyembre 1972, idineklara ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] ang Martial Law sa buong Pilipinas. Ilang lupon ng sundalo ang pumasok sa mga himpilan ng radyo at telebisyon at ito ay isinailalim sa kontrol ng militar upang maiwasan ang propaganda ng mga "komunista". Lahat ng media na kritikal kay Marcos ay ipinasara. Ang mga dayuhang indibidwal at kompanya ay hindi pinayagang magmay-ari ng kahit anong media outlet sa bansa. Si Stweart at ang [[American Broadcasting Corporation]], na nagmamay-ari ng ilang bahagi ng RBS<ref name="ABC">''GMA Gold: Fifty Years of Broadcast History'', Chelo Banal Formoso (ed.), GMA Network.</ref> ay napilitang ibenta ang majority share ng kompanya sa isang grupo na kinabibilangan nina Gilberto Duavit Sr., isang opisyal ng [[Malacañang]], Menandro Jimenez at Felipe Gozon noong 1974. Sa pamamagitan nito, ang himpilan ay muling pinayagang sumahimpapawid. Binago rin ang pangalan ng himpilan bilang ''GMA Radio-Television Arts'' (ang ibig sabihin ng GMA ay Greater Manila Area, ang pangunahing abot ng himpilan), ngunit ang RBS ang nagsilbi nilang opisyal na pangalan ng kompanya hanggang 1996. Si Jimenez ang tumayong pangulo ng kompanya samantalang si Gozon naman ang naging chairman. Nang namatay si [[Benigno Aquino, Jr.|Benigno "Ninoy" S. Aquino, Jr.]], isang dating senador na tumutuligsa sa pamahalaang Marcos noong 21 Agosto 1983, isa lamang itong maliit na balita noon dahil kontrolado ni Marcos ang media noon. Unti-unting nawala ang kontrol ni Marcos sa media nang isahimpapawid ng GMA ang libing ni Aquino, ang nag-iisang lokal na himpilan na gumawa nito. Noong 1984, sinubukan ni [[Imee Marcos]], anak ni Pangulong Marcos, na kupkupin ang GMA ngunit ito ay hindi nagtagumpay at pinigilan ito ng mga punong ehekutibo ng GMA. Tuluyang umalis ng bansa si Stewart at nadismaya sa ginawa ng mga Marcos. Ang GMA rin ang naging instrumental noong panahon bago isaganap ang [[Rebolusyon sa EDSA]] noong 1986. Ang network ang unang umere ng isang panayam kay [[Corazon Aquino]] noong 1984, at kanyang ipinahayag na tatakbo siya bilang Pangulo kung makakakuha siya ng isang milyong lagda. Noong [[Pebrero]] 1986, ang network rin ang unang nagbalita na sina [[Fidel Ramos]] at [[Juan Ponce Enrile]] ay tumiwalag na sa pamahalaang Marcos. Nang naibalik na ang demokrasya sa Pilipinas sa pamamagitan ng People Power Revolution noong 1986, ang mga himpilan ng telebisyong ipinasara noong Martial Law ay muling sumahimpapawid, at ang karamihan ay ibinalik sa orihinal nilang may-ari. Ang ABS-CBN ay muli ring umere at makalipas ng anim na buwan ay kinuha ang pangunahing posisyon sa ratings. Ang kalagayang pampolitika ng bansa ay nakadagdag sa mga pahirap ng himpilan nang kupkupin ito ng mga rebeldeng sundalo, para patumbahin si Pangulong Aquino. Noong 1987, binuksan nila ang kanilang live studio, ang Broadway Centrum, pinalakas ang kanilang mga programa at binuksan ang kanilang 777-talampakang ''Tower of Power'', ang pinakamataas na istrakturang ginawa ng tao sa bansa noong 1988. ===Ang ''Rainbow'' network=== [[Image:GMA 97.png|150px|frame|Ang ''Rainbow Network'' ang naging pagkakakilanlan ng network hanggang 2002 nang baghuin nila ang kanilang logo at islogan.]] Naging pangunahing prayoridad ng GMA ang pagsasahimpapawid sa ibang bansa nang ilunsad nila ang ''Rainbow Sattelite'' noong 30 Abril 1992. Sa pamamagitan ng mga relay stations, ang mga palatuntunan ng GMA ay napapanood sa buong bansa at sa Timog Silangang Asya. Umere rin ang ibang programa ng GMA sa animnapung (60) lungsod sa Estados Unidos at ibang bahagi ng Timog Amerika sa pamamagitan ng ''International Channel Network''. Ang GMA rin ang naging opisyal na tagahimpapawid ng 1995 [[World Youth Day]], ang huling bisita ni [[Papa Juan Pablo II]] sa bansa. Nang taong ding iyon, inilunsad ng GMA ang kanilang UHF na himpilan, ang Cityet Television, bagong mga palatuntunan (kabilang rito ang [[Bubble Gang]] at [[Startalk]], na ngayon ay isa sa mga pinakamatagal nang umeereng programa sa telebisyon), at ang balitaang [[Saksi]] nina [[Mike Enriquez]], [[Mel Tiangco]] at [[Jay Sonza]]. Kasabay nito ang dalawang sikat na programang sumahimpapawid sa [[ABS-CBN]] ng ilang taon, ang [[Eat Bulaga]] at ''Okay Ka Fairy Ko''. Noong 1996, pormal nang binago ng GMA ang kanilang pangalang pankalakal bilang ''GMA Network, Incorporated''. Binago din ang ankronim ng GMA bilang "Global Media Arts". Ang GMA Films ay itinatag rin ng nasabing taon. At noong 1998, inilunsad nito ang pinakamahal na pelikula noong panahon na iyon, ang [[José Rizal (pelikula)|José Rizal]] na nagkakahalaga ng 80 milyong piso. Ang pelikulang ito ay tumanggap ng maraming parangal at pagpuri. Ang GMA rin ang kauna-unahang nakatanggap ng [[Peabody Award]] para sa Investigative Journalism sa Pilipinas noong 1999. Ang Citynet ay binago at naging EMC, ang pinaka-unang music video channel sa bansa. Ito ay naging Channel V Philipines makalipas ng ilang panahon. Ngunit ito ay napilitang ipasara dahil sa magkakontra ng interes sa ginta ng mga nagpapalakad ng GMA, na noon ay kinukunsidera ng PLDT, na nagmamay-ari sa [[MTV Philippines]], isa sa mga sangay nito. Ang GMA rin ang naging opisyal na tagapagsahimpapawid sa Pilipinas ng Global Millenium Day Broadcast noong 2000. Noong Enero 2000, bumaba sa bilang pangulo ng GMA si Menardo Jimenez at si Felipe Gozon pumalit sa kanya. Si Gilberto Duavit Jr. naman ang naging Chief Operating Office ng kompanya. ===Ang ''Kapuso'' network=== [[Image:kapuso unveiling.jpg|150px|left|thumb|Ipinakita ng GMA Network ang ''Kapuso'' logo sa tuktok ng [[GMA Network Center]].]] Noong 2002, binago ng network ang kanilang pagkakakinlanlan upang manguna sa pagbibigay ng balita at aliw. Binago nila ang kanilang logo at islogan para maipakita ang kanilang bagong pagkakakinlanlan ngunit kasama pa rin ang kanilang dating islogan bilang ''Rainbow Network''. Ang bagong tatak ay may kasamang pulang hugis pusong na kasama ang iba't ibang kulay na tumatayo bilang isang bahaghari. Ang naging bago nilang islogan ay "''Kapuso, Anumang Kulay ng Buhay''". Ang mga ito ay ipinakita sa publiko noong 27 Oktubre 2002 sa isang espesyal na pagtatanghal ng programang [[SOP Rules]]. ==Mga palabas== {{main|Talaan ng mga palabas ng GMA Network}} Kinapalolooban ang mga programa ng GMA Network ng mga balita, mga palabas tungkol sa kasalukuyang kaganapan, [[dokumentaryo]], [[drama]], mga seryeng banyagang sinalin sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]], mga palabas ng balitaktakan, palarong palabas, mga sari-saring palabas, musikal, [[sitcom]], pambatang palabas, mga [[anime]], mga palabas na pantasya at realidad. Halos lahat ng mga palabas nito ay isinasahimpapawid mula sa GMA Network Center. ==Mga kaugnay na artikulo== *[[Telebisyon]] *[[Tala ng mga estasyong pantelebisyon sa Pilipinas]] *[[Tala ng mga himpilan ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== *[https://www.gmanetwork.com GMANetwork.com] {{GMA Network}} {{Radyo sa Pilipinas}} {{Telebisyon sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga network pantelebisyon]] [[Kategorya:Telebisyon sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:GMA Network]] nohmrkg8j6pmbvn7q6678jqypza6ipb 2207992 2207987 2026-05-20T00:09:38Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30178-93|~2026-30178-93]] ([[User talk:~2026-30178-93|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Wutsje|Wutsje]] 2167114 wikitext text/x-wiki {{update|date=Marso 2023}} {{Infobox broadcasting network |name = GMA Network |logo = Gma network logo.png |type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[Commercial television|commercial]] [[television network]] |branding = The ''Kapuso'' Network <small>(''Kapuso'' is a [[Tagalog language|Tagalog]] term for "a member of the heart")</small> |country = {{PHI}} |available = Pambansa |founder = [[Robert Stewart (entrepreneur)|Robert "Uncle Bob" Stewart]] |slogan = ''Buong Puso Para sa Kapuso'' ([[English language|English]]: Wholehearted for the One in Heart) |area = [[Philippines]] |tvstations = [[List of GMA Network stations]] |market_share = 35.95% <small>([[AGB Nielsen Philippines|Nielsen]] Urban National TAM January-August 2016)</small><ref>{{cite web|title=Media Ownership Monitor Philippines - GMA 7|url=http://philippines.mom-rsf.org/en/media/detail/outlet/gma-7/|publisher=[[Reporters Without Borders]]|accessdate=April 26, 2017}}</ref> |language = [[Wikang Filipino|Filipino]] (pangunahin)<br>[[Wikang Ingles|Ingles]] (pangalawa) |erp = |headquarters = [[GMA Network Center]], [[EDSA (road)|EDSA]] corner [[Timog Avenue]], Diliman, [[Quezon City]], [[Pilipinas]] |owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] |key_people = [[Felipe Gozon|Felipe L. Gozon]] <small>([[chairman]])</small><br>Gilberto R. Duavit Jr <small>([[president (corporate title)|president]] and [[Chief Operating Officer|COO]]</small>)<br>Felipe S. Yalong <small>(executive vice-president and [[Chief Financial Officer|CFO]]</small>)<br>Nessa Valdellon <small>(first vice president for news and public affairs)</small> |founded = {{start date and age|1950|3|1}} |launch_date = 1 Marso 1950 <small>([[DZBB-AM|radio]])</small><br>29 Oktubre 1961 <small>(television)</small> |former_names = RBS TV (1961–1974)<br>GMA Radio-Television Arts (1974–1992)<br>GMA Rainbow Satellite Network (1992–1995) |Picture format = [[1080i]] <small>(Downscaled to [[480i]] ([[SDTV]]))</small> |servicename1 = Sister channels |service1 = [[GMA News TV]]<br>[[Heart of Asia]]<br>[[Hallypop]] |servicename2 = International channels |service2 = [[GMA Pinoy TV]]<br>[[GMA Life TV]]<br>[[GMA News TV|GMA News TV International]] |website = [http://www.gmanetwork.com gmanetwork.com] |footnotes = }} Ang '''GMA Network''' ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA''') ay isang pangunahing komersyal na broadcast na telebisyon at radyo sa Pilipinas. Ang GMA Network ay ang pangunahing katangian ng GMA Network Inc. Ang unang broadcast sa telebisyon ay noong 29 Oktubre 1961, ang GMA Network (dating kilala bilang '''RBS TV Channel 7, GMA Radio-Television Arts''' at '''GMA Rainbow Satellite Network''') sa bilang "Kapuso Network" sa pagtukoy sa balangkas ng logo ng kumpanya. Ito ay namumula sa [[GMA Network Center]], sa [[Quezon City]] at ang transmiter nito, [[Tower of Power]] ay matatagpuan sa Tandang Sora Avenue, sa [[Quezon City]]. Ang orihinal na kahulugan ng “GMA” ay ang “[[Malawakang Maynila|Greater Manila Area]]” (Malawakang Maynila) na tumutukoy sa unang coverage area ng istasyon. Habang lumalawak ang network ay nagbago ito sa ''Global Media Arts''. Ngayon, ang pangunahing istasyon ng telebisyon ay [[DZBB-TV]] (GMA 7 Manila). Ang network ay may 3 na nagmumula na istasyon at 49 na istasyon sa buong bansa. Ang programa nito ay makukuha rin sa labas ng Pilipinas sa Internasyonal sa pamamagitan ng [[GMA Pinoy TV]], [[GMA Life TV]] at [[GMA News TV International]]. == Kasaysayan == ===Republic Broadcasting System=== Ang GMA Network ay nagsimula sa himpilan ng radyong [[DZBB]] na pagmamay-ari ng ''Republic Broadcasting System'' ni Robert "Uncle Bob" Stewart, isang Amerikanong war correspondent. Ang himpilan ay nagsimulang sumahimpapawid noong 14 Hunyo 1950 sa ika-apat na palapag ng Gusaling Calvo sa [[Kalye Escolta]], Maynila. Sila ay nakilala sa pagtutok ng mga balita tulad ng biglaang pagkamatay ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ramon Magsaysay]], ang pagsabog ng Bundok Hibok-Hibok noong 17 Marso 1957 at iba't-ibang halalan ng bansa. Ang DZBB ang kauna-unahang himpilan ng radyo sa bansa na gumamit ng ''telephone patch'' para sa mga "live" na panayam. ANg himpilan din ang nagsahimpapawid ng palatuntunang na naging batayan ng mga kasalukuyang programang pampampolitika tulad ng ''Kuwentong Kutsero'' at ang paligsahang sa pag-awit sa radyo, ang ''Tawag ng Tanghalan''. Makalipas ang isang dekada, sinubukan ni Stewart ang pagsasahimpapawid sa telebisyon. Gamit ang dalawang kamera at isang lumang transmitter, ang [[DZBB-TV|RBS Channel 7]], ang ikatlong himpilan ng telebisyon sa Pilipinas ay unang sumahimpapawid noong 29 Oktubre 1961. Kahit na karamihan sa mga palatuntunang ng himpilang ito ay galing sa ibang bansa, ang RBS ay gumawa rin ng mga lokal na programa tulad ng ''Uncle Bob's Lucky Seven Club'', ''Dance Time with Chito'' at iba't-ibang programang pambalitaan. Laging nalulugmok sa pagkalugi ang RBS pagkatapos itatag ang kanilang himpilan ng telebisyon. Sila ay laging nalalayo sa mga ibang matatag na television networks ngunit ito ay hindi pumigil sa kanila para magsimulang sumahimpapawid sa [[Cebu]] ([[DYSS-TV]]) noong 1963. === GMA Radio-Television Arts === [[Image:GMA logo 1980.PNG|150px|left|thumb|Ang GMA Radio-Television Arts logo na ginamit mula 1979 hanggang 1992.]] Noong 21 Setyembre 1972, idineklara ni dating [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] ang Martial Law sa buong Pilipinas. Ilang lupon ng sundalo ang pumasok sa mga himpilan ng radyo at telebisyon at ito ay isinailalim sa kontrol ng militar upang maiwasan ang propaganda ng mga "komunista". Lahat ng media na kritikal kay Marcos ay ipinasara. Ang mga dayuhang indibidwal at kompanya ay hindi pinayagang magmay-ari ng kahit anong media outlet sa bansa. Si Stweart at ang [[American Broadcasting Corporation]], na nagmamay-ari ng ilang bahagi ng RBS<ref name="ABC">''GMA Gold: Fifty Years of Broadcast History'', Chelo Banal Formoso (ed.), GMA Network.</ref> ay napilitang ibenta ang majority share ng kompanya sa isang grupo na kinabibilangan nina Gilberto Duavit Sr., isang opisyal ng [[Malacañang]], Menandro Jimenez at Felipe Gozon noong 1974. Sa pamamagitan nito, ang himpilan ay muling pinayagang sumahimpapawid. Binago rin ang pangalan ng himpilan bilang ''GMA Radio-Television Arts'' (ang ibig sabihin ng GMA ay Greater Manila Area, ang pangunahing abot ng himpilan), ngunit ang RBS ang nagsilbi nilang opisyal na pangalan ng kompanya hanggang 1996. Si Jimenez ang tumayong pangulo ng kompanya samantalang si Gozon naman ang naging chairman. Nang namatay si [[Benigno Aquino, Jr.|Benigno "Ninoy" S. Aquino, Jr.]], isang dating senador na tumutuligsa sa pamahalaang Marcos noong 21 Agosto 1983, isa lamang itong maliit na balita noon dahil kontrolado ni Marcos ang media noon. Unti-unting nawala ang kontrol ni Marcos sa media nang isahimpapawid ng GMA ang libing ni Aquino, ang nag-iisang lokal na himpilan na gumawa nito. Noong 1984, sinubukan ni [[Imee Marcos]], anak ni Pangulong Marcos, na kupkupin ang GMA ngunit ito ay hindi nagtagumpay at pinigilan ito ng mga punong ehekutibo ng GMA. Tuluyang umalis ng bansa si Stewart at nadismaya sa ginawa ng mga Marcos. Ang GMA rin ang naging instrumental noong panahon bago isaganap ang [[Rebolusyon sa EDSA]] noong 1986. Ang network ang unang umere ng isang panayam kay [[Corazon Aquino]] noong 1984, at kanyang ipinahayag na tatakbo siya bilang Pangulo kung makakakuha siya ng isang milyong lagda. Noong [[Pebrero]] 1986, ang network rin ang unang nagbalita na sina [[Fidel Ramos]] at [[Juan Ponce Enrile]] ay tumiwalag na sa pamahalaang Marcos. Nang naibalik na ang demokrasya sa Pilipinas sa pamamagitan ng People Power Revolution noong 1986, ang mga himpilan ng telebisyong ipinasara noong Martial Law ay muling sumahimpapawid, at ang karamihan ay ibinalik sa orihinal nilang may-ari. Ang ABS-CBN ay muli ring umere at makalipas ng anim na buwan ay kinuha ang pangunahing posisyon sa ratings. Ang kalagayang pampolitika ng bansa ay nakadagdag sa mga pahirap ng himpilan nang kupkupin ito ng mga rebeldeng sundalo, para patumbahin si Pangulong Aquino. Noong 1987, binuksan nila ang kanilang live studio, ang Broadway Centrum, pinalakas ang kanilang mga programa at binuksan ang kanilang 777-talampakang ''Tower of Power'', ang pinakamataas na istrakturang ginawa ng tao sa bansa noong 1988. ===Ang ''Rainbow'' network=== [[Image:GMA 97.png|150px|frame|Ang ''Rainbow Network'' ang naging pagkakakilanlan ng network hanggang 2002 nang baghuin nila ang kanilang logo at islogan.]] Naging pangunahing prayoridad ng GMA ang pagsasahimpapawid sa ibang bansa nang ilunsad nila ang ''Rainbow Sattelite'' noong 30 Abril 1992. Sa pamamagitan ng mga relay stations, ang mga palatuntunan ng GMA ay napapanood sa buong bansa at sa Timog Silangang Asya. Umere rin ang ibang programa ng GMA sa animnapung (60) lungsod sa Estados Unidos at ibang bahagi ng Timog Amerika sa pamamagitan ng ''International Channel Network''. Ang GMA rin ang naging opisyal na tagahimpapawid ng 1995 [[World Youth Day]], ang huling bisita ni [[Papa Juan Pablo II]] sa bansa. Nang taong ding iyon, inilunsad ng GMA ang kanilang UHF na himpilan, ang Cityet Television, bagong mga palatuntunan (kabilang rito ang [[Bubble Gang]] at [[Startalk]], na ngayon ay isa sa mga pinakamatagal nang umeereng programa sa telebisyon), at ang balitaang [[Saksi]] nina [[Mike Enriquez]], [[Mel Tiangco]] at [[Jay Sonza]]. Kasabay nito ang dalawang sikat na programang sumahimpapawid sa [[ABS-CBN]] ng ilang taon, ang [[Eat Bulaga]] at ''Okay Ka Fairy Ko''. Noong 1996, pormal nang binago ng GMA ang kanilang pangalang pankalakal bilang ''GMA Network, Incorporated''. Binago din ang ankronim ng GMA bilang "Global Media Arts". Ang GMA Films ay itinatag rin ng nasabing taon. At noong 1998, inilunsad nito ang pinakamahal na pelikula noong panahon na iyon, ang [[José Rizal (pelikula)|José Rizal]] na nagkakahalaga ng 80 milyong piso. Ang pelikulang ito ay tumanggap ng maraming parangal at pagpuri. Ang GMA rin ang kauna-unahang nakatanggap ng [[Peabody Award]] para sa Investigative Journalism sa Pilipinas noong 1999. Ang Citynet ay binago at naging EMC, ang pinaka-unang music video channel sa bansa. Ito ay naging Channel V Philipines makalipas ng ilang panahon. Ngunit ito ay napilitang ipasara dahil sa magkakontra ng interes sa ginta ng mga nagpapalakad ng GMA, na noon ay kinukunsidera ng PLDT, na nagmamay-ari sa [[MTV Philippines]], isa sa mga sangay nito. Ang GMA rin ang naging opisyal na tagapagsahimpapawid sa Pilipinas ng Global Millenium Day Broadcast noong 2000. Noong Enero 2000, bumaba sa bilang pangulo ng GMA si Menardo Jimenez at si Felipe Gozon pumalit sa kanya. Si Gilberto Duavit Jr. naman ang naging Chief Operating Office ng kompanya. ===Ang ''Kapuso'' network=== [[Image:kapuso unveiling.jpg|150px|left|thumb|Ipinakita ng GMA Network ang ''Kapuso'' logo sa tuktok ng [[GMA Network Center]].]] Noong 2002, binago ng network ang kanilang pagkakakinlanlan upang manguna sa pagbibigay ng balita at aliw. Binago nila ang kanilang logo at islogan para maipakita ang kanilang bagong pagkakakinlanlan ngunit kasama pa rin ang kanilang dating islogan bilang ''Rainbow Network''. Ang bagong tatak ay may kasamang pulang hugis pusong na kasama ang iba't ibang kulay na tumatayo bilang isang bahaghari. Ang naging bago nilang islogan ay "''Kapuso, Anumang Kulay ng Buhay''". Ang mga ito ay ipinakita sa publiko noong 27 Oktubre 2002 sa isang espesyal na pagtatanghal ng programang [[SOP Rules]]. ==Mga palabas== {{main|Talaan ng mga palabas ng GMA Network}} Kinapalolooban ang mga programa ng GMA Network ng mga balita, mga palabas tungkol sa kasalukuyang kaganapan, [[dokumentaryo]], [[drama]], mga seryeng banyagang sinalin sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]], mga palabas ng balitaktakan, palarong palabas, mga sari-saring palabas, musikal, [[sitcom]], pambatang palabas, mga [[anime]], mga palabas na pantasya at realidad. Halos lahat ng mga palabas nito ay isinasahimpapawid mula sa GMA Network Center. ==Mga kaugnay na artikulo== *[[Telebisyon]] *[[Tala ng mga estasyong pantelebisyon sa Pilipinas]] *[[Tala ng mga himpilan ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== *[https://www.gmanetwork.com GMANetwork.com] {{GMA Network}} {{Radyo sa Pilipinas}} {{Telebisyon sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga network pantelebisyon]] [[Kategorya:Telebisyon sa Kalakhang Maynila]] [[Kategorya:GMA Network]] o6z3es3guifjegssuk948yotvp95y7m 0 3138 2208065 2205912 2026-05-20T06:04:04Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-26694-59|~2026-26694-59]] ([[User talk:~2026-26694-59|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Maskbot|Maskbot]] 1925343 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[Sketch comedy]] | creator = Marivin Arayata | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Network|GMA Entertainment TV Group]] | writer = | screenplay = | story = | director = Uro Q. Dela Cruz | creative_director = | presenter = | starring = Tignan ang [[#The Gang|listahan ng mga dati at kasalukuyang artista ng Bubble Gang]]. | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = 1100 episodes (as of October 2017) | list_episodes = | executive_producer = Camille Hermoso | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = [[multicamera setup]] | runtime = 1 oras at 30 minuto | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = {{start date|1995|10|20}} | last_aired = kasalukuyan <!-- {{end date|||}} --> | preceded_by = | followed_by = | related = | website = http://www.igma.tv/shows/bubble-gang | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''''Bubble Gang''''' ay isang palatuntunan ng estasyong [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]]. Ang mga gumaganap dito ay sila [[Ogie Alcasid]], [[Michael V.]], [[Rufa Mae Quinto]], [[Ara Mina]], [[Wendell Ramos]], [[Antonio Aquitania]], at marami pang iba. Lumalabas ito tuwing Biyernes ng gabi. Marami itong mga ''sketch'' para sa katatawanan. Isa na dito ay ang Iyo Tube, isang ''parody'' ng websayt na [[YouTube]]. == Mga Gang == === Pangunahing Tauhan === * [[Michael V.]] {{small|(1995–kasalukuyan)}}<ref name="cast5"/></small> * [[Diego Llorico]] {{small|(1996–kasalukuyan)}} * Myka Flores {{small|(1997–kasalukuyan)}} * [[Rufa Mae Quinto]] {{small|(2001–kasalukuyan)}} * [[Antonio Aquitania]] {{small|(1995–kasalukuyan)}}<ref name="cast5"/></small> * Boy2 Quizon {{small|(2003–kasalukuyan)}} * [[Maureen Larrazabal]] {{small|(2002–kasalukuyan)}} * [[Moymoy Palaboy|James "Moymoy" Obeso]] {{small|(2008–kasalukuyan)}}<ref name=cast6>Part of Iyo Tube segment.</ref></small> * [[Moymoy Palaboy|Rodfil "Roadfill" Obeso]] {{small|(2008–kasalukuyan)}}<ref name="cast6"/></small> * [[Ellen Adarna]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * [[Sam Pinto]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * [[Jackie Rice]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * [[Gwen Zamora]] {{small|(2010–kasalukuyan)}} * Betong Sumaya {{small|(2012–kasalukuyan)}} * [[Paolo Contis]] {{small|(2012-kasalukuyan)}} * [[Sef Cadayona]] {{small|(2012–kasalukuyan)}} * [[Mikael Daez]] {{small|(2012–kasalukuyan)}} * [[Andrea Torres]] {{small|(2012-kasalukuyan)}} * [[Jan Manual]]{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * [[Denise Barbacena]]{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * [[Arny Ross]]{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * Juancho Trivino{{ref|6|6}} {{small|(2013–kasalukuyan)}} * [[Valeen Montenegro]] {{small|(2015–kasalukuyan)}} * [[Joshua Melgar]] {{small|(2015–kasalukuyan)}} * Arra San Agustin {{small|(2016–kasalukuyan)}} * [[Analyn Barro]] {{small|(2016–kasalukuyan)}} * [[Jak Roberto]] {{small|(2016–kasalukuyan)}} * [[Mikoy Morales]] {{small|(2017–kasalukuyan)}} * Lovely Abella {{small|(2017–kasalukuyan)}} * [[Archie Alemania]] {{small|(2017–kasalukuyan)}} * Ashley Rivera {{small|(2017–kasalukuyan)}} ===Karagdagang Tauhan=== * Ang Dating Doon <small>Segment (1998–2000, 2005, 2011–kasalukuyan)</small> **Herman "Isko" Salvador <small>(Brod Pete)</small> **Cesar Cosme <small>(Bro. Willie)</small> **Chito Francisco <small>(Bro. Jocel)</small> * Jacky Woo <small>(2007–kasalukuyan)</small> * Eri Neeman <small>(2012–kasalukuyan)</small> ===Mga dating Tauhan=== * <small>(1995–1996)<ref name=cast5 /></small> * [[Aiko Melendez]] <small>(1995–1998)<ref name=cast5 /></small> * Susan Lozada <small>(1995–1998)</small> * [[Eric Fructuoso]] <small>(1995–2000)<ref name=cast5 /></small> * Maricar De Mesa <small>(1995–2000)<ref name=cast5 /></small> * [[Assunta de Rossi]] <small>(1995–2002)<ref name="cast5"/></small> * Jackie de Guzman <small>(1995-1998)</small> * Shirley Fuentes <small>(1996–1998)</small> * [[Luis Alandy]] <small>(1998–1999)</small> * [[Francis Magalona]] <small>(1998)</small> * Amanda Page <small>(1998–2000)<ref name=cast5 /></small> * Sherilyn Reyes <small> (1998–2002) </small> * [[Toni Gonzaga]] <small>(1998–2004)</small> * [[Mark Herras]] <small>(2007-2008)</small> * [[Ara Mina]] <small> (1998–2008)</small> * [[Diana Zubiri]] <small> (2003–2009) </small> * [[Francine Prieto]] <small> (2005–2010) </small> * [[Wendell Ramos]] <small>(1995–2011) </small> * Axel Cruz <small>(2012–2013)<ref name=cast5 /></small> ==Mga nakamit na Parangal== ===UP Gandingan Awards=== * 2010 Winner, Best Gag Show ===USTv Student's Choice Awards=== * 2010 Winner, Best Gag Show * 2009 Winner, Best Gag Show * 2008 Winner, Best Gag Show * 2004 Winner, Best Comedy Program ===Gawad Tanglaw Awards=== * 2012 Winner, Best Comedy Program ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best Comedy Programme Category * 2004 Winner, Best Comedy Programme Category * 2003 Highly Commended, Best Comedy Programme Category ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best Gag Show * 2009 Winner, Best Gag Show <small>tied with [[ABS-CBN]] Gag Show, [[Banana Split (TV series)|Banana Split]] </small> * 2007 Winner, Best Gag Show * 2006 Winner, Best Gag Show * 2005 Winner, Best Gag Show <small>tied with ABS-CBN Kids Gag Show, [[Goin Bulilit]]</small> * 2004 Winner, Best Gag Show * 2003 Winner, Best Gag Show * 2002 Winner, Best Gag Show * 2001 Winner, Best Gag Show * 2000 Winner, Best Gag Show * 1999 Winner, Best Gag Show * 1998 Winner, Best Gag Show * 1997 Winner, Best Gag Show * 1996 Winner, Best Gag Show ===Best Comedy Actor / Actress Winners=== * (2005, 2003, 2002, & 2000) Winner, Best Comedy Actor - Michael V. * (2010, 2008, 2007, 2006, 2004, & 2000) Winner, Best Comedy Actor - Ogie Alcasid * (2006, 2008, 2009 & 2012) Winner, Best Comedy Actress - Rufa mae Quinto {{Citation needed|date=December 2007}} == Silipin Din == * [[Nuts Entertainment]] * [[Ful Haus]] == Sanggunian == {{reflist|refs= <ref name=cast5>They were the first cast members of this show.</ref> }} == Panlabas na kawing == *[http://www.igma.tv/showabout.php?showid=12 Official Website] at [http://www.igma.tv iGMA.tv] *{{Facebook|BubbleGang}} *[http://telebisyon.net/serye/Bubble-Gang/detalye/25/ Bubble Gang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025001333/http://telebisyon.net/serye/Bubble-Gang/detalye/25/ |date=2008-10-25 }} at Telebisyon.net * {{IMDb title|0372051|Bubble Gang}} [[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] g1k9xetdng0ui88w8nrzbk6l4h9gzd8 4 9923 2208085 2207889 2026-05-20T08:56:12Z Ryomaandres 8044 /* Supnayan ng mga napiling Alam ba ninyo? */ 2208085 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Mayo 2026 === *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Taj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] 3xqvqkwpsdo42388subkw56xo97vc3u 2208120 2208085 2026-05-20T10:38:34Z Ryomaandres 8044 /* Mayo 2026 */ 2208120 wikitext text/x-wiki {{ABNkahon}} Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na panuntunan ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang panuntunan na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga hakbang at panuntunan na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''. ==Mga hakbang at panuntunan== Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?": ====Unang hakbang: Pumili==== *Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag. *Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan. *Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal. *Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa. *Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba). *Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?". *Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit. *Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?" *Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa. ====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"==== *Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan". *Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan. *Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?" ====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina==== *Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord. :Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt> ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}. ====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa==== *Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe: ::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}} *Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo. ====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan==== *Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap. *Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba. == Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' == <!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)--> {| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;" | style="padding-top:4px; text-align:center;"| [[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]] [[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]] <!---{{Archive list long}}----> |}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN--> '''''Alam ba ninyo...''''' <!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO--> === Mayo 2026 === *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''', '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''', matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? === Abril === *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? *...na ang '''[[Digmaang Daang Taon]]''' ay bunsod ng tunggalian hinggil sa '''[[Dukado ng Aquitania]]'''? *...na ang [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Italya|Pandaigdigang Pamanang Pook]] na '''[[Cinque Terre]]''', na nangangahulugang 'Limang Lupain', ay tumutukoy sa mga [[comune|bayan]] at [[frazione|nayon]] ng '''[[Monterosso al Mare]]''', '''[[Vernazza]]''', '''[[Corniglia]]''', '''[[Manarola]]''', at '''[[Riomaggiore]]'''? *...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]? === Marso 2026 === *...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''? *...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''? *...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''? *...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''? *...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''? <!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki--> [[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]] 1x16lfr45h0xmhgq5ja46bj0tp89lew 0 14038 2207976 1700948 2026-05-19T17:18:38Z ArticleFactsOnly 161986 Added infobox photo 2207976 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1980 - [[Candy]] *1981 - [[Ang Leon at ang Kuting]] *1981 - [[Mga Basang Sisiw]] *1982 - [[Roman Rapido]] *1988 - [[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]] ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009-present || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano ||[[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] rbrfmxwohc4wpcuy5l9bne8z1m965ih 2207977 2207976 2026-05-19T17:37:03Z ArticleFactsOnly 161986 Added official photo to the tv drama series. 2207977 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1980 - [[Candy]] *1981 - [[Ang Leon at ang Kuting]] *1981 - [[Mga Basang Sisiw]] *1982 - [[Roman Rapido]] *1988 - [[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]] ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009-present || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano ||[[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] lnowyei34xyydyt7j2sr20vbjvrmzef 2207979 2207977 2026-05-19T18:35:03Z ArticleFactsOnly 161986 Added a recent magazine cover. 2207979 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1980 - [[Candy]] *1981 - [[Ang Leon at ang Kuting]] *1981 - [[Mga Basang Sisiw]] *1982 - [[Roman Rapido]] *1988 - [[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]] ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009-present || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano ||[[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] 8dkcpp3r6w85mixf3twkmjeqts4rlnh 2207980 2207979 2026-05-19T18:52:49Z ArticleFactsOnly 161986 I added a photo with recognition info. 2207980 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1980 - [[Candy]] *1981 - [[Ang Leon at ang Kuting]] *1981 - [[Mga Basang Sisiw]] *1982 - [[Roman Rapido]] *1988 - [[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]] ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009-present || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano ||[[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] elcs6cr3zoz4ctq2ndsq0qr8jdh4fpi 2207981 2207980 2026-05-19T19:40:04Z ArticleFactsOnly 161986 I updated many TV series from different networks. 2207981 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1980 - [[Candy]] *1981 - [[Ang Leon at ang Kuting]] *1981 - [[Mga Basang Sisiw]] *1982 - [[Roman Rapido]] *1988 - [[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]] ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009 || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano || [[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |- | 2010 || [[Langit sa Piling Mo]] || Alma Flores || [[GMA Network]] |- | 2011 || [[Babaeng Hampaslupa]] || Young Helena See || [[TV5]] |- | 2011 || Mga Nagbabagang Bulaklak (Roses & Thorns) || Rosal Flores || [[TV5]] |- | 2011 || Ikaw Lang ang Mamahalin || Amara Luna || [[GMA Network]] |- | 2012 || Isang Dakot na Luha || Helga || [[TV5]] |- | 2013–2014 || [[Galema: Anak ni Zuma]] || Galela || [[ABS-CBN]] |- | 2014 || [[Strawberry Lane]] || Monique || [[GMA Network]] |- | 2015–2016 || Buena Familia || Josephine Carter || [[GMA Network]] |- | 2016 || Once Again || Agnes Lacson || [[GMA Network]] |- | 2016 || Oh, My Mama! || Julia Domingo || [[GMA Network]] |- | 2017 || Meant to Be || Beatrice Del Valle || [[GMA Network]] |- | 2017–2018 || Impostora || Betty Romero || [[GMA Network]] |- | 2018 || My Guitar Princess || Adele Reymundo || [[GMA Network]] |- | 2019–2021 || Magkaagaw || Veron Santos || [[GMA Network]] |- | 2021 || Agimat ng Agila || Dr. Myrna Labrador || [[GMA Network]] |- | 2022 || Prima Donnas Book 2 || Bethany Howards / Kendra Fajardo || [[GMA Network]] |- | 2024–2025 || [[Lilet Matias: Attorney-at-Law]] || Patricia Engano || [[GMA Network]] |- | 2026 || Born To Shine || Vanna Grande || [[GMA Network]] |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] rre1bebmxdl6xjbwkitfw2t05em9rrt 2207982 2207981 2026-05-19T19:50:29Z ArticleFactsOnly 161986 Updated filmography and television credits. 2207982 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1979 – Pepeng Kulisap *1979 – Agimat ni Pepe *1980 – [[Candy]] *1980 – [[Ang Leon at ang Kuting]] *1981 – [[Mga Basang Sisiw]] *1983 – [[Roman Rapido]] *1986 – Batang Quiapo *1987 – No Retreat, No Surrender *1988 – Puso sa Puso *1988 – Langit at Lupa *1989 – Pardina at mga Duwende *1988 - Langit at Lupa *1989 – Bihagin ang Dalagang Ito *1990 – Mundo Man ay Magunaw *1990 – Ganito Ba ang Umibig *1990 – Ama, Bakit Mo Ako Pinabayaan *1991 – Ubos Na ang Luha Ko *1991 – Kung Tayo'y Magkakalayo *1991 – Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa *1992 – Eddie Tagalog: Pulis Makati *1992 – Ipaglaban Mo Ako Boy Topak *1993 – Miss Dolora X *1993 – Adan Ronquillo *1993 – Row 4: Baliktorians *1994 – Macario Durano *1994 – Paano Na Sa Mundo ni Janet? *1994 – Hataw Tatay Hataw *1994 – Greggy En' Boogie *1994 – Sobra Talaga Over *1994 – Shake, Rattle & Roll V: Anino *1995 – Pulis Probinsyano II *1996 – Kailanman *1996 – Ikaw Naman ang Iiyak *1996 – Milyonaryong Mini *2004 – Mano Po 3: My Love *2006 – Shake, Rattle & Roll 8: Yaya *2015 – Felix Manalo ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009 || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano || [[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |- | 2010 || [[Langit sa Piling Mo]] || Alma Flores || [[GMA Network]] |- | 2011 || [[Babaeng Hampaslupa]] || Young Helena See || [[TV5]] |- | 2011 || Mga Nagbabagang Bulaklak (Roses & Thorns) || Rosal Flores || [[TV5]] |- | 2011 || Ikaw Lang ang Mamahalin || Amara Luna || [[GMA Network]] |- | 2012 || Isang Dakot na Luha || Helga || [[TV5]] |- | 2013–2014 || [[Galema: Anak ni Zuma]] || Galela || [[ABS-CBN]] |- | 2014 || [[Strawberry Lane]] || Monique || [[GMA Network]] |- | 2015–2016 || Buena Familia || Josephine Carter || [[GMA Network]] |- | 2016 || Once Again || Agnes Lacson || [[GMA Network]] |- | 2016 || Oh, My Mama! || Julia Domingo || [[GMA Network]] |- | 2017 || Meant to Be || Beatrice Del Valle || [[GMA Network]] |- | 2017–2018 || Impostora || Betty Romero || [[GMA Network]] |- | 2018 || My Guitar Princess || Adele Reymundo || [[GMA Network]] |- | 2019–2021 || Magkaagaw || Veron Santos || [[GMA Network]] |- | 2021 || Agimat ng Agila || Dr. Myrna Labrador || [[GMA Network]] |- | 2022 || Prima Donnas Book 2 || Bethany Howards / Kendra Fajardo || [[GMA Network]] |- | 2024–2025 || [[Lilet Matias: Attorney-at-Law]] || Patricia Engano || [[GMA Network]] |- | 2026 || Born To Shine || Vanna Grande || [[GMA Network]] |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] 77nu7gp3dk9ojsfe7f9ezbtwh1th234 2207983 2207982 2026-05-19T20:05:45Z ArticleFactsOnly 161986 Updated movies. 2207983 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]]. Siya ay anak nina [[Ricky Belmonte]] at [[Rosemarie]]. Una siyang lumabas bilang batang artista sa pelikulang ''[[Candy]]'' ng [[Silver Screen]]. Lumabas siya sa pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama nina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at [[Che Che]]. Lumabas din siya sa pelikulang ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' 'ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pelikula nang siya ay magpakasal at naniraha sa Estados Unidos. Nagbalik pelikula si Cruz sa ''[[Mano Po 3]]'' ng [[Regal Films]]. ==Pelikula== *1979 – Pepeng Kulisap *1979 – Agimat ni Pepe *1980 – [[Candy]] *1980 – [[Ang Leon at ang Kuting]] *1980 – Good Morning Sunshine *1981 – Tropang Bulilit *1981 – [[Mga Basang Sisiw]] *1982 – Totoy Saudi *1983 – [[Roman Rapido]] *1983 – Home Sweet Home *1985 – I Have Three Hands *1985 – Mga Kwento ni Lola Basyang: “Querubin: Maria Leonora Theresa” *1986 – When I Fall in Love *1986 – Batang Quiapo *1986 – Payaso *1987 – No Retreat, No Surrender *1987 – Asawa Ko Huwag Mo Agawin *1987 – 1 + 1 = 12 + 1 *1988 – Rock-a-Bye Baby: Tatlo ang Daddy *1988 – Puso sa Puso *1988 – Langit at Lupa *1989 – Everlasting Love *1989 – Pardina at mga Duwende *1989 – Bihagin ang Dalagang Ito *1990 – Sagot ng Puso *1990 – Mundo Man ay Magunaw *1990 – Ganito Ba ang Umibig *1990 – Ama, Bakit Mo Ako Pinabayaan *1991 – Ubos Na ang Luha Ko *1991 – Kung Tayo'y Magkakalayo *1991 – Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa *1992 – Eddie Tagalog: Pulis Makati *1992 – Ipaglaban Mo Ako Boy Topak *1993 – Miss Dolora X *1993 – Adan Ronquillo *1993 – Row 4: Baliktorians *1994 – Macario Durano *1994 – Paano Na Sa Mundo ni Janet? *1994 – Hataw Tatay Hataw *1994 – Greggy En' Boogie *1994 – Sobra Talaga Over *1994 – Shake, Rattle & Roll V: Anino *1995 – Pulis Probinsyano II *1996 – Kailanman *1996 – Ikaw Naman ang Iiyak *1996 – Milyonaryong Mini *2004 – Mano Po 3: My Love *2006 – Shake, Rattle & Roll 8: Yaya *2015 – Felix Manalo ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009 || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano || [[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |- | 2010 || [[Langit sa Piling Mo]] || Alma Flores || [[GMA Network]] |- | 2011 || [[Babaeng Hampaslupa]] || Young Helena See || [[TV5]] |- | 2011 || Mga Nagbabagang Bulaklak (Roses & Thorns) || Rosal Flores || [[TV5]] |- | 2011 || Ikaw Lang ang Mamahalin || Amara Luna || [[GMA Network]] |- | 2012 || Isang Dakot na Luha || Helga || [[TV5]] |- | 2013–2014 || [[Galema: Anak ni Zuma]] || Galela || [[ABS-CBN]] |- | 2014 || [[Strawberry Lane]] || Monique || [[GMA Network]] |- | 2015–2016 || Buena Familia || Josephine Carter || [[GMA Network]] |- | 2016 || Once Again || Agnes Lacson || [[GMA Network]] |- | 2016 || Oh, My Mama! || Julia Domingo || [[GMA Network]] |- | 2017 || Meant to Be || Beatrice Del Valle || [[GMA Network]] |- | 2017–2018 || Impostora || Betty Romero || [[GMA Network]] |- | 2018 || My Guitar Princess || Adele Reymundo || [[GMA Network]] |- | 2019–2021 || Magkaagaw || Veron Santos || [[GMA Network]] |- | 2021 || Agimat ng Agila || Dr. Myrna Labrador || [[GMA Network]] |- | 2022 || Prima Donnas Book 2 || Bethany Howards / Kendra Fajardo || [[GMA Network]] |- | 2024–2025 || [[Lilet Matias: Attorney-at-Law]] || Patricia Engano || [[GMA Network]] |- | 2026 || Born To Shine || Vanna Grande || [[GMA Network]] |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] sjqd7zyzao0ij9t3ickdvps9z787nvn 2207984 2207983 2026-05-19T20:28:11Z ArticleFactsOnly 161986 I updated information page more accurately. 2207984 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz, Princess of Philippine Movies | occupation = Aktres, manganganta, komposer, television host | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang Pilipinang aktres, mang-aawit, komposer at television host. Anak siya ng dalawang Sampaguita Pictures actors na sina [[Ricky Belmonte]] (Jesus Velez Cruz) at [[Rosemarie Sonora]] (Maria Rosario Levy Sonora). Una siyang itinanghal bilang ganap na child actress sa pelikulang ''[[Candy]]'' kung saan siya ang gumanap sa title role nito. Lumabas din siya sa mga pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama sina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at Che Che, at ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Naging recording artist din si Cruz ng WEA Records, na kilala ngayon bilang Universal Records Philippines, at pinagkalooban ng dalawang Gold Record Awards at isang Platinum Record Award para sa kanyang album na ''Sheryl''. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pag-aartista nang siya ay magpakasal, nagtapos ng pag-aaral at nanirahan sa Estados Unidos. Nagbalik siya sa pelikula sa ''[[Mano Po 3: My Love]]'' ng Harvest Films kung saan siya ay naging nominado bilang Best Supporting Actress sa [[Metro Manila Film Festival]]. ==Pelikula== *1979 – Pepeng Kulisap *1979 – Agimat ni Pepe *1980 – [[Candy]] *1980 – [[Ang Leon at ang Kuting]] *1980 – Good Morning Sunshine *1981 – Tropang Bulilit *1981 – [[Mga Basang Sisiw]] *1982 – Totoy Saudi *1983 – [[Roman Rapido]] *1983 – Home Sweet Home *1985 – I Have Three Hands *1985 – Mga Kwento ni Lola Basyang: “Querubin: Maria Leonora Theresa” *1986 – When I Fall in Love *1986 – Batang Quiapo *1986 – Payaso *1987 – No Retreat, No Surrender *1987 – Asawa Ko Huwag Mo Agawin *1987 – 1 + 1 = 12 + 1 *1988 – Rock-a-Bye Baby: Tatlo ang Daddy *1988 – Puso sa Puso *1988 – Langit at Lupa *1989 – Everlasting Love *1989 – Pardina at mga Duwende *1989 – Bihagin ang Dalagang Ito *1990 – Sagot ng Puso *1990 – Mundo Man ay Magunaw *1990 – Ganito Ba ang Umibig *1990 – Ama, Bakit Mo Ako Pinabayaan *1991 – Ubos Na ang Luha Ko *1991 – Kung Tayo'y Magkakalayo *1991 – Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa *1992 – Eddie Tagalog: Pulis Makati *1992 – Ipaglaban Mo Ako Boy Topak *1993 – Miss Dolora X *1993 – Adan Ronquillo *1993 – Row 4: Baliktorians *1994 – Macario Durano *1994 – Paano Na Sa Mundo ni Janet? *1994 – Hataw Tatay Hataw *1994 – Greggy En' Boogie *1994 – Sobra Talaga Over *1994 – Shake, Rattle & Roll V: Anino *1995 – Pulis Probinsyano II *1996 – Kailanman *1996 – Ikaw Naman ang Iiyak *1996 – Milyonaryong Mini *2004 – Mano Po 3: My Love *2006 – Shake, Rattle & Roll 8: Yaya *2015 – Felix Manalo ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009 || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano || [[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |- | 2010 || [[Langit sa Piling Mo]] || Alma Flores || [[GMA Network]] |- | 2011 || [[Babaeng Hampaslupa]] || Young Helena See || [[TV5]] |- | 2011 || Mga Nagbabagang Bulaklak (Roses & Thorns) || Rosal Flores || [[TV5]] |- | 2011 || Ikaw Lang ang Mamahalin || Amara Luna || [[GMA Network]] |- | 2012 || Isang Dakot na Luha || Helga || [[TV5]] |- | 2013–2014 || [[Galema: Anak ni Zuma]] || Galela || [[ABS-CBN]] |- | 2014 || [[Strawberry Lane]] || Monique || [[GMA Network]] |- | 2015–2016 || Buena Familia || Josephine Carter || [[GMA Network]] |- | 2016 || Once Again || Agnes Lacson || [[GMA Network]] |- | 2016 || Oh, My Mama! || Julia Domingo || [[GMA Network]] |- | 2017 || Meant to Be || Beatrice Del Valle || [[GMA Network]] |- | 2017–2018 || Impostora || Betty Romero || [[GMA Network]] |- | 2018 || My Guitar Princess || Adele Reymundo || [[GMA Network]] |- | 2019–2021 || Magkaagaw || Veron Santos || [[GMA Network]] |- | 2021 || Agimat ng Agila || Dr. Myrna Labrador || [[GMA Network]] |- | 2022 || Prima Donnas Book 2 || Bethany Howards / Kendra Fajardo || [[GMA Network]] |- | 2024–2025 || [[Lilet Matias: Attorney-at-Law]] || Patricia Engano || [[GMA Network]] |- | 2026 || Born To Shine || Vanna Grande || [[GMA Network]] |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] 4yazevjsy9ji0pci7z33cn9ouaref68 2207985 2207984 2026-05-19T20:43:22Z ArticleFactsOnly 161986 I updated info with accurate recognitions from WEA Records and GMA 2207985 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz, Princess of Philippine Movies | occupation = Aktres, manganganta, komposer, television host | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang Pilipinang aktres, mang-aawit, komposer at television host. Anak siya ng dalawang Sampaguita Pictures actors na sina [[Ricky Belmonte]] (Jesus Velez Cruz) at [[Rosemarie Sonora]] (Maria Rosario Levy Sonora). Una siyang itinanghal bilang ganap na child actress sa pelikulang ''[[Candy]]'' kung saan siya ang gumanap sa title role nito. Lumabas din siya sa mga pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama sina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at Che Che, at ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Naging recording artist din si Cruz ng WEA Records, na kilala ngayon bilang Universal Records Philippines. Tumanggap siya ng isang Platinum Record Award at isang Gold Record Award para sa kanyang album na ''Sheryl''. Ginawaran din siya ng GMA Radio Television Arts ng isang Gold Appreciation Award. Pansamantalang tumigil si Cruz sa pag-aartista nang siya ay magpakasal, nagtapos ng pag-aaral at nanirahan sa Estados Unidos. Nagbalik siya sa pelikula sa ''[[Mano Po 3: My Love]]'' ng Harvest Films kung saan siya ay naging nominado bilang Best Supporting Actress sa [[Metro Manila Film Festival]]. ==Pelikula== *1979 – Pepeng Kulisap *1979 – Agimat ni Pepe *1980 – [[Candy]] *1980 – [[Ang Leon at ang Kuting]] *1980 – Good Morning Sunshine *1981 – Tropang Bulilit *1981 – [[Mga Basang Sisiw]] *1982 – Totoy Saudi *1983 – [[Roman Rapido]] *1983 – Home Sweet Home *1985 – I Have Three Hands *1985 – Mga Kwento ni Lola Basyang: “Querubin: Maria Leonora Theresa” *1986 – When I Fall in Love *1986 – Batang Quiapo *1986 – Payaso *1987 – No Retreat, No Surrender *1987 – Asawa Ko Huwag Mo Agawin *1987 – 1 + 1 = 12 + 1 *1988 – Rock-a-Bye Baby: Tatlo ang Daddy *1988 – Puso sa Puso *1988 – Langit at Lupa *1989 – Everlasting Love *1989 – Pardina at mga Duwende *1989 – Bihagin ang Dalagang Ito *1990 – Sagot ng Puso *1990 – Mundo Man ay Magunaw *1990 – Ganito Ba ang Umibig *1990 – Ama, Bakit Mo Ako Pinabayaan *1991 – Ubos Na ang Luha Ko *1991 – Kung Tayo'y Magkakalayo *1991 – Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa *1992 – Eddie Tagalog: Pulis Makati *1992 – Ipaglaban Mo Ako Boy Topak *1993 – Miss Dolora X *1993 – Adan Ronquillo *1993 – Row 4: Baliktorians *1994 – Macario Durano *1994 – Paano Na Sa Mundo ni Janet? *1994 – Hataw Tatay Hataw *1994 – Greggy En' Boogie *1994 – Sobra Talaga Over *1994 – Shake, Rattle & Roll V: Anino *1995 – Pulis Probinsyano II *1996 – Kailanman *1996 – Ikaw Naman ang Iiyak *1996 – Milyonaryong Mini *2004 – Mano Po 3: My Love *2006 – Shake, Rattle & Roll 8: Yaya *2015 – Felix Manalo ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009 || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano || [[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |- | 2010 || [[Langit sa Piling Mo]] || Alma Flores || [[GMA Network]] |- | 2011 || [[Babaeng Hampaslupa]] || Young Helena See || [[TV5]] |- | 2011 || Mga Nagbabagang Bulaklak (Roses & Thorns) || Rosal Flores || [[TV5]] |- | 2011 || Ikaw Lang ang Mamahalin || Amara Luna || [[GMA Network]] |- | 2012 || Isang Dakot na Luha || Helga || [[TV5]] |- | 2013–2014 || [[Galema: Anak ni Zuma]] || Galela || [[ABS-CBN]] |- | 2014 || [[Strawberry Lane]] || Monique || [[GMA Network]] |- | 2015–2016 || Buena Familia || Josephine Carter || [[GMA Network]] |- | 2016 || Once Again || Agnes Lacson || [[GMA Network]] |- | 2016 || Oh, My Mama! || Julia Domingo || [[GMA Network]] |- | 2017 || Meant to Be || Beatrice Del Valle || [[GMA Network]] |- | 2017–2018 || Impostora || Betty Romero || [[GMA Network]] |- | 2018 || My Guitar Princess || Adele Reymundo || [[GMA Network]] |- | 2019–2021 || Magkaagaw || Veron Santos || [[GMA Network]] |- | 2021 || Agimat ng Agila || Dr. Myrna Labrador || [[GMA Network]] |- | 2022 || Prima Donnas Book 2 || Bethany Howards / Kendra Fajardo || [[GMA Network]] |- | 2024–2025 || [[Lilet Matias: Attorney-at-Law]] || Patricia Engano || [[GMA Network]] |- | 2026 || Born To Shine || Vanna Grande || [[GMA Network]] |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] taax5g5189eb2l1ymwzstpo2gd2l26b 2207986 2207985 2026-05-19T21:16:28Z ArticleFactsOnly 161986 Updated info and added resources. 2207986 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Marso 2007}} {{Infobox person | image = Sheryl Cruz 2026.jpg 05.jpg | caption = Sheryl Cruz in 2026 | name = Sheryl Cruz | birth_name = Sheryl Rose Anna Marie Cruz | birth_date = {{birth date and age|1974|4|5}} | birth_place = [[Lungsod Makati]], [[Pilipinas]] | other_names = Sheryl Cruz | occupation = Aktres, manganganta, komposer, television host | yearsactive = 1978-kasalukuyan }} Si '''Sheryl Cruz''' (ipinanganak Abril 5, 1974) ay isang Pilipinang aktres, mang-aawit, komposer at television host. Anak siya ng dalawang Sampaguita Pictures actors na sina [[Ricky Belmonte]] (Jesus Velez Cruz) at [[Rosemarie Sonora]] (Maria Rosario Levy Sonora). Una siyang itinanghal bilang ganap na child actress sa pelikulang ''[[Candy]]'' kung saan siya ang gumanap sa title role nito. Lumabas din siya sa mga pelikulang ''[[Mga Basang Sisiw]]'' kasama sina [[Julie Vega]], [[Janice de Belen]] at Che Che, at ''[[Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa]]'' ng [[Seiko Films]] kasama si [[Romnick Sarmenta]]. Naging recording artist din si Cruz ng WEA Records, na kilala ngayon bilang Universal Records Philippines. Tumanggap si Cruz ng isang Platinum Record Award at dalawang Gold Record Awards para sa kanyang album na "Sheryl". Ginawaran din siya ng GMA Radio Television Arts ng isang Gold Appreciation Award. Sa ilang entertainment articles at retrospectives, tinukoy si Cruz bilang “Princess of Philippine Cinema”.<ref>{{Cite web |url=https://www.pep.ph/news/22345/sheryl-cruz-hopes-to-make-good-as-villain-in-rosalinda |title=Sheryl Cruz hopes to make good as villain in Rosalinda |website=PEP.ph |access-date=2026-05-20 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://starforallseasons.com/tag/sheryl-cruz/ |title=Sheryl Cruz |website=Star For All Seasons |access-date=2026-05-20 }}</ref> Pansamantalang tumigil si Cruz sa pag-aartista nang siya ay magpakasal, nagtapos ng pag-aaral, at nanirahan sa Estados Unidos. Nagbalik siya sa pelikula sa ''[[Mano Po 3: My Love]]'' ng Harvest Films kung saan siya ay naging nominado bilang Best Supporting Actress sa [[Metro Manila Film Festival]]. ==Pelikula== *1979 – Pepeng Kulisap *1979 – Agimat ni Pepe *1980 – [[Candy]] *1980 – [[Ang Leon at ang Kuting]] *1980 – Good Morning Sunshine *1981 – Tropang Bulilit *1981 – [[Mga Basang Sisiw]] *1982 – Totoy Saudi *1983 – [[Roman Rapido]] *1983 – Home Sweet Home *1985 – I Have Three Hands *1985 – Mga Kwento ni Lola Basyang: “Querubin: Maria Leonora Theresa” *1986 – When I Fall in Love *1986 – Batang Quiapo *1986 – Payaso *1987 – No Retreat, No Surrender *1987 – Asawa Ko Huwag Mo Agawin *1987 – 1 + 1 = 12 + 1 *1988 – Rock-a-Bye Baby: Tatlo ang Daddy *1988 – Puso sa Puso *1988 – Langit at Lupa *1989 – Everlasting Love *1989 – Pardina at mga Duwende *1989 – Bihagin ang Dalagang Ito *1990 – Sagot ng Puso *1990 – Mundo Man ay Magunaw *1990 – Ganito Ba ang Umibig *1990 – Ama, Bakit Mo Ako Pinabayaan *1991 – Ubos Na ang Luha Ko *1991 – Kung Tayo'y Magkakalayo *1991 – Kapag Nag-abot ang Langit at Lupa *1992 – Eddie Tagalog: Pulis Makati *1992 – Ipaglaban Mo Ako Boy Topak *1993 – Miss Dolora X *1993 – Adan Ronquillo *1993 – Row 4: Baliktorians *1994 – Macario Durano *1994 – Paano Na Sa Mundo ni Janet? *1994 – Hataw Tatay Hataw *1994 – Greggy En' Boogie *1994 – Sobra Talaga Over *1994 – Shake, Rattle & Roll V: Anino *1995 – Pulis Probinsyano II *1996 – Kailanman *1996 – Ikaw Naman ang Iiyak *1996 – Milyonaryong Mini *2004 – Mano Po 3: My Love *2006 – Shake, Rattle & Roll 8: Yaya *2015 – Felix Manalo ==Telebisyon== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | Taon || Title|| Role || NetworK |- | 2009 || [[Rosalinda (Philippine TV series)|Rosalinda]] || Dona Valeria Altamirano || [[GMA Network]] |- | 2009 || [[SRO Cinemaserye: Ganti Ng Puso]] || Viola Ojeda || [[GMA Network]] |- | 2008-2009 || [[Luna Mystika]] || Alice Sagrado || [[GMA Network]] |- | 2008 || [[Varga (TV series)]] || Xandra || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Lobo (TV series)|Lobo]] || Special Appearance || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Princess Sarah (TV series)|Princess Sarah]] || Miss Amanda Minchin || [[ABS CBN]] |- | 2008 || [[Love Spell#Cindy-rella|Love Spell Presents: Cindy-Rella]] || Lady Diana of Astoria || [[ABS CBN]] |- | 2007 || [[Mga Mata ni Anghelita]] || Magdalena || [[GMA Network]] |- | 2007 || [[Sinasamba Kita]] || [[Divina Ferrer]] || [[GMA Network]] |- | 2006 || [[Bakekang]] ||Valeria Manero || [[GMA Network]] |- | 2006 || Now and Forever: Tinig || Selena || [[GMA Network]] |- | 2005 || Now and Forever: Ganti || Samantha || [[GMA Network]] |- | 2004 ||[[Startalk]]||guest-host||[[GMA Network]] |- | 2004 || [[Mulawin]] || Linang || [[GMA Network]] |- | 2004 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: Jinky Oda Story]] || Jinky Oda || [[GMA Network]] |- |1995 || Teysi ng Tahanan ||Gusst Host || [[GMA Network]] |- | 1995 || GMA Telecine Specials || Various || [[GMA Network]] |- [[File:Sheryl Cruz in 1990s Star Drama Theater Presents.jpg|thumb|Sheryl Cruz during the 1990s Star Drama Theater Presents era]] | 1992-2001 || [[Star Drama Presents|Star Drama Theater Presents "Sheryl"]] || Sheryl || [[ABS CBN]] |- | 1992 || Billy Bilyonaryo || Various || [[GMA Network]] |- | 1990 || [[John En Marsha]] || as the new "Shirley" || [[RPN]] |- | 1990 || Seiko TV Presents: Sheryl || Sheryl || [[IBC]] |- | 1981-1996 || [[Lovingly Yours, Helen]] || || [[GMA Network]] |- | 1989 || Young Love, Sweet Love || Various || [[GMA Network]] |- | 1986-1993 || [[Lunch Date]] || Host || [[GMA Network]] |- |1985 || Saturday Entertainment || host || [[GMA Network]] |- | 1986-1996 || [[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]] || Wednesday group || [[GMA Network]] |- | 1978-1997 || [[GMA Supershow]] || co-host of German Moreno || [[GMA Network]] |- |- | 2010 || [[Langit sa Piling Mo]] || Alma Flores || [[GMA Network]] |- | 2011 || [[Babaeng Hampaslupa]] || Young Helena See || [[TV5]] |- | 2011 || Mga Nagbabagang Bulaklak (Roses & Thorns) || Rosal Flores || [[TV5]] |- | 2011 || Ikaw Lang ang Mamahalin || Amara Luna || [[GMA Network]] |- | 2012 || Isang Dakot na Luha || Helga || [[TV5]] |- | 2013–2014 || [[Galema: Anak ni Zuma]] || Galela || [[ABS-CBN]] |- | 2014 || [[Strawberry Lane]] || Monique || [[GMA Network]] |- | 2015–2016 || Buena Familia || Josephine Carter || [[GMA Network]] |- | 2016 || Once Again || Agnes Lacson || [[GMA Network]] |- | 2016 || Oh, My Mama! || Julia Domingo || [[GMA Network]] |- | 2017 || Meant to Be || Beatrice Del Valle || [[GMA Network]] |- | 2017–2018 || Impostora || Betty Romero || [[GMA Network]] |- | 2018 || My Guitar Princess || Adele Reymundo || [[GMA Network]] |- | 2019–2021 || Magkaagaw || Veron Santos || [[GMA Network]] |- | 2021 || Agimat ng Agila || Dr. Myrna Labrador || [[GMA Network]] |- | 2022 || Prima Donnas Book 2 || Bethany Howards / Kendra Fajardo || [[GMA Network]] |- | 2024–2025 || [[Lilet Matias: Attorney-at-Law]] || Patricia Engano || [[GMA Network]] |- | 2026 || Born To Shine || Vanna Grande || [[GMA Network]] |} {{BD|1974|LIVING|Cruz, Sheryl}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga batang artista]] == Media recognition == [[File:Sheryl Cruz BEST Magazine 2025 cover.jpg|thumb|Sheryl Cruz graces the cover of Best Magazine 2025]] [[File:Sheryl Cruz featured on the cover of BEST Magazine in 2025.jpg|thumb|Sheryl Cruz, Seasoned Actress Philippine Glitter Awards 2025 awardee]] qqjpgvddmraocqi72n9l1pucnk1yo4o 0 19170 2207997 2207070 2026-05-20T00:11:19Z WayKurat 2259 Undid 31 revisions from [[Special:Diff/2179284|2179284]] until [[Special:Diff/2207070|2207070]] 2207997 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan, Mga Tagapagbalita == '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. '''Weekday Edition''' * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] qbgccc97fjrjoyakvxvwth4vx6aiy8i 2208015 2207997 2026-05-20T01:49:49Z ~2026-29984-11 162008 /* Kasaysayan */ Clean up and removing vandalism 2208015 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng 24 Oras ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Pampanga''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao pagkatapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] ruk0ehvrsqbuvaul9taarmlyayajbog 2208016 2208015 2026-05-20T01:50:52Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean up and fictional and fixed 2208016 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Pampanga''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao pagkatapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] sprnsegwecgam4z65boml5ds8dnw5yb 2208017 2208016 2026-05-20T01:53:24Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Cleaned up and fanmade and fictional only 2208017 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Pampanga''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao pagkatapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] occfpq7sk2i7ccvjqchiu2ug2syasy0 2208018 2208017 2026-05-20T01:54:20Z ~2026-29984-11 162008 /* Mga nakaraang bersyon na panrehiyon */ Clean up and fanmade satire and fictional 2208018 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Pampanga''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] rdtja9e2udzah84oaeuuidzhc8qggf7 2208019 2208018 2026-05-20T01:57:29Z ~2026-29984-11 162008 /* Mga paalala */ Clean up and fanmade, fictional and satire and removing vandalism 2208019 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Pampanga''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 64rusngpgjlu7u6a7zv0nupfz5t00r0 2208020 2208019 2026-05-20T02:00:41Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean-up and fanmade removing vandalism 2208020 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Pampanga''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 5jz3gdisnzr5b0e1qye9iba44hi7o9i 2208022 2208020 2026-05-20T02:25:18Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean up and fanmade only 2208022 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga)}} *''24 Oras Pampanga'' {{small|(inalis noong 2018 at sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] fwrxhqubwfgbmmez0l0iskzgj42u7ad 2208024 2208022 2026-05-20T02:28:44Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean up and removing vandalism and fanmade/fictional only 2208024 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Pampanga'' {{small|(inalis noong 2018 at sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] t3qyace5u7ltu7ceg25s76kijvdq3vk 2208037 2208024 2026-05-20T03:24:26Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras sa GMA Regional TV */ Clean up and fanmade fictional area only 2208037 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Pampanga'' {{small|(inalis noong 2018 at sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==24 Oras Regional Areas== ===Luzon=== ===='''''24 Oras Ilokano'''''==== * Ilocos Norte (station-producedl * Ilocos Sur * Abra ===='''''24 Oras Northern Luzon'''''==== * Baguio (station-produced) * La Union * Mountain Province ===='''''24 Oras North Central Luzon'''''==== * Dagupan (station-produced) * Tarlac * Cabanatuan * Olongapo * Baler * Zambales ===='''''24 Oras Cagayan Valley'''''==== * Isabela (station-produced) * Tuguegarao * Aparri ===='''''24 Oras Central Luzon'''''==== * Pampanga (station-produced) * Bataan * Bulacan ===='''''24 Oras Southern Tagalog'''''==== * Batangas (station-produced) * Lipa * Tagaytay * San Pablo * Rizal * Lucena * Occidental Mindoro * Calapan ===='''''24 Oras Palawan'''''==== * Palawan (station-produced) * Coron, Palawan * Brooke's Point, Palawan ===='''''24 Oras Bikol'''''==== * Bicol (station-produced) * Legazpi, Albay * Daet * Masbate * Virac, Catanduanes * Sorsogon ===Visayas=== ===='''''24 Oras Western Visayas'''''==== * Iloilo (station-produced) * Roxas * Kalibo ===='''''24 Oras Negros'''''==== * Bacolod (station-produced) * Negros Occidental ===='''''24 Oras Central Visayas'''''==== * Cebu (station-produced) * Bohol * Dumaguete ===='''''24 Oras Eastern Visayas'''''==== * Tacloban (station-produced) * Catbalogan * Calbayog ===Mindanao=== ===='''''24 Oras Chavacano'''''==== * Zamboanga (station-produced) * Jolo * Tawi-Tawi ===='''''24 Oras Northern Mindanao'''''==== * Cagayan de Oro (station-produced) * Bukidnon * Ozamis * Dipolog * Pagadian ===='''''24 Oras Southern Mindanao'''''==== * Davao (station-produced) ===='''''24 Oras Socsksargen'''''==== * General Santos (station-produced) * Sultan Kudarat * Koronadal * Maguindanao * Sarangani ===='''''24 Oras Caraga'''''==== * Butuan (station-produced) * Surigao * Tandag ===='''''24 Oras Central Mindanao'''''==== * Cotabato (station-produced) Paalala: 24 Oras Mindanao, ang successor ng regional editions sa Davao, General Santos at Cotabato ay gumawa ng GMA Davao. ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 723vfwnmhgu4nyg9wcawx5q81qc8xd8 2208038 2208037 2026-05-20T03:25:01Z ~2026-29984-11 162008 /* 24 Oras Regional Areas */ Clean up and change fictional subcategory and removing vandalism 2208038 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Pampanga'' {{small|(inalis noong 2018 at sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==24 Oras Regional Areas== ===Luzon=== ===='''''24 Oras Ilokano'''''==== * Ilocos Norte (station-produced) * Ilocos Sur * Abra ===='''''24 Oras Northern Luzon'''''==== * Baguio (station-produced) * La Union * Mountain Province ===='''''24 Oras North Central Luzon'''''==== * Dagupan (station-produced) * Tarlac * Cabanatuan * Olongapo * Baler * Zambales ===='''''24 Oras Cagayan Valley'''''==== * Isabela (station-produced) * Tuguegarao * Aparri ===='''''24 Oras Central Luzon'''''==== * Pampanga (station-produced) * Bataan * Bulacan ===='''''24 Oras Southern Tagalog'''''==== * Batangas (station-produced) * Lipa * Tagaytay * San Pablo * Rizal * Lucena * Occidental Mindoro * Calapan ===='''''24 Oras Palawan'''''==== * Palawan (station-produced) * Coron, Palawan * Brooke's Point, Palawan ===='''''24 Oras Bikol'''''==== * Bicol (station-produced) * Legazpi, Albay * Daet * Masbate * Virac, Catanduanes * Sorsogon ===Visayas=== ===='''''24 Oras Western Visayas'''''==== * Iloilo (station-produced) * Roxas * Kalibo ===='''''24 Oras Negros'''''==== * Bacolod (station-produced) * Negros Occidental ===='''''24 Oras Central Visayas'''''==== * Cebu (station-produced) * Bohol * Dumaguete ===='''''24 Oras Eastern Visayas'''''==== * Tacloban (station-produced) * Catbalogan * Calbayog ===Mindanao=== ===='''''24 Oras Chavacano'''''==== * Zamboanga (station-produced) * Jolo * Tawi-Tawi ===='''''24 Oras Northern Mindanao'''''==== * Cagayan de Oro (station-produced) * Bukidnon * Ozamis * Dipolog * Pagadian ===='''''24 Oras Southern Mindanao'''''==== * Davao (station-produced) ===='''''24 Oras Socsksargen'''''==== * General Santos (station-produced) * Sultan Kudarat * Koronadal * Maguindanao * Sarangani ===='''''24 Oras Caraga'''''==== * Butuan (station-produced) * Surigao * Tandag ===='''''24 Oras Central Mindanao'''''==== * Cotabato (station-produced) Paalala: 24 Oras Mindanao, ang successor ng regional editions sa Davao, General Santos at Cotabato ay gumawa ng GMA Davao. ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] dhnj5j9l30vrx7l8s9z2ecirbazt2pa 2208039 2208038 2026-05-20T03:32:04Z ~2026-29984-11 162008 /* Mindanao */ Clean up and removing unnecessary vandalism sources 2208039 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan== '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. ==''24 Oras'' sa GMA Regional TV== Simula noong 2004, ang mga rehiyonal na edisyon ng ''24 Oras'' ay ipinalalabas sa lahat ng istasyon ng GMA Regional TV sa buong bansa na may simulcast sa mga istasyon ng Super Radyo sa buong probinsya. Lahat ng rehiyonal na edisyon ay ipinalalabas tuwing hapon at ang ilan ay may fictional simulcast sa GMA News TV International para sa mga manonood sa ibang bansa at sa mga istasyon ng radyong AM ng network sa mga piling rehiyon (kasama ang mula Agosto 2016 sa GMA Regional Channel sa Sky Cable, Destiny Cable at Sky Direct). Kasama rin sa YouTube channel ng GMA News ang mga naka-archive na video ng mga nakaraang edisyon kamakailan lamang para sa mga hindi pa nakapanood ng programa at para sa mga manonood sa ibang bansa. ===Kasalukuyang bersyon na panrehiyon=== ====Luzon==== *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras Ilokano]]''{{ref|1a|1}} Ipinapahayag sa [[Wikang Ilokano|Ilocano]] - Binabalita nina '''Jorge Guerrero''' at '''Ivy Hernando'''. *''24 Oras Northern Luzon''{{ref|2a|2}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''[[:en:One North Central Luzon|24 Oras North Central Luzon]]''{{ref|3a|3}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''', '''Joanne Ponsoy''' at '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Cagayan Valley''{{ref|4a|4}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Harris Julio''' at '''Darlene Gemino-Ballad'''. *''24 Oras Central Luzon''{{ref|5a|5}} Ipinapahayag sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] - Binabalita nina '''Gracie Rutao''' at '''Nicolette Henson-Hizon'''. *''24 Oras Southern Tagalog''{{ref|6a|6}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. *''24 Oras Palawan''{{ref|7a|7}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Zabanal''' at '''Lynette dela Cruz'''. *''[[:en:Balitang Bicolandia|24 Oras Bikol]]''{{ref|8a|8}} Ipinapahayag sa [[Mga wikang Bikol|Bicolano]] - Binabalita nina '''Elmer Caseles''', '''Jessie Cruzat''' at '''Kate Delovieres'''. ====Visayas==== *''[[:en:One Western Visayas|24 Oras Western Visayas]]''{{ref|9a|9}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Gerthrode Charlotte-Tan''' at '''Atty. Jobert Peñaflorida'''. *''24 Oras Negros''{{ref|10a|10}} Ipinapahayag sa [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] - Binabalita nina '''Ryan Gamboa''', '''Adrian Prietos''' at '''Barbara Mijares'''. *''[[:en:Balitang Bisdak|24 Oras Central Visayas]]''{{ref|11a|11}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Alan Domingo''', '''Lou Anne Mae Rondina''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. *''24 Oras Eastern Visayas''{{ref|12a|12}} Ipinapahayag sa [[Wikang Waray|Waray]] - Binabalita nina '''Ranulfo Docdocan''' at '''Sharon Evite-Carangue'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Chavacano''{{ref|13a|13}} Ipinapahayag sa [[Wikang Chavacano|Chavacano]] - Binabalita nina '''Jewel Reyes'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Northern Mindanao]]''{{ref|14a|14}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Kenneth Ragpala''' at '''Joe Legaspina'''. * ''[[:en:One Mindanao|24 Oras Southern Mindanao]]''{{ref|15a|15}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. *''24 Oras Socsksargen''{{ref|16a|16}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jay Dayupay'''. *''24 Oras Caraga''{{ref|17a|17}} Ipinapahayag sa [[Wikang Sebwano|Cebuano]] - Binabalita nina '''Charmaine Awitan'''. *''24 Oras Central Mindanao''{{ref|18a|18}} Ipinapahayag sa [[Wikang Filipino|Filipino]] - Binabalita nina '''Jasper Acosta'''. ====Mga paalala==== * {{ref|1a|1}}Umeere sa DZDO 1269 Super Radyo Laoag. * {{ref|2a|2}}Umeere sa DWSR 792 Super Radyo Baguio. * {{ref|3a|3}}Umeere sa DZSD 1548 Super Radyo Dagupan. * {{ref|4a|4}}Umeere sa DWMF 1593 Super Radyo Isabela. * {{ref|5a|5}}Umeere sa DZPB 910 Super Radyo Batangas. * {{ref|6a|6}}Umeere sa DWGV 792 Super Radyo Pampanga. * {{ref|7a|7}}Umeere sa DYSP 909 Super Radyo Puerto Princesa. * {{ref|8a|8}}Umeere sa DWAI 1170 Super Radyo Naga. * {{ref|9a|9}}Umeere sa DYSI 1323 Super Radyo Iloilo. * {{ref|10a|10}}Umeere sa DYSB 1179 Super Radyo Bacolod. * {{ref|11a|11}}Umeere sa DYSS 999 Super Radyo Cebu. * {{ref|12a|12}}Umeere sa DYGT 855 Super Radyo Tacloban. * {{ref|13a|13}}Umeere sa DXJC 900 Super Radyo Cagayan de Oro. * {{ref|14a|14}}Umeere sa DXBR 1125 Super Radyo Butuan. * {{ref|15a|15}}Umeere sa DXGM 1125 Super Radyo Davao. * {{ref|16a|16}}Umeere sa DXNG 999 Super Radyo General Santos. * {{ref|17a|17}}Umeere sa DXRC 1287 Super Radyo Zamboanga. * {{ref|18a|18}}Umeere sa DXSC 1017 Super Radyo Cotabato. ===Mga nakaraang bersyon na panrehiyon=== *''24 Oras Laoag'' {{small|(sinama sa 24 Oras Ilokano)}} *''24 Oras Baguio'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Luzon)}} *''24 Oras Dagupan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pangasinan hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras North Central Luzon)}} *''24 Oras Isabela'' {{small|(sinama sa 24 Oras Cagayan Valley)}} *''24 Oras Kapampangan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Pampanga hanggang pinalitan ng pangalan bilang 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Pampanga'' {{small|(inalis noong 2018 at sinama sa 24 Oras Central Luzon)}} *''24 Oras Batangas'' {{small|(sinama sa 24 Oras Southern Tagalog)}} *''Palawan 24 Oras'' {{small|(sinama sa 24 Oras Palawan)}} *''24 Oras Naga/Legazpi'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bikol)}} *''24 Oras Iloilo'' {{small|(sinama sa 24 Oras Panay hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Western Visayas)}} *''24 Oras 13'' {{small|(sinama sa 24 Oras Bacolod hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Bacolod'' {{small|(sinama sa 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Panay'' {{small|(binubuo ng 24 Oras Western Visayas at 24 Oras Negros)}} *''24 Oras Cebu'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Visayas)}} *''24 Oras Tacloban'' {{small|(inilunsad bilang 24 Oras Eastern Visayas)}} *''24 Oras Zamboanga'' {{small|(sinama sa 24 Oras Chavacano)}} *''24 Oras Cagayan de Oro/Iligan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Northwestern Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Northern Mindanao)}} *''24 Oras Mindanao'' {{small|(sinama sa 24 Oras Davao at tapos nagbalik ang orihinal na titulo hanggang pinalitan ng pangalan na 24 Oras Southern Mindanao)}} *''24 Oras General Santos'' {{small|(sinama sa 24 Oras Socsksargen)}} *''24 Oras Butuan'' {{small|(sinama sa 24 Oras Caraga)}} *''24 Oras Cotabato'' {{small|(sinama sa 24 Oras Central Mindanao)}} ==24 Oras Regional Areas== ===Luzon=== ===='''''24 Oras Ilokano'''''==== * Ilocos Norte (station-produced) * Ilocos Sur * Abra ===='''''24 Oras Northern Luzon'''''==== * Baguio (station-produced) * La Union * Mountain Province ===='''''24 Oras North Central Luzon'''''==== * Dagupan (station-produced) * Tarlac * Cabanatuan * Olongapo * Baler * Zambales ===='''''24 Oras Cagayan Valley'''''==== * Isabela (station-produced) * Tuguegarao * Aparri ===='''''24 Oras Central Luzon'''''==== * Pampanga (station-produced) * Bataan * Bulacan ===='''''24 Oras Southern Tagalog'''''==== * Batangas (station-produced) * Lipa * Tagaytay * San Pablo * Rizal * Lucena * Occidental Mindoro * Calapan ===='''''24 Oras Palawan'''''==== * Palawan (station-produced) * Coron, Palawan * Brooke's Point, Palawan ===='''''24 Oras Bikol'''''==== * Bicol (station-produced) * Legazpi, Albay * Daet * Masbate * Virac, Catanduanes * Sorsogon ===Visayas=== ===='''''24 Oras Western Visayas'''''==== * Iloilo (station-produced) * Roxas * Kalibo ===='''''24 Oras Negros'''''==== * Bacolod (station-produced) * Negros Occidental ===='''''24 Oras Central Visayas'''''==== * Cebu (station-produced) * Bohol * Dumaguete ===='''''24 Oras Eastern Visayas'''''==== * Tacloban (station-produced) * Catbalogan * Calbayog ===Mindanao=== ===='''''24 Oras Chavacano'''''==== * Zamboanga (station-produced) * Jolo * Tawi-Tawi ===='''''24 Oras Northern Mindanao'''''==== * Cagayan de Oro (station-produced) * Bukidnon * Ozamis * Dipolog * Pagadian ===='''''24 Oras Southern Mindanao'''''==== * Davao (station-produced) ===='''''24 Oras Socsksargen'''''==== * General Santos (station-produced) * Sultan Kudarat * Koronadal * Kidapawan * Sarangani ===='''''24 Oras Caraga'''''==== * Butuan (station-produced) * Surigao * Tandag ===='''''24 Oras Central Mindanao'''''==== * Cotabato (station-produced) Paalala: 24 Oras Mindanao, ang successor ng regional editions sa Davao, General Santos at Cotabato ay gumawa ng GMA Davao. ==Mga tagapagbalita== ===Weekday Edition=== * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> ===Weekend edition=== * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> ===Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] 5mroeogztuisqdkvtbj52sjrchefmkx 2208040 2208039 2026-05-20T03:47:51Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-29984-11|~2026-29984-11]] ([[User talk:~2026-29984-11|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 2207997 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image =24 Oras 2023 logo.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[:en:News|Balita]] | creator = Mike Enriquez | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA Integrated News]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = '' Emil Sumangil<br />'''Weekend anchor'''<br>Pia Arcangel<br />Ivan Mayrina | judges = | voices = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>Al Torres (since 2023)<b>Emil Sumangil (since 2023) | narrated = Joel Reyes Zobel (2011–2013)<br>[[Mike Enriquez]] (2014–2023)<br>[[Mel Tiangco]] (since 2022)<br>Emil Sumangil (since 2023) | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = n/a (Araw-araw) | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 1 oras at 30 minuto (Lunes-Biyernes)<br>1 oras (Sabado-Linggo) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]]<br>[[1080i]] [[HDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = Feb 21, 2011 | last_aired = kasalukuyan | preceded_by = [[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]] | followed_by = | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''24 Oras''' ''(Bente Kwatro Oras)'' ay ang kasalukuyang pangunahing palabas pambalita sa [[telebisyon]] ng [[GMA Network]] sa [[Pilipinas]] at naisasahimpapawid sa buong mundo sa [[GMA Pinoy TV]]. Napapakinggan din ang ''24 Oras'' sa pamamagitan ng Super Radyo DZBB at ng mga himpilan nito sa buong bansa at napapanood din sa Facebook at YouTube account ng GMA News. Simulcast din sa [[DWDB-TV|GTV]] Channel 27 (DWDB-TV). Kasalukuyan itong pinapangunahan nina [[Mel Tiangco]], [[Vicky Morales]] at Emil Sumangil tuwing Lunes hanggang Biyernes at nina [[Pia Arcangel]] at Ivan Mayrina tuwing Sabado at Linggo. Napapanood din ito oras-oras sa pamamagitan ng ''24 Oras News Alert/ Breaking News'' bulletins na pinapangunahan ng iba't ibang mga tagapagbalita ng GMA News. ==Kasaysayan, Mga Tagapagbalita == '''2004''' Nagsimula ang 24 Oras, sa ideya ni Felipe L. Gozon, chairman ng GMA, na pagtambalin sina Mel Tiangco ng Frontpage, at Mike Enriquez ng Saksi. Ganap na nagsimula ang 24 Oras noong Marso 15, 2004, halos 2 buwan bago ang Pambansang halalan noong 2004. Sumali din sa Newscast si Pia Guanio para sa Showbiz segment nito. '''2010 - 24 ORAS WEEKEND''' Noong Pebrero 21, 2010, nagsimula ang 24 Oras Weekend, ang mga naging tagapagbalita nito ay sina Jiggy Manicad at Pia Arcangel. '''2014''' Noong 2014, sumali si Vicky Morales sa 24 Oras, kasabay nito ay Nagrebrand ang nasabing newscast noong Nobyembre 10, 2014. '''2020 - 2023''' Noong 2020, umalis pansamantala ang mga orihinal na tagapagbalita ng 24 Oras, dahil sa COVID-19. Noong August 12, 2022, umalis si Mike Enriquez sa newscast, Upang tutukan ang kaniyang kalusugan. Subalit, siya ay namatay noong Agosto 29, 2023. Noong December 18, 2023, Nagrebrand ito patungo sa GMA Integrated News graphics, na ang nasa OBB ay sina Mel Tiangco, Vicky Morales, at Emil Sumangil. '''2024 - IKA-20 TAON''' Noong Marso 15, 2024, Ipinagdiwang ang ika-20 Anibersaryo ng 24 Oras, at Ibinalita ang mga mahahalagang Kaganapan sa pilot broadcast nito. '''Weekday Edition''' * [[Mel Tiangco]] (2011-kasalukuyan) * [[Vicky Morales]] (2014-kasalukuyan) * [[Emil Sumangil]] (2023-kasalukuyan) * Atom Araullo (humahalili para kay Morales) * [[Jessica Soho]] (pansamantalang humahalili para kay Tiangco at Morales) * Iya Villania-Arellano <small>(Chika Minute anchor) </small> * Kim Atienza <small>(Resident Meterologist at #KuyaKimAnoNa anchor)</small> === Weekend edition === * [[Pia Arcangel]] * Ivan Mayrina * Kim Atienza <small>(#KuyaKimAnoNa anchor)</small> * Nelson Canlas <small>(Chika Minute anchor)</small> === Mga dating tagapagabalita=== ''Weekdays'' * [[Mike Enriquez]] (2004–2023) * [[Pia Guanio]] (Chika Minute anchor) * Atom Araullo (Atomic Sports segment host) * Love Añover (Love Everyday segment reporter) ''Weekends'' * [[Jiggy Manicad]] (2011-2018) * Grace Lee (Chika Minute anchor, 2011-2012) * Luane Dy (Chika Minute anchor, 2012-2013) *Cata Tibayan (Chika Minue anchor, 2013-2015) ==Mga Parangal at Pagkilala== ===Asian Television Awards=== * 2005 Highly Commended, Best News Program - Camp Bagong Diwa Siege ===ENPRESS Golden Screen Awards for Television=== * 2011 Winner, Outstanding News Program ===PMPC Star Awards for Television=== * 2011 Winner, Best News Program * 2007 Winner, Best Female Newscaster (Mel Tiangco)<ref>[http://www.journal.com.ph/index.php?issue=2007-11-20&sec=3&aid=39584 Star Awards for TV winners], Journal Online, November 20, 2007</ref> * 2006 Winner, Best News Program <small>(tied w/ TV Patrol World)</small> ===Catholic Mass Media Awards (CMMA)=== * 2011 Winner, Best News Program * 2010 Special Citation for Best News Program (Ondoy and Maguindanao Massacre Coverage) * 2007 Winner, Best News Program * 2004 Winner, Best News Program ===New York Festivals=== * 2009 Winner, Gold World Medal for Coverage of an Ongoing Story<ref name="philstar.com">[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=437863&publicationSubCategoryId=51]{{Dead link|date=Agosto 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, The Philippine Star, February 6, 2009</ref> * 2009 Winner, Silver World Medal for Best Newscast<ref name="philstar.com"/> ===USTv Student Choice Awards=== * 2011 Winner, Best Local News and Public Affairs Program * 2009 Winner, Best News Program ===Gawad Tanglaw=== * 2012 Winner, Best News Program * 2009 Winner, Best News Program ===Guillermo Mendoza Memorial Foundation Awards=== * 2011 Winner, Most Popular News Program ===Northwest Samar State University Annual Awards=== * 2012 Winner, Best News and Public Affairs Program * 2012 Winner, Mike Enriquez: Best News and Public Affairs Male Program Anchor * 2012 Winner, Mel Tiangco: Best News and Public Affairs Female Program Anchor == Kaugnay na artikulo == * [[GMA Network]] * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] qbgccc97fjrjoyakvxvwth4vx6aiy8i 0 20504 2208025 2207898 2026-05-20T02:38:30Z ~2026-29984-11 162008 Clean up and fanmade/fictional only and removing vandalism 2208025 wikitext text/x-wiki {{update||date=Nobyembre 2023}} {{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}} Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961. ==Kasalukuyang mga programa== ''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Balita=== * ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}} * ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}} * ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}} * ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}} ===Ugnayang publiko=== * ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}} * ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}} * ''Earthflight'' {{small|(2015-present)}} * ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Frozen Planet'' {{small|(2014-present)}} * ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-present)}} * ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}} * ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}} * ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}} * ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''Power House'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}} ===Drama=== ====Primetime==== * ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}} * ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}} * ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}} * ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}} * ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}} * ''Slay'' {{small|(2025-present)}} * ''Maka'' {{small|(2024-present)}} ====Sabado at Linggo==== * ''Daig Kayo ng Lola Ko'' {{small|(2017-present)}} * ''Regal Studio Presents'' {{small|(2021-present)}} * ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}} ===Pang-Aliw=== * ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}} * ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}} * ''TiktoClock'' {{small|(2022-present)}} ===Palaro=== * ''Family Feud'' {{small|(2008-present)}} * ''The Voice Generations'' {{small|(2023-present)}} * ''The Clash'' {{small|(2018-present)}} ===Komedya=== * ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''Open 24/7'' {{small|(2023-present)}} * ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' {{small|(2010-present; also broadcast on GMA News TV)}} ===Talakayan=== *''The Boobay and Tekla Show'' {{small|(2019-present)}} *''Fast Talk with Boy Abunda'' {{small|(2023-present)}} *''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present)}} * ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' {{small|(2018-present)}} * ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' {{small|(2023-present)}} ===Serbisyo publiko=== * ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}} ===Pangkaalaman=== * ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}} * ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}} * ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} * ''AgriPreneur'' {{small|(2019-present)}} * ''Pera Paraan'' {{small|(2021-present)}} * ''Turbo Zone'' {{small|(2021-present)}} * ''Healing Galing'' {{small|(2023-present)}} ===Relihiyon=== * ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}} ===Pelikula at Espesyal na Presentasyon=== * ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}} * ''GMA Regional TV Presents'' {{small|(2018-present)}} *''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}} ==Banyagang programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Drama=== *''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}} *''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}} *''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}} *''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}} ===Animasyon=== *''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}} *''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}} *''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}} *''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}} *''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}} ===Usapan=== * ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}} ==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong. ===Balita=== *''24 Oras Regional Editions'' {{small|(2014-present)}} **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Central Luzon'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) ===News bulletin=== *''24 Oras News Alert Ilokano'' (GMA Ilocos) *''24 Oras News Alert Northern Luzon'' (GMA Baguio) *''24 Oras News Alert North Central Luzon'' (GMA Dagupan) *''24 Oras News Alert Cagayan Valley'' (GMA Isabela) *''24 Oras News Alert Central Luzon'' (GMA Pampanga) *''24 Oras News Alert Southern Tagalog'' (GMA Batangas) *''24 Oras News Alert Palawan'' (GMA Palawan) *''24 Oras News Alert Bikol'' (GMA Bicol) *''24 Oras News Alert Western Visayas'' (GMA Iloilo) *''24 Oras News Alert Negros'' (GMA Bacolod) *''24 Oras News Alert Central Visayas'' (GMA Cebu) *''24 Oras News Alert Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) *''24 Oras News Alert Chavacano'' (GMA Zamboanga) *''24 Oras News Alert Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) *''24 Oras News Alert Southern Mindanao'' (GMA Davao) *''24 Oras News Alert Socsksargen'' (GMA General Santos) *''24 Oras News Alert Caraga'' (GMA Butuan) *''24 Oras News Alert Central Mindanao'' (GMA Cotabato) ===Mga palabas sa umaga=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Educational/magazine shows=== *''Let's Fiesta'' (GMA Ilocos, GMA Baguio, GMA Dagupan, GMA Isabela, GMA Pampanga, GMA Batangas, GMA Palawan, GMA Bicol, GMA Iloilo, GMA Bacolod, GMA Cebu, GMA Tacloban, GMA Zamboanga, GMA Northern Mindanao, GMA Davao, GMA General Santos, GMA Butuan and GMA Cotabato) *''Mag TV Na, Atin To!'' (GMA Baguio, GMA Ilocos, GMA Dagupan, GMA Isabela, GMA Pampanga, GMA Batangas, GMA Palawan, GMA General Santos, GMA Cotabato) *''Mag TV Na, Oragon!'' (GMA Bicol) *''Mag TV Na, Amiga!'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) *''Mag TV Na!'' (GMA Cebu) *''Mag TV Na, Waraynon!'' (GMA Tacloban) *''Mag TV Na, De Aton Este!'' (GMA Zamboanga) *''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (GMA Davao) ===Public affairs=== *''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol) *''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela) *''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan) *''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato) *''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu) *''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga) *''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban) *''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos) *''Isyu ug Istorya'' (GMA Davao) *''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod) *''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan) *''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio) *''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Northern Mindanao) *''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan) *''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga) *''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos) *''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao) *''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas) *''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo) * ''[[Biyaheng DO30]]'' (co-produced with Davao City Government)<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref> ===Other current affairs programs=== *''Aksyon Ngonian'' (GMA Bicol) *''Ano Ngani?'' (GMA Tacloban) *''Barangay Patrol'' (GMA Davao) *''Bayan ni Juan'' (GMA Dagupan) *''Bida Kapampangan'' (GMA Pampanga) *''Derecho: Tagpangapin sang Banwa'' (GMA Iloilo) *''I-Amianan Mo!'' (GMA Dagupan) *''Ipa-Bisdak Mo!'' (GMA Cebu) *''Ipa-Ratsada Mo!'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) *''Kastigador'' (GMA Davao) *''Kayang-Kaya'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Lingkod Lambak'' (GMA Isabela) *''Serbisyo Publiko'' (GMA Zamboanga) *''Salandigan'' (GMA Bacolod) *''Tubag!'' (GMA Cebu) ===Entertainment=== *''Agri Tayo Dito'' (GMA Dagupan) *''Ha! Ha! HAYOP!'' (GMA Dagupan) *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (GMA Iloilo, GMA Bacolod, GMA Cebu and GMA Davao) *''OMG! featuring Caramba'' (GMA Dagupan) ==Program schedule== ===Monday-Friday=== * 4:00 am – ** Mon: ''AHA!'' (replay) ** Tues: ''I-Witness'' (replay) ** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay) ** Thurs: ''Powerhouse'' (replay) ** Fri: ''Born to be Wild'' (replay) * 4:00 am - ''Ha! Ha! HAYOP!'' (GMA Dagupan) * 5 am – ''Unang Hirit'' * 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows **''Arangkada'' (GMA Iloilo) **''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) **''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) **''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) **''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) **''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) **''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) **''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban) **''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) **''Primera Balita'' (GMA Dagupan) **''The Morning Show'' (GMA Bacolod) **''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela) **''Una Ka BAI'' (GMA Davao) * 7:25 am – ''Doraemon'' * 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun) * 7:25 am - ''OMG! featuring Caramba'' (GMA Dagupan) * 8:15 am – ''Shaman King'' * 8:40 am – ''Bleach'' * 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version) * 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai'' * 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik'' * 10:15 am – ''Basta Every Day Happy'' * 10:45 am – ''Don’t Lose The Money'' * 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show'' * 12:15 pm – ''It's Showtime'' * 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail'' * 3:15 pm – ''Binibining Marikit'' * 4 pm – ''Mommy Dearest'' * 4:40 pm – ** Mon: ''Alisto'' ** Tues: ''Tunay na Buhay'' ** Wed: ''Power House'' ** Thurs: ''Reporter’s Notebook'' ** Fri: ''Love Hotline'' * 5:05 pm – ''24 Oras Express'' * 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Central Luzon'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) * 5:45 pm - ''Family Feud'' * 6:30 pm – ''24 Oras'' * 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' * 8:50 pm – ''Slay'' * 9:35 pm – ''Mga Batang Riles'' ===Mon-Thurs=== * 10:20 pm – ''Saksi'' * 11:00 pm – ** Mon: ''Front Row'' ** Tues: ''The Blue Planet'' ** Wed & Thurs: ''Planet Earth'' * 12:00 am - ''The Tim Yap Show'' * 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!'' ===Friday=== * 9:35 pm – ''Bubble Gang'' * 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi'' * 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show'' * 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!'' ===Saturday=== * 4:30 am – ''PJM Forum'' * 5 am – ''Adyenda'' * 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko'' * 5 am - ''Isyu ug Istorya'' * 6 am – ''Pinoy M.D.'' * 6 am - Regional: RTV Cultural Shows **''Agri Tayo Dito'' (Various) * 7 am – ''Turbo Zone'' * 7 am - Regional: RTV Magazine Shows **''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol) **''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela) **''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan) **''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato) **''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu) **''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga) **''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban) **''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos) **''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan) **''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio) **''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro) **''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan) **''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga) **''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos) **''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao) **''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas) **''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod) **''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo) * 8 am – ''Larva'' * 8:25 am – ''Angry Birds Toons'' * 8:50 am – ''Monsuno'' * 8 am - Regional: RTV Current Affairs Shows **''Aksyon Ngonian'' (GMA Bicol) **''Ano Ngani?'' (GMA Tacloban) **''Barangay Patrol'' (GMA Davao) **''Bayan ni Juan'' (GMA Dagupan) **''Bida Kapampangan'' (GMA Pampanga) **''Derecho: Tagpangapin sang Banwa'' (GMA Iloilo) **''Kayang-Kaya'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) **''Lingkod Lambak'' (GMA Isabela) **''Serbisyo Publiko'' (GMA Zamboanga) **''Salandigan'' (GMA Bacolod) **''Tubag!'' (GMA Cebu) * 9:15 am – ''Tropang Potchi'' * 9:45 am – ''Sarap Diva'' * 9:15 am - ''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Various) * 10:30 am – ''Maynila'' * 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics'' * 11:30 am – ''It's Showtime'' * 2:30 pm – ''True Horror Stories'' * 3:30 pm – ''Startalk'' * 4:10 pm – ''Wish Ko Lang!'' * 4:10 pm - Regional: RTV Investigative Shows **''I-Amianan Mo!'' (GMA Dagupan) **''Ipa-Bisdak Mo!'' (GMA Cebu) **''Ipa-Ratsada Mo!'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) **''Kastigador'' (GMA Davao) * 4:45 pm – ''Imbestigador'' * 5:30 pm – ''24 Oras Weekend'' * 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento'' * 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival) * 9:30 pm – ''Celebrity Bluff'' * 10:30 pm – ''I-Witness'' * 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off'' ===Sunday=== * 4 am – ''In Touch with Dr. Charles Stanley'' * 5 am - ''Jesus The Healer'' * 6 am – ''Family TV Mass'' * 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows **''Mag TV Na'' (Various) * 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales'' * 7:00 am – ''Biyaheng DO30'' * 8 am – ''Tom and Jerry Kids'' * 8:30 am – ''Monsuno'' * 9 am – ''AHA!'' * 9:45 am – ''Born To Be Wild'' * 9 am - ''Let's Fiesta'' (Various) * 10:15 am – ''iBilib'' * 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2) * 10:50 am – ''Superhero Sunday'' * 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics'' * 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival'' * 2 pm – ''All-Out Sundays'' * 3:40 pm – ''GMA Blockbusters'' * 5:30 pm - ''24 Oras Weekend'' * 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko'' * 6:55 pm – ''Ismol Family'' * 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' * 8:40 pm - ''Isyu Ngayon'' * 9:40 pm – Bet ng Bayan * 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office'' * 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan'' ==Mga Paparating na Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Orihinal=== ;Drama *[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']] *''Sireno'' *''A Lifetime With You'' *''For The Love of Kobe'' *''A Family Like Us'' *''A Mother'' 's ''Tale'' ===Banyagang Programa=== ;Animated *''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}} *''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}} *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network] *https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp ==Mga Panlabas na Link== * [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site] * [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website] * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website] * [http://www.gmanetwork.com Official website] {{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] l0w0tbcb02x5lahrgqt51x4x6svz21v 2208041 2208025 2026-05-20T03:48:16Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-29984-11|~2026-29984-11]] ([[User talk:~2026-29984-11|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-29964-66|~2026-29964-66]] 2207898 wikitext text/x-wiki {{update||date=Nobyembre 2023}} {{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}} Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961. ==Kasalukuyang mga programa== ''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Balita=== * ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018-present)}} * ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020-present)}} * ''24 Oras Express'' {{small|(2014-present; simulcast on GMA News TV)}} * ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''[[Saksi]]'' {{small|(1995-present; simulcast on GMA News TV, Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999-present)}} ===Ugnayang publiko=== * ''Adyenda'' {{small|(2009-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}} * ''Alisto'' {{small|(2013-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Born to Be Wild'' {{small|(2007-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''Diyos at Bayan'' {{small|(1998-present; also broadcast on GMA News TV and Light Network)}} * ''Earthflight'' {{small|(2015-present)}} * ''Front Row'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Frozen Planet'' {{small|(2014-present)}} * ''Isyu Ngayon'' {{small|(2010-present)}} * ''Imbestigador'' {{small|(2000-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''i-Witness'' {{small|(1999-present)}} * ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' {{small|(2004-present)}} * ''Pinoy M.D.'' {{small|(2010-present)}} * ''Planet Earth'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''Power House'' {{small|(2014-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Reporter's Notebook'' {{small|(2004-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Tunay na Buhay'' {{small|(2011-present; also broadcast on GMA News TV, early broadcast on Super Radyo DZBB 594 kHz and Dobol B TV)}} * ''Wish Ko Lang!'' {{small|(2002-present)}} ===Drama=== ====Primetime==== * ''Prinsesa ng City Jail'' {{small|(2025-present)}} * ''Binibining Marikit'' {{small|(2025-present)}} * ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' {{small|(2025-present)}} * ''Mommy Dearest'' {{small|(2025-present)}} * ''Mga Batang Riles'' {{small|(2025-present)}} * ''Slay'' {{small|(2025-present)}} * ''Maka'' {{small|(2024-present)}} ====Sabado at Linggo==== * ''Daig Kayo ng Lola Ko'' {{small|(2017-present)}} * ''Regal Studio Presents'' {{small|(2021-present)}} * ''[[Magpakailanman]]'' {{small|(2002-present)}} ===Pang-Aliw=== * ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024-present, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}} * ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020-present)}} * ''TiktoClock'' {{small|(2022-present)}} ===Palaro=== * ''Family Feud'' {{small|(2008-present)}} * ''The Voice Generations'' {{small|(2023-present)}} * ''The Clash'' {{small|(2018-present)}} ===Komedya=== * ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995-present; also broadcast on GMA News TV)}} * ''Open 24/7'' {{small|(2023-present)}} * ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' {{small|(2010-present; also broadcast on GMA News TV)}} ===Talakayan=== *''The Boobay and Tekla Show'' {{small|(2019-present)}} *''Fast Talk with Boy Abunda'' {{small|(2023-present)}} *''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present)}} * ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' {{small|(2018-present)}} * ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' {{small|(2023-present)}} ===Serbisyo publiko=== * ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975-present)}} ===Pangkaalaman=== * ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018-present)}} * ''[[AHA!]]'' {{small|(2010-present; produced by GMA News and Public Affairs)}} * ''[[iBilib]]'' {{small|(2012-present)}} * ''AgriPreneur'' {{small|(2019-present)}} * ''Pera Paraan'' {{small|(2021-present)}} * ''Turbo Zone'' {{small|(2021-present)}} * ''Healing Galing'' {{small|(2023-present)}} ===Relihiyon=== * ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995-present, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}} ===Pelikula at Espesyal na Presentasyon=== * ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013-present)}} * ''GMA Regional TV Presents'' {{small|(2018-present)}} *''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006-present)}} ==Banyagang programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Drama=== *''Her Private Life'' {{small|(2021-present)}} *''Lie After Lie'' {{small|(2021-present)}} *''Mako Mermaids'' {{small|(2021-present)}} *''The Penthouse'' {{small|(2021-present)}} ===Animasyon=== *''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021-present)}} *''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999-present)}} *''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999-present)}} *''[[One Piece]]'' {{small|(2020-present)}} *''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021-present)}} ===Usapan=== * ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019-present)}} ==Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong. ===Balita=== *''24 Oras Regional Editions'' {{small|(2014-present)}} **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) ===News bulletin=== *''24 Oras News Alert Ilokano'' (GMA Ilocos) *''24 Oras News Alert Northern Luzon'' (GMA Baguio) *''24 Oras News Alert North Central Luzon'' (GMA Dagupan) *''24 Oras News Alert Cagayan Valley'' (GMA Isabela) *''24 Oras News Alert Pampanga'' (GMA Pampanga) *''24 Oras News Alert Southern Tagalog'' (GMA Batangas) *''24 Oras News Alert Palawan'' (GMA Palawan) *''24 Oras News Alert Bikol'' (GMA Bicol) *''24 Oras News Alert Western Visayas'' (GMA Iloilo) *''24 Oras News Alert Negros'' (GMA Bacolod) *''24 Oras News Alert Central Visayas'' (GMA Cebu) *''24 Oras News Alert Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) *''24 Oras News Alert Chavacano'' (GMA Zamboanga) *''24 Oras News Alert Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) *''24 Oras News Alert Southern Mindanao'' (GMA Davao) *''24 Oras News Alert Socsksargen'' (GMA General Santos) *''24 Oras News Alert Caraga'' (GMA Butuan) *''24 Oras News Alert Central Mindanao'' (GMA Cotabato) ===Mga palabas sa umaga=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Educational/magazine shows=== *''Let's Fiesta'' (GMA Ilocos, GMA Baguio, GMA Dagupan, GMA Isabela, GMA Pampanga, GMA Batangas, GMA Palawan, GMA Bicol, GMA Iloilo, GMA Bacolod, GMA Cebu, GMA Tacloban, GMA Zamboanga, GMA Northern Mindanao, GMA Davao, GMA General Santos, GMA Butuan and GMA Cotabato) *''Mag TV Na, Atin To!'' (GMA Baguio, GMA Ilocos, GMA Dagupan, GMA Isabela, GMA Pampanga, GMA Batangas, GMA Palawan, GMA General Santos, GMA Cotabato) *''Mag TV Na, Oragon!'' (GMA Bicol) *''Mag TV Na, Amiga!'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) *''Mag TV Na!'' (GMA Cebu) *''Mag TV Na, Waraynon!'' (GMA Tacloban) *''Mag TV Na, De Aton Este!'' (GMA Zamboanga) *''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (GMA Davao) ===Public affairs=== *''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol) *''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela) *''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan) *''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato) *''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu) *''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga) *''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban) *''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos) *''Isyu ug Istorya'' (GMA Davao) *''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod) *''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan) *''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio) *''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Northern Mindanao) *''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan) *''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga) *''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos) *''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao) *''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas) *''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo) * ''[[Biyaheng DO30]]'' (co-produced with Davao City Government)<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref> ===Other current affairs programs=== *''Aksyon Ngonian'' (GMA Bicol) *''Ano Ngani?'' (GMA Tacloban) *''Barangay Patrol'' (GMA Davao) *''Bayan ni Juan'' (GMA Dagupan) *''Bida Kapampangan'' (GMA Pampanga) *''Derecho: Tagpangapin sang Banwa'' (GMA Iloilo) *''I-Amianan Mo!'' (GMA Dagupan) *''Ipa-Bisdak Mo!'' (GMA Cebu) *''Ipa-Ratsada Mo!'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) *''Kastigador'' (GMA Davao) *''Kayang-Kaya'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Lingkod Lambak'' (GMA Isabela) *''Serbisyo Publiko'' (GMA Zamboanga) *''Salandigan'' (GMA Bacolod) *''Tubag!'' (GMA Cebu) ===Entertainment=== *''Agri Tayo Dito'' (GMA Dagupan) *''Ha! Ha! HAYOP!'' (GMA Dagupan) *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (GMA Iloilo, GMA Bacolod, GMA Cebu and GMA Davao) *''OMG! featuring Caramba'' (GMA Dagupan) ==Program schedule== ===Monday-Friday=== * 4:00 am – ** Mon: ''AHA!'' (replay) ** Tues: ''I-Witness'' (replay) ** Wed: ''Reporter's Notebook'' (replay) ** Thurs: ''Powerhouse'' (replay) ** Fri: ''Born to be Wild'' (replay) * 4:00 am - ''Ha! Ha! HAYOP!'' (GMA Dagupan) * 5 am – ''Unang Hirit'' * 6:15 am - Regional: RTV Morning Shows **''Arangkada'' (GMA Iloilo) **''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) **''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) **''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) **''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) **''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) **''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) **''Maupay nga Aga mga Kapuso'' (GMA Tacloban) **''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) **''Primera Balita'' (GMA Dagupan) **''The Morning Show'' (GMA Bacolod) **''Umaga sa Lambak'' (GMA Isabela) **''Una Ka BAI'' (GMA Davao) * 7:25 am – ''Doraemon'' * 7:50 am – ''Ghost Fighter'' (rerun) * 7:25 am - ''OMG! featuring Caramba'' (GMA Dagupan) * 8:15 am – ''Shaman King'' * 8:40 am – ''Bleach'' * 9:05 am – ''Hunter X Hunter'' (2011 version) * 9:30 am – ''Dragon Ball Z Kai'' * 9:50 am – ''Bantatay: Ang Pagbabalik'' * 10:15 am – ''Basta Every Day Happy'' * 10:45 am – ''Don’t Lose The Money'' * 11:30 am – ''The Ryzza Mae Show'' * 12:15 pm – ''It's Showtime'' * 2:30 pm – ''Prinsesa ng City Jail'' * 3:15 pm – ''Binibining Marikit'' * 4 pm – ''Mommy Dearest'' * 4:40 pm – ** Mon: ''Alisto'' ** Tues: ''Tunay na Buhay'' ** Wed: ''Power House'' ** Thurs: ''Reporter’s Notebook'' ** Fri: ''Love Hotline'' * 5:05 pm – ''24 Oras Express'' * 5:05 pm - Regional: RTV Newscasts **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) * 5:45 pm - ''Family Feud'' * 6:30 pm – ''24 Oras'' * 8:05 pm – ''Lolong 2: Pangil ng Maynila'' * 8:50 pm – ''Slay'' * 9:35 pm – ''Mga Batang Riles'' ===Mon-Thurs=== * 10:20 pm – ''Saksi'' * 11:00 pm – ** Mon: ''Front Row'' ** Tues: ''The Blue Planet'' ** Wed & Thurs: ''Planet Earth'' * 12:00 am - ''The Tim Yap Show'' * 12:45 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!'' ===Friday=== * 9:35 pm – ''Bubble Gang'' * 10:20 pm to 11:00 pm – ''Saksi'' * 11:00 pm to 12:35 am – ''The Tim Yap Show'' * 12:35 am to 1:30 am – ''Jojo A. All The Way!'' ===Saturday=== * 4:30 am – ''PJM Forum'' * 5 am – ''Adyenda'' * 5:30 am – ''Kapwa Ko, Mahal Ko'' * 5 am - ''Isyu ug Istorya'' * 6 am – ''Pinoy M.D.'' * 6 am - Regional: RTV Cultural Shows **''Agri Tayo Dito'' (Various) * 7 am – ''Turbo Zone'' * 7 am - Regional: RTV Magazine Shows **''Bikolano Isyu Ngonian'' (GMA Bicol) **''Cagayan Valley Isyu Ngayon'' (GMA Isabela) **''Caraga Isyu Karon'' (GMA Butuan) **''Central Mindanao Isyu Ngayon'' (GMA Cotabato) **''Central Visayas Isyu Karon'' (GMA Cebu) **''Chavacano Isyu Ahora'' (GMA Zamboanga) **''Eastern Visayas Isyu Yana'' (GMA Tacloban) **''Ilokano Isyu Itatta'' (GMA Ilocos) **''North and Central Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Dagupan) **''Northern Luzon Isyu Ngayon'' (GMA Baguio) **''Northern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Cagayan de Oro) **''Palawan Isyu Ngayon'' (GMA Palawan) **''Pampanga Isyu Ngeni'' (GMA Pampanga) **''Socsksargen Isyu Ngayon'' (GMA General Santos) **''Southern Mindanao Isyu Karon'' (GMA Davao) **''Southern Tagalog Isyu Ngayon'' (GMA Batangas) **''Negrense Isyu Subong'' (GMA Bacolod) **''Western Visayas Isyu Subong'' (GMA Iloilo) * 8 am – ''Larva'' * 8:25 am – ''Angry Birds Toons'' * 8:50 am – ''Monsuno'' * 8 am - Regional: RTV Current Affairs Shows **''Aksyon Ngonian'' (GMA Bicol) **''Ano Ngani?'' (GMA Tacloban) **''Barangay Patrol'' (GMA Davao) **''Bayan ni Juan'' (GMA Dagupan) **''Bida Kapampangan'' (GMA Pampanga) **''Derecho: Tagpangapin sang Banwa'' (GMA Iloilo) **''Kayang-Kaya'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) **''Lingkod Lambak'' (GMA Isabela) **''Serbisyo Publiko'' (GMA Zamboanga) **''Salandigan'' (GMA Bacolod) **''Tubag!'' (GMA Cebu) * 9:15 am – ''Tropang Potchi'' * 9:45 am – ''Sarap Diva'' * 9:15 am - ''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Various) * 10:30 am – ''Maynila'' * 11:25 am - ''Del Monte Kitchenomics'' * 11:30 am – ''It's Showtime'' * 2:30 pm – ''True Horror Stories'' * 3:30 pm – ''Startalk'' * 4:10 pm – ''Wish Ko Lang!'' * 4:10 pm - Regional: RTV Investigative Shows **''I-Amianan Mo!'' (GMA Dagupan) **''Ipa-Bisdak Mo!'' (GMA Cebu) **''Ipa-Ratsada Mo!'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) **''Kastigador'' (GMA Davao) * 4:45 pm – ''Imbestigador'' * 5:30 pm – ''24 Oras Weekend'' * 6:15 pm – Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento'' * 8:15 pm - ''Magpakailanman'' (revival) * 9:30 pm – ''Celebrity Bluff'' * 10:30 pm – ''I-Witness'' * 11:15 pm to 1:15 am - ''Sign off'' ===Sunday=== * 4 am – ''In Touch with Dr. Charles Stanley'' * 5 am - ''Jesus The Healer'' * 6 am – ''Family TV Mass'' * 6 am - Regional: RTV Entertainment Shows **''Mag TV Na'' (Various) * 7 am – ''Grimm’s Fairy Tales'' * 7:00 am – ''Biyaheng DO30'' * 8 am – ''Tom and Jerry Kids'' * 8:30 am – ''Monsuno'' * 9 am – ''AHA!'' * 9:45 am – ''Born To Be Wild'' * 9 am - ''Let's Fiesta'' (Various) * 10:15 am – ''iBilib'' * 10:45 am – ''Ready, Set, Laban!'' (season 2) * 10:50 am – ''Superhero Sunday'' * 12:25 pm - ''Del Monte Kitchenomics'' * 12:30 pm - ''Kapuso Movie Festival'' * 2 pm – ''All-Out Sundays'' * 3:40 pm – ''GMA Blockbusters'' * 5:30 pm - ''24 Oras Weekend'' * 6:10 pm – ''Vampire ang Daddy Ko'' * 6:55 pm – ''Ismol Family'' * 7:40 pm – ''Kapuso Mo, Jessica Soho'' * 8:40 pm - ''Isyu Ngayon'' * 9:40 pm – Bet ng Bayan * 10:40 pm – ''SNBO: Sunday Night Box Office'' * 12:20 am to 1:20 am – ''Diyos at Bayan'' ==Mga Paparating na Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Orihinal=== ;Drama *[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']] *''Sireno'' *''A Lifetime With You'' *''For The Love of Kobe'' *''A Family Like Us'' *''A Mother'' 's ''Tale'' ===Banyagang Programa=== ;Animated *''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}} *''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}} *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network] *https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp ==Mga Panlabas na Link== * [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site] * [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website] * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website] * [http://www.gmanetwork.com Official website] {{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] n6oiet8yc5y6bciobyqbbb1vo5zpmh3 2208057 2208041 2026-05-20T05:51:11Z WayKurat 2259 Undid 47 revisions from [[Special:Diff/2193598|2193598]] until [[Special:Diff/2208041|2208041]] 2208057 wikitext text/x-wiki {{update||date=Nobyembre 2023}} {{For|dating palabas ng GMA Network|Tala ng mga dating palabas ng GMA Network}} Ang [[GMA Network|'''GMA Network''']] ('''Global Media Arts''' o simpleng '''GMA)''' ay isang pangunahing komersyal na telebisyon at network ng radyo sa Pilipinas na pagmamay-ari ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc]]. Ang punong-himpilan nito ay sa [[GMA Network Center]], Diliman, Lungsod ng Quezon. Ang sumusunod ay isang listahan ng lahat ng mga kasalukuyang programa sa GMA mula nang simulan ang pagpapatakbo nito sa telebisyon noong 1961. ==Kasalukuyang Orihinal na Programa== ''Paalala: '' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Balita=== * ''[[24 Oras]]'' {{small|(2004)}} * ''24 Oras Weekend'' {{small|(2010)}} * ''24 Oras News Alert'' {{small|(2020)}} * ''24 Oras Breaking News'' {{small|(2018)}} * ''[[Saksi]]'' {{small|(1995)}} * ''[[Unang Hirit]]'' {{small|(1999)}} ===Drama=== ;Primetime * ''Prinsesa Ng City Jail (2025)'' * ''Binibining Marikit (2025)'' * ''Lolong 2: Panginingil Ng Maynila (2025)'' * ''Mommy Dearest (2025)'' * ''Mga Batang Riles(2025)'' * ''Slay (2025)'' * ''Maka (2024)'' ;Sabado at Linggo * ''[[Wish Ko Lang!|Wish Ko Lang]]'' * ''Daig Kayo Ng Lola Ko'' * ''Regal Studio Presents'' * ''[[Magpakailanman]] {{small|(2002)}}'' * ''[[Tadhana]]'' {{small|(2017, sa produksyon ng GMA Public Affairs)}} to ===Pang-Aliw=== * ''[[It’s Showtime]]'' {{small|(2024, sa produksyon ng [[ABS-CBN|ABS-CBN Studios]])}} * ''[[All-Out Sundays]]'' {{small|(2020)}} * ''TiktoClock'' ===Palaro=== * ''Family Feud'' * ''The Voice Generations'' * ''The Clash'' ===Komedya=== * ''[[Bubble Gang]]'' {{small|(1995)}} * ''[[Daddy's Gurl|Open 24/7]]'' * ''[[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Tuloy Ang Kwento]]'' ===Talakayan=== *''[[The Boobay and Tekla Show]]'' {{small|(2019)}} *''[[Mars Pa More|Fast Talk With Boy Abunda]]'' *''The 700 Club Asia'' * ''[[Sarap, 'Di Ba?]]'' * ''Cayetano in Action with Boy Abunda'' ===Dokumentaryo=== * * ''The Atom Araullo Specials'' * ''[[Born to Be Wild (seryeng pantelebisyon)|Born to Be Wild]]'' {{small|(2007)}} * ''[[Front Row (programang telebisyon)|Front Row]]'' {{small|(2014)}} * ''[[I-Witness]]'' {{small|(1999)}} * ''[[Imbestigador|Pinoy Crime Stories]]'' * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' {{small|(2004)}} * ''[[Reporter's Notebook]]'' {{small|(2004)}} ===Ugnayang Publiko=== * ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' {{small|(1975)}} * ''[[Wish Ko Lang!|Resibo: Walang Lusot Ang May Atraso]]'' ===Pangkaalaman=== * ''[[Amazing Earth]]'' {{small|(2018)}} * ''[[AHA!]]'' {{small|(2010)}} * ''[[iBilib]]'' {{small|(2012)}} * ''[[Pinoy M.D.]]'' * ''AgriPreneur'' * ''Pera Paraan'' * ''Turbo Zone'' * ''Healing Galing'' ===Relihiyon=== * ''The 700 Club Asia'' {{small|(1995, sa produksyon ng [[CBN Asia]])}} ===Pelikula at Espesyal na Presentasyon=== * ''GMA Blockbusters'' {{small|(2013)}} * ''GMA Regional TV Presents'' *''Kapuso Movie Festival'' {{small|(2006)}} * ==Kasalukuyang Banyagang Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Drama=== *Her Private Life {{small|(2021)}} *Lie After Lie {{small|(2021)}} *Mako Mermaids {{small|(2021)}} *The Penthouse {{small|(2021)}} ===Animasyon=== *''[[Angry Birds Toons]]'' {{small|(2021)}} *''[[Hunter × Hunter|Hunter x Hunter]]'' {{small|(1999)}} *''[[Detective Conan]]'' {{small|(1999)}} *''[[One Piece]]'' {{small|(2020)}} *''[[Slam Dunk]]'' {{small|(2021)}} ===Usapan=== * ''[[In Touch with Charles Stanley]]'' {{small|(1994–2004, 2008–2014, 2015–2016, 2019)}} ==Pangrehiyong Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya at rehiyon kung saan nagpapakita ang palabas sa panaklong. ;Balita * ''At Home With GMA Regional TV'' {{small|(2020; Davao, General Santos at Northern Mindanao)}} *''GMA Regional TV Early Edition'' {{small|(2020; Iloilo at Bacolod)}} *''GMA Regional TV Live!'' {{small|(2020; Cebu)}} *''Mornings with GMA Regional TV'' {{small|(2020; Dagupan, Ilocos at Bicol)}} *''[[Balitang Amianan]]'' {{small|(2008–2014, 2016; Dagupan at Ilocos)}} *''[[Balitang Bicolandia]]'' {{small|(2021; Bicol)}} *''[[Balitang Bisdak]]'' {{small|(1999–2014, 2016; Cebu}} *''[[One Mindanao]]'' {{small|(2017; Mindanao)}} *''[[One Western Visayas]]'' {{small|(2018; Iloilo at Bacolod)}} ;Ugnayang publiko * ''[[Biyaheng DO30]]'' {{small|(Davao, General Santos, at Northern Mindanao; co-produced with Davao City Government)}}<ref>{{cite web |url=http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |title=GMA Davao Rolls Out "Byaheng DO30" With Mayor Inday Duterte |publisher=Page One |date=Disyembre 14, 2016 |accessdate=Disyembre 15, 2016 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223130741/http://pageone.ph/gma-davao-rolls-out-byaheng-do30-with-mayor-inday-duterte/ |url-status=dead }}</ref> ==Mga Paparating na Programa== ''Paalala:'' Ang mga pamagat ay nakalista sa alpabetikong pagkakasunud-sunod na sinusundan ng taon ng pasinaya sa panaklong. ===Orihinal=== ;Drama *[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|''Encantadia Chronicles: Sang’gre'']] *''Sireno'' *''A Lifetime With You'' *''For The Love of Kobe'' *''A Family Like Us'' *''A Mother'' 's ''Tale'' ===Banyagang Programa=== ;Animated *''Samurai Pizza Cats'' {{small|(1990)}} *''Yo-kai Watch Shadowside'' {{small|(2021)}} *[https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network tps://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_GMA_Network] *https://www.gmanetwork.com/entertainment/schedule?amp ==Mga Panlabas na Link== * [http://www.igma.tv/shows.php/ iGMA.tv offcial site] * [http://www.gmanetwork.com GMA Network's official website] * [http://www.gmanetwork.com/news GMA News and Public Affairs's official website] * [http://www.gmanetwork.com Official website] {{DEFAULTSORT:GMA Network, List Of Programs Broadcast By}} [[Kategorya:Palatuntunan ng GMA Network]] 08dwad72qyzm829yqglleopakq8xo96 10 21808 2208044 2205895 2026-05-20T03:52:46Z WayKurat 2259 Undid 8 revisions from [[Special:Diff/2185112|2185112]] until [[Special:Diff/2205895|2205895]] 2208044 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = GMA News and Public Affairs | title = [[GMA News and Public Affairs]] | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | group1 = Newscasts | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[GMA Network]] | list1 = * ''[[24 Oras]]'' * ''[[Saksi]]'' * ''[[Unang Hirit]]'' | group2 = [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | list2 = * ''[[Balitanghali]]'' * ''[[Dobol B TV]]'' * ''[[State of the Nation (Philippine TV program)|State of the Nation]]'' | group3 = [[List of GMA Network stations|Regional]] | list3 = * ''[[Balitang Amianan]]'' * ''[[Balitang Bicolandia]]'' * ''[[Balitang Bisdak]]'' * ''[[One Mindanao]]'' * ''[[One Western Visayas]]'' }} | group2 = Public affairs | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = GMA Network | list1 = * ''[[The Atom Araullo Specials]]'' * ''[[Born to Be Wild (TV program)|Born to Be Wild]]'' * ''[[Front Row (TV program)|Front Row]]'' * ''[[I-Witness]]'' * ''[[Imbestigador]]'' * ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' * ''[[Kapwa Ko Mahal Ko]]'' * ''[[Pinoy M.D.]]'' * ''[[Reporter's Notebook]]'' * ''[[Tunay na Buhay]]'' * ''[[Wish Ko Lang!]]'' | group2 = GTV | list2 = * ''[[Brigada (TV program)|Brigada]]'' * ''[[iJuander]]'' | group3 = Regional | list3 = * ''[[At Home with GMA Regional TV]]'' * ''[[Byaheng DO30]]'' * ''[[GMA Regional TV Early Edition]]'' * ''[[GMA Regional TV Live!]]'' * ''[[Mornings with GMA Regional TV]]'' }} | group3 = Other programs | list3 = {{Navbox|subgroup | group1 = GMA Network | list1 = * ''[[Aha! (TV program)|Aha!]]'' * ''[[Tadhana]]'' | group2 = GTV | list2 = * ''[[Biyahe ni Drew]]'' * ''[[Good News Kasama si Vicky Morales]]'' * ''[[My Fantastic Pag-ibig]]'' * ''[[Pinas Sarap]]'' * ''[[Pop Talk]]'' }} | group4 = [[List of GMA Network radio stations|Radio]] | list4 = * [[DZBB-AM|GMA Super Radyo DZBB 594]] * [[DYSP|GMA Super Radyo DYSP 909 Palawan]] * [[DYSI|GMA Super Radyo DYSI 1323 Iloilo]] * [[DYRU|Barangay RU 92.9 Super Radyo Kalibo]] * [[DYSS|GMA Super Radyo DYSS 999 Cebu]] * [[DXGM-AM|GMA Super Radyo DXGM 1125 Davao]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:News television navigational boxes]] [[Category:Philippine television network and channel navigational boxes]] [[Category:GMA News and Public Affairs]] </noinclude> 117r1jrxysl0x1ojldozaux60oodeaf 0 21922 2207988 2207076 2026-05-20T00:01:02Z ~2026-30178-93 162002 Clean up 2207988 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] mpuph8g1lfr4gq11tjhx6jhmvwbr3aq 2207989 2207988 2026-05-20T00:04:25Z ~2026-30178-93 162002 Clean up 2207989 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] 2x0d7b3hpufesbk7wh7nobptt6j1xyp 2207991 2207989 2026-05-20T00:09:27Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30178-93|~2026-30178-93]] ([[User talk:~2026-30178-93|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-28795-45|~2026-28795-45]] 2207076 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] g0gvc90vg6zm76xqc4bp0ogclkhikgq 2208003 2207991 2026-05-20T00:25:28Z ~2026-30178-93 162002 Clean-up and removing unnecessary sources. 2208003 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Cris Zuñiga'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina'''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina'''Ryan Gamboa''' ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''[[DYRT-FM|Barangay RT 99.5 Cebu]]'s Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] qb6r57hy5q5gkqqnpzohb1zqyzopjor 2208004 2208003 2026-05-20T00:26:33Z ~2026-30178-93 162002 /* Mga huling programa sa GMA Regional Channel */ Clean up and removed and fixed 2208004 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina'''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina'''Ryan Gamboa''' ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''[[DYRT-FM|Barangay RT 99.5 Cebu]]'s Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] 2j95l2hzej3wya9xkd825x3rry0dwtb 2208005 2208004 2026-05-20T00:27:50Z ~2026-30178-93 162002 /* Variety */ Clean up and fixed 2208005 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina'''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina'''Ryan Gamboa''' ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''Barangay RT 99.5 Cebu's Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] 2p21s4wv5czrc2odtxk4gajanmn51ov 2208006 2208005 2026-05-20T00:28:09Z ~2026-30178-93 162002 /* Mga huling programa sa GMA Regional Channel */ Cleaned up 2208006 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina'''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina '''Ryan Gamboa'''. ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''Barangay RT 99.5 Cebu's Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] akhs3huga3thp9m87k6ghgtah6gf1z9 2208007 2208006 2026-05-20T00:29:27Z ~2026-30178-93 162002 /* Current affairs (reruns) */ Cleaned up and removing unnecessary sources. 2208007 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina'''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== ====Fresh episodes==== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina '''Ryan Gamboa'''. ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''Barangay RT 99.5 Cebu's Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] jpr4fah5qmytygr4pqjf3hr0sb97mfs 2208008 2208007 2026-05-20T00:30:24Z ~2026-30178-93 162002 /* GMA Regional Channel */ Clean up and fictional network 2208008 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang fictional pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina'''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== ====Fresh episodes==== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina '''Ryan Gamboa'''. ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''Barangay RT 99.5 Cebu's Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] 0fmu1gax3yjbflignbr0twoocuuh9mm 2208009 2208008 2026-05-20T00:33:28Z ~2026-30178-93 162002 /* Mga huling programa sa GMA Regional Channel */ Clean up and fanmade and fictional 2208009 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang fictional pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga huling programa sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== ====Fresh episodes==== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina '''Ryan Gamboa'''. ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''Barangay RT 99.5 Cebu's Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] 41ed0g6wphg3rj4zgniasrose7nmpzp 2208010 2208009 2026-05-20T00:36:59Z ~2026-30178-93 162002 /* Mga final programs sa GMA Regional Channel */ Change subcategory and clean up 2208010 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==GMA Regional Channel== {{Infobox television channel | name = GMA Regional Channel | logo_size = | logo_caption = | launch_date = {{Start date and age|2016|8|1}} (test broadcast)<br>{{Start date and age|2017|3|20}} (official launch) | closed_date = {{End date and age|2018|1|14}}<ref>[http://www.mysky.com.ph/metromanila/updates/808/2018/01/10/tag-abs-cbn-regional-channel-and-hero-tv-end-of-broadcast Tag, ABS-CBN Regional Channel and Hero TV End of Broadcast]</ref> | replaced_by = [[Liga (TV channel)|Liga]] (channel space on [[Sky Direct]]) | network = GMA Regional TV | owner = [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] <br> [[Creative Programs]] | country = Philippines | area = Defunct (television) <br> Philippines ([[iWantTFC]]) | headquarters = [[Quezon City]], Philippines | website = }} Ang GMA Regional Channel ay isang fictional pay television channel sa Pilipinas na nagpapalabas ng mga programa mula sa mga rehiyonal na istasyon ng telebisyon at radyo na pagmamay-ari ng GMA Network. Ang channel ay inilunsad bilang isang test broadcast noong Agosto 1, 2016, at opisyal na inilunsad noong Marso 20, 2017. Ang GRC ang pangalawang pagtatangka ng network na magkaroon ng isang subscription-television channel na nakatuon lamang sa mga programang panrehiyon. Noong 1996, nang ilunsad ang dating Citynet 27 (ngayon ay GMA News TV), 80% ng mga programa nito ay ginawa sa mga regional operations center ng network na matatagpuan sa Baguio, Bacolod, Cagayán de Oro, Cebú, Davao, Naga, Zamboanga, at iba pa. Ang mga programa ay binubuo ng mga newscast na ipinalalabas nang live sa pamamagitan ng satellite, mga palabas sa pampublikong gawain tulad ng Banat Visayas, Sulong Mindanao, drama, komedya at mga programang musikal. Noong Enero 10, 2018, inanunsyo ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] at Creative Programs na magsasara ang channel sa Enero 14, 2018, kasama ang Tag. Samantala, ang GMA Regional Channel sa Sky Direct ay binago ang pangalan bilang Liga, isang sports channel na kumukumpleto sa mga programa ng GMA Sports TV kasama ang mga internasyonal na kaganapan sa football at lokal na palakasan, na tahimik na inilunsad noong Enero 1. Bagama't tumigil ito sa lokal na pag-broadcast, ipinagpatuloy ng GMA Regional Channel ang internasyonal na pag-broadcast nito sa pamamagitan ng iWantTFC hanggang Enero 1, 2021. ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' ==Mga final programs sa GMA Regional Channel== ===Balita=== ====[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional versions]]==== ====Luzon==== *''24 Oras North Central Luzon'' (Dagupan) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''CJ Torida''' at '''Joyce Ann Segui'''. *''24 Oras Northern Luzon'' (Baguio) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Dobie de Guzman''' at '''Maira Wallis'''. *''24 Oras Southern Tagalog'' (Batangas) Ipinapahayag sa [[Filipino language|Filipino]] - Binabalita nina '''Ace Medrano''', '''Ivy Saunar-Gasang''' at '''Jonathan Magistrado'''. ====Visayas==== *''24 Oras Central Visayas'' (Cebu) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Bobby Nalzaro''' at '''Cecille Quibod-Castro'''. ====Mindanao==== *''24 Oras Southern Mindanao'' (Davao) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Binabalita nina '''Tek Ocampo''' at '''Sarah Jane Hilomen-Velasco'''. ===Current affairs (reruns)=== ====Fresh episodes==== * ''Ano Ngani?'' (Tacloban) Ipinapahayag sa [[Waray language|Waray]] - Pinangungunahan nina '''Ranulfo Docdocan'''. * ''Arangkada'' (Cagayan de Oro) Ipinapahayag sa [[Cebuano language|Cebuano]] - Pinangungunahan nina '''PJ Dela Peña'''. * ''Bida Kapampangan'' (Pampanga) Ipinapahayag sa [[Kapampangan language|Kapampangan]] - Pinangungunahan nina '''Richie Bondoc'''. * ''Salandigan'' (Bacolod) Ipinapahayag sa [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] - Pinangungunahan nina '''Ryan Gamboa'''. ===Magazine show=== *''Agri Tayo Dito'' *''Mag TV Na'' **''Mag TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''Mag TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, Oragon!'' (Naga) **''Mag TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''Mag TV Na!'' (Cebu) **''[[MagTV Na Sadya Ta!|Mag TV Na, Mag Negosyo Ta!]]'' (Davao) **''[[Mag TV Na, De Aton Este!]]'' (Zamboanga) ===Variety=== *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Cebu, Bacolod and Davao editions) *''Kapuso Fiesta World'' (Co-produced by [[GMA Pinoy TV]]) *''Kapuso Karavan'' *''Barangay RT 99.5 Cebu's Tingog Bisaya'' ===Movies=== *''[[CZ12|Chinese Zodiac]]'' *''[[The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] mj3jfuav02hyhu1p56w0esj7qdj9h1g 2208042 2208010 2026-05-20T03:50:31Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30178-93|~2026-30178-93]] ([[User talk:~2026-30178-93|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 2207076 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Originating | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Originating | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Originating | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Originating |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Originating | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Originating | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz | Originating | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Originating |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Originating |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} ==Regional programs== {{further|Talaan ng mga palabas ng GMA Network#Mga palabas ng GMA Regional TV sa buong bansa}} All programming that mentioned below are also aired on the GMA Regional Channel. ===Newscasts=== *''[[24 Oras#24 Oras sa GMA Regional TV|24 Oras Regional]]'' **''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) **''24 Oras Cagayan Valley'' (GMA Isabela) **''24 Oras Caraga'' (GMA Butuan) **''24 Oras Central Mindanao'' (GMA Cotabato) **''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) **''24 Oras Chavacano'' (GMA Zamboanga) **''24 Oras Eastern Visayas'' (GMA Tacloban) **''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) **''24 Oras Negros'' (GMA Bacolod) **''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) **''24 Oras Northern Luzon'' (GMA Baguio) **''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) **''24 Oras Palawan'' (GMA Palawan) **''24 Oras Pampanga'' (GMA Pampanga) **''24 Oras Socsksargen'' (GMA General Santos) **''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) **''24 Oras Southern Tagalog'' (GMA Batangas) **''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo) ===Current affairs=== *''Ano Ngani?'' *''Bida Kapampangan'' *''Isyu Ngayon'' **''Isyu Karon Central Visayas'' **''Isyu Karon Northern Mindanao'' **''Isyu Karon Southern Mindanao'' **''Isyu Ngayon North Central Luzon'' **''Isyu Ngayon Socsksargen'' **''Isyu Ngonian Bicolandia'' **''Isyu Subong Ilonggo'' **''Isyu Subong Negrense'' *''Isyu ug Istorya'' *''Salandigan'' ===Morning shows=== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Buenos Dias Zamboanga'' (GMA Zamboanga) *''Gising na Southern Luzon'' (GMA Batangas) *''Magandang Umaga South Central Mindanao'' (GMA General Santos and GMA Cotabato) *''Naimbag nga Morning mga Kapuso'' (GMA Baguio and GMA Ilocos) *''Marhay na Aga mga Kapuso'' (GMA Bicol) *''Pamahaw Espesyal'' (GMA Northern Mindanao and GMA Butuan) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''The Morning Show'' (GMA Bacolod) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) ===Entertainment shows=== *''Agri Tayo Dito'' *''Kapuso, Mas Winner Ka!'' (Visayas & Mindanao through TV-7 Cebu, TV-13 Bacolod and TV-5 Davao) *''Mag TV Na'' **''MAG TV Na!'' (Cebu) **''MAG TV Na, Amiga!'' (Bacolod) **''MAG TV Na, Asenso Ta!'' (Cagayan de Oro) **''MAG TV Na, Atin 'To!'' (Baguio) **''Mag TV Na, De Aton Este!'' (Zamboanga) **''MAG TV Na, Mag Negosyo Ta!'' (Davao) **''MAG TV Na, Oragon!'' (Bicol) *''OMG! featuring Caramba'' *''Ha! Ha! HAYOP!'' == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] g0gvc90vg6zm76xqc4bp0ogclkhikgq 2208068 2208042 2026-05-20T06:04:27Z WayKurat 2259 Undid 18 revisions from [[Special:Diff/2203944|2203944]] until [[Special:Diff/2208042|2208042]] 2208068 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates}} Ito ang mga sumusunod na talaan ng mga himpilan ng telebisyon ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc]].<ref>{{Cite web |title=gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/disclosures/gma_network_-_financial_report_-_full_-_2013_1415845551.pdf |access-date=2026-02-08 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Burgos Jr. |first=Nestor P. |date=2015-11-16 |title=GMA 7 scraps Iloilo City news program, lays off 20 staff |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/740106/gma-7-scraps-iloilo-city-news-program-lays-off-20-staff |access-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{cite web |date=2015-09-11 |title=GMA Network commissions new UHF TV relay station in Butuan City |url=https://www.gmanetwork.com/corporate/articles/2015-09-11/337/gma-network-commissions-new-uhf-tv-relay-station-in-butuan-city/ |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=BROADCAST STATIONS |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027042008/http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |archive-date=2019-10-27 |access-date=2026-03-06 |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |title=2021_full_1650331529 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2021_full_1650331529.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2023_full_1713324684.pdf |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2023_full_1713324684.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=2024_full_1744710753 |url=https://aphrodite.gmanetwork.com/corporate/quarterlyreports/2024_full_1744710753.pdf |access-date=2026-03-06 |website=[[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]}}</ref><ref>{{cite web |date= |title=TV BROADCAST STATIONS - as of December 2024 |url=https://drive.google.com/file/d/1-8H9esZMH8A0LiuqWkT2WTuG1ezNBJcU/view?usp=drivesdk |access-date=2026-03-06 |work=[[National Telecommunications Commission]]}}</ref> <!-- Ang listahang ito ay tungkol lamang sa mga TERRESTRIAL TRANSMITTERS. Hindi namin itinuturing na "affiliate" ang mga cable channel. --> ==Terrestrial at rehiyong himpilang pangtelebisyon== ===Mga istasyon sa Analog=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Uri ! TPO ! class="unsortable"|Lokasyon (transmiter) |- | [[DZBB-TV|DZBB]] | 7 |Originating | 60&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | DWAZ | 7 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Basco]], [[Batanes]] |- | D-5-AS | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 48 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | D-7-ZG | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Peñarrubia, Abra|Peñarrubia]], [[Abra]] |- | DWBB | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tuguegarao|Lungsod ng Tuguegarao]], [[Cagayan]] |- | DZBB | 13 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Aparri]], Cagayan |- | DZVG | 5 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 7 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | DZEA | 10 |Originating | 20&nbsp;kW | [[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- | D-5-ZB | 5 |Relay | 0.005&nbsp;kW | [[Baler]], [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] |- | DWNS | 10 |Relay | 0.2&nbsp;kW | [[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | D-12-ZB | 12 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Batangas]] |- | DWJJ | 44 |Relay | 3&nbsp;kW | [[Jalajala]], [[Rizal]] |- | D-13-ZR | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- | DYPU | 12 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- | DYAA | 6 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Brooke's Point]], [[Palawan]] |- | DWRF | 8 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Coron]], Palawan |- | DWTR | 7 |Relay | 10&nbsp;kW | Isla ng Tablas, [[Romblon]] |- | DYRD | 7 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Mobo, Masbate|Mobo]], [[Masbate]] |- | DWAI | 7 |Relay | 30&nbsp;kW | [[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- | DWLA | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | [[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- | D-13-ZC | 13 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Virac]], [[Catanduanes]] |- | DWGA | 2 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Juban]], [[Sorsogon]] |- | DWGC | 8 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Daet]], [[Camarines Norte]] |- | DYBB | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Numancia]], [[Aklan]] |- | DYAM | 5 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- | DYXX | 6 |Originating | 5&nbsp;kW | [[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- | DWGM | 13 |Semi-satellite | 5&nbsp;kW | [[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | DYGM | 30 |Relay | 40&nbsp;kW | [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- | D-10-YA | 10 |Relay | 0.01&nbsp;kW | [[Sipalay|Lungsod ng Sipalay]], [[Negros Occidental]] |- | [[DYSS-TV|DYSS]] | 7 |Originating | 50&nbsp;kW | [[Lungsod ng Cebu]] |- | D-11-YE | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Tagbilaran|Lungsod ng Tagbilaran]], [[Bohol]] |- | D-5-YB | 5 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |10 |Relay |5&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DYIL |12 |Relay |1&nbsp;kW |[[Ormoc|Lungsod ng Ormoc]] |- |DYAS |5 |Relay |1&nbsp;kW |[[Calbayog|Lungsod ng Calbayog]], [[Samar (lalawigan)|Samar]] |- |DYVB |8 |Relay |1&nbsp;kW |[[Borongan|Lungsod ng Borongan]], [[Silangang Samar]] |- | DXJC | 35 |Semi-satellite | 20&nbsp;kW | [[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- | DXMK | 12 |Relay | 10&nbsp;kW | Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- | D-4-XT | 4 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- | DXGM | 5 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Ozamiz|Lungsod ng Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |- | DXEJ | 3 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Pagadian|Lungsod ng Pagadian]], [[Zamboanga del Sur]] |- | DXRV | 11 |Relay | 2&nbsp;kW | [[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- | DXBM | 26 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- | D-10-XA | 10 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Surigao]], [[Surigao del Norte]] |- | DXRC | 2 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Tandag|Lungsod ng Tandag]], [[Surigao del Sur]] |- | DXMJ | 5 |Originating | 25&nbsp;kW | [[Lungsod ng Dabaw]] |- | DXBG | 8 |Semi-satellite | 10&nbsp;kW | [[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- | DXLA | 9 |Relay | 5&nbsp;kW | [[Lungsod ng Zamboanga]] |- | DXNS | 12 |Relay | 1&nbsp;kW | [[Lungsod ng Kotabato]] |- | DXLS | 12 |Relay | 0.1&nbsp;kW | [[Jolo, Sulu|Jolo]], [[Sulu]] |} ===Mga istasyon sa Digital=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! Ch. # !Frequency !Uri ! TPO ! class="unsortable" |Lokasyon (transmiter) |- | rowspan="7" | [[DZBB-TV|DZBB]] | rowspan="7" | 15 | rowspan="7" |479.143&nbsp;MHz |Originating | 15&nbsp;kW | [[Lungsod Quezon|Lungsod ng Quezon]] |- | rowspan="6" |SFN relay |10&nbsp;kW |[[Makati|Lungsod ng Makati]] |- |3&nbsp;kW |[[Maynila|Lungsod ng Maynila]] |- |15&nbsp;kW |[[Antipolo|Lungsod ng Antipolo]], [[Rizal]] |- |5&nbsp;kW |[[Angeles|Lungsod ng Angeles]] |- |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |3&nbsp;kW |[[Malolos|Lungsod ng Malolos]], [[Bulacan]] |- | D-5-AS | 24 |533.143&nbsp;MHz |Relay | 10&nbsp;kW | [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]] |- | DWBC | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] |- | DZVG | 29 |569.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Barlig]], [[Lalawigang Bulubundukin]] |- | DWLE | 15 |479.143&nbsp;MHz |Relay | 5&nbsp;kW | [[Santiago, Isabela|Lungsod ng Santiago]] |- | rowspan="2" |DZEA | rowspan="2" |38 | rowspan="2" |617.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Tuba, Benguet|Tuba]], [[Benguet]] |- |SFN relay |3&nbsp;kW |[[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]] |- |DWNS |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Olongapo|Lungsod ng Olongapo]] |- | rowspan="2" |D-12-ZB | rowspan="2" |32 | rowspan="2" |581.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Lungsod ng Batangas]] |- |SFN Relay |5&nbsp;kW |[[San Pablo, Laguna|Lungsod ng San Pablo]], [[Laguna]] |- |DWJJ |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |3&nbsp;kW |[[Jalajala]], [[Rizal]] |- |D-13-ZR |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |2&nbsp;kW |[[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]], [[Occidental Mindoro]] |- |DYPU |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Puerto Princesa|Lungsod ng Puerto Princesa]] |- |DWAI |38 |617.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Naga, Camarines Sur|Lungsod ng Naga]], [[Camarines Sur]] |- |DWLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Legazpi, Albay|Lungsod ng Legazpi]], [[Albay]] |- |DYAM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Roxas, Capiz|Lungsod ng Roxas]], [[Capiz]] |- |DYXX |29 |563.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Jordan, Guimaras|Jordan]], [[Guimaras]] |- |DWGM |44 |653.143&nbsp;MHz |Semi-satellite |10&nbsp;kW |[[Bacolod|Lungsod ng Bacolod]] |- | rowspan="2" |DYGM | rowspan="2" |15 | rowspan="2" |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Murcia, Negros Occidental|Murcia]], [[Negros Occidental]] |- |SFN relay |1&nbsp;kW |[[Cadiz, Negros Occidental|Lungsod ng Cadiz]], [[Negros Occidental]] |- |[[DYSS-TV|DYSS]] |26 |545.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Cebu]] |- |D-5-YB |22 |521.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Valencia, Negros Oriental|Valencia]], [[Negros Oriental]] |- |DYCL |34 |593.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |[[Tacloban|Lungsod ng Tacloban]] |- |DXDZ |47 |671.143&nbsp;MHz |Semi-satellite |10&nbsp;kW |[[Cagayan de Oro|Lungsod ng Cagayan de Oro]] |- |DXMK |44 |653.143&nbsp;MHz |Relay |10&nbsp;kW |Bundok Kitanglad, [[Bukidnon]] |- |D-4-XT |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |1&nbsp;kW |[[Dipolog|Lungsod ng Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |- |DXRV |33 |587.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Iligan|Lungsod ng Iligan]] |- |DXBM |15 |479.143&nbsp;MHz |Relay |5&nbsp;kW |[[Butuan|Lungsod ng Butuan]] |- |DXMJ |37 |611.143&nbsp;MHz |Originating |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Dabaw]] |- |DXBG |34 |593.143&nbsp;MHz |Semi-satellite |10&nbsp;kW |[[Heneral Santos|Lungsod ng Heneral Santos]] |- |DXLA |41 |635.143&nbsp;MHz |Relay |15&nbsp;kW |[[Lungsod ng Zamboanga]] |} == Tingnan din == * [[Talaan ng mga himpilang pantelebisyon sa Pilipinas]] * [[Talaan ng mga kumpanyang nakahimpil sa Pilipinas]] == References == {{Reflist}} {{GMA Network}}{{DEFAULTSORT:List Of Gma Network Stations}} [[Category:GMA Network]] 2lmtya3m1057uam0bvmbanmshyfpy4b 0 22036 2208058 2206777 2026-05-20T05:51:14Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-28073-56|~2026-28073-56]] ([[User talk:~2026-28073-56|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:JWilz12345|JWilz12345]] 2188940 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = Flashreport gma.jpg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = ''Title card'' ng ''GMA Flash Report'' noong 2006–08 | alt_name = | native_name = | genre = [[News]] | creator = [[GMA Network]] | based_on = | inspired_by = | developer = [[GMA News and Public Affairs]] | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[Pilipinas]] | language = | num_seasons = | num_episodes = | list_episodes = | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 2 hanggang 10 minuto (bawat oras) <br> 60 minuto (espesyal na edisyon, 2002-2007) | company = | distributor = | budget = | network = [[GMA Network]] | picture_format = [[480i]] [[SDTV]] | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = {{start date|2002|3|17}} | last_aired = {{end date|2016|3|27}} | preceded_by = GMA News Live | followed_by = GMA Weekend Report<small>(bilang weekend edition)</small><br> GMA News Update | related = | website = | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''''GMA Flash Report''''' ay isang palatuntunang pambalita ng [[GMA Network]].<ref>{{cite news|url=https://www.philstar.com/entertainment/2014/01/09/1276616/gma-news-covers-pista-ng-nazareno-2014|title=GMA News covers Pista ng Nazareno 2014|newspaper=[[The Philippine Star|PhilStar]]|date=Enero 9, 2014|accessdate=Mayo 16, 2021}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=N4LDoV9JOT0|title=GMA Flash Report OBB (2011 - 2016) |publisher=GMA News and Public Affairs|accessdate=Mayo 16, 2021|via=[[YouTube]]}}</ref> Una itong isinahimpapawid noong Marso 18, 2002 at pumalit sa ''GMA News Live''. Isinahimpapawid naman noong Hulyo 6, 2002 ang isang pantatlumpung minutong edisyon ng pagbabalita na pinamagatang ''Flash Report Special Edition'' at pinalitan ang ''[[GMA Network News]]''. Una itong pinangunahan ni [[Pia Arcangel]], at kalaunan si [[Mariz Umali]] ang nanguna bilang tagapagbalita. Ang GMA ang kauna-unahang pantelebisyong network ng Pilipinas na nagpalabas ng kada oras na balita. Kadalasang ipinapakita ng programa ang ''traffic ticker'' at unang sulyap sa iba pang programa. Kadalasang ganap na pag-uulat ng balita ang ipinapalabas. Winakasan ang ''Special Edition'' noong Hunyo 16, 2007 at pinalitan ito ng ''[[GMA Weekend Report]]''. Winakasan naman ang pang-araw-araw na palatuntunan noong Marso 27, 2016 at pinalitan ng ''GMA News Update''.<ref>{{cite web|url=https://www.gmanetwork.com/news/video/shows/20/flashreport/ |title=Flash Report Videos |website=GMA News and Public Affairs|accessdate=Mayo 18, 2020}}</ref> == Tingnan din == * [[Talaan ng mga palabas ng GMA Network]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{GMA News and Public Affairs}} [[Kategorya:GMA Network|GMA Flash Report]] [[Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas]] 10hsnjmu68wxxy59fvrwy5qg2wdt33w 0 23470 2208011 2191177 2026-05-20T00:45:05Z ~2026-30342-55 162007 /* Mga Kilalang Tao */ 2208011 wikitext text/x-wiki {{About|bayan sa Pilipinas|nayon sa Sri Lanka|Gandara, Sri Lanka}} {{Infobox Philippine municipality 2 | sealfile = Emblem of the Municipality of Gandara (Samar, Philippines).jpg | infoboxtitle = Bayan ng Gandara | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Samar]] na nagpapakita sa lokasyon ng Gandara. | region = [[Silangang Kabisayaan]] (Rehiyong VIII) | province = [[Samar]] | districts =Unang distrito | barangays = 69 | class = Ika-2 Klase | mayor = Eufemio de los Santos Oliva | areakm2 = | website = {{PH wikidata|website}} | founded = | larawan = Gandara, Samar.jpg |Motto = “An ungod nga Gandareño nahigugma ha bungto, ha sulod ha gawas permi malimpyo.”}} Ang '''Bayan ng Gandara''' ''(Ingles: Municipality of Gandara; Waray: Bungto han Gandara)'' ay isang ika-2 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Samar]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Produkto == Ang bayan ng Gandara ay kilala sa mga produkto nitong ''queseo'' (kesong puti),<ref>{{Cite web|url=https://www.canadianinquirer.net/2020/03/08/samar-to-boost-delicacies-via-secret-kitchen-drive/|title=Samar to boost delicacies via ‘Secret Kitchen’ drive {{!}} Philippine Canadian Inquirer|language=en-CA|access-date=2020-04-22}}{{Dead link|date=Septiyembre 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> tableya, tinapa,<ref name="charleslominoque.simplesite.com">{{Cite web|url=http://charleslominoque.simplesite.com/|title=Officially the Municipality of Gandara, is a 2nd class municipality in the province of Samar, Philip|website=CHARLES LOMINOQUE|language=en-US|access-date=2020-04-23|archive-date=2021-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210728002905/http://charleslominoque.simplesite.com/|url-status=dead}}</ref> kaning ''kalinayan'', kamote at mani na inaangkat ng buong rehiyon ng [[Silangang Kabisayaan]] at nailuluwas maging sa iba’t ibang dako ng kapuluan ng [[Pilipinas]]. [[Talaksan:Kiseyo.jpg|thumb|''Queseo'' (kesong puti), katutubong putaheng keso ng Gandara bilang isa sa mga panghatak sa turismo at pangkabuhayang ipinagmamalaki.<ref>{{Cite web|url=https://www.agriculture.com.ph/2018/08/04/native-carabaos-do-well-in-niche-markets/|title=Native Carabaos Do Well in Niche Markets|last=agrimag|date=2018-08-04|website=Agriculture Monthly|language=en-US|access-date=2020-04-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph//article/22237|title=Gandara, Samar promotes delicacy made with carabao's milk|last=gandara-samar-promotes-delicacy-made-carabaos-milk-421119|date=2015-07-26|website=Sunstar|language=English|access-date=2020-04-23|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509190005/http://www.sunstar.com.ph/article/22237/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1043823|title=OVP's carabao dispersal to boost Samar town cheese production|last=Share|last2=Twitter|website=www.pna.gov.ph|language=en|access-date=2020-04-23|last3=Twitter|last4=Twitter}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.philstar.com/lifestyle/food-and-leisure/2020/03/09/1999430/move-over-gandara-park-samar-unveils-real-gandara|title=Move over, Gandara Park: Samar unveils the real Gandara|website=www.philstar.com|language=en-US|access-date=2020-04-23}}</ref>]] == Turismo == '''• Kapilya ni Maria Diana ''(Maria Diana’s Chapel)''''' Sa bayan din ng Gandara makikita ang himlayan ni Maria Diana Alvarez na pinaniniwalaang milagrosa ng mga Gandareño.<ref>{{Cite news|last=Sanchez|first=Korina|url=|title=Hulog ng Langit|date=March 27, 2016|work=Rated K|access-date=|url-status=live}}</ref> [[Talaksan:Ma._Diana’s_Chapel_in_Gandara,_Samar_(Home_of_the_miraculous_corpse_of_Maria_Diana_Alvarez).jpg|thumb|Ang Kapilya ni Maria Diana ''(Maria Diana’s Chapel)'' na matatagpuan sa pampublikong sementeryo ng Gandara<br />]] [[Talaksan:Miraculous_cadaver_of_Maria_Diana_Alvarez_in_Gandara,_Samar,_Philippines.jpg|thumb|Milagrosong katawan ni Maria Diana]] • '''Pistá ng Karabaw ''(Karabaw Festival)''''' Ipinagdiriwang ang pistáng ito bilang pagpupugay at pagkilala sa hayop na [[kalabaw]] dahil sa napakalaking ambag nito sa magsasaka sa gawaing sakahan at pagbibigay nito ng gatas na kailangan sa paggawa ng ''queseo'' na siyang pangunahing produkto ng bayan ng Gandara. Subok at marami na ang napatunayan ng ''Karabaw Festival'' pagdating sa pagkamalikhain at pagiging natatangi sa lahat. Dagdag pa, ito ay nagtamo na rin ng ikapitong panalo sa taunang patimpalak ng mga ''festival'' na isinasagawa sa Pagdiriwang ng Araw ng Samar ''(Samar Day Celebration)'' na ginugunita tuwing ikalabing-isa ng Agosto na kung saan nagtitipon ang mga kalahok sa panlalawigang kapitolyo sa lungsod ng [[Catbalogan]] upang magpakitang gilas at makipagpaligsahan.<ref>{{Cite web|url=https://www.calbayogjournal.com/karabaw-festival-of-gandara-samar|title=KARABAW FESTIVAL OF GANDARA, SAMAR|last=Journal|first=The Calbayog|website=KARABAW FESTIVAL OF GANDARA, SAMAR|language=en|access-date=2020-04-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph//article/299400|title=Carabao Festival triumphs in Samar Day|last=carabao-festival-triumphs-samar-day-297606|date=2013-08-13|website=Sunstar|language=English|access-date=2020-04-22}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://newsinfo.inquirer.net/467257/a-festive-day-of-pride-for-samarenos|title=A festive day of pride for Samareños|last=Labro|first=Vicente S.|language=en-US|access-date=2020-04-22}}</ref> • '''Taunang Parada sa Ilog ''(Annual Fluvial Parade)''''' Ang tradisyunal na parada sa ilog ng Gandara na isinasagawa tuwing buwan ng Setyembre ang siyang pinakatampok na okasyon sa taunang pagdiriwang ng pistá.<ref>{{Cite web|url=http://gandarawesternsamar.weebly.com/|title=MUNICIPALITY OF GANDARA, SAMAR|website=MUNICIPALITY OF GANDARA, SAMAR|access-date=2020-04-22}}</ref> [[Talaksan:Annual_fluvial_parade_every_month_of_September_in_Gandara,_Samar.jpg|thumb|Prusisyon sa ilog ng Gandara na dumaraan pailalim sa tulay ng Gandara]] • '''Gupo ng Simbahan ng Bangahon''' Ang gupo ng Bangahon ay makasaysayang palatandaan na matatagpuan sa gawing bahagi ng ilog ng Gandara. Isa itong bayan noong kasagsagan ng panahon ng rebolusyon, subalit inabandona rin ng mga dating residente na kalauna’y nakahanap din ng lugar kung saan itinatag muli ang bayan.<ref>{{Cite web|url=http://www.localphilippines.com/destinations/gandara|title=Gandara - Samar Destinations|website=www.localphilippines.com|access-date=2020-04-23|archive-date=2019-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818051915/http://www.localphilippines.com/destinations/gandara|url-status=dead}}</ref> Ang pook na ito ay ang orihinal na kinalalagyan ni [[San Miguel (Katoliko Romano)|San Miguel Arkanghel]], ang patrono ng mga taga-roon, na nalalagay sa Brgy. Bangahon, [[Gandara, Samar]].<ref name="charleslominoque.simplesite.com"/><ref>{{Cite web|url=https://trexplore.ph/gallery/samar-island-spots/|title=Samar Island Spots|website=Trexplore the Adventures|language=en-US|access-date=2020-04-23}}</ref> Ang nasabing lugar sambahan ay nawasak noong umusbong ang digmaang [[Pulajanes|Pulahan]]-Amerikano.<ref>{{Cite web|url=http://ph.geoview.info/bangahon_spanish_church_ruins,1773371560n|title=Bangahon Spanish Church Ruins, Province of Samar, Eastern Visayas, Philippines|website=ph.geoview.info|access-date=2020-04-22|archive-date=2022-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426142546/https://ph.geoview.info/bangahon_spanish_church_ruins,1773371560n|url-status=dead}}</ref> Ang simbaha’y naging tanyag dahil sa makasaysayan nitong [[Kampana ng Bangahon]] ''(Lingganay)''. Ang nasabing kampana’y sinamsam ng mga Amerikano noong ika-29&nbsp;ng Setyembre taong 1901 at dinala sa bayan ng [[Balangiga]]. Ang kampana ng simbahan ng Bangahon ay pinaniniwalaang isa sa mga [[Kampana ng Balangiga]] ''(Balangiga Bells)''.<ref>{{Cite web|url=http://174.127.109.64/en/Map-Gandara_1418306.html|title=Map - Gandara, Samar (Gandara) - MAP[N]ALL.COM|website=174.127.109.64|access-date=2020-04-22|archive-date=2022-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426142459/http://174.127.109.64/en/Map-Gandara_1418306.html|url-status=dead}}</ref> ==Mga Barangay== Ang bayan ng Gandara ay nahahati sa 68 na mga [[barangay]] ayun sa opisina ng taga-tala ng lupa dito. <table border=0><tr> <td valign=top> * Balocawe * Beslig * Burabod I * Burabod II (Pob.) * Buao * Bunyagan * Calirocan * Canhumawid * Caparangasan * Caranas * Carmona * Casab-ahan * Casandig * Caugbusan * Concepcion * Dumalo-ong (Pob.) * Elcano * Gerali * Giaboc * Hampton * Hinayagan * Hinugacan * Jasminez </td><td valign=top> * Lungib * Mabuhay * Macugo * Minda (Pob.) (Monbon o Palanas) * Nacube * Nalihugan * Napalisan * Natimonan * Ngoso * Palambrag * Palanas * Piñaplata * Pizarro * Pologon * Purog * Rawis * Rizal * Samoyao * San Agustin * San Antonio * San Enrique * San Francisco * San Isidro (Dao) </td><td valign=top> * San Jose * San Miguel * San Pelayo * San Ramon * Santa Elena * Santo Niño * Tagnao * Tambongan * Tawiran * Tigbawon * Marcos * Bangahon * Adela Heights (Pob.) * Arong * Catorse De Agosto * Diaz * Gereganan * Hetebac * Himamaloto * Hiparayan (Kinonongan) * Malayog * Sidmon </td></tr></table> ==Mga Kilalang Tao== • Ramon T. Diaz • [[Antonio Yangzon Escoda, Sr]] • [[Walter R. Llacer - LGU Gandara Documentation- Vlogger]] • [[Julan Shirwod Nueva]] • [[Frankie Largo]] • [[Danreb Eran]] • Maria Diana Alvarez ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Samar}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] eq6ar12t4dw6m1e7y4j2bvnxii44y0e 2208046 2208011 2026-05-20T03:54:45Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30342-55|~2026-30342-55]] ([[User talk:~2026-30342-55|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 2191177 wikitext text/x-wiki {{About|bayan sa Pilipinas|nayon sa Sri Lanka|Gandara, Sri Lanka}} {{Infobox Philippine municipality 2 | sealfile = Emblem of the Municipality of Gandara (Samar, Philippines).jpg | infoboxtitle = Bayan ng Gandara | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Samar]] na nagpapakita sa lokasyon ng Gandara. | region = [[Silangang Kabisayaan]] (Rehiyong VIII) | province = [[Samar]] | districts =Unang distrito | barangays = 69 | class = Ika-2 Klase | mayor = Eufemio de los Santos Oliva | areakm2 = | website = {{PH wikidata|website}} | founded = | larawan = Gandara, Samar.jpg |Motto = “An ungod nga Gandareño nahigugma ha bungto, ha sulod ha gawas permi malimpyo.”}} Ang '''Bayan ng Gandara''' ''(Ingles: Municipality of Gandara; Waray: Bungto han Gandara)'' ay isang ika-2 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Samar]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Produkto == Ang bayan ng Gandara ay kilala sa mga produkto nitong ''queseo'' (kesong puti),<ref>{{Cite web|url=https://www.canadianinquirer.net/2020/03/08/samar-to-boost-delicacies-via-secret-kitchen-drive/|title=Samar to boost delicacies via ‘Secret Kitchen’ drive {{!}} Philippine Canadian Inquirer|language=en-CA|access-date=2020-04-22}}{{Dead link|date=Septiyembre 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> tableya, tinapa,<ref name="charleslominoque.simplesite.com">{{Cite web|url=http://charleslominoque.simplesite.com/|title=Officially the Municipality of Gandara, is a 2nd class municipality in the province of Samar, Philip|website=CHARLES LOMINOQUE|language=en-US|access-date=2020-04-23|archive-date=2021-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210728002905/http://charleslominoque.simplesite.com/|url-status=dead}}</ref> kaning ''kalinayan'', kamote at mani na inaangkat ng buong rehiyon ng [[Silangang Kabisayaan]] at nailuluwas maging sa iba’t ibang dako ng kapuluan ng [[Pilipinas]]. [[Talaksan:Kiseyo.jpg|thumb|''Queseo'' (kesong puti), katutubong putaheng keso ng Gandara bilang isa sa mga panghatak sa turismo at pangkabuhayang ipinagmamalaki.<ref>{{Cite web|url=https://www.agriculture.com.ph/2018/08/04/native-carabaos-do-well-in-niche-markets/|title=Native Carabaos Do Well in Niche Markets|last=agrimag|date=2018-08-04|website=Agriculture Monthly|language=en-US|access-date=2020-04-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph//article/22237|title=Gandara, Samar promotes delicacy made with carabao's milk|last=gandara-samar-promotes-delicacy-made-carabaos-milk-421119|date=2015-07-26|website=Sunstar|language=English|access-date=2020-04-23|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509190005/http://www.sunstar.com.ph/article/22237/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1043823|title=OVP's carabao dispersal to boost Samar town cheese production|last=Share|last2=Twitter|website=www.pna.gov.ph|language=en|access-date=2020-04-23|last3=Twitter|last4=Twitter}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.philstar.com/lifestyle/food-and-leisure/2020/03/09/1999430/move-over-gandara-park-samar-unveils-real-gandara|title=Move over, Gandara Park: Samar unveils the real Gandara|website=www.philstar.com|language=en-US|access-date=2020-04-23}}</ref>]] == Turismo == '''• Kapilya ni Maria Diana ''(Maria Diana’s Chapel)''''' Sa bayan din ng Gandara makikita ang himlayan ni Maria Diana Alvarez na pinaniniwalaang milagrosa ng mga Gandareño.<ref>{{Cite news|last=Sanchez|first=Korina|url=|title=Hulog ng Langit|date=March 27, 2016|work=Rated K|access-date=|url-status=live}}</ref> [[Talaksan:Ma._Diana’s_Chapel_in_Gandara,_Samar_(Home_of_the_miraculous_corpse_of_Maria_Diana_Alvarez).jpg|thumb|Ang Kapilya ni Maria Diana ''(Maria Diana’s Chapel)'' na matatagpuan sa pampublikong sementeryo ng Gandara<br />]] [[Talaksan:Miraculous_cadaver_of_Maria_Diana_Alvarez_in_Gandara,_Samar,_Philippines.jpg|thumb|Milagrosong katawan ni Maria Diana]] • '''Pistá ng Karabaw ''(Karabaw Festival)''''' Ipinagdiriwang ang pistáng ito bilang pagpupugay at pagkilala sa hayop na [[kalabaw]] dahil sa napakalaking ambag nito sa magsasaka sa gawaing sakahan at pagbibigay nito ng gatas na kailangan sa paggawa ng ''queseo'' na siyang pangunahing produkto ng bayan ng Gandara. Subok at marami na ang napatunayan ng ''Karabaw Festival'' pagdating sa pagkamalikhain at pagiging natatangi sa lahat. Dagdag pa, ito ay nagtamo na rin ng ikapitong panalo sa taunang patimpalak ng mga ''festival'' na isinasagawa sa Pagdiriwang ng Araw ng Samar ''(Samar Day Celebration)'' na ginugunita tuwing ikalabing-isa ng Agosto na kung saan nagtitipon ang mga kalahok sa panlalawigang kapitolyo sa lungsod ng [[Catbalogan]] upang magpakitang gilas at makipagpaligsahan.<ref>{{Cite web|url=https://www.calbayogjournal.com/karabaw-festival-of-gandara-samar|title=KARABAW FESTIVAL OF GANDARA, SAMAR|last=Journal|first=The Calbayog|website=KARABAW FESTIVAL OF GANDARA, SAMAR|language=en|access-date=2020-04-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph//article/299400|title=Carabao Festival triumphs in Samar Day|last=carabao-festival-triumphs-samar-day-297606|date=2013-08-13|website=Sunstar|language=English|access-date=2020-04-22}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://newsinfo.inquirer.net/467257/a-festive-day-of-pride-for-samarenos|title=A festive day of pride for Samareños|last=Labro|first=Vicente S.|language=en-US|access-date=2020-04-22}}</ref> • '''Taunang Parada sa Ilog ''(Annual Fluvial Parade)''''' Ang tradisyunal na parada sa ilog ng Gandara na isinasagawa tuwing buwan ng Setyembre ang siyang pinakatampok na okasyon sa taunang pagdiriwang ng pistá.<ref>{{Cite web|url=http://gandarawesternsamar.weebly.com/|title=MUNICIPALITY OF GANDARA, SAMAR|website=MUNICIPALITY OF GANDARA, SAMAR|access-date=2020-04-22}}</ref> [[Talaksan:Annual_fluvial_parade_every_month_of_September_in_Gandara,_Samar.jpg|thumb|Prusisyon sa ilog ng Gandara na dumaraan pailalim sa tulay ng Gandara]] • '''Gupo ng Simbahan ng Bangahon''' Ang gupo ng Bangahon ay makasaysayang palatandaan na matatagpuan sa gawing bahagi ng ilog ng Gandara. Isa itong bayan noong kasagsagan ng panahon ng rebolusyon, subalit inabandona rin ng mga dating residente na kalauna’y nakahanap din ng lugar kung saan itinatag muli ang bayan.<ref>{{Cite web|url=http://www.localphilippines.com/destinations/gandara|title=Gandara - Samar Destinations|website=www.localphilippines.com|access-date=2020-04-23|archive-date=2019-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818051915/http://www.localphilippines.com/destinations/gandara|url-status=dead}}</ref> Ang pook na ito ay ang orihinal na kinalalagyan ni [[San Miguel (Katoliko Romano)|San Miguel Arkanghel]], ang patrono ng mga taga-roon, na nalalagay sa Brgy. Bangahon, [[Gandara, Samar]].<ref name="charleslominoque.simplesite.com"/><ref>{{Cite web|url=https://trexplore.ph/gallery/samar-island-spots/|title=Samar Island Spots|website=Trexplore the Adventures|language=en-US|access-date=2020-04-23}}</ref> Ang nasabing lugar sambahan ay nawasak noong umusbong ang digmaang [[Pulajanes|Pulahan]]-Amerikano.<ref>{{Cite web|url=http://ph.geoview.info/bangahon_spanish_church_ruins,1773371560n|title=Bangahon Spanish Church Ruins, Province of Samar, Eastern Visayas, Philippines|website=ph.geoview.info|access-date=2020-04-22|archive-date=2022-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426142546/https://ph.geoview.info/bangahon_spanish_church_ruins,1773371560n|url-status=dead}}</ref> Ang simbaha’y naging tanyag dahil sa makasaysayan nitong [[Kampana ng Bangahon]] ''(Lingganay)''. Ang nasabing kampana’y sinamsam ng mga Amerikano noong ika-29&nbsp;ng Setyembre taong 1901 at dinala sa bayan ng [[Balangiga]]. Ang kampana ng simbahan ng Bangahon ay pinaniniwalaang isa sa mga [[Kampana ng Balangiga]] ''(Balangiga Bells)''.<ref>{{Cite web|url=http://174.127.109.64/en/Map-Gandara_1418306.html|title=Map - Gandara, Samar (Gandara) - MAP[N]ALL.COM|website=174.127.109.64|access-date=2020-04-22|archive-date=2022-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426142459/http://174.127.109.64/en/Map-Gandara_1418306.html|url-status=dead}}</ref> ==Mga Barangay== Ang bayan ng Gandara ay nahahati sa 68 na mga [[barangay]] ayun sa opisina ng taga-tala ng lupa dito. <table border=0><tr> <td valign=top> * Balocawe * Beslig * Burabod I * Burabod II (Pob.) * Buao * Bunyagan * Calirocan * Canhumawid * Caparangasan * Caranas * Carmona * Casab-ahan * Casandig * Caugbusan * Concepcion * Dumalo-ong (Pob.) * Elcano * Gerali * Giaboc * Hampton * Hinayagan * Hinugacan * Jasminez </td><td valign=top> * Lungib * Mabuhay * Macugo * Minda (Pob.) (Monbon o Palanas) * Nacube * Nalihugan * Napalisan * Natimonan * Ngoso * Palambrag * Palanas * Piñaplata * Pizarro * Pologon * Purog * Rawis * Rizal * Samoyao * San Agustin * San Antonio * San Enrique * San Francisco * San Isidro (Dao) </td><td valign=top> * San Jose * San Miguel * San Pelayo * San Ramon * Santa Elena * Santo Niño * Tagnao * Tambongan * Tawiran * Tigbawon * Marcos * Bangahon * Adela Heights (Pob.) * Arong * Catorse De Agosto * Diaz * Gereganan * Hetebac * Himamaloto * Hiparayan (Kinonongan) * Malayog * Sidmon </td></tr></table> ==Mga Kilalang Tao== • Ramon T. Diaz • [[Antonio Yangzon Escoda, Sr]] • [[Julan Shirwod Nueva]] • [[Frankie Largo]] • [[Danreb Eran]] • Maria Diana Alvarez ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Samar}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] 92lsi2shq4gf58i5x5eu42yy2e90xdy 0 46240 2208056 2206482 2026-05-20T05:50:38Z WayKurat 2259 Undid 4 revisions from [[Special:Diff/2185106|2185106]] until [[Special:Diff/2206482|2206482]] 2208056 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{better translation|date=Enero 2014}} Ang '''GMA Pinoy TV''' ay nalalakip noong Marso 14, 2005 sa [[GMA Network]], ay isang pandaigdig ng estasyon ng telebisyon sa mga [[Pilipino]]. Ang pagguhit ng programa na galing sa [[Estasyon ng Hulang Bandila]] sa [[Pilipinas]], ang lambat lambat ng programa ay puwedeng makakita sa bansang [[Estados Unidos]] (kabilang [[Hawaii]]), [[Hapon]], [[Guam]], [[Saipan]], [[Papua New Guinea]], [[Canada]], [[Singapore]], [[Gitnang Silangan]], [[Hilagang Aprika]], [[Hong Kong]], [[Europa]] at [[Australya]]. Noong Hulyo 2008, ito ay inilunsad sa bansang [[Australya]] at [[New Zealand|Nueba Selanda]] sa [[UBI World TV]]. == Tingnan din == * [[Tala ng mga palabas ng GMA Network]] * [[GMA Network]] * [[GMA Life TV]] [[Kategorya:GMA Network]] {{stub|Pilipinas|Telebisyon}} oxr40o4saq9fkglyryqw35ebv09s4mn 0 72739 2207936 2146660 2026-05-19T12:18:08Z ~2026-30055-57 161977 /* */ 2207936 wikitext text/x-wiki {{Infobox generic |style0 = class="infobox" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 25em; border-collapse: collapse; font-size: 955%; clear: right;" |name = Kagawaran ng Pananalapi<br>''Department of Finance'' |img1 = Department of Finance (DOF).svg |lbl1 = '''Pagkakatatag''' |row1 = 17 Marso 1897 |lbl2 = '''Kalihim''' |row2 = [[Benjamin Diokno]] |lbl3 = '''Salaping Gugulin |row3 = [[Piso ng Pilipinas|P]]377.858585858858585885488485301 milyon (2007)<ref>[http://www.dbm.gov.ph/gaa2008/Disk13/DOF.pdf Salaping Gugulin ng Kagawaran ng Pananalapi-2008]</ref> |lbl4 = '''Websayt''' |row4 = [http://www.dof.gov.ph www.dof.gov.ph] }} Ang '''Kagawaran ng Pananalapi''' ng Pilipinas (Ingles: ''Department of Finance'' o DoF) ay isang departamentong tagapagpatupad ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] na may tungkulin na magplano at mangasiwa ng mga polisiyang piskal, mamahala ng mga pinagkukunan ng salapi ng [[pamahalaan]], magpasunod sa pangangalap ng buwis at kita sa bawat lokal na [[pamahalaan]] at pag-aaral, pagsang-ayon at pamamahala sa mga utang ng pampublikong sektor, at pamamahala ng mga korporasyon na pagmamay-ari o hinahawakan ng [[pamahalaan]].dof 737373773838388383 billion 4784848484994949499494 billion 758585895489484884949494949 billion 748484884949499949499949494 billion 478484949949940404949494949499 billion 5885858585885958816273883838383893 billion 58859595904949494994949495959595994 billion 5895959599595005059595959599494949494 billion 85959595995959590505959050505005 billion 377373838277282929299293928383939 billion 95959509595959959595995900959 billion 42455555563636663676773773878838 billion 2558494939388393939399393 billion 478484993938383737839393838939393 billion 3783839387373738388373839399393939 billion 4774647373773839399383939399393939 billion 7474894488499494847484847749494949 billion 8484949488484994948484847849494949 billion 48849499484849484949494984949494994 billion 848494094848484884848484894949494949 billion 1616717176162717727277271882828819 billion 26728282882828828299292929929292992 billion 3893930049488484993939383848494949 billion 84849949484747747373738389383833939 billion 848949944887373738298273839378393994 billion == Tala ng mga Kalihim ng Pananalapi == (*) Pansamantalang Tagapamalakad (**) Sabay na ginagampanan bilang [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] {|class=wikitable !Bilang !Pangalan !Buwan nagsimula !Buwan nagtapos |- |colspan=6 align=center|'''''Direktor ng Pananalapi''''' |- |A |Baldomero Aguinaldo |Abril 1897 |Nobyembre 1897 | |- |colspan=6 align=center|'''''Ministro ng Pananalapi''''' |- |1 |Mariano Trias |15 Hulyo 1898 |9 Mayo 1899 |rowspan=2|[[Emilio Aguinaldo]] |- |B |Hugo Ilagan |9 Mayo 1899 |13 Nobyembre 1899 |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi at Hustisya''''' |- |C |Henry Clay Ide |1 Setyembre 1901 |24 Setyembre 1906 | |- |D |James Francis Smith |25 Setyembre 1906 |30 Hunyo 1908 | |- |E |[[Gregorio S. Araneta]] |1 Hulyo 1908 |30 Oktubre 1913 | |- |F |Victorino Mapa |1 Nobyembre 1913 |14 Enero 1917 | |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi''''' |- | |Victorino Mapa |1 Enero 1917 |14 Enero 1917 | |- |G |Alberto Barreto |14 Enero 1917 |17 Hulyo 1923 |- |H |Miguel Unson |18 Hulyo 1928 |13 Disyembre 1931 | |- |I |Vicente Carmona |1 Enero 1932 |31 Disyembre 1932 | |- |J |Rafael Alunan |1 Hulyo 1933 |30 Abril 1933 | |- |K |Vicente Encarnacion |23 Abril 1933 |24 Hulyo 1934 | |- |rowspan=2|2 |rowspan=2|[[Elpidio Quirino]] |rowspan=2|25 Hulyo 1934 |rowspan=2|18 Pebrero 1936 |- |rowspan=5|[[Manuel Quezon]] |- |3 |[[Antonio de las Alas]] |19 Pebrero 1936 |15 Nobyembre 1938 |- |4 |[[Manuel Roxas]] |26 Nobyembre 1938 |28 Agosto 1941 |- |5 |Serafin Marabut |21 Agosto 1941 |29 Disyembre 1941 |- |6 |[[Jose Abad Santos]] |30 Disyembre 1941 |26 Marso 1942 |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi, Pagsasaka at Kalakalan''''' |- |7 |Andres Soriano |26 Marso 1942 |31 Hulyo 1944 |[[Manuel Quezon]] |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi''''' |- |rowspan=2|8 |rowspan=2|Jaime Hernandez |rowspan=2|8 Agosto 1944 |rowspan=2|27 Mayo 1946 |[[Sergio Osmeña]] |- |rowspan=3|[[Manuel Roxas]] |- |(2) |[[Elpidio Quirino]] |28 Mayo 1946 |24 Nobyembre 1946 |- |rowspan=2|9 |rowspan=2|Miguel Cuaderno |rowspan=2|25 Nobyembre 1946 |rowspan=2|2 Enero 1949 |- |rowspan=3|[[Elpidio Quirino]] |- |(8) |Jaime Hernandez |Enero 1949 |Enero 1952 |- |10 |Aurelio Montinola Sr. |Enero 1952 |Disyembre 1953 |- |rowspan=2|(8) |rowspan=2|Jaime Hernandez |rowspan=2|Disyembre 1953 |rowspan=2|Enero 1960 |[[Ramon Magsaysay]] |- |rowspan=2|[[Carlos Garcia]] |- |11 |Dominador Aytona |25 Enero 1960 |29 Disyembre 1961 |- |12 |Fernando Sison |2 Enero 1962 |31 Hulyo 1962 |rowspan=3|[[Diosdado Macapagal]] |- |13 |Rodrigo Perez |1 Agosto 1962 |7 Enero 1964 |- |14 |Rufino Hechanova |8 Enero 1964 |13 Disyembre 1965 |- |15 |Eduardo Romualdez |1 Enero 1966 |4 Pebrero 1970 |rowspan=2|[[Ferdinand Marcos]] |- |16 |Cesar E. A. Virata |9 Pebrero 1970 |2 Hunyo 1978 |- |colspan=6 align=center|'''''Ministro ng Pananalapi''''' |- | |Cesar E. A. Virata |2 Hunyo 1978 |3 Marso 1986 |rowspan=2|[[Ferdinand Marcos]] |- |rowspan=2|17 |rowspan=2|Jaime V. Ongpin |rowspan=2|26 Marso 1986 |rowspan=2|30 Enero 1987 |- |[[Corazon Aquino]] |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi''''' |- | |Jaime V. Ongpin |30 Enero 1987 |14 Setyembre 1987 |rowspan=3|[[Corazon C. Aquino]] |- |18 |Vicente Jayme |15 Setyembre 1987 |Disyembre 1989 |- |19 |Jesus Estanislao |1 Enero 1990 |30 Hunyo 1992 |- |20 |Ramon del Rosario |1 Hulyo 1992 |1 Hunyo 1993 |rowspan=4|[[Fidel V. Ramos]] |- |21 |Ernest C. Leung |2 Hunyo 1993 |31 Enero 1994 |- |22 |Roberto de Ocampo |1 Pebrero 1994 |30 Marso 1998 |- |23 |Salvador Enriquez |Abril 1. 1998 |30 Hunyo 1998 |- |24 |Edgardo B. Espiritu |1 Hulyo 1998 |31 Disyembre 1999 |rowspan=2|[[Joseph Ejercito Estrada]] |- |25 |Jose T.Pardo |2 Enero 2000 |20 Enero 2001 |- |26 |Alberto G. Romulo |23 Enero 2001 |30 Hunyo 2001 |rowspan=5|[[Gloria Macapagal-Arroyo]] |- |27 |Jose Isidro N. Camacho |30 Hunyo 2001 |30 Nobyembre 2003 |- |28 |Juanita D. Amatong |1 Disyembre 2003 |14 Pebrero 2005 |- |29 |Cesar V. Purisima |15 Pebrero 2005 |15 Hulyo 2005 |- |30 |Margarito B. Teves |22 Hulyo 2005 |30 Hunyo 2010 |- |31 |Cesar Purisima |30 Hunyo 2010 |30 Hunyo 2016 |[[Benigno S. Aquino III]] |- |32 |Carlos Dominguez III |30 Hunyo 2016 |30 Hunyo 2022 |[[Rodrigo Duterte|Rodrigo Roa Duterte]] |- |32 |[[Benjamin Diokno]] | 30 Hunyo 2022 |''kasalukuyan'' |[[Bongbong Marcos]] |} == Mga Opisina == === Kawanihan === * [[Kawanihan ng Rentas Internas (Pilipinas)|Kawanihan ng Rentas Internas]] (BIR) * [[Kawanihan ng Adwana (Pilipinas)|Kawanihan ng Adwana]] (BOC) * [[Kawanihan ng Tesorerya (Pilipinas)|Kawanihan ng Tesorerya]] (BTr) * [[Kawanihan ng Pananalapi ng Lokal na Pamahalaan (Pilipinas)|Kawanihan ng Pananalapi ng Lokal na Pamahalaan]] (BLGF) === Opisina === * [[Privatization and Management Office (Philippines)|Privatization and Management Office]] (PMO) === Ahensiya at Korporasyon === * [[Korporasyon ng Segurong Deposito ng Pilipinas]] (PDIC) * [[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan]] (GSIS) * [[Insurance Commission (Philippines)|Insurance Commission]] (IC) * [[National Tax Research Center (Philippines)|National Tax Research Center]] (NTRC) * [[Central Board of Assessment Appeal (Philippines)|Central Board of Assessment Appeal]] (CBAA) * [[Philippine Export-Import Credit Agency]] (PHILEXIM) * [[Social Security System (Philippines)|Social Security System]] (SSS) * [[Public Estates Authority (Philippines)|Public Estates Authority]] (PEA) * [[Cooperative Development Authority (Philippines)|Cooperative Development Authority]] (CDA) == Sanggunian == {{reflist}} {{Kagawarang Tagapagpaganap Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kagawarang tagapagpaganap ng Pilipinas]] {{stub|Pilipinas}} p9orsw9bejhd9aqafvca3b13oxdl6pb 2207937 2207936 2026-05-19T12:18:18Z Quinlan83 113929 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-30055-57|~2026-30055-57]] ([[User talk:~2026-30055-57|talk]]) to last version by WayKurat: reverting vandalism 2146525 wikitext text/x-wiki {{Infobox generic |style0 = class="infobox" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 25em; border-collapse: collapse; font-size: 95%; clear: right;" |name = Kagawaran ng Pananalapi<br>''Department of Finance'' |img1 = Department of Finance (DOF).svg |lbl1 = '''Pagkakatatag''' |row1 = 17 Marso 1897 |lbl2 = '''Kalihim''' |row2 = [[Benjamin Diokno]] |lbl3 = '''Salaping Gugulin |row3 = [[Piso ng Pilipinas|P]]377.301 milyon (2007)<ref>[http://www.dbm.gov.ph/gaa2008/Disk13/DOF.pdf Salaping Gugulin ng Kagawaran ng Pananalapi-2008]</ref> |lbl4 = '''Websayt''' |row4 = [http://www.dof.gov.ph www.dof.gov.ph] }} Ang '''Kagawaran ng Pananalapi''' ng Pilipinas (Ingles: ''Department of Finance'' o DoF) ay isang departamentong tagapagpatupad ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] na may tungkulin na magplano at mangasiwa ng mga polisiyang piskal, mamahala ng mga pinagkukunan ng salapi ng [[pamahalaan]], magpasunod sa pangangalap ng buwis at kita sa bawat lokal na [[pamahalaan]] at pag-aaral, pagsang-ayon at pamamahala sa mga utang ng pampublikong sektor, at pamamahala ng mga korporasyon na pagmamay-ari o hinahawakan ng [[pamahalaan]]. == Tala ng mga Kalihim ng Pananalapi == (*) Pansamantalang Tagapamalakad (**) Sabay na ginagampanan bilang [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] {|class=wikitable !Bilang !Pangalan !Buwan nagsimula !Buwan nagtapos |- |colspan=6 align=center|'''''Direktor ng Pananalapi''''' |- |A |Baldomero Aguinaldo |Abril 1897 |Nobyembre 1897 | |- |colspan=6 align=center|'''''Ministro ng Pananalapi''''' |- |1 |Mariano Trias |15 Hulyo 1898 |9 Mayo 1899 |rowspan=2|[[Emilio Aguinaldo]] |- |B |Hugo Ilagan |9 Mayo 1899 |13 Nobyembre 1899 |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi at Hustisya''''' |- |C |Henry Clay Ide |1 Setyembre 1901 |24 Setyembre 1906 | |- |D |James Francis Smith |25 Setyembre 1906 |30 Hunyo 1908 | |- |E |[[Gregorio S. Araneta]] |1 Hulyo 1908 |30 Oktubre 1913 | |- |F |Victorino Mapa |1 Nobyembre 1913 |14 Enero 1917 | |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi''''' |- | |Victorino Mapa |1 Enero 1917 |14 Enero 1917 | |- |G |Alberto Barreto |14 Enero 1917 |17 Hulyo 1923 |- |H |Miguel Unson |18 Hulyo 1928 |13 Disyembre 1931 | |- |I |Vicente Carmona |1 Enero 1932 |31 Disyembre 1932 | |- |J |Rafael Alunan |1 Hulyo 1933 |30 Abril 1933 | |- |K |Vicente Encarnacion |23 Abril 1933 |24 Hulyo 1934 | |- |rowspan=2|2 |rowspan=2|[[Elpidio Quirino]] |rowspan=2|25 Hulyo 1934 |rowspan=2|18 Pebrero 1936 |- |rowspan=5|[[Manuel Quezon]] |- |3 |[[Antonio de las Alas]] |19 Pebrero 1936 |15 Nobyembre 1938 |- |4 |[[Manuel Roxas]] |26 Nobyembre 1938 |28 Agosto 1941 |- |5 |Serafin Marabut |21 Agosto 1941 |29 Disyembre 1941 |- |6 |[[Jose Abad Santos]] |30 Disyembre 1941 |26 Marso 1942 |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi, Pagsasaka at Kalakalan''''' |- |7 |Andres Soriano |26 Marso 1942 |31 Hulyo 1944 |[[Manuel Quezon]] |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi''''' |- |rowspan=2|8 |rowspan=2|Jaime Hernandez |rowspan=2|8 Agosto 1944 |rowspan=2|27 Mayo 1946 |[[Sergio Osmeña]] |- |rowspan=3|[[Manuel Roxas]] |- |(2) |[[Elpidio Quirino]] |28 Mayo 1946 |24 Nobyembre 1946 |- |rowspan=2|9 |rowspan=2|Miguel Cuaderno |rowspan=2|25 Nobyembre 1946 |rowspan=2|2 Enero 1949 |- |rowspan=3|[[Elpidio Quirino]] |- |(8) |Jaime Hernandez |Enero 1949 |Enero 1952 |- |10 |Aurelio Montinola Sr. |Enero 1952 |Disyembre 1953 |- |rowspan=2|(8) |rowspan=2|Jaime Hernandez |rowspan=2|Disyembre 1953 |rowspan=2|Enero 1960 |[[Ramon Magsaysay]] |- |rowspan=2|[[Carlos Garcia]] |- |11 |Dominador Aytona |25 Enero 1960 |29 Disyembre 1961 |- |12 |Fernando Sison |2 Enero 1962 |31 Hulyo 1962 |rowspan=3|[[Diosdado Macapagal]] |- |13 |Rodrigo Perez |1 Agosto 1962 |7 Enero 1964 |- |14 |Rufino Hechanova |8 Enero 1964 |13 Disyembre 1965 |- |15 |Eduardo Romualdez |1 Enero 1966 |4 Pebrero 1970 |rowspan=2|[[Ferdinand Marcos]] |- |16 |Cesar E. A. Virata |9 Pebrero 1970 |2 Hunyo 1978 |- |colspan=6 align=center|'''''Ministro ng Pananalapi''''' |- | |Cesar E. A. Virata |2 Hunyo 1978 |3 Marso 1986 |rowspan=2|[[Ferdinand Marcos]] |- |rowspan=2|17 |rowspan=2|Jaime V. Ongpin |rowspan=2|26 Marso 1986 |rowspan=2|30 Enero 1987 |- |[[Corazon Aquino]] |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Pananalapi''''' |- | |Jaime V. Ongpin |30 Enero 1987 |14 Setyembre 1987 |rowspan=3|[[Corazon C. Aquino]] |- |18 |Vicente Jayme |15 Setyembre 1987 |Disyembre 1989 |- |19 |Jesus Estanislao |1 Enero 1990 |30 Hunyo 1992 |- |20 |Ramon del Rosario |1 Hulyo 1992 |1 Hunyo 1993 |rowspan=4|[[Fidel V. Ramos]] |- |21 |Ernest C. Leung |2 Hunyo 1993 |31 Enero 1994 |- |22 |Roberto de Ocampo |1 Pebrero 1994 |30 Marso 1998 |- |23 |Salvador Enriquez |Abril 1. 1998 |30 Hunyo 1998 |- |24 |Edgardo B. Espiritu |1 Hulyo 1998 |31 Disyembre 1999 |rowspan=2|[[Joseph Ejercito Estrada]] |- |25 |Jose T.Pardo |2 Enero 2000 |20 Enero 2001 |- |26 |Alberto G. Romulo |23 Enero 2001 |30 Hunyo 2001 |rowspan=5|[[Gloria Macapagal-Arroyo]] |- |27 |Jose Isidro N. Camacho |30 Hunyo 2001 |30 Nobyembre 2003 |- |28 |Juanita D. Amatong |1 Disyembre 2003 |14 Pebrero 2005 |- |29 |Cesar V. Purisima |15 Pebrero 2005 |15 Hulyo 2005 |- |30 |Margarito B. Teves |22 Hulyo 2005 |30 Hunyo 2010 |- |31 |Cesar Purisima |30 Hunyo 2010 |30 Hunyo 2016 |[[Benigno S. Aquino III]] |- |32 |Carlos Dominguez III |30 Hunyo 2016 |30 Hunyo 2022 |[[Rodrigo Duterte|Rodrigo Roa Duterte]] |- |32 |[[Benjamin Diokno]] | 30 Hunyo 2022 |''kasalukuyan'' |[[Bongbong Marcos]] |} == Mga Opisina == === Kawanihan === * [[Kawanihan ng Rentas Internas (Pilipinas)|Kawanihan ng Rentas Internas]] (BIR) * [[Kawanihan ng Adwana (Pilipinas)|Kawanihan ng Adwana]] (BOC) * [[Kawanihan ng Tesorerya (Pilipinas)|Kawanihan ng Tesorerya]] (BTr) * [[Kawanihan ng Pananalapi ng Lokal na Pamahalaan (Pilipinas)|Kawanihan ng Pananalapi ng Lokal na Pamahalaan]] (BLGF) === Opisina === * [[Privatization and Management Office (Philippines)|Privatization and Management Office]] (PMO) === Ahensiya at Korporasyon === * [[Korporasyon ng Segurong Deposito ng Pilipinas]] (PDIC) * [[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan]] (GSIS) * [[Insurance Commission (Philippines)|Insurance Commission]] (IC) * [[National Tax Research Center (Philippines)|National Tax Research Center]] (NTRC) * [[Central Board of Assessment Appeal (Philippines)|Central Board of Assessment Appeal]] (CBAA) * [[Philippine Export-Import Credit Agency]] (PHILEXIM) * [[Social Security System (Philippines)|Social Security System]] (SSS) * [[Public Estates Authority (Philippines)|Public Estates Authority]] (PEA) * [[Cooperative Development Authority (Philippines)|Cooperative Development Authority]] (CDA) == Sanggunian == {{reflist}} {{Kagawarang Tagapagpaganap Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kagawarang tagapagpaganap ng Pilipinas]] {{stub|Pilipinas}} bp335wcyv87jawkv5qke1v1zo7ujh3x 0 72771 2207934 2207933 2026-05-19T12:00:43Z ~2026-30143-43 161976 /* */ 2207934 wikitext text/x-wiki {{Infobox generic |style0 = class="infobox" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 25em; border-collapse: collapse; font-size: 9500%; clear: right;" |name = Kagawaran ng Badyet at Pamamahala<br>''Department of Budget and Management'' |img1 = Department of Budget and Management (DBM).svg |width1 = 200px |lbl1 = '''Pagkakatatag''' |row1 = 25 Abril 1936 |lbl2 = '''Kalihim''' |row2 = [[Amenah Pangandaman]] |lbl3 = '''[http://www.dbm.gov.ph/index.php?pid=8&xid=28&id=461 Salaping Gugulin]''' |row3 = [[Piso ng Pilipinas|P]]826.858885885888858588930612 milyon (2008)<ref>[http://www.dbm.gov.ph/gaa2008/Disk3/DBM.pdf Salaping Gugulin ng Kagawaran ng Pagbabadyet at Pamamahala-2008]</ref> |lbl4 = '''Websayt''' |row4 = [http://www.dbm.gov.ph www.dbm.gov.ph] }} Ang '''Kagawaran ng Badyet at Pamamahala''' ng Pilipinas (Ingles: ''Department of Budget and Management'' o DBM) ay isang departamentong tagapagpatupad ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] na responsable sa maayos at akmang paggamit ng mga yaman ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] para sa pag-unlad ng [[bansa]] at maging instrumento para maabot ang mga hangad na sosyo-ekonomiko at pampolitika na pag-unlad. DBm budget 773737738838383883939 billion 7474748488484848 billion 940404993930303030 billion 7373728388383838338939 billion 94949040449499494994 billion 3773737377383838833949 billion 15616717818191992929292 billion 9595950505950054049949495959 billion 6272728828292929399393399339 billion 166171881919928282882827829299292 billion 8484949488484949949300494949449944994939 billion 84848499494949499494949949494949 billion 10029399393939939393939399393939 billion 8484849949484894949494994949499494 billion 8484747747484849949494900409494949 billion 399303039387373993039398393903939 billion 7484994948494948489494948849494949 billion 166161676273838839393993939399393 billion 377378839393983939393939030394040 billion 7575858588585959500949495050505995 billion 266263783737378383939399393938494 billion 848494904948474748484894948488494 billion 994884849949484894947748499494949 billion 903939 billion 737383838939 million 848899 million 4784884848 million 487484858994 million 8484848849494949949 million 3677384848488484984849499494 million 266627727288838388383838388 billion 26627277383838837383838399393993 billion 7373738838399939 billion 477477484848488488 billion 6366737773883478848 billion 9494848484894848484 billion 266273738383993939 billion denr 4774848949494994949494994 billion 4774848488484883939938383993939 billion office of the Philippines 3773838399383738493993939393939 billion 478474738939373737838 billion 8484747477484993038374849949494 billion 7484849949483773839938383939939 billion 8484849488473783939378393938383 billion 74848490383737737278292737383993 billion 8484849847473893937373939839394 billion 84848499494884749498484849049494 billion == Tala ng mga Kalihim ng Badyet at Pamamahala == (*) Pansamantalang Tagapamalakad (**) Sabay na ginagampanan bilang [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] {| class=wikitable !Bilang !Pangalan !Buwang Nagsimula !Buwang Nagtapos ![[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] pinaglingkuran |- |colspan=6 align=center|'''''Ministro ng Badyet at Pamamahala''''' |- |1 |[[Jaime C. Laya]] |Hunyo 12, 1978 |Enero 12, 1981 |rowspan=2|[[Ferdinand Marcos]] |- |2 |Manuel Alba |Enero 25, 1981 |Pebrero 25, 1986 |- |3 |[[Alberto Romulo]] |Pebrero 25, 1986 |Marso 8, 1987 |[[Corazon Aquino]] |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Badyet at Pamamahala''''' |- |4 |Guillermo Carague |Marso 13, 1987 |Pebrero 12, 1992 |rowspan=2|[[Corazon Aquino]] |- |rowspan=2|5 |rowspan=2|Salvador Enriquez, Jr. |Pebrero 12, 1992 |Hunyo 30, 1992 |- |Hunyo 30, 1992 |Pebrero 1, 1998 |rowspan=2|[[Fidel Ramos]] |- |- |* |[[Emilia Boncodin]] |Pebrero 1, 1998 |Hunyo 30, 1998 |- |6 |[[Benjamin Diokno]] |Hunyo 30, 1998 |Enero 20, 2001 |[[Joseph Ejercito Estrada]] |- |7 |[[Emilia Boncodin]] |Enero 23, 2001 |Hulyo 8, 2005 |rowspan=4|[[Gloria Macapagal-Arroyo]] |- |8 |[[Romulo Neri]] |Hulyo 19, 2005 |Pebrero 15, 2006 |- |9 |[[Rolando Andaya Jr.|Rolando Andaya, Jr.]] |Pebrero 15, 2006 |Pebrero 24, 2010 |- |* |Joaquin Lagonera |Marso 8, 2010 |Hunyo 30, 2010 |- |10 |[[Florencio Abad]] |Hunyo 30, 2010 |Hunyo 30, 2016 |[[Benigno S. Aquino III]] |- |(6) |[[Benjamin Diokno]] |Hunyo 30, 2016 |Marso 4, 2019 |rowspan=4|[[Rodrigo Duterte]] |- |* |Janet Abuel |Marso 5, 2019 |Agosto 5, 2019 |- |11 |[[Wendel Avisado]] |Agosto 5, 2019 |Agosto 13, 2021 |- | |Tina Rose Marie Canda ''(OIC)'' |August 13, 2021 |Hunyo 30, 2022 |- |12 |[[Amenah Pangandaman]]<ref name="BBMNextBudgetandManagementSecretary">{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/business/05/30/22/amenah-pangandaman-tapped-as-next-budget-secretary|title=BSP Assistant Governor Amenah Pangandaman tapped as next Budget Secretary|publisher=ABS-CBN News|date=30 May 2022|accessdate=30 May 2022}}</ref> | Hunyo 30, 2022 | ''kasalukuyan'' |[[Bongbong Marcos]] |- |} == Mga Yunit == * Fiscal Planning Bureau * Budget and Management Bureau (BMB) * Regional Operations Coordination Service (ROCS) * Budget Technical Service (BTS) * Budget Information System Service (BISS) * Training and Information Service (TIS) * Systems and Procedures Bureau (SPB) * Department Legislative Liaison Office (DLLO) * Organization and Productivity Improvement Bureau (OPIB) * Organization, Position Classification and Compensation Bureau (OPCCB) * Financial Service (FS) * Administrative Service (AS) * Legal and Legislative Service (LLS) ==Sanggunian== {{reflist}} {{Kagawarang Tagapagpaganap Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kagawarang tagapagpaganap ng Pilipinas]] 72b5eieoyu293ymkcp1r6cgezuce2kv 2207935 2207934 2026-05-19T12:04:55Z Der-Wir-Ing 114922 Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-30143-43|~2026-30143-43]] ([[User talk:~2026-30143-43|talk]]) to last version by Der-Wir-Ing: test edits, please use the sandbox 2207935 wikitext text/x-wiki {{Infobox generic |style0 = class="infobox" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 25em; border-collapse: collapse; font-size: 95%; clear: right;" |name = Kagawaran ng Badyet at Pamamahala<br>''Department of Budget and Management'' |img1 = Department of Budget and Management (DBM).svg |width1 = 200px |lbl1 = '''Pagkakatatag''' |row1 = 25 Abril 1936 |lbl2 = '''Kalihim''' |row2 = [[Amenah Pangandaman]] |lbl3 = '''[http://www.dbm.gov.ph/index.php?pid=8&xid=28&id=461 Salaping Gugulin]''' |row3 = [[Piso ng Pilipinas|P]]826.612 milyon (2008)<ref>[http://www.dbm.gov.ph/gaa2008/Disk3/DBM.pdf Salaping Gugulin ng Kagawaran ng Pagbabadyet at Pamamahala-2008]</ref> |lbl4 = '''Websayt''' |row4 = [http://www.dbm.gov.ph www.dbm.gov.ph] }} Ang '''Kagawaran ng Badyet at Pamamahala''' ng Pilipinas (Ingles: ''Department of Budget and Management'' o DBM) ay isang departamentong tagapagpatupad ng [[Pamahalaan ng Pilipinas]] na responsable sa maayos at akmang paggamit ng mga yaman ng [[Pamahalaan ng Pilipinas|pamahalaan]] para sa pag-unlad ng [[bansa]] at maging instrumento para maabot ang mga hangad na sosyo-ekonomiko at pampolitika na pag-unlad. == Tala ng mga Kalihim ng Badyet at Pamamahala == (*) Pansamantalang Tagapamalakad (**) Sabay na ginagampanan bilang [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] {| class=wikitable !Bilang !Pangalan !Buwang Nagsimula !Buwang Nagtapos ![[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] pinaglingkuran |- |colspan=6 align=center|'''''Ministro ng Badyet at Pamamahala''''' |- |1 |[[Jaime C. Laya]] |Hunyo 12, 1978 |Enero 12, 1981 |rowspan=2|[[Ferdinand Marcos]] |- |2 |Manuel Alba |Enero 25, 1981 |Pebrero 25, 1986 |- |3 |[[Alberto Romulo]] |Pebrero 25, 1986 |Marso 8, 1987 |[[Corazon Aquino]] |- |colspan=6 align=center|'''''Kalihim ng Badyet at Pamamahala''''' |- |4 |Guillermo Carague |Marso 13, 1987 |Pebrero 12, 1992 |rowspan=2|[[Corazon Aquino]] |- |rowspan=2|5 |rowspan=2|Salvador Enriquez, Jr. |Pebrero 12, 1992 |Hunyo 30, 1992 |- |Hunyo 30, 1992 |Pebrero 1, 1998 |rowspan=2|[[Fidel Ramos]] |- |- |* |[[Emilia Boncodin]] |Pebrero 1, 1998 |Hunyo 30, 1998 |- |6 |[[Benjamin Diokno]] |Hunyo 30, 1998 |Enero 20, 2001 |[[Joseph Ejercito Estrada]] |- |7 |[[Emilia Boncodin]] |Enero 23, 2001 |Hulyo 8, 2005 |rowspan=4|[[Gloria Macapagal-Arroyo]] |- |8 |[[Romulo Neri]] |Hulyo 19, 2005 |Pebrero 15, 2006 |- |9 |[[Rolando Andaya Jr.|Rolando Andaya, Jr.]] |Pebrero 15, 2006 |Pebrero 24, 2010 |- |* |Joaquin Lagonera |Marso 8, 2010 |Hunyo 30, 2010 |- |10 |[[Florencio Abad]] |Hunyo 30, 2010 |Hunyo 30, 2016 |[[Benigno S. Aquino III]] |- |(6) |[[Benjamin Diokno]] |Hunyo 30, 2016 |Marso 4, 2019 |rowspan=4|[[Rodrigo Duterte]] |- |* |Janet Abuel |Marso 5, 2019 |Agosto 5, 2019 |- |11 |[[Wendel Avisado]] |Agosto 5, 2019 |Agosto 13, 2021 |- | |Tina Rose Marie Canda ''(OIC)'' |August 13, 2021 |Hunyo 30, 2022 |- |12 |[[Amenah Pangandaman]]<ref name="BBMNextBudgetandManagementSecretary">{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/business/05/30/22/amenah-pangandaman-tapped-as-next-budget-secretary|title=BSP Assistant Governor Amenah Pangandaman tapped as next Budget Secretary|publisher=ABS-CBN News|date=30 May 2022|accessdate=30 May 2022}}</ref> | Hunyo 30, 2022 | ''kasalukuyan'' |[[Bongbong Marcos]] |- |} == Mga Yunit == * Fiscal Planning Bureau * Budget and Management Bureau (BMB) * Regional Operations Coordination Service (ROCS) * Budget Technical Service (BTS) * Budget Information System Service (BISS) * Training and Information Service (TIS) * Systems and Procedures Bureau (SPB) * Department Legislative Liaison Office (DLLO) * Organization and Productivity Improvement Bureau (OPIB) * Organization, Position Classification and Compensation Bureau (OPCCB) * Financial Service (FS) * Administrative Service (AS) * Legal and Legislative Service (LLS) ==Sanggunian== {{reflist}} {{Kagawarang Tagapagpaganap Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kagawarang tagapagpaganap ng Pilipinas]] rb5soa4icq2om177rramjspnt1i723o 0 73730 2208069 2207749 2026-05-20T06:06:09Z WayKurat 2259 Undid 6 revisions from [[Special:Diff/2205003|2205003]] until [[Special:Diff/2207749|2207749]] 2208069 wikitext text/x-wiki Kinapalolooban ang mga programa ng [[GMA Network]] ng mga balita, mga palabas tungkol sa kasalukuyang kaganapan, dokumentaryo, drama, mga seryeng banyagang sinalin sa Tagalog, mga palabas ng balitaktakan, palarong palabas, mga sari-saring palabas, musikal, sitcom, pambatang palabas, mga anime, mga palabas na pantasya at realidad.Ito ang mga dating palabas ng GMA. Para sa mga programang naipalabas ngayon, tingnan din ang [[talaan ng mga palabas ng GMA Network]]. <!-- Please do not add where the show or special transferred or re-aired in other networks. Just indicate the years that the show aired or re-aired on GMA. Thanks! --> == Orinihal na Palabas == ==== Balita ==== *''[[Frontpage: Ulat ni Mel Tiangco]]'' (1999–2004) *''[[GMA Balita]]'' (1986–1998) *''[[GMA Evening Report]]'' (1974–1976) *''[[GMA Flash Report]]'' (2002–2016) *''[[GMA Flash Report|GMA Flash Report Special Edition]]'' (2002–2007)' *''[[GMA Headline News]]'' (1986–1992) *''[[GMA Network News]]'' (1992–1999 Weekday Edition) (1996–2002 Weekend Edition) *''[[GMA News Digest]]'' (1976–1987) *''[[GMA News Live]]'' (1987–2002) *''[[GMA News Roundup]]'' (1974–1976) *''[[GMA Saturday/Sunday Report]]'' (1986–1989) *''[[GMA Weekend Report]]'' (2007–2010) *''[[Mornings @ GMA]]'' (1998–1999) *''[[News at Seven]]'' (1976–1986) *''[[The News with Uncle Bob]]'' (1961–1972) *''[[The World Today (Philippine news series)|The World Today]]'' (1972–1974) *''[[The 11:30 Report]]'' (1982–1986) ==== Seryeng pang-eleksiyon ==== *''[[Bio Data (TV series)|Bio Data]]'' (2003–2004) *''[[Biyaheng Totoo]]'' (2010; 2013) *''Isang Tanong'' (2007–2010) **''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Presidential Forum'' (2009) **''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Vice Presidential Forum'' (2010) **''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Senatorial Forum'' (2007) *''[[Kandidato]]'' (2010) *''Paninindigan'' (2004) *''[[Philippine Agenda]]'' (2007) *''Votebook'' (2010) *''[[Wanted: President]]'' (2004) **''Wanted: Senator'' **''Wanted: Congressman'' **''Wanted: Governor'' **''Wanted: Mayor'' ==== Eleksiyon ==== *''Decision '88'' (Enero 18–19, 1988) *''Decision '92'' (Mayo 11–12, 1992) *''Decision '95: Operation Bantay Boto'' (Mayo 8–9, 1995) *''Decision '98'' (Mayo 11–12, 1998) *''Eleksiyon 2001'' (Mayo 14–15, 2001) *''Eleksiyon 2004'' (Mayo 10–11, 2004) *''Eleksiyon 2007'' (Mayo 14–15, 2007) *''Eleksiyon 2010'' (Mayo 10–11, 2010) *''Eleksiyon 2013'' (Mayo 13–14, 2013) *''Eleksiyon 2016'' (Mayo 9–10, 2016) ==== Mga Dokumentaryo ==== *''[[5 and Up]]'' (1994–2003) *''[[100% Pinoy]]'' (2006–2008) *''[[Ang Yaman ni Lola]]'' (2010–2011) *''[[Art Angel]]'' (2004–2011) *''[[Art is-Kool]]'' (2002–2004) *''[[At Your Service-Star Power|At Your Service]]'' (2004–2005) *''[[Brigada Siete]]'' (1993–2001) *''[[Business Today (Philippine TV show)|Business Today]]'' (1990–1996) *''[[Case Unclosed]]'' (2008–2010) *''[[Che Che Lazaro Presents]]'' (1999–2003) *''[[Compañero Y Compañera]]'' (1998–2000) *''[[Debate with Mare at Pare]]'' (1998–2006) *''[[Eateria]]'' (2009–2010) *''[[Emergency]]'' (1995–2009) *''[[Extra Challenge]]'' (2003–2006, 2012–2013) *''[[Extra Challenge|Extra Extra]]'' (1999–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Lifestyle]]'' (2002–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Income]]'' (2002–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Ordinaryo]]'' (2002–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Showbiz]]'' (2002–2003) *''[[Eye to Eye (TV show)|Eye to Eye]]'' (1988–1997) *''[[Firing Line (Philippine TV show)|Firing Line]]'' (1992–1999) *''Gameplan'' (1995–1999) *''[[Good Morning Asia]]'' (1996–1998) *''[[Gusto Kong Maging Pangulo!]]'' (2009) *''[[Hanep Buhay]] (2010–2011) *''[[Happy Land (TV series)|Happy Land]]'' (2009–2010) *''[[Interaction (Philippine TV show)|Interaction]]'' (1976–1987) *''[[Issues and Answers (Philippine TV show)|Issues and Answers]]'' (1987–1992) *''[[Jay On Board: Tapatan]]'' (1995–1998) *''[[Jessica Soho Reports]]'' (2001–2005) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kandidato]]'' (2010) *''[[Kape at Balita]]'' (1991–1993) *''[[Kay Susan Tayo]]'' (2003–2009) *''[[Kitchen Superstar]]'' (2011) *''[[Lakas Magsasaka]]'' (2003–2005) *''[[Lovely Day (TV series)|Lovely Day]]'' (2004–2009) *''[[Liberty on TV|Liberty Live with Joe Taruc]]'' (1994–1995, also retitled "Liberty on TV") *''[[Liberty on TV]]'' (1995–1996) *''[[Magnegosyo]]'' (1998–1999) *''[[Misterio]]'' (QTV 2009–2010; GMA 2010–2011) *''[[Mornings @ GMA]]'' (1998–1999) *''[[Negosiete: Mag-Aral sa GMA]]'' (1990–1998) *''[[OFW Diaries]]'' (2009–2011) *''[[Out!]]'' (2005) *''[[Palaban]]'' (2006–2007) *''[[Pinoy Abroad]]'' (2005–2006) *''[[Pinoy Adventures]]'' (2012) *''[[Pinoy Meets World]]'' (2006–2009) *''[[Profiles Of Power]]'' (1990–1996) *''[[Public Life with Randy David]]'' (1995–1998) *''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team]]'' (1988–2003) *''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team Documentaries]]'' (1999–2003) *''[[Puso ng Pasko: Artista Challenge|Puso Ng Pasko: Artista Challenge]]'' (2010) *''[[Rescue (TV program)|Rescue]]'' <small>(2010–2013)</small> *''[[Sabadabadog]]'' (2011) *''[[Sanib Puwersa]]'' (2011) *''[[Sine Totoo]]'' (2007–2009) *''[[Straight from the Shoulder]]'' (1987–1994, produced by [[Manila Broadcasting Company|MBC Production Unit]]) *''[[Someone's on Your Side]]'' (1987–1989) *''[[Sunnyville]]'' (2010) *''[[Survivor Philippines]]'' (produced by Castaway Television Productions, 2008–ongoing) **''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines]]'' (2008) **''[[Survivor Philippines: Palau]]'' (2009) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown]]'' (2010) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown]]'' (2011–2012) *''[[Survivor Philippines|Survivor Philippines Exclusive]]'' (2009–2010) *''[[Tapatan with Jay Sonza]]'' (1995–1998) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[Tok! Tok! Tok! Isang Milyon Pasok!]]'' (2007–2008, 2008) *''[[Travel Time]]'' (1991–1998) *''[[Velez This Week|Weekend with Velez]]'' (1986–1987) *''[[Velez This Week]]'' (1987–1990) *''Veritas Monitors (1988) *''[[Viewpoint (Philippine TV series)|Viewpoint]]'' (1984–1994) *''[[World View Presents]]'' (2009) **''Si Barrack At Si Juan'' (2009) **''Think Positive'' (2009) **''Sulyap Sa Likod Ng Abaya'' (2009) **''The Pandemic Scare'' (2009) === Komedya === ====GMA KiliTV==== *''[[All Together Now (Philippine TV series)|All Together Now]]'' (2003–2004) *''[[Andres de Saya|<small>Carlo J. Caparas's</small> Andres de Saya]]'' (2011) *''[[Bahay Mo Ba ’To]]'' (2004–2007) *''[[Beh Bote Nga]]'' (1999–2003) *''[[Bitoy's Funniest Videos]]'' (2004–2009) *''[[Daboy en Da Girl]]'' (2002–2003) *''[[Daddy Di Do Du]]'' (Produced by M-Zet Productions, 2001–2007) *''[[Ful Haus]]'' (Produced by M-Zet Productions, 2007–2009) *''[[HP: To The Highest Level Na!]]'' (2005–2007) *''[[Idol Ko si Kap]]'' (2000–2005) *''[[JejeMom]]'' (2010) *''[[Kaya ng Powers]]'' (2010) *''[[Kool Ka Lang]]'' (1999–2003) *''[[Kung Ako Ikaw]]'' (2007–2008) *''[[Lagot Ka, Isusumbong Kita]]'' (2003–2007) *''[[Nuts Entertainment]]'' (2003–2008) *''[[Pepito Manaloto]]'' (2010–2012, 2012–kasalukuyan bilang "Pepito Manaloto:Ang Tunay na Kuwento") *''[[Show Me Da Manny]]'' (2009–2011) *''[[Tweets For My Sweet]]'' (2012) *''[[Who's Your Daddy Now?]]'' (2007) ==== Ibang pang-komedya na palabas ng GMA ==== *''[[1 For 3]]'' (Produced by M-Zet Productions, 1997–2001) *''[[Ang Yaman ni Lola|Ang Yaman Ni Lola]]'' (2010–2011) *''[[Ariel con Tina]]'' (1972–1974) *''[[Baltic & Co.]]'' (1974–1976) *''Betty and the Beast'' (1994) *''[[Biglang Sibol, Bayang Impasibol]]'' (Produced by [[TAPE, Inc.]], 2001) *''[[Billy Bilyonaryo]]'' (Produced by Sampaguita Television, 1992–1995, re-aired 2000)₁ *''[[Bilibitornot]]'' (1996–1998) *''[[Bitoy's Adventures in Bilibkaba?]]'' (1997–2000) *''[[Bitoy's SHOwwwTIME]]'' (2009–2010) *''[[Bitoy's World]]'' (2001) *''[[Boys Nxt Door]]'' (2007–2008) *''[[Bubble Gang|Bubble Gang Jr.]]'' (2005) *''[[Cafeteria Aroma]]'' (1983–1984) *''[[Caméra Café|Camera Cafe on GMA]]'' (produced by Euro Asia Media Group, Ltd., 2008–2009) *''[[Caméra Café|Camera Cafe Special]]'' (produced by Euro Asia Media Group, Ltd., Marso 20–22, 2008) *''[[Celebrity Turns with Junee and Lani]]'' (2003–2005) *''[[Comedy Bar (Philippine television series)|Comedy Bar]]'' (2010–2011) *''[[Comedy Central Market]]'' (1999–2000) *''[[Cool Center]]'' (2009–2010) *''[[D' Lookalayks in Puno't Bunga]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1994–1995, re-aired 2000)¹ *''[[Eskwelahang Munti]]'' (1961–1970) *''[[Gillage People]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1997) *''[[Family 3 + 1]]'' (1989–1992) *''[[HP: Ibang Level Na!]]'' (2005–2007) *''[[Haybol Rambol]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1993–1995) *''[[Hiwalay Kung Hiwalay Daw]]'' (1998–1999) *''[[HP: To The Highest Level Na!|Hokus Pokus]]'' (2005) *''[[Ibang Klase]]'' (1997–1998) *''[[Joey's Quirky World]]'' (2009–2010) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Jungle TV]]'' (2008) *''[[Just Joking]]'' (2007) *''[[Kate en Boogie]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1993–1995) *''[[Katok Mga Misis!]]'' (1995–1998) *''[[Kiss Muna]]'' (2000–2001) *''Kuwentong Kutsero (1961–1967) *''[[Laff En Roll|Laff En Roll: Level Up!]]'' (2010) *''[[MU (Philippine TV series)|MU]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1997) *''[[Martin After Dark]]'' (1988–1993) *''Masquerade'' (2008–2009) *''[[Mikee Forever]]'' (Produced by Viva Television, 1999) *''[[Mixed N.U.T.S. (Numero Unong Terrific Show!)]]'' (1994–1997, re-aired 2000)¹ *''[[Naks!]]'' (2004–2005) *''[[Not So Late Night With Edu]]'' (1985–1987) *''[[OC To The Max]]'' (2009–2010) *''[[Ober Da Bakod]]'' (Produced by Viva Television, 1992–1997, re-aired 2000)¹ *''[[Okay Ka Fairy Ko]]'' (Produced by M-Zet Productions, 1995–1997) *''[[Ooops!]]'' (1999–2000) *''[[Outrageous and Courageous]]'' (2009) *''[[Pamilya Bato-Balani]]'' (1974–1975) *''[[Pandakekoks]]'' (1990–1992) *''[[Prinsipe Abante]]'' (1977–1980) *''[[Rated PB: Pugad Baboy sa TV|Rated PangBayan: Pugad Baboy sa TV]]'' (1993–1994) *''[[Sa 'Di Mo Pami]]'' (1972–1974) *''[[Sa Kabilang Ibayo]]'' (1965–1973) *''[[Si Manoy At Si Mokong]]'' (Produced by Viva Television, 1997–1998) *''[[Si Tsong, Si Tsang]]'' (1997–1999) *''[[Spooky Nights Presents: Bampirella|Spooky Nights Presents]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: Bampirella|Bampirella]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: The Ringtone|The Ringtone]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Snow White Lady and the Seven Ghosts]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Nuno Sa Feng Shui]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Manananggala: Battle of the Half-Sisters]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Bahay ni Lolo: A Very Spooky Night]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Da Mami]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|The Mommy Returns: Ang Mommy Kong Mamaw]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Munting Mahadera]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Short-Time of My Life]]'' (2011) *''[[Super Klenk]]'' (2000) *''[[Super Laff-In]]'' (1971–1973) *''[[Takeshi's Castle]]'' (QTV "now Q" 2006, 2009–2010, GMA 2006–2009) *''[[Toynk (Hulog ng Langit)]]'' (1994–1995) *''[[U.F.O.: Urbano, Felissa & Others]]'' (1985–1989) *''[[Wachamakulit]]'' (2010) *''[[Walang Kukurap]]'' (1997–1998) *''[[Wipeout (2008 U.S. game show)|Wipeout: Matira Matibay]]'' (2010) *''[[Wow Hayop]]'' (2009–2010) ¹Re-aired during GMA Network's 50th Anniversary in 2000. ==== Mga Programang Pambata ==== *''[[5 and Up]]'' (1994–2002) *''[[Ang Mahiwagang Baul]]'' (2005–2007) *''[[Art Angel]]'' (2004–2011) *''[[Art is-Kool]]'' (2002–2004) *''[[Batibot|Batang Batibot]]'' (1999–2000) *''[[Batang Bibbo]]'' (2008–2009) *''[[Batibot]]'' (1995–2001) (now aired on [[Associated Broadcasting Company|TV5]] 2010–present) *''[[Bubble Gang Jr.]]'' (2005) *''[[Bulilit (Philippine TV show)]]'' (1989–1990) *''[[Chikiting Patrol]]'' (1990–2002) *''[[Happy Land (TV series)|Happy Land]]'' (2009–2010) *''[[Jollibee|Jollitown]]'' (2008–2010) (now aired on [[ABS-CBN]] 2011–2012) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''[[Koko Kwik Kwak]]'' (1999–2000) *''[[Lovely Day (TV series)|Lovely Day]]'' (2004–2009) *''[[Mga Kuwento ni Lola Basyang (TV series)|Mga Kuwento ni Lola Basyang]]'' (2007) *''[[My Chubby World]]'' (2011) *''[[Sabadabadog]]'' (2011) *''[[StarStruck Kids]]'' (2004) *''[[Sunnyville]]'' (2010) *''[[Uncle Bob's Lucky 7 Club]]'' (1962–1992) *''[[Wachamakulit]]'' (2010) *''[[Yan Ang Bata]]'' (1990–1993) *''[[Yan Si Mommy]]'' (1991–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ===GMA Teledrama/Telefantasya=== ====GMA Telebabad==== *''[[Adarna (serye sa telebisyon)|Adarna]]'' (2013-2014) *''[[Adik Sa'Yo]]'' (2009) *''[[Akin Pa Rin Ang Bukas]]'' (2013) *''[[Ako si Kim Samsoon]]'' (2008) *''[[Alice Bungisngis and her Wonder Walis]]'' (2012) *''[[All About Eve]]'' (2009) *''[[All My Life (serye sa telebisyon)|All My Life]]'' (2009) *''[[Alyas Robin Hood]]'' (2016-2017) *''[[Amaya]]'' (2011–2012) *''[[Ang Babaeng Hinugot Sa Aking Tadyang|<small>Carlo J. Caparas'</small> Ang Babaeng Hinugot sa Aking Tadyang]]'' (2009) *''[[Ang Dalawang Mrs. Real]]'' (2014) *''[[Ang Iibigin Ay Ikaw]]'' (2002) *''[[Ang Iibigin Ay Ikaw Pa Rin]]'' (2003) *''[[Anna Karenina]]'' (2013) *''[[Anna Liza]]'' (1979–1985) *''[[Asian Treasures]]'' (2007) *''[[Aso ni San Roque]]'' (2012–2013) *''[[Atlantika]]'' (2006–2007) *''[[Babangon Ako't Dudurugin Kita|<small>Gilda Olvidado's</small> Babangon Ako't Dudurugin Kita]]'' (2008) *''[[Bakekang|<small>Carlo J. Caparas'</small> Bakekang]]'' (2006–2007) *''[[Bantatay]]'' (2010–2011) *''[[Beautiful Justice]]'' (2019-2020) *''[[Beautiful Strangers]]'' (2015) *''[[Beauty Queen]]'' (2010–2011) *''[[Because of You (2015)|Because of You]]'' (2015-2016) *''[[Binoy Henyo]]'' (2013) *''[[Biritera]]'' (2012) *''[[Cain at Abel (seryeng pantelebisyon)|Cain at Abel]]'' (2018-2019) *''[[Captain Barbell |<small>Mars Ravelo's</small> Captain Barbell]]'' (2006–2007) *''[[Captain Barbell (seryeng pantelebisyon ng 2011)|<small>Mars Ravelo's</small> Captain Barbell]]'' (2011) *''[[Carmela (seryeng pantelebisyon)|Carmela: Ang Pinakamagandang Babae sa Mundong Ibabaw]]'' (2014) *''[[Codename: Asero]]'' (2008) *''[[Coffee Prince]]'' (2012) *''[[Daldalita]]'' (2011–2012) *''[[Darna (2005 TV series)|<small>Mars Ravelo's</small> Darna]]'' (2005) *''[[Darna (2009 TV series)|<small>Mars Ravelo's</small> Darna]]'' (2009–2010) *''[[Destined to be Yours]]'' (2017) *''[[Di Ba't Ikaw]]'' (1999–2000) *''[[Diva]]'' (2010) *''[[Dwarfina]]'' (2011) *''[[Dyesebel (serye)|<small>Mars Ravelo's</small> Dyesebel]]'' (2008) *''[[Encantadia]]'' (2005) *''[[Encantadia: Pag-ibig Hanggang Wakas]]'' (2005–2006) * ''[[Encantadia (seryeng pantelebisyon ng 2016)|Encantadia]]'' (2016-2017) *''[[Endless Love (Philippine TV series)|Endless Love]]'' (2010) *''[[Etheria]]'' (2005–2006) *''[[First Time]]'' (2010) *''[[Forever In My Heart]]'' (2004–2005) *''[[Full House (GMA Network)|Full House]]'' (2009–2010) *''[[Futbolilits]]'' (2011) *''[[Gagambino|<small>Carlo J. Caparas'</small> Gagambino]]'' (2008–2009) *''[[Ganyan Kita Kamahal]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1998) *''[[Genesis (seryeng pantelebisyon)|Genesis]]'' (2013) *''[[Grazilda]]'' (2010–2011) *''[[Habang Kapiling Ka]]'' (2002–2003) *''[[Halik Sa Apoy]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1998–1999) *''[[Hanggang Kailan]]'' (2004) *''[[Hiram na Alaala]]'' (2014-2015) *''[[Home Sweet Home]]'' (2013) *''[[Iglot]]'' (2011) *''[[I Heart Davao]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2017) *''[[I Heart You, Pare!|I ♥ You, Pare!]]'' (2011) *''[[Ikaw Lang Ang Mamahalin]]'' (2001–2002) *''[[Ikaw Na Sana]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1997–1998) *''[[Ikaw Sana]]'' (2009–2010) *''[[Ilumina]]'' (2010) *''[[Ilustrado]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2014) *''[[I Luv NY]]'' (2006) *''[[Impostora]]'' (2007) *''[[Inday Will Always Love You]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2018) *''[[Indio (seryeng pantelebisyon)|Indio]]'' (2013) *''[[Jillian: Namamasko Po]]'' (2010–2011) *''[[Joaquin Bordado|<small>Carlo J. Caparas'</small> Joaquin Bordado]]'' (2008) *''[[Juan Happy Love Story]]'' (2016) *''[[Kahit Nasaan Ka Man]]'' (2013) *''[[Kamandag|<small>Carlo J. Caparas'</small> Kamandag]]'' (2007–2008) *''[[Kambal, Karibal]]'' (2017-2018) *''[[Kambal Sirena]]'' (2014) *''[[Kara Mia]]'' (2019) *''[[Kung Mawawala Ka]]'' (2001–2003) *''[[La Vendetta]]'' (2007–2008) *''[[LaLola]]'' (2008–2009) *''[[Langit sa Piling Mo]]'' (2010) *''[[Legacy]]'' (2012) *''[[Let the Love Begin (seryeng pantelebisyon)|Let the Love Begin]]'' (2015) *''[[Little Nanay]]'' (2015-2016) *''[[Love & Lies]]'' (2013) *''[[Love You Two]]'' (2019) *''[[Luna Blanca]]'' (2012) *''[[Luna Mystika]]'' (2008–2009) *''[[Lupin]]'' (2007) *''[[Machete |<small>Pablo S. Gomez's</small> Machete]]'' (2011) *''[[Makapiling Kang Muli]]'' (2012) *''[[Majika]]'' (2006) *''[[Magic Palayok]]'' (2011) *''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar]]'' (2007–2008) *''[[Marimar (pantelebisyon ng 2015)|Marimar]]'' (2015-2016) *''[[Marinara]]'' (2004) * ''[[Meant to Be (seryeng pantelebisyon)|Meant to Be]]'' (2017) *''[[Mga Mata ni Anghelita]]'' (2007) *''[[More Than Words (seryeng pantelebisyon)|More Than Words]]'' (2014-2015) *''[[Munting Heredera]]'' (2011–2012) *''[[Mulawin]]'' (2004–2005) *''[[Mulawin vs. Ravena]]'' (2017) *''[[My Beloved]]'' (2012) *''[[My BFF (seryeng pantelebisyon)|My BFF]]'' (2014) *''[[My Daddy Dearest]]'' (2012) *''[[My Destiny]]'' (2014) *''[[My Faithful Husband]]'' (2015) *''[[My Husband's Lover]]'' (2013) *''[[My Korean Jagiya]]'' (2017-2018) *''[[My Love from the Star (seryeng pantelebisyon ng 2017)|My Love from the Star]]'' (2017) *''[[My Mother's Secret]]'' (2015) *''[[Narito Ang Puso Ko]]'' (2003–2004) *''[[Niño (seryeng pantelebisyon)|Niño]]'' (2014) *''[[Onanay]]'' (2018-2019) *''[[Once Again (seryeng pantelebisyon)|Once Again]]'' (2016) *''[[Once Upon a Kiss]]'' (2015) *''[[One of the Baes]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2019-2020) *''[[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]]'' (2012) *''[[Pahiram ng Sandali]]'' (2012–2013) *''[[Pamilya Roces]]'' (2018) *''[[Panday Kids|<small>Carlo J. Caparas'</small> Panday Kids]]'' (2010) *''[[Paraiso Ko'y Ikaw]]'' (2014) *''[[Pari 'Koy]]'' (2015) *''[[Pilyang Kerubin]]'' (2010) *''[[Poor Señorita]]'' (2016) *''[[Prinsesa ng Buhay Ko]]'' (2013–2014) *''[[Rhodora X]]'' (2014) *''[[Rosalinda (mga serye sa telebisyong Pilipino)|Rosalinda]]'' (2009) *''[[Sahaya]]'' (2019) *''[[Sana Ay Ikaw Na Nga]]'' (2001–2003) *''[[Sana Ngayong Pasko]]'' (2009–2010) *''[[Seasons of Love]]'' (2014) *''[[Second Chances]]'' (2015) *''[[Sherlock Jr.]]'' (2018) *''[[Someone to Watch Over Me]]'' (2016-2017) *''[[Stairway to Heaven]]'' (2009) *''[[Strawberry Lane]]'' (2014-2015) *''[[Sugo]]'' (2005–2006) *''[[Super Ma'am]]'' (2017-2018) *''[[Super Twins]]'' (2007) *''[[Te Amo, Maging Sino Ka Man]]'' (2004) *''[[Temptation of Wife (seryeng pangtelebisyon noong 2012)|Temptation of Wife]]'' (2012–2013) *''[[That's My Amboy]]'' (2016) *''[[The Better Woman]]'' (2019) *''[[The Cure (serye)|The Cure]]'' (2018) *''[[The Gift]]'' (2019-2020) *''[[The Last Prince]]'' (2010) *''[[The One That Got Away]]'' (2018) *''[[The Rich Man's Daughter]]'' (2015) *''[[Time of My Life]]'' (2011) *''[[TODA One I Love]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2019) *''[[Totoy Bato|<small>Carlo J. Caparas'</small> Totoy Bato]]'' (2009) *''[[Twin Hearts]]'' (2003–2004) *''[[Victor Magtanggol]]'' (2018) *''[[Villa Quintana]]'' (<small>Produced by Viva Television,</small> 1995–1997) *''[[Zaido: Pulis Pangkalawakan]]'' (2007–2008) *''[[Zorro]]'' (2009) ====GMA Afternoon Prime==== *''[[Agawin Mo Man Ang Lahat]]'' <small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> (2006) *''[[Alakdana]]'' (2011) *''[[Ang Lihim ni Annasandra]]'' (2014-2015) *''[[Angelito]]'' (1996–1997) *''[[Asawa Ko, Karibal Ko]]'' (2018-2019) *''[[Batong Buhay]]'' (1994–1995) *''[[Biglang Sibol, Bayang Impasibol]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2001–2002) *''[[Bihag]]'' (2019) *''[[Blusang Itim|<small>Elena Patron's</small> Blusang Itim]]'' (2011) *''[[Broken Vow]]'' (2012) *''[[Buena Familia]]'' (2015-2016) *''[[Bukod Kang Pinagpala]]'' (2013) *''[[Contessa]]'' (2018) *''[[D' Originals]]'' ({{small|produced by [[GMA News and Public Affairs]]}}, 2017) *''[[Dading (seryeng pantelebisyon)|Dading]]'' (2014) *''[[Dahil sa Pag-ibig (seryeng pantelebisyon ng 2019)|Dahil sa Pag-ibig]]'' (2019) *''[[Daisy Siete]]'' (Seasons 1 to 6) (2003–2010) **''Season 7: [[Daisy Siete|May Bukas Pa ang Kahapon]] **''Season 8: [[Daisy Siete|Tahanan]] **''Season 9: [[Daisy Siete|Pitong Maria]] **''Season 10: [[Daisy Siete|Sayaw ng Puso]] **''Season 11: [[Daisy Siete|Nasaan Ka?]] **''Season 12: [[Daisy Siete|Landas]] **''Season 13: [[Daisy Siete|Moshi, Moshi, Chikiyaki]] **''Season 14: [[Daisy Siete|Siete Siete, Mano Mano]] **''Season 15: [[Daisy Siete|Isla Chikitas]] **''Season 16: [[Daisy Siete|Tabaching-ching!]] **''Season 17: [[Daisy Siete|Ulingling]] **''Season 18: [[Daisy Siete|Prince Charming and The Seven Maids]] **''Season 19: [[Daisy Siete|Vaklushii]] **''Season 20: [[Daisy Siete|Tinderella]] **''Season 21: [[Daisy Siete|Tarzariray: Amazonang Kikay]] **''Season 22: [[Daisy Siete|Kambalilong]] **''Season 23: [[Daisy Siete|Cha Cha Muchacha]] **''Season 24: [[Daisy Siete|My Shuper Sweet Lover]] **''Season 25: [[Daisy Siete|BeBe and Me]] **''Season 26: [[Daisy Siete|Adam or Eve]] *''[[Del Tierro]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1997–1999) *''[[Destiny Rose]]'' (2015-2016) *''[[Dragon Lady]]'' (2019) *''[[Faithfully]]'' (2012) *''[[Forever (seryeng pantelebisyon sa Pilipinas)|Forever]]'' (2013) *''[[Hahamakin ang Lahat]]'' (2016-2017) *''[[Hanggang Makita Kang Muli]]'' (2016) *''[[Hanggang sa Dulo ng Buhay Ko]]'' (2019) *''[[Haplos]]'' (2017-2018) *''[[Hawak Ko Ang Langit]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2003–2004) *''[[Healing Hearts]]'' (2015) *''[[Hindi Ka Na Mag-iisa]]'' (2012) *''[[Hindi Ko Kayang Iwan Ka]]'' (2018) *''[[Hiram na Puso]]'' (2012) *''[[Hongkong Flight 143]]'' (2006) *''[[Ika-5 Utos]]'' (2018-2019) *''[[Ika-6 na Utos]]'' (2016-2018) *''[[Ikaw Lang Ang Mamahalin]]'' (2011–2012) *''[[Ikaw Sa Puso Ko]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2004) *''[[Impostora (seryeng pantelebisyon ng 2017)|Impostora]]'' (2017-2018) *''[[Inagaw na Bituin]]'' (2019) *''[[Innamorata]]'' (2014) *''[[Joyride]]'' (2004–2005) *''[[Kadenang Kristal]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1995–1996) *''[[Kakambal ni Eliana]]'' (2013) *''[[Kailan Ba Tama ang Mali?]]'' (2015) *''[[Kasalanan Bang Ibigin Ka?]]'' (2012) *''[[Kokak|<small>Ruben Marcelino's</small> Kokak]]'' (2011–2012) *''[[Koreana]]'' (2010–2011) *''[[Kung Aagawin Mo Ang Langit]]'' (2011–2012) *''[[Kung Mamahalin Mo Lang Ako]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2005–2006) *''[[Legally Blind]]'' (2017) *''[[Leya, Ang Pinakamagandang Babae Sa Ilalim Ng Lupa]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2004) *''[[Little Star]]'' (2010–2011) *''[[Lyra]]'' (1996) *''[[Madrasta]]'' (2019-2020) *''[[Magdalena (serye)|Magdalena]]'' (2012–2013) *''[[Maghihintay Pa Rin]]'' (2013) *''[[Magkaibang Mundo]]'' (2016) *''[[Magkano Ba ang Pag-ibig?]]'' (2013–2014) *''[[Makita Ka Lang Muli]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2006–2007) *''[[Mga Basang Sisiw|{{small|Agustin dela Cruz's}} Mga Basang Sisiw]]'' (2013) *''[[Mia Gracia]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1996) *''[[Muli]]'' (2007) *''[[My Lover, My Wife]]'' (2011) *''[[My Special Tatay]]'' (2018-2019) *''[[Nita Negrita]]'' (2011) *''[[Now and Forever]]'' (2005–2007) **''[[Now and Forever: Mukha|Mukha]]'' (2005) **''[[Ganti (telebisyon)|Ganti]]'' (2005) **''[[Now and Forever: Agos|Agos]]'' (2005) **''[[Now and Forever: Tinig|Tinig]]'' (2006) **''[[Now and Forever: Duyan|Duyan]]'' (2006) **''[[Now and Forever: Linlang|Linlang]]'' (2006) **''[[Now and Forever: Dangal|Dangal]]'' (2007) *''[[Oh, My Mama!]]'' (2016) *''[[Pahiram ng Isang Ina]]'' (2011) *''[[Paroa: Ang Kuwento ni Mariposa]]'' (2012–2013) *''[[Pinakamamahal]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2006) *''[[Pinulot Ka Lang sa Lupa]]'' (2017) *''[[Princess Charming]]'' (2007) *''[[Pyra: Ang Babaeng Apoy]]'' (2013) *''[[Sa Piling ni Nanay]]'' (2016-2017) *''[[Saang Sulok ng Langit]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2005) *''[[Sana Ay Ikaw Na Nga (seryeng pantelebisyon ng 2012)|Sana Ay Ikaw Na Nga]]'' (2012–2013) *''[[Sine Novela]]'' (2007–2010) **''[[Sinasamba Kita|<small>Gilda Olvidado's</small> Sinasamba Kita]]'' (2007) **''[[Pati Ba Pintig ng Puso]]'' (2007) **''[[Kung Mahawi Man Ang Ulap|<small>Gilda Olvidado's</small> Kung Mahawi Man Ang Ulap]]'' (2007) **''[[Pasan Ko Ang Daigdig|<small>Pablo S. Gomez's</small> Pasan Ko Ang Daigdig]]'' (2007–2008) **''[[My Only Love]]'' (2007–2008) **''[[Maging Akin Ka Lamang]]'' (2008) **''[[Kaputol ng Isang Awit]]'' (2008) **''[[Magdusa Ka|<small>Pablo S. Gomez's</small> Magdusa Ka]]'' (2008) **''[[Gaano Kadalas ang Minsan]]'' (2008) **''[[Una Kang Naging Akin]]'' (2008) **''[[Saan Darating Ang Umaga]]'' (2008–2009) **''[[Paano Ba Ang Mangarap?]]'' (2009) **''[[Dapat Ka Bang Mahalin?|<small>Gilda Olvidado's</small> Dapat Ka Bang Mahalin?]]'' (2009) **''[[Ngayon at Kailanman]]'' (2009) **''[[Kung Aagawin Mo Ang Lahat Sa Akin]]'' (2009) **''[[Tinik Sa Dibdib]]'' (2009–2010) **''[[Kaya Kong Abutin Ang Langit]]'' (2009–2010) **''[[Ina, Kasusuklaman Ba Kita?|<small>Gilda Olvidado's</small> Ina, Kasusuklaman Ba Kita?]]'' (2010) **''[[Gumapang Ka Sa Lusak]]'' (2010) **''[[Basahang Ginto|<small>Mars Ravelo's</small> Basahang Ginto]]'' (2010) **''[[Trudis Liit|<small>Mars Ravelo's</small> Trudis Liit]]'' (2010) *''[[Rio Del Mar]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1998–2000) *''[[Sinner or Saint]]'' (2011) *''[[Sinungaling Mong Puso]]'' (2016) *''[[Sisid]]'' (2011) *''[[The Borrowed Wife]]'' (2014) *''[[The Good Daughter]]'' (2012) *''[[The Half Sisters]]'' (2014-2016) *''[[The Millionaire's Wife]]'' (2016) *''[[The Stepdaughters]]'' (2018) *''[[Unforgettable]]'' (2013) *''[[Valiente]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 1995–1997) *''[[Villa Quintana]]'' (2013-2014) *''[[Walang Hanggan]]'' (<small>produced by [[TAPE Inc.]],</small> 2003–2004) *''[[Wish I May]]'' (2016) *''[[Yagit]]'' (2014-2015) *''[[Yesterday's Bride]]'' (2012–2013) ====Drama Anthologies==== *''[[Campus Romance]]'' (1998–1999) *''[[Chat Silayan Drama Studio]]'' (1981–1983) *''[[Claudine]]'' (2010) *''[[Coney Reyes-Mumar Drama Studio]]'' (1977–1981) *''[[Coney Reyes on Camera]]'' (1995–1998) *''[[Dear Friend]]'' (2008–2010) **''[[Dear Friend|Bulong ng Puso]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Magkaribal]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Igorota]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Madrasta]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Bakasyonistas]]'' (2009, re-aired 2010) **''[[Dear Friend|Kay Tagal Kitang Hinintay]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Karibal]]'' (2009) **''[[Dear Friend|The Three Bachelors]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Special]]'' (2009) **''[[Dear Friend|My Christmas List]]'' (2009) **''[[Dear Friend|Almost a Love Story]]'' (2010) **''[[Dear Friend|My Stalking Heart]]'' (2010) **''[[Dear Friend|Tisay]]'' (2010) *''[[Dear Mikee]]'' (Produced by [[Viva Television]], 1999) *''[[GMA Drama Studio Presents]]'' (2000) *''[[GMA Love Stories]]'' (1999–2001) *''[[GMA Presents: Alice]]'' (1990) *''[[List of programs broadcast by GMA Network|GMA Telesine Specials]]'' (1993–1999; 2001) *''[[GMA True Stories]]'' (1996–1997) *''[[Kahapon Lamang]]'' (1976–1986) *''[[Kahit Na Magtiis]]'' (2000–2001) *''[[Karelasyon]]'' (2015-2017) *''[[Katha]]'' (1975–1979) *''[[Larawan: A Special Drama Engagement]]'' (2001–2002) **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents G Toengi]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Ruffa Gutierrez]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Rufa Mae Quinto]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Donita Rose]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Assunta de Rossi]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Dingdong Dantes]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Pops Fernandez]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Antoinette Taus]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Angelu de Leon]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Cesar Montano]] **''[[Larawan: A Special Drama Engagement|Larawan presents Albert Martinez]] *''[[Love Bug|Love Bug Presents]]'' (2010) **''[[The Last Romance (TV series)|The Last Romance]]'' (2010) **''[[Wish Come True]]'' (2010) **''[[Exchange of Hearts]]'' (2010) **''[[Love Bug|Say I Do]]'' (2010) *''[[Lovingly Yours, Helen]]'' (1980–1992, shortened to "Lovingly Yours" when [[Princess Punzalan]] took over as hosts after [[Helen Vela]]'s death in 1992) *''[[Lovingly Yours, Helen|Lovingly Yours]]'' (1992–1996) *''[[Magpakailanman]]'' (2002–2008;2012–present) *''[[May Himala]]'' (2000, re-aired 2003, 2006, & 2009) *''[[Mikee (TV series)|Mikee]]'' (Produced by Viva Television, 1995–1998, re-aired 2000) *''[[Modern Romance Sa Telebisyon]]'' (1994, re-aired 2000) *''[[Mother Studio Presents]]'' (Produced by Regal Television, 1987–1996, re-aired 2000) *''[[Nagmamahal, Manay Gina]]'' (Produced by Sampaguita Television, 2003) *''[[Obra]]'' (2008–2009, re-aired 2010) *''[[Pira-pirasong Pangarap]]'' (Produced by Sampaguita Television, 1996–2003) *''[[Reel Love|Reel Love presents]]'' (2010–2012) **''[[Tween Hearts]]'' (2010–2012) *''[[Regal Romance]]'' (1988–1990) *''[[Spotlight (Philippine TV show)|Spotlight]]'' (Produced by Viva Television, 1990–1998, re-aired 2000) *''[[SRO Cinemaserye]]'' (2009–2010) **''[[SRO Cinemaserye|Ganti]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Suspetsa]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|The Eva Castillo Story]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Rowena Joy]]'' (2009, re-aired 2010) **''[[SRO Cinemaserye|Reunion]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Moshi-Moshi, I Love You]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Carinderia Queen]]'' (2009) **''[[SRO Cinemaserye|Exchange Gift]]'' (2009–2010) **''[[SRO Cinemaserye|Meet The Fathers]]'' (2010) **''[[SRO Cinemaserye|Hot Mama]]'' (2010) *''[[Stories for the Soul]]'' (2017-2019) *''[[Tanghalan]]'' (1975) *''[[True Confessions ng mga Bituin]]'' (1979–1985) *''[[Wagas]]'' (2019) ====Soap Operas==== *''[[Amorsola]]'' (1985) *''[[Anna Liza]]'' (1979–1985; reruns: 1985–1986) *''[[Anna Karenina (Philippine TV series)|Anna Karenina]]'' (produced by Viva Television, 1996–2002) *''[[Andrea Amor]]'' (1986) *''[[Ang Forever Ko'y Ikaw]]'' (2018) *''[[Calle Siete]]'' (sa produksyon ng [[TAPE Inc.]], 2016) *''[[Cielo de Angelina]]'' (2012–2013) *''[[Dangwa]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2015-2016) *''[[Evelio]]'' (1988) *''[[Gintong Kristal]]'' (1987–1988) *''[[GMA Mini Series]]'' (1999–2000) **''[[Liwanag Ng Hatinggabi]]'' (1999–2000) **''[[Tago Ka Na!]]'' (2000) **''[[Umulan Man o Umaraw]]'' (2000) **''[[Munting Anghel]]'' (2000) **''[[Tuwing Kapiling Ka]]'' (2000) *''[[Golpe de Gulo]]'' (1987–1989) *''[[Hiram na Anak]]'' (2019) *''[[Kadenang Rosas]]'' (1988–1989) *''[[Kahit Kailan]]'' (2002–2003) *''[[Kaming Mga Ulila]]'' (1987) *''[[Kapag Nahati ang Puso]]'' (2018) *''[[Kirara, Ano Ang Kulay ng Pag-ibig?]]'' (produced by TAPE Inc., 1999–2001) *''[[L (seryeng pantelebisyon)|L]]'' (1999–2000) *''[[Lira]]'' (1996) *''[[Mirasol del Cielo]]'' (1986–1987) *''[[Mistaken Identity]]'' (2011) *''[[My Guitar Princess]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2018) *''[[Nang Dahil Sa Pag-Ibig]]'' (1981–1982) *''[[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]]'' (2012, reruns 2012–2013) *''[[Princess]]'' (1986–1990) *''[[Princess in the Palace]]'' (sa produksyon ng [[TAPE Inc.]], 2015-2016) *''[[Sirkus (seryeng pantelebisyon)|Sirkus]]'' (sa produksyon ng [[GMA News and Public Affairs]], 2018) *''[[Trops]]'' (sa produksyon ng [[TAPE Inc.]], 2016-2017) *''[[With a Smile]]'' (2013) *''[[Yagit]]'' (1983) === Mga programang usapin === ====Pangkalahatan==== *''[[All About You (Philippine TV series)|All About You]]'' (2003–2004) *''[[Ariel con Tina]]'' (1972–1974) *''[[Brunch With Bing And Michelle]]'' (1998–1999) *''[[Celebrity Turns with Junee and Lani]]'' (2003–2005) *''[[Comedy Bar]]'' (2010–2011) *''[[Cooking with the Stars]]'' (2012) *''[[Cool Center]]'' (2009–2010) *''[[D! Day]]'' (1999–2001) *''[[Good Morning Asia]]'' (1996–1998) *''[[Kandidato]]'' (2010) *''[[Katok Mga Misis!]]'' (1995–1998) *''[[Kris (Talk Show)|Kris]]'' (produced by Viva Television, 1996) *''[[Late Night With June & Johnny]]'' (1985–1988) *''[[Love ni Mister, Love ni Misis]]'' (2010–2011) *''[[Inday Heart To Heart]]'' (produced by KB Entertainment, Inc., 2002–2003) *''[[Martin After Dark]]'' (1988–1993) <small>(moved on [[ABS-CBN]] from 1993–1998)</small> *''[[Mel and Joey]]'' (2004–2011) *''[[Mommy Diary]]'' (2009) *''[[Mornings @ GMA]]'' (1998–1999) *''[[Ms. D.]]'' (produced by Viva Television, 1996–1999) *''[[Ms. Ellaneous]]'' (1977–1981) *''[[Not So Late Night With Edu]]'' (1985–1987) *''[[Para Sa 'Yo Ang Laban Na Ito]]'' (2013) *''[[Pare & Pare]]'' (2012) *''[[Partners Mel and Jay]]'' (1996–2004) *''[[Partners with Mel Tiangco]]'' (2004) *''[[Pass the Mike with JQ and Willie]] (1985–1986) *''[[PG (Parents Guide)]]'' (1996–1999) *''[[Pinoy Idol|Pinoy Idol Extra]]'' (2008) *''[[Profiles Of Power]]'' (1990–1995) *''[[Salo-Salo Together (SST)|SST Talk Show]]'' (1995) *''[[Show & Tell (TV series)|Show & Tell]]'' (1994–1995) *''[[SiS (TV series)|SiS]]'' (2001–2010) *''[[Star Box (talk show)|Star Box]]'' (2011) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck Shoutout]]'' (2009–2010) *''[[Stop, Look & Listen (TV series)|Stop, Look & Listen]]'' (1983–1986) *''[[Straight from the Shoulder]]'' (1987–1994) *''[[Survivor Philippines|Survivor Philippines Exclusive]]'' (2009–2010) *''[[The Rafael Yabut Show]]'' (1961–1972) *''[[TJ sa GMA]]'' (1977–1981) *''[[Teen Talk (Philippine TV show)|Teen Talk]]'' (1992–1995) *''[[Two For The Road (Philippine TV show)|Two for the Road]]'' (1979–1986) ==== Pang-showbiz ==== *''[[Chika Minute Explosive]]'' (2009) *''[[Channel S (Talk show)|Channel S]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1995–1997) *''[[Daigdig ng mga Artista sa Telebisyon]]'' (1984–1988) *''[[ETChing: Entertainment Today with Lyn Ching]]'' (1997–1998) *''[[Extra Challenge|Extra Showbiz]]'' (2002–2003) *''[[Eye to Eye (TV show)|Eye to Eye]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1988–1997) *''[[Eye to Eye (TV show)|Eye to Eye Special]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1991–1993) *''[[Face to Face (1993 Philippine TV series)|Face to Face]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1993–1995) *''[[Geebees Sine TV Balita]]'' (1983–1987) *''[[Good Morning Showbiz]]'' (1988–1989) *''[[H.O.T. TV|H.O.T. TV: Hindi Ordinaryong Tsismis]]'' (2012–2013) *''[[Inside Showbiz]]'' (1993–1995) *''Movie Go Round (1977) *''[[Movie Magazine]]'' (1987–1995) *''[[S-Files]]'' (1998–2007) *''[[See True]]'' (produced by LOCA-LOBO Productions, 1986–1988) *''[[Showbiz Central]]'' (2007–2012) *''[[Showbiz Stripped]]'' (2005–2007) === Pang-halakhak === ==== Aksiyon ==== *''[[Codename: Verano]]'' (1999–2000) *''[[Kasangga]]'' (1999–2000) ==== Edukasyon ==== *''[[1896 Kalayaan]]'' (1996) *''[[Agrisiyete]]'' (1992–1998) *''[[Art Angel]]'' (2004–2011) *''[[Batibot]]'' (1995–2001) (now aired on [[TV5 (Philippines)|TV5]] 2010–present) *''[[Cooking with the Stars]]'' (2012) *''Del Monte Kitchenomics'' (1995–2008) (now aired on [[GMA News TV]], 2011–present) *''[[Extra Challenge]]'' (2002–2003) *''Family Bible Quiz Show'' (11 Abril 2009) *''[[Happy Land (TV series)|Happy Land]]'' (2009–2010) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''[[Lakas Magsasaka]]'' (2003–2004) *''[[Lovely Day (TV series)|Lovely Day]]'' (2004–2009) *''[[Magnegosyo]]'' (1998–1999) *''[[Mobile Kusina]]'' (2005–2006) *''[[Mommy Diary]]'' (2009) *''My Chubby World'' (2011) *''[[Negosiyete: Mag-Aral sa GMA]]'' (1990–1998) *''[[PG (Parents Guide)]]'' (1996–1999) *''[[Pet Ko!]]'' (2002–2003) *''[[Sabadabadog]]'' (2011) *''Sunnyville'' (2010) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[Yan Si Mommy]]'' (1991–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ==== Pang-ibang bansa at pang-buhay ==== *''[[100% Pinoy]]'' (2006–2008) *''[[Che Che Lazaro Presents]]'' (1999–2003) *''[[Embassy Features]]'' (1983–1990) *''[[Pinoy Abroad]]'' (2005–2006) *''[[Pinoy Meets World]]'' (2006–2009) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[Travel Time]]'' (1991–1998) *''[[Visions 1990]]'' (1978) ====Pang-layfstayl==== *''3R (2004–2005) *''[[100% Pinoy]]'' (2006–2008) *''[[All About You (2003 TV series)|All About You]]'' (2003–2004) *''[[Che Che Lazaro Presents]]'' (1999–2003) *''Eateria (2009–2010) *''[[Embassy Features]]'' (1983–1990) *''[[Extra Challenge|Extra! Extra!]]'' (1999–2003) *''[[Extra Challenge|Extra Lifestyle]]'' (2001–2003) *''[[Istayl Naton]]''&nbsp;– regional lifestyle and magazine show of GMA Iloilo (2008–2009) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kay Susan Tayo]]'' (2003–2009) ====Fantaserye/Katatakutan==== *''[[Ang Mahiwagang Baul]]'' (2005–2007) *''[[E.S.P. (TV series)|ESP]]'' (2008) *''[[Fantastic Man]]'' (2007) *''[[Fantastikids]]'' (2006) *''[[Gabi ng Lagim]]'' (1985) *''[[Hoooo U?]]'' (2006) *''[[Kakabakaba]]'' (2000–2002) *''[[Kakabakaba: Adventures]]'' (2004–2005) *''[[Kakabaka-boo]]'' (2005–2006) *''[[Katha-katha]]'' (1975) *''[[Kumander Toothpick]]'' (1985) *''[[Lihim ng Gabi]]'' (1996–1997) *''[[Magic Kamison]]'' (2007) *''[[Mga Alagad ni Kalantiao]]'' (1983–1985) *''[[Mga Kuwento ni Lola Basyang (TV series)|Mga Kuwento ni Lola Basyang]]'' (2007) *''[[Pintados (TV series)|Pintados]]'' (1999–2000) *''[[Regal Shockers]]'' (Produced by Regal Television, 1985–1991, re-aired 2000) *''[[Sa Dako Pa Roon]]'' (2001) *''[[Spooky Nights|Spooky Nights Presents]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: Bampirella|Bampirella]]'' (2011) **''[[Spooky Nights Presents: The Ringtone|The Ringtone]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Snow White Lady and the Seven Ghosts]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Nuno Sa Feng Shui]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Manananggala: Battle of the Half-Sisters]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Bahay ni Lolo: A Very Spooky Night]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Da Mami]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|The Mommy Returns: Ang Mommy Kong Mamaw]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Ang Munting Mahadera]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Short-Time of My Life]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Sapi]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Sumpa]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Singil]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Sanggol]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Siyam]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kadugo]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kalabit]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kalaro]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kasambahay]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Kaibigan]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Panata]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Perya]]'' (2011) **''[[Spooky Nights|Premonisyon]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Orasyon]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Aparisyon]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Kalansay]]'' (2012) **''[[Spooky Nights|Korona]]'' (2012) *''[[Spooky Valentine]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Maestra]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Masahista]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Manibela]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Manikurista]]'' (2012) **''[[Spooky Valentine|Imbitasyon]]'' (2012) *''[[Tasya Fantasya]]'' (2008) *''[[Text (Philippine TV series)|TEXT (The Extreme Team)]]'' (1998–1999) *''[[Wag Kukurap]]'' (2004–2006) *''[[Walang Kukurap]]'' (1997–1998) ====Palaro==== *''[[Alaska Mini-Programa]]'' (5-minute game show sponsored by Alaska Milk, 1976) *''[[Ang Say Mo... Mahalaga!]]'' (1987–1988) *''[[All Star K!]]'' (2002–2009) *''[[Asar Talo Lahat Panalo!]]'' (2010) *''[[BandaOke|BandaOke: Rock n' Roll to Millions!]]'' (2009–2010) *''[[Da Big Show]]'' (2008) *''[[Date a Star]]'' (1988–1989) *''[[Digital LG Quiz]]'' (1999–2005) *''Family Bible Quiz Show'' (11 Abril 2009) *''[[Family Feud (Philippine game show)|Family Feud]]'' (2008–2009, 2009–2010, 2011) *''[[GoBingo]]'' (1996–1999, 2008) *''[[Golympics]]'' (1999) *''[[Brain Wall#Philippines|Hole In The Wall]]'' (2009–2010) *''[[Jungle TV]]'' (2008) *''[[All Star K!|K! The P1,000,000.00 Videoke Challenge]]'' (2002–2009) *''[[Kakasa Ka Ba Sa Grade 5?]]'' (2007–2008, Season 1) (2008–2009, Season 2) *''[[Korek na Korek Ka Dyan!]]'' (2001, produced by [[TAPE, Inc.]]) *''[[My Dad Is Better Than Your Dad]]'' (2009) *''[[Pabuenas sa Siete]]'' (1989–1990) *''[[PLDT Playtym]]'' (1-minute interactive game show sponsored by PLDT, 2002–2003) *''[[Power of 10|Power of 10 Philippine Edition]]'' (2008–2009) *''[[Ready, Txt, Go!]]'' (2002–2003) *''[[Sounds Family]]'' (1995–1996) *''[[Stop, Look & Listen (TV series)|Stop, Look & Listen]]'' (1983–1986) *''[[Suerte sa Siete]]'' (1976–1986) *''[[Super Banks]]'' (1996) *''[[Super Games]]'' (1992–1995) *''Swerteng-Swerte sa Siyete: Spin It, Win It! (2010) *''Swerteng-Swerte sa Siyete: Press It, Win It! (2010) *''Swerteng-Swerte sa Siyete: Win Mo Kapuso! (2011) *''[[Take Me Out (Philippine game show)|Take Me Out]]'' (2010) *''[[Takeshi's Castle]]'' (QTV "now Q" 2006, 2009–2010, GMA 2006–2009) *''[[Text Game Show (1996 TV series)|Text Game Show]]'' (1996–1998) *''[[Tok! Tok! Tok! Isang Milyon Pasok!]]'' (2007–2008, 2008) *''[[Txter's V]]'' (2002) *''[[Wachamakulit]]'' (2010) *''[[Whammy! Push Your Luck]]'' (2007–2008) *''[[Who Know's That?]]'' (1980–1981) ====Reality shows==== *''[[30 Days (Philippine TV series)|30 Days]]'' (2004) *''[[Amazing Cooking Kids]]'' (2011) *''[[Anatomy of a Disaster]]'' (2011) *''[[Ang Pagbabago]]'' (2006) *''[[Ang Yaman ni Lola]]'' (2010–2011) *''[[Are You the Next Big Star?]]'' (2009) *''[[Celebrity Duets]]'' (2007–2009) *''Coca Cola's Ride to Fame: Yes to Your Dreams!'' (2007) *''[[Click (Philippine TV series)|Click Barkada Hunt!]]'' (2003) *''[[Extra Challenge]]'' (2003–2006) *''[[Extra Challenge|Extra Ordinaryo]]'' (2002–2003) *''[[Full Force Nature]]'' (2008–2009) *''[[HP: Ibang Level Na!]]'' (2005–2007) *''[[HP: To The Highest Level Na!]]'' (2007) *''[[I-Shine Talent Camp TV]]'' (2011) *''[[Joey's Quirky World]]'' (2009–2010) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''[[Kitchen Superstar]]'' (2011) *''[[Kung Ako Ikaw]]'' (2007–2008) *''[[Man Vs. Beast]]'' (2011) *''[[Mind Master]]'' (2011) *''[[Misterio]]'' (QTV 2009–2010; GMA 2010–2011) *''[[Move: The Search for Billy Crawford's Pinoy Dancers]]'' (2007) *''[[Out!]]'' (2005) *''[[Pinoy Idol]]'' (Produced by FremantleMedia and 19 Entertainment, 2008) *''[[Pinoy Pop Superstar|Pinoy Pop Superstar Seasons 1 to 3]]'' (2005–2007) *''[[Pinoy Records]]'' (2007–2010) *''[[Puso ng Pasko: Artista Challenge|Puso Ng Pasko: Artista Challenge]]'' (2010) *''[[Ripley's Believe It or Not!]]'' (2008–2010) *''[[Search for a Star]]'' (produced by Viva Television, 2003–2004) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck]]'' (2003–2007, 2009–2010) *''[[StarStruck Kids]]'' (2004) *''[[Survivor Philippines]]'' (produced by Castaway Television Productions, 2008–ongoing) **''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines]]'' (2008) **''[[Survivor Philippines: Palau]]'' (2009) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown]]'' (2010) **''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown]]'' (2011–2012) *''[[Survivor Philippines|Survivor Philippines Exclusive]]'' (2009–2010) *''[[The Great Globe Adventure]]'' (2002) *''[[What Went Wrong? (Philippine TV series)|What Went Wrong?]]'' (2000–2001) *''[[Wipeout (2008 U.S. game show)|Wipeout: Matira Matibay]]'' (2010) *''[[World Records]]'' (2008) *''[[Wow Hayop]]'' (2009–2010) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ====Pang-talento==== *''[[Are You the Next Big Star?]]'' (2009) *''[[Bitoy's SHOwwwTIME]]'' (2009–2010) *''[[Celebrity Duets]]'' (2007–2009) *''[[Coca Cola|Coca Cola's Ride To Fame: Yes To Your Dreams!]]'' (2007) *''[[Danz Showdown]]'' (2010) *''[[Diz Iz It!]]'' (2010) *''[[I-Shine Talent Camp TV]]'' (2011) *''[[Billy Crawford|Move: The Search For Billy Crawford's Pinoy Dancers]]'' (2007) *''[[Pasikatan sa Siete]]'' (1983–1986) *''[[Pinoy Idol]]'' (Produced by FremantleMedia and 19 Entertainment, 2008) *''[[Pinoy Pop Superstar|Pinoy Pop Superstar Seasons 1 to 3]]'' (2004–2007) *''[[Pinoy Records]]'' (2007–2010) *''[[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]]'' (2012) *''[[Protege: The Battle For The Big Break]]'' (2011) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck]]'' (2003–2007, 2009–2010) *''[[StarStruck Kids]]'' (2004) *''[[Search for a Star]]'' (produced by Viva Television, 2003–2004) *''[[Tanghalan ng Kampeon]]'' (1987–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ====Pang-inpormasyon==== *''[[1896 Kalayaan]]'' (1996) *''[[3R (Respect, Relax, Respond)|3R]]'' (2004–2005) *''[[Adyenda]]'' (2005–present) *''Bonamine Kontra-Biyahilo Traffic Update (2011) *''[[Embassy Features]]'' (1983–1990) *''[[Extra Challenge|Extra Income]]'' (2002–2003) *''[[Richard Gutierrez|Full Force Nature]]'' (2008–2009) *''Joey's Quirky World (2009–2010) *''[[Jologs Guide]]'' (2005–2006) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kap's Amazing Stories|Kap's Amazing Stories Kids Edition]]'' (2010) *''Masquerade (2008–2009) *''Modess Traffic Update (2011) *''Mommy Diary (2009) *''[[Nay-1-1]]'' (2012) *''OC To The Max (2009–2010) *''[[Out!]]'' (2004) *''[[Outrageous and Courageous]]'' (2009) *''[[Pet Ko!]]'' (2002–2003) *''[[Pinoy Idol|Pinoy Idol Extra]]'' (2008) *''[[Pinoy Records]]'' (2007–2010) *''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team]]'' (1988–2003) *''[[Ripley's Believe It or Not!]]'' (2008–2010) *''RoadBeat: Total Traffic Updates (2010) *''[[Tipong Pinoy]]'' (1998) *''[[World Records]]'' (2008) *''[[Wow Hayop]]'' (2009–2010) *''[[Yan Si Mommy]]'' (1991–1993) *''[[Zooperstars]]'' (2010) ====Mga Programang Pang-kabataan==== *''[[3R (Philippine TV series)|3R]]'' (2004–2005) *''[[5 and Up]]'' (1994–2002) *''[[Best Frends]]'' (1998–1999) *''[[Boys Nxt Door]]'' (2007–2008) *''[[Campus Romance]]'' (1996–1998) *''[[Campus Video]]'' (1999–2001) *''[[Click (Philippine TV series)|Click]]'' (1999–2004) *''[[D.A.T.S.]]'' (1996–1997) *''[[Dear Friend]]'' (2008–2010) *''[[Eskwelahang Munti]]'' (1961–1970) *''[[GMA Love Stories]]'' (1994–2000) *''[[Guwapings Live!]]'' (1992) *''[[Growing Up (1997 Philippine TV series)|Growing Up]]'' (Produced by Viva Television, 1997–1998, re-aired 2000–2001)¹ *''[[Ibang Klase]]'' (1997–1998) *''[[Jamming (TV series)|Jamming]]'' (1997) *''[[Joyride (TV series)|Joyride]]'' (2004–2005) *''[[Ka-Blog!]]'' (2008–2010) *''[[Kahit Kailan]]'' (2002–2003) *''[[Love Bug (TV series)|Love Bug Presents]]'' (2010) *''[[Love to Love (TV show)|Love To Love]]'' (2003–2006) *''[[Next (Philippine TV show)|Next]]'' (1997–1999) *''[[CBN Asia|One Cubed]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999–2001) *''[[Regal Romance]]'' (1988–1990) *''[[SOP Gigsters]]'' (2004–2006) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1 Live!]]'' (2003) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1: The Starstruck Playhouse]]'' (2003) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck]]'' (2003–2007, 2009–2010) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck Shoutout]]'' (2009–2010) *''[[Teen Gen]]'' (2012–2013) *''[[Teen Talk]]'' (1992–1995) *''[[That's Entertainment (TV series)|That's Entertainment]]'' (1986–1996) *''[[The Penthouse Live!]]'' (1982–1987) *''[[TGIS|T.G.I.S]]'' (Produced by Viva Television, 1995–1999, re-aired 2000–2001) *''[[Together Forever (2012 TV series)|Together Forever]]'' (2012) *''[[Tween Hearts]]'' (2010–2012) *''Txtube (2001–2006) ¹Re-aired during GMA Network's 50th Anniversary in 2000. ====Variety and musicals==== *''[[Aawitan Kita]]'' (1997–2001) *''[[A Little Night of Music]]'' (1989–2002) *''[[Ariel con Tina]]'' (1972–1974) *''[[Best Frends]]'' (1998–1999) *''[[Comedy Bar (Philippine television series)|Comedy Bar]]'' (2010–2011) *''[[Concert at the Park]]'' (1990–1991) *''[[Dancetime with Chito]]'' (1962–1972) *''[[Discorama (TV series)|Discorama]]'' (1975–1986) *''[[D.A.T.S]]'' (1996–1997) *''[[Danz Showdown]]'' (2010) *''[[Diz Iz It!]]'' (2010) *''[[GMA Supershow]]'' (1983–1997) *''[[GMA Supershow|Germside]]'' (1978–1980) *''[[GMA Supershow|Germspesyal]]'' (1980–1983) *''[[Guwapings Live!]]'' (1992) *''[[Jamming (TV series)|Jamming]]'' (1997) *''[[Katuwaan Lang]]'' (later retitled "Katuwaan sa Siete", 1974–1976) *''[[Katuwaan Sa Siyete]]'' (1974–1976) *''[[Lunch Break]]'' (1974–1975) *''[[Lunch Date]]'' (1986–1993) *''[[Magandang Gabi]]'' (1972–1974) *''[[Next (Philippine TV Variety Show)|Next]]'' (1997–1999) *''[[Noontime Matinee]]'' (1972–1974) *''[[Party Pilipinas]]'' (2010–2013) *''[[Penthouse Seven]]'' (1975–1982) *''[[R.S.V.P. (TV show)|R.S.V.P.]]'' (1991–1994) *''[[Salo-Salo Together (SST)]]'' (1993–1995) *''[[That's Entertainment (Philippine TV show)|Saturday Entertainment]]'' (1986–1996) *''[[The Bob Stewart Show]]'' (1961–1967, 1983–1986) *''[[The Maestro and Uncle Bob]]'' (1978–1986, also retitled "Uncle Bob and Friends" and "The Bob Stewart Show") *''[[The Penthouse Live!]]'' (1982–1987) *''[[The Penthouse Party]]'' (1990–1991) *''[[Sapak na Sapak Talaga!]]'' (1979–1981) *''[[Shades (Philippine TV show)|Shades]]'' (1987–1988) *''[[Show & Tell (TV series)|Show & Tell]]'' (1994–1995) *''[[Silver Germs]]'' (1992) *''[[Songbird (TV series)|Songbird]]'' (2008) *''[[Special Engagement]]'' (1996–1999) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1 Live!]]'' (2003) *''[[StarStruck (Philippine TV series)|Stage 1: The Starstruck Playhouse]]'' (2003) *''[[Student Canteen]]'' (1975–1986) *''[[SOP (Philippines TV show)|SOP]]'' (1997–2010) *''[[SOP Gigsters]]'' (2004–2006) *''[[That's Entertainment (Philippine TV show)]]'' (1986–1996) *''[[Uncle Bob and Friends]]'' (1978–1983) *''[[Vilma!]]'' (1986–1995) *''[[Vilma Santos|Vilma Tonight: A Limited Engagement]]'' (1997) *''[[Zsa Zsa Padilla|Zsa Zsa: A Limited Engagement]]'' (1998) ===Movie blocks=== <!-- These shows are movie blocks, no need to put links on them --> *''Aliwan sa GMA *''American Movies (1961–1972) *''Chinese Movies *''Cinemax *''Early, Early Movies *''Early Viva Movies *''[[Fernando Poe, Jr.|FPJ sa GMA]]'' (1987–1996) *''Friday Night Movie *''GMA's Best *''GMA Gems (1986–1992) *''GMA Motion Pictures *''GMA Presents *''GMA Sinehan *''GMA Special, Specials *''GMA Sunday Specials *''Kapuso Sine Specials (2006, 2007–2008) *''Late Nite Action *''Marvelous Golden Movies *''Mighty Good Movies, Too *''Midnight Theater *''MVP: Monday Viva Presentations (1995–1998) *''Our Wednesday Special *''Pinoy Blockbusters *''Rainbow Cinema (1994–1999) *''Sinemax *''Sine Espesyal *''Sineng Pinoy *''Sining Siete (1985–1989) *''Sine Siete (1976–1985) *''Saturday Powerhouse Specials *''Sunday Limited Engagement *''Sunday Night Movie *''Sunday Night Special *''Tagalog Movies (1961–1972) *''Tanghalan *''Teenage Suicide *''The Best of Late Night Specials *''The Wonderful World of Disney *''Tuesday Special Specials *''Viva Box Office Hits *''Viva Sinerama (1992–2001) *''Wide Awake Movies *''Your Favorite Movie ===Others=== *''Bonamine Kontra-Biyahilo Traffic Update (2011) *''[[Katha-katha]]'' (1975) *''[[Kuwentong Kutsero]]'' (1961–1967) *''Modess Traffic Update (2011) *''RoadBeat: Total Traffic Updates (2010) *''[[SMC's Dayriser]]'' (2004–2005, in cooperation with San Miguel Corporation) *''[[Starla and the Jewel Ryders|Starla at ang mga Jewel Riders]]'' (1995–1998) *''[[Txtube]]'' (2001–2006) *''[[Visions 1990]]'' (1978) ====Movie Trailers shows==== *''Movie Patrol (1993–1995) *''Movies to Watch (1987–1993) ====Music Line Up==== *''[[Campus Video]]'' (1999–2001) *''Music Video Features (1992–2000) *''[[CBN Asia|One Cubed]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999–2001) ====Religious shows==== * ''[[Cathedral of Praise|Cathedral of Praise with David Sumrall]]'' (1995–2002) * ''Christ is the Answer''(1983–1987) * ''[[Jesus Is Lord Church|Diyos At Bayan]]'' (1998–present) * ''Eclesia In Asia'' (2001–2010) * ''Family Bible Quiz Show'' (11 Abril 2009) * ''[[Gideon 300]]'' (1988–1993) * ''[[Guidelines With Dr. Harold J. Sala]]'' (1980–2002) * ''Heartbeat (1980–1987) * ''[[Iglesia ni Cristo|INC on GMA: Gabay sa Mabuting Asal]]'' (1999–2001) * ''[[In Touch Ministries|In Touch with Charles Stanley]]'' (1992–2004, 2008–present) * ''[[Jesus Miracle Crusade]]'' (1997–2002) * ''[[Jesus Is Lord Church|Jesus The Healer]]'' (1989–1999, 2006–present) * ''[[Jesus Is Lord Church|Midnight Prayer Helps]]'' (1988–1999) * ''[[CBN Asia|One Cubed]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999–2001) * ''[[Iglesia ni Cristo|Pasugo: Ang Tinig ng Iglesia ni Cristo]]'' (2001–2005) * ''[[Jesus Is Lord Church|PJM Forum]]'' (1998–2001, 2006–present) * ''[[The 700 Club Asia]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1994–2002) * ''[[The 700 Club]]'' (1974–2002) * ''The Pulpit of Christ (1988–1998) * ''The Rev. Ernest Angley Hour (1985–1995) * ''[[The World Tomorrow]]'' (1974–1994) * ''[[Tinig sa Itaas]]'' (1988–1997) * ''Word of Hope (1989–2002) ===Regional Programs=== * ''Bongga * ''[[Kuyaw!]]'' * ''Oi * ''Singgit Davao * ''Istayl Naton * ''Agenda Regional editions (special programing for 2010 elections) **''[[The Amianan Agenda]]'' **''[[The Ilonggo Agenda]] **''[[The Visayan Agenda]]'' **''[[The Mindanao Agenda]] ===Mga Programang Pampalakasan=== * ''ABAP-GMA Go For Gold'' (1990–1998) * ''GMA Knockout Sundays'' (2010, 2011–2012) * ''GMA Sports Special'' (1974–1989) * ''Gameplan'' (1995–1999) * ''[[Manila Industrial and Commercial Athletic Association|MICAA on GMA]]'' (1974–1977) * ''[[Major League Baseball|MLB on GMA]]'' (1975–1976, 1995–1996) * ''[[NBA Action]]'' (1988–1995) * ''[[NBA Inside Stuff]]'' (1988–1995) * ''[[National Basketball Association|NBA on GMA]]'' (1988–1995) * ''NCAA on GMA'' (1974–1997) * ''[[NFL Monday Night Football|NFL on GMA]]'' (1974–1985) ===Asianovelas=== ==== Chinese/Taiwanese ==== * ''[[At Dolphin Bay|A Promise of Love at the Dolphin Bay]]'' * ''[[Devil Beside You|Devil Beside Me]]'' * ''[[The Prince Who Turns into a Frog|Frog Prince]]'' * ''[[Fated To Love You]]'' * ''[[Bull Fighting|Freestyle]]'' * ''Game About Love'' * ''[[It Started With a Kiss (TV series)|It Started With a Kiss]]'' * ''[[They Kiss Again (TV series)|It Started With a Kiss 2]]'' * ''[[Lavender (TV series)|Lavender]]'' * ''[[Heaven's Wedding Gown|Le Robe De Mariage]]'' * ''[[Corner With Love|Love at the Corner]]'' * ''[[The Return of the Condor Heroes (2006 TV series)|Love of the Condor Heroes]] * ''Love Storm'' * ''[[Pillow Talk (TV series)|Love Talks]]'' * ''[[Love You (TV series)|Love You]]'' * ''[[Marmalade Boy]]'' * ''[[Meteor Garden]] * ''[[Meteor Garden II]]'' * ''[[Meteor Rain]]'' * ''[[My MVP Valentine]] * ''[[Poor Prince]]'' * ''[[Ying Ye 3 Jia 1|Sakurano]]'' * ''Secretly in Love'' * ''Señorita Mei Mei'' * ''[[Snow Angel]] * ''Starry Starry Night'' * ''[[100% Senorita|Twin Sisters: 100% Señorita]]'' * ''White Book of Love'' ==== Japanese ==== * ''[[Friends (2002 TV series)|Friends]]'' * ''[[Gokusen#Drama|Gokusen I]]'' * ''[[Gokusen#Drama|Gokusen II]]'' * ''[[Gokusen#Drama|Gokusen III]]'' * ''[[Good Luck!!|Good Luck]] * ''[[Great Teacher Onizuka|GTO Live]] * ''[[Hanazakari no Kimitachi e|Hana Kimi]]'' * ''[[Hana Yori Dango#Drama|Hana Yori Dango]] * ''[[Hana Yori Dango#Drama|Hana Yori Dango II]]'' * ''[[Nodame Cantabille]] * ''[[1 Litre no Namida (TV series)|One Liter of Tears]]'' ==== Korean ==== * ''[[Eighteen, Twenty-Nine|18 vs. 29]]'' * ''[[All About Eve (2000 TV series)|All About Eve]]'' * ''[[Sang Doo! Let's Go To School|All For Love]]'' * ''[[Temptation of an Angel|Angel's Temptation]]'' * ''[[Rooftop Room Cat|Attic Cat]]'' * ''[[My Rosy Life|A Rosy Life]]'' * ''A Second Proposal'' * ''[[Be Strong, Geum-soon!]]'' * ''[[Beautiful Days]]'' * ''[[Big (TV series)|Big]]'' * ''[[Daemul|Big Thing]]'' * ''Bright Girl'' * ''[[Cinderella Man (TV series)|Cinderella Man]]'' * ''Chil Princesses'' * ''[[The 1st Shop of Coffee Prince|Coffee Prince]]'' * ''[[Please Come Back, Soon Ae|Come Back, Soon Ae]]'' * ''[[Couple or Trouble]]'' * ''[[Bad Love (TV series)|Cruel Love]]'' * ''[[Dal-Ja's Spring]]'' * ''[[Mr. Duke|Date with Tiffany]]'' * ''[[Dating Now]]'' * ''[[East of Eden (TV series)|East of Eden]]'' * ''[[Endless Love (Korean Drama Series)]]'' ** ''[[Autumn Fairy Tale|Autumn in my Heart]]'' ** ''[[Winter Sonata]]'' ** ''[[Summer Scent]]'' * ''[[Friends (2002 TV series)|Friends]]'' * ''[[First Love of a Royal Prince]]'' * ''[[What's Up Fox|Foxy Lady]]'' * ''[[Full House (2004 TV series)|Full House]]'' * ''Funny Wild Girl'' * ''[[Glass Slippers|Glass Shoes]]'' * ''[[Gourmet (TV series)|Gourmet]]'' * ''[[Guardian Angel (TV series)|Guardian Angel]]'' * ''[[Hello! Miss|Hello, My Lady]]'' * ''[[Hotelier (TV series)|Hotelier]]'' * ''[[Bad Housewife|House Husband]]'' * ''[[I Do, I Do]]'' * ''Into the Sun'' * ''Irene'' * ''[[IRIS (TV series)|IRIS]]'' * ''[[The Last Scandal of My Life|Last Romance]]'' * ''[[Lie to Me (2011 TV series)|Lie To Me]]'' * ''[[Dear Heaven|Love in Heaven]]'' * ''[[Love Letter (TV series)|Love Letter]]'' * ''[[Love Story in Harvard]]'' * ''[[Love Truly]]'' * ''Miss Kim's Million Dollar Quest'' * ''[[War of Money|Money War]]'' * ''[[My 19 Year Old Sister-in-Law]]'' * ''[[My Daughter Seoyoung]]'' * ''[[My Husband's Woman]]'' * ''[[My Love Patzzi|My Love Cindy]]'' * ''[[My Lovely Samsoon|My Name is Kim Sam Soon]]'' * ''[[Bizarre Bunch|My Strange Family]]'' * ''[[On Air (TV series)|On Air]] * ''One Million Roses'' * ''[[Playful Kiss]]'' * ''[[Queen In-Hyun's Man|Queen and I]]'' * ''Romance'' * ''[[Sad Love Story|Sad Love Song]]'' * ''[[Delightful Girl Choon-Hyang|Sassy Girl: Chun-Hyang]]'' * ''[[Secret Garden (TV series)|Secret Garden]]'' * ''[[Brilliant Legacy (Shining Inheritance)|Shining Inheritance]]'' * ''[[Smile Again (2010 TV series)|Smile, Dong Hae]]'' * ''Snow White, Sweet Love'' * ''[[Stairway to Heaven (TV series)|Stairway to Heaven]]'' * ''[[Sweet 18]]'' * ''[[Sweet Spy]]'' * ''[[Temptation of Wife]]'' * ''[[King of Baking, Kim Takgu|The Baker King]]'' * ''[[The Greatest Love]]'' * ''[[The Innocent Man]]'' * ''[[My Husband Got a Family (TV Series)|Unexpected You]]'' * ''[[Bad Family (TV series)|Wanted: Perfect Family]]'' * ''[[Witch Amusement|Witch Yoo Hee]]'' * ''Yellow Handkerchief'' ===== Sageuk ===== * ''[[The Slave Hunters|Chuno: The Slave Hunters]]'' * ''[[Dong Yi (TV series)|Dong Yi]]'' * ''[[Hwang Jin-i (TV series)|Hwang Jini]]'' * ''[[Jewel in the Palace]]'' * ''[[Jumong (TV series)|Jumong]]'' * ''[[Yi San|Lee San: The Wind of the Palace]]'' * ''[[Moon Embracing the Sun]]'' * ''[[Queen Seondeok (TV series)|Queen Seon Deok]] * ''[[Legend (TV series)|The Legend]]'' * ''[[The Princess' Man]]'' ===American TV shows=== * ''[[21 Jump Street]]'' (1986–1991) * ''[[227 (TV series)|227]]'' (1985–1990) * ''[[240-Robert]]'' * ''[[60 Minutes]]'' * ''[[77 Sunset Strip]]'' (1961–1965) * ''[[9 to 5 (TV series)|9 to 5]]'' (1982–1988) * ''[[A Different World (TV series)|A Different World]]'' * ''[[Aaron's Way]]'' * ''[[Air Power (TV series)|Air Power]]'' * ''[[All in the Family]]'' * ''[[ALF (TV series)|ALF]]'' (1986–1989) * ''[[Amen (TV series)|Amen]]'' (1986–1992) * ''[[American Idol|American Idol on GMA]]'' (2008–2010) **''Season 7'' (20 Marso 2008) **''Season 8'' (9 Abril 2009) **''Season 9'' (1 Abril 2010) * ''[[Baby Boom]]'' * ''[[Barney Miller]]'' * ''[[Batman (TV series)|Batman]]'' * ''[[Beauty and the Beast (1987 TV series)|Beauty and the Beast]] * ''[[Ben Casey]]'' (1961–1966) * ''[[Benji, Zax & the Alien Prince]]'' (1983) * ''[[Benson (TV series)|Benson]]'' * ''[[Best of the West]]'' * ''[[Beverly Hills Buntz]]'' * ''[[B. J. and the Bear]]'' * ''[[Blossom]]'' (1991–1995) * ''[[Bourbon Street Beat]]'' * ''[[Broken Arrow (TV series)|Broken Arrow]]'' * ''[[Bronco (TV series)|Bronco]]'' * ''[[Buck James]]'' * ''[[Cagney and Lacey]]'' * ''[[Charlie's Angels]]'' (1976–1981) * ''[[China Beach]]'' * ''[[Chicago Story]]'' * ''[[Chico and the Man]]'' * ''[[CHiPS]]'' * ''[[Cimarron City (TV series)|Cimarron City]] * ''[[Combat!]]'' * ''[[Colt .45 (TV series)|Colt .45]] * ''[[COronado 9]]'' * ''[[Crossbow (TV series)|Crossbow]] * ''[[Daktari]]'' * ''[[Dallas (1978 TV series)|Dallas]]'' * ''[[Dance Fever]]'' * ''[[Dave's World]]'' * ''[[Days of our Lives]]'' * ''[[Daniel Boone (TV series)|Daniel Boone]] * ''[[Dear John (TV series)|Dear John]]'' * ''Dear Detective * ''[[Westinghouse Desilu Playhouse|Desilu Playhouse]]'' * ''[[Diff'rent Strokes]] * ''[[Dinosaurs (TV series)|Dinosaurs]]'' * ''[[Dog and Cat]] * ''[[Donny & Marie (1976 TV series)|Donny & Marie]]'' (1976–1979) * ''[[Downtown (TV series)|Downtown]]'' * ''[[Dynasty (TV series)|Dynasty]] * ''[[Eerie, Indiana]]'' (1991–1992) * ''[[Eight Is Enough]]'' (1978–1981) * ''[[Eischied]]'' * ''[[Emerald Point N.A.S.]] * ''[[Empty Nest (TV series)|Empty Nest]]'' * ''[[The Facts of Life (TV series)|The Facts of Life]] * ''[[Falcon Crest]]'' * ''[[Family Ties]] * ''[[The Far Pavilions]]'' * ''[[Father of the Pride]] * ''[[Fantasy Island]]'' * ''[[Finder of Lost Loves]] * ''[[Flying High (TV series)|Flying High]]'' * ''[[Frank's Place]] * ''[[Fury (TV series)|Fury]]'' * ''[[Gabriel's Fire]] * ''[[Gilligan's Island]]'' * ''[[Glitter (TV series)|Glitter]] * ''[[Going Bananas]]'' * ''[[Good Morning Miss Bliss]] * ''[[Growing Pains]]'' * ''[[Gunslinger (TV series)|Gunslinger]] * ''[[Gunsmoke]]'' * ''[[Hardball (1989 TV series)|Hard Ball]] * ''[[Hard Copy]]'' * ''[[Hardy Boys/Nancy Drew Mysteries]] * ''[[Harrigan and Son]]'' * ''[[Hell Town (TV series)|Hell Town]] * ''[[High Mountain Rangers]]'' * ''[[Highway Patrol]] * ''[[Highway to Heaven]]'' (1985–1990) * ''[[Hill Street Blues]]'' * ''[[Home Improvement (TV series)|Home Improvement]]'' (1991–1995) * ''[[Hooperman]]'' * ''[[Hotel (TV series)|Hotel]] * ''[[Houston Knights]]'' * ''[[I Spy (1965 TV series)|I-Spy]] * ''[[In the Heat of the Night (TV series)|In the Heat of the Night]]'' * ''[[Jake and the Fatman]] * ''[[Jenny's War]]'' * ''[[J.J Starbuck]] * ''[[Knight Rider (1982 TV series)|Knight Rider]]'' * ''[[Knots Landing]] * ''[[Lady Blue (TV series)|Lady Blue]]'' * ''[[Lassie (1954 TV series)|Lassie]] * ''[[The Last Days of Patton|Last Days of Patton]]'' * ''[[Law & Order]] * ''[[Leg Work]]'' * ''[[Lenny (TV series)|Lenny]] * ''[[Life's Most Embarrassing Moments]]'' * ''[[Love American Style]] * ''[[Little House: A New Beginning]]'' * ''[[Little House on the Prairie (TV series)|Little House on the Prairie]]'' (1975–1985) * ''[[Lou Grant (TV series)|Lou Grant]]'' * ''[[M*A*S*H (TV series)|M*A*S*H]] * ''[[MacGruder and Loud]]'' * ''[[Magnum, P.I.]] * ''[[Major Dad]]'' (1993) * ''[[Man from Atlantis]]'' * ''[[Married... with Children]] * ''[[Matlock (TV series)|Matlock]]'' * ''[[Maverick (TV series)|Maverick]] * ''[[McHale's Navy]]'' * ''[[Miami Vice]]'' (1984–1988) * ''[[Misfits of Science]]'' * ''[[Mission: Impossible]] * ''[[Mork & Mindy]]'' * ''[[Most Daring]] * ''Mr. Horn * ''[[Mr. Lucky (TV series)|Mr. Lucky]]'' * ''[[Murder, She Wrote]]'' (1984–1992) * ''[[My Two Dads]]'' * ''[[NBC Nightly News]]'' (1970–1994) * ''[[Newhart]]'' * ''[[Night Court]] * ''[[Ohara (TV series)|Ohara]]'' * ''[[Our Family Honor]] * ''[[Our House (1986 TV series)|Our House]]'' * ''[[Outlaws (1986 TV series)|Outlaws]] * ''[[Outrageous and Courageous]]'' * ''[[Overland Trail (TV series)|Overland Trail]] * ''[[Palace Guard]]'' * ''[[Paris (1979 TV series)|Paris]] * ''[[Personality (TV series)|Personality]]'' * ''[[Planet of the Apes (TV series)|Planet of the Apes]] * ''[[Please Don't Eat the Daisies (TV series)|Please Don't Eat the Daisies]]'' * ''[[P.S. I Luv U]] * ''[[Quincy, M.E.]]'' * ''[[Rage of Angels]] * ''[[Raising Miranda]]'' * ''[[Read-A-Lee|Read A Lee]] * ''[[Remington Steele]]'' * ''[[Renegade (TV series)|Renegade]] * ''[[Riptide]]'' * ''[[RollerGames]] * ''[[Sable (TV series)|Sable]]'' * ''[[Santa Barbara (TV series)|Santa Barbara]] * ''[[Saved by the Bell]]'' (1989–1992) * ''[[Scarecrow and Mrs. King]]'' * ''[[Sesame Street]]'' (1992–2003) * ''[[Sidekicks (TV series)|Sidekicks]]'' * ''[[Silk Stalkings]] * ''[[Silver Spoons]]'' * ''[[Soap (TV series)|Soap]] * ''[[Solid Gold (TV series)|Solid Gold]]'' * ''[[Small Wonder (TV series)|Small Wonder]] * ''[[Something Is Out There]]'' * ''[[Sonny Spoon]] * ''[[Spenser: For Hire]]'' * ''[[Spies (TV series)|Spies]] * ''[[Sportscenter]]'' * ''[[Starsky and Hutch]] * ''[[Star Trek: The Original Series]]'' * ''[[Street Hawk]] * ''[[St. Elsewhere]]'' * ''[[Stingray (TV series)|Stingray]] * ''[[Sugarfoot]]'' * ''[[Surfside 6]] * ''[[Survivor (U.S. TV series)|Survivor on GMA]]'' (2009) **''[[Survivor (U.S. TV series)|Tocantins]]'' (10 Abril 2009) * ''[[Sweet Valley High (TV series)|Sweet Valley High]]'' * ''[[Tales of the Gold Monkey]]'' * ''[[Taxi (TV series)|Taxi]] * ''[[Tequila and Bonetti]]'' * ''[[That's Incredible]]'' (1980–1984) * ''[[The 700 Club]]'' (1974–2002) * ''[[The A-Team]]'' (1983–1987) * ''[[Mission: Impossible|The All New Mission Impossible]]'' * ''[[The American Sportsman]] * ''[[The Brady Bunch]]'' * ''[[The Brady Bunch Hour]] * ''[[The Colbys]]'' * ''[[The Cosby Show]] * ''[[The Equalizer]]'' * ''[[The Fall Guy]] * ''[[The Flying Nun]]'' * ''[[The Fresh Prince of Bel Air]] * ''[[The Gale Storm Show]]'' * ''[[The Golden Girls]]'' * ''[[The Greatest American Hero]]'' * ''[[The Islanders (TV series)|The Islanders]]'' * ''[[The Halls of Ivy]] * ''[[The Hollywood Palace]]'' * ''[[The Last Precinct]] * ''[[The Lone Ranger]]'' * ''[[The Love Boat]]'' (1978–1987) * ''[[The Man from U.N.C.L.E.]]'' * ''[[The Muppet Show]] * ''The Oldest Rookie * ''The Racing Game * ''[[The Restless Gun]]'' * ''[[The Rifleman]] * ''[[The Texan (TV series)|The Texan]]'' * ''[[The Three Stooges]] * ''[[The Tonight Show Starring Johnny Carson]]'' * ''[[The Untouchables (1959 TV series)|The Untouchables]] * ''[[The Wonder Years]]'' * ''[[The Young Indiana Jones Chronicles]] * ''[[The Young Riders]]'' * ''[[Three's a Crowd]] * ''[[Three's Company]]'' * ''[[T. J. Hooker]]'' * ''[[Tour of Duty (TV series)|Tour of Duty]] * ''[[Training You to Train Your Dog]]'' * ''[[Trapper John, M.D.]] * ''[[True Blue (TV series)|True Blue]]'' * ''[[Tucker's Witch]]'' * ''[[Under Cover (TV series)|Under Cover]]'' (1992) * ''[[V The Final Battle]]'' * ''[[Voyage to the Bottom of the Sea]] * ''[[Walker Texas Ranger]]'' (1995–1996) * ''[[Werewolf (TV series)|Werewolf]]'' * ''[[Wiseguy]] * ''[[Who's the Boss]]'' (1984–1988) ===Australian TV shows=== * ''[[A Dangerous Life]]'' * ''[[Target (Australian TV series)|Target]] ===Canadian TV Shows=== * ''[[Adderly]]'' * ''[[Check it Out! (Canadian TV series)|Check It Out!]] * ''[[Goosebumps (TV series)|Goosebumps]]'' * ''[[Just for Laughs]]'' * ''[[Katts and Dog]] * ''[[Night Heat]]'' * ''[[Second City Television]] * ''[[T. and T.]]'' * ''[[Tropical Heat]] ===European TV Shows=== * ''[[Doctor Who]]''{{Citation needed|date=Mayo 2010}} * ''[[Robin of Sherwood]]''{{Citation needed|date=Mayo 2010}} * ''[[The Clinic (TV series)|The Clinic]]''{{Citation needed|date=Mayo 2010}} * ''[[The Sandbaggers]]'' * ''[[The Sweeney]] ===Telenovelas=== * ''[[El Manantial|Adriana]]'' * ''[[Agujetas de Color de Rosa]] * ''[[Angela (telenovela)|Angela]]'' * ''[[Mis 3 Hermanas|All My Love]] * ''[[Azul (telenovela)|Azul]]'' * ''[[Yo soy Betty, la fea|Betty la Fea]] * ''[[Cara Sucia (telenovela)|Cara Sucia]]'' * ''[[Carita Pintada]] * ''[[¡Vivan los niños!|Good Morning, Teacher]]'' * ''[[:es:Kachorra|Kachorra]] * ''[[Lalola]]'' * ''[[Amigos x Siempre|Little Ana]] * ''[[Girasoles Para Lucia|Lucia]]'' * ''[[Abrazame muy Fuerte|Maria del Carmen]] * ''[[Maria Belen]]'' * ''[[:es:María José (telenovela)|Maria Jose]] * ''[[Maria la del Barrio]]'' * ''[[Marimar (Mexican TV series)|Marimar]] * ''[[Muñeca Brava|Monica Brava]]'' * ''[[Morelia (telenovela)|Morelia]] * ''[[La Usurpadora|Paulina]]'' * ''[[Pobre Niña Rica]] * ''[[Rosalinda (telenovela)|Rosalinda]]'' * ''[[Salomé (telenovela)|Salome]] * ''[[Samantha (telenovela)|Samantha]]'' * ''[[Mi Gorda Bella|Taba Tina]] * ''[[Cómplices al rescate|Twin Stars]]'' ==Espesyal na Programa== {{main|Talaan ng mga espesyalista sa GMA Network na naisahimpapawid}} ===Sports coverage specials=== * ''[[1974 Asian Games|The VII Asian Games]]'' (1974) * ''[[1991 Southeast Asian Games|The XVI Southeast Asian Games]]'' (1991) * ''Affirmation: The Donaire-Maldonado Fight''¹ (2 Disyembre 2007) * ''Blaze of Glory: The [[Manny Pacquiao|Pacquiao]]-[[Jorge Solís|Solís]] Fight''¹ (15 Abril 2007) * ''Day of Glory: The Donaire-Dorchinyan Fight''¹ (8 Hulyo 2007) * ''Firepower: [[Manny Pacquiao|Pacquiao]] vs. [[Miguel Cotto|Cotto]] Fight''¹ (15 Nobyembre 2009) * ''GMA Knockout Sundays:'' (2010, 2011) **''[[Ana Julaton|Laban ng Lahi: Ana Julaton vs Yesica Marcos]]'' (18 Marso 2012) **''[[Ana Julaton|Laban ng Lahi: Bagyo Sa Mexico: Ana Julaton vs. Jessica Villafranca]]''¹ (2 Oktubre 2011) **''[[Brian Viloria|Laban ng Lahi: Brian Viloria vs Hernan Marquez]]'' (18 Nobyembre 2012) **''Laban ng Lahi: Dodie Nietes vs. Mario Rodriguez Fight''¹ (15 Agosto 2010) **''[[Denver Cuello|Laban ng Lahi: Denver Cuello vs. Muhammad Rachman Fight]]''¹ (26 Setyembre 2010) **''[[Denver Cuello|Laban ng Lahi: Denver Cuello vs. Samat Chaiyong Fight]]''¹ (27 Marso 2011) **''[[Dodie Boy Peñalosa|Laban ng Lahi: Dugong Kampeon: Dodie Boy Peñalosa vs. Kong Kiatpracha Gym]]''¹ (6 Agosto 2011) **''[[Brian Viloria|Laban ng Lahi: Island Assault: Viloria vs Romero Fight]]''¹ (6 Mayo 2012) **''[[Brian Viloria|Laban ng Lahi: Island Assault: Viloria vs Segura Fight]]''¹ (11 Disyembre 2011) **''Laban ng Lahi: Johnreil Casimero vs. Raul Hirales Fight''¹ (25 Hulyo 2010) * ''Game On: The Fight Of A Filipina Pride: Ana Julaton Vs. Lisa Brown Fight''¹ (Marso 28. 2010) * ''HBO 24/7 The Dream Match: Pacquiao Vs. De La Hoya Boxing TV Special''¹ (7 Disyembre 2008) * ''HBO 24/7: Pacquiao Vs. Hatton Boxing TV Special''¹ (2 Mayo 2009) * ''HBO 24/7 Firepower: [[Manny Pacquiao|Pacquiao]] vs. [[Miguel Cotto|Cotto]] Boxing TV Special''¹ (14 Nobyembre 2009) * ''Island Assault: Viloria-Iribe Fight''¹ (30 Agosto 2009) * ''Island Assault: Viloria-Romero Fight''¹ (6 Mayo 2012) * ''Island Assault: Viloria-Segura Fight''¹ (11 Disyembre 2011) * ''Laban Ng Pinay: Ana Julaton vs. Maria Villalobos Fight''¹ (18 Hulyo 2010) * ''Lethal Combination: The [[Manny Pacquiao]]-[[David Díaz (boxer)|David Diaz]] Fight''¹ (29 Hunyo 2008) * ''[[Manila Industrial and Commercial Athletic Association|MICAA on GMA]]'' (1974–1977) * ''[[World Series|The World Series on GMA]]'' (1975–1976, 1995–1996) * ''[[NBA All-Star Game]]'' (1989–1995) * ''[[NBA Finals]]'' (1989–1995) * ''[[NBA Playoffs]]'' (1989–1995) * ''[[NCAA Philippines|NCAA on GMA]]'' (1974–1997) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao: The Fighting Pride Of The Philippines Sports Documentary Special]]'' (1 Mayo 2011) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Margarito Primer: Kasaysayan Karangalan]]'' (14 Nobyembre 2010) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Clottey: How The West Was Won]]'' (28 Marso 2010) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Margarito Boxing Fight]]''¹ (14 Nobyembre 2010) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Marquez Boxing Fight]]''¹ (13 Nobyembre 2011) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Vs. Mosley Boxing Fight]]''¹ (8 Mayo 2011) * ''[[Manny Pacquiao vs. Timothy Bradley]]'' (10 Hunyo 2012) * ''[[Manny Pacquiao|Pacman Power Ang Alamat Ni Manny Pacquiao]]'' (13 Nobyembre 2010) * ''Pinoy Power 2: The Donaire-Concepcion Fight''¹ (16 Agosto 2009) * ''Pride & Glory: Philippines Vs. Mexico: The Sonsona-Hernandez Fight''¹ (22 Nobyembre 2009) * ''Team Pacquiao: The GMA News & Public Affairs Sports Documentary Special'' (26 Abril 2009) * ''The Battle of East & West: Pacquiao Vs. Hatton Fight''¹ (3 Mayo 2009) * ''The Dream Match: Pacquiao Vs. De La Hoya Fight''¹ (7 Disyembre 2008) * ''The Event: Pacquiao Vs. Clottey Fight''¹ (14 Marso 2010) * ''The Flash & The Furious: Donaire-Martinez & Viloria-Solis Fight''¹ (19 Abril 2009) * ''Unfinished Business: The Pacquiao-Marquez Fight II''¹ (16 Marso 2008) * ''Will to Win: The [[Manny Pacquiao]] VS. [[Marco Antonio Barrera]] II''¹ (7 Oktubre 2007) * ''Who R U Picking?: The Mayweather-Mosley Fight''¹ (2 Mayo 2010) ¹in cooperation with Solar Sports ===Mga espesyal na programa sa anibersaryo ng GMA=== * ''GMA World Class'' (1995) * ''The GMA Story'' (documentary special, 1995) * ''GMA Gold: The GMA 50th Anniversary Special'' (2000) * ''Very Very Happy Anniversary: GMA at 53 Anniversary Special'' (2003) * ''Kapuso @ 54: The GMA 54th Anniversary Special'' (2004) * ''No. 1 @ 55: The GMA 55th Anniversary Special'' (2005) * ''Fantastic 56: The GMA 56th Anniversary Special'' (2006) * ''Kapusolympics: The GMA 57th Anniversary Special'' (1 Hulyo 2007) * ''Kapusolympics Watermania: The GMA 58th Anniversary Special'' (22 Hunyo 2008) * ''Experience GMA Today & Beyond: 58 Glorious Years of Television'' (26 Oktubre 2008) * ''One Glamorous Night: Greater & Grateful @ 59: The GMA 59th Anniversary Special'' (28 Hunyo 2009) * ''GMA @ 60: The Heart of Television: The GMA 60th Anniversary Special'' (27 Hunyo 2010) ===Mga espesyal na programa sa telebisyon ng GMA=== * ''[[Romi Garduce|7 para sa Filipino: Romi Garduce's 7th Summit Expedition]]'' (Disyembre 2011&nbsp;– Enero 2012) * ''[[Bubble Gang|14 Going Steady: Bubble Gang's 14th Anniversary Documentary Special]]'' (23 Oktubre 2009) * ''[[GMA News and Public Affairs|20 Istorya: Dalawpung Taon ng GMA Public Affairs]]'' (27 Oktubre 2007) * ''[[Metro Manila Film Festival|36th Metro Manila Film Festival Gabi ng Parangal]]'' (26 Disyembre 2010) * ''[[GMA News And Public Affairs|300 Kilometers Ang Paglalakbay: The GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (29 Mayo 2011) * ''A Duet To Forever: The Ogie-Regine Wedding TV Special'' (26 Disyembre 2010) * ''[[Richard Gutierrez|A Handsome Journey: Richard Gutierrez Birthday Special]]'' (3 Pebrero 2008) * "Agaw-Eksena 2012: The GMA News and Public Affairs Year-ender Special" (Disyembre 23 & 30, 2012) * ''Agila 2 Launching TV Special'' (1997) * ''[[Amazing Cooking Kids|Amazing Cooking Kids Final Showdown TV Special]]'' (16 Hulyo 2011) * ''Amazing Love Story: Bong-Lani 25th Wedding Anniversary TV Special'' (5 Hunyo 2011) * ''[[American Idol|American Idol Season 9 Grand Finals]]'' (27 Mayo 2010) * ''[[American Music Awards|American Music Awards TV Special]]'' (1974–1987) * ''[[Amaya (TV series)|Amaya: The Making of an Epic Primer Special]]'' (28 Mayo 2011) * ''Anatomy of a Disaster'' (22 Agosto 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Ragasa ng Panganib'' (26 Setyembre 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Bagsik ng Magma'' (31 Oktubre 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Urban Inferno'' (14 Nobyembre 2010) * ''Anatomy of a Disaster: Himagsik Ng Kalikasan'' (23 Enero 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Lagalag Ng Kalikasan'' (20 Pebrero 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Alerto Sa Pagyanig'' (21 Marso 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Nag-aapoy Na Unos'' (24 Abril 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Ang Puot Ng Karagatan'' (22 Mayo 2011) * ''Anatony of a Disaster: Landslides'' (25 Setyembre 2011) * ''Anatomy of a Disaster: Alerto sa Bagyo'' (6 Nobyembre 2011) * ''[[Dyesebel (TV series)|Ang Daigdig Ni Diyesebel: Behind The Scenes Special]]'' (25 Abril 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Ang Hatol: Guilty, The Chief Justice on Trial Special]]'' (3 Hunyo 2012) * ''[[Captain Barbell (TV series)|Ang Pagbabalik Ni Captain Barbel: The Making of Captain Barbell]]'' (29 Mayo 2006) * ''[[Darna (2005 TV series)|Ang Pagbabalik Ni Darna: The Making of Darna]]'' (2005) * ''[[Eat Bulaga!|A Party for Every Juan: The Jose and Wally Concert]]'' (15 Abril 2012) * ''[[Are You the Next Big Star?|Are You the Next Big Star? Grand Finals Night]]'' (23 Agosto 2009) * ''Asia Music Festival Philippines Grand Finals'' (1998) * ''Blessed: The Beatification of John Paul II: A GMA News Special Coverage'' (2 Mayo 2011) * ''[[Bert Marcelo|Bert "Tawa" Marcelo Tribute TV Special]]'' (1995) * ''[[Billy Crawford|Billy Crawford's It's Time! Concert Telecast]]'' (2007) * ''[[Binibining Pilipinas|Binibining Pilipinas Beauty Pageant]]'' (1992–2010) * ''[[Binibining Pilipinas|Binibining Pilipinas Beauty Pre-Pageant Night]]'' (1992–2010) * ''[[Michael V.|Bitoy in Show Ko 'to!: The Michael V. Concert]]'' (2005) * ''[[Bitoy's SHOwwwTIME|Bitoy's SHOwwwTIME Grand Showdown]]'' (2009–2010) * ''Biyaheng 2010: The GMA News & Public Affairs Year-ender Special'' (27 Disyembre 2009) * ''[[Bubble Gang|Bubble Gang 10th Anniversary Special]]'' (2005) * ''[[Bubble Gang|Bungalow: The Bubble Gang 15th Anniversary Movie Special]]'' (29 Oktubre 2010) * ''[[Celebrity Duets (Philippine Edition)|Celebrity Duets Grand Finals Night]]'' (2007–2009) * ''[[Charice Pempengco|Charice Home For Valentines TV Special]]'' (13 Pebrero 2011) * ''[[Charice Pempengco|Charice One For The Heart Valentines TV Special]]'' (12 Pebrero 2012) * ''[[Coca Cola|Coca Cola's Ride To Fame: Yes To Your Dreams! Grand Finals]]'' (2007) * ''[[Codename: Asero|Codename: Asero Behind The Scenes Special: The Dubai-Manila Journeys]]'' (2008) * ''[[Codename: Asero|Codename: Asero Farewell TV Special]]'' (14 Nobyembre 2008) * ''[[Dingdong Dantes|Dantes Peak: The Dingdong Dantes Birthday TV Special]]'' (30 Agosto 2009) * ''[[Danz Showdown|Danz Showdown Grand Finals]]'' (1 Oktubre 2010) * ''[[Darna (2009 TV series)|Darna Mania: The Making of Darna '09 TV Series]]'' (9 Agosto 2009) * ''[[Diz Iz It|Diz Iz It: The Final Showdown TV Special]]'' (24 Hulyo 2010) * ''[[Dolphy Alay Tawa: A Musical Tribute to the King of Philippine Comedy]]'' (in cooperation with ABS-CBN & TV5, 30 Setyembre 2012) * ''[[Donita Rose]]''-Erik Villarama Wedding TV Special'' (2005) * ''[[Bubble Gang|Dose Na! Bubble Gang The Movie for TV]]'' (2007,re-aired Abril 9–10, 2009) * ''[[Eat Bulaga!|Eat Bulaga Silver Special]]'' (2004) * ''[[People Power Revolution|EDSA 25: Dahil Tayo'y Pilipino Special Coverage]]'' (25 Pebrero 2011) * ''[[Ely Buendia|Ely Buendia XL-Xtra Live at 40: The Ely Buendia 40th Birthday TV Special]]'' (12 Disyembre 2010) * ''[[Emmy Awards|Emmy Awards TV Special]]'' (1974–1987) * ''[[Eraserheads|Eraserheads The Reunion Concert 2009 The Final Set TV Special]]'' (5 Abril 2009) * ''GMA Network Center's Inauguration Special'' (14 Hunyo 2000) * ''[[GMA Telesine Specials|GMA Telecine Bahaghari Awards]]'' (1992–1994) * ''[[Gagambino|Gagambino's Web: The Making Of Gagambino]]'' (19 Oktubre 2008) * ''[[Gary Valenciano|Gary V. Shout Concert TV Special]]'' (1995) * ''[[Golden Globe Awards|Golden Globe Awards TV Special]]'' (1974–1991) * ''[[2000 Today|Global Millennium Day Broadcasts]]'' (31 Disyembre 1999&nbsp;– 1 Enero 2000) * ''[[Grammy Awards|Grammy Awards TV Special]]'' (1979–1997) * ''[[GMA News And Public Affairs|Ground Zero: The GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (1 Mayo 2011) * ''[[Jolina Magdangal|I Do Times Two: The Jolina Magdangal-Mark Escueta Wedding Special]]'' (4 Disyembre 2011) * ''Images of 1991: The GMA News & Public Affairs Year-end Special'' (2 Enero 1992) * ''Imbestigasyon 2010: The GMA News and Public Affairs Year-End Special'' (1 Enero 2011) * ''[[GMA News And Public Affairs|Iraq: Sa Bingit Ng Digmaan: A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2003) * ''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Presidential Forum'' (25 Oktubre 2009) * ''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Senatorial Forum'' (21 Enero 2007) * ''Isang Tanong: The GMA News & Public Affairs Vice-Presidential Forum'' (17 Enero 2010) * ''[[Jennylyn Mercado|Jennylyn Mercado: I Am Woman Concert TV Special]]'' (9 Agosto 2009) * ''[[Joaquin Bordado|Joaquin Bordado Farewell TV Special]]'' (11 Hulyo 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Kalam: Usapin ng Seguridad sa Pagkain&nbsp;– A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (Hunyo 2008) * ''[[Manny Pacquiao|King Of The Ring Homecoming: The Manny Pacquiao Victory Party TV Special]]'' (22 Marso 2010) * ''[[Kitchen Superstar|Kitchen Superstar The Final Showdown TV Special]]'' (1 Hulyo 2011) * ''[[Eat Bulaga!|Kuwentong Dabarkads (30 Dekada ng Eat Bulaga!)]]'' (16 Oktubre 2011) * ''Let's Celebrate: The Dingdong-Marian Birthday Blowout'' (31 Agosto 2008) * ''[[GMA News|Limang Dekada: The GMA News 50th Anniversary Documentary Special]]'' (10 Enero 2010) * ''[[MTV Video Music Awards|MTV Video Music Awards TV Special]]'' (1984–1987) * ''[[Probe (Philippine TV series)|Marcos Gold: Probe Special]]'' (1988) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar, Ang Pagbabalik... Awww!!]]'' (2007) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar: Isang Pasasalamat, Farewell Party]]'' (9 Marso 2008) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|MariMar Memories TV Special]]'' (16 Marso 2008) * ''[[Martin Nievera|Martin Nievera Airbourne Concert TV Special]]'' (1992) * ''[[Metropop Song Festival]]'' (1996–2003) * ''Metropop Star Search'' (1997–2000) * ''[[Michael Bublé|Michael Bublé Christmas Special]]'' (17 Disyembre 2011) * ''[[Michael Jackson|Michael Jackson Dangerous Live in Manila]]'' (1996) * ''[[Resorts World Manila|Miss Resorts World Manila Grand Coronation Night TV Special]]'' (30 Enero 2011) * ''[[Miss Teen USA|Miss Teen USA Pageant]]'' (1986–1992) * ''[[Miss Universe|Miss Universe Pageant]]'' (1976–1989) * ''[[Miss USA|Miss USA Pageant]]'' (1974–1982) * ''[[Miss World|Miss World 2011]]'' (7 Nobyembre 2011) * ''[[Miss World Philippines|Miss World Philippines Grand Coronation Night]]'' (19 Setyembre 2011) * ''Missing You: The Martin & Pops Valentines Reunion Concert 2009'' (8 Marso 2009) * ''[[Ogie Alcasid|Mr. and Mrs. A]]'' (3 Marso 2012) * ''[[Mutya ng Pilipinas|Mutya ng Pilipinas Grand Coronation Night]]'' (1998–2003) * ''[[Nuts Entertainment|Nuts Entertainment Holiday Drama Special]]'' (26 Disyembre 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Newsmakers&nbsp;– A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (28 Setyembre 2008) * ''[[Ogie Alcasid|Ogie Twenty-Twenty: The Ogie Alcasid 20th Anniversary Concert TV Special]]'' (12 Oktubre 2008) * ''[[Charice|Charice: One for the Heart]]'' (Pebrero 2012) * ''[[Earth Day|One Earth, One Journey&nbsp;– An Earth Day Special]]'' (18 Abril 2010) * ''[[GMA News and Public Affairs|Oras Na!]]'' (SNBO)'' (20 Nobyembre 2011) * ''[[Manny Pacquiao|Pacmania: Welcome Sa Pambansang Kapuso TV Special]]'' (8 Mayo 2009) * ''[[Manny Pacquiao|Pacquiao Forever: A Hero Homecoming TV Special]]'' (12 Disyembre 2012) * ''Pacquiao Vs. Marquez 3 Press Conference Manila Leg TV Special'' (3 Setyembre 2011) * ''Pagsibol ng Pag-Asa: Japan Tsunami 1st Anniversary Special'' (11 Marso 2012) * ''[[GMA News And Public Affairs|Paninindigan: A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2004) * ''[[Party Pilipinas|Party Pilipinas Exclusive Invites: The Making of Party Pilipinas]]'' (27 Marso 2010) * ''[[GMA News And Public Affairs|Piging: Jose Rizal's 150th Birth Anniversary: The GMA News & Public Affairs Food Documentary Special]]'' (19 Hunyo 2011) * ''[[Pinoy Idol|Pinoy Idol Grand Finale]]'' (Agosto 16 & 17, 2008) * ''[[Pinoy Pop Superstar|Pinoy Pop Superstar Grand Finals]]'' (2005–2007) * ''Piso Para Sa Pasig Concert'' (1996–1999) * ''[[Manny Pacquiao|Pitong Panalo Ni Pacquiao: The Pacquiao Victory Party TV Special]]'' (20 Nobyembre 2009) * ''Planet Philippines Documentary Special'' (6 Setyembre 2009, re-aired 1 Abril 2010) * ''[[Protege|Protege The Final Battle Grand Finals]]'' (18 Disyembre 2011) * ''[[Protege|Protege Season 2 The Final Battle Grand Finals]]'' (21 Oktubre 2012) * ''[[Donna Cruz|Pure Donna TV Special]]'' (1997) * ''[[Rachelle Ann Go|Rise Against Gravity: Rachelle Ann Go Live Concert]]'' (2 Disyembre 2012) * ''[[Regine Velasquez|Regine Roots to Riches]]'' (24 Mayo 2009) * ''[[GMA News And Public Affairs|Report Card: Antas Ng Edukasyon Sa Pilipinas: The GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (31 Hulyo 2011) * ''[[Ruffa Gutierrez]]''-Ylmaz Bektas Wedding TV Special'' (2004) * ''[[SOP (Sobrang Okey Pare)|SOP Music Awards]]'' (2004–2005) * ''[[SOP (Sobrang Okey Pare)|SOP PasiklaBAND Awards]]'' (2005–2009) * ''[[Search for a Star|Search For A Star Grand Finals Night]]'' (2003) * ''[[MariMar (Philippine TV series)|Sergio & MariMar The Wedding: MariMar Farewell TV Special]]'' (14 Marso 2008) * ''[[Show Me Da Manny|Show Me Da Party: Manny Pacquiao Victory Party Special]]'' (21 Nobyembre 2010) * ''Si PNoy at ang Pinoy'' (24 Oktubre 2010) * ''[[StarStruck (Philippine TV series)|Starstruck The Final Judgement Night]]'' (2003–2007) * ''[[StarStruck Kids|StarStruck Kids Final Judgement Night]]'' (2004) * ''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck Strikes Back TV Special]]'' (8 Nobyembre 2009) * ''[[StarStruck (Philippine TV series)|StarStruck 5: The Final Judgement Night]]'' (21 Pebrero 2010) * ''Stealing Minds: Bearwin Meily Magic Special'' (23 Marso 2008) * ''[[Sunsilk|Sunsilk's Gaganda Ang Pasko Kapuso Grand Draw TV Special]]'' (21 Disyembre 2008) * ''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines The Finale]]'' (12 Disyembre 2008) * ''[[Survivor Philippines (season 1)|Survivor Philippines Reunion Special]]'' (14 Disyembre 2008) * ''[[Survivor Philippines: Palau|Survivor Philippines: Palau Finale]]'' (13 Nobyembre 2009) * ''[[Survivor Philippines: Palau|Survivor Philippines: Palau Reunion Special]]'' (15 Nobyembre 2009) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Showdown Live Finale]]'' (3 Disyembre 2010) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Showdown The Final Showdown]]'' (5 Disyembre 2010) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown Live Finale]]'' (10 Pebrero 2012) * ''[[Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown|Survivor Philippines: Celebrity Doubles Showdown Reunion Special]]'' (19 Pebrero 2012) * ''[[GMA News And Public Affairs|Signos: Ang Banta ng Bagong Klima&nbsp;– A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2008, re-aired 11 Abril 2009) * ''[[GMA News And Public Affairs|Sisid: A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (2008) * ''Strong Words: The GMA News And Public Affairs Year-ender'' (30 Disyembre 2007) * ''[[GMA News And Public Affairs|Summer Sarap: A GMA News & Public Affairs Summer Documentary Special]]'' (17 Mayo 2009) * ''[[T.G.I.S.|T.G.I. X-Mas: The TGIS Christmas TV Special]]'' (14 Disyembre 1997) * ''[[Tanduay|Tanduay Rhum Rockfest Year 5: Rock on Pilipinas! Special]]'' (23 Oktubre 2011) * ''Tanghalan ng Kampeon Grand Finals Night'' (1987–1993) * ''[[That's Entertainment (TV series)|That's: The Reunion TV Special]]'' (7 Enero 1996) * ''[[Pinoy Meets World|The Best Of Pinoy Meets World]]'' (2006-ongoing) * ''[[Resorts World Manila|The Making Of Kaos Musical Play]]'' (30 Enero 2011) * ''The Misadventures of Maverick & Ariel Show Special'' (22 Marso 2008) * ''[[Probe (Philippine TV series)|The Probe Team: Ano Ating Kuwento (Huling Kabanata)]]'' (7 Disyembre 2003) * ''The Royal Wedding: GMA Special Coverage'' (29 Abril 2011) * ''The Songbird & The Songwriter: [[Regine Velasquez]] & [[Ogie Alcasid]] Concert'' (2005) * ''Thou Shalt Not Blink'' (22 Marso 2008, re-aired 9 Abril 2009) * ''Towering Power: A Musical Dedication: The GMA Tower of Power Launching'' (7 Nobyembre 1988) * ''To Tell The World: World Youth Day Manila Documentary Special'' (22 Enero 1995) * ''[[Totoy Bato|Totoy Bato: The Main Event TV Special]]'' (3 Hulyo 2009) * ''[[Tournament of Roses|Tournament of Roses TV Special]]'' (1976–2002) * ''Trending 2011: The GMA News & Public Affairs Year-ender'' (31 Disyembre 2011) * ''Versus: The GMA News And Public Affairs Year-ender'' (28 Disyembre 2008) * ''[[GMA News And Public Affairs|Votebook: The GMA News And Public Affairs Documentary TV Special]]'' (2 Mayo 2010) * ''[[GMA News And Public Affairs|Walang Pera?: A GMA News & Public Affairs Global Recession Documentary Special]]'' (22 Marso 2009) * ''[[GMA News And Public Affairs|Wildlife for Sale- A GMA News & Public Affairs Documentary Special]]'' (25 Hulyo 2010) * ''[[Ogie Alcasid|Where Love Reigns (The Ogie Alcasid Birthday Special)]]'' (16 Oktubre 2011) * ''Worldview Presents: Si Barack at si Juan'' (2009) * ''Worldview Presents: Think Positive'' (2009) * ''Worldview Presents: Sulyap Sa Likod ng Abaya'' (2009) * ''Worldview Presents: The Pandermic Scare'' (5 Hulyo 2009) * ''[[World Youth Day|World Meeting Of Families Manila]]'' (Hunyo 2003) * ''[[World Youth Day 1995|World Youth Day Manila]]'' (Enero 10–15, 1995) * ''[[Citynet 27|Your Window To The World: Citynet 27's 1st Anniversary TV Special]]'' (6 Oktubre 1996) * ''[[Zorro (Philippine TV series)|Zorro Ang Pinagmulan: The Making of Zorro TV Series]]'' (20 Marso 2009) ===Mga espesyal na programa sa Pasko ng GMA === * ''Christmas Where You Belong: The 1991 GMA Christmas Special'' (Disyembre 1991) * ''Christmas Promdi Heart'' (28 Disyembre 1997) * ''Happy Merry Christmas: The 1998 GMA Christmas Special'' (19 Disyembre 1998) * ''A Christmas Star: The 2000 GMA Christmas Special'' (24 Disyembre 2000) * ''Back to Back to Christmas'' (15 Disyembre 2002) * ''Salu-Salo Christmas: The 2003 GMA Christmas Special'' (21 Disyembre 2003) * ''Kapuso Na, Kapasko Pa: The 2004 GMA Christmas Special'' (19 Disyembre 2004) * ''A Telefantastic Christmas: The 2005 GMA Christmas Special'' (18 Disyembre 2005) * ''Ang Sarap Ng Paskong Kapuso: The 2006 GMA Christmas Special'' (17 Disyembre 2006) * ''Sing For Me: The 2007 GMA Christmas Choir Special'' (15 Disyembre 2007) * ''Have Yourself A Funny Merry Christmas: The 2008 GMA Christmas Special'' (14 Disyembre 2008) * ''After The Rain: A Hopeful Christmas with Regine: The 2009 GMA Christmas Special'' (13 Disyembre 2009) ===Mga espesyal na programa sa Bagong Taon ng GMA=== * ''New Year at GMA'' (1978–1996) * ''Bantay Emergency The 1996 Year End Live Coverage'' (31 Disyembre 1996&nbsp;– 1 Enero 1997) * ''GMA Millennium Day Broadcast'' (31 Disyembre 1999&nbsp;– 1 Enero 2000) * ''Countdown to '04'' (31 Disyembre 2003&nbsp;– 1 Enero 2004) * ''Jive to '05: The Kapuso Sayawan Countdown'' (31 Disyembre 2004&nbsp;– 1 Enero 2005) * ''Jam to '06'' (31 Disyembre 2005&nbsp;– 1 Enero 2006) * ''Cheers To '07'' (31 Disyembre 2006&nbsp;– 1 Enero 2007) * ''Celebrate to '08: The 2008 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2007&nbsp;– 1 Enero 2008) * ''Lucky' 09: The 2009 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2008&nbsp;– 1 Enero 2009) * ''Prosperity in 2010: The 2010 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2009&nbsp;– 1 Enero 2010) * ''2010 To '11: The 2011 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2010&nbsp;– 1 Enero 2011) * ''Countdown To 2012: The 2012 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2011&nbsp;– 1 Enero 2012) * ''Win na Win sa 2013: The 2013 GMA New Year's Countdown'' (31 Disyembre 2012&nbsp;– 1 Enero 2013) ===Mga espesyal na programa sa Mahal na Araw ng GMA=== * ''Ama, Anak'' (2004) * ''Angel Villa'' (Produced by APT Productions, 2004) * ''Anghel Sa Lupa'' (Produced by APT Productions, 2010) * ''Ang Kasagutan'' (Produced by Billy Graham Evangelistic Association, 2007) * ''Ang Lagusan'' (2005; re-aired 2007) * ''Ang Mga Anak Ng Maestro: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2008, re-aired 2009) * ''Bilanggo'' (2000; re-aired 2009) * ''[[Bo Sanchez|Bo Sanchez Lenten Special]]'' (Produced by Kerygma TV & Shepherds Voice, Inc., 2005) * ''[[The 700 Club Asia|CBN Asia Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1995) * ''[[Eat Bulaga!|Eat Bulaga Lenten Drama Specials]]'' (Produced by TAPE, Inc., 1995–2008) * ''Family Bible Quiz Show'' (2009) * ''First Time Holy Week Marathon'' (2010) * ''GMA Telecine Holy Week Specials'' (2007–2008) * ''Ganyan Kita Kamahal: Eat Bulaga's Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2007, re-aired 2009 and 2013) * ''GenRev: Generation Revival'' (Produced by Elim Foundation, Inc., 2006) * ''Gideon 300's The Seven Last Words'' (1990–2000) * ''[[The 700 Club Asia|Gulong: A CBN Asia Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2010) * ''[[CBN Asia|Lamat Sa Puso: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 1999, re-aired 2008) * ''Larawan Holy Week Special'' (2004) * ''Maestra'' (Produced by APT Productions, 2011) * ''Mama: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2006) * ''[[Our Lady of Manaoag|Manaoag: The Call of the Virgin]]'' (2010) * ''May Himala Holy Week Special'' (2003–2009) * ''Obra Holy Week Special'' (2010) * ''PY Nakar Holy Week Special'' (Produced by Elim Foundation, Inc., 2005) * ''Perfect: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2005) * ''Perpetua'' (Produced by APT Productions, 2013) * ''Pinagpala Sa Babaeng Lahat'' (Produced by APT Productions, 2012) * ''Power To Unite Holy Week Special'' (2012–2013) * ''[[Bo Sanchez|Preacher In Blue Jeans]]'' (Produced by Kerygma TV & Shepherds Voice, Inc., 2006) * ''Rebound'' (2008) * ''Sa Kandungan Ng Langit'' (2005) * ''Sa Iyong Paglisan: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2007) * ''Sa Kamay Ng Diyos'' (Produced by APT Productions, 2005) * ''[[CBN Asia|Sa Ngalan Ng Anak: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2006) * ''Siete Palabras: Live Broadcast In Sto. Domingo Church (The 7 Last Words)'' (2009–present) * ''Sintensiyada'' (Produced by APT Productions, 2008) * ''Sino Ang Bestfriend Ko?: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2004) * ''Sugat Ng Kahapon'' (Produced by APT Productions, 2009) * ''Sa Iyong Paglaya: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2008) * ''Tahanan: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2007, re-aired 2013) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Ama Namin: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2013) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Ang Ikalawang Libro: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2010) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Bihag ng Kadiliman: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2009) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Kulam: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2011) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Liwanag sa Dapithapon : A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2013) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Panata: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2011) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Unos: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2012) * ''[[CBN Asia|Tanikala: Wasak: A CBN Holy Week Special]]'' (Produced by CBN Asia, Inc., 2011) * ''[[Bo Sanchez|The 8th Word]]'' (Produced by Kerygma TV & Shepherds Voice, Inc., 2013) * ''The Manager: Eat Bulaga Lenten Drama Special'' (Produced by TAPE, Inc., 2003, re-aired 2009 and 2013) * ''The Score'' (Produced by Billy Graham Evangelistic Association, 2007, re-aired 2008) * ''Unico Hijo'' (Produced by APT Productions, 2007) * ''Via Crusis'' (Produced by APT Productions, 2005) * ''Way Of The Cross: Live At The Vatican'' (2006–present) [[Kategorya:GMA Network]] na7ucwu4e4zbahg6y19iom2jntr8y56 0 87947 2207940 2201066 2026-05-19T12:24:27Z ~2026-30055-57 161977 /* */ 2207940 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado | logo = Social Security System (SSS).svg | logo_size = 180px | logo_caption = | native_name = | former_name = | type = Korporasyong pag-aari at kontrolado ng pamahalaan | industry = [[Seguro]] | predecessor = <!-- or: | predecessors = --> | founded = {{Start date and age|1957|09|01}} | founder = | defunct = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location = SSS Building, Abenida Silangan, [[Diliman]] | hq_location_city = [[Lungsod Quezon]] | hq_location_country = [[Pilipinas]] | num_locations = | num_locations_year = <!-- Year of num_locations data (if known) --> | area_served = <!-- or: | areas_served = --> | key_people = Robert Joseph M. de Claro <ref>{{cite news |last1= Gita-Carlos|first1=Ruth Abbey |title=Palace bares new set of PBBM appointees|trans-title=Inihayag ng Palasyo ang mga bagong hinirang ni PBBM|lang=en|url= https://www.pna.gov.ph/articles/1240187|access-date=Marso 12, 2025 |work=[[Philippine News Agency]] |date=Disyembre 18, 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Cordero |first1= Ted |title=De Claro named as SSS officer-in-charge|trans-title=De Claro, ipinangalan bilang namamahalang opisyal ng SSS |url= https://www.gmanetwork.com/news/money/companies/923487/de-claro-named-as-sss-officer-in-charge/story/|access-date= Oktubre 12, 2024 |work = [[GMA Network]]|date=Oktubre 12, 2024}}</ref>(Pangulo at CEO) | products = | production = | production_year = <!-- 900Year of production data (if known) --> | services = Pensiyon, [[Pautang]] | revenue = {{increase}}{{font color|green|{{Philippine peso|36747474484848488484488482.2}}}} bilyon<ref name="2023Profits">{{cite report|author=Social Security System|author-link=|date=Pebrero 24, 2024|title=SSS net income in 2023 soars to P83588858858859959595959595 billion|trans-title=Netong kita ng SSS, sumirit sa P838585858588585858585885 bilyon noong 2023|lang=en|url=https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=PR2024_002|publisher=|page=|docket=|access-date=Abril 4, 2024|quote=|archive-date=Abril 6, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406144643/https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=PR2024_002|url-status=dead}}</ref> | revenue_year = 2023 | operating_income = | income_100year = <!-- 100Year of operating_income data (if known) --> | net_income = {{increase}}{{font color|green|{{Philippine peso|83.588585858858585885859559959513}}}} bilyon<ref name="2023Profits"/> | net_income_year = 2023 | aum = <!-- Only for financial-service companies --> | assets =4647474848848484848 | assets_year =477484848848484 | equity =747484884847484884 | equity_year =747478484848488 | owner =73738488484884888484 | members =9939038873838 | members_year = <!-- Year of members data (if known) --> | num_employees =46774747647484747 | num_employees_year = <!-- Year of num_employees data (if known) --> | parent =3773747848484 | divisions =74747484884 | subsid = 377373773737388 | module = <!-- Used to embed other templates --> | ratio = <!-- Basel III ratio; used for banks only --> | rating = <!-- Credit rating; used for banks only --> | website = {{URL|http://www.sss.gov.ph}} | footnotes =37737373837737373737838384 }}366373773738388383838838373737378383 Ang '''Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado'''<ref>{{cite book |url=http://kwf.gov.ph/wp-content/uploads/2015/12/Mga-ng-Pangalan-Tanggapan-sa-Filipino2.pdf |title=Mga Pangalan ng Tanggapan ng Pamahalaan sa Filipino |date=2013 |publisher=Komisyon sa Wikang Filipino |isbn=978-971-0197-22-4 |editor1-last=Narvaez |editor1-first=Eilene Antoinette |edition=2013 |page=6 |language=fil |access-date=Oktubre 26, 2024 |editor2-last=Macaranas |editor2-first=Edgardo |archive-url=https://web.archive.org/web/20170329025354/http://kwf.gov.ph/wp-content/uploads/2015/12/Mga-ng-Pangalan-Tanggapan-sa-Filipino2.pdf |archive-date=Marso 29, 2017 |url-status=live}}</ref> ('''SSS'''; {{lang-en|Social Security System}}) ay isang programang pinapatakbo ng estado para sa panlipunang seguro sa [[Pilipinas]], na inilaan para sa mga manggagawa sa mga pribado, propesyonal at impormal na sektor. Itinatag ang SSS sa bisa ng Batas Republika Blg. 1161, na mas kilala bilang ang ''Social Security Act of 1954'', at kalauna'y binago ng Batas Republika Blg. 8282 noong 1997. Samantala, ang mga empleyado ng gobyerno ay saklaw ng hiwalay na pensiyong pinapatakbo rin ng estado sa ilalim ng [[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan]] (GSIS) 1992828939383883839 billion 377383893939939393939939 billion 848484884848949494949494994 billion 7484849949488489999948889 billion. ==Kasaysayan== [[Talaksan:Social Security System NHI historical marker.webp|thumb|left|Panandang makasaysayan na ikinabit noong 2008 sa punong-tanggapan ng SSS sa Lungsod Quezon]] Noong kanyang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]] noong Enero 1948, nanawagan si [[Pangulong Manuel Roxas]] sa mga mambabatas na lumikha ng isang programa sa panlipunang seguridad upang magbigay ng ginhawa sa mga mamamayang nahaharap sa mga pagsubok pagkatapos ng digmaan. Ngunit siya ay namatay bago pa man naipasa ang panukalang batas.<ref name=":0">{{Cite news |last=Bugante |first=Susie |date=Agosto 30, 2016 |title=59 years of faithful service to the nation |language=en-US |trans-title=59 taon ng tapat na paglilingkod sa bansa |work=BusinessMirror |url=https://businessmirror.com.ph/2016/08/30/59-years-of-faithful-service-to-the-nation/ |access-date=Hunyo 30, 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-25 |title=Social Security System (SSS) — Davao Corporate |trans-title=Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado (SSS) — Davao Corporate |url=https://davaocorporate.info/social-security-system-sss/ |access-date=2024-03-25 |language=en-US |archive-date=2024-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325060006/https://davaocorporate.info/social-security-system-sss/ |url-status=dead }}</ref> Noong Hulyo 7, 1948, sa ilalim ng administrasyon ni [[Pangulong Elpidio Quirino]] na humalili kay Roxas, nilikha ang Komisyon sa Pag-aaral ng Paseguruhang Panlipunan sa pamamagitan ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 150.<ref>{{Cite web |title=Third Republic |trans-title=Ikatlong Republika |url=https://www.officialgazette.gov.ph/featured/third-republic/ |access-date=Hunyo 30, 2019 |website=Official Gazette of the Republic of the Philippines |language=en-US}}</ref> Binuo ng komisyon ang Social Security Act na isinumite sa [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]]. Noong 1954, sina Kinatawan Floro Crisologo at mga Senador Cipriano Primicias at Manuel Briones ay naghain ng mga panukalang-batas na kalauna’y naging Batas Republika Blg. 1161 o ang ''Social Security Act of 1954'' sa ilalim ng panunungkulan ni [[Pangulong Ramon Magsaysay]].<ref name=":1">{{cite news |title=SSS Guidebook |language=en |trans-title=Aklat Panggabay ng SSS |publisher=Page 2 of the Social Security System of the Philippines |url=https://www.sss.gov.ph/sss/DownloadContent?fileName=2016%20SSS%20Guidebook_123116.pdf |access-date=Mayo 18, 2017 |archive-date=Oktubre 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004062541/https://www.sss.gov.ph/sss/DownloadContent?fileName=2016%20SSS%20Guidebook_123116.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Crisologo Museum |language=en |trans-title=Museong Crisologo |website=Vigan.ph |url=https://www.vigan.ph/attractions/crisologo-museum.html |access-date=Mayo 18, 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=A Study of Services at Social Security System Makati Processing Center |language=en |trans-title=Isang Pag-aaral ng mga Serbisyo sa Sentro ng Pagpoproseso ng Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado sa Makati |website=www.ijesc.org |url=https://ijesc.org/upload/33d3be2a454bf51f14d5a63e849db646.A%20Study%20of%20Services%20at%20Social%20Security%20System%20Makati%20Processing%20Center%20(2).pdf |access-date=Agosto 10, 2021 |archive-date=Mayo 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511224432/https://ijesc.org/upload/33d3be2a454bf51f14d5a63e849db646.A%20Study%20of%20Services%20at%20Social%20Security%20System%20Makati%20Processing%20Center%20(2).pdf |url-status=dead }}</ref> Kilala rin ito bilang ''Social Security Law'' (''SSS Law''). Gayunpaman, naantala ang pagpapatupad nito dahil sa mga pagtutol ng mga grupong pang-negosyo at manggagawa. Noon lamang 1957 iniharap sa Kongreso ang mga panukalang batas na lumikha sa Batas Republika Blg. 1792, na nagsususog sa orihinal na ''Social Security Act''. Noong Setyembre 1, 1957, sa wakas ay ipinatupad ang ''Social Security Act of 1954'' sa ilalim ng termino ni [[Carlos P. Garcia]] (namatay si Magsaysay noong Marso ng taong iyon).<ref name=":0" />[[Talaksan:3026Fairview,_Novaliches,_Quezon_City_Landmarks_Roads_22.jpg|200px|thumbnail|right|SSS, Fairview, [[Lungsod Quezon]]]] Noong Setyembre 7, 1979, binago ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1636 ang Batas Republika Blg. 1161 at pinalawig ang sapilitang saklaw sa mga taong may sariling hanapbuhay. Nagkabisa ang mga bagong tuntunin noong Enero 1, 1980.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 7, 1979 |title=Presidential Decree No. 1636, s. 1979 |trans-title=Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1636, s. 1979 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1979/09/07/presidential-decree-no-1636-s-1979/ |access-date=Hunyo 30, 2019 |website=Official Gazette of the Republic of the Philippines |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=SOS: The state of the SSS |language=en |trans-title=SOS: Ang kalagayan ng SSS |work=Manila Standard |url=http://manilastandard.net/opinion/112217/sos-the-state-of-the-sss.html |access-date=Hunyo 30, 2019}}</ref> Pinahintulutan ng mga bagong alituntunin ang mga magsasaka at mangingisda na mapasama sa saklaw noong 1992, at pagkaraan ng isang taon, ang mga kasambahay na kumikita ng hindi bababa sa ₱1,000 kada buwan. Noong 1995, sinimulan namang saklawin ng SSS ang mga manggagawa sa impormal na sektor na may kaparehong buwanang kita.<ref name=":1" /> Noong Mayo 1, 1997, nilagdaan ni Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang Batas Republika Blg. 8282, na kilala rin bilang ''Social Security Act of 1997''. Binago ng batas ang SSS<ref>{{Cite news |last=Honeyman |first=Neil |date=Nobyembre 15, 2015 |title=Honeyman: The SSS pension scheme |language=en |trans-title=Honeyman: Ang programa ng pensiyon ng SSS |work=SunStar |url=https://www.sunstar.com.ph//article/42682 |access-date=Hulyo 1, 2019 |archive-date=Septiyembre 28, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928201455/https://www.sunstar.com.ph//article/42682 |url-status=dead }}</ref> at nagbigay ng mas mahusay na mga pakete ng benepisyo, pinalawak ang saklaw, nagpatupad ng mas pleksibleng pamumuhunan, nagtakda ng mas mahigpit na parusa para sa mga lumalabag sa batas, nagsagawa ng kondonasyon ng mga multa ng mga delinkwenteng tagapag-empleyo, at nagtatag ng isang kusang-loob na pondong probidente para sa mga miyembro. Ang Programang Himagal ng mga Manggagawa, nagsimula noong 1975, ay nagbibigay ng ibay na himagal na isinakatuparan sa Hunyo 1984 sa manggagawa na ang pagkasakit, kamatayan, o sakuna ay nangyari sa panahon ng mga gawaing may kaugnayan sa hanapbuhay. Nagsilbi ang SSS sa pamamahala ng programang [[Medicare]] para sa pagpapaospital at mga iba pang pangangailangan sa paggagamot ng mga manggagawa sa pribadong sektor; at ang GSIS para sa mga manggagawa sa pampublikong sektor. Gayumpaman, nang dahil sa pagpasa ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] [[Batas Republika Blg. 7875|Blg. 7875]] o ang Batas ng Pambansang Segurong Pangkalusugan ng 1995, naglipat ang SSS at GSIS ng pamamahala ng programang Medicare sa [[Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas|Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas (PhilHealth)]] para sa pinagsama at pangmalawakang paraan sa kaunlarang pangkalusugan na isinakatuparan sa Hulyo 1999. Ang mga pensiyonado sa pagreretiro, kamatayan at may kapansanan ng SSS na dati nang nasakupan ng pagkahantong ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] [[Batas Republika Blg. 7875|Blg. 7875]] noong 4 Marso 1995 ay nagawaran ng mga inam sa pagpapaospital sa ilaim ng PhilHealth. Ang mga pensiyonado na umabot sa pagkahantong ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] [[Batas Republika Blg. 7875|Blg. 7875]] noong 4 Marso 1995 at kapagkuwan ay hindi saklaw maliban sa mga nakamit ang kwalipikasyon na kinakailangan na ipinataw ng PhilHealth. ==Mga serbisyo== Nagbibigay ang SSS ng benepisyo para sa kamatayan, libing, panganganak, ganap na kapansanan, pagretiro, sakit at sapilitang kawalan ng trabaho.<ref>{{Cite news |title=SSS: Higher contribution means more benefits |language=en-US |trans-title=SSS: Mas mataas na ambag, mas maraming benepisyo |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/money/companies/685322/sss-higher-contribution-means-more-benefits/story/ |access-date=Hulyo 1, 2019}}</ref> Ang ''Employees' Compensation (EC) Program'' ("Programang Kabayaran sa mga Empleyado"), na sinimulan noong 1975, ay nagbibigay ng karagdagang kabayaran sa mga manggagawang nagkasakit, naaksidente habang nagtatrabaho, o namatay dahil sa tungkulin. Ang mga benepisyo mula sa EC ay ipinagkakaloob lamang sa mga miyembrong may employer bukod sa kanilang sarili.<ref>{{Cite news |title=Self-employed join gov't compensation program |language=en-US |trans-title=Manggagawang pansarili, lumahok sa programang kabayaran ng gobyerno |work=BusinessWorld |url=https://www.bworldonline.com/self-employed-join-govt-compensation-program/ |access-date=Hulyo 1, 2019}}</ref> == Mga kinakailangan sa pagiging miyembro == *Dapat ay hindi bababa sa 15 taong gulang. *Tinatanggap ang mga hindi nagtatrabaho. *Upang makakuha ng panghabambuhay na buwanang pensiyon, ang isang miyembro ng SSS ay dapat hindi bababa sa 60 taong gulang at may hindi bababa sa 120 buwanang hulog.<ref>{{cite web |title=Republic of the Philippines Social Security System |trans-title=Republika ng Pilipinas Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado |url=https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=retirementpension |access-date=Oktubre 3, 2018 |website=Sss.gov.ph |language=en |archive-date=Oktubre 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004062600/https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=retirementpension |url-status=dead }}</ref> ==Mga tagapangasiwa== {|class=wikitable !Simula ng panunungkulan !Katapusan ng panunungkulan !Pangalan |- | 1955 || 1956 || Manuel O. Hizon |- | 1956 || 1957 || Eleuterio L. Adevoso |- | 1957 || 1958 || Rodolfo P. Andal |- | 1958 || 1959 || Emeterio C. Roa, Sr. |- | 1959 || 1962 || Ramon G. Gaviola, Jr. |- | 1962 || 1963 || Rene Espina |- | 1963 || 1965 || Bernardino R. Abes |- | Hunyo 1965 || Disyembre 1965 || Jovino S. Lorenzo |- | 1966 || 1986 || Gilberto O. Teodoro |- | 1986 || 1990 || [[Jose Cuisia, Jr.|Jose L. Cuisia, Jr.]] |- | 1990 || 1998 || Renato C. Valencia |- | 1998 || 2001 || Carlos A. Arellano |- | Enero 2001 || Hulyo 2001 || Vitaliano N. Nañagas |- | 2001 || 2008 || [[Corazon De la Paz|Corazon S. De la Paz-Bernardo]] |- | 2008 || kasalukuyan || [[Romulo Neri|Romulo S. Neri]] |} ==Sanggunian== {{Reflist}} ==Tingnan din == *[[Kagawaran ng Pananalapi (Pilipinas)|Kagawaran ng Pananalapi]] *[[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan|Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan (GSIS)]] *[[Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas|Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas (PhilHealth)]] ==Mga panlabas na kawing== *[http://www.sss.gov.ph Websayt ng Paseguruhan ng mga Manggagawa sa Pribadong Sektor (SSS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090323053723/http://www.sss.gov.ph/ |date=2009-03-23 }} * [http://www.lawphil.net/administ/sss/sss.html Pamamahala ng SSS] * [http://www.philippinecountry.com/SSS/ Direktoryo ng SSS] [[Kategorya:Mga ahensiya ng pamahalaan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Kagawaran ng Pananalapi (Pilipinas)]] legg51hkvdb1g68mjagk59s7tlg2js7 2207941 2207940 2026-05-19T12:25:01Z Quinlan83 113929 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30055-57|~2026-30055-57]] ([[User talk:~2026-30055-57|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Seav|Seav]] 2201066 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado | logo = Social Security System (SSS).svg | logo_size = 180px | logo_caption = | native_name = | former_name = | type = Korporasyong pag-aari at kontrolado ng pamahalaan | industry = [[Seguro]] | predecessor = <!-- or: | predecessors = --> | founded = {{Start date and age|1957|09|01}} | founder = | defunct = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | hq_location = SSS Building, Abenida Silangan, [[Diliman]] | hq_location_city = [[Lungsod Quezon]] | hq_location_country = [[Pilipinas]] | num_locations = | num_locations_year = <!-- Year of num_locations data (if known) --> | area_served = <!-- or: | areas_served = --> | key_people = Robert Joseph M. de Claro <ref>{{cite news |last1= Gita-Carlos|first1=Ruth Abbey |title=Palace bares new set of PBBM appointees|trans-title=Inihayag ng Palasyo ang mga bagong hinirang ni PBBM|lang=en|url= https://www.pna.gov.ph/articles/1240187|access-date=Marso 12, 2025 |work=[[Philippine News Agency]] |date=Disyembre 18, 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Cordero |first1= Ted |title=De Claro named as SSS officer-in-charge|trans-title=De Claro, ipinangalan bilang namamahalang opisyal ng SSS |url= https://www.gmanetwork.com/news/money/companies/923487/de-claro-named-as-sss-officer-in-charge/story/|access-date= Oktubre 12, 2024 |work = [[GMA Network]]|date=Oktubre 12, 2024}}</ref>(Pangulo at CEO) | products = | production = | production_year = <!-- Year of production data (if known) --> | services = Pensiyon, [[Pautang]] | revenue = {{increase}}{{font color|green|{{Philippine peso|362.2}}}} bilyon<ref name="2023Profits">{{cite report|author=Social Security System|author-link=|date=Pebrero 24, 2024|title=SSS net income in 2023 soars to P83 billion|trans-title=Netong kita ng SSS, sumirit sa P83 bilyon noong 2023|lang=en|url=https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=PR2024_002|publisher=|page=|docket=|access-date=Abril 4, 2024|quote=|archive-date=Abril 6, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406144643/https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=PR2024_002|url-status=dead}}</ref> | revenue_year = 2023 | operating_income = | income_year = <!-- Year of operating_income data (if known) --> | net_income = {{increase}}{{font color|green|{{Philippine peso|83.13}}}} bilyon<ref name="2023Profits"/> | net_income_year = 2023 | aum = <!-- Only for financial-service companies --> | assets = | assets_year = | equity = | equity_year = | owner = | members = | members_year = <!-- Year of members data (if known) --> | num_employees = | num_employees_year = <!-- Year of num_employees data (if known) --> | parent = | divisions = | subsid = | module = <!-- Used to embed other templates --> | ratio = <!-- Basel III ratio; used for banks only --> | rating = <!-- Credit rating; used for banks only --> | website = {{URL|http://www.sss.gov.ph}} | footnotes = }} Ang '''Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado'''<ref>{{cite book |url=http://kwf.gov.ph/wp-content/uploads/2015/12/Mga-ng-Pangalan-Tanggapan-sa-Filipino2.pdf |title=Mga Pangalan ng Tanggapan ng Pamahalaan sa Filipino |date=2013 |publisher=Komisyon sa Wikang Filipino |isbn=978-971-0197-22-4 |editor1-last=Narvaez |editor1-first=Eilene Antoinette |edition=2013 |page=6 |language=fil |access-date=Oktubre 26, 2024 |editor2-last=Macaranas |editor2-first=Edgardo |archive-url=https://web.archive.org/web/20170329025354/http://kwf.gov.ph/wp-content/uploads/2015/12/Mga-ng-Pangalan-Tanggapan-sa-Filipino2.pdf |archive-date=Marso 29, 2017 |url-status=live}}</ref> ('''SSS'''; {{lang-en|Social Security System}}) ay isang programang pinapatakbo ng estado para sa panlipunang seguro sa [[Pilipinas]], na inilaan para sa mga manggagawa sa mga pribado, propesyonal at impormal na sektor. Itinatag ang SSS sa bisa ng Batas Republika Blg. 1161, na mas kilala bilang ang ''Social Security Act of 1954'', at kalauna'y binago ng Batas Republika Blg. 8282 noong 1997. Samantala, ang mga empleyado ng gobyerno ay saklaw ng hiwalay na pensiyong pinapatakbo rin ng estado sa ilalim ng [[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan]] (GSIS). ==Kasaysayan== [[Talaksan:Social Security System NHI historical marker.webp|thumb|left|Panandang makasaysayan na ikinabit noong 2008 sa punong-tanggapan ng SSS sa Lungsod Quezon]] Noong kanyang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa]] noong Enero 1948, nanawagan si [[Pangulong Manuel Roxas]] sa mga mambabatas na lumikha ng isang programa sa panlipunang seguridad upang magbigay ng ginhawa sa mga mamamayang nahaharap sa mga pagsubok pagkatapos ng digmaan. Ngunit siya ay namatay bago pa man naipasa ang panukalang batas.<ref name=":0">{{Cite news |last=Bugante |first=Susie |date=Agosto 30, 2016 |title=59 years of faithful service to the nation |language=en-US |trans-title=59 taon ng tapat na paglilingkod sa bansa |work=BusinessMirror |url=https://businessmirror.com.ph/2016/08/30/59-years-of-faithful-service-to-the-nation/ |access-date=Hunyo 30, 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-25 |title=Social Security System (SSS) — Davao Corporate |trans-title=Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado (SSS) — Davao Corporate |url=https://davaocorporate.info/social-security-system-sss/ |access-date=2024-03-25 |language=en-US |archive-date=2024-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325060006/https://davaocorporate.info/social-security-system-sss/ |url-status=dead }}</ref> Noong Hulyo 7, 1948, sa ilalim ng administrasyon ni [[Pangulong Elpidio Quirino]] na humalili kay Roxas, nilikha ang Komisyon sa Pag-aaral ng Paseguruhang Panlipunan sa pamamagitan ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 150.<ref>{{Cite web |title=Third Republic |trans-title=Ikatlong Republika |url=https://www.officialgazette.gov.ph/featured/third-republic/ |access-date=Hunyo 30, 2019 |website=Official Gazette of the Republic of the Philippines |language=en-US}}</ref> Binuo ng komisyon ang Social Security Act na isinumite sa [[Kongreso ng Pilipinas|Kongreso]]. Noong 1954, sina Kinatawan Floro Crisologo at mga Senador Cipriano Primicias at Manuel Briones ay naghain ng mga panukalang-batas na kalauna’y naging Batas Republika Blg. 1161 o ang ''Social Security Act of 1954'' sa ilalim ng panunungkulan ni [[Pangulong Ramon Magsaysay]].<ref name=":1">{{cite news |title=SSS Guidebook |language=en |trans-title=Aklat Panggabay ng SSS |publisher=Page 2 of the Social Security System of the Philippines |url=https://www.sss.gov.ph/sss/DownloadContent?fileName=2016%20SSS%20Guidebook_123116.pdf |access-date=Mayo 18, 2017 |archive-date=Oktubre 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004062541/https://www.sss.gov.ph/sss/DownloadContent?fileName=2016%20SSS%20Guidebook_123116.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Crisologo Museum |language=en |trans-title=Museong Crisologo |website=Vigan.ph |url=https://www.vigan.ph/attractions/crisologo-museum.html |access-date=Mayo 18, 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=A Study of Services at Social Security System Makati Processing Center |language=en |trans-title=Isang Pag-aaral ng mga Serbisyo sa Sentro ng Pagpoproseso ng Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado sa Makati |website=www.ijesc.org |url=https://ijesc.org/upload/33d3be2a454bf51f14d5a63e849db646.A%20Study%20of%20Services%20at%20Social%20Security%20System%20Makati%20Processing%20Center%20(2).pdf |access-date=Agosto 10, 2021 |archive-date=Mayo 11, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511224432/https://ijesc.org/upload/33d3be2a454bf51f14d5a63e849db646.A%20Study%20of%20Services%20at%20Social%20Security%20System%20Makati%20Processing%20Center%20(2).pdf |url-status=dead }}</ref> Kilala rin ito bilang ''Social Security Law'' (''SSS Law''). Gayunpaman, naantala ang pagpapatupad nito dahil sa mga pagtutol ng mga grupong pang-negosyo at manggagawa. Noon lamang 1957 iniharap sa Kongreso ang mga panukalang batas na lumikha sa Batas Republika Blg. 1792, na nagsususog sa orihinal na ''Social Security Act''. Noong Setyembre 1, 1957, sa wakas ay ipinatupad ang ''Social Security Act of 1954'' sa ilalim ng termino ni [[Carlos P. Garcia]] (namatay si Magsaysay noong Marso ng taong iyon).<ref name=":0" />[[Talaksan:3026Fairview,_Novaliches,_Quezon_City_Landmarks_Roads_22.jpg|200px|thumbnail|right|SSS, Fairview, [[Lungsod Quezon]]]] Noong Setyembre 7, 1979, binago ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1636 ang Batas Republika Blg. 1161 at pinalawig ang sapilitang saklaw sa mga taong may sariling hanapbuhay. Nagkabisa ang mga bagong tuntunin noong Enero 1, 1980.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 7, 1979 |title=Presidential Decree No. 1636, s. 1979 |trans-title=Kautusang Tagapagpaganap Blg. 1636, s. 1979 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1979/09/07/presidential-decree-no-1636-s-1979/ |access-date=Hunyo 30, 2019 |website=Official Gazette of the Republic of the Philippines |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=SOS: The state of the SSS |language=en |trans-title=SOS: Ang kalagayan ng SSS |work=Manila Standard |url=http://manilastandard.net/opinion/112217/sos-the-state-of-the-sss.html |access-date=Hunyo 30, 2019}}</ref> Pinahintulutan ng mga bagong alituntunin ang mga magsasaka at mangingisda na mapasama sa saklaw noong 1992, at pagkaraan ng isang taon, ang mga kasambahay na kumikita ng hindi bababa sa ₱1,000 kada buwan. Noong 1995, sinimulan namang saklawin ng SSS ang mga manggagawa sa impormal na sektor na may kaparehong buwanang kita.<ref name=":1" /> Noong Mayo 1, 1997, nilagdaan ni Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang Batas Republika Blg. 8282, na kilala rin bilang ''Social Security Act of 1997''. Binago ng batas ang SSS<ref>{{Cite news |last=Honeyman |first=Neil |date=Nobyembre 15, 2015 |title=Honeyman: The SSS pension scheme |language=en |trans-title=Honeyman: Ang programa ng pensiyon ng SSS |work=SunStar |url=https://www.sunstar.com.ph//article/42682 |access-date=Hulyo 1, 2019 |archive-date=Septiyembre 28, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928201455/https://www.sunstar.com.ph//article/42682 |url-status=dead }}</ref> at nagbigay ng mas mahusay na mga pakete ng benepisyo, pinalawak ang saklaw, nagpatupad ng mas pleksibleng pamumuhunan, nagtakda ng mas mahigpit na parusa para sa mga lumalabag sa batas, nagsagawa ng kondonasyon ng mga multa ng mga delinkwenteng tagapag-empleyo, at nagtatag ng isang kusang-loob na pondong probidente para sa mga miyembro. Ang Programang Himagal ng mga Manggagawa, nagsimula noong 1975, ay nagbibigay ng ibay na himagal na isinakatuparan sa Hunyo 1984 sa manggagawa na ang pagkasakit, kamatayan, o sakuna ay nangyari sa panahon ng mga gawaing may kaugnayan sa hanapbuhay. Nagsilbi ang SSS sa pamamahala ng programang [[Medicare]] para sa pagpapaospital at mga iba pang pangangailangan sa paggagamot ng mga manggagawa sa pribadong sektor; at ang GSIS para sa mga manggagawa sa pampublikong sektor. Gayumpaman, nang dahil sa pagpasa ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] [[Batas Republika Blg. 7875|Blg. 7875]] o ang Batas ng Pambansang Segurong Pangkalusugan ng 1995, naglipat ang SSS at GSIS ng pamamahala ng programang Medicare sa [[Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas|Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas (PhilHealth)]] para sa pinagsama at pangmalawakang paraan sa kaunlarang pangkalusugan na isinakatuparan sa Hulyo 1999. Ang mga pensiyonado sa pagreretiro, kamatayan at may kapansanan ng SSS na dati nang nasakupan ng pagkahantong ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] [[Batas Republika Blg. 7875|Blg. 7875]] noong 4 Marso 1995 ay nagawaran ng mga inam sa pagpapaospital sa ilaim ng PhilHealth. Ang mga pensiyonado na umabot sa pagkahantong ng [[Mga Batas Republika ng Pilipinas|Batas Republika]] [[Batas Republika Blg. 7875|Blg. 7875]] noong 4 Marso 1995 at kapagkuwan ay hindi saklaw maliban sa mga nakamit ang kwalipikasyon na kinakailangan na ipinataw ng PhilHealth. ==Mga serbisyo== Nagbibigay ang SSS ng benepisyo para sa kamatayan, libing, panganganak, ganap na kapansanan, pagretiro, sakit at sapilitang kawalan ng trabaho.<ref>{{Cite news |title=SSS: Higher contribution means more benefits |language=en-US |trans-title=SSS: Mas mataas na ambag, mas maraming benepisyo |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/money/companies/685322/sss-higher-contribution-means-more-benefits/story/ |access-date=Hulyo 1, 2019}}</ref> Ang ''Employees' Compensation (EC) Program'' ("Programang Kabayaran sa mga Empleyado"), na sinimulan noong 1975, ay nagbibigay ng karagdagang kabayaran sa mga manggagawang nagkasakit, naaksidente habang nagtatrabaho, o namatay dahil sa tungkulin. Ang mga benepisyo mula sa EC ay ipinagkakaloob lamang sa mga miyembrong may employer bukod sa kanilang sarili.<ref>{{Cite news |title=Self-employed join gov't compensation program |language=en-US |trans-title=Manggagawang pansarili, lumahok sa programang kabayaran ng gobyerno |work=BusinessWorld |url=https://www.bworldonline.com/self-employed-join-govt-compensation-program/ |access-date=Hulyo 1, 2019}}</ref> == Mga kinakailangan sa pagiging miyembro == *Dapat ay hindi bababa sa 15 taong gulang. *Tinatanggap ang mga hindi nagtatrabaho. *Upang makakuha ng panghabambuhay na buwanang pensiyon, ang isang miyembro ng SSS ay dapat hindi bababa sa 60 taong gulang at may hindi bababa sa 120 buwanang hulog.<ref>{{cite web |title=Republic of the Philippines Social Security System |trans-title=Republika ng Pilipinas Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pribado |url=https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=retirementpension |access-date=Oktubre 3, 2018 |website=Sss.gov.ph |language=en |archive-date=Oktubre 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004062600/https://www.sss.gov.ph/sss/appmanager/pages.jsp?page=retirementpension |url-status=dead }}</ref> ==Mga tagapangasiwa== {|class=wikitable !Simula ng panunungkulan !Katapusan ng panunungkulan !Pangalan |- | 1955 || 1956 || Manuel O. Hizon |- | 1956 || 1957 || Eleuterio L. Adevoso |- | 1957 || 1958 || Rodolfo P. Andal |- | 1958 || 1959 || Emeterio C. Roa, Sr. |- | 1959 || 1962 || Ramon G. Gaviola, Jr. |- | 1962 || 1963 || Rene Espina |- | 1963 || 1965 || Bernardino R. Abes |- | Hunyo 1965 || Disyembre 1965 || Jovino S. Lorenzo |- | 1966 || 1986 || Gilberto O. Teodoro |- | 1986 || 1990 || [[Jose Cuisia, Jr.|Jose L. Cuisia, Jr.]] |- | 1990 || 1998 || Renato C. Valencia |- | 1998 || 2001 || Carlos A. Arellano |- | Enero 2001 || Hulyo 2001 || Vitaliano N. Nañagas |- | 2001 || 2008 || [[Corazon De la Paz|Corazon S. De la Paz-Bernardo]] |- | 2008 || kasalukuyan || [[Romulo Neri|Romulo S. Neri]] |} ==Sanggunian== {{Reflist}} ==Tingnan din == *[[Kagawaran ng Pananalapi (Pilipinas)|Kagawaran ng Pananalapi]] *[[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan|Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan (GSIS)]] *[[Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas|Korporasyon ng Segurong Pangkalusugan ng Pilipinas (PhilHealth)]] ==Mga panlabas na kawing== *[http://www.sss.gov.ph Websayt ng Paseguruhan ng mga Manggagawa sa Pribadong Sektor (SSS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090323053723/http://www.sss.gov.ph/ |date=2009-03-23 }} * [http://www.lawphil.net/administ/sss/sss.html Pamamahala ng SSS] * [http://www.philippinecountry.com/SSS/ Direktoryo ng SSS] [[Kategorya:Mga ahensiya ng pamahalaan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Kagawaran ng Pananalapi (Pilipinas)]] 69hy3ssb2cw1oetpblfqese28xcwqto 0 108835 2207961 2125383 2026-05-19T15:08:06Z Seav 4 Inilipat ni Seav ang pahinang [[Kanlurang Bicutan, Taguig]] sa [[Kanlurang Bicutan]] 2125383 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |official_name = Barangay Western Bicutan,<br/> Lungsod ng Taguig, Kalakhang Maynila |settlement_type = Barangay |image_seal = Ph Taguig Western Bicutan.jpg |image_map = |subdivision_type = Region |subdivision_name = [[Kalakhang Maynila]] |subdivision_type1 = |subdivision_name1 = |subdivision_type2 = Lungsod |subdivision_name2 = [[Lungsod ng Taguig|Taguig]] |government_type = [[Barangay]] |leader_title = Kapitan ng Barangay |leader_name = Pedrito B. Bermas |timezone = [[GMT]] ([[UTC+8]]) |utc_offset = |timezone_PST = |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Zip Code |postal_code = 1630 |area_code = 02 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = |footnotes = }} <!-- Infobox ends --> Ang Barangay '''Western Bicutan''' (PSGC: 137607018) ay isa sa labingwalong [[barangay]] ng [[Lungsod ng Taguig]] sa [[Kalakhang Maynila]] sa [[Pilipinas]]. ==Kasaysayan== Ang Barangay Western Bicutan ay matatagpuan sa dulo at Hilagang-Kanlurang bahagi ng [[lungsod]] ng [[Lungsod ng Taguig|Taguig]]. Ito ay nasa pagitan ng lungsod ng [[Lungsod ng Makati|Makati]] sa [[Hilaga]], maliit na bahagi ng [[Lungsod ng Parañaque|Parañaque]] sa [[Timog]] at sa bahaging Silangan naman ay ang kabayanan ng Taguig. May lawak itong ektarya at humigit kumulang na 24,000 mamamayan. Ang mga nasasaklawang lugar ng Barangay na ito ay ang [[FTI Complex]], Veteran’s Center of the Philippines Complex, Ft. Bonifacio Tenement Building, Bagong Lipunan Condominium (BLC), [[Teknolohikal na Unibersidad ng Pilipinas]] (TUP), PNR Site East Service Road, Sitio Sto. Niño Zone 4 at Zone 5, at gayundin ang Lot 2 nito na kapwa napapaloob sa Presidential Proclamation 172, RSBS, KKK, Manpower, Officer’s Village, Sitio Una, Sitio 2 at Sitio 3 na kung saan din matatagpuan ang Nutrition Center, ASEAN at Popcom, bahagi ng Fort Bonifacio at ang [[Libingan ng mga Bayani]] o National Shrine. Isang barangay na ang nasasakupang lawak ay halos ika-8 bahagi ng Taguig. Animo’y pulo-pulo ang paninirahan ng mga mamamayan at marahil ito ang kakaiba at natatanging barangay sa buong kapuluan na kung saan ang bawat bahagi nito ay may iba’t ibang ahensiya ng [[Pamahalaan]] ang umuukupa sa bawat panig. Sa bahaging alamat ng Western Bicutan, Si Gng. Constancia Tolentino sa ngayo’y 75-taon gulang at kasalukuyang naninirahan sa Tenement na anak ng isang sundalo ay nanirahan dito noong siya’y 5 hanggang 13 taon gulang bago siya nagbalik at muling naninirahan dito sa Tenement. Noong panahon tayo ay sinakop ng mga Amerikano, ang bahaging ito, diumano’y napapaloob sa Fort McKinley. Ang kampong ito ay siyang ginamit na sanayan ng mga sundalo. Ang bahagi ng kalawakan ng kampong ito ay tinatawag noon pa man na Bicutan. Ito diumano ay matalahib at magubat na hitik ng mga punong kahoy na tulad ng ipil, kakawate, duhat, mangga, siniguelas, acacia at iba pa. dito aniya sila nangunguha ng mga bungang kahoy. Bagama’t panganib sa kanila ang iba’t ibang makamandag na ahas at ang pagsawa sa kanila ng mga MP (sundalo) na mga nakasakay sa kabayo at may makakapal na bota. Ito diumano ay bulubundukin kung kaya tinatawag itong bundok ng taga ibaba ng Taguig. Ang gawing harapan naman diumano ng kampo ay malawak na palayan. ==Edukasyon== *Kolehiyo **[[Teknolohikal na Unibersidad ng Pilipinas]] (TUP) **AMA Computer Learning Center *Mataas na Paaralan **Western Bicutan National High School *Elementarya **Tenement Elementary School **Kapt. Eddie Reyes Mem. Elem. School **KERMES - Palar Annex **Saint Patricia Foundation School **Promise Land Baptist Learning School **EP Ville Integrated Academy **Academia de San Isidro **Go and Shine Learning School **Sootaville Woodland School **Progressive Christian Academy *Punong Barangay: Perlita B. Carmen *Mga Kagawad: **Pedrito B. Bermas **Oscar V. Dio **Leonora M. Peru **Ernesto B. Occiano **Samuel A. Cadiz **Arlan S. Salido **Raymundo G. Poblacion Jr. *Kalihim: AC Serrano *Ingat-Yaman: JM Torrente ==Tingnan din== *[[Lungsod ng Taguig]] ==Mga sanggunian== *[http://www.taguig.gov.ph/new/ourcity_barangay_westernbicutan.htm Barangay Western Bicutan, Lungsod ng Taguig] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104142759/http://www.taguig.gov.ph/new/ourcity_barangay_westernbicutan.htm |date=2010-01-04 }} {{Mga Barangay ng Lungsod ng Taguig}} [[Kaurian:Barangay]] [[Kaurian:Lungsod ng Taguig]] tqq9m4ipvs1avpx5pjncxxldfniygc0 0 109603 2208112 2207088 2026-05-20T09:58:04Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2208112 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | image = Weasel.jpg | image_caption = | taxon = Mustela | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = Mga uri | subdivision = ''[[Mustela africana]]''<br /> ''[[Mustela altaica]]'' <br /> ''[[Mustela erminea]]''<br /> ''[[Mustela eversmannii]]''<br /> ''[[Mustela felipei]]''<br /> ''[[Mustela frenata]]''<br /> ''[[Mustela itatsi]]''<br /> ''[[Mustela kathiah]]''<br /> ''[[Mustela lutreola]]''<br /> ''[[Mustela lutreolina]]''<br /> ''[[Mustela nigripes]]''<br /> ''[[Mustela nivalis]]''<br /> ''[[Mustela nudipes]]''<br /> ''[[Mustela putorius]]''<br /> ''[[Mustela sibirica]]''<br /> ''[[Mustela strigidorsa]]''<br /> ''[[Mustela subpalmata]]''<br /> }} Ang mga '''wisel''' o '''mustela''' (Ingles: ''weasel'', Kastila: ''mustela'') ay mga mamalyang nasa saring '''''Mustela''''' ng pamilyang [[Mustelidae]] o mga [[mustelido]]. Isa itong mamalyang kumakain ng karne. Sa isang pagkakataon lamang, isa sa labing-anim na mga uri ng ''Mustela'' ang tinawag na "wisel" o ''weasel''. Ito ang [[Europeo]]ng [[pinakamababang mustela]] (''[[Least Weasel]]'' sa Ingles o ''[[Mustela nivalis]]''). Sa ngayon, kalimitang ginagamit ang katawagang wisel para sa lahat ng mga uri ng pangkat. Sampu sa labing-anim na mga uri ang mayroong salitang "wisel" o ''weasel'' sa kanilang karaniwang pangalan, partikular na sa Ingles. Kabilang sa mga hindi tinatawag na wisel ang [[arminyo]] (''[[Mustela erminea]]''), ang dalawang uri ng [[mink]] o [[Mink|bison]], at ang mga [[haliging pusa]] o mga [[peret]]. == Mga species == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item (concat("[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=", ?msw, " Mammal Species of the World]") as ?mswLink) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16521 ; wdt:P105 wd:Q7432 ; wdt:P171* wd:Q28521 ; wdt:P225 ?taxonname . optional { ?item wdt:P959 ?msw . } } |columns=P18:Larawan,label:Species,P1843/en:Ibang tawag,?mswLink:MSW |section= |min_section=3 |sort=P225 |links=red |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! Larawan ! Species ! Ibang tawag ! MSW |- | | [[Mustela affinis]] | | |- | | [[Mustela africana]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001326 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Mustela aistoodonnivalis.jpg|center|128px]] | [[Mustela aistoodonnivalis]] | | |- | [[Talaksan:Mountain Weasel (Mustela altaica).jpg|center|128px]] | [[mountain weasel]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001329 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela amurensis]] | | |- | | [[Mustela aureoventris]] | | |- | | [[Mustela barbara]] | | |- | | [[Mustela brachyura]] | | |- | | [[Mustela brasiliensis]] | | |- | | [[Mustela calotus]] | | |- | [[Talaksan:Pennant's Marten (Mustela Canadensis) from the viviparous quadrupeds of North America (1845) illustrated by John Woodhouse Audubon (1812-1862).jpg|center|128px]] | [[Mustela canadensis]] | | |- | | [[Mustela canigula]] | | |- | | [[Mustela cicognanii]] | | |- | [[Talaksan:Røyskatt (Mustela erminea erminea), Lista, Norway.jpg|center|128px]] | [[Mustela erminea]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001334 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Mustela putorius (Turkestan polecat) fur skins.jpg|center|128px]] | [[Mustela eversmanii]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001372 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela felipei]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001380 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela flavigula]] | | |- | | [[Mustela foina]] | | |- | | [[Mustela formosana]] | | |- | [[Talaksan:Long-tailed Weasel in Seattle, Washington, USA - 2 June 2021.jpg|center|128px]] | [[long-tailed weasel]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001381 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:202305 Mustela putorius furo.svg|center|128px]] | [[Mustela putorius furo|Peret]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001465 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela furo]] | | |- | | [[Mustela galera]] | | |- | | [[Mustela galinthias]] | | |- | [[Talaksan:Haida Ermine (Mustela haidarum).jpg|center|128px]] | [[Mustela haidarum]] | | |- | | [[Mustela hamptoni]] | | |- | | [[Mustela hodgsoni]] | | |- | | [[Mustela horsfieldii]] | | |- | [[Talaksan:202310 Japanese weasel.svg|center|128px]] | [[Mustela itatsi]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001424 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Mustela kathiah.jpg|center|128px]] | [[Mustela kathiah]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001425 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela leucopus]] | | |- | | [[Mustela libyca]] | | |- | | [[Mustela longicauda]] | | |- | | [[Mustela longstaffi]] | | |- | [[Talaksan:THE ANJING-AYER, Mustela lutra.jpg|center|128px]] | [[Mustela lutra]] | | |- | [[Talaksan:Europäischer Nerz.jpg|center|128px]] | [[Mustela lutreola]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001428 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela lutreolina]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001436 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela lutris]] | | |- | | [[Mustela macrodon]] | | |- | [[Talaksan:Pine Marten (Mustela martes) from the viviparous quadrupeds of North America (1845) illustrated by John Woodhouse Audubon (1812-1862).jpg|center|128px]] | [[Mustela martes]] | | |- | | [[Mustela mediterranea]] | | |- | | [[Mustela melampus]] | | |- | | [[Mustela mopbie]] | | |- | | [[Mustela natsi]] | | |- | [[Talaksan:Mustela nigripes 2.jpg|center|128px]] | [[black-footed ferret]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001437 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela nippon]] | | |- | [[Talaksan:Mustela nivalis -British Wildlife Centre-4.jpg|center|128px]] | [[Mustela nivalis]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001438 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela novaehollandiae]] | | |- | [[Talaksan:Mustela nudipes.png|center|128px]] | [[Mustela nudipes]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001457 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Ilder.jpg|center|128px]] | [[Mustela putorius]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001460 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:F1-Ferret-Hybrids.jpg|center|128px]] | [[Polecat-ferret hybrid]] | | |- | | [[Mustela quiqui]] | | |- | | [[Mustela quoll]] | | |- | [[Talaksan:Ermine- Bacon Fiend (14083889879).jpg|center|128px]] | [[American ermine]] | | |- | | [[Mustela rixosa]] | | |- | | [[Mustela russelliana]] | | |- | | [[Mustela sacana]] | | |- | | [[Mustela sarmatica]] | | |- | [[Talaksan:Mustela sibirica 203783677.jpg|center|128px]] | [[Mustela sibirica]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001468 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Mustela strigidorsa.gif|center|128px]] | [[Mustela strigidorsa]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001480 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:The contemporary land mammals of Egypt (including Sinai) (1980) Fig. 124.png|center|128px]] | [[Mustela subpalmata]] | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14001481 Mammal Species of the World] |- | | [[Mustela temon]] | | |- | | [[Tonkin weasel]] | | |- | [[Talaksan:Naturalis Biodiversity Center - ZMA.MAM.2100.a lat - Mustela vison Schreber - skull.jpeg|center|128px]] | [[Mustela vison]] | | |- | | [[Mustela vulgaris]] | | |- | | [[Mustela whiteheadi]] | | |- | | [[Mustela zanthogenys]] | | |- | | [[Mustela zibellina]] | | |} {{Wikidata list end}} == Tingnan din == :''Huwag itong ikalito sa [[Bison]].'' * [[bisong Amerikano]] (''[[Neovison vison]]'') * [[bisong Europeo]] (''[[visón europeo|Mustela lutreola]]'') * [[bisong marino]] (''[[visón marino|Mustela macrodon]]'') == Mga sanggunian == {{reflist}} {{usbong|Mamalya}} [[Kategorya:Mustelidae]] 1ujvlrueqzwtuqyh82xde65xw955jek 1 109800 2207963 1685628 2026-05-19T15:08:06Z Seav 4 Inilipat ni Seav ang pahinang [[Usapan:Kanlurang Bicutan, Taguig]] sa [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 1193757 wikitext text/x-wiki {{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Oktubre 29|2009}} qyxe5wu1re785b2dfmwqmoyv12k51nb 0 123321 2208035 610294 2026-05-20T03:21:12Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Kutang Pula]] 2208035 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kutang Pula]] mane82ylzr3q2hi0uowkrwvm33hzxbq 0 153108 2208023 2207746 2026-05-20T02:27:48Z ~2026-24487-69 161203 /* Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog */ 2208023 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Mayo 2021}} {{Infobox animanga/Header | name = Trapp Family Story | image = Sonrisas y lagrimas.JPG | caption = | ja_kanji = トラップ一家物語 | ja_romaji = Torappu Ikka Monogatari | genre = [[Drama]] }} {{Infobox animanga/Anime | title = | director = [[Kôzô Kusuha]] | studio = [[Nippon Animation]] | network = [[RTL 2]] | first = 13 Enero 1991 | last = 28 Disyembre 1991 | episodes = 40 }} {{Infobox animanga/Footer}} Ang {{nihongo|'''''Trapp Family Story'''''|トラップ一家物語|Torappu Ikka Monogatari}} ay isang [[Hapon]]es na seryeng [[anime]] ng [[Nippon Animation]]. Ito ay nakabase sa nobelang ''[[The Story of the Trapp Family Singers]]'' ni [[Maria von Trapp]], na kung saan ay nagbigay inspirasyon sa sikat na buong mundo na awit manunulat Richard Rogers at Oscar Hammerstien Ang pangalawa (Ang Tunong ng Musika) ''[[The Sound of Music]]'' Nakatitig ni Dane Julie Andrews, Christopher Plummer, Charmain Carr, Nicholas Hamond, Heather Menzies, Duane Chase, Angela Cartwright, Debbie Turner at Kym Karath. == Balankas == Nawalan ng dalawang magulang si Maria Kutschera sa murang edad at kinailangang harapin ang maraming paghihirap. Sa edad na labingwalong taon, pabalik mula sa kanyang pagtatapos mula sa paaralan ng pagsasanay ng mga guro, bigla siyang nagpasya na maging isang madre. Pumunta siya sa Salzburg at binisita ang Nonnberg Abbey, na kilala bilang pinakamahigpit na kumbento, kung saan siya nag-aplay at tinanggap bilang isang baguhan. Gayunpaman, ang masayahin at masiglang personalidad ni Maria at ang kanyang kawalang-bahala sa mga kaugalian at disiplina ay unti-unting nagtulak sa kanya na makita bilang isang problematikong presensya sa kumbento, dahil ang mga madre ay umaasa sa disiplina at wastong asal higit sa lahat. Sinubukan ni Maria na baguhin ang kanyang pamumuhay, ngunit hindi niya ito nagustuhan; mas gusto niyang parangalan ang kanyang Panginoon sa pamamagitan ng kagalakan at pasasalamat para sa buhay at lahat ng narito. Isang araw, ipinadala ng Ina Superior si Maria sa bahay ni Baron Georg von Trapp, isang bayani at aristokratang Austrian, sa loob ng siyam na buwan bilang governess ng kanyang pangalawang anak na babae, isang mahinang bata na nagngangalang Maria din. Ang Baron ay isang balo, at wala sa dalawampu't limang governess na dati niyang kinuha ang tinanggap ng kanyang pitong anak. Noong una, ang mga bata ay mahiyain at rebelde, ngunit unti-unti nilang nabuksan ang kanilang mga mata sa pagiging inosente at tapat ni Maria. Pagkaraan ng ilang panahon, sa pamamagitan ng kagalakan, awit, at tula, nakuha ni Maria ang puso at respeto ng mga bata, na pinupuno silang lahat ng kaligayahan. Nakuha rin ni Maria ang pagmamahal ng Baron. Napagtanto ni Georg na umiibig siya kay Maria at pinutol ang kanyang pakikipagtipan sa kanyang kasintahang si Lady Yvonne. Kalaunan, sa pagpupumilit ng kanyang mga anak, hiniling niya kay Maria na pakasalan siya, laban sa opinyon ni Baroness Matilda, isang aristokrata na namamahala sa sambahayan. Noong una, nag-alangan si Maria at bumalik sa kumbento nang ilang panahon, ngunit di-nagtagal ay naunawaan niya ang kanyang nararamdaman at bumalik upang pakasalan ang Baron at maging isang ina ng kanyang mga anak. Sa harap ng mga kahirapan sa pananalapi, ginawang panauhin ng pamilyang Trapp ang kanilang villa. Natuklasan ni Lotte Lehmann, isang bumibisitang mang-aawit ng opera, ang mga batang kumakanta at hinikayat silang magtanghal sa Salzburg Pista. Sa kabila ng pagiging baguhan, ang kanilang sigasig at mga awiting-bayan ay nakakuha ng puso ng mga manonood, na humantong sa mga paglabas sa radyo, isang pagtatanghal sa Kleine Halle ng Vienna, at isang pakikipagkita sa Amerikanong impresario na si Mr. Wagner, na nag-alok sa kanila ng isang paglilibot sa Estados Unidos ng Amerika, na kanilang tinanggihan noong una. Gayunpaman, lumitaw ang mga problema sa pagdating ng mga banta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, habang kinontrol ng mga Nazi ang Austria, isang taon bago ang tunggalian. Hindi masaya ang pamilyang Trapp sa kanilang bagong buhay at nagalit sa katotohanan na si Adolf Hitler mismo ang nais na kumanta sila sa kanyang mga salu-salo. Si Baron von Trapp, isang bayani ng digmaan at makabayan, ay tumangging makipagtulungan sa rehimen, at natuklasan nila na ang kanilang butler na si Hans ay isang tagasuporta ng Nazi na itinalaga upang bantayan sila. Dahil dito, nagpasya silang umalis sa Austria upang pumunta sa malayo upang simulan ang kanilang bagong buhay, malayo sa digmaan. Sa tulong ng pinagkakatiwalaang kaibigang si Franz, sina Georg, Maria (na ngayon ay buntis), at ang pitong anak ay palihim na tumakas sa kanilang tahanan, tumawid sa mga bundok patungong Italya, at kalaunan ay nakarating sa New York sa Estados Unidos, kung saan, sa tulong ni Wagner, sila ay sumikat sa pagtugtog ng kanilang mga katutubong awiting-bayan. == Adaptasyon == Nang ipadala si Maria sa pamilyang Von Trapp, siya ay 21 taong gulang ayon sa mga talaang pangkasaysayan at sa orihinal na talambuhay. Ang pagkakaiba sa edad nina Georg at Maria ay 25 taon (20 taon sa adaptasyong ito). Ang pagkakasunod-sunod ng mga bata ay bahagyang naiiba rin: sa katotohanan, ito ay: Rupert, Hedwig, Werner, Johanna, Martina, Agathe at Maria Agatha Fraziska Gorbetina 'Mitzi' samantalang ang adaptasyon ay muling nag-aayos sa kanila. Bukod pa rito, ang orihinal na pangalan ng ina ay Agathe. Sa kasaysayan, mahigit sampung taon ang lumipas sa pagitan ng kasal nina Georg at Maria at ng paglipat ng pamilya sa Estados Unidos (mga isang taon sa serye). Sa panahong iyon, nagkaroon sila ng dalawang anak na babae, sina Rosmarie at Eleonore. Si Maria ay buntis din noong pagtakas, at kalaunan ay nanganak sa bunsong anak, si Johannes. Ang mayordoma, si Hans Schweiger, ay isang miyembro ng partidong Nazi ngunit nakipagtulungan sa pamilya, binabalaan silang huwag pag-usapan ang politika sa harap niya at iminungkahi ang kanilang pagtakas kapag may mga pagkakataon sa konsiyerto sa Estados Unidos ng Amerika. Ang ilan pang mga pagkakaiba at detalye ay hiniram mula sa musikal na Richard Rodgers at Oscar Hammerstein II Ang Tunong ng Musika o The Sound of Music. Sa parehong makasaysayang salaysay at sa orihinal na autobiography, si '''Maria''' '''Agusuta Kutschera von Trapp''' ay isang postulant pa rin nang siya ay ipadala upang maging isang governess, hindi isang baguhan. Gayunpaman, sa adaptasyong ito— tulad ng sa musikal na pelikula—siya ay ipinadala bilang isang baguhan na may pansamantalang appointment, kalaunan ay umalis sa kumbento at pinakasalan si Georg, kasunod ng parehong arko ng naratibo tulad ng pelikula. Sa anime, tinukso ni Maria si Georg ng isang saludong militar, isang detalyeng hiniram mula sa musikal at wala sa nobela. Sa nobela, tinanggap si Maria ng mga bata nang walang kahirap-hirap. Sa kabaligtaran, ang pelikula ay nagpapakilala ng paunang tensyon, lalo na kay Liesl (Hedwig sa anime), na lumaban sa bagong governess. Hiniram ng anime ang elementong ito mula sa pelikula, na ginagawa itong isang pangunahing tema. Sa yugto 16 ng anime at sa musikal Ang Bahay na Walang Fräulein Maria, Si Maria Agathe Franiska Gorbetina 'Mitzi' von Trapp hangganan mag-ulat sa ama Captain Georg Ritter von Trapp si Maria Augusta Kutschera von Trapp wala sa Villa Mansion panandaliang bumalik si Maria sa Nonnberg Abbey kumbento — pagkatapos ng muntik nang aksidente ni Martina sa ilog sa anime, at dahil napagtanto niyang mahal niya si Georg sa pelikula. Sa anime, tinangka nina Maria Agathe Franziska Gorbetina 'Mitzi' at Johanna Karoline Gorbetina von trapp sa Nonnberg Abbey na bisitahin siya nang palihim ngunit hinarangan sila ng mga madre; sa pelikula, sinubukan ng lahat ng mga bata na maabot siya sa lungsod ngunit napigilan din sila. Sa nobela, hindi talaga umalis si Maria papunta sa kumbento; naisip niyang umalis nang mapansin niya ang pagmamahal ni Georg ngunit nahikayat siyang manatili kay Yvonne. Sa yugto 39 ng anime at sa pelikula Pagmamalaki at Paniniwala, tinanggal ni Georg ang bandila ng Nazi mula sa bintana ng villa at pinunit ito. Sa nobela, ang insidente ay hindi gaanong mahalaga, binanggit lamang nang palampas upang ipahiwatig na hindi ipinakita ni Georg ang bandila ayon sa iniutos ng mga Nazi. Bukod sa mga puntong ito, may iba pang maliliit na pagkakaiba, ngunit sa pangkalahatan, ang adaptasyon ay mas naaayon sa mga makasaysayang pangyayari kaysa sa bersyon ng musikal. Bukod pa rito, tulad ng musikal, inangkop lamang ng anime ang unang bahagi ng nobela. Gayunpaman, ang ilang mga eksena mula sa ikalawang bahagi ay isinama sa serye. Sa yugto 35 Pag-awit sa Hangin, habang nasa isang pagtatanghal sa Kleine Halle sa Vienna, isang langaw ang pumasok sa bibig ng batang si Johanna, na nagtulak sa kanya na laktawan ang kanyang solo. Sa nobela, nangyari ang insidenteng ito kay Maria habang nasa isang konsiyerto sa Amerika, na lumikha ng tawanan at nakatulong sa koro ng pamilyang Trapp na kumonekta sa mga manonood. Sa yugto 40 Paalam sa Aking Bansa ang huli yugto, habang tumatakas ang pamilya mula sa Austria, tinawid nila ang Oetzal Alps tyrol na nakatago sa isang karwahe para sa libing. Sa nobela, isang katulad na yugto ang kinasasangkutan ng pamilya na nag-iimprovise ng transportasyon pagkatapos ng isang konsiyerto dahil sa pagtitipid noong panahon ng digmaan, gamit ang isang karwahe para sa libing upang makarating sa Austria Italya Krus ng Hangganan Brenner/Bennero istasyon. == Boses Talento sa Haponesa at Filipino Tagalog == '''Maria Agusta Kutschera von Trapp''' (boses ni: Masako Katsu sa Haponesa, Gloria De Guzman at Rowena Benavidez sa Tagalog) edad 18 taon gulang Pagkatapos ng pagtatapos sa Vienna Normal Paaralan siya ay nagiging isang baguhan Madre sa Nonberg Abbey sa Salzburg Austria ipinadala sa von Trapp Mansion at bago governess pangunahing mang-aawit bokalista at Guitarista. '''Mga dekorasyon at parangal''' # 1949 – Medalyang Benemerenti (Papa Pio XII), bilang pagkilala sa mga benepisyo ng Tulong sa Austria ng Pamilyang Trapp para sa mga nangangailangang Austriyano. # 1952 – Dame ng ang Utos ng ang Banal Sepulchre (Batikano-Papa Pius XII) # 1956 – Katolikong Ina ng Taon sa Estados Unidos. Natatanggap ng mga kababaihan ang parangal na titulong ito, upang kilalanin ang huwarang pag-uugali. # 1957 – Dekorasyon ng Karangalan sa Ginto para sa mga Serbisyo sa Republika ng Austria. # 1962 – Medalya ng Siena – isang parangal na ibinibigay ng kapatiran ng kababaihan ng Theta Phi Alpha sa "isang natatanging babae upang kilalanin siya para sa kanyang pagtitiis at dakilang tagumpay." Ang medalya ang pinakamataas na parangal na ipinagkakaloob ng organisasyon sa isang hindi miyembro at ipinangalan kay Santa Catherine ng Siena. # 1967 – Austrian Krus ng Honour para sa Agham at Sining, unang baitang. # 2007 - Natanggap ng Pamilya von Trapp ang Egon Ranshofen Wertheimer Gantimpala sa Braunau am Inn. # 2012 - Pagpapangalan kay Maria Trapp-Platz sa Donaustadt (ika 22 Distrikto ng Vienna) '''Captain Baron Georg Ludwig Ritter von Trapp''' (boses ni: Katsunosuke Hori sa Haponesa, Richie Padilia at Danny Deopante sa Tagalog) edad 38 taon gulang Submarino Austriano Hukbong Dagat at nag alaga ng 7 bata bago siya namatay ang ina Agathe Whitehead von Trapp. '''Mga dekorasyon at parangal''' # Krus ng Kabalyero ng Imperyal na Orden ng Leopold. # Kabalyero ng Ika-2 Klase ng Orden ng Bakal na Krus (1917) # Pilak Militar Merito Medalya ("Signum Laudis") # Militar Merito Krus. # 1898 Jubilee Medalya. # 1908 Jubilee Krus # Guera Medalya 1914–1918 may Espada. # Krus ng Mahabang Serbisyo (18 taon) # Bakal na Krus Ika 1 at Ika 2 Klase (Aleman Imperyo) # Lakat Medelya (Ottoman Imperyo) # Orden ng Santo Stanilaus (Russo Imperyo) * '''Rupert Georg Ritter von Trapp''' (boses ni: Shinobu Adachi sa Haponesa at Rafael Miranda sa Tagalog) edad 14 taon gulang nag aral sa Austria sa Unibersidad ng Innsbruck sa kurso gamot at pumasa sa pagsusulit ganap na kwalipikadong doktor at lumipat sa Estados Unidos ng Amerika taon 1943 sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika 10 Bundok Dibisyon bilang Tekniko sa Ika-3/Ika-5 Baitang Siruhano Heneral kinita Dalawa Bronze Service Stars, Isa Bronze Star at Medal Medikal para sa Labanan Tsapa at bumalik sa Stowe Vermont nagtapos Digri sa Medisina sa Unibersidad ng Vermont at nang tayo ng klinika sa 27 Main Street, Adamsville, Little Compton Rhode Island may Asawa ni Henriette Lajoie at nakataas anim bata bokalista bass unang instrumento accordion. * '''Hedwig Adolphine Gorbetina von Trapp''' (boses ni: Maria Kawamura sa Haponesa at Vilma Borromeos sa Tagalog) edad 13 taon gulang Dahil nasa kanyang pagbibinata, siya ay matatag ang loob at madalas na iginigiit ang kanyang emosyonal na kalagayan, ngunit sa panimula ay isa siyang taong nakatuon sa pamilya. Tulad ng maraming tinedyer, madalas siyang magrebelde sa mga matatanda at may matinding pagmamalaki, kaya nahihirapan siyang maging tapat. Batay sa kanyang karanasan, hindi siya nagtitiwala sa mga governess at itinuturing silang mga kaaway, at noong una, siya ang nagrebelde laban sa kanya poot bago mga governess Madrasta ang pinakamarami sa kanyang mga kapatid. Gayunpaman, medyo natagalan siya kaysa sa kanyang mga kapatid, ngunit kalaunan ay nagsalita na siya kay Maria. Tinutulan din niya ang kasal ng kanyang ama kay Yvonne at tumakas pa sa bahay sa pagtatangkang putulin ang kanilang kasunduan, at alto bokalista. * '''Werner Georg Gorbertus Ritter von Trapp''' (boses ni: Yōko Matsuoka sa Haponesa) edad 10 taon gulang Isa siyang masigla at pilyong batang lalaki, at dahil nasa edad'''<nowiki/>''' na siya na mahili<nowiki/>g maglaro, madalas niyang inuuna ang paggawa ng gusto niya at hindi sumusunod sa mga tagubilin, dahil kulang siya sa responsibilidad. Ang pinakaayaw niya sa mga aristokratikong kaugalian sa kanyang mga kapatid,siya ay isang napaka mapaglaro lalaki, taon 1943 Pandaigdig Digmaan Dalawa ang kuya ni '''Rupert von Trapp''' ng von Trapp Mga Kapatid sumali sa Estados Unidos Hukbong Sandatahan ika10 Bundok Dibisyon elite ski pangkat Italiyano Kampanya sa Aleman Gothic Linya sa Apennine Bundok may Asawa ni Erika Klambauer at nakataas anim bata mga instrumento recorders, viola da gamba at spinet. * '''Maria Agatha Franziska Gorbetina''' '''<nowiki/>'<nowiki/>M<nowiki/>'''<nowiki/>'''itzi''''<nowiki/>'''<nowiki/>''' '''von Trapp''' (boses ni: Yuri Shiratori sa Haponesa at Charvie Abelete sa Tagalog) Edad 8 taon gulang upang maiba babae siya kay Maria. Babae Siya ang pinakamalapit sa kanyang ina sa mga bata. Dala'''<nowiki/>'''wang t<nowiki/>aon na ang<nowiki/> nakalilipas, nagkaroon siya ng iskarlata lagnat, ang parehong sakit na dinanas ng kanyang ina, mahina ang puso at umatras, tumangging kumain. Gayunpaman, pagkatapos makilala si Maria, mabilis siyang gumaling at sa loob ng ilang buwan ay naging sapat ang lakas upang tumakbo, Siya ay may mahinahon at maamo na personalidad, Anak na Babae magkaagapay kasama ang '''Maria Augusta''' '''Kutschera von Trapp''' Madrasta unang pangunahin instrumeto '''Violin''', piano, cello, clarinet, recorder at accordion. * '''Johanna Karolina Gobertina von Trapp''' (boses ni: Hiromi Ishikawa) edad 6 taon gulang May mga pekas siya sa kanyang mga pisngi. Siya ang mood-maker ng pamilyang Trapp. Siya ay masayahin at madaling maaliw, tumatawa sa pinakamaliit na bagay, at napaka-mausisa. Bukod pa rito, siya ay isang pilyong tomboy na madalas mapasama sa mga kakaibang pangyayari, tulad ng pagkaligaw, pagsusuot ng kakaibang gumawapataas, na madalas tumawa at isinailalim din sa pangangalaga ni Maria at soprano mang-aawit. * '''Martina Alice Gorbetina von Trapp''' (boses ni: Saori Suzuki sa Haponesa) 4 taon gulang kasa<nowiki/>ma niya saanman siya magpunta, at sinasabi ng kanyang pamilya, at kahit hindi siya masyadong nagsasalita, minsan ay nakakagulat ang mga sinasabi niya Laging niyang dinala ang Teddy Oso kanya si Nikola kahit saan at mang-aawit ikalawa suprano. * '''Agathe Johanna Gorbetina von Trapp''' (boses ni: Naoto Watanabe) 3 taon gulang ang bunsong anak na babae ni Baron von Trapp Dahil siya ang bunso, pinalayaw siya, inosente, at mahilig magbiro, at mang-aawit unang suprano, piano at gutarista. ==Musika== ===Pambungad na Tema=== Ang pambungad na tema ay naiiba sa batay sa pagpapalabas. Ang unang ginamit ng serye ay ang "Doremi no Uta (Doremi Song)" bilang unang kanta, subalit, ang dvd at ang bersiyong bidyo ng serye ay ginamit ang "Hohemi no Mahou (Smile Magic)" bilang bagong pambungad na kanta. #"''Doremi Song'' [ドレミのうた] (Do-Re-Mi no Uta)" ni Eri Itoh at Children's Choir of the Forest (bersiyon ng unang pagpapalabas) manunulat ng kanta Richard Rogers at Oscar Hammerstein Ang pangalawa. #"''Magic of the Smile'' [ほほえみの魔法](Hohoemi no Mahou)" ni Eri Itoh (bidyo, dvd, at huling bersiyon ng pagpapalabas) ===Pangwakas na Tema=== # ''"With Outstretched Hands'''' [両手を広げて](Ryoute wo hirogete)" ni Eri Itoh == Ugnay Panlabas == *{{ann|anime|1758}} [[Kategorya:Dramang anime at manga]] [[Kategorya:Anime ng 1991]] [[Kategorya:Mga serye sa telebisyon]] {{anime-series-stub}} n431i9937lptcrfslrmn4886fazkk6o 0 160595 2208012 1760417 2026-05-20T01:32:37Z Aubreyjanev 159817 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2208012 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=Disyembre 2013}} Ang '''punk''' ay isang subkulturang kinabibilangan ng iba't ibang pilosopiya, ideolohiya, at porma ng ekspresyon sa musika, pananamit, sayaw, literatura, pelikula, at sining biswal na nagmula o naimpluwensiyahan ng tugtugang '''punk rock''' at mga subhenre nito. Maituturing itong kontra-kultura dahil maraming aspekto nito ang sumasalungat sa mga dominanteng pag-aasal at paniniwala ng lipunan. == Etimolohiya == Mula ika-16 hanggang ika-18 siglo ay popular na ang terminong "punk" sa Ingglatera na may negatibong kahulugan bilang "isang puta, patutot, butangero, gangster o sanggano". Gayundin ang pakahulugan ni [[William Shakespeare]] sa kanyang mga komedyang ''The Merry Wives of Windsor''<ref>"This punk is one of Cupid's carriers:..." sabi ng karakter na si Pistol.</ref> (1602) at ''Measure for Measure''<ref>"My lord, she may be a punk;..." at "Marrying a punk, my lord, is pressing to death,..." sabi ng karakter na si Lucio.</ref> (1623). Di rin nalalayo ang pakahulugan ng mga modernong diksiyunaryong Ingles na "isang bagay o tao na inutil at walang kuwenta".[[Image:CBGB club facade.jpg|thumb|right|200px|Ang rock club na CBGBs sa New York.]] Sa Estados Unidos unang ginamit ang katawagang "punk rock" noong 22 Marso 1970 sa diyaryong ''Chicago Tribune'' nang ilarawan ni Ed Sanders (bokalista ng The Fugs) ang kanilang solo album bilang "punk rock--redneck sentimentality".<ref>Shapiro (2006), p. 492.</ref> Nailathala naman sa Disyembre 1970 isyu ng magasing ''Creem'' ang panunuya ng peryodistang si Lester Bangs nang ipalagay niya ang mga bandang mainstream "who never make fools of themselves the way that Stooge punk does" bilang paghahambing kay Iggy Pop (bokalista ng The Stooges).<ref>Bangs, Lester. "Of Pop and Pies and Fun", ''Creem.'' Disyembre 1970.</ref> Si Dave Marsh ang unang kritiko ng musika na gumamit nito sa Mayo 1971 isyu ng ''Creem'' nang ilarawan niya ang bandang ? and the Mysterians bilang isang "landmark exposition of punk rock".<ref>Shapiro, p. 492.</ref> Naisulat din noong 1971 ni Greg Shaw sa kanyang fanzine na ''Who Put the Bomp'': "what I have chosen to call 'punk rock' bands--white teenage hard rock of '64-'66 (Standells, Kingsmen, Shadows of Knight, etc.)".<ref>Gendron (2002), p. 348.</ref> Nagkaroon naman ng "Punk Top Ten" sa fanzine na ''Flash'' noong Hunyo 1972 bilang pagraranggo sa mga album na lumabas noong 1960s.<ref>Taylor (2003), p. 16.</ref> Mayo 1973 nang lumabas ang panandaliang magasing pangkolehiyo na ''Punk'' ni Billy Altman.<ref>Laing (1985), p. 13; "Punk Magazine Listening Party # 7", ''Punk Magazine'', 20 Hulyo 2001.</ref> Mayo rin ng sumunod na taon, 1974, nirebyu ng kritikong si Robert Hilburn sa ''Los Angeles Times'' ang pangalawang album ng New York Dolls at nagbanggit na "perhaps the best example of raw, thumb-your-nose-at-the-world, punk rock since the Rolling Stones'..."<ref>Hilburn, Robert. "Touch of Stones in Dolls' Album", ''Los Angeles Times.'' 7 Mayo 1974.</ref> Pagpasok ng 1975, ginagamit na ang salitang "punk" bilang pagkategorya sa kung sinu-sino at magkakaibang bandang rock sa Amerika. Kasabay nito ang pagsikat ng eksena sa isang rock club sa New York na kung tawagin ay '''CBGBs'''. Bagama't "street rock" ang bansag ng may-ari ng club na si Hilly Kristal sa nabubuong kilusang underground sa kanyang lugar, ang magasing ''The Aquarian'' ang nagbinyag dito ng katagang punk "to describe what was going on at CBGBs".<ref>Savage (1991), pp. 130-131.</ref> Huling bahagi ng taon nang pumasok sa eksena ang fanzine na ''Punk'' (katukayo ng nauna) na sinimulan ng kartunistang si John Holmstrom, manunulat na si Legs McNeil, at pabliser nitong si Ged Dunn—na pawang magkakaklase sa hayskul. Krusyal ang pagpasok ng ''Punk'' sa eksena sapagka't ito ang nagkodipika ng nasabing termino. Ayon kay Holmstrom: "It was pretty obvious that the word [punk] was getting very popular. We figured we'd take the name before anyone else claimed it. We wanted to get rid of the bullshit, strip it down to rock 'n' roll. We wanted the fun and liveliness back."<ref>Savage, p. 131.</ref> == Musika == ===Garage rock at Mod=== Kalagitnaan ng 1960s nang pumutok ang '''garage rock''' sa Estados Unidos na isa sa naging ninuno ng punk rock. Tinawag na "garage" rock sapagka't karamihan sa mga baguhang banda ay binubuo ng mga tinedyer na mula sa panggitnang uri na kadalasa'y nag-eensayo sa garahe ng kani-kanilang bahay sa paligid-lungsod.<ref>Abbey (2006), p. 74.</ref> Dahil sa walang-karanasan sa musika at pagtugtog ng instrumento, karaniwan nang paungol ang pag-awit—kundi man pasigaw, distorted ang tunog ng gitara—salamat sa "fuzzbox", at humigit-kumulang sa tatlo ang chords—tulad na lamang ng kantang "Louie, Louie" na kinober ng The Kingsmen.<ref>Sabin (1999), p. 157.</ref> Ang minimalistang tunog ng garage rock ay naimpluwensiyahan ng British Invasion gaya ng mga bandang '''mod''' sa Ingglatera na The Small Faces at The Who—nagpasikat sa awiting "My Generation". Tulad ng kantang "All Day and All of the Night" ng The Kinks, ang "predecessors of the whole three-chord genre--the Ramones' 1978 'I Don't Want You,' for instance, was pure Kinks-by-proxy."<ref>Harrington (2002), p. 165.</ref> Bagama't di maikakategoriyang punk rock, marami sa mga bandang garage rock ang isa sa mga unang binansagan ng "punk" ng midya.[[Image:IggyPop1979.jpg|thumb|right|150px|Si Iggy Pop ng The Stooges.]] ===Proto-punk=== Mula huling bahagi ng 1960s hanggang unang bahagi ng 1970s, naglitawan ang mga grupong magkakaiba ang tunog nguni't maituturing na maimpluwensiya ''(influential)'' sa pagsilang ng punk rock. Ayon sa gabay ng ''Allmusic'', kabilang ang mga nasabing banda sa bansag na '''proto-punk''' bagama't hindi ito "cohesive movement, nor was there a readily identifiable proto-punk sound that made its artists seem related at the time," at ang tanging nagbibigkis sa isa't isa ay ang kani-kanilang aktitud o itsura na "consciously subversive and fully aware of its outsider status."<ref>"Proto-punk" mula sa ''Allmusic.com''</ref> Sumulpot noong 1969, ang debut albums ng dalawang grupong garage rock mula sa Michigan ang magiging sentral sa tunog ng proto-punk: ang ''Kick Out the Jams'' ng '''MC5''' mula sa Detroit, kung saan "most of the songs are barely distinguishable from each other in their primitive two-chord structures" na maikukumpara sa tugtugan ng mga naunang bandang garaheng bato gaya ng Blue Cheer, ? and the Mysterians, at The Kingsmen;<ref>Bangs, Lester. "MC5: Kick Out the Jams" rebyu, ''Rolling Stone'', 5 Abril 1969.</ref> at ang self-titled album ng '''The Stooges''' sa pangunguna ng bokalista nitong si Iggy Pop—itinuturing na "Godfather of Punk"—na tila ba "sound of Chuck Berry's air-mobile after thieves stripped it for parts."<ref>Marcus (1979), p. 294.</ref> Ang ''The Stooges'' ay pinrodyus ni [[John Cale]] ng grupong experimental rock sa New York na '''The Velvet Underground'''--na may "reputation as the first underground rock band."<ref>Taylor, p. 49.</ref> Samantala, maimpluho rin ang bandang '''The Modern Lovers''' ni Jonathan Richman na isang deboto ng V.U. sa Boston. Bukod sa mga nabanggit, ang ilan pang pangkat o indibidwal na malaki ang naiambag sa pagdebelop ng punk rock ay ang glam na '''The New York Dolls''', ang Rocket from the Tombs, sina Lou Reed (ex-V.U.) at Captain Beefheart, ang elektronikang duo na Suicide, at ang triong Death mula sa Amerika; si [[David Bowie]], ang space rock na Hawkwind, at ang mga grupong art rock na '''Roxy Music''' at Doctors of Madness mula sa Ingglatera; at ang krautrock naman na Neu! mula sa [[Alemanya]]. == Reperensiya == {{reflist}} == Sanggunian == * Abbey, Eric James (2006). ''Garage Rock and Its Roots: Musical Rebels and the Drive for Individuality '' (N.C: McFarland & Co). * Gendron, Bernard (2002). ''Between Montmartre and the Mudd Club: Popular Music and the Avant-Garde'' (Chicago: University of Chicago Press). * Harrington, Joe S. (2002). ''Sonic Cool: The Life & Death of Rock 'n' Roll'' (Milwaukee: Hal Leonard). * Laing, Dave (1985). ''One-Chord Wonders: Power and Meaning in Punk Rock'' (Philadelphia: Open University Press). * Marcus, Greil, ed. (1979). ''Stranded: Rock and Roll for a Desert Island'' (New York: Knopf). * Sabin, Roger (1999). ''Punk Rock, so What? The Cultural Legacy of Punk'' (London: Routledge). * Savage, Jon (1991). ''England's Dreaming: The Sex Pistols and Punk Rock'' (London: Faber and Faber). * Shapiro, Fred (2006). ''Yale Book of Quotations'' (New Haven: Yale University Press). * Taylor, Steven (2003). ''False Prophet: Field Notes from the Punk Underground'' (Middletown: Wesleyan University Press). == Kawing na panlabas == [[Kategorya:Musika]] [[Kategorya:Kultura at sining]] [[Kategorya:Politika]] [[Kategorya:Pilosopiya]] [[Kategorya:Etika]] mx4ni9alqq1x2hv7l823ak4h3ahsm9i 0 161918 2208043 2206443 2026-05-20T03:52:20Z WayKurat 2259 Undid 8 revisions from [[Special:Diff/2197214|2197214]] until [[Special:Diff/2206443|2206443]] 2208043 wikitext text/x-wiki {{Infobox television station | callsign = DYLS-TV (GTV-27 Cebu) | city = [[Cebu City]] | country = Philippines | logo = | branding = GTV-27 Cebu | analog = 27 ([[UHF]]) | digital = [[DYSS-TV]] 26 ([[UHF]]; ''[[ISDB|ISDB-T]]'') (test broadcast)<br />[[Virtual channel|Virtual]]: 7.02 | affiliations = [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] ([[Owned-and-operated station|O&O]]) | founded = {{start date|1995}} | airdate = {{Plainlist| * {{start date and age|1995|08|25}} {{small|(as Citynet 27)}} * {{start date and age|2005|11|11}} {{small|(as QTV/Q)}} * {{start date and age|2011|02|28}} {{small|(as GMA News TV)}} * {{start date and age|2021|02|22}} {{small|(as GTV)}} }} | former_affiliations = {{Plainlist| * Independent (1995-1999) * [[Fox Networks Group Asia Pacific|STAR TV]] through [[Channel V|Channel [V]]] (1999-2001) * Silent (2001-2005) * [[Q (TV network)|QTV/Q]] (2005-2011) * [[GMA News TV]] (2011-2021) }} | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 20 kW | erp = 113.4 kW | repeater = DYBJ (Tacloban 26)<br> [[DYBM-TV|DYBM]] (Dumaguete 28) | coordinates = | location = [[Metro Cebu]] | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]] | sister_stations = {{Plainlist| * [[DYSS-TV]] ([[GMA Network|GMA]]) * [[DYSS|GMA Super Radyo DYSS 999 Cebu]] * [[DYRT-FM|Barangay RT 99.5 Cebu]] }} | callsign_meaning = "Loreto Stewart" | website = [http://www.gtv.ph/ GTV.ph] }} Ang '''DYLS TV''' channel 27, ay isang estasyon sa [[GMA News TV]] na network sa [[telebisyon sa Pilipinas]]. Ang istudyo na ito ay nakahimpilan sa GMA Network Center, Nivel Hills, Apas, at [[Dakbayan sa Sugbo]]. ==Digital na telebisyon== ===Digital channels=== <!-- PLEASE DO NOT REMOVE INFORMATION BEYOND THIS AREA.--> DYLS-TV's feed is broadcast on DYSS-TV digital subchannel operates on UHF channel 26 (545.143&nbsp;MHz) and broadcasts on the following subchannels: {| class="wikitable" |+Subchannels of DYSS-TV ! Channel ! [[Display resolution|Video]] ! [[Aspect ratio (image)|Aspect]] ! Short name ! Programming ! Note |- | 7.01 | rowspan="7" | [[480i]] | rowspan="8" | [[16:9]] | '''GMA''' | GMA Cebu <small>(Main DYSS-TV programming)</small> | rowspan="6" | [[Commercial broadcasting|Commercial broadcast]] (15&nbsp;kW) |- | 7.02 | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV Cebu]] <small>(DYLS-TV programming)</small> |- | 7.03 | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia Channel|Heart of Asia]] |- | 7.04 | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | 7.05 | '''I HEART MOVIES''' | [[I Heart Movies]] |- | 7.06 | '''PINOY HITS''' | Pinoy Hits |- | 7.07 | '''(UNNAMED)''' |style="background-color:#EBE9E8"| {{center|Test feed}} | Black screen |- | 7.31 | [[240p]] | '''GMA1SEG''' | GMA Cebu | [[1seg]] broadcast |} {{Metro Cebu TV}} {{stub}} [[Kategorya:Mga himpilan ng telebisyon sa Kalakhang Cebu]] e5v6wvhhcsp52hhoo2pcoxmvq33qm8a 0 162622 2208013 1924650 2026-05-20T01:32:49Z Aubreyjanev 159817 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2208013 wikitext text/x-wiki {{Dead end|date=Disyembre 2013}} {{Infobox television | image = Glee title card.svg | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = comedy-drama, LGBTI+ related TV series, Musikal, komedya romantika, teen drama | creator = Ryan Murphy, Brad Falchuk, Ian Brennan | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = Ryan Murphy, Brad Falchuk, Ian Brennan | creative_director = | presenter = | starring = Dianna Agron, Darren Criss, Heather Morris, Damian McGinty, Kevin McHale, Chris Colfer, Lea Michele, Cory Monteith, Amber Riley, Naya Rivera, Mark Salling, Jenna Ushkowitz, Harry Shum, Chord Overstreet, Matthew Morrison, Jane Lynch, Melissa Benoist, Dot Jones, Adam Lambert, Gwyneth Paltrow, Mike O&#39;Malley, Max Adler, Blake Jenner, Jayma Mays, Jessalyn Gilsig, Becca Tobin, Ashley Fink, Iqbal Theba, Vanessa Lengies, Jonathan Groff, NeNe Leakes, Grant Gustin, Lauren Potter, Samuel Larsen, Alex Newell, Jacob Artist, Idina Menzel | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = James S. Levine | country = Estados Unidos ng Amerika | language = Ingles | num_seasons = 6 | num_episodes = 121 | list_episodes = list of Glee episodes | executive_producer = Ryan Murphy, Brad Falchuk, Dante Di Loreto, Ian Brennan, Russel Friend, Garrett Lerner, Bradley Buecker | producer = Alexis Martin Woodall, Roberto Aguirre-Sacasa | news_editor = | location = | cinematography = Michael Goi | animator = | editor = single-camera setup | camera = single-camera setup | runtime = 42 minuto, 48 minuto, 58 minuto | company = 20th Century Studios, 20th Television | distributor = 20th Television, Netflix, Disney+ | budget = | network = Fox Broadcasting Company | picture_format = 16:9 | audio_format = | first_run = | released = | first_aired = {{start date|2009|5|19}} | last_aired = {{end date|2015|3|20}} | preceded_by = | followed_by = | related = | website = http://www.fox.com/glee | website_title = | production_website = | production_website_title = }} Ang '''''Glee''''' ay isang musikal na komedya at dramang serye sa telebisyon na ipinapalabas sa Fox sa [[Estados Unidos]], at sa Global sa Canada. Tungkol ito sa glee club na New Directions ng isang mataas na paaralan na nakikipagkompetensiya sa mga kompetison na pang show choir, habang ang mga miyembro nito ay hinaharap ang mga isyu ng relasyon, sekswalidad, panglipunan. Ang paunang pangunahing tauhan ay binubuo ng guro ng Espanyol na si Will Schuester (Matthew Morrison), cheerleading coach Sue Sylvester (Jane Lynch), gabay at tagapayo na si Emma Pillsbury (Jayma Mays), ang dating asawa ni Will na si Terri (Jessalyn Gilsig), at walong miyembro na ginagampanan nila Dianna Agron, Chris Colfer, Kevin McHale, Lea Michele, Cory Monteith, Amber Riley, Mark Salling at Jenna Ushkowitz. Sa ikalawang season, ang pabalik-balik na miyembro na sina Mike O'Malley, Heather Morris at Naya Rivera ay naitaas sa pangunahing tauhan. Ang serye na ito ay nilikha nila Ryan Murphy, Brad Falchuck, at Ian Brennan, na unang naisip ang ''Glee'' bilang isang pelikula. Silang tatlo ang sumusulat ng mga yugto ng serye, habang si Murphy at Falchuk ang mga nangungunang direktor ng palabas. Ang pinakaunang yugto nito ay ipinalabas noong 19 Mayo 2009, at ang unang season nito ay nahayag mula 9 Setyembre 2009 hanggang 8 Hunyo 2010. Ang pangalawang season nito ay nagismula noong 21 Setyembre 2010, at pinayagan nang magkaroon ng pangatlong season. Tampok ng ''Glee'' ang mga natatanging bilang na musikal sa telebisyon na pinili ni Murphy, na may hangaring may mapanatili na pagkapantay ang mga show tunes at chart hits at sa pinangunahan ni Adam Anders. Ang mga kantang ginamit sa palabas ay inilalabas para sa publiko sa iTunes Store sa linggo na ito ay palabas at may mga sunod-sunod nang plaka ng ''Glee'' ang naipalabas ng Columbia Records. Ang musika ng ''Glee'' ay naging komerysal na tagumpay, na may lagpas dalawampu’t isang milyon na digital single na benta at siyam na milliong benta ng album. Kasama sa mga produkto ng serye ay ang mga DVD at By releases, isang pang kabataan na serye ng mga libro, isang aplikasyon para sa iPad, at isang larong pang-karaoke para sa Wii. Sa kalagitnaan ng ungang season nito, nakatanggap ang ''Glee'' ng pangkalahatang magandang pagsusuri mula sa mga kritiko, na may timbang ng Metacritic na tinatayang 77 pursiyento batay sa impresyon ng 18 na kritikal na pagsusuri. Ang season na ito ay na-nomina para sa labingsyam na Emmy Awards, apat na Golden Globe Awards, anum na Satellite Awards at pitumpu’t-pito pang ibang parangal na may panalo kabilang ang 2010 Golden Globe Award for Best Television Series-Musical or Comedy, at Emmy Awards para kay Jane Lynch, sa panauhing bituin na si Neil Patrick Harris, at ang direksiyon ni Myrphy para sa pangunahing yugto. Noong 2011, nakamit muli ng palabas ang Golden Globe Award for Best Television Series-Musical or Comedy at nanalo sila Jane Lynch at Chris Colfer bilang Best Supporting Actress at Best Suporting Actor; nakatanggap din ng nominasyon sila Matthew Morrison at Lea Michele para sa Best Actor at Best Actress. Napili ang palabas ng Fox para sa inaasam-asam na oras ng palabas na sumunod sa paglabas ng network ng Superbowl XLV noong 2011. Ipinaalam ng Fox noong 4 Mayo 2011 na si Murphy at ang studyo ay maglalabas ng pelikulang konsiyerto ''Glee Live! In Concert!'' na tampok ang mga pagganap at ang mga pangyayari sa likod ng parating na paglibot ng ''Glee Live!'' Ang pelikula ay magiging sa ilalim ng direksiyon ni Kevin Tancharoen at nakatakdang ipalabas sa Estados Unidos sa 12 Agosto 2011 '''Produksiyon''' '''Pagkabuo''' Unang naisip ni Ian Brennan ang ''Glee'' batay sa kanyang sariling karanasan bilang myembro Prospect High School na show choir sa Mount Prospect Illinois. Una niyang nakita sa isipan ang ''Glee'' bilang isan pelikula, kaysa serye sa telebisyon, at kanyang isinulat ang unang manuskripto ooong Agosto 2005 sa tulong ng Screenwriting for Dummies. Natapos niya ang manuskripto noong 2005, ngunit sa ilang taon ay hindi makalikha ng pagkawili para sa proyekto. Si Mike Novick, isang tagalikha sa telebisyon at kaibigan ni Brennan, ay myembro sa dyim kung saan myembro din si Ryan Murphy, ay siyang nagbigay kopya ng manuskripto kay Murphy. Naging myembro din ng show choir si Murphy sa kolehiyo, at naramdaman na nakakaugnay siya sa manuskripto. Iminungkahi ni Murphy at ng kanyang kasamahan sa Nip/Tuck na si Brad Falchuk na gawing palabas sa telebisyon ang ''Glee''. Binago ang kalahatan ng manuskripto at kinuha ito ng Fox labing-limang oras pagkatanggap nito. Ipinalagay ni Murphy na bilang bahagi sa tagumpay ng network sa [[American Idol]] na "Kauna-unawa para sa network na may pinakamalaking tagumpay sa TV, na isang musical, na gumawa sa ganoong ugat.” Si Murphy at Falchuk ang naging pangunahing tagalikha ng palabas ang tagapagpatakbo ng palabas, habang si Brennan ay pangalawang tagalikha at si Novick ay tagagawa. Sila Brennan, Falchuk at Murphy ang nagsusulat ng lahat ng yugto ng palabas. Ang ''Glee'' ay tinalaga sa Lima, Ohio. Pinili ni Murphy ang Midwest na tagpuan bilang isa ding lumaki sa Indiana, at naalala ang mga bisita sa Ohio Kings Island na parke na may tema noong kanyang kabataan. Kahit na nakatalaga ang sa Lima, ang palabas ay sinsapelikula sa Paramount Studios sa Hollywood. Sabi ni Murphy na hindi pa siya nakapanood ng kahit isang High School Musical na inihahambing sa ''Glee'', at ang kanyang interes lamang ay nasa paggawa ng “postmodern na musical,” kaysa paglikha ng “palabas kung saan biglaang kumakanta ang mga tao,” na mas binigyang diin ang ayos ng Chicago. Nilaan ni Murphy para sa palabas na maging isang porma ng pagtalikod sa katotohanan. “Sobrang dami ng mga palabas na tungkol sa mga taong may baril, o sci-fi, o abogado na paikot-ikot. Ito ay ibang kategorya, at walang katulad nito sa ere sa mga network at cable. Lahat ay madilim sa mundo sa ngayon, kaya pumatok ang Idol. Ito ay purong pagtalikod sa katotohanan.” Murphy intended the show to be a form of escapism. " aniya. Nilayon ni Murphy na lumikha ng pampamilyang palabas na makawili ng matatanda at mga kabataan din, na may nangununang matatandang tauhang kapantay ng mga nangungunang kabataaang tauhan. Si Murphy ay mga plano nang nagawa para sa tatlong taon na pagtakbo ng palabas. '''Musika at Koreograpia''' Tampok ng serye ang ilang cover ng mga kanta na kinanta ng mga tauhan. Si Murphy ang responsable sa pagpili ng mga kantang ginamit, at Nagsusumikap si Murphy na mapanatilng balance ang mga show tunes at kung ano ang pinakatsikat sa chart. “Gusto na mayroon bagay para sa lahat sa bawat yugto. Ito ay mahirap na paghahalo, pero ito ay napakahalaga-ang pagbalanse nito.” Ang pagpili ng mga kanta ay mahalaga sa pagbuo ng manuskripto, at ipinaliwanag ni Murphy na “Ang bawat yugto ay may tema sa pinakaloob nito. Pagkatapos kong isulat ang manuskripto, piili ako ng kanta na maktutulong sa pag-usad ng kuwento.” Gayundin, sa isang panayam noong 2010 ni Allison Kugel, sinabi ni Chris Coffer na “Nagkaroon na ng mga pagkakataon na ako ay lumapit kay Ryan Murphy (Ang lumikha ng ''Glee'') at sinabi sa kanya ang mga ilang bagay na nangyari sa akin, at kanyang isinusulat ito sa palabas. O kaya naman tatanungin niya ako kung anong kanta ang gusto kong kantahin, sa iba’t-bang sitwasyon. Sa tingin ko wala naman sa amin ang diretso na nagbibigay ng ideya sa tauhan o sa kuwento, pero sigurado na ninanakaw sila mula sa amin.” Para sa pangalawang season, may paglipat tungo sa paggamit ng mas maraming kanta mula sa Top 40, sa pagsisikap na umapila sa mga may edad mula 18-49. Nagulat si Murphy sa madaliang pagpayag ng mga nilapitang [[record label]] para sa paggamit ng mga kanta at ipinaliwanag na “Tingin ko ang susi para doon ay nagustuhan nila ang punto nito. Nagustuhan nila na ang palabas ay tungkol sa pag-asa sa mabubuting bunga, at mga kabataan, at ang pinaka-bahagi ay pag-interpreta ng mga klasiko para sa panibagong manonood.” Ilan sa mga nilapitan tulad nila Bryan Adams, Guns N' Roses at Coldplay ay hindi pumayag na gamitin ang kanilang musika, ngunit noong Hunyo 2010 ay nagbago ng desisyon ang Coldplay at pumayag na gamitin ng ''Glee'' ang kanilang talaan. Inihayag ni Adams sa kanyang Tiwtter account na ang mga tagalikha ng ''Glee'' ay hindi kalianman humingi ng permiso mula sa kanya at hinikayat sila na “pulutin ang telepono.” Ang kompositor na at musikerong si Billy Joel ay nag-alok na gamitin ang marami niyang kanta sa palabas, at ang iba ay nag-alok na libren gamitin ang kanilang kanta. May serye ng ''Glee'' soundtrack album ang naipalabas sa pamamagitan ng Columbia Records. Ang mga kantang tampok sa palabas ay inilalabas at maaaring makuha sa iTunes mga dalawang lingo bago lumabas ang mga yugto sa ere, at sa iba bang labasan ng teklado at mobile carriers matapos ng isang lingo. Ang tagalikha ng musika sa ''Glee'' ay nagsimula na magdagdag ng orihinal na mga kanta sa palabas, tulad ng “Loser Like Me” at Get It Right” sa yugto noong 15 Marso 2011. Ang koreograpiya ay sa pamamagitan ni Zach Woodlee at tampok ang apat hanggang walong natatanging bilang sa bawat yugto. Sa sandaling nakapili na si Murphy ng kanta, may mga karapatan na ibinagay ang mga tagapaglathala sa pamamagitan ng superbisor ng musika na si PJ Bloom, at ang tagagawa ng musika na si Adam Anders ray inaayos ito para sa mga tauhan ''Glee''. Ang mga natatanging bilang ay tinatalasa muna ng mga tauhan, habang ito ay ginagawan ni Woodlee ng koreoprapiya na pagkatapos ay itinuturo sa mga tauhan at pinepelikula.Ang mga kanta sa studyo ay ginagawa pagkatapos.. Ang proseso ay nagsisimula 6–8 linggo bago ang isang yugto ay pinepelikula, at maaaring magtapos ang huling araw sa panibagong araw ng pagpelikula ng panibagong yutgo. Ang bawat yugto ay mahalagang mahigit 3,000,000 dolyar upang mabuo at maaaring tumagal ng hanggang sa 10 araw na gawin. bilang isang resulta ng detalyadong koreograpia. Sa banding dulo ng 2010, iniulat ni Bloom na ang proseso ay mas umikli,. "kasing bilis ng ilang lingo lamang" Para sa pangalawang season, ang mga tagalikha ay una nang inalok ng mga tagalathala at record labels ng mga linsensiya, at ang produksiyon ay nagismula bago pa man mabigay ang mga permiso. '''Pagpapalaganap''' Bago pa man ang paglabas ng pangalawang yugto, ang mga tauhan ng ''Glee'' ay nag-ikot sa nabibilang na tindahan ng Hot Topic sa kabuuan ng bansa. Kinanta ng mga tauhan ang pambansang awit na US sa pangatlong laro ng 2009 World Series. Sila ay inaya ng Macy’s na magtanghal sa 2009 Macy’s Thanksgiving Day Parade, pero ang plano ay hindi pinayagan ng punong tagapagbalita dahil ang ''Glee'' ay pinapalabas sa kalabang network. Ang isa sa mga naglikha ay nagkomento sa pagtanggi sa mga tauhan: “Naiintindihan ko ang posisyon ng NBC, and inaabangan na makita ang float ni Jay Leno.” Dahil sa tagumpay ng palabas, ang mga tauhan ay nag-konsiyerto pagkatapos ng unang season at binisita ang Phoenix, Chicago, Los Angeles at New York. Karagdagan pa, nagtala pa ang mga tauhan ng cover ng fWham!'s "Last Christmas", na inilabas bilang isang kanta ngunit hindi lumabas sa palabas hanggang Disyembre 2010. Muling bubuhayin nila Matthew Morrison, Lea Michele, Cory Monteith at Chris Colfer ang kanilang mga papel bilang Will, Rachel, Finn and Kurt para sa kameyang yugto ng The Cleveland Show, Lumabas sina Lea Michele, Cory Monteith at Amber Riley bilang mga turista sa pangunahing yugto ng ika-dalawampu’t dalawang season ng The Simpsons. Lumabas sina Jane Lynch, Chris Colfer, Cory Monteith, at Amber Riley sa 2010 MTV VMAs noong 12 Setyembre 2010. Nang lumabas sina Agron, Michele at Monteith at nagpose sa mga may kalaswaang larawa para sa edisyon ng GQ magasin para sa Oktubre,ang palabas ay napuna ng Parents Television Council (PTC). Nagkomento ang president ng PTS na si Tim Writer na ang '''Glee''' ay may maraming kabataang tagapaghanga, at na “Sa pagpayag sa ganitong uri ng halos pornograpiyang display ipinakita ng mga tagalikha ng palabas ang kanilang mga intension ang direksiyon ng palabas. At ito ay hindi maganda para sa mga pamilya.” Ang ang panglaganap na poster para sa unang season na ipakita ng mga bituin ang paggamit ng kanilang kanang kamay upang gumawa ng isang "L" para punan ang L sa salitang ''Glee''. Ang panglaganap na poster para sa ikalawang season ay ipinakita ang mga bituin na may kapares na naghahagis ng slushies sa kamera.. ''GleeLive! In Concert!'' ay nagsimula noong Mayo 2010 at nakita ang tauhan sa paglilibot ng apat na mga lungsod sa Estados Unidos para sa mga natitirang buwan. Isang pangalawang binti ay naka-takda para sa UK at Ireland sa Hunyo2011. Ang tauhan ay nagtanghal din sa ikapitong season ng The X Factor noong 5 Disyembre 2010. '''Mga Tauhan''' Sa paghanap ng mga tauhan para sa ''Glee'', naghanap si Murphy ng mga artistang kayang manguna sa mga papel na pangteatro. Sa halip ng paggamit ng tradisyunal na network na pagtawag sa mga artista, ginugol niya ang tatlong buwan sa Broadway, kung saan kanyang nakita si Matthwe Morrison, na kalian lamang ay nanguna sa entablado ng Hairspray at The Light in the Piazza, si Lea Michele, na nanguna sa Spring Awakening, at Jenna Ushkowitz na nasa panibagong bersiyon ng The King and I. Ang mga aktor na walang karanasan sa dula na ginustong makapasok ay kinakailangan patunayan na kaya nilang kumanta at sayaw pati na rin ang umarte. Si Chris Colfer ay walang nakaraang propesyonal na karanasan,ngunit isinulat ni Murphy ang tauhan na si Kurt Hummel para sa kanya upang ganapin. Si Jayma Mays ay nag-audition sa kantang "Touch-a, Touch-a, Touch-a, Touch Me" mula sa The Rocky Horror Show habang si Cory Monteithu ay nagsumite ng teyp ng kanyang sariling umaarte lamang, at noon ay hiningan na magsumite ng isang pangalawang,musikal na teyp, kung saan siya ay kumanta ng "isang cheesy, '80smusic-video-style na bersiyon" "Can’t Fight This Feeling " ng REO Speedwagon. Si Kevin McHale ay dumating mula sa isang boy-band na karanasan, at nagint bahagi ng grupong Not Like Them. Ipinaliwanag na ang mga pagkakaiba-iba ng mga karanasan ng mga tauhan ay sumasalamin sa hanay ng iba't ibang estilo sa musika sa loob ng palabas mismo: "Ito ay isang halo ng lahat ng bagay:. Classic rock, mga kasalukuyang mga bagay-bagay, R & B. Kahit ang musical na pang teatro ay hinalo. Hindi mo palaging makilala ito.” Si Jane Lynch ay orihinal na magkaroon lamang ng isang umuulit na papel sa palabas, ngunit naging isang regular sa serya nang ang isang pangunahing yugto para sa Damon Wayans na kanyang pingtrabahuan sa ABC ay hindi nagtagumpay. Kinontrata ang tauhan para sa isang potensiyal na tatlong pelikula ng ''Glee'', na sa kanilang kontrata ay nakasaad na "[Ang aktor] nagbibigay sa Fox ng tatlong eksklusibo, hindi mababawing opsiyon upang umayon sa [ang mga artista] hanggang sa pagkakabanggit,na tatlong pelikula.” Kahit na sakasunduang ito ay walang pelikula ang nababalak. Tampok ng ''Glee'' ang labinlimang pangunahing papel na may star billing. Si Morrison ay gumaganap na si Will Schuester, Espanyol guro ng mataas na paaralan ng McKinley na naging director ng Glee club, na umaasang maibalik kanyang dating kaluwalhatian. Si Lynch ang gumaganap na Sue Sylvester, punong director ng "Cheerios" na pulutong ng Cheerleading at ang pinakamatinding kaaway ng Glee Club. Si Mays ay lumilitaw bilang Emma Pillsbury, isan mysophobic tagapayo ng paaralan na may nararamdaman para kay Will, at si Jessalyn Gilsig na gumaganap na Terri Schuester, ang dating asawa ni Will, na sa huli ay diniborsiyo pagkatapos ng limang taon ng kasal dahil nagpanggap siyang buntis. Si Lea Michele na gumaganap na Rachel Berry, ang mahusay na bituin ng Glee club na madalas ay naaapi ng mga Cheerios at manlalaro ng football. Si Monteith ang gumaganap na Finn Hudson, bituing quarterback ng koponan ng football ng paaralan na ipinagsasapalaran ang paglayo ng mga kanyang mga kaibigan sa kanyang pagsali sa Glee Club. Kasama din sa clubsi Amber Riley bilang si MercedesJones, isang itim na mahlig sa moda at diva na idinadamdam na kumanta ng back-up; si Colfer bilang KurtHummel-isang baklang countertenor; si McHale bilang bilang Artie Abrams, isang tumutugtog ng gitara at paraplegic; at Ushkowitz bilang Tina Cohen-Chang, isang Asyano-Americanong estudyante na may mga pekeng depekto sa pananalita. Si Mark Salling ang gumaganap na Noah "puck" Puckerman, isang kaibigan ni Finn na nasa koponan ng football na sa ay hindi sinang-ayunan si Finn sa pagsali sa Glee club, ngunit sa paglaon suamli din sa club. Si Dianna Agron ang gumaganap na Quinn Fabray, isang cheerleader at kasintahan ni Finn na sa paglaon ay sumali din. Si Naya Rivera at HeatherMorris, na gumanap bilang Cheerios at tagakanta ng Glee club na sina Santana Lopez at Brittany Pierce, ay orihinal na paulit-ulit na aktor, ngunit nang nagsimula ang pangalawang season ay ginawang regular. Si Mike O'Malley, na gumaganap Burt Hummel, ang ama ni Kurt rin ay nagin isang regular din sa pangalawang season. Sa isang pakikipanayam sa Ryan Seacrest sa Hunyo 2011, inihayag ni Ryan Murphy ang mga kasalukuyang hanay ng mga kasapi ng ''Glee'' ay nagtapos mula sa mataas ng paaralan ng McKinley sa ikatlong season. Ang mga matndang tauhan nila Matthew Morrison at Jane Lynch ay mananatili upang magbigay ng pagpapatuloy sa serye. '''Brodkast''' Ang unang season ng ''Glee'' at may 22 na yugto. Ang pangunahing yugto ay ipinalabas noong Mayp 19, 2009. nagbalik ito noong 9 Setyembre 2009, at ipinalabas noon tuwing Miyerkules sa oras ng 9:00&nbsp;ng gabi hanggang 9 Disyembre 2009, na may kalahata ng labin-tatlong yugto. Noong 21 Setyembre 2009, siyam na yugto pa ang hiningi ng Fox para sa unang season at mauna s mga ito ay inilabas sa ere noong 13 Abril 2010. Ang mga yugto na ito ay ipinalabas tuwing Martes, 9:00&nbsp;ng gabi. Noong 11 Enero 2010 inihayag ng Fox ang pagpayag nito para sa pangalawng season ng palabas. Nagsimula ang produksiyon ng pangalawang season noong Hunyo 2010. Ang pangalwang season ay nagsimula noong 21 Setyembre 2010, at ipinalabas sa ere ng 8:00&nbsp;ng gabi tuwing Martes. Ang orihinal na plano ng Fox ay ilipat ang'' Glee'' tuwing Martes upang mabigyang tuon anIpig pagpapalakas ng mahinang linya ng mga palabas nito tuwing Miyerkules at Huwebes. Ang pangatlong season ay hiningi ng Fox noong 23 Mayo 2010. Ang maagang kaayusan ng kasunduan ay makakamura sa gastos para sa produksiyon sa pagplano at pagsusulat ng manuskripto. Hiniling na ang ''Glee'' ay mapalabas sa iba't-ibang bansa sa mundo kabilang ang Australia, na binisita ng mga myembro ng tauhan para ipalaganap ang paglabas ng serye sa bansa, bago ito lumabas noon Setyembre 2009. Ipinabpalabas din ito sa Canada, New Zealand, at Fiji. Ang bordkast nito sa South Afrika ay diretsong pinapadala ng Fox sa sentro ng bordkast ng M-net sa Johannesburg sa pamamagitan ng beam, imbis na ihatid ang mga teyp. Ito rin ay ipinapalabas sa United Kingdon, Italy, isang linggo matapos lumabas sa ere sa US, at ito ay pinapalitan ang boses sa Italian, Lithuania. Sa Ireland, marami sa mga yugto ay naipapalabas 20 oras matapos ang brodkast sa US. Ang mga Asyanong bansa na nagpapalabas din ng '' Glee'' ay ang Philippines, India, Malaysia, Singapore, Indonesia, at Japan. '''Paninda''' Tatlong soundtrack album ang nilabas kasabay ng unang season ng ''Glee'': ''Glee: The Music, Volume 1'', ''Glee: The Music, Volume 2'' at ''Glee: The Music, Volume 3 Showstoppers''. Dalawang extended plays (EP) ang nasa yugto ng “The Power of Madonna” at “Journey to Regionals”: ''Glee: The Music'', The Power of Madonna at ''Glee: The Music, Journey to Regionals.'' ''Glee: The Music, The Complete Season One'', isang album na pinagsama-sama at tampok ang lahat ng 100 na kanta mula sa istudyo, galing sa unang season ay inilabas ekslusibo lamang sa tindahan ng iTunes. Isang EP na may titulong Glee: The Music, The Rocky Horror Glee Show ay inilabas kasay ng isan yugto noong Halloween. Isa pang EP na dapat sana ay tampok ang Super Bowl ay hindi nailabas. Isang EP na may titulong Glee: The Music, The Christmas Album na tampokang pampaskong mga kanta, at Glee: The Music, Volume 4 ay sabay na inilabas noong Nobyembre 2010. Noong Marso 2011 inilabas ang Glee: The Music, Volume 5. Nailabas din ang Glee sa mga DVD at Blu-ray. Tampok ng Glee&nbsp;– Pilot Episode: Director's Cut ang pangunahing yugto at isang pasilip sa pangalawang yugto na “Showmance.” Nilalaman ng Glee&nbsp;– Volume 1: Road to Sectionals ang unang labin-tatlong yugto ng unang season, at nilalaman ng Glee&nbsp;– Volume 2: Road to Regionals ang huling siyam na yugto ng season. Glee - The Complete First Season ay inilabas noong 13 Setyembre 2010, kasabay ng Glee Season 2: Volume 1. Plano ng Little, Brown Books na maglathala ng limang nobela na pangkabataan at ugnay sa Glee, na mabubuo sa kooperasyon ng tagapaglikha at tagasulat ng palabas. Ang unang napayagang nobela,Glee: The Beginning, ay isinulat ni Sophie Lowell at isang “prequel” sa mga pangyayari sa palabas. Ang pangalawang nobela sa serye, Glee: Foreign Exchange ay isinulat din ni Lowell. Hiwalay sa mga seryeng pangkabataan, ay magsusulat sa pangalawang season si Sue Sylvester ng kanyang talambuhay. Plano ni Murphy na ito a malathala bilang isang tunay na libro, at si Lynch ay maglilibot bilang ang tauhan na si Sue. Ang 20th Century Fox Consumer Products ay may plano na maglabas ng linya ng paninda kaugnay sa Glee tulad ng mga laro, elektrikal na produkto, pambating tarheta. Pananamit at mga estasyonaryo. Ang Macy's ay may mga pananamit na kaugnay sa Glee, at ang Claire's ay may mga palamuti sa katawan. '''Pagtanggap''' '''Kritikal na Pagtanggap''' Nakatanggap ang ''Glee'' ng Metacritic na bilang ng 77 galing sa 100, batay sa 18 na kritikal na pagsusuri. Ito ay pinuri ng mga kritiko sa ilang mga review noong 2009 sa telebisyon. Si James Poniewozik ng Time ay pinuri ito na pang-walong pinakamagandang palabas sa telebisyon ng taon at sinabi: “kapag gumana ang ''Glee''-na madalas naman gumana-ay pangkalahatan, makabagbag-damdamin, at nakakapagpakilig, hindi tulad ng kahit na ano sa telebisyon. Para kay Ken Tucker ng Entertainment Weekly ito ay pang siyam, at ito tinawag ito na “Walang dudang pinakamalakas at ‘di inaasahang tagumpay.” Isinulat ni Lisa Respes France ng CNN na sa unang tingin ay ang ideya ng ''Glee'' ay mukhang “resipi para sa gulo,” ito ay may gayuma at katapangan na imposibleng hindi mapapanood.” Pagkaptapos ng yugto na “Showmance,” pinangalanan ng Parents Television Council ng ‘Pinakamalalang Palabas ng Linggo’ at tinawag ito na “malaswang pangmatangdang serye na hindi angkop sa kabataan.” Isinulat ni Nancy Gibbs ng pahayagan na Time na kanyang narinig ang serye na nilarawan bilang isang ‘di-maka-Kristyano,’ ng isang pangkabataang ministro at kinumento na: “Madali lang maintindihan ang punto niya, kung titingnan mo ang mga detalye […] Nagsisinungaling ang mga studyante, nandaraya, nagnanakaw, nagmamasakim at hinaluan ng droga ang mga cupcake para mabigyan ang mga kapwa studyante ng masamang kaso ng ‘munchies’.” Halos lahat ng Sampung Utos ay nasuway habang ang manonood ay hinihikayat na tawanan ang mga hinanakit, kalokohan at kahihiyan…Iniinsulto nito ang mga bata sa pagmumungkahi na sa panonood lamang ng mga “Masasamang Asal ng mga Tauhan” at gagaya na sila dito. At ang pinangyarihan nito at sa mataas na paaralan, nag-iibg sabihin na ito ay isang paglalakabay na tungo hindi lamang sa kolehiyo at karera, kundi sa pagkatao at pananalig, ang halaga ng popularidad, at ang mga kompromiso ng kailangn natin gawin sa pagitan ng kung ano ba ang gusto natin at kailangan natin.” Si Brian Lowry ng ''Variety'' ay kritikal tungkol sa mga naunang yugto, at binigyang tuon ang mga problema ng pagganap at paglalarawan ng mga tauhan at sinabi na ang mga matatandang tauhan ay “masyadong luko-loko” maliban lang sa tauhan ni Mays na si Emma, na para sa kanya ay nagbibigay ng “pinaka-katubusan.” Pinuri man niya ang pagganap nila Colfer at Michele, isinulat ni Lowry na ang talento na nasa palabas ay nasayang dahil sa “palabiro, mala-guhit-larawan, at nakakagulong punto nito,” at sinabi na “one-hit-wonder’ lamang ang palabas. Kasunod ng kalagitnaang pagtatapos ng season, sinulat ni Lowry na habang ang ''Glee'' ay “nananatiling minsan nakakainis na gulo” ang “mga buhay na buhay na musikal na natatanging bilang at talentadong tauhan ay ang dahilan na ito’y patuloy na nasa kanyang listahan sa TiVona “kailangan niya,” inaamin na “kahit nandiyan ang kakulangan nito, mas hihirap ang telebisyon kung wala ang ''Glee''.” Nang ang pangunahing tagumpay ng ''Glee'' ay nakahatak ngmalking manonood, isinulat ni John Doyle ng Globe & Mail na ang mga naunang palabas ay “maaliwalas, dahil ang ‘motley crew’ ng mga bata ay may pagkamaang-maangan.” Kanyang tinuon na ang tagumpay ng ''Glee'' noong ito ay nagsimula ay nilayo ito sa orihinal nitong tauhan at kuwento, at mas binigyang pansin ang mga bituing bisita sa palabas. “Ang pagkakatuwaan ay wala na sa ''Glee''. Nakita mo dapat ito noong kataas-taasan nito, tila mga nakaraang buwan lamang.” '''Musika''' Ang mga musikal na pagganap ng palabas ay naging pangkalakalan ''(commercial)'' na tagumpay na may mahigit na 21 milyon na kopya ng mga single ng mga tauhan ng ''Glee'' na digital na binibili, at mahigit na siyam na milyong album na nabili sa buong mundo. Noong 2009, nagkaroon ng 25 na single ang nalagay sa Billboard Hit 100, ang pinakamarami na mga kanta mula sa isang artista, magmula pa noong ng nagkaroon ang Beatles ng 31 na kanta sa talaan noong 1964. Noong Pebrero 2011, nalagpasan ng ''Glee'' si Elvis bilang artistang may pinakamaraming kanta na nsa Billboard Hit 100 na talaan, kahit na mas kaunti pa sa ikaapat na bahagi ng mga kanta ay nalagay sa talaan nang higit pa sa isang lingo. Ang pagtanghal ng tauhan ng “Don’t Stop Believin’” ay napatunayang ginto noong Nobyembre 2009, nakakakuha ng mahigit na 500,000 na bentang digital. Ang mga cover ns bersiyon ng serye ng “Take a Bow” ni Rihanna ay nagdulot ng ng magandang epekto sa benta nito, at pinalaki ito nang 189 na porsiyento pagkatapos na ito ay ipinakita sa yugtong “Showmance” ng ''Glee''. Ngunit, mayroon ding kritikal na panira sa mga natatanging bilang, at si kasama si John Dolan para sa ''Rolling Stone'' na nagkumentong “hindi kaya mag-rap ni Matthew Morrison palabas ng ensayo sa 98º” at si Andrew Leahay ng Allmusic ay binigay ang opinion na sina Cory Monteith at Dianna Agron ay “hindi kyang kumanta na kasaing husay ng kanilang kapwa bituin.” Pinuna ni Joal Ryan ng E! Online ang palabas sa "sobrang pagkagawa ng ponograma", particular na inerereklamo na maraming mga kanta ang umaasa masyado sa software Auto-Tune, at tinuon na "Para sa bawat maikling sandali baguhan-at kaibig-ibig-na tunog ni Lea Michele sa "What a Girl Wants” o ang kapani-paniwalang pagkanta ni Monteith ng Speedwagon na REO sa banyo, nandun sina Michele at Monteithna katunog ng panahon ng 1990 na Cher sa" No Air, "o si Monteith na katunog ng Monteith XRZ-200 sa labas ng banyong bersiyon ng “Can’t Fight This Feeling.” Sa kasalukuyan ng pangalawang season, binigyang tuon ni Rob Sheffield para sa ''Rolling Stone'' ang mga yugtong nagbibigay pugay kay Britney Spears at Rocky Horror bilang mga halimbawa nang kanyang papurihan ang ''Glee'' at ang mga pinili nitong musika. Pinuri niya si Murphy sa kanyang mga pinili at pagbuhay sa mga “nakalimutan” na kantang pop at inihambing ang kakaibahan ng palabas sa “MTV sa kalakasan nito” bilang diwa ng popular na kultura. Ilang artista, kabilang sina Slash, Kings of Leon, Red Hot Chili Peppers at Foo Fighters ay hindi pumayag na gamitin ang kanilang mga kanta sa palabas, kaya naman naging malungkot ang tagalikha na si Ryan Murphy at madalas na inaatake ang mga artista sa pagsabi na sila ay gumagawa ng maling desisyon sa pagtanggi na gamitin ang kanilang musika sa kanyang palabas. '''Mga Tagahanga''' Ang mga tagahanga ng ''Glee'' ay kilala bilang mga “gleeks,” isang salitang binuo mula sa mga salitang “glee” at “geek.” Gumawa ang Fox ng “Biggest GLEEK” na paligsahan, na sinusukat ang mga gawaing nasa mga social networking websites tulad ng Facebook, MySpace, na may ugnay sa ''Glee'', at kanilang nalaman na ang paglaki ng mga tagahanga ay nalagpasan ang mga tagahanga ng mga science fiction na palabas ng network. Ang paglibot ng mga tauhan sa mga Hot Topic na tindahan ay pinangalanang “The Gleek Tour.” Ang ''Glee'' ay isa sa mga pinaka-pag uusapan ng telebisyon sa Twitter. Ang mga tagahanga ay marami nang ginawang mga natatanging bilang na nagbibigay pugay sa palabas, na kanilang ibinahagi sa YouTube. Batay sa takbo nito, nagsama ang mga tagabuo ng palabas ang mga instrumental na bersiyon ng ilan sa mga kanta sa ponograma ng palabas. '''Mga Puri''' Nakatanggap ang ''Glee'' ng ilang mga premyo at nominasyon. Noong 2009, nanalo ang serye na ito ng limang Satellite Awards: “Best Musical or Comedy TV Series”, “Best Actor” and “Actress in a Musical or Comedy TV Series”, para kila Morrison at Michele, at “:Best Supporting Actress” para kay Lynch at “Special Achievement for Outstanding Guest Star” para kay Kristin Chenoweth. Noong 2010, nanalo ang palabas ng Golden Globe Award para sa “Best Television Series----Musical or Comedy.” Nakatanggap din ng nominasyon sina Morrison, Michele, at Lynch para sa pagganap. Nakatanggap ng nominasyon ang serye para sa dalawang Writers Guild of America Awards, at ang mga senaryo ay nanomina sa mga kategorya ng “Comedy Series” at “New Series.” Ang mga tauhan ng ''Glee'' ay nakamit ang "Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series" na premyo at the panglabing-anim na Screen Actors Guild Awards. Nakatanggap sina Paris Barclay at Ryan Murphy na nominasyon para sa "Outstanding Directing&nbsp;– Comedy Series" sa Directors Guild of America Awards para sa kanilang trabaho sa ''Glee''. Noong Hulyo 2010, naktanggap ang ''Glee'' ng 19 nominasyon sa Emmy Award , kabilang na ang "Outstanding Comedy Series", "Outstanding Lead Actor&nbsp;– Comedy Series" para kay Morrison at "Outstanding Lead Actress&nbsp;– Comedy Series" para kay Michele. Nanalo ito ng apat na gantimpala, kabilang na ang "Outstanding Supporting Actress in a Comedy Series" para kay Lynch at "Outstanding Guest Performance by a Male Actor in a Comedy Series" para kay Neil Patrick Harris. Noong 16 Enero 2011 nanalo ang palabas ng Golden Globe bilang "Best Television Series - Musical or Comedy" sina Lynch and Colfer ay nanalo ng mga Golden Globe bilang Best Supporting Actress at Best Supporting Actor in a Television Series, Miniseries, or TV Film. Inaanyayahan ang mga tauhan na kumanta sa White House sa utos ni Michelle Obama noong Abril 2010 para sa taunang Easter Egg Roll. '''Mga Marka''' Listahan ng mga marka bawat season {| class="wikitable" |- ! Season !! Oras (ET) !! Simula ng Season !! Katapusan ng Season !! Panahon !! Ranggo !! Manonood (milyon) |- | 1 || Miyerkules 9:00 P.M. (2009) Martes 9:00 P.M. (2010) || 19 Mayo 2009 || 8 Hunyo 2010 || 2009–2010 || #15 (matatanda) #33 (lahat) || 9.77 |- | 2 || Martes 8:00 P.M. (2010–2011) Linggo 10:38 P.M. (6 Pebrero 2011) Martes 9:00 P.M. || 21 Setyembre 2010 || 24 Mayo 2011 || 2010–2011 || #43 || 10.112 |} Ang pangunahing yugto ng ''Glee'' ay nagkaroon ng bilang ng 9.62 milyon na manonood, at ang labing-isa na mga yugto ay nakakuha ng manonood sa pagitan ng 6.10 at 7.65 milyon. Ang anim na sumunod na yugto ay nakakamit ng manonood sa pagitan ng 11.49 at 12.98 milyon, at bumaba sa 8.99 milyon na manonood sa yugto na “Funk.” Nakamit ng glee ang pinakamataas na marka sa katapusan ng season para sa panibagong palabas ng 2009 hanggang 2010 nang ang mga manonood ay tumaas muli sa 11.07 milyon para katapusan ng season. Ang mga naunang dalawampu na yugto ng unang season lamang ang nabilang sa kalkulasyon dahil ang dalawang huling yugto ay inilabas sa ere lagpas na sa tradisyunal na panahon ng pagbilang. Noong 6 Pebrero 2001, pagkatapos ng Superbowl, nakamit ng ''Glee'' ang pinakamataas na marka nito, na may higit pa sa 26.8 milyon na nanuod ng yugto na Superbowl, na tugatog ng 39.5 milyon. '''Pelikula''' Ang ''Glee Live! In 3D!'' , isang pelikula na konsiyerto batay sa konsiyertong lumibot ng mga tauhan, at tampok ang mga tauhan ay nakatakdang lumabas sa United States sa 12 Agosto 2011. '''Kaugnay na Media''' Noong Enero 2010, inihayag na bukas ang paghahanap para sa tatlong bagong papel sa pangalawang season ng ''Glee''. Sila ay bukas sa mga baguhan at propesyonal sa edad na mula 16 hanggang 26, at inisp para maging paksa ng isang espesyal na palabas sa telebisyon, na lalabas sa ere bago lumabas ang pangalawang season sa taglagas ng 2010, kung saan lalabas ang mga bagong miyembro ng tauhan sa unang yugto. Kinumento ni Murphy: “Kahit sino at lahat na ngayon ay may pagkakataon na makabilang sa palabas tungkol sa mga talentadong mga talunan. Gusto naming na maging pinakauna na musikal na komedya sa telebisyon.” Noong 22 Hunyo 2010, ipinakita ni Josef Adalian ng pahayagan ng New York na ang palabas na ito ay hindi matutuloy, dahil sa pagnanais ni Murphy na bigyan ng tuon ang totoong serye, at takot na ang kaguluhan na madudulot nito ay masisira ang ''Glee''. Inihayag ni Adalian na ang grupo ng produksiyon ay pipili pa rin ng ilang mga mananalo at anyayahan sila na lumabas sa ''Glee'', kahit sa isang yugto man lang. Noong Hunyo 2010, naihayag na papangunahan ng Oxygen ang isang seryeng makatotohanan na lalabas sa ere sa Hunyo 2011, na tampok ang mga tagapalabas na maglalaban para sa isang pwesto sa ''Glee''. Noong 7 Hunyo 2010, inilabas sa ere ng UK broadcaster Channel 4 ang ''Gleeful: The Real Show Choirs of America'' sa E4 nitong estasyon. Tiningnan ng dokumentaryong ito ang hindi pangkaraniiwang Amerikong show choir na naging inspirasyon ng ''Glee''. Sa pananalaysay ni Nick Grimshaw, ito nagpunta sa likod ng mga totoong grup ng glee at detalyadong ipinakita ang mga tanyag na taong nanggaling sa show choir kabilang sinla Lance Bass, Ashton Kutcher, Blake Lively, at Anne Hathaway. Ito ay napili at nirekomenda na panuorin ng The Guardian, at sinabi na: “ito ay isang kabigha-bighani na tingin sa New Directions sa totoong buhay at ito ay kasing saya ng palabas nito sa telebisyon.” Si Lucy Mangan ng pahayagan ay maganda ang kanyang komento sa kanyang pagsuri dito at isinulat na: “Mapupuno nito ang iyong puso sa kahit ano mang paraan” at kinumento na: “Ang ''Glee'', ay hindi naman pala isang katawa-tawa at magarbong porma ng pagtakas sa katotohanan. Ito ay makatotohanan.” Ito ay pinanuod ng 411,000 na katao, 2.3 na porsiyento na hati ng manonood. Noong tag-araw ng 2010, inilabas ng Channel 5 sa United Kingdom ang ''Don’t Stop Believing'', isang palabas na naghahanap ng talento, na binigyang-sigla ng tagumpay ng ''Glee''. Tampok ng serye ang mga pagtatanghal ng mga baguhang musikal na grupo na naglalaban sa pamamagitan ng pagtanghal ng mga kilalang kanta sa bagong ayos, at kung saan ang mga manonood ang pipili ng mananalo. Ang mga nag-iisang kumakanta ay hinanap para sumama sa isang grupo upang kumatawan para sa United Kingdom sa Amerikanong grupo ng glee. Inihayag ng taga-kontrol ng Five na si Richard Wolfe na: “May pagsabog sa mga grupo ng mga musikal na nagtatanghal at papasukin ng Don’t Stop Believing yoon.” Si Emma Bunton ang mangunguna ng palabas, na sinabi sa The Belfast Telegraph na siya ay isang “malaking tagahanga” ng ''Glee''. Ang mga hurado ng palabas ay ang dating artista ng East Enders na si Tamsin Outwaite, miyembro ng Blue na si Duncan James, mang-aawit na si Anastacia at ang koreograpo ng ''High School Musical'' na si Charles “Chucky” Klapow. [[Kategorya:Mga Amerikanong serye sa telebisyon]] [[Kategorya:Palatuntunan ng Fox Broadcasting Company]] c2b6o4638di2e2w5nsg7bck13ppz0pr 0 183876 2207999 2198785 2026-05-20T00:11:43Z WayKurat 2259 Undid 12 revisions from [[Special:Diff/2186189|2186189]] until [[Special:Diff/2198785|2198785]] 2207999 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[GMA Network]] 3kx2b2n0a13ue519oz18p39r7wa15rm 10 187747 2208106 1681547 2026-05-20T09:44:20Z Sharktube2000 161034 2208106 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=Clade |link=Archosauria |parent=Eucrocopoda |always_display=yes }}<noinclude> </noinclude><noinclude>{{pp-semi-indef}}</noinclude> 5mdikd5m9fbvcuh1psq23kygm6c8ir5 10 188639 2208103 1681839 2026-05-20T09:42:23Z Sharktube2000 161034 2208103 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Eusuchia |parent=Neosuchia/skip |always_display=yes }} sogkevqgth85w7sox4iyr9uh4l5fs60 10 188644 2208104 1681732 2026-05-20T09:43:35Z Sharktube2000 161034 2208104 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=superordo |link=Crocodylomorpha |parent=Bathyotica |always_display=yes }} 5ptao2cgv3kw3ykwttjgst3230dghbi 10 188649 2208105 1682157 2026-05-20T09:44:03Z Sharktube2000 161034 2208105 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pseudosuchia |parent=Archosauria |always_display=yes }} i1srs2pj99jgcak3spmqt4wxb13pv0k 0 197483 2207970 1685657 2026-05-19T16:18:53Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Kanlurang Bicutan]] 2207970 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kanlurang Bicutan]] 36zc5dtrk3v27j6g8tf7gugfywvwn4d 1 197484 2207968 1685656 2026-05-19T16:18:31Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 2207968 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 9aowjpfg6ux430hwracb5hu3ju9n5et 0 202892 2207953 2172678 2026-05-19T14:12:33Z Julius Santos III 139725 2207953 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | network_name = Aksyon TV | network_logo = Aksyon TV logo.png | logo_size = 250px | slogan = ''Higit sa Balita, Aksyon!''<br>(Better than News, Action!)<br>''Basta Maaksyon, nasa AksyonTV, News, Public Service at Sports'' (Where there's action, here in AksyonTV, News, Public Service and Sports) | country = [[Philippines]] | network_type = [[Terrestrial television|Broadcast]] [[television network]] | branding = AksyonTV | available = | tvstations = [[List of TV5 Network, Inc. TV and radio stations|List of AksyonTV stations]] | broadcast_area = Defunct | headquarters = [[TV5 Media Center]], Reliance cor. Sheridan Sts., [[Mandaluyong|Mandaluyong City]] | key_people = [[Manuel V. Pangilinan]] {{small|([[Chairman]], [[TV5 Network (company)|TV5 Network Inc.]]/[[Nation Broadcasting Corporation|NBC]])}} <br> [[Chot Reyes]] {{small|([[President]] and [[Chief Executive Officer|CEO]], [[TV5 Network (company)|TV5 Network Inc.]])}}<br>Engr. Erwin V. Galang {{small|(Head, Regulatory and Industry Relations, [[Nation Broadcasting Corporation]])}}<br>Engr. Edward Benedict V. Galang {{small|(Network Engineering Operations, Nation Broadcasting Corporation)}} <br> Miguel G. Belmonte {{small|(Station Manager, AksyonTV/Radyo5)}} | owner = [[TV5 Network (company)|TV5 Network Inc.]]<br>[[Nation Broadcasting Corporation]]<br> <small>(both subsidiaries of [[PLDT Incorporated|PLDT]] media company [[MediaQuest Holdings]])</small> | parent = | launch_date = {{Start date and age|2011|02|21}} (terrestrial) <br> July 2011 (international) | dissolved = {{End date and age|2019|1|12}} | former_names = [[MTV Philippines]] (2001 - 2007) | servicename1 = Sister channels | service1 = [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | Picture format = | website = {{URL|www.interaksyon.com}}<br>{{URL|www.news5.com.ph}} | language = [[Filipino language|Filipino]] (main) <br> [[English language|English]] (secondary) | replaced_by = [[5 Plus]] (terrestrial television)<br>[[One PH]] (pay television) }} {{infobox television channel | name = AksyonTV International | country = Pilipinas | area = Worldwide | network = '''AksyonTV''' (now as separate channels 5 Plus/One Sports and One PH) | launch_date = {{start date and age|2011|7}} | picture_format = [[720p]]/[[1080i]] [[HDTV]]<br>{{small|(downscaled to [[16:9]] [[480i]]/[[576i]] for the [[SDTV]] feed)}} | owner = [[TV5 Network|TV5 Network, Inc.]] | parent = [[TV5 Network#Pilipinas Global Network, Ltd.|Pilipinas Global Network, Ltd.]] | headquarters = [[TV5 Media Center]], Reliance cor. Sheridan Sts., [[Lungsod Mandaluyong]], 1552, [[Pilipinas]] | sister_channels = {{ubl|[[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]]|[[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]]|[[Kapatid Channel]]|[[PBA Rush]]}} | language = [[Filipino language|Filipino]], [[English language|English]] | web = {{URL|www.kapatidinternational.com}} | sat_serv_1 = [[OSN]] {{small|(MENA)}} | sat_chan_1 = Channel 710 (SD) }} Ang '''AksyonTV''', ay isang Philippine free-to-air television network. Ito ay isang joint venture ng [[Nation Broadcasting Corporation|NBC]] at [[TV5 Network|TV5 Network, Inc.]] (ang mga internasyunal na operasyon ay nasa ilalim ng subsidiary nitong Pilipinas Global Network Ltd.), na parehong nasa ilalim ng [[PLDT]] media arm [[MediaQuest Holdings]]. Ang mga programa nito ay pangunahing ginawa ng mga dibisyon ng TV5 na [[News5]] at [[ESPN5]]. ==Kasaysayan== ==Kontrobersiya== ==Programa== {{main|Talaan ng mga palabas ng AksyonTV}} ==Affiliate and relay stations== {{main|Talaan ng TV5 Network, Inc. TV at himpilan ng radyo#AksyonTV}} ==Tignan Din== *[[TV5 (Pilipinas)|TV5]] *[[DWFM|Radyo 5 92.3 News FM]] *[[One News (tsanel pantelebisyon)|One News]] *[[One PH]] *[[Nation Broadcasting Corporation]] ==Mga Kawing panlabas== {{reflist}} ==External links== * {{Official website|www.interaksyon.com}} {{News5}} {{TV5}} {{Television in the Philippines}} {{Philippine cable channels}} {{International news channels}} [[Kategorya:AksyonTV| ]] [[Kategorya:Filipino diaspora]] pw2d11ovlhkdqqq0spfwance3jlwp4q 0 205182 2207994 2207913 2026-05-20T00:10:03Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30035-81|~2026-30035-81]] ([[User talk:~2026-30035-81|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-24772-74|~2026-24772-74]] 2204337 wikitext text/x-wiki {{Infobox | title = GMA News and Public Affairs | image = [[Image:GMANewsLogo2010.png|270px]] | label1 = Division of | data1 = [[GMA Network]] | label2 = Country | data2 = [[Philippines]] | label3 = Area served | data3 = Worldwide | label4 = Key people | data4 = {{plainlist | * Nessa Valdellon (FVP, Public Affairs) * Clyde Mercado (SAVP, Public Affairs) * Oliver Victor Amoroso (Acting Head, Integrated News Group and FVP and Head, GMA Regional TV and Synergy) * Mike Enriquez (Consultant, Radio Operations and RGMA President) * Grace dela Peña (Consultant) * John Manalastas (Head, News Programs) * Florian Balmes (Head, GMA News Research) * Jaemark Tordecilla (Head, GMA News Online) * Norilyn Temblor (News Operations Manager, Super Radyo DZBB 594) }} | label5 = Headquarters | data5 = GMA Network Center, EDSA corner Timog Avenue, Diliman, [[Quezon City]], [[Philippines]] | label6 = Slogan | data6 = Walang Kinikilingan, Walang Pinoprotektahan, Walang Kasinungalingan, Serbisyong Totoo Lamang <br>(English: Nothing is Favored, Nothing is Protected, No Lies, Just True Service) <br> Ang News Authority ng Pilipino <br> (English: The News Authority of the Filipino) <br> Sagot Namin ang Balita, Kahit Saan, Kahit Kailan <br> (English: We Take Care of the News, Anywhere, Anytime) <br>Redefining News for the Filipino | label7 = Formerly called | data7 = {{plainlist|RBS News Department<br>GMA Radio-Television News<br>GMA Rainbow Satellite News }} | label8 = Language | data8 = {{Plainlist| * [[Filipino language|Filipino]] (main) * [[English language|English]] (secondary) }} | label9 = Website | data9 = {{URL|http://www.gmanetwork.com/news}} }} Ang '''GMA Integrated News and Public Affairs''' (dating kilala bilang ''RBS News Department, GMA Radio-Television News at GMA Rainbow Satellite News''; at karaniwang '''GMA News''') ay ang news and public affairs programming division ng [[GMA Network Inc.]] Ang dibisyon ay gumagawa ng mga balita, mga isyu sa publiko, infotainment, at nitong mga nagdaang araw, mga programa sa entertainment para sa [[GMA Network]] at [[GMA News TV]] na pagmamay-ari at kaakibat na mga istasyon ng telebisyon at radyo sa Pilipinas, at internasyonal sa pamamagitan ng [[GMA Pinoy TV]], [[GMA Life TV]] at [[GMA News TV International]]. ==Programs== ===Currently aired=== ====GMA Network==== *''[[:en:24 Oras|24 Oras]]'' *''[[:en:24 Oras|24 Oras Express]]'' *''[[:en:24 Oras|24 Oras Weekend]]'' *''[[:en:Aha! (TV program)|AHA!]]'' *''[[:en:Alisto|Alisto!]]'' *''[[:en:Born to Be Wild (TV program)|Born to Be Wild]] *''[[GMA Flash Report]]'' and ''GMA Breaking News'' *''Front Row'' *''[[:en:i-Witness|I-Witness]]'' *''[[:en:Imbestigador|Imbestigador]]'' *''[[:en:Isyu Ngayon|Isyu Ngayon]]'' *''[[:en:Kapuso Mo, Jessica Soho|Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' *''[[:en:Kapwa Ko Mahal Ko|Kapwa Ko Mahal Ko]]'' *''[[:en:Pinoy M.D.|Pinoy M.D. Mga Doktor ng Bayan]]'' *''[[:en:Dream Home (talk show)|Power House]]'' *''[[:en:Reporter's Notebook|Reporter's Notebook]]'' *''[[:en:Saksi|Saksi]]'' *''[[:en:Tunay na Buhay|Tunay na Buhay]]'' *''[[:en:Unang Hirit|Unang Hirit]]'' *''[[:en:Wish Ko Lang!|Wish Ko Lang!]]'' ====GMA News TV==== *''[[:en:Ang Pinaka|Ang Pinaka]]'' *''[[:en:Balita Pilipinas Primetime|Balita Pilipinas]]'' *''[[:en:Balita Pilipinas Ngayon|Balita Pilipinas Ngayon]]'' *''[[:en:Balitanghali|Balitanghali]]'' *''[[:en:Balitanghali|Balitanghali Weekend]]'' *''Bawal ang Pasaway kay Mareng Winnie'' *''Biyahe ni Drew'' *''[[:en:Brigada (TV program)|Brigada]]'' *''[[:en:Day Off (TV program)|Day Off]]'' *''[[:en:Dobol B TV|Dobol B sa News TV]]'' *''[[:en:Good News with Vicky Morales|Good News Kasama si Vicky Morales]]'' *''I Juander'' *''[[:en: Investigative Documentaries|Investigative Documentaries]]'' *''[[:en:News to Go|News to Go]]'' *''[[:en:Motorcycle Diaries (TV program)|Motorcycle Diaries]]'' *''[[:en:News Live (Philippine TV program)|News TV Live]]'' and ''News TV Breaking News'' *''[[:en:News TV Quick Response Team|News TV Quick Response Team]]'' *''Pop Talk'' *''Reel Time'' *''[[:en:State of the Nation (Philippine TV program)|State of the Nation with Jessica Soho]]'' *''[[:en:Tonight with Arnold Clavio|Tonight with Arnold Clavio]]'' ====Regional newscasts==== *''24 Oras Ilokano'' (GMA Ilocos) *''24 Oras North Central Luzon'' (GMA Dagupan) *''24 Oras Bikol'' (GMA Bicol) *''24 Oras Western Visayas'' (GMA Iloilo and GMA Bacolod) *''24 Oras Central Visayas'' (GMA Cebu) *''24 Oras Northern Mindanao'' (GMA Northern Mindanao) *''24 Oras Southern Mindanao'' (GMA Davao) =====Defunct regional newscasts===== *''Balitang Amianan'' (GMA 10 Dagupan) *''Balitang Bisdak'' (GMA 7 Cebu) *''Balitang Ilokano'' (GMA 5 Laoag and 48 Ilocos Sur/Abra) *''Baretang Bikol'' (GMA 7 Naga and 12 Legazpi) *''Ratsada'' (GMA 6 Iloilo and GMA 13 Bacolod) *''Ratsada 24 Oras'' (GMA 6 Iloilo and GMA 13 Bacolod) *''Testigo'' (GMA 5 Davao) *''Testigo Northern Mindanao'' (GMA 12 and 35 Cagayan de Oro) ====Regional morning shows==== *''Arangkada'' (GMA Iloilo) *''Buena Mano Balita'' (GMA Cebu) *''Primera Balita'' (GMA Dagupan) *''Una Ka BAI'' (GMA Davao) {{stub}} [[Kaurian:GMA Network]] dzzzn78zjt4jc1cmpiuumioyn1718q1 0 219435 2208054 2207085 2026-05-20T05:50:13Z WayKurat 2259 Undid 3 revisions from [[Special:Diff/2206834|2206834]] until [[Special:Diff/2207085|2207085]] 2208054 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[GMA Network]] 3kx2b2n0a13ue519oz18p39r7wa15rm 0 219824 2208099 1345268 2026-05-20T09:34:33Z Jojit fb 38 nililipat muna ito sa bayani. Rizal ay hindi opisyal na itinuturing na pambansang bayani 2208099 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bayani]] kk4dyp8cj6ocavjuywsaa1mul48h5z0 0 236604 2208021 2197522 2026-05-20T02:15:51Z ยุทธนาสาระขันธ์ 143080 2208021 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{Refimprove|date=Pebrero 2021}} {{Update|date=Pebrero 2021}} }} {{Infobox football biography |name = Cristiano Ronaldo |image = Cristiano Ronaldo 2018.jpg |caption = Si Ronaldo sa Pambansang Koponan ng [[Portugal]] noong 2018 |fullname = Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|2|5}} |birth_place = [[Funchal]], [[Madeira]], Portugal |height = {{convert|1.85|m|ftin|0|abbr=on}}<ref>{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/football/squad/cristiano-ronaldo-dos-santos |title=Cristiano Ronaldo Real Madrid Profile |publisher=Real Madrid |accessdate=22 Mar 2014}}</ref> |position = [[Forward (association football)|Forward]] |currentclub = [[Al-Nassr F.C.]] |clubnumber = 7 |youthyears1 = 1992–1995 |youthclubs1 = [[CF Andorinha|Andorinha]] |youthyears2 = 1995–1997 |youthclubs2 = [[C.D. Nacional|Nacional]] |youthyears3 = 1997–2002 |youthclubs3 = [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]] |years1 = 2002–2003 |clubs1 = [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]] |caps1 = 25 |goals1 = 3 |years2 = 2003–2009 |clubs2 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] |caps2 = 196 |goals2 = 84 |years3 = 2009–2018 |clubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |caps3 = 292 |goals3 = 311 |years4 = 2018–2021 |clubs4 = [[Juventus F.C.|Juventus]] |caps4 = 98 |goals4 = 81 |years5 = 2021-2022 |clubs5 = Manchester United F.C. |caps5 =40 | goals5 = 19 |years6 = 2023 | clubs6 = Al-Nassr F.C. | caps6 =106 | goals6 =100 |nationalyears1 = 2001 |nationalteam1 = Portugal U15 |nationalcaps1 = 9 |nationalgoals1 = 7 |nationalyears2 = 2001–2002 |nationalteam2 = [[Portugal national under-17 football team|Portugal U17]] |nationalcaps2 = 7 |nationalgoals2 = 5 |nationalyears3 = 2003 |nationalteam3 = [[Portugal national under-20 football team|Portugal U20]] |nationalcaps3 = 5 |nationalgoals3 = 1 |nationalyears4 = 2002–2003 |nationalteam4 = [[Portugal national under-21 football team|Portugal U21]] |nationalcaps4 = 10 |nationalgoals4 = 3 |nationalyears5 = 2004 |nationalteam5 = [[Portugal Olympic football team|Portugal U23]] |nationalcaps5 = 3 |nationalgoals5 = 2 |nationalyears6 = 2003– |nationalteam6 = [[Portugal national football team|Portugal]] |nationalcaps6 = 226 |nationalgoals6 = 143 |club-update = 18 Enero 2015 |nationalteam-update = 16:57, 7 Pebrero 2015 (UTC) |medaltemplates = {{MedalCompetition |[[UEFA European Championship]]}} {{MedalSilver|[[UEFA Euro 2004|Portugal 2004]]}} {{MedalBronze|[[UEFA Euro 2012|Poland/Ukraine 2012]]}} }} [[File:Cristiano Ronaldo and Lionel Messi - Portugal vs Argentina, 9th February 2011.jpg|thumb|Cristiano Ronaldo at [[Lionel Messi]]]] Si '''Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro''', higit na kilala bilang si '''Cristiano Ronaldo''' (ipinanganak noong 5 Pebrero 1985) ay isang [[Portuges]] na propesyunal na manlalaro ng [[futbol]] na naglalaro bilang ''forward'' para sa [[Al-Nassr F.C.]], at siya ring kapitan ng pambansang koponan ng [[Portugal]]. Sa edad na 22, nakatanggap na si Ronaldo ng mga nominasyon sa [[:en:Ballon d'Or|Ballon d'Or]] at bilang Manlalaro ng Taon ng Pandaigdigang FIFA (''[[:en:FIFA World Player of the Year|FIFA World Player of the Year]]''). Nang sumunod na taon, noong 2008, napagwagian niya ang kanyang unang gantimpala para sa Ballon d'Or at Manlalaro ng Taon ng Pandaigdigang FIFA. Nasundan ito nang mapanalunan din niya ang FIFA Ballon d'Or noong 2013 at 2014. Nagwagi rin siya ng gantimpala bilang Pinakamahusay na Manlalaro sa Europa ng UEFA ng taong 2013-14. Noong Enero 2014, naiskor ni Ronaldo ang kanyang ika-400 na ''goal'' ng kanyang karerang propesyunal para sa koponan at sa bansa sa edad na 28. Itinuturing si Ronaldo ng ilan sa mundo ng palakasan bilang kasalukuyang pinakamahusay na manlalaro sa buong daigdig at isa sa mga pinakamahuhusay sa lahat ng panahon, kadikit lamang ang karibal na si [[Lionel Messi]]. Siya ang unang Portuges na manlalaro ng futbol na nagwagi ng tatlong FIFA/Ballon d'Or, at ang ikalawang manlalarong nagwagi ng tatlong gantimpala ng Ginintuang Sapatos ng Europa (''[[:en:European Golden Shoe|European Golden Shoe]]''). Kung isasama ang Manchester United at Real Madrid, nagwagi na si Ronaldo ng tatlong [[:en:Premier League|Premier League]], isang [[:en:La Liga|La Liga]], isang [[:en:FA Cup|FA Cup]], dalawang [[:en:Football League Cup|Football League Cup]], dalawang [[:en:Copa del Rey|Copa del Rey]], isang [[:en:FA Community Shield|FA Community Shield]], isang [[:en:Supercopa de España|Supercopa de España]], dalawang [[:en:UEFA Champions Leagues|UEFA Champions Leagues]], isang [[:en:UEFA Super Cup|UEFA Super Cup]], at dalawang [[:en:FIFA Club World Cup|FIFA Club World Cup]]. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1985]] [[Kategorya:Mga putbolista mula sa Portugal]] aqu749dji2307owffzq2upv15xh0kwg 0 240445 2208052 2207926 2026-05-20T05:48:22Z Khyve 64128 /* Paglalarawan sa media */ 2208052 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Rommel N. Angara | image = | caption = Si Angara noong Disyembre 2023 | birth_date = {{birth date and age|1980|8|20}} | birth_place = [[Baler, Aurora]], [[Pilipinas]] | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|[[Makata]]|[[mananaysay]]}} | genre = {{hlist|[[Tula]]ng liriko|[[tulang pasalaysay]]|tulang inspirasyonal|[[sanaysay]] na inspirasyonal}} | language = {{hlist|[[Wikang Tagalog|Tagalog]]|[[Wikang Ingles|Ingles]]}} | nationality = [[Mga Pilipino|Pilipino]] | alma_mater = Kolehiyong Mount Carmel ng Baler | spouses = | children = | signature = }} Si '''Rommel Nazareno Angara''' ({{IPAc-en|ˈ|r|ɒ|m|ʌ|l|_|n|æ|z|ʌ|ˈ|r|iː|n|oʊ|_|ə|ŋ|ˈ|ɡ|ɑː|r|ə}} {{respell|ROM|uhl na|zuh|REE|noh əng-GAH-rə}}; {{IPA-tl|rɔˈmel nazaˈrɛno aŋˈɡarɐ|lang}}; ipinanganak noong Agosto 20, 1980) ay isang [[mga Pilipino|Pilipino]]ng [[makata]]<ref>''Liwayway''. Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila: Manila Bulletin Publishing Corp. Mayo 16, 2011.</ref><ref>{{cite news |last=Roque |first=Nika |date=Nobyembre 8, 2018 |title=Diego Loyzaga in hospital for attempted suicide |url=https://www.manilatimes.net/2018/11/08/latest-stories/breakingnews/diego-loyzaga-in-hospital-for-attempted-suicide/464392 |newspaper=The Manila Times |location=2nd Flr. Sitio Grande Bldg., 409 A. Soriano Ave., Intramuros, Manila |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602220016/https://www.manilatimes.net/2018/11/08/latest-stories/breakingnews/diego-loyzaga-in-hospital-for-attempted-suicide/464392 |url-status=dead }}</ref> at mananaysay. Ang kaniyang mga [[tula]] ay nalathala sa ''[[Pambata (magasin)|Pambata]]'', isang [[magasin]] para sa mga [[bata]]ng Pilipino; ''[[Sipag Pinoy]]'', isang pahayagan ng [[Kagawaran ng Paggawa at Empleyo (Pilipinas)|Kagawaran ng Paggawa at Empleyo]]; at ''[[Liwayway]]'', ang pinakamatandang magasing [[Tagalog]] sa [[Pilipinas]]. Ang kaniyang mga [[sanaysay]] ay nalathala sa ''The Modern Teacher'', isang magasin para sa mga [[guro]]ng Pilipino. Kung minsan ay tinutukoy siya bilang "inspirasyonal na makata ng Aurora."<ref>{{cite web |url=https://newpsychologicals.wordpress.com/ |title=‘Aurora’s inspirational poet’ upclose |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Abril 30, 2023 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Mayo 1, 2023 |quote=}}</ref> ==Personal na buhay== Ipinanganak siya sa [[bayan (dibisyong pampangasiwaan)|bayan]] ng [[Baler, Aurora|Baler]] sa [[lalawigan]] ng [[Aurora]] sa Pilipinas. Pinakabata siya sa mga [[anak]] na [[lalaki]] nina Rodolfo R. Angara, Sr. ng Baler, Aurora at Milagros D. Nazareno ng [[Goa, Camarines Sur]]. Sa kaniyang pagkabata hanggang maagang [[adolesente|adolesensiya]], nasaksihan niya ang paminsan-minsang [[karahasan]] ng kaniyang [[ama]] sa kaniyang [[ina]], na sa bandang huli ay tumakas palayo sa kanilang [[tahanan|bahay]]. Sa kaniyang pagkabata hanggang maagang [[adulto|pagkaadulto]], nasaksihan din niya ang paminsan-minsang [[pagkalasing|kalasingan]] at palagiang [[paninigarilyo]] ng nauna. Sa kaniyang maagang pagkaadulto, nagtrabaho siya bilang klerk sa opisina, ''tutor'', at kasambahay. Sa huling bahagi ng Disyembre 2015, nasuri siyang may [[sakit na Ménière]]. ==Edukasyon== Nagtapos siyang balediktoryan sa [[mataas na paaralan]] noong 1997 at [[mag-aaral]] sa [[dalubhasaan|kolehiyo]] na may [[karangalan]] noong 2013 taglay ang digring Batsilyer ng [[edukasyong sekundarya|Sekundaryang Edukasyon]] mula sa Kolehiyong Mount Carmel ng Baler, ang pinakamatandang pangmisyong [[paaralan]]g [[Katoliko]] sa lalawigan ng Aurora.<ref>{{cite web |url=http://www.oocities.org/olagstories/reminiscense.htm |title=Reminiscence |last=Gonzales |first=Galo S. |date=2009 |website=www.oocities.org |publisher= |access-date=Hulyo 12, 2013 |quote=}}</ref> ==Karera sa pagsusulat== Nang mapabilang sa isang wasak na [[mag-anak|pamilya]] sa kaniyang maagang adolesensiya, bumaling siya sa [[pagsusulat]] ng mga [[panulaan|tula]] upang makasumpong ng [[tuwa|kaaliwan]]. Ang kaniyang unang tulang nalathala ay ang [[tulang pambata]] na “''Why Do They Cut Me, Lord?''” ("Bakit Nila Ako Pinuputol, Panginoon?") na lumitaw sa ''Pambata'' noong 1998. Sumulat siya ng ilang tula sa ''Sipag Pinoy'' mula 2000 hanggang 2002<ref>{{cite web |url=http://prezi.com/xefehlai_j8c/literature/ |title=Writers of Central Luzon and their literary works |last=Morre |first=Eiryl |date=Enero 18, 2013 |website=prezi.com |publisher= |access-date=Hulyo 12, 2013 |quote=}}</ref> at sa ''Liwayway'' mula 2011 hanggang 2012. Kabilang sa mga tulang isinulat niya sa ''Liwayway'' ang [[soneto]]ng "''En Su Incansable Labor''" ("Sa Kaniyang Walang-pagod na Paggawa")<ref>{{cite magazine |last1=Angara |first1=Rommel N. |date= |year= |title=''En su incansable labor'' |url= |url-access= |magazine=Liwayway |type= |series= |language= |edition= |location=Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila |publisher=Manila Bulletin Publishing Corp. |publication-date=Mayo 14, 2012 |volume= |issue= |page=2 |pages= |at= |no-pp= |doi= |isbn= |issn= |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |access-date= |quote= |postscript= |ref=}}</ref> na inilakip sa [[katalogo ng aklatan|katalogo]] ng [[Pambansang Aklatan ng Pilipinas]] noong 2012.<ref>{{cite web |url=https://sweetiekrizzie.wordpress.com/2014/12/27/en-su-incansable-labor-ni-rommel-n-angara/ |title=''En su incansable labor'' |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Disyembre 27, 2014 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Enero 1, 2015 |quote=}}</ref> Bilang makata, mayroon siyang matibay na [[prinsipyo|paniniwalang]] ang "sandaang [[isip|idea]] at sandaang [[damdamin|saloobin]]" ay maipapahayag "maging sa pamamagitan ng isang [[taludtod|linya ng tula]]."<ref>{{cite book |last=Angara |first=Rommel N. |editor-last=Amon |editor-first=Jay M. |title=Mask of zero positive: 20 positive inspiring stories amidst COVID-19 |publisher=John 14:14 Book Publishing Ctr. |date=Hulyo 23, 2020 |pages=71-73 |chapter=Transcend: Poetic insights |isbn=978-621-8208-36-0}}</ref> Sumulat siya ng ilang sanaysay sa ''The Modern Teacher'' noong 2005 at mula 2016 hanggang 2020. Kabilang sa mga sanaysay na isinulat niya sa ''The Modern Teacher'' ang "''Is It Time for You to Say 'I Do'?—An Open Letter to a Young Student in Love''" ("Panahon Na ba para Sabihin Mong 'Oo'?—Isang Bukás na Liham sa Batang Mag-aaral na Umiibig").<ref>{{cite magazine |last1=Angara |first1=Rommel N. |date= |year= |title=Is it time for you to say ‘I do’? (An open letter to a young student in love) |url= |url-access= |magazine=The Modern Teacher |type= |series= |language= |edition= |location=647 P. Paterno, Quiapo, 1001 Manila |publisher=In the Grade School, Inc. |publication-date=Pebrero 2017 |volume=65 |issue=09 |page= |pages=345-346 |at= |no-pp= |doi= |isbn= |issn=2094-8042 |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |access-date= |quote= |postscript= |ref=}}</ref><ref>{{cite web |url=https://tesiaofthevalley.wordpress.com/2017/03/10/is-it-time-for-you-to-say-i-do-an-open-letter-to-a-young-student-in-love-%E2%80%A2-rommel-n-angara/ |title=Is it time for you to say 'I do'? (An open letter to a young student in love) |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Marso 10, 2017 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Mayo 17, 2019 |quote=}}</ref> Ang kaniyang mga akda ay madalas na tumatalakay sa pagkakakilanlang Pilipino, edukasyon, at mga isyung panlipunan, gaya ng inilalarawan ng pamahalaang panlalawigan ng Aurora sa seksiyong ''Artists & Performers'' nito (Mayo 2026). <ref>{{cite web |title=History of Aurora |url=https://auroraprovince.gov.ph/history-of-aurora/ |website=Provincial Government of Aurora |access-date=Mayo 19, 2026}}</ref><ref>Provincial Government of Aurora. ''Artists & Performers: Rommel N. Angara''. Inarkibong sipi ng dokumento. Nakuha noong Mayo 19, 2026. Makikita sa: https://drive.google.com/file/d/1iSMjgMI4YeJL94J6wQo90cW5tMCiLngi/view</ref> ==Karangalan at pagkilala== Siya ang [[kampeon]] sa kategoryang [[Filipino]] ng ''National Chalk Dust Chronicles '' na [[patimpalak]] sa pagsulat ng tula na inorganisa ng Dreamer Publishing Services (DPS) noong Hulyo 2025, sa pamamagitan ng kaniyang tulang “AWRA: AWit ng PisaRA,”<ref>{{cite book |last=Angara |first=Rommel N. |editor-last= |editor-first= |title= Chalk dust chronicles: Educators’ collection of poems |publisher=Dreamer Publishing Services |date=Hulyo 10, 2025 |pages=62 |chapter=AWRA: AWit ng pisaRA |isbn=978-621-507-077-9}}</ref> na kalaunan ay inilakip sa ''Chalk Dust Chronicles: Educators’ Collection of Poems''. Makalipas ang mahigit isang buwan, noong Agosto 2025, kinilala siya ng Instabright International Guild of Researchers and Educators bilang resipyente ng [[gawad-parangal]] sa panulaan sa [[Ingles]]. Ang kaniyang tulang “''How Does the Filipino Tongue Pulse Through One Filipino Blood?''” ("Paano Tumitibok sa Iisang Dugong Pilipino ang Wikang Filipino?”) <ref>{{cite web |last=Angara |first=Rommel N. |title=How does the Filipino tongue pulse through one Filipino blood? |url=https://www.instabrightgazette.com/blog/how-does-the-filipino-tongue-pulse-through-one-filipino-blood?categoryId=584467 |website=Instabright Gazette |publisher=Instabright |date=August 2025 |access-date=Oktubre 20, 2025 |language=en |issn=2704-3010 |archive-url=https://drive.google.com/file/d/1kMV7q2IGiYV0yITXIPhkhyDOmV5CbHnD/view?usp=drive_link |archive-date=Oktubre 30, 2025}}</ref> ay nagwagi ng karangalang Inspirasyonal na Tula ng Taon sa kategoryang Ingles sa [[seremonya]] ng Ikaapat na Pambansang Gawad Pampanitikan ng Instabright, na idinaos sa Summit Ridge Hotel sa [[Tagaytay|Lungsod ng Tagaytay]] noong Agosto 30 ng parehong taon. ==Paglalarawan sa media== Ang [[salaysay|kuwento]] ng kaniyang [[buhay]] ay itinampok sa episodyong “Pasa” ng ''[[Maalaala Mo Kaya|Maalaala Mo Kaya?]]'' (''MMK'') na isinahimpapawid sa [[ABS–CBN Corporation|ABS-CBN]] noong Mayo 21, 2016,<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Batang lumaki sa isang ama at dalawang ina, tampok sa ''MMK'' |url=http://balita.net.ph/2016/05/21/batang-lumaki-sa-isang-ama-at-dalawang-ina-tampok-sa-mmk/ |newspaper=Balita News Tabloid |location=Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila |date=Mayo 21, 2016 |access-date=Agosto 7, 2016 |archive-date=Septiyembre 20, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920224416/http://balita.net.ph/2016/05/21/batang-lumaki-sa-isang-ama-at-dalawang-ina-tampok-sa-mmk/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt5743208/?ref_=ttpl_pl_tt |title=''Maalaala Mo Kaya?'' May 21, 2016 episode ''Pasa'' |last= |first= |date=Mayo 21, 2016 |website=www.imdb.com |publisher= |access-date=Setyembre 15, 2017 |quote=}}</ref> kung saan gumanap na bida ang batang [[artista|aktor]] na si [[Raikko Mateo]] at ang aktor, modelo, at ''video jockey'' na si [[Diego Loyzaga]].<ref>{{cite news |last=Santiago |first=Ervin |date=Mayo 21, 2016 |title='1 ama, 2 ina' sa ''MMK'' episode ni Diego Loyzaga |url=http://bandera.inquirer.net/122475/1-ama-2-ina-sa-mmk-episode-ni-diego-loyzaga |newspaper=Bandera |location=MRP Bldg., Mola St. cor. Pasong Tirad St., Makati City |access-date=Disyembre 21, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://attracttour.com/2016/05/mmk-episode-on-may-21-2016-features-raikko-matteo-diego-loyzaga-as-child-caught-between-two-mothers-video/ |title=''MMK'' episode on May 21, 2016 features Raikko Mateo & Diego Loyzaga as child caught between two mothers |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Mayo 19, 2016 |website=attracttour.com |publisher= |access-date=Disyembre 21, 2016 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |last=Mateo |first=Pilar |date=Mayo 20, 2016 |title=Diego at Raikko, may dalawang ina |url=http://www.hatawtabloid.com/2016/05/20/diego-at-raikko-may-dalawang-ina/ |newspaper=Hataw! D’yaryo ng Bayan |location=Rm. 103, National Press Club Bldg., Magallanes Drive, Intramuros, Manila |access-date=Disyembre 21, 2016}}</ref> Nang maging paksang pinag-uusapan sa Pilipinas sa [[Twitter]] (na opisyal na tinawag na X mula Hulyo 2023) sa ranggong numero uno sa loob ng mahigit apat na oras bago maghatinggabi ng Mayo 21, 2016,<ref>{{Cite tweet |author=World News |author-link= |user=WorldTweetNews |date=Mayo 21, 2016 |number=734096637996470272 |title=Check trndrs http://theindiansubcontinent.com TwitterPH - Trends: #''MMKKakaibangPamilya'' is setting trend in Philippines at rank 1 for duration 4h…}}</ref><ref>{{Cite tweet |author=TrendiePH - Trends |author-link= |user=TrendiePH |date=Mayo 21, 2016 |number=734041232008196096 |title=Trending Philippines 11:20 PM PHT 1. #''MMKKakaibangPamilya'' 2. #PGT5FinalShowdown 3. #opmMega''Sabado'' 4. #FangirlProblems}}</ref><ref>{{Cite tweet |author=TrendiePH - Trends |author-link= |user=TrendiePH |date=Mayo 21, 2016 |number=734093920095850496 |title=#''MMKKakaibangPamilya'' was a trending topic in Philippines at rank 1 for duration 4h:16m.}}</ref> ang episodyo ng ''MMK'' ay nagtamo ng pambansang markang 30.2% kumpara sa mga markang 15.0% at 1.5% na nakuha ng episodyo ng ''[[Magpakailanman]]'' (''MPK'') ([[GMA Network|GMA 7]]) at episodyo ng ''Wattpad Presents'' ([[TV5 Network, Inc.|TV5]]).<ref>{{cite web |url=http://www.lionheartv.net/2016/05/may-21-22-2016-tv-ratings/ |title=''MMK'' scores more than double of ''Magpakailanman'' ratings |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Mayo 24, 2016 |website=www.lionheartv.net |publisher= |access-date=Disyembre 21, 2016 |quote=}}</ref> Makalawang ini-''upload'' ng ABS-CBN sa [[YouTube]] ang buong episodyo ng ''MMK'', ang una noong Enero 19, 2023<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=Full episode ''MMK'' ''Pasa'' |url=https://www.youtube.com/watch?v=4zfgggWGpr4 |website=youtube.com |publisher=ABS Entertainment |language= |format=video |date=January 19, 2023}}</ref> at ang ikalawa noong Hunyo 9, 2024.<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=''Pasa'' Diego Loyzaga ''MMK''|url=https://www.youtube.com/watch?v=qJgHVwsKI6g |website=youtube.com |publisher=ABS Entertainment |language= |format=video |date=Hunyo 9, 2024}}</ref> Sa huling linggo ng Oktubre 2024, ang unang ''upload'' ay may mahigit limang milyong ''view'', samantalang ang ikalawang ''upload'' ay may mahigit 131,000 ''view''. Ibinahagi rin ng mga ''netizen'' sa iba’t ibang ''social media platform'', tulad ng [[Facebook]], X (na dating tinatawag na Twitter), at [[TikTok]] ang mga ''clip'' mula sa episodyo. Ang ''MMK'' ang pinakamatagal na nagsahimpapawid na antolohiyang [[drama|dramang]] [[telebisyon|pantelebisyon]] sa Pilipinas<ref>{{cite web |url=https://cnnphilippines.com/life/entertainment/film/2016/09/09/lav-diaz-charo-santos-cover.html |title=Charo Santos and her triumphant return to film in Lav Diaz’s ''Ang Babaeng Humayo'' |last=Bolisay |first=Richard |date=Setyembre 9, 2016 |website=CNN Philippines |publisher= |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote= |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215713/https://cnnphilippines.com/life/entertainment/film/2016/09/09/lav-diaz-charo-santos-cover.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ust.edu.ph/charo-santos-concio-lectures-on-leadership-holds-external-launch-of-memoir/|title=Charo Santos-Concio lectures on leadership, holds external launch of memoir |last= |first= |date=Agosto 18, 2017 |website=www.ust.edu.ph |publisher=University of the Philippines |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Major milestones for Charo Santos, Mike Enriquez air today |url=https://www.manilatimes.net/2020/11/28/lifestyle-entertainment/show-times/major-milestones-for-charo-santos-mike-enriquez-air-today/802131 |newspaper=The Manila Times |location=2nd Flr. Sitio Grande Bldg., 409 A. Soriano Ave., Intramuros, Manila |date=Nobyembre 28, 2020 |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215524/https://www.manilatimes.net/2020/11/28/lifestyle-entertainment/show-times/major-milestones-for-charo-santos-mike-enriquez-air-today/802131 |url-status=dead }}</ref> at sa [[Asya]],<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=25 years of ''Maalaala Mo Kaya?'' |url=http://www.newsflash.org/2004/02/sb/sb008263.htm |newspaper=Philippine Headline News Online |location=Manila |date=Hunyo 2, 2016 |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Nobyembre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130223335/http://www.newsflash.org/2004/02/sb/sb008263.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://rodmagaru.com/2012/11/tv-gmas-magpakailanman-comeback-failed-beat-asias-longest-running-drama-anthology-maalaala-mo-kaya/ |title=(TV) GMA’s ''Magpakailanman'' comeback failed to beat Asia’s longest-running drama anthology ''Maalaala Mo Kaya?'' |last= |first= |date=2012 |website=rodmagaru.com |publisher= |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote=}}</ref> mula Mayo 15, 1991 hanggang Disyembre 10, 2022,<ref>{{cite news |author=Dana Cruz<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=''MMK'' set to air final episode after 31 years |url=https://entertainment.inquirer.net/473339/mmk-set-to-air-final-episode-after-31-years|newspaper=Philippine Daily Inquirer |location=3rd Flr. Media Resource Plaza Bldg., 2530 Mola cor. Pasong Tirad Sts., La Paz, 1204 Makati City |date=Nobyembre 22, 2022|access-date=October 30, 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/entertainment/series/maalaala-mo-kaya-mmk-ending-show-run-december-2022/ |title=End of an era: ''Maalaala Mo Kaya?'' to bid goodbye after 31 years |last= |first= |date= Nobyembre 22, 2022 |website=www.rappler.com |publisher= |access-date= October 30, 2024 |quote=}}</ref> na tuwing Sabado ay nagtatampok ng mga kuwentong inspirasyonal ng mga [[kilala]] at karaniwang [[tao]], kung saan [[salaysay|tagapagsalaysay]] na ''host'' ang ''media executive'', prodyuser ng [[pelikula]] at programang pantelebisyon, at aktres na si [[Charo Santos-Concio]]. ==Sanggunian== {{reflist}} {{BD|1980||Angara, Rommel N.}} [[Kategorya:Mga Tagalog]] [[Kategorya:Mga manunulat sa wikang Tagalog]] [[Kategorya:Mga makata sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga mananaysay sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Aurora]] slkt0ctsprml5m2tfk3m3r5ssntsneh 2208055 2208052 2026-05-20T05:50:25Z Khyve 64128 /* Paglalarawan sa media */ 2208055 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Rommel N. Angara | image = | caption = Si Angara noong Disyembre 2023 | birth_date = {{birth date and age|1980|8|20}} | birth_place = [[Baler, Aurora]], [[Pilipinas]] | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|[[Makata]]|[[mananaysay]]}} | genre = {{hlist|[[Tula]]ng liriko|[[tulang pasalaysay]]|tulang inspirasyonal|[[sanaysay]] na inspirasyonal}} | language = {{hlist|[[Wikang Tagalog|Tagalog]]|[[Wikang Ingles|Ingles]]}} | nationality = [[Mga Pilipino|Pilipino]] | alma_mater = Kolehiyong Mount Carmel ng Baler | spouses = | children = | signature = }} Si '''Rommel Nazareno Angara''' ({{IPAc-en|ˈ|r|ɒ|m|ʌ|l|_|n|æ|z|ʌ|ˈ|r|iː|n|oʊ|_|ə|ŋ|ˈ|ɡ|ɑː|r|ə}} {{respell|ROM|uhl na|zuh|REE|noh əng-GAH-rə}}; {{IPA-tl|rɔˈmel nazaˈrɛno aŋˈɡarɐ|lang}}; ipinanganak noong Agosto 20, 1980) ay isang [[mga Pilipino|Pilipino]]ng [[makata]]<ref>''Liwayway''. Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila: Manila Bulletin Publishing Corp. Mayo 16, 2011.</ref><ref>{{cite news |last=Roque |first=Nika |date=Nobyembre 8, 2018 |title=Diego Loyzaga in hospital for attempted suicide |url=https://www.manilatimes.net/2018/11/08/latest-stories/breakingnews/diego-loyzaga-in-hospital-for-attempted-suicide/464392 |newspaper=The Manila Times |location=2nd Flr. Sitio Grande Bldg., 409 A. Soriano Ave., Intramuros, Manila |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602220016/https://www.manilatimes.net/2018/11/08/latest-stories/breakingnews/diego-loyzaga-in-hospital-for-attempted-suicide/464392 |url-status=dead }}</ref> at mananaysay. Ang kaniyang mga [[tula]] ay nalathala sa ''[[Pambata (magasin)|Pambata]]'', isang [[magasin]] para sa mga [[bata]]ng Pilipino; ''[[Sipag Pinoy]]'', isang pahayagan ng [[Kagawaran ng Paggawa at Empleyo (Pilipinas)|Kagawaran ng Paggawa at Empleyo]]; at ''[[Liwayway]]'', ang pinakamatandang magasing [[Tagalog]] sa [[Pilipinas]]. Ang kaniyang mga [[sanaysay]] ay nalathala sa ''The Modern Teacher'', isang magasin para sa mga [[guro]]ng Pilipino. Kung minsan ay tinutukoy siya bilang "inspirasyonal na makata ng Aurora."<ref>{{cite web |url=https://newpsychologicals.wordpress.com/ |title=‘Aurora’s inspirational poet’ upclose |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Abril 30, 2023 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Mayo 1, 2023 |quote=}}</ref> ==Personal na buhay== Ipinanganak siya sa [[bayan (dibisyong pampangasiwaan)|bayan]] ng [[Baler, Aurora|Baler]] sa [[lalawigan]] ng [[Aurora]] sa Pilipinas. Pinakabata siya sa mga [[anak]] na [[lalaki]] nina Rodolfo R. Angara, Sr. ng Baler, Aurora at Milagros D. Nazareno ng [[Goa, Camarines Sur]]. Sa kaniyang pagkabata hanggang maagang [[adolesente|adolesensiya]], nasaksihan niya ang paminsan-minsang [[karahasan]] ng kaniyang [[ama]] sa kaniyang [[ina]], na sa bandang huli ay tumakas palayo sa kanilang [[tahanan|bahay]]. Sa kaniyang pagkabata hanggang maagang [[adulto|pagkaadulto]], nasaksihan din niya ang paminsan-minsang [[pagkalasing|kalasingan]] at palagiang [[paninigarilyo]] ng nauna. Sa kaniyang maagang pagkaadulto, nagtrabaho siya bilang klerk sa opisina, ''tutor'', at kasambahay. Sa huling bahagi ng Disyembre 2015, nasuri siyang may [[sakit na Ménière]]. ==Edukasyon== Nagtapos siyang balediktoryan sa [[mataas na paaralan]] noong 1997 at [[mag-aaral]] sa [[dalubhasaan|kolehiyo]] na may [[karangalan]] noong 2013 taglay ang digring Batsilyer ng [[edukasyong sekundarya|Sekundaryang Edukasyon]] mula sa Kolehiyong Mount Carmel ng Baler, ang pinakamatandang pangmisyong [[paaralan]]g [[Katoliko]] sa lalawigan ng Aurora.<ref>{{cite web |url=http://www.oocities.org/olagstories/reminiscense.htm |title=Reminiscence |last=Gonzales |first=Galo S. |date=2009 |website=www.oocities.org |publisher= |access-date=Hulyo 12, 2013 |quote=}}</ref> ==Karera sa pagsusulat== Nang mapabilang sa isang wasak na [[mag-anak|pamilya]] sa kaniyang maagang adolesensiya, bumaling siya sa [[pagsusulat]] ng mga [[panulaan|tula]] upang makasumpong ng [[tuwa|kaaliwan]]. Ang kaniyang unang tulang nalathala ay ang [[tulang pambata]] na “''Why Do They Cut Me, Lord?''” ("Bakit Nila Ako Pinuputol, Panginoon?") na lumitaw sa ''Pambata'' noong 1998. Sumulat siya ng ilang tula sa ''Sipag Pinoy'' mula 2000 hanggang 2002<ref>{{cite web |url=http://prezi.com/xefehlai_j8c/literature/ |title=Writers of Central Luzon and their literary works |last=Morre |first=Eiryl |date=Enero 18, 2013 |website=prezi.com |publisher= |access-date=Hulyo 12, 2013 |quote=}}</ref> at sa ''Liwayway'' mula 2011 hanggang 2012. Kabilang sa mga tulang isinulat niya sa ''Liwayway'' ang [[soneto]]ng "''En Su Incansable Labor''" ("Sa Kaniyang Walang-pagod na Paggawa")<ref>{{cite magazine |last1=Angara |first1=Rommel N. |date= |year= |title=''En su incansable labor'' |url= |url-access= |magazine=Liwayway |type= |series= |language= |edition= |location=Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila |publisher=Manila Bulletin Publishing Corp. |publication-date=Mayo 14, 2012 |volume= |issue= |page=2 |pages= |at= |no-pp= |doi= |isbn= |issn= |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |access-date= |quote= |postscript= |ref=}}</ref> na inilakip sa [[katalogo ng aklatan|katalogo]] ng [[Pambansang Aklatan ng Pilipinas]] noong 2012.<ref>{{cite web |url=https://sweetiekrizzie.wordpress.com/2014/12/27/en-su-incansable-labor-ni-rommel-n-angara/ |title=''En su incansable labor'' |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Disyembre 27, 2014 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Enero 1, 2015 |quote=}}</ref> Bilang makata, mayroon siyang matibay na [[prinsipyo|paniniwalang]] ang "sandaang [[isip|idea]] at sandaang [[damdamin|saloobin]]" ay maipapahayag "maging sa pamamagitan ng isang [[taludtod|linya ng tula]]."<ref>{{cite book |last=Angara |first=Rommel N. |editor-last=Amon |editor-first=Jay M. |title=Mask of zero positive: 20 positive inspiring stories amidst COVID-19 |publisher=John 14:14 Book Publishing Ctr. |date=Hulyo 23, 2020 |pages=71-73 |chapter=Transcend: Poetic insights |isbn=978-621-8208-36-0}}</ref> Sumulat siya ng ilang sanaysay sa ''The Modern Teacher'' noong 2005 at mula 2016 hanggang 2020. Kabilang sa mga sanaysay na isinulat niya sa ''The Modern Teacher'' ang "''Is It Time for You to Say 'I Do'?—An Open Letter to a Young Student in Love''" ("Panahon Na ba para Sabihin Mong 'Oo'?—Isang Bukás na Liham sa Batang Mag-aaral na Umiibig").<ref>{{cite magazine |last1=Angara |first1=Rommel N. |date= |year= |title=Is it time for you to say ‘I do’? (An open letter to a young student in love) |url= |url-access= |magazine=The Modern Teacher |type= |series= |language= |edition= |location=647 P. Paterno, Quiapo, 1001 Manila |publisher=In the Grade School, Inc. |publication-date=Pebrero 2017 |volume=65 |issue=09 |page= |pages=345-346 |at= |no-pp= |doi= |isbn= |issn=2094-8042 |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |access-date= |quote= |postscript= |ref=}}</ref><ref>{{cite web |url=https://tesiaofthevalley.wordpress.com/2017/03/10/is-it-time-for-you-to-say-i-do-an-open-letter-to-a-young-student-in-love-%E2%80%A2-rommel-n-angara/ |title=Is it time for you to say 'I do'? (An open letter to a young student in love) |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Marso 10, 2017 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Mayo 17, 2019 |quote=}}</ref> Ang kaniyang mga akda ay madalas na tumatalakay sa pagkakakilanlang Pilipino, edukasyon, at mga isyung panlipunan, gaya ng inilalarawan ng pamahalaang panlalawigan ng Aurora sa seksiyong ''Artists & Performers'' nito (Mayo 2026). <ref>{{cite web |title=History of Aurora |url=https://auroraprovince.gov.ph/history-of-aurora/ |website=Provincial Government of Aurora |access-date=Mayo 19, 2026}}</ref><ref>Provincial Government of Aurora. ''Artists & Performers: Rommel N. Angara''. Inarkibong sipi ng dokumento. Nakuha noong Mayo 19, 2026. Makikita sa: https://drive.google.com/file/d/1iSMjgMI4YeJL94J6wQo90cW5tMCiLngi/view</ref> ==Karangalan at pagkilala== Siya ang [[kampeon]] sa kategoryang [[Filipino]] ng ''National Chalk Dust Chronicles '' na [[patimpalak]] sa pagsulat ng tula na inorganisa ng Dreamer Publishing Services (DPS) noong Hulyo 2025, sa pamamagitan ng kaniyang tulang “AWRA: AWit ng PisaRA,”<ref>{{cite book |last=Angara |first=Rommel N. |editor-last= |editor-first= |title= Chalk dust chronicles: Educators’ collection of poems |publisher=Dreamer Publishing Services |date=Hulyo 10, 2025 |pages=62 |chapter=AWRA: AWit ng pisaRA |isbn=978-621-507-077-9}}</ref> na kalaunan ay inilakip sa ''Chalk Dust Chronicles: Educators’ Collection of Poems''. Makalipas ang mahigit isang buwan, noong Agosto 2025, kinilala siya ng Instabright International Guild of Researchers and Educators bilang resipyente ng [[gawad-parangal]] sa panulaan sa [[Ingles]]. Ang kaniyang tulang “''How Does the Filipino Tongue Pulse Through One Filipino Blood?''” ("Paano Tumitibok sa Iisang Dugong Pilipino ang Wikang Filipino?”) <ref>{{cite web |last=Angara |first=Rommel N. |title=How does the Filipino tongue pulse through one Filipino blood? |url=https://www.instabrightgazette.com/blog/how-does-the-filipino-tongue-pulse-through-one-filipino-blood?categoryId=584467 |website=Instabright Gazette |publisher=Instabright |date=August 2025 |access-date=Oktubre 20, 2025 |language=en |issn=2704-3010 |archive-url=https://drive.google.com/file/d/1kMV7q2IGiYV0yITXIPhkhyDOmV5CbHnD/view?usp=drive_link |archive-date=Oktubre 30, 2025}}</ref> ay nagwagi ng karangalang Inspirasyonal na Tula ng Taon sa kategoryang Ingles sa [[seremonya]] ng Ikaapat na Pambansang Gawad Pampanitikan ng Instabright, na idinaos sa Summit Ridge Hotel sa [[Tagaytay|Lungsod ng Tagaytay]] noong Agosto 30 ng parehong taon. ==Paglalarawan sa media== Ang [[salaysay|kuwento]] ng kaniyang [[buhay]] ay itinampok sa episodyong “Pasa” ng ''[[Maalaala Mo Kaya|Maalaala Mo Kaya?]]'' (''MMK'') na isinahimpapawid sa [[ABS–CBN Corporation|ABS-CBN]] noong Mayo 21, 2016,<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Batang lumaki sa isang ama at dalawang ina, tampok sa ''MMK'' |url=http://balita.net.ph/2016/05/21/batang-lumaki-sa-isang-ama-at-dalawang-ina-tampok-sa-mmk/ |newspaper=Balita News Tabloid |location=Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila |date=Mayo 21, 2016 |access-date=Agosto 7, 2016 |archive-date=Septiyembre 20, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920224416/http://balita.net.ph/2016/05/21/batang-lumaki-sa-isang-ama-at-dalawang-ina-tampok-sa-mmk/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt5743208/?ref_=ttpl_pl_tt |title=''Maalaala Mo Kaya?'' May 21, 2016 episode ''Pasa'' |last= |first= |date=Mayo 21, 2016 |website=www.imdb.com |publisher= |access-date=Setyembre 15, 2017 |quote=}}</ref> kung saan gumanap na bida ang batang [[artista|aktor]] na si [[Raikko Mateo]] at ang aktor, modelo, at ''video jockey'' na si [[Diego Loyzaga]].<ref>{{cite news |last=Santiago |first=Ervin |date=Mayo 21, 2016 |title='1 ama, 2 ina' sa ''MMK'' episode ni Diego Loyzaga |url=http://bandera.inquirer.net/122475/1-ama-2-ina-sa-mmk-episode-ni-diego-loyzaga |newspaper=Bandera |location=MRP Bldg., Mola St. cor. Pasong Tirad St., Makati City |access-date=Disyembre 21, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://attracttour.com/2016/05/mmk-episode-on-may-21-2016-features-raikko-matteo-diego-loyzaga-as-child-caught-between-two-mothers-video/ |title=''MMK'' episode on May 21, 2016 features Raikko Mateo & Diego Loyzaga as child caught between two mothers |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Mayo 19, 2016 |website=attracttour.com |publisher= |access-date=Disyembre 21, 2016 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |last=Mateo |first=Pilar |date=Mayo 20, 2016 |title=Diego at Raikko, may dalawang ina |url=http://www.hatawtabloid.com/2016/05/20/diego-at-raikko-may-dalawang-ina/ |newspaper=Hataw! D’yaryo ng Bayan |location=Rm. 103, National Press Club Bldg., Magallanes Drive, Intramuros, Manila |access-date=Disyembre 21, 2016}}</ref> Nang maging paksang pinag-uusapan sa Pilipinas sa [[Twitter]] (na opisyal na tinawag na X mula Hulyo 2023) sa ranggong numero uno sa loob ng mahigit apat na oras bago maghatinggabi ng Mayo 21, 2016,<ref>{{Cite tweet |author=World News |author-link= |user=WorldTweetNews |date=Mayo 21, 2016 |number=734096637996470272 |title=Check trndrs http://theindiansubcontinent.com TwitterPH - Trends: #''MMKKakaibangPamilya'' is setting trend in Philippines at rank 1 for duration 4h…}}</ref><ref>{{Cite tweet |author=TrendiePH - Trends |author-link= |user=TrendiePH |date=Mayo 21, 2016 |number=734041232008196096 |title=Trending Philippines 11:20 PM PHT 1. #''MMKKakaibangPamilya'' 2. #PGT5FinalShowdown 3. #opmMega''Sabado'' 4. #FangirlProblems}}</ref><ref>{{Cite tweet |author=TrendiePH - Trends |author-link= |user=TrendiePH |date=Mayo 21, 2016 |number=734093920095850496 |title=#''MMKKakaibangPamilya'' was a trending topic in Philippines at rank 1 for duration 4h:16m.}}</ref> ang episodyo ng ''MMK'' ay nagtamo ng pambansang markang 30.2% kumpara sa mga markang 15.0% at 1.5% na nakuha ng episodyo ng ''[[Magpakailanman]]'' (''MPK'') ([[GMA Network|GMA 7]]) at episodyo ng ''Wattpad Presents'' ([[TV5 Network, Inc.|TV5]]).<ref>{{cite web |url=http://www.lionheartv.net/2016/05/may-21-22-2016-tv-ratings/ |title=''MMK'' scores more than double of ''Magpakailanman'' ratings |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Mayo 24, 2016 |website=www.lionheartv.net |publisher= |access-date=Disyembre 21, 2016 |quote=}}</ref> Makalawang ini-''upload'' ng ABS-CBN sa [[YouTube]] ang buong episodyo ng ''MMK'', ang una noong Enero 19, 2023<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=Full episode ''MMK'' ''Pasa'' |url=https://www.youtube.com/watch?v=4zfgggWGpr4 |website=youtube.com |publisher=ABS Entertainment |language= |format=video |date=January 19, 2023}}</ref> at ang ikalawa noong Hunyo 9, 2024.<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=''Pasa'' Diego Loyzaga ''MMK''|url=https://www.youtube.com/watch?v=qJgHVwsKI6g |website=youtube.com |publisher=ABS Entertainment |language= |format=video |date=Hunyo 9, 2024}}</ref> Sa huling linggo ng Oktubre 2024, ang unang ''upload'' ay may mahigit limang milyong ''view'', samantalang ang ikalawang ''upload'' ay may mahigit 131,000 ''view''. Ibinahagi rin ng mga ''netizen'' sa iba’t ibang ''social media platform'', tulad ng [[Facebook]], X (na dating tinatawag na Twitter), at [[TikTok]] ang mga ''clip'' mula sa episodyo. Ang ''MMK'' ang pinakamatagal na nagsahimpapawid na antolohiyang [[drama|dramang]] [[telebisyon|pantelebisyon]] sa Pilipinas<ref>{{cite web |url=https://cnnphilippines.com/life/entertainment/film/2016/09/09/lav-diaz-charo-santos-cover.html |title=Charo Santos and her triumphant return to film in Lav Diaz’s ''Ang Babaeng Humayo'' |last=Bolisay |first=Richard |date=Setyembre 9, 2016 |website=CNN Philippines |publisher= |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote= |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215713/https://cnnphilippines.com/life/entertainment/film/2016/09/09/lav-diaz-charo-santos-cover.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ust.edu.ph/charo-santos-concio-lectures-on-leadership-holds-external-launch-of-memoir/|title=Charo Santos-Concio lectures on leadership, holds external launch of memoir |last= |first= |date=Agosto 18, 2017 |website=www.ust.edu.ph |publisher=University of the Philippines |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Major milestones for Charo Santos, Mike Enriquez air today |url=https://www.manilatimes.net/2020/11/28/lifestyle-entertainment/show-times/major-milestones-for-charo-santos-mike-enriquez-air-today/802131 |newspaper=The Manila Times |location=2nd Flr. Sitio Grande Bldg., 409 A. Soriano Ave., Intramuros, Manila |date=Nobyembre 28, 2020 |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215524/https://www.manilatimes.net/2020/11/28/lifestyle-entertainment/show-times/major-milestones-for-charo-santos-mike-enriquez-air-today/802131 |url-status=dead }}</ref> at sa [[Asya]],<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=25 years of ''Maalaala Mo Kaya?'' |url=http://www.newsflash.org/2004/02/sb/sb008263.htm |newspaper=Philippine Headline News Online |location=Manila |date=Hunyo 2, 2016 |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Nobyembre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130223335/http://www.newsflash.org/2004/02/sb/sb008263.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://rodmagaru.com/2012/11/tv-gmas-magpakailanman-comeback-failed-beat-asias-longest-running-drama-anthology-maalaala-mo-kaya/ |title=(TV) GMA’s ''Magpakailanman'' comeback failed to beat Asia’s longest-running drama anthology ''Maalaala Mo Kaya?'' |last= |first= |date=2012 |website=rodmagaru.com |publisher= |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote=}}</ref> mula Mayo 15, 1991 hanggang Disyembre 10, 2022,<ref>{{cite news |author=Dana Cruz<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=''MMK'' set to air final episode after 31 years |url=https://entertainment.inquirer.net/473339/mmk-set-to-air-final-episode-after-31-years|newspaper=Philippine Daily Inquirer |location=3rd Flr. Media Resource Plaza Bldg., 2530 Mola cor. Pasong Tirad Sts., La Paz, 1204 Makati City |date=Nobyembre 22, 2022|access-date=Oktubre 30, 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/entertainment/series/maalaala-mo-kaya-mmk-ending-show-run-december-2022/ |title=End of an era: ''Maalaala Mo Kaya?'' to bid goodbye after 31 years |last= |first= |date= Nobyembre 22, 2022 |website=www.rappler.com |publisher= |access-date= Oktubre 30, 2024 |quote=}}</ref> na tuwing Sabado ay nagtatampok ng mga kuwentong inspirasyonal ng mga [[kilala]] at karaniwang [[tao]], kung saan [[salaysay|tagapagsalaysay]] na ''host'' ang ''media executive'', prodyuser ng [[pelikula]] at programang pantelebisyon, at aktres na si [[Charo Santos-Concio]]. ==Sanggunian== {{reflist}} {{BD|1980||Angara, Rommel N.}} [[Kategorya:Mga Tagalog]] [[Kategorya:Mga manunulat sa wikang Tagalog]] [[Kategorya:Mga makata sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga mananaysay sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Aurora]] q4izi13vw7tydewj56knxnxnh3jzr46 2208059 2208055 2026-05-20T05:53:13Z ~2026-30010-21 162018 /* Karera sa pagsusulat */ 2208059 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Rommel N. Angara | image = | caption = Si Angara noong Disyembre 2023 | birth_date = {{birth date and age|1980|8|20}} | birth_place = [[Baler, Aurora]], [[Pilipinas]] | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|[[Makata]]|[[mananaysay]]}} | genre = {{hlist|[[Tula]]ng liriko|[[tulang pasalaysay]]|tulang inspirasyonal|[[sanaysay]] na inspirasyonal}} | language = {{hlist|[[Wikang Tagalog|Tagalog]]|[[Wikang Ingles|Ingles]]}} | nationality = [[Mga Pilipino|Pilipino]] | alma_mater = Kolehiyong Mount Carmel ng Baler | spouses = | children = | signature = }} Si '''Rommel Nazareno Angara''' ({{IPAc-en|ˈ|r|ɒ|m|ʌ|l|_|n|æ|z|ʌ|ˈ|r|iː|n|oʊ|_|ə|ŋ|ˈ|ɡ|ɑː|r|ə}} {{respell|ROM|uhl na|zuh|REE|noh əng-GAH-rə}}; {{IPA-tl|rɔˈmel nazaˈrɛno aŋˈɡarɐ|lang}}; ipinanganak noong Agosto 20, 1980) ay isang [[mga Pilipino|Pilipino]]ng [[makata]]<ref>''Liwayway''. Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila: Manila Bulletin Publishing Corp. Mayo 16, 2011.</ref><ref>{{cite news |last=Roque |first=Nika |date=Nobyembre 8, 2018 |title=Diego Loyzaga in hospital for attempted suicide |url=https://www.manilatimes.net/2018/11/08/latest-stories/breakingnews/diego-loyzaga-in-hospital-for-attempted-suicide/464392 |newspaper=The Manila Times |location=2nd Flr. Sitio Grande Bldg., 409 A. Soriano Ave., Intramuros, Manila |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602220016/https://www.manilatimes.net/2018/11/08/latest-stories/breakingnews/diego-loyzaga-in-hospital-for-attempted-suicide/464392 |url-status=dead }}</ref> at mananaysay. Ang kaniyang mga [[tula]] ay nalathala sa ''[[Pambata (magasin)|Pambata]]'', isang [[magasin]] para sa mga [[bata]]ng Pilipino; ''[[Sipag Pinoy]]'', isang pahayagan ng [[Kagawaran ng Paggawa at Empleyo (Pilipinas)|Kagawaran ng Paggawa at Empleyo]]; at ''[[Liwayway]]'', ang pinakamatandang magasing [[Tagalog]] sa [[Pilipinas]]. Ang kaniyang mga [[sanaysay]] ay nalathala sa ''The Modern Teacher'', isang magasin para sa mga [[guro]]ng Pilipino. Kung minsan ay tinutukoy siya bilang "inspirasyonal na makata ng Aurora."<ref>{{cite web |url=https://newpsychologicals.wordpress.com/ |title=‘Aurora’s inspirational poet’ upclose |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Abril 30, 2023 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Mayo 1, 2023 |quote=}}</ref> ==Personal na buhay== Ipinanganak siya sa [[bayan (dibisyong pampangasiwaan)|bayan]] ng [[Baler, Aurora|Baler]] sa [[lalawigan]] ng [[Aurora]] sa Pilipinas. Pinakabata siya sa mga [[anak]] na [[lalaki]] nina Rodolfo R. Angara, Sr. ng Baler, Aurora at Milagros D. Nazareno ng [[Goa, Camarines Sur]]. Sa kaniyang pagkabata hanggang maagang [[adolesente|adolesensiya]], nasaksihan niya ang paminsan-minsang [[karahasan]] ng kaniyang [[ama]] sa kaniyang [[ina]], na sa bandang huli ay tumakas palayo sa kanilang [[tahanan|bahay]]. Sa kaniyang pagkabata hanggang maagang [[adulto|pagkaadulto]], nasaksihan din niya ang paminsan-minsang [[pagkalasing|kalasingan]] at palagiang [[paninigarilyo]] ng nauna. Sa kaniyang maagang pagkaadulto, nagtrabaho siya bilang klerk sa opisina, ''tutor'', at kasambahay. Sa huling bahagi ng Disyembre 2015, nasuri siyang may [[sakit na Ménière]]. ==Edukasyon== Nagtapos siyang balediktoryan sa [[mataas na paaralan]] noong 1997 at [[mag-aaral]] sa [[dalubhasaan|kolehiyo]] na may [[karangalan]] noong 2013 taglay ang digring Batsilyer ng [[edukasyong sekundarya|Sekundaryang Edukasyon]] mula sa Kolehiyong Mount Carmel ng Baler, ang pinakamatandang pangmisyong [[paaralan]]g [[Katoliko]] sa lalawigan ng Aurora.<ref>{{cite web |url=http://www.oocities.org/olagstories/reminiscense.htm |title=Reminiscence |last=Gonzales |first=Galo S. |date=2009 |website=www.oocities.org |publisher= |access-date=Hulyo 12, 2013 |quote=}}</ref> ==Karera sa pagsusulat== Nang mapabilang sa isang wasak na [[mag-anak|pamilya]] sa kaniyang maagang adolesensiya, bumaling siya sa [[pagsusulat]] ng mga [[panulaan|tula]] upang makasumpong ng [[tuwa|kaaliwan]]. Ang kaniyang unang tulang nalathala ay ang [[tulang pambata]] na “''Why Do They Cut Me, Lord?''” ("Bakit Nila Ako Pinuputol, Panginoon?") na lumitaw sa ''Pambata'' noong 1998. Sumulat siya ng ilang tula sa ''Sipag Pinoy'' mula 2000 hanggang 2002<ref>{{cite web |url=http://prezi.com/xefehlai_j8c/literature/ |title=Writers of Central Luzon and their literary works |last=Morre |first=Eiryl |date=Enero 18, 2013 |website=prezi.com |publisher= |access-date=Hulyo 12, 2013 |quote=}}</ref> at sa ''Liwayway'' mula 2011 hanggang 2012. Kabilang sa mga tulang isinulat niya sa ''Liwayway'' ang [[soneto]]ng "''En Su Incansable Labor''" ("Sa Kaniyang Walang-pagod na Paggawa")<ref>{{cite magazine |last1=Angara |first1=Rommel N. |date= |year= |title=''En su incansable labor'' |url= |url-access= |magazine=Liwayway |type= |series= |language= |edition= |location=Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila |publisher=Manila Bulletin Publishing Corp. |publication-date=Mayo 14, 2012 |volume= |issue= |page=2 |pages= |at= |no-pp= |doi= |isbn= |issn= |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |access-date= |quote= |postscript= |ref=}}</ref> na inilakip sa [[katalogo ng aklatan|katalogo]] ng [[Pambansang Aklatan ng Pilipinas]] noong 2012.<ref>{{cite web |url=https://sweetiekrizzie.wordpress.com/2014/12/27/en-su-incansable-labor-ni-rommel-n-angara/ |title=''En su incansable labor'' |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Disyembre 27, 2014 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Enero 1, 2015 |quote=}}</ref> Bilang makata, mayroon siyang matibay na [[prinsipyo|paniniwalang]] ang "sandaang [[isip|idea]] at sandaang [[damdamin|saloobin]]" ay maipapahayag "maging sa pamamagitan ng isang [[taludtod|linya ng tula]]."<ref>{{cite book |last=Angara |first=Rommel N. |editor-last=Amon |editor-first=Jay M. |title=Mask of zero positive: 20 positive inspiring stories amidst COVID-19 |publisher=John 14:14 Book Publishing Ctr. |date=Hulyo 23, 2020 |pages=71-73 |chapter=Transcend: Poetic insights |isbn=978-621-8208-36-0}}</ref> Sumulat siya ng ilang sanaysay sa ''The Modern Teacher'' noong 2005 at mula 2016 hanggang 2020. Kabilang sa mga sanaysay na isinulat niya sa ''The Modern Teacher'' ang "''Is It Time for You to Say 'I Do'?—An Open Letter to a Young Student in Love''" ("Panahon Na ba para Sabihin Mong 'Oo'?—Isang Bukás na Liham sa Batang Mag-aaral na Umiibig").<ref>{{cite magazine |last1=Angara |first1=Rommel N. |date= |year= |title=Is it time for you to say ‘I do’? (An open letter to a young student in love) |url= |url-access= |magazine=The Modern Teacher |type= |series= |language= |edition= |location=647 P. Paterno, Quiapo, 1001 Manila |publisher=In the Grade School, Inc. |publication-date=Pebrero 2017 |volume=65 |issue=09 |page= |pages=345-346 |at= |no-pp= |doi= |isbn= |issn=2094-8042 |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |access-date= |quote= |postscript= |ref=}}</ref><ref>{{cite web |url=https://tesiaofthevalley.wordpress.com/2017/03/10/is-it-time-for-you-to-say-i-do-an-open-letter-to-a-young-student-in-love-%E2%80%A2-rommel-n-angara/ |title=Is it time for you to say 'I do'? (An open letter to a young student in love) |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Marso 10, 2017 |website=wordpress.com |publisher= |access-date=Mayo 17, 2019 |quote=}}</ref> Ang kaniyang mga akda ay madalas na tumatalakay sa pagkakakilanlang Pilipino, edukasyon, at mga isyung panlipunan, gaya ng inilalarawan ng pamahalaang panlalawigan ng Aurora sa seksiyong ''Artists & Performers'' nito (Mayo 2026).<ref>{{cite web |title=History of Aurora |url=https://auroraprovince.gov.ph/history-of-aurora/ |website=Provincial Government of Aurora |access-date=Mayo 19, 2026}}</ref><ref>Provincial Government of Aurora. ''Artists & Performers: Rommel N. Angara''. Inarkibong sipi ng dokumento. Nakuha noong Mayo 19, 2026. Makikita sa: https://drive.google.com/file/d/1iSMjgMI4YeJL94J6wQo90cW5tMCiLngi/view</ref> ==Karangalan at pagkilala== Siya ang [[kampeon]] sa kategoryang [[Filipino]] ng ''National Chalk Dust Chronicles '' na [[patimpalak]] sa pagsulat ng tula na inorganisa ng Dreamer Publishing Services (DPS) noong Hulyo 2025, sa pamamagitan ng kaniyang tulang “AWRA: AWit ng PisaRA,”<ref>{{cite book |last=Angara |first=Rommel N. |editor-last= |editor-first= |title= Chalk dust chronicles: Educators’ collection of poems |publisher=Dreamer Publishing Services |date=Hulyo 10, 2025 |pages=62 |chapter=AWRA: AWit ng pisaRA |isbn=978-621-507-077-9}}</ref> na kalaunan ay inilakip sa ''Chalk Dust Chronicles: Educators’ Collection of Poems''. Makalipas ang mahigit isang buwan, noong Agosto 2025, kinilala siya ng Instabright International Guild of Researchers and Educators bilang resipyente ng [[gawad-parangal]] sa panulaan sa [[Ingles]]. Ang kaniyang tulang “''How Does the Filipino Tongue Pulse Through One Filipino Blood?''” ("Paano Tumitibok sa Iisang Dugong Pilipino ang Wikang Filipino?”) <ref>{{cite web |last=Angara |first=Rommel N. |title=How does the Filipino tongue pulse through one Filipino blood? |url=https://www.instabrightgazette.com/blog/how-does-the-filipino-tongue-pulse-through-one-filipino-blood?categoryId=584467 |website=Instabright Gazette |publisher=Instabright |date=August 2025 |access-date=Oktubre 20, 2025 |language=en |issn=2704-3010 |archive-url=https://drive.google.com/file/d/1kMV7q2IGiYV0yITXIPhkhyDOmV5CbHnD/view?usp=drive_link |archive-date=Oktubre 30, 2025}}</ref> ay nagwagi ng karangalang Inspirasyonal na Tula ng Taon sa kategoryang Ingles sa [[seremonya]] ng Ikaapat na Pambansang Gawad Pampanitikan ng Instabright, na idinaos sa Summit Ridge Hotel sa [[Tagaytay|Lungsod ng Tagaytay]] noong Agosto 30 ng parehong taon. ==Paglalarawan sa media== Ang [[salaysay|kuwento]] ng kaniyang [[buhay]] ay itinampok sa episodyong “Pasa” ng ''[[Maalaala Mo Kaya|Maalaala Mo Kaya?]]'' (''MMK'') na isinahimpapawid sa [[ABS–CBN Corporation|ABS-CBN]] noong Mayo 21, 2016,<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Batang lumaki sa isang ama at dalawang ina, tampok sa ''MMK'' |url=http://balita.net.ph/2016/05/21/batang-lumaki-sa-isang-ama-at-dalawang-ina-tampok-sa-mmk/ |newspaper=Balita News Tabloid |location=Muralla cor. Recolletos St., Intramuros, Manila |date=Mayo 21, 2016 |access-date=Agosto 7, 2016 |archive-date=Septiyembre 20, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920224416/http://balita.net.ph/2016/05/21/batang-lumaki-sa-isang-ama-at-dalawang-ina-tampok-sa-mmk/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt5743208/?ref_=ttpl_pl_tt |title=''Maalaala Mo Kaya?'' May 21, 2016 episode ''Pasa'' |last= |first= |date=Mayo 21, 2016 |website=www.imdb.com |publisher= |access-date=Setyembre 15, 2017 |quote=}}</ref> kung saan gumanap na bida ang batang [[artista|aktor]] na si [[Raikko Mateo]] at ang aktor, modelo, at ''video jockey'' na si [[Diego Loyzaga]].<ref>{{cite news |last=Santiago |first=Ervin |date=Mayo 21, 2016 |title='1 ama, 2 ina' sa ''MMK'' episode ni Diego Loyzaga |url=http://bandera.inquirer.net/122475/1-ama-2-ina-sa-mmk-episode-ni-diego-loyzaga |newspaper=Bandera |location=MRP Bldg., Mola St. cor. Pasong Tirad St., Makati City |access-date=Disyembre 21, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://attracttour.com/2016/05/mmk-episode-on-may-21-2016-features-raikko-matteo-diego-loyzaga-as-child-caught-between-two-mothers-video/ |title=''MMK'' episode on May 21, 2016 features Raikko Mateo & Diego Loyzaga as child caught between two mothers |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Mayo 19, 2016 |website=attracttour.com |publisher= |access-date=Disyembre 21, 2016 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |last=Mateo |first=Pilar |date=Mayo 20, 2016 |title=Diego at Raikko, may dalawang ina |url=http://www.hatawtabloid.com/2016/05/20/diego-at-raikko-may-dalawang-ina/ |newspaper=Hataw! D’yaryo ng Bayan |location=Rm. 103, National Press Club Bldg., Magallanes Drive, Intramuros, Manila |access-date=Disyembre 21, 2016}}</ref> Nang maging paksang pinag-uusapan sa Pilipinas sa [[Twitter]] (na opisyal na tinawag na X mula Hulyo 2023) sa ranggong numero uno sa loob ng mahigit apat na oras bago maghatinggabi ng Mayo 21, 2016,<ref>{{Cite tweet |author=World News |author-link= |user=WorldTweetNews |date=Mayo 21, 2016 |number=734096637996470272 |title=Check trndrs http://theindiansubcontinent.com TwitterPH - Trends: #''MMKKakaibangPamilya'' is setting trend in Philippines at rank 1 for duration 4h…}}</ref><ref>{{Cite tweet |author=TrendiePH - Trends |author-link= |user=TrendiePH |date=Mayo 21, 2016 |number=734041232008196096 |title=Trending Philippines 11:20 PM PHT 1. #''MMKKakaibangPamilya'' 2. #PGT5FinalShowdown 3. #opmMega''Sabado'' 4. #FangirlProblems}}</ref><ref>{{Cite tweet |author=TrendiePH - Trends |author-link= |user=TrendiePH |date=Mayo 21, 2016 |number=734093920095850496 |title=#''MMKKakaibangPamilya'' was a trending topic in Philippines at rank 1 for duration 4h:16m.}}</ref> ang episodyo ng ''MMK'' ay nagtamo ng pambansang markang 30.2% kumpara sa mga markang 15.0% at 1.5% na nakuha ng episodyo ng ''[[Magpakailanman]]'' (''MPK'') ([[GMA Network|GMA 7]]) at episodyo ng ''Wattpad Presents'' ([[TV5 Network, Inc.|TV5]]).<ref>{{cite web |url=http://www.lionheartv.net/2016/05/may-21-22-2016-tv-ratings/ |title=''MMK'' scores more than double of ''Magpakailanman'' ratings |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=Mayo 24, 2016 |website=www.lionheartv.net |publisher= |access-date=Disyembre 21, 2016 |quote=}}</ref> Makalawang ini-''upload'' ng ABS-CBN sa [[YouTube]] ang buong episodyo ng ''MMK'', ang una noong Enero 19, 2023<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=Full episode ''MMK'' ''Pasa'' |url=https://www.youtube.com/watch?v=4zfgggWGpr4 |website=youtube.com |publisher=ABS Entertainment |language= |format=video |date=January 19, 2023}}</ref> at ang ikalawa noong Hunyo 9, 2024.<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=''Pasa'' Diego Loyzaga ''MMK''|url=https://www.youtube.com/watch?v=qJgHVwsKI6g |website=youtube.com |publisher=ABS Entertainment |language= |format=video |date=Hunyo 9, 2024}}</ref> Sa huling linggo ng Oktubre 2024, ang unang ''upload'' ay may mahigit limang milyong ''view'', samantalang ang ikalawang ''upload'' ay may mahigit 131,000 ''view''. Ibinahagi rin ng mga ''netizen'' sa iba’t ibang ''social media platform'', tulad ng [[Facebook]], X (na dating tinatawag na Twitter), at [[TikTok]] ang mga ''clip'' mula sa episodyo. Ang ''MMK'' ang pinakamatagal na nagsahimpapawid na antolohiyang [[drama|dramang]] [[telebisyon|pantelebisyon]] sa Pilipinas<ref>{{cite web |url=https://cnnphilippines.com/life/entertainment/film/2016/09/09/lav-diaz-charo-santos-cover.html |title=Charo Santos and her triumphant return to film in Lav Diaz’s ''Ang Babaeng Humayo'' |last=Bolisay |first=Richard |date=Setyembre 9, 2016 |website=CNN Philippines |publisher= |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote= |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215713/https://cnnphilippines.com/life/entertainment/film/2016/09/09/lav-diaz-charo-santos-cover.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ust.edu.ph/charo-santos-concio-lectures-on-leadership-holds-external-launch-of-memoir/|title=Charo Santos-Concio lectures on leadership, holds external launch of memoir |last= |first= |date=Agosto 18, 2017 |website=www.ust.edu.ph |publisher=University of the Philippines |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote=}}</ref><ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Major milestones for Charo Santos, Mike Enriquez air today |url=https://www.manilatimes.net/2020/11/28/lifestyle-entertainment/show-times/major-milestones-for-charo-santos-mike-enriquez-air-today/802131 |newspaper=The Manila Times |location=2nd Flr. Sitio Grande Bldg., 409 A. Soriano Ave., Intramuros, Manila |date=Nobyembre 28, 2020 |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Hunyo 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215524/https://www.manilatimes.net/2020/11/28/lifestyle-entertainment/show-times/major-milestones-for-charo-santos-mike-enriquez-air-today/802131 |url-status=dead }}</ref> at sa [[Asya]],<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=25 years of ''Maalaala Mo Kaya?'' |url=http://www.newsflash.org/2004/02/sb/sb008263.htm |newspaper=Philippine Headline News Online |location=Manila |date=Hunyo 2, 2016 |access-date=Hunyo 2, 2021 |archive-date=Nobyembre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130223335/http://www.newsflash.org/2004/02/sb/sb008263.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://rodmagaru.com/2012/11/tv-gmas-magpakailanman-comeback-failed-beat-asias-longest-running-drama-anthology-maalaala-mo-kaya/ |title=(TV) GMA’s ''Magpakailanman'' comeback failed to beat Asia’s longest-running drama anthology ''Maalaala Mo Kaya?'' |last= |first= |date=2012 |website=rodmagaru.com |publisher= |access-date=Hunyo 2, 2021 |quote=}}</ref> mula Mayo 15, 1991 hanggang Disyembre 10, 2022,<ref>{{cite news |author=Dana Cruz<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=''MMK'' set to air final episode after 31 years |url=https://entertainment.inquirer.net/473339/mmk-set-to-air-final-episode-after-31-years|newspaper=Philippine Daily Inquirer |location=3rd Flr. Media Resource Plaza Bldg., 2530 Mola cor. Pasong Tirad Sts., La Paz, 1204 Makati City |date=Nobyembre 22, 2022|access-date=Oktubre 30, 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/entertainment/series/maalaala-mo-kaya-mmk-ending-show-run-december-2022/ |title=End of an era: ''Maalaala Mo Kaya?'' to bid goodbye after 31 years |last= |first= |date= Nobyembre 22, 2022 |website=www.rappler.com |publisher= |access-date= Oktubre 30, 2024 |quote=}}</ref> na tuwing Sabado ay nagtatampok ng mga kuwentong inspirasyonal ng mga [[kilala]] at karaniwang [[tao]], kung saan [[salaysay|tagapagsalaysay]] na ''host'' ang ''media executive'', prodyuser ng [[pelikula]] at programang pantelebisyon, at aktres na si [[Charo Santos-Concio]]. ==Sanggunian== {{reflist}} {{BD|1980||Angara, Rommel N.}} [[Kategorya:Mga Tagalog]] [[Kategorya:Mga manunulat sa wikang Tagalog]] [[Kategorya:Mga makata sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga mananaysay sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Aurora]] jqezrckijlgxao26ujugqvhrgco0ddo 15 280863 2207966 2207659 2026-05-19T15:53:27Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2207966 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | | [[Junrey Balawing]] | | | | | [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[teologo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[piyanista]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[gitarista]]<br/>[[saxophonist]] | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]] | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]] | [[Jose Romeo Lazo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]] | [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | | [[Mark Javier]] | [[archer]] | | | | [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]] | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Kiyomi Watanabe PH.jpg|center|128px]] | [[Kiyomi Watanabe]] | [[judoka]] | | | | [[:en:Kiyomi_Watanabe|Kiyomi Watanabe]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato.jpg|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | [[Talaksan:Cleveland Cavaliers vs. Brooklyn Nets (47112577701).jpg|center|128px]] | [[Jordan Clarkson]] | [[basketbolista]] | | | | [[:en:Jordan_Clarkson|Jordan Clarkson]] |- | [[Talaksan:Bienvenido Marañón CER 3-0 DAV post-match interview May 23, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bienvenido Marañón Morejón]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:Bienvenido_Mara%C3%B1%C3%B3n|Bienvenido Mara%C3%B1%C3%B3n]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco in MisOr (2018).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Beabadoobee]] | [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref> | | | | [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | | [[Bjørn Martin Kristensen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Bj%C3%B8rn_Martin_Kristensen|Bj%C3%B8rn Martin Kristensen]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:Sophia Katseye.jpg|center|128px]] | [[Sophia Laforteza]] | [[mang-aawit]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Sophia_Laforteza|Sophia Laforteza]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} jjfc7zqh5pefk5k5bfpy33avmucj0n2 0 284140 2208031 2205853 2026-05-20T03:08:04Z AsianStuff03 125864 added [[Category:Rinosero]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208031 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Paraceratherium'' | fossil_range = [[Oligocene]], {{fossilrange|34|23}} | image = Indricotherium.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''Paraceratherium transouralicum'' | taxon = Paraceratherium | authority = [[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1911]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = * †''P. bugtiense'' (<small>(Pilgrim, 1908)</small>) * †''P. huangheense'' <small>Li ''et al.'', 2017</small> * †''P. transouralicum'' (<small>Maria Pavlova, 1922)</small> * †''P. linxiaense'' <small>Deng Tao ''et al.'', 2021</small> | synonyms= ''Baluchitherium'' <small>([[Clive Forster Cooper|Forster Cooper]], [[1913]])</small><br /> ''Indricotherium'' <small>Borissiak, [[1916]]</small> | range_map = Paraceratherium distrbution.png | range_map_alt = | range_map_caption = }} '''''Paraceratherium''''' ay isang patay genus ng [[rinosero]], at isa sa pinakamalalaking panlupa ng [[mamalya]] na kailanman ay umiiral. Ito ay nabuhay mula sa unang bahagi ng huli na panahon ng [[Oligocene]] (34-23 milyong taon na ang nakaraan); ang mga labi nito ay natagpuan sa buong [[Eurasia]] sa pagitan ng [[Tsina]] at ng mga [[Balkan|Balkans]]. {{stub|Mamalya}} [[kategorya:Perissodactyla]] [[Kategorya:Rinosero]] 2a6iwkreqbfnjniyuc2ycukc70aq7yu 0 286350 2207969 1685627 2026-05-19T16:18:42Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Kanlurang Bicutan]] 2207969 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kanlurang Bicutan]] 36zc5dtrk3v27j6g8tf7gugfywvwn4d 1 286351 2207967 1685629 2026-05-19T16:18:20Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 2207967 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 9aowjpfg6ux430hwracb5hu3ju9n5et 0 286653 2207993 2207928 2026-05-20T00:10:01Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-30035-81|~2026-30035-81]] ([[User talk:~2026-30035-81|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:~2026-29219-77|~2026-29219-77]] 2207441 wikitext text/x-wiki {{more footnotes|date=September 2013}} {{Infobox | title = News5 | image = [[Image:NEWS5.svg|270px|center]] | label1 = Division of | data1 = [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | label2 = Country | data2 = [[Pilipinas]] | label3 = Area served | data3 = Worldwide | label4 = Key people | data4 = {{plainlist | * Patrick Paez <small> (First Vice President and Head, News and Information) </small> * Jackie Sierda <small> (Assistant Vice President, News Operations) </small> * Mary Grace Navarro <small>(Assistant Vice President, News Production) </small> * Jay Cesora Orense <small> (Head, Public Affairs Unit) </small> * Cherry Bayle <small> (OIC-Station Manager, Radyo5) </small> * Ed Lingao <small> (Chief of the Reporters) </small> }} | label5 = Headquarters | data5 = [[TV5 Media Center]], Reliance corner Sheridan Streets, Brgy. Buayang Bato, [[Mandaluyong City]], Philippines | label6 = Slogan | data6 = {{plainlist | * ''Nasa Frontline ng mga Balita'' (transl. Delivering News from the Frontlines) * ''Tapat at tamang pagbabalita para sa may alam at may pakialam'' (transl. Honest and correct reporting for those who know and care) * ''Kami ang inyong Kapatid sa balitaan at public service'' (transl. We are your Brothers and Sisters in news and public service) }} | label8 = Former names | data8 = ABC News and Public Affairs<br>TV5 News and Information | label9 = Language | data9 = {{Plainlist| * [[Tagalog language|Tagalog]] (main) * [[English]] (secondary) }} | label10 = Website | data10 = {{URL|http://news.tv5.com.ph}} }} Ang '''TV5 News and Public Affairs''', na kilalang on-air bilang '''News5''' (dating '''ABC News and Public Affairs''' at '''TV5 News and Information'''), ay ang division ng news and public affairs division programming ng Philippine media company [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] Ito ay headquartered sa [[TV5 Media Center]] sa [[Mandaluyong]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]. == Kasaysayan == Noong Setyembre 2024, nagretiro si mamamahayag na si [[Luchi Cruz-Valdes]] bilang pinuno ng TV5 News and Public Affairs.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> Pagkatapos nito, itinalaga si Patrick Paez bilang officer-in-charge (OIC) ng News5.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> ==Programs== ===Current programs on TV5=== *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)#Weekend editions|Aksyon Weekend]]'' *''CNN Konek'' *''Good Morning Club'' *''[[Pilipinas News]]'' *''[[Pilipinas News|Pilipinas News Weekend]]'' *''Reaksyon'' *''Rescue 5'' *''T3: Reload'' ===Current programs on AksyonTV=== *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)#Aksyon_Breaking_(Hourly News Bulletin)|Aksyon Breaking]]'' *''[[Aksyon (programa sa telebisyon)#Aksyon_Weather_(Hourly News Bulletin)|Aksyon Weather]]'' *''Andar ng mga Balita'' *''Astig'' *''Balitang 60'' *''Bilang Tao'' *''Buhay OFW'' *''Chef vs. Mom'' *''CNN Konek'' *''Cocktales'' *''[[Crime Klasik]]'' *''Dokumentado'' *''Dong Puno De Kalibre'' *''Kuwentong Kanto'' *''Mondo Manu'' *''Presinto 5'' *''Public Atorni: Asunto o Areglo'' *''Wasak'' *''Word of the Lourd'' ===Current programs on One PH=== * ''[[One Balita Pilipinas]]'' * ''[[Wanted sa Radyo]]'' * ''Ted Failon and DJ ChaCha sa Radyo5'' ===Regional=== *''Aksyon Amianan'' (News5 Dagupan) *''Aksyon Central Visayas''<ref>[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=699922&publicationSubCategoryId=62 Atty. Ruphil ug Darlanne ang mu-aksyon!] ''PhilStar.com''. Retrieved 06-26-2011.</ref> (News5 Cebu) *''Aksyon Southern Mindanao'' (News5 Davao) ===Former=== {{See|Tala ng mga dating palabas ng TV5}} {{See|Tala ng mga dating palabas ng AksyonTV}} == Tignan din == * [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] * [[One Sports (TV channel)|One Sports]] * [[One News]] * [[One PH]] * [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]] ==Talasanggunian== {{reflist}} {{News5}} {{TV5}} [[Kategorya:TV5 Network]] == Mga sanggunian == 3sgx9fwatjvvg19ihwnusosfr9pmi9q 2208001 2207993 2026-05-20T00:12:59Z WayKurat 2259 Undid 8 revisions from [[Special:Diff/2193988|2193988]] until [[Special:Diff/2207993|2207993]] 2208001 wikitext text/x-wiki {{more footnotes|date=September 2013}} {{Infobox | title = News5 | image = [[Image:NEWS5.svg|270px|center]] | label1 = Division of | data1 = [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | label2 = Country | data2 = [[Pilipinas]] | label3 = Area served | data3 = Worldwide | label4 = Key people | data4 = {{plainlist | * Patrick Paez <small> (First Vice President and Head, News and Information) </small> * Jackie Sierda <small> (Assistant Vice President, News Operations) </small> * Mary Grace Navarro <small>(Assistant Vice President, News Production) </small> * Jay Cesora Orense <small> (Head, Public Affairs Unit) </small> * Cherry Bayle <small> (OIC-Station Manager, Radyo5) </small> * Ed Lingao <small> (Chief of the Reporters) </small> }} | label5 = Headquarters | data5 = [[TV5 Media Center]], Reliance corner Sheridan Streets, Brgy. Buayang Bato, [[Mandaluyong City]], Philippines | label6 = Slogan | data6 = {{plainlist | * ''Nasa Frontline ng mga Balita'' (transl. Delivering News from the Frontlines) * ''Tapat at tamang pagbabalita para sa may alam at may pakialam'' (transl. Honest and correct reporting for those who know and care) * ''Kami ang inyong Kapatid sa balitaan at public service'' (transl. We are your Brothers and Sisters in news and public service) }} | label8 = Former names | data8 = ABC News and Public Affairs<br>TV5 News and Information | label9 = Language | data9 = {{Plainlist| * [[Tagalog language|Tagalog]] (main) * [[English]] (secondary) }} | label10 = Website | data10 = {{URL|http://news.tv5.com.ph}} }} Ang '''TV5 News and Public Affairs''', na kilalang on-air bilang '''News5''' (dating '''ABC News and Public Affairs''' at '''TV5 News and Information'''), ay ang division ng news and public affairs division programming ng Philippine media company [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] Ito ay headquartered sa [[TV5 Media Center]] sa [[Mandaluyong]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]]. == Kasaysayan == Noong Setyembre 2024, nagretiro si mamamahayag na si [[Luchi Cruz-Valdes]] bilang pinuno ng TV5 News and Public Affairs.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> Pagkatapos nito, itinalaga si Patrick Paez bilang officer-in-charge (OIC) ng News5.<ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Two Thomasian journalists named officers-in-charge of Mediaquest news units |url=https://abtheflame.net/news/2024/10/two-thomasian-journalists-named-officers-in-charge-of-mediaquest-news-units/ |access-date=2025-12-19 |website=The Flame |language=en-US}}</ref> == Programs == === Kasalukuyang ipinalabas === ==== TV5 ==== * ''[[Frontline Pilipinas]]'' * ''Frontline Pilipinas Weekend'' * ''Frontline Tonight'' * ''News5 Alerts'' ==== One PH ==== * ''Frontline Pilipinas'' * ''Frontline Pilipinas Weekend'' * ''[[One Balita Pilipinas]]'' * ''[[Wanted sa Radyo]]'' * ''Ted Failon and DJ ChaCha sa Radyo5'' ==== One News ==== * ''[[The Big Story (programa sa telebisyon)|The Big Story]]'' ==== Mga dating regional newscasts ==== * ''Aksyon Bisaya'' ([[DYET-TV|TV5 Cebu]]) * ''Aksyon Dabaw'' (TV5 Davao) == Tignan din == * [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] * [[One Sports (TV channel)|One Sports]] * [[One News]] * [[One PH]] * [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]] ==Talasanggunian== {{reflist}} {{News5}} {{TV5}} [[Kategorya:TV5 Network]] == Mga sanggunian == im43v97px1p905bp85a1pdw839d2plf 0 286708 2208060 2207211 2026-05-20T06:00:13Z WayKurat 2259 Undid 3 revisions from [[Special:Diff/2206483|2206483]] until [[Special:Diff/2207211|2207211]] 2208060 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] 4ponbcvoc2h0cact3g4fwm0vrbp0ywm 0 299348 2208053 2207632 2026-05-20T05:49:50Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-29612-02|~2026-29612-02]] ([[User talk:~2026-29612-02|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Glennznl|Glennznl]] 2200513 wikitext text/x-wiki Ito ang listahan ng mga kasalukuyang programa ng [[Kapamilya Channel]], isang pay-television sa Pilipinas na pagmamay-ari at pinapatakbo ng [[ABS-CBN Corporation]], isang kumpanya sa ilalim ng Lopez Group. Ang network ay nagsisilbing kapalit ng [[ABS-CBN|pangunahing terrestrial ABS-CBN network]] matapos na itigil ang operasyon nito sa pag-broadcast tulad ng iniutos ng National Telecommunications Commission (NTC) noong Mayo 5, 2020. Dala nito ang karamihan sa mga programa na ipinalabas ng ABS-CBN bago ang shutdown. ==Kasalukuyang Programa== === Balita === * ''[[TV Patrol]]'' {{small|(1987; kasabay na pinapalabas sa [[ABS-CBN News Channel|ANC]], [[A2Z (Philippine TV channel) |A2Z]], [[TeleRadyo]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule2">{{cite web|title=Kapamilya Channel schedule website|url=https://ent.abs-cbn.com/articles-news/kapamilya-channel-livestream-12685|website=ABS-CBN|publisher=[[ABS-CBN Corporation]]|access-date=July 27, 2020|date=July 27, 2020|archive-date=Hulyo 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727143422/https://ent.abs-cbn.com/articles-news/kapamilya-channel-livestream-12685|url-status=dead}}</ref><ref name="tvptwtkapamilya">{{cite news|title=Powerhouse newscasts "TV Patrol" and "The World Tonight" air on Kapamilya Channel starting Monday|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2020/7/24/tv-patrol-and-the-world-tonight-kapamilya-chan?lang=en|website=ABS-CBN PR|publisher=[[ABS-CBN Corporation]]|access-date=July 25, 2020|date=July 24, 2020}}</ref> * ''[[TV Patrol#TV Patrol Weekend|TV Patrol Weekend]]'' {{small|(2004; kasabay na pinapalabas sa [[ABS-CBN News Channel|ANC]], [[A2Z (Philippine TV channel) |A2Z]], [[TeleRadyo]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule" /><ref name="tvptwtkapamilya" /> * ''[[News Patrol]]'' {{small|(2005; kasabay na pinapalabas sa [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule" /> * ''[[The World Tonight (Philippine TV program)|The World Tonight]]'' {{small|(1966–1972, 1986–1999, 2020; nauunang ipalabas mula sa [[ABS-CBN News Channel|ANC]], pinapalabas din sa [[Kapamilya Online Live]])}}<ref name="KCSchedule2" /><ref name="tvptwtkapamilya" /> * ''[[Kabayan (radio program)|Kabayan]]'' {{small|(1986; kasabay na pinapalabas sa [[TeleRadyo]], at pati na rin sa [[The Filipino Channel|TFC]])}} * ''Sakto'' {{small|(2020; kasabay na pinapalabas sa [[TeleRadyo]], at pati na rin sa [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule" /> * ''TeleRadyo Balita'' {{small|(2020; kasabay na pinapalabas sa [[TeleRadyo]], at pati na rin sa [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule2" /> ===Drama=== ====Mga serye sa gabi==== *[[FPJ's Ang Probinsyano]] {{small|(2015; kasabay na pinapalabas sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]], [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule2" /><ref name="guide">{{cite news|title=Guide: Everything airing on Kapamilya Channel starting June 13|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/12/20/guide-everything-airing-on-kapamilya-channel-starting-june-13|website=ABS-CBN News|access-date=June 13, 2020|date=June 12, 2020}}</ref> * Pamilya Sagrado {{small|(2024; kasabay na pinapalabas sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]], [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}} * High Street {{small|(2024; kasabay na pinapalabas sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Cine Mo!]], [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}} ====Mga serye sa hapon==== *[[Love Thy Woman]] {{small|(2020; muling pagpapalabas, 2021; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] at [[Kapamilya Online Live]])}}<ref name="KCSchedule3" /> *Nang Ngumiti Ang Langit {{small|(2019; muling pagpapalabas, 2021; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] at [[Kapamilya Online Live]])}}<ref name="KCSchedule3" /> ====Sabado at Linggo==== *Dok Ricky Pedia {{small|(2017; muling pagpapalabas, 2022)}} *[[Maalaala Mo Kaya]] {{small|(1991; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule4" /> *Uncoupling (2022) ===Pang-aliw=== *[[ASAP Natin 'To]] {{small|(1995; kasabay na pinapalabas sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]], [[Jeepney TV]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]], pinapalabas din sa [[Metro Channel]])}}<ref name="KCSchedule5" /> *[[It's Showtime]] {{small|(2009; kasabay na pinapalabas sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Jeepney TV]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule7" /> *I Can See Your Voice ===Reyalidad=== * ''[[Pinoy Big Brother]]: [[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]'' {{small|(bagong season, 2021; kasabay na pinapalabas sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Kapamilya Online Live]] and [[Jeepney TV]])}}<ref name="KCSchedule8" /> === Talakayan === * ''[[Magandang Buhay]]'' {{small|(2016; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule9" /> * ''We Rise Together'' {{small|(2021; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule9" /> === Komedya === * ''[[Goin' Bulilit]]'' {{small|(2005; muling pagpapalabas, 2021; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] and [[Jeepney TV]])}} === Pambata === * ''[[Team Yey!]]'' (season 5) {{small|(bagong season, 2020; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] at [[Jeepney TV]])}}<ref name="KCSchedule10" /><ref name="justlovekids">{{cite news|title=ABS-CBN rolls out new children's TV block, online portal ''Just Love Kids''|url=https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2020/9/7/childrens-tv-block-online-portal-just-love-kids-la?lang=en|website=ABS-CBN PR|publisher=[[ABS-CBN Corporation]]|date=September 7, 2020}}</ref> === Pang-edukasyon === * ''AgriCOOLture'' {{small|(muling pagpapalabas, 2015)}}<ref name="KCSchedule11" /> * ''[[Art Jam]]'' {{small|(muling pagpapalabas, 2004)}}<ref name="KCSchedule11" /><ref name="justlovekids2" /> * ''[[MathDali]]'' {{small|(muling pagpapalabas, 2016; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]])}}<ref name="KCSchedule11" /><ref name="guide2" /><ref name="justlovekids2" /> * ''[[Pahina]]'' {{small|(muling pagpapalabas, 2000)}}<ref name="justlovekids2" /> * ''[[Wikaharian]]''<ref name="guide2" /> {{small|(muling pagpapalabas, 2020; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]])}}<ref name="KCSchedule11" /><ref name="justlovekids2" /> ===Panrelihiyon=== *Kapamilya Daily Mass *The Healing Eucharist ===Dokyumentaryo=== *G Diaries ===Impormatibo=== *Swak na Swak *Team FitFil ==Iba pang mga programa== ===Cartoons=== * ''[[Adventures of Sonic the Hedgehog|The Adventures of Sonic the Hedgehog]]'' {{small|(muling pagpapalabas, 2022; pinapalabas din sa [[Jeepney TV]])}}<ref name="KCSchedule12" /><ref name="justlovekids3" /> === Dokyumentaryo === * ''[[Rated Korina]]'' {{small|(produksyon ng [[Brightlight Productions]]; 2004; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]], [[Kapamilya Online Live]] at [[The Filipino Channel|TFC]])}}<ref name="KCSchedule12" /><ref name="guide3" /> === Ispesyal na programa at programang pampelikula === * ''FPJ Da King'' {{small|(2018; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]])}}<ref name="KCSchedule12" /> * ''Kapamilya Blockbusters'' {{small|(2010)}}<ref name="KCSchedule12" /> ** ''KB Family Weekend'' {{small|(2017)}}<ref name="KCSchedule12" /> ** Kapamilya Sunday Pag-ibig {{small|(2022)}} ** ''Super Kapamilya Blockbusters'' {{small|(2019)}}<ref name="KCSchedule12" /> ** ''Sunday Kapamilya Blockbusters'' {{small|(2022)}} * ''Kapamilya Gold Hits'' {{small|(2020)}}<ref name="KCSchedule12" /> * ''Kapamilya Action Sabado'' {{small|(2020)}}<ref name="KCSchedule12" /> * ''[[Sunday's Best]]'' {{small|(2006)}}<ref name="KCSchedule12" /> * ''[[Movie Central (Philippines)|Movie Central Presents]]''<ref name="KCSchedule12" /><ref name="guide3" /> {{small|(2020)}} === Mga serye sa Timog Korea === * ''[[Hyde, Jekyll, Me]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2022)}} * ''[[Something in the Rain]]'' {{small|(muling pagpapalabas; 2022)}} * ''[[Touch Your Heart]]'' {{small|(2019; muling pagpapalabas, 2022; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]], [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]], [[Jeepney TV]] at [[iWantTFC]])}}<ref name="KCSchedule12" /> === Mga serye sa Thailand === * ''[[F4 Thailand: Boys Over Flowers]]'' {{small|(2021; pinapalabas din sa [[A2Z (Philippine TV channel)|A2Z]] at [[Kapamilya Online Live]])}} ==Paparating na Programa== ===Orihinal na programa=== ; Mga serye * ''[[Be My Lady]]'' {{small|(re-run; February 21, 2022)}} * ''[[Darna (2022 TV series)|Mars Ravelo's Darna]]''<ref>{{cite news|title=WATCH: Jane de Leon in first 'Darna' teaser|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/12/19/21/watch-jane-de-leon-in-first-darna-teaser|website=ABS-CBN News|date=December 19, 2021}}</ref><ref name="ABSCBNPrograms2022">{{cite news|title=ABS-CBN reveals lineup of new shows, offerings in 2022|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/12/19/21/abs-cbn-reveals-new-shows-offerings-in-2022|website=ABS-CBN News|date=December 19, 2021}}</ref> {{small|(2022)}} * ''[[Too Good to Be True (Philippine TV series)|2 Good 2 Be True]]''<ref>{{cite news|title=WATCH: Kathryn, Daniel in first teaser of '2 Good 2 Be True'|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/12/19/21/watch-kathryn-daniel-in-first-teaser-of-2g2bt|website=ABS-CBN News|date=December 19, 2021}}</ref><ref name="ABSCBNPrograms2022" /> {{small|(2022)}} * ''Love in 40 Days''<ref>{{cite news|title=Loisa Andalio, Ronnie Alonte to star in new ABS-CBN series|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/09/09/21/loisa-andalio-ronnie-alonte-to-star-in-new-abs-cbn-series|website=ABS-CBN News|date=September 9, 2021}}</ref><ref name="ABSCBNPrograms2022" /> {{small|(2022)}} * ''[[Flower of Evil (Philippine TV series)|Flower of Evil]]''<ref>{{cite news|title=Piolo Pascual, Lovi Poe to star in Pinoy version of K-drama 'Flower of Evil'|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/09/16/21/piolo-lovi-to-star-in-pinoy-version-of-flower-of-evil|website=ABS-CBN News|date=September 16, 2021}}</ref> {{small|(2022)}} * ''My Papa Pi''<ref name="ABSCBNPrograms2022" /> {{small|(March 5, 2022)}} * ''It's Okay Not To Be Okay'' {{small|(2022)}} ==Tingnan din== * [[Talaan ng mga palabas ng ABS-CBN]] * [[Talaan ng mga palabas ng A2Z]] * [[Talaan ng mga palabas ng TV5]] * [[Talaan ng mga palabas ng Kapamilya Online Live]] ==Mga Sanggunian== {{reflist}} *https://ent.abs-cbn.com/schedule {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210628034651/https://ent.abs-cbn.com/schedule |date=2021-06-28 }} *https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_programs_broadcast_by_Kapamilya_Channel [[Kategorya:ABS-CBN]] 08e42bgayw1t5741dhlidfjs3ex62vx 0 301545 2208048 1787743 2026-05-20T05:33:03Z Jojit fb 38 Removed redirect to [[Ika-19 na dantaon#Dekada 1890]] 2208048 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo". Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay, kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]]. Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. gjhmi61mcpkakmrvu3yi1f8giqo0mt8 2208049 2208048 2026-05-20T05:33:39Z Jojit fb 38 added [[Category:Ika-19 na siglo]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208049 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo". Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay, kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]]. Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] 3vafswv4gyla8ir1imdledqcqicshim 2208050 2208049 2026-05-20T05:34:04Z Jojit fb 38 added [[Category:Dekada 1890]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208050 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo". Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay, kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]]. Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] oabmeney1fq83tnd8c04dyphko619zd 2208070 2208050 2026-05-20T07:41:48Z Jojit fb 38 2208070 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay, kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]]. Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] 102ph2yj4tz3m9ur4v9rpytc1ozfh3b 2208071 2208070 2026-05-20T07:42:17Z Jojit fb 38 2208071 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay, kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]]. Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] tjeh6d50gvmtw4ywd9f9r4lwvih9tog 2208072 2208071 2026-05-20T07:44:17Z Jojit fb 38 2208072 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]]. Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] sjdakawgycxhxrdqw0heucv64t0wv81 2208073 2208072 2026-05-20T07:45:22Z Jojit fb 38 2208073 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon. Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] cgfkzgbm88ukb28tcbcmdco2lv6pqz8 2208074 2208073 2026-05-20T07:46:17Z Jojit fb 38 2208074 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] raatkes1bu5k2es49jac1vlzme51und 2208094 2208074 2026-05-20T09:19:01Z Jojit fb 38 2208094 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Ang mga taong 1896–1898 ay ang panahon ng [[Himagsikang Pilipino]]. Ang Pilipinas, na bahagi noon ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]], ay nagtangkang humiwalay mula sa Imperyong Espanyol. Nagsimula ang Himagsikang Pilipino noong Agosto 1896 matapos matuklasan ng mga awtoridad Espanyol ang lihim na samahang laban sa [[kolonyalismo]] na [[Katipunan]]. Ang Katipunan, na pinamunuan ni [[Andrés Bonifacio]], ay isang kilusang naghahangad ng paghihiwalay at nagsilbing lihim na pamahalaan na lumaganap sa malaking bahagi ng kapuluan, na may layuning makamit ang kalayaan mula sa Espanya sa pamamagitan ng armadong pag-aaklas. Sa isang malaking pagtitipon sa [[Kalookan]], inorganisa ng mga pinuno ng Katipunan ang kanilang sarili bilang isang rebolusyonaryong pamahalaan at hayagang idineklara ang armadong himagsikan sa buong bansa. Nanawagan si Bonifacio ng sabayang pag-atake sa kabiserang [[Maynila]], subalit nabigo ang planong ito. Gayunpaman, nag-alsa rin ang mga karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]. Partikular na nagtagumpay ang mga rebelde sa [[Kabite]] sa pamumuno ni [[Emilio Aguinaldo]]. Ang tunggalian sa kapangyarihan sa hanay ng mga [[rebolusyonaryo]] ay humantong sa pagbitay kay Bonifacio noong 1897, at nalipat ang pamumuno kay Aguinaldo na namuno sa sarili niyang pamahalaang rebolusyonaryo. Sa taong ding iyon, opisyal na nagkaroon ng tigil-putukan sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Biak-na-Bato]] at ipinatapon si Aguinaldo sa [[Hong Kong]], bagaman hindi tuluyang natigil ang labanan sa pagitan ng mga rebelde at ng pamahalaang Espanyol. Noong 1898, nang sumiklab ang [[Digmaang Kastila–Amerikano]], di-opisyal na nakipag-alyansa si Aguinaldo sa Estados Unidos, bumalik sa Pilipinas, at ipinagpatuloy ang pakikipaglaban laban sa mga Espanyol. Pagsapit ng Hunyo, halos lahat ng teritoryong hawak ng Espanya sa Pilipinas ay nabawi na ng mga rebelde maliban sa Maynila. Dahil dito, idineklara ni Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa Espanya at itinatag ang [[Unang Republika ng Pilipinas]]. Gayunpaman, hindi kinilala ng Espanya at ng Estados Unidos ang [[kalayaan ng Pilipinas]]. Pormal lamang natapos ang pamamahalang Espanyol sa kapuluan sa pamamagitan ng [[Tratado ng Paris]] noong 1898, kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas at iba pang teritoryo sa Estados Unidos. Makalipas lamang ang maikling panahon, sumiklab ang [[Digmaang Pilipino–Amerikano]]. Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] jv7hpy4bh4jea3rgk8vhjx8oqd4vcip 2208095 2208094 2026-05-20T09:21:25Z Jojit fb 38 2208095 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Ang mga taong 1896–1898 ay ang panahon ng [[Himagsikang Pilipino]]. Ang Pilipinas, na bahagi noon ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]], ay nagtangkang humiwalay mula sa Imperyong Espanyol. Nagsimula ang Himagsikang Pilipino noong Agosto 1896 matapos matuklasan ng mga awtoridad Espanyol ang lihim na samahang laban sa [[kolonyalismo]] na [[Katipunan]]. Ang Katipunan, na pinamunuan ni [[Andrés Bonifacio]], ay isang kilusang naghahangad ng paghihiwalay at nagsilbing lihim na pamahalaan na lumaganap sa malaking bahagi ng kapuluan, na may layuning makamit ang kalayaan mula sa Espanya sa pamamagitan ng armadong pag-aaklas. Sa isang malaking pagtitipon sa [[Kalookan]], inorganisa ng mga pinuno ng Katipunan ang kanilang sarili bilang isang rebolusyonaryong pamahalaan at hayagang idineklara ang armadong himagsikan sa buong bansa. Nanawagan si Bonifacio ng sabayang pag-atake sa kabiserang [[Maynila]], subalit nabigo ang planong ito. Gayunpaman, nag-alsa rin ang mga karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]. Partikular na nagtagumpay ang mga rebelde sa [[Kabite]] sa pamumuno ni [[Emilio Aguinaldo]]. Ang tunggalian sa kapangyarihan sa hanay ng mga [[rebolusyonaryo]] ay humantong sa pagbitay kay Bonifacio noong 1897, at nalipat ang pamumuno kay Aguinaldo na namuno sa sarili niyang pamahalaang rebolusyonaryo. Sa taong ding iyon, opisyal na nagkaroon ng tigil-putukan sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Biak-na-Bato]] at ipinatapon si Aguinaldo sa [[Hong Kong]], bagaman hindi tuluyang natigil ang labanan sa pagitan ng mga rebelde at ng pamahalaang Espanyol.<ref>{{cite journal |last1=Guererro |first1=Milagros |last2=Encarnacion |first2=Emmanuel |last3=Villegas |first3=Ramon |year=1996 |title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution |url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |url-status=dead |journal=Sulyap Kultura |language=en |publisher=National Commission for Culture and the Arts |volume=1 |issue=2 |pages=3–12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |archive-date=15 Nobyembre 2010 |access-date=25 Mayo 2010}}</ref> Noong 1898, nang sumiklab ang [[Digmaang Kastila–Amerikano]], di-opisyal na nakipag-alyansa si Aguinaldo sa Estados Unidos, bumalik sa Pilipinas, at ipinagpatuloy ang pakikipaglaban laban sa mga Espanyol. Pagsapit ng Hunyo, halos lahat ng teritoryong hawak ng Espanya sa Pilipinas ay nabawi na ng mga rebelde maliban sa Maynila. Dahil dito, idineklara ni Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa Espanya at itinatag ang [[Unang Republika ng Pilipinas]]. Gayunpaman, hindi kinilala ng Espanya at ng Estados Unidos ang [[kalayaan ng Pilipinas]]. Pormal lamang natapos ang pamamahalang Espanyol sa kapuluan sa pamamagitan ng [[Tratado ng Paris]] noong 1898, kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas at iba pang teritoryo sa Estados Unidos. Makalipas lamang ang maikling panahon, sumiklab ang [[Digmaang Pilipino–Amerikano]]. Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] lqqmlj6ps03adgc980zsaamkgy6gi5i 2208096 2208095 2026-05-20T09:22:31Z Jojit fb 38 2208096 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Ang mga taong 1896–1898 ay ang panahon ng [[Himagsikang Pilipino]]. Ang Pilipinas, na bahagi noon ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]], ay nagtangkang humiwalay mula sa Imperyong Espanyol. Nagsimula ang Himagsikang Pilipino noong Agosto 1896 matapos matuklasan ng mga awtoridad Espanyol ang lihim na samahang laban sa [[kolonyalismo]] na [[Katipunan]]. Ang Katipunan, na pinamunuan ni [[Andrés Bonifacio]], ay isang kilusang naghahangad ng paghihiwalay at nagsilbing lihim na pamahalaan na lumaganap sa malaking bahagi ng kapuluan, na may layuning makamit ang kalayaan mula sa Espanya sa pamamagitan ng armadong pag-aaklas. Sa isang malaking pagtitipon sa [[Kalookan]], inorganisa ng mga pinuno ng Katipunan ang kanilang sarili bilang isang rebolusyonaryong pamahalaan at hayagang idineklara ang armadong himagsikan sa buong bansa. Nanawagan si Bonifacio ng sabayang pag-atake sa kabiserang [[Maynila]], subalit nabigo ang planong ito. Gayunpaman, nag-alsa rin ang mga karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]. Partikular na nagtagumpay ang mga rebelde sa [[Kabite]] sa pamumuno ni [[Emilio Aguinaldo]]. Ang tunggalian sa kapangyarihan sa hanay ng mga [[rebolusyonaryo]] ay humantong sa pagbitay kay Bonifacio noong 1897, at nalipat ang pamumuno kay Aguinaldo na namuno sa sarili niyang pamahalaang rebolusyonaryo. Sa taong ding iyon, opisyal na nagkaroon ng tigil-putukan sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Biak-na-Bato]] at ipinatapon si Aguinaldo sa [[Hong Kong]], bagaman hindi tuluyang natigil ang labanan sa pagitan ng mga rebelde at ng pamahalaang Espanyol.<ref>{{cite journal |last1=Guererro |first1=Milagros |last2=Encarnacion |first2=Emmanuel |last3=Villegas |first3=Ramon |year=1996 |title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution |url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |url-status=dead |journal=Sulyap Kultura |language=en |publisher=National Commission for Culture and the Arts |volume=1 |issue=2 |pages=3–12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |archive-date=15 Nobyembre 2010 |access-date=25 Mayo 2010}}</ref><ref name="google1998">* {{Cite book |last=Guererro |first=Milagros <!-- not shown by Google | last2 = Schumacher, S.J. | first2 = John --> |url=https://books.google.com/books?as_isbn=9622582281 |title=Reform and Revolution |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |isbn=978-962-258-228-6 |series=Kasaysayan: The History of the Filipino People |volume=5 |language=en |access-date=25 Mayo 2010 <!--DASHBot-->}}</ref> Noong 1898, nang sumiklab ang [[Digmaang Kastila–Amerikano]], di-opisyal na nakipag-alyansa si Aguinaldo sa Estados Unidos, bumalik sa Pilipinas, at ipinagpatuloy ang pakikipaglaban laban sa mga Espanyol. Pagsapit ng Hunyo, halos lahat ng teritoryong hawak ng Espanya sa Pilipinas ay nabawi na ng mga rebelde maliban sa Maynila. Dahil dito, idineklara ni Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa Espanya at itinatag ang [[Unang Republika ng Pilipinas]]. Gayunpaman, hindi kinilala ng Espanya at ng Estados Unidos ang [[kalayaan ng Pilipinas]]. Pormal lamang natapos ang pamamahalang Espanyol sa kapuluan sa pamamagitan ng [[Tratado ng Paris]] noong 1898, kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas at iba pang teritoryo sa Estados Unidos. Makalipas lamang ang maikling panahon, sumiklab ang [[Digmaang Pilipino–Amerikano]]. Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] izs2mcs3ivagf445yyvg3ceajg6cpgu 2208097 2208096 2026-05-20T09:23:26Z Jojit fb 38 2208097 wikitext text/x-wiki Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Ang mga taong 1896–1898 ay ang panahon ng [[Himagsikang Pilipino]]. Ang Pilipinas, na bahagi noon ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]], ay nagtangkang humiwalay mula sa Imperyong Espanyol. Nagsimula ang Himagsikang Pilipino noong Agosto 1896 matapos matuklasan ng mga awtoridad Espanyol ang lihim na samahang laban sa [[kolonyalismo]] na [[Katipunan]]. Ang Katipunan, na pinamunuan ni [[Andrés Bonifacio]], ay isang kilusang naghahangad ng paghihiwalay at nagsilbing lihim na pamahalaan na lumaganap sa malaking bahagi ng kapuluan, na may layuning makamit ang kalayaan mula sa Espanya sa pamamagitan ng armadong pag-aaklas. Sa isang malaking pagtitipon sa [[Kalookan]], inorganisa ng mga pinuno ng Katipunan ang kanilang sarili bilang isang rebolusyonaryong pamahalaan at hayagang idineklara ang armadong himagsikan sa buong bansa. Nanawagan si Bonifacio ng sabayang pag-atake sa kabiserang [[Maynila]], subalit nabigo ang planong ito. Gayunpaman, nag-alsa rin ang mga karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]. Partikular na nagtagumpay ang mga rebelde sa [[Kabite]] sa pamumuno ni [[Emilio Aguinaldo]]. Ang tunggalian sa kapangyarihan sa hanay ng mga [[rebolusyonaryo]] ay humantong sa pagbitay kay Bonifacio noong 1897, at nalipat ang pamumuno kay Aguinaldo na namuno sa sarili niyang pamahalaang rebolusyonaryo. Sa taong ding iyon, opisyal na nagkaroon ng tigil-putukan sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Biak-na-Bato]] at ipinatapon si Aguinaldo sa [[Hong Kong]], bagaman hindi tuluyang natigil ang labanan sa pagitan ng mga rebelde at ng pamahalaang Espanyol.<ref>{{cite journal |last1=Guererro |first1=Milagros |last2=Encarnacion |first2=Emmanuel |last3=Villegas |first3=Ramon |year=1996 |title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution |url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |url-status=dead |journal=Sulyap Kultura |language=en |publisher=National Commission for Culture and the Arts |volume=1 |issue=2 |pages=3–12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |archive-date=15 Nobyembre 2010 |access-date=25 Mayo 2010}}</ref><ref name="google1998">* {{Cite book |last=Guererro |first=Milagros <!-- not shown by Google | last2 = Schumacher, S.J. | first2 = John --> |url=https://books.google.com/books?as_isbn=9622582281 |title=Reform and Revolution |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |isbn=978-962-258-228-6 |series=Kasaysayan: The History of the Filipino People |volume=5 |language=en |access-date=25 Mayo 2010 <!--DASHBot-->}}</ref> Noong 1898, nang sumiklab ang [[Digmaang Kastila–Amerikano]], di-opisyal na nakipag-alyansa si Aguinaldo sa Estados Unidos, bumalik sa Pilipinas, at ipinagpatuloy ang pakikipaglaban laban sa mga Espanyol. Pagsapit ng Hunyo, halos lahat ng teritoryong hawak ng Espanya sa Pilipinas ay nabawi na ng mga rebelde maliban sa Maynila. Dahil dito, idineklara ni Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa Espanya at itinatag ang [[Unang Republika ng Pilipinas]]. Gayunpaman, hindi kinilala ng Espanya at ng Estados Unidos ang [[kalayaan ng Pilipinas]]. Pormal lamang natapos ang pamamahalang Espanyol sa kapuluan sa pamamagitan ng [[Tratado ng Paris]] noong 1898, kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas at iba pang teritoryo sa Estados Unidos. Makalipas lamang ang maikling panahon, sumiklab ang [[Digmaang Pilipino–Amerikano]].<ref name="google1998" /> Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] 9cze3ejchlpgf2ogahd8vo265ou5w9d 2208098 2208097 2026-05-20T09:24:41Z Jojit fb 38 2208098 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|189}} Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Ang mga taong 1896–1898 ay ang panahon ng [[Himagsikang Pilipino]]. Ang Pilipinas, na bahagi noon ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]], ay nagtangkang humiwalay mula sa Imperyong Espanyol. Nagsimula ang Himagsikang Pilipino noong Agosto 1896 matapos matuklasan ng mga awtoridad Espanyol ang lihim na samahang laban sa [[kolonyalismo]] na [[Katipunan]]. Ang Katipunan, na pinamunuan ni [[Andrés Bonifacio]], ay isang kilusang naghahangad ng paghihiwalay at nagsilbing lihim na pamahalaan na lumaganap sa malaking bahagi ng kapuluan, na may layuning makamit ang kalayaan mula sa Espanya sa pamamagitan ng armadong pag-aaklas. Sa isang malaking pagtitipon sa [[Kalookan]], inorganisa ng mga pinuno ng Katipunan ang kanilang sarili bilang isang rebolusyonaryong pamahalaan at hayagang idineklara ang armadong himagsikan sa buong bansa. Nanawagan si Bonifacio ng sabayang pag-atake sa kabiserang [[Maynila]], subalit nabigo ang planong ito. Gayunpaman, nag-alsa rin ang mga karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]. Partikular na nagtagumpay ang mga rebelde sa [[Kabite]] sa pamumuno ni [[Emilio Aguinaldo]]. Ang tunggalian sa kapangyarihan sa hanay ng mga [[rebolusyonaryo]] ay humantong sa pagbitay kay Bonifacio noong 1897, at nalipat ang pamumuno kay Aguinaldo na namuno sa sarili niyang pamahalaang rebolusyonaryo. Sa taong ding iyon, opisyal na nagkaroon ng tigil-putukan sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Biak-na-Bato]] at ipinatapon si Aguinaldo sa [[Hong Kong]], bagaman hindi tuluyang natigil ang labanan sa pagitan ng mga rebelde at ng pamahalaang Espanyol.<ref>{{cite journal |last1=Guererro |first1=Milagros |last2=Encarnacion |first2=Emmanuel |last3=Villegas |first3=Ramon |year=1996 |title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution |url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |url-status=dead |journal=Sulyap Kultura |language=en |publisher=National Commission for Culture and the Arts |volume=1 |issue=2 |pages=3–12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |archive-date=15 Nobyembre 2010 |access-date=25 Mayo 2010}}</ref><ref name="google1998">* {{Cite book |last=Guererro |first=Milagros <!-- not shown by Google | last2 = Schumacher, S.J. | first2 = John --> |url=https://books.google.com/books?as_isbn=9622582281 |title=Reform and Revolution |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |isbn=978-962-258-228-6 |series=Kasaysayan: The History of the Filipino People |volume=5 |language=en |access-date=25 Mayo 2010 <!--DASHBot-->}}</ref> Noong 1898, nang sumiklab ang [[Digmaang Kastila–Amerikano]], di-opisyal na nakipag-alyansa si Aguinaldo sa Estados Unidos, bumalik sa Pilipinas, at ipinagpatuloy ang pakikipaglaban laban sa mga Espanyol. Pagsapit ng Hunyo, halos lahat ng teritoryong hawak ng Espanya sa Pilipinas ay nabawi na ng mga rebelde maliban sa Maynila. Dahil dito, idineklara ni Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa Espanya at itinatag ang [[Unang Republika ng Pilipinas]]. Gayunpaman, hindi kinilala ng Espanya at ng Estados Unidos ang [[kalayaan ng Pilipinas]]. Pormal lamang natapos ang pamamahalang Espanyol sa kapuluan sa pamamagitan ng [[Tratado ng Paris]] noong 1898, kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas at iba pang teritoryo sa Estados Unidos. Makalipas lamang ang maikling panahon, sumiklab ang [[Digmaang Pilipino–Amerikano]].<ref name="google1998" /> Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] l6z9ud9e8zf7es2yjttdar1lbgb2grl 2208107 2208098 2026-05-20T09:45:54Z Jojit fb 38 2208107 wikitext text/x-wiki {{Decadebox|189}} Ang '''dekada 1890''' (binibigkas bilang "desiotso nobenta" o "labing-walo siyamnapu") ay isang dekada ng [[kalendaryong Gregoryano]] na nagsimula noong Enero 1, 1890 at nagtapos noong Disyembre 31, 1899. Sa kulturang popular ng Amerika, kalaunan itong tinawag nang may pananabik na "''gay nineties''" ("''gay''" na nangangahulugan noon bilang masaya o walang alalahanin). Naganap ang dekadang ito sa panahon na tinatawag ng mga historyador na Panahong Victoriyano sa kasaysayan ng [[Reyno Unido]], ''Belle Époque'' sa kasaysayan ng [[Pransiya]], at Panahong Ginintuan sa kasaysayan ng [[Estados Unidos]]. Habang ipinagpapatuloy ng mga kapangyarihang [[Europa|Europeo]] ang kanilang kolonyal na pagpapalawak, nasaksihan ng dekada ang pagkatalo ng Edi (1890), [[Siam]] (1893), [[Maruekos]] (1894), [[Dahomey]] (1894), mga [[Mga Arabe|Arabe]]-[[Swahili]] na pinunong militar (1894), Lombok (1894), Pahang (1895), Merina (1895), [[Zanzibar]] (1896), Khaua at Mbandjeru (1896), Ashanti (1896), Matabeleland (1897), Pedir (1898), [[Sudan]] (1899), at iba't ibang tribo at estado sa hilagang-kanlurang [[Indiya]]. Bagaman naging matagumpay ang karamihan sa mga kampanyang kolonyal, nakaranas ang [[Italya]] ng malaking pagkatalo nang mabigo itong sakupin ang [[Etiyopiya]] matapos itong mapagpasyang matalo sa Adwa noong 1896. Samantala, nakita rin sa ikalawang kalahati ng dekada ang tuluyang pagbagsak ng kapangyarihang [[Espanya|Español]] sa Amerika, na nagsimula sa mga pag-aalsa sa [[Cuba]] (1895) at [[Himagsikang Pilipino|Pilipinas]] (1896) at nagtapos sa pagkatalo ng [[Espanya|España]] laban sa Estados Unidos noong 1898. Matapos maibenta ang iba't ibang pulo sa [[Pasipiko]] sa [[Alemanya]] noong 1899, nalimitahan na lamang sa [[Aprika]] ang imperyong kolonyal ng España. Sa Silangan naman, nagsimulang palawakin ng [[Hapon]] ang sarili nitong [[Imperyo ng Hapon|imperyo]] sa pamamagitan ng mga digmaan laban sa Donghak (1894–1895), Tsinang Qing (1894–1895), at Republika ng [[Formosa]] (1895). Kabilang pa sa ibang mga tunggalian ng dekada ang Digmaang Garza (1891–1893), Digmaang Greko-Turko (1897), at mga panloob na sigalot sa [[Samoa]] (1886–1894, 1898–1899), [[Apganistan]] (1888–1893), [[Arhentina]] (1890), [[Chile|Tsile]] (1891), [[Imperyong Otomano]] (1891, 1893, 1894, 1895–96, 1896–1897, 1896), [[Mehiko]] (1891–1892), Brasil (1893–1894, 1893–1895, 1899–1903), [[Peru]] (1894–1895), [[Republika ng Timog Aprika]] (1894), hilagang-kanlurang [[Tsina]] (1895–1896), [[Bolivia]] (1898–1899), at [[Kolombiya]] (1899–1902). Ang mga taong 1896–1898 ay ang panahon ng [[Himagsikang Pilipino]]. Ang Pilipinas, na bahagi noon ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]], ay nagtangkang humiwalay mula sa Imperyong Espanyol. Nagsimula ang Himagsikang Pilipino noong Agosto 1896 matapos matuklasan ng mga awtoridad Espanyol ang lihim na samahang laban sa [[kolonyalismo]] na [[Katipunan]]. Ang Katipunan, na pinamunuan ni [[Andrés Bonifacio]], ay isang kilusang naghahangad ng paghihiwalay at nagsilbing lihim na pamahalaan na lumaganap sa malaking bahagi ng kapuluan, na may layuning makamit ang kalayaan mula sa Espanya sa pamamagitan ng armadong pag-aaklas. Sa isang malaking pagtitipon sa [[Kalookan]], inorganisa ng mga pinuno ng Katipunan ang kanilang sarili bilang isang rebolusyonaryong pamahalaan at hayagang idineklara ang armadong himagsikan sa buong bansa. Nanawagan si Bonifacio ng sabayang pag-atake sa kabiserang [[Maynila]], subalit nabigo ang planong ito. Gayunpaman, nag-alsa rin ang mga karatig [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]]. Partikular na nagtagumpay ang mga rebelde sa [[Kabite]] sa pamumuno ni [[Emilio Aguinaldo]]. Ang tunggalian sa kapangyarihan sa hanay ng mga [[rebolusyonaryo]] ay humantong sa pagbitay kay Bonifacio noong 1897, at nalipat ang pamumuno kay Aguinaldo na namuno sa sarili niyang pamahalaang rebolusyonaryo. Sa taong ding iyon, opisyal na nagkaroon ng tigil-putukan sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Biak-na-Bato]] at ipinatapon si Aguinaldo sa [[Hong Kong]], bagaman hindi tuluyang natigil ang labanan sa pagitan ng mga rebelde at ng pamahalaang Espanyol.<ref>{{cite journal |last1=Guererro |first1=Milagros |last2=Encarnacion |first2=Emmanuel |last3=Villegas |first3=Ramon |year=1996 |title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution |url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |url-status=dead |journal=Sulyap Kultura |language=en |publisher=National Commission for Culture and the Arts |volume=1 |issue=2 |pages=3–12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1 |archive-date=15 Nobyembre 2010 |access-date=25 Mayo 2010}}</ref><ref name="google1998">* {{Cite book |last=Guererro |first=Milagros <!-- not shown by Google | last2 = Schumacher, S.J. | first2 = John --> |url=https://books.google.com/books?as_isbn=9622582281 |title=Reform and Revolution |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |isbn=978-962-258-228-6 |series=Kasaysayan: The History of the Filipino People |volume=5 |language=en |access-date=25 Mayo 2010 <!--DASHBot-->}}</ref> Noong 1898, nang sumiklab ang [[Digmaang Kastila–Amerikano]], di-opisyal na nakipag-alyansa si Aguinaldo sa Estados Unidos, bumalik sa Pilipinas, at ipinagpatuloy ang pakikipaglaban laban sa mga Espanyol. Pagsapit ng Hunyo, halos lahat ng teritoryong hawak ng Espanya sa Pilipinas ay nabawi na ng mga rebelde maliban sa Maynila. Dahil dito, idineklara ni Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa Espanya at itinatag ang [[Unang Republika ng Pilipinas]]. Gayunpaman, hindi kinilala ng Espanya at ng Estados Unidos ang [[kalayaan ng Pilipinas]]. Pormal lamang natapos ang pamamahalang Espanyol sa kapuluan sa pamamagitan ng [[Tratado ng Paris]] noong 1898, kung saan isinuko ng Espanya ang Pilipinas at iba pang teritoryo sa Estados Unidos. Makalipas lamang ang maikling panahon, sumiklab ang [[Digmaang Pilipino–Amerikano]].<ref name="google1998" /> Nailalarawan ang dekada ng pandaigdigang depresyong pang-ekonomiya na nagtapos noong 1896 at sinundan ng malakas na paglago ng [[ekonomiya]]. Tampok sa [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]] ang mahahalagang inobasyon tulad ng [[elektrisidad]], [[gasolina]], [[sasakyan]], [[Kayo|tela]], at [[organikong kimika]]. Umabot din sa rurok sa dekadang ito ang paggamit ng [[makinang de-singaw]] na pinapagana ng [[karbon]]. Sa Estados Unidos, namarkahan ang dekada ng matinding depresyong pang-ekonomiya na dulot ng Taranta ng 1893. Ang krisis na ito ang tumulong sa pagtatapos ng tinatawag na "Panahong Ginintuan" at kasabay nito ang maraming welga ng mga manggagawa sa industriya. Nagdulot din ito ng pampolitikang tunggalian hinggil sa "malayang [[pilak]]" at pagbagsak ng Sistema ng Ikatlong Partido. Kasabay nito, nakaranas din ang [[Australya]] ng krisis sa [[pagbabangko]] bunga ng pagbagsak ng pagputok ng espekulasyon sa merkado ng [[ari-arian]]. Samantala, nagkaroon ng malaking tagumpay ang unang alon ng [[peminismo]] nang maging unang bansa ang [[Nuweba Selandiya|Nuweba Selanda]] noong 1893 na nagbigay sa kababaihan ng karapatang bumoto. Mula 1889 hanggang 1890, nagkaroon ng pandaigdigang [[pandemya]] ng sakit sa paghinga na dulot ng [[bayrus]], na nagresulta sa 300 hanggang 900 milyong [[impeksiyon]] at humigit-kumulang isang milyong pagkamatay. Pinaniniwalaang nagmula ang pandemya sa lungsod ng Bukhara sa [[Gitnang Asya]]. Bukod dito, tinamaan din ng malawakang pagkalat ng bayrus na ''rinderpest'' ang [[Aprika]], na itinuturing na "pinakamatinding epidemya na tumama sa timog Aprika noong huling bahagi ng ika-19 na siglo".<ref name="Phoofolo2">{{cite journal |last=Phoofolo |first=Pule |date=Pebrero 1993 |title=Epidemics and Revolutions: The Rinderpest Epidemic in Late Nineteenth-Century Southern Africa |journal=Past & Present |language=en |issue=138 |pages=112–143 |doi=10.1093/past/138.1.112}}</ref> Mahigit 5.2 milyong [[baka]] sa timog ng [[Ilog Zambezi]] ang namatay,<ref>{{cite journal |last1=Van den Bossche |first1=Peter |last2=de La Rocque |first2=Stéphane |last3=Hendrickx |first3=Guy |last4=Bouyer |first4=Jérémy |date=Mayo 2010 |title=A changing environment and the epidemiology of tsetse-transmitted livestock trypanosomiasis |journal=Trends in Parasitology |language=en |volume=26 |issue=5 |pages=236–243 |doi=10.1016/j.pt.2010.02.010 |pmid=20304707}}</ref> kasama ang mga alagang baka, [[tupa]], [[kambing]], at mga ligaw na hayop tulad ng ''buffalo'' (o kalabaw Aprikano), [[giraffe]], at ''wildebeest''. Nagdulot ito ng malawakang taggutom na naging sanhi ng pagkamatay ng tinatayang isang-katlo ng populasyon ng Etiyopiya at dalawang-katlo ng mga Maasai sa [[Tanzania]].<ref>{{cite journal |last=Normile |first=Dennis |date=Marso 2008 |title=Driven to Extinction |journal=Science |language=en |volume=319 |issue=5870 |pages=1606–9 |doi=10.1126/science.319.5870.1606 |pmid=18356500 |s2cid=46157093}}</ref> Noong 1891–1892, nagkaroon din ng taggutom sa [[Rusya]] dahil sa masamang panahon at maling pamamahala ng pamahalaan, na kumitil sa 375,000 hanggang 400,000 katao. Nakaranas din ng dalawang matinding taggutom ang Britanikong Indiya noong 1896–1897 at 1899–1900 dahil sa tagtuyot at mga patakaran ng [[Gran Britanya|Britanya]]. Nagkaroon din ng mga taggutom sa Cuba at Tsina. Kabilang naman sa malalaking lindol ng dekada ang lindol sa Mino–Owari noong 1891 (7,273 namatay), lindol sa Quchan noong 1893 (18,000 biktima), at lindol sa Sanriku noong 1896 (22,066 patay o nawawala). Idinaos sa [[Atenas]] noong 1896 ang [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896|unang pandaigdigang]] [[Palarong Olimpiko]] sa makabagong kasaysayan, kung saan lumahok ang 241 atleta mula sa 14 na bansa. Sa Estados Unidos, kabilang sa pinakamabentang aklat ng dekada ang ''Beside the Bonnie Brier Bush'' (koleksiyon ng [[Maikling kuwento|maiikling kuwento]], pinakamahusay na benta noong 1895), ''Tom Grogan'' (nobelang drama, pinakamahusay na benta noong 1896), ''Quo Vadis'' (makasaysayang nobela, pinakamahusay na benta noong 1897), ''Caleb West'' (pinakamabenta noong 1898), at ''David Harum'' (pinakamabenta noong 1898). Patuloy namang umusbong ang industriya ng [[pelikula]], bagaman nasa unang yugto pa lamang ito, sa pamamagitan ng mga maiikling pelikulang gaya ng ''Le Coucher de la Mariée'' at ''The Kiss''. Kabilang naman sa mga tanyag na awitin ng dekada ang "America the Beautiful", "Daisy Bell", at "Hello! Ma Baby". Nailathala naman ng bayaning Pilipino na si [[José Rizal|Jose Rizal]] noong 1891 ang nobelang ''[[El filibusterismo]]'', ang ''sequel'' o kasunod nobela ng ''[[Noli Me Tángere (nobela)|Noli me tangere]]''. Ang mga nobelang ito ang naging mitsa ng HImagsikang Pilipino. Sa pamamagitan ng paglalantad sa mga pang-aabuso, pangingikil, at maling pamamalakad ng mga prayleng [[Espanya|Kastila]] at pamahalaang kolonyal, binuwag ni Rizal ang takot ng mga mamamayan sa kapangyarihan ng Espanya. Bagamat reporma at edukasyon ang kanyang isinusulong, ang kanyang mga akda ang nagbigay-inspirasyon sa Katipunan na maglunsad ng armadong rebolusyon. Ang pagbitay sa kanya noong Disyembre 30, 1896 dahil sa mga nobelang ito ang tuluyang nagbuklod sa mga Pilipino upang ipaglaban ang kalayaan. Sa dekadang ito, lumaki ang populasyon ng daigdig mula humigit-kumulang 1.5 bilyon tungo sa 1.6 bilyon.<ref>{{Cite web |title=Population {{!}} Gapminder |url=https://www.gapminder.org/data/documentation/gd003/ |access-date=2024-04-21 |language=en-US}}</ref> Ang huling nabuhay na tao mula sa dekadang ito, si Emma Morano, ay namatay noong Abril 15, 2017. Ang huling nabuhay na lalaki mula sa dekadang ito, si Jiroemon Kimura, ay namatay noong Hunyo 12, 2013. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ika-19 na siglo]] [[Kategorya:Dekada 1890]] rimd8mgg4vpr4ybbvmevqdczq2r2i5i 0 302365 2207965 2207322 2026-05-19T15:52:22Z Coronadapont 156841 Added Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción y del Triunfo de la Cruz de Migpangi 2207965 wikitext text/x-wiki Ang '''koronasyong kanonika''' o '''koronasyong pampuntipika''' ({{lang-la|coronatio canonica}}) ay isang banal na institusyonal na pagkilos ng [[Papa|Santo Papa]], marapat na ipinahayag sa pamamagitan ng [[Bulang pampapa|Bulang Pampapa]], kung saan ipinagkalooban niya ng mala-adornong korona, diyadema o sinag sa ulo sa isang imaheng [[Maria]]na, [[Hesus|Kristolohikal]], o [[San Jose|Hosepiyano]]<ref>{{cite web|url=https://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/es/speeches/1980/october/documents/hf_jp-ii_spe_19801019_vergine-cammino.html|title=Mensaje con motivo del 50 aniversario de la coronación de la imagen de la Virgen del Camino (19 de octubre de 1980) - Juan Pablo II|website=w2.vatican.va}}</ref><ref>{{cite web|url=https://w2.vatican.va/content/pius-xii/es/speeches/1945/documents/hf_p-xii_spe_19451012_guadalupe-mexico.html|title=Radiomensaje a los fieles mexicanos con ocasión del 50 aniversario de la coronación canónica de la Virgen de Guadalupe (12 de octubre de 1945) - PIUS XII|website=w2.vatican.va}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/03052b.htm |title=ENSIKLOPEDIYANG KATOLIKO: Mga Bula at Mga Buod |publisher=Newadvent.org |date=1 Nobyembre 1908 |accessdate=6 Abril 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hermandaddelamacarena.es/en/canonical-coronation-of-la-virgen-de-la-esperanza-macarena/ |title=Canonical Coronation of La Virgen de la Esperanza Macarena &#124; Hermandad de la Macarena |publisher=Hermandaddelamacarena.es |date= |accessdate=6 Abril 2015}}</ref> Ang pormal na paggawa ay isinasagawa nang pangkalahatan ng isang kumakatawan kahalili ng Santo Papa, isang [[Legadong pampapa]], o sa pambihirang okasyon ng [[Pontipiko]] mismo, sa pamamagitan ng malaseremonyang pagputong ng isang [[Korona (putong)|korona]], [[tiyara]], o malatalang [[Sinag sa ulo (relihiyosong ikonograpiya|sinag sa ulo]] sa pinipintuhong imahen o rebulto.<ref>{{cite web|url=https://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/speeches/2007/october/documents/hf_ben-xvi_spe_20071008_capitolo-vaticano_en.html |title=Address to members of the Vatican Chapter |publisher=Vatican.va |date= |accessdate=6 Abril 2015}}</ref> Dati, ang [[Konggregasyon para sa Doktrina ng Pananampalataya|Banal na Tanggapan]] ay naglalabas ng pahintulot ng koronasyong kanonika sa pamamagitan ng [[dikasteryo]], na tinatawag na "Balangay na Batikana". Kasunod hanggang 1989 ang [[Sagradong Konggregasyon ng mga Rito]] ay inatasan ang tungkulin nito. Simula noon, ang [[Konggregasyon para sa Banal na Pagsamba at Disiplina ng mga Sakramento]] ay nagsasaayos upang maisagawa ang malaseremonyang pagsasagawa kung saan pinapahintulutan ng dikreto. ==Kasaysayan== [[File:Canonical Coronation of Our Lady of Solitude of Porta Vaga 2018.jpg|thumb|Ang [[Pilipinas|Pilipinong]] Obispong [[Reynaldo G. Evangelista]], kumakatawan sa ngalan ni [[Papa Francisco]] kinokoronahan ang imahen ng [[Birhen ng Soledad ng Porta Vaga]] sa Pilipinas.]] Ang pormal na paggawa ng koronasyon tungo sa mga imahen ni Maria ay nagsimula sa mga [[Orden ng mga Prayleng Kaputsinong Minor]], na nasa kanilang mga misyon sa pag-e-ebanghelyo nangongolekta ng mga kahanga-hangang dami ng mga hiyas na nauugnay sa pagsasagawa ng mga [[indulhensiya]], na pinondohan sa kahilingan ng tapat, ang mga gintong korona o mga aksesorya para sa imahen ni [[Maria|Birheng Maria]], pangunahin sa Italya. Ang isang natatanging prayleng Kaputsino, Jeronimo Paolucci di Calboldi di Forli (1552-1620), ay isang pangunahing tagapagtaguyod para sa kaugaliang ito, at kinilala sa panahon ng kanyang buhay bilang pinroklama nang sarili ''"Apostol ng Piangpalang Babae."'' Pagkatapos ng simpleng homilya, kinoronahan ni Forli ang [[Birheng Nag-aalaga]], ngayo'y nakadambana sa [[Dambana ng Santa Maria della Steccata]] sa lungsod ng [[Parma]] ng Italya noong 27 Mayo 1601.<ref>{{cite book|title=La Virgen de los Reyes|author= {{Interlanguage link|Juan Carrero Rodríguez|es}}|year=2019|location=Spain|publisher=Editorial Almuzara, Colección Andalucía|language=es|chapter=11. Coronación Canónica|isbn=978-8418-0894-04}}</ref> Kinabukasan, noong 3 Hulyo 1636, namatay ang [[Markes]] ng [[Piacenza]] at [[Konde]] ng Borgonovo na si Alessandro Sforza Cesarini, may iniwan sa pamamagitan ng [[habilin at testamento]] ng isang malaking halaga ng salapi sa Balangay ng Batikana, para sa puhunan ng paggawa ng mga korona gawa sa mga mahahalagang metal para sa koronasyon ng mga imahen ni Maria na lubos na ipnagdiriwang sa daigdig. Ang mga pondo mula sa kanyang ipinamana ay napunta sa pagsasaayos muli ng ‘’Madonna della Febbre’’ na nakadambana sa sakristiya ng [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1BXdMKKO_IYC&pg=PA241&lpg=PA241&dq=alessandro+sforza+1636#v=onepage&q=alessandro%20sforza%201636&f=false |title=Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica da S. Pietro sino ai nostri … |accessdate=6 Abril 2015|date=1842 |last1=Moroni |first1=Gaetano }}</ref> ==Pag-unlad ng rito== [[File:Papal bull for the Canonical Coronation of Virgen de los Remedios de Pampanga from Pope Pius 12th.jpg|thumb|left|Ang dikretong Pampapa na inilabas ni [[Papa Pio XII]] para sa koronasyong kanonika ng [[Virgen de los Remedios de Pampanga]] noong 1956.]] Ang pagpapatupad ng rito ng koronasyon ng isang mapagpitagang imahen ay naging malawak na tanyag sa mga [[Estado ng Simbahan|Estadong Pampapa]] bago ang 1800, nang humigit-kumulang 300 ritong koronasyon ay isinagawa. Noong 29 Marso 1897, ang opisyal na rito ay isinama sa ''[[Romanong Pontipikal]]'', para sa [[plenaryong indulhensya]] na nakatanggap din ng mga mananampalataya na sumali sa mga nasabing rito.<ref>Romanong Ritwal: Mga Pagpapala, Praenotanda num. 28; ritwal na koronasyon ng isang imahen ni Birheng Maria, mga blg. 10 at 14.</ref> * Ang unang imahe ni Maria na kinoronahan na walang tuwirang pagsang-ayon mula sa Santo Papa nguni't isinagawa ni Kardinal [[Francesco Sforza Pallavicino]] ay ang [[Itim na Birhen ng Oropa]] sa [[Piedmont]] noong 30 Agosto 1620 * Ang unang imahe ni Maria na kinoronahan nang Pontipikal ay ang larawang-pinta ni [[Lippo Memmi]] ng ''La Madonna della Febbre'' (Birhen ng Lagnat) sa [[sakristiya]] ng [[Basilika ni San Pedro]] sa Roma noong 27 Mayo 1631, ni [[Papa Urbano VIII]] sa pamamagitan ng Balangay ng Batikana. * Ang unang imahe ni Maria na kinoronahan ng Santo Papa mismo sa halip na kumakatawang legadong pampapa ay ang “Madonna Del Popolo” noong 3 Hunyo 1782, ni [[Papa Pio VI]], sa [[Katedral ng Cesena]]. ===Pagdadambana ng rito=== Ang taimtim na rito ng mga nakoronahang imahe ay nakapaloob sa "''[[Ordo Coronandi Imaginem Beatae Mariae Virginis]]''", na nalathala ng [[Konggregasyon para sa Doktrina ng Pananampalataya|Banal na Tanggapan]] noong 25 Mayo 1981. Bago ang 1989, ang mga bulang pampapa na nagpapahintulot sa mga koronasyong kanonika ay manu-manong nakasulat sa [[pergamino]]. Pagkatapos ng 1989, ang [[Konggregasyon para sa Banal na Pagsamba at Disiplina ng mga Sakramento]] na nagsimulang maglabas ng mga awtorisasyon, sa gayon pinahihintulutan ang isang legadong Pampapa upang isagawa ang koronasyon ng mga naaprubahang imaheng pinipintuho sa ngalan ng Santo Papa. ==Mga kinoronahang kanonika sa Pilipinas== ===Mga imahen ni Birheng Maria na kinoronahang kanonika=== {| class="wikitable sortable" width="100%" |+ ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Nagbigay-Kapangyarihan ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Birheng Maria ! Dambana |- |[[Ina ng Banal na Rosaryo, La Naval de Manila|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Manila]] |5 Oktubre 1907 |Simbahan ng Santo Domingo, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Pio X |Archbishop Ambrose Agius |[[File:Our Lady of La Naval De Manila.jpg|200px]] |[[File:Santo Domingo Church QC 2023-10-30.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Peñafrancia|Nuestra Señora de Peñafrancia]] |20 Setyembre 1924 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Peñafrancia, [[Naga, Camarines Sur|Naga]], [[Camarines Sur]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XV{{efn|Ang dekreto ng koronasyong kanonikal ay ipinagkaloob sa Obispo ng Nueva Caceres, John Bernard MacGinley noong 13 Mayo 1920.}} |Archbishop Guglielmo Piani |[[File:Original Image-N.S.Penafrancia-2013.jpg|200px]] |[[File:Basilica Minore of Our Lady of Penafrancia, Naga City, Philippines.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Manaoag|Nuestra Señora del Santísimo Rosario]] |21 Abril 1926 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Manaoag]], [[Pangasinan]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XI |Archbishop Guglielmo Piani |[[File:Apo Baket.jpg|200px]] |[[File:Facade of Minor Basilica of Our Lady of the Rosary of Manaoag.jpg|200px]] |- |[[Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay|Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje]] |28 Nobyembre 1926 |Pandaigdigang Dambana ng Mahal na Ina ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, [[Lungsod Antipolo|Antipolo]], [[Lalawigan ng Rizal|Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XI | Archbishop Michael J. O'Doherty |[[File:Images of Intramuros Grand Marian Procession 18.jpg|200px]] |[[File:Antipolo Cathedral 2023-03-25.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe de Pagsanjan <ref>https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122116001931033956&id=61581018695586</ref> |12 Disyembre 1947{{Efn|Ang dekreto ng koronasyong kanonikal ay inilibas noong ika-15 ng Mayo 1938 at ipinagkaloob kay Apostolic Delegate Monsignor Guglielmo Piani noong ika-9 ng Hunyo 1938 ngunit hindi nagawaran ng koronasyon ang imahen hanggang sa mawasak ang simbahan ng Pagsanjan at ang imahen noong 1945. Ang pagkokorona sa bagong imahen ni Obispo Oksilyar ng Lipa Alfredo Maria Obviar noong ika-12 ng Disyembre 1947 ay tinataya na unang pagtatangkang pagpapatupad sa dekreto.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]] | style="text-align: center;" |Papa Pio XI |Bishop Alfredo Maria Obviar |[[Talaksan:Pagsanjan,LagunaChurchjf4217 16.JPG|200px]] |[[File:Pagsanjan_Church_in_Laguna.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Piat|Nuestra Señora de Visitación]] |20 Hunyo 1954 |Basilika Minor ng Mahal na Birhen ng Piat, [[Piat]], [[Cagayan]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Our Lady of Piat.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Piat Basilica, Facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Regla |27 Nobyembre 1954 |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen sa Regla, [[Lungsod ng Lapu-Lapu]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Julio Rosales |[[File:De La Regla de Cebu.jpg|frameless|200px]] |[[File:Virgen de la Regla church.JPG|center|frameless|200px]] |- |[[Birhen ng Caysasay|Nuestra Señora de Caysasay]]<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/ericzonejamilla/5444356395|title=Bulang pampapa para sa Koronasyong Kanonika|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |8 Disyembre 1954 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Caysasay, [[Taal]], [[Batangas]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Fernando Quiroga Palacios |[[File:NS de IC de Caysasay.jpg|200px]] |[[File:Caysasay Shrine (renovations) 2024-03-27.jpg|200px]] |- |[[Birhen ng Patnubay|Nuestra Señora de Guía]] |30 Disyembre 1955 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Patnubay, [[Ermita, Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Nuestra Señora De Guia.jpg|200px]] |[[File:Nuestra Señora de Guia Church facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Caridad |12 Enero 1956 |Parokya ni San Agustin, [[Bantay, Ilocos Sur|Bantay]], [[Ilocos Sur]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Apo Caridad.jpg|200px]] |[[File:Bantay Church Ilocos Sur.jpg|200px]] |- |[[Virgen de los Remedios de Pampanga]] |8 Setyembre 1956 |Repositoryo ng Virgen de los Remedios, [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]], [[Pampanga]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Cardinal Egidio Vagnozzi |[[File:Remedios de Pampanga.jpg|200px]] |[[File:JfChapel529Remediesfvf.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Biglang-Awa ng Boac|Nuestra Señora del Pronto Socorro]] |10 Mayo 1958 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Boac]], [[Marinduque]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII |Bishop [[Alfredo Obviar]] |[[File:Biglang-Awa ng Boac.jpg|200px]] |[[File:Boac cathedral, Marinduque.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Banal na Rosaryo ng Orani|Nuestra Señora del Rosario]] |18 Abril 1959 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Orani]], [[Bataan]] | style="text-align:center;" | Papa Pio XII{{efn|Ang dekreto ng koronasyong kanonikal ay ipinagkaloob sa Arsobispo ng San Fernando, Emilio Cinense y Abera noong 7 Oktubre 1958, na nilagdaan ni Canon Secretary, Giulio Barbella at ing-notaryo ng Kalihim ng Apostolic Dataria, Marco Martini.}} |Archbishop Salvatore Siino |[[File:Our Lady of Orani.jpg|200px]] |[[File:OraniChurchjf3212 05.JPG|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de Namacpacan |25 Nobyembre 1959 |Parokya ni Santa Catalina de Alexandria, [[Luna, La Union|Luna]], [[La Union]] | style="text-align:center;" | Papa Juan XXIII |Archbishop Salvatore Siino |[[File:Nuestra Señora de Namacpacan - July 2023.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Namacpacan Church, Luna, La Union.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 1960 |Fort Pilar, [[Lungsod Zamboanga]] | style="text-align:center;" | Papa Juan XXIII |Archbishop Salvatore Siino |[[File:Fort Pilar Shrine el Altar.JPG|200px]] | [[File:Fort Pilar Altar of the Shrine.jpg|frameless|center|200px]] |- |La Divina Pastora<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/jheraldtuazon/6257406534|title=Ang Malinaw na Sipi ng Bulang Pampapa ng Koronasyong Kanonika ng La Virgen Divina Pastora|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |26 Abril 1964 |Pambansang Dambana ng La Virgen Divina Pastora, [[Gapan]], [[Nueva Ecija]] | style="text-align:center;" | Papa Pablo VI |Bishop Mariano Gaviola |[[File:FvfGapanCoronation7538 03.JPG|200px]] |[[File:FvfGapanChurch9085 09.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Kandelarya ng Jaro|Nuestra Señora de la Candelaria]] |20 Pebrero 1981 |Katedral ni Santa Isabel ng Hungary, [[Jaro, Lungsod Iloilo|Jaro]], [[Lungsod Iloilo]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II |[[Papa Juan Pablo II]] | [[File:Nuestra Señora de la Candelaria de Jaro 2022-07-05.jpg|frameless|center|200px]] |[[File:Facade of Jaro Cathedral at Dawn.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de Peñafrancia |10 Nobyembre 1985 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Peñafrancia, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:NS Peñafrancia de Manila.jpg|200px]] |[[File:Facade of Peñafrancia Church in Paco.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción de Malabon |7 Disyembre 1986 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod Malabon]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:JfImmaculateConceptionParishofMalabonfvf 35.JPG|200px]] |[[File:ConcepcIon Church (Malabon) façade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de los Desamparados de Manila |12 Mayo 1991 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Santa Ana, Maynila|Santa Ana]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:Desamparadosdemanila2011.jpg|200px]] |[[File:Sta. Ana Church, Manila, June 2023 (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen de San Sebastián |18 Agosto 1991 |Basilika Minor ni San Sebastián, [[Quiapo, Maynila|Quiapo]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:The Intramuros Grand Marian Procession 28.jpg|200px]] |[[File:Basílica de San Sebastián, (Agustinos Recoletos) Manila, Filipinas..jpg|200px]] |- | Nuestra Señora del Santísimo Rosario |15 Oktubre 1995 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Ubanon-Boao, [[Catbalogan]], [[Samar]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II |Cardinal Ricardo Vidal |[[File:Nuestra Senora del Santisimo Rosario de Ubanon of Catbalogan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora de la Consolación y Correa |4 Setyembre 2000 |[[Simbahan ng San Agustin]], [[Intramuros]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:SanAgustinChurchjf4962 03.JPG|200px]] |[[File:San Agustin Church Intramuros 2023-05-28.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Mabuting Pangyayari (Parañaque)|Nuestra Señora del Buen Suceso]]<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/53101144@N08/5319623789/|title=The Bull of the Canonical Coronation of Nuestra Señora del Buen Suceso in Latin|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |8 Setyembre 2000 |Katedral ni San Andres, [[Lungsod Parañaque]] | style="text-align:center;" | Papa Juan Pablo II | Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[File:Buen Suceso De Parañaque.jpg|200px]] |[[File:ParañaqueCathedraljf0029 01.JPG|200px]] |- style="vertical-align:top; background:#ccc;" |Nuestra Señora de los Desamparados{{Efn|Naglabas ng liham ang Dambana noong Hunyo 2025 na nagsasaad na ang imaheng ginawaran ng koronasyon ay nasa pag-aari ng Pamilyang De Guzman-Cruz. Kaugnay nito, ibinalik sa pamilya ang imahen noong ika-9 ng Hunyo 2025 at pinalitan ito sa dambana ng isang bagong gawang imahen na kahawig ng original na imahen sa Valencia, Espanya.}} |23 Oktubre 2005 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Cardinal [[Gaudencio Rosales]] | [[File:Our Lady of the Abandoned Parish Church (Rizal Province; 2023-08-13) E911a 33.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/23595035@N07/2496202000|title=Congregatio De Cultu Divino Et Disciplina Sacramentorum|work=Flickr|access-date=2018-08-01}}</ref> |16 July 2006 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, Guadalupe, [[Lungsod Cebu]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Cardinal Ricardo Vidal |[[File:Original image of Guadalupe de Cebu.jpg|200px]] |[[File:Guadalupe Church Cebu City.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2008 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod Pasig]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Archbishop Edward Joseph Adams |[[File:PasigCathedraljf0030 11.JPG|200px]] |[[File:Immaculate Concepcion Cathedral (Pasig; 04-26-2021).jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/pepeng/5990275238/|title=Bula ng Koronasyong Kanonika|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |10 Marso 2012 |Katedral Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Malolos, Bulacan]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Archbishop Giuseppe Pinto |[[File:Jf1o24Malolos Cathedral Malolos City Interiorfvf.JPG|200px]] |[[File:Malolos Cathedral.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria |1 Setyembre 2012 |Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Paracale]], [[Camarines Norte]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Archbishop Leonardo Zamora Legaspi | [[File:NSCandelariaParacale.jpg|200px]] | |- |[[Nuestra Señora del Pilar de Imus|Nuestra Señora del Pilar]]<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/jeihzee/5832840148/|title=Bulang Pampapa para sa Koronasyong Kanonika ng Ina ng Haligi|work=Flickr|access-date=2018-07-17}}</ref> |3 Disyembre 2012 |Katedral ng Nuestra Señora del Pilar, [[Imus|Lungsod Imus]], [[Cavite]] | style="text-align:center;" | Papa Benedicto XVI |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Del Pilar de Imus.jpg|200px]] |[[File:Imus Cathedral (Imus, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/EsculturasReligiosasPH/photos/p.989614567727509/989614567727509/?type=1&opaqueCursor=AbrduhROclZKUvPs_UDbtMarB6nA6QRex7LRyR2f-xalUML2Rjx2UhP3ELQZs5wQRTzpT8GBfHpgj2knRPQW5wVWSZA3LqNuTS1ZsBXDFQeJc_Fy5Huoy9wXeGb4oyx6YPDrhy9mmDWoUPvx4GD83WgURxVYFN_wz7472uqGo_4dLdMi3AeWZY_qX7XeveJb7_NjCsqYAq5t_CT1usg_GlFAbHgcxNAgPXCv4kGY3DFY53oyeDGB5SZfmnbLjV_X5rZM0IrUMrdwePanfnnVKiKoNT4tSFZ8F4GDL7u_yWYmZ1gekl_sGoEpm_yxQm4g3_wbR1xe3d8B1zMhCFqLaQ_FbOw03bVmbfdRls-WD07Uatd34uYRSaaBG0zGvoohbqpjRIC7wXZbk9JHPKzhPNEKv-q7BpINAqAyczZIG5z1fg&theater|title=Esculturas Religiosas en las Filipinas|website=www.facebook.com|access-date=2018-07-17}}</ref> |11 Oktubre 2015 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Arturo Bastes |[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora de Aranzazu<ref>{{Cite news|url=https://news.mb.com.ph/2017/06/02/ol-of-aranzazu-canonically-crowned/|title=Ina ng Aranzazu kinoronahang kanonika|work=Manila Bulletin News|access-date=2018-01-08|archive-date=2018-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108190318/https://news.mb.com.ph/2017/06/02/ol-of-aranzazu-canonically-crowned/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/devotion/|title=Devotion|date=2017-05-03|work=Dambana at Parokya ng Ina ng Aranzazu|access-date=2018-07-17|archive-date=2018-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717221843/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/devotion/|url-status=dead}}</ref> |31 Mayo 2017 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Cardinal Orlando Quevedo |[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]] |[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar<ref>{{Cite news|url=http://cbcpnews.net/cbcpnews/100810-2/|title=Koronasyong Kanonika ng Nuestra Señora del Pilar {{!}} CBCPNews|work=CBCPNews|access-date=2018-01-08}}</ref> |7 Disyembre 2017 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Santísimo Sacramento, [[Santa Cruz, Maynila|Santa Cruz]], [[Maynila]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia ||[[File:Nuestra Senora Del Pilar de Manila.jpg|200px]] |[[File:Blessed Sacrament Archdiocesan Shrine 2024-05-31.jpg|200px]] |- |La Virgen Milagrosa de Badoc<ref>{{Cite news|url=http://cbcpnews.net/cbcpnews/patroness-of-ilocos-norte-to-be-pontifically-crowned/|title=‘Patrona ng Ilocos Norte’ kokoronahang pampontipika {{!}} CBCPNews|work=CBCPNews|access-date=2018-02-03}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://cbcpnews.net/cbcpnews/patroness-of-ilocos-norte-to-be-pontifically-crowned/|title=‘Patrona ng Ilocos Norte’ kokoronahang pampontipika {{!}} CBCPNews|work=CBCPNews|access-date=2018-07-17}}</ref> |31 Mayo 2018 |Basilika Minor ni San Juan Bautista, [[Badoc]], [[Ilocos Norte]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Milagrosa de Badoc.jpg|200px]] |[[File:Badoc Church 001.JPG|200px]] |- |[[Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano|Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano ng Pangasinan]]<ref>{{Cite news|url=https://lingayen-dagupan.org/news/canonical-coronation-decree-1|title=Dikreto ng Koronasyong Kanonika|work=Arkidiyosesis ng Lingayen-Dagupan|access-date=2018-04-20}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://lingayen-dagupan.org/news/canonical-coronation-decree|title=Dikreto ng Koronasyong Kanonika|work=Arkidiyosesis ng Lingayen-Dagupan|access-date=2018-04-20}}</ref> |22 Agosto 2018<ref>{{Cite news|url=https://lingayen-dagupan.org/news/circular-2018-9-re-canonical-coronation-of-mary-help-of-christians|title=Circular 2018-9|work=Arkidiyosesis ng Lingayen-Dagupan|access-date=2018-04-26}}</ref> |Seminaryo ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, [[San Fabian, Pangasinan|San Fabian]], [[Pangasinan]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:Mary Help of Christians of Pangasinan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Pilar<ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/17/pope-approves-del-pillar-de-morongs-pontifical-coronation/|title=Pope approves Del Pillar de Morong’s Pontifical Coronation|date=2018-04-17|work=Shrine & Parish of Our Lady of Aranzazu|access-date=2018-04-17|archive-date=2018-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418033235/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/17/pope-approves-del-pillar-de-morongs-pontifical-coronation/|url-status=dead}}</ref> |10 Oktubre 2018 |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]] |[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]] |- |[[Birhen ng Soledad ng Porta Vaga|Nuestra Señora de la Soledad de Porta Vaga]]<ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/25/cavitenos-rejoice-for-the-approval-of-soledad-de-porta-vagas-pontifical-coronation/|title=Mga Kabitenyo Ikinagalak para sa Pag-apruba ng Koronasyong Pontipikal ng Soledad de Porta Vaga|date=2018-04-24|work=Shrine & Parish of Our Lady of Aranzazu|access-date=2018-04-26|archive-date=2018-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426082056/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/04/25/cavitenos-rejoice-for-the-approval-of-soledad-de-porta-vagas-pontifical-coronation/|url-status=dead}}</ref> |18 Nobyembre 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad de Porta Vaga, [[Lungsod Cavite]], [[Cavite]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:2016 Official Portrait of Our Lady of Solitude of Porta Vaga.jpg|200px]] |[[File:San Roque Parish Church in Cavite City.jpeg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Luz<ref>{{Cite news|url=http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/01/08/update-our-lady-of-light-to-be-the-4th-coronada-under-the-diocese-of-antipolo/|title=UPDATE: Ina ng Kaliwanagan magiging Ika-4 na Coronada ng Diyosesis ng Antipolo.|date=2018-01-07|work=Shrine & Parish of Our Lady of Aranzazu|access-date=2018-01-08|archive-date=2018-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108125639/http://aranzazushrine.ph/home/index.php/2018/01/08/update-our-lady-of-light-to-be-the-4th-coronada-under-the-diocese-of-antipolo/|url-status=dead}}</ref> |1 Disyembre 2018<ref>{{Cite web|url=http://www.dioceseofantipolo.org/2018/02/11/our-lady-of-light-canonical-coronation-set-on-december-1/|title=Koronasyong Kanonika ng Ina ng Kaliwanagan, itinakda sa Disyembre 1 – Dioecesis Antipolensis|website=www.dioceseofantipolo.org|access-date=2018-02-18|archive-date=2018-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180219031235/http://www.dioceseofantipolo.org/2018/02/11/our-lady-of-light-canonical-coronation-set-on-december-1/|url-status=dead}}</ref> |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Lalawigan ng Rizal|Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]] |- |Virgen de la Rosa<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/VirgendelaRosa1718/photos/a.459901574427452/609503589467249/?type=3&theater|title=Cofradia de la Virgen de la Rosa|website=www.facebook.com|access-date=2018-11-26}}</ref> |16 Marso 2019 |Parokya ni San Pedro at San Pablo, [[Lungsod Makati]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Gabriele Giordano Gaccia |[[File:La Virgen de la Rosa.png|200px]] |[[File:View of Poblacion church from Plaza Cristo Rey.JPG|200px]] |- |Purísima Concepción<ref>{{Cite web|url=https://news.mb.com.ph/2019/06/05/bulacan-marian-image-to-be-canonically-crowned|title=Imahen ni Birheng Maria mula sa Bulacan kokoronahing kanonika|website=Manila Bulletin News|language=en-US|access-date=2019-10-01|archive-date=2019-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609054311/https://news.mb.com.ph/2019/06/05/bulacan-marian-image-to-be-canonically-crowned/|url-status=dead}}</ref> |1 Pebrero 2020 |Basilika Minor ng Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Dennis Villarojo |[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]] |[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |15 Agosto 2020 |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Carmelo, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop [[Honesto Ongtioco]] |[[File:Our Lady of Mount Carmel of New Manila 2023-05-07.jpg|200px]] |[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Lourdes|Nuestra Señora de Lourdes de Manila]] |22 Agosto 2020 |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop [[Honesto Ongtioco]] | |[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]] |- |[[Ina ng Pitong Hapis|Nuestra Señora de los Dolores]] |25 Marso 2021 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon|Dolores]], [[Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:Dolores de Quezon.jpg|200px]] |[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]] |- |[[Ina ng Pitong Hapis|Mater Dolorosa de Tarlac]]<ref>{{Cite web|date=2020-10-26|title=Papa sinang-ayunan ang koronasyong kanonikal ng imahen ni Maria ng Tarlac|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/pope-approves-canonical-coronation-of-tarlacs-marian-image/|access-date=2020-10-27|website=CBCP Balita|language=en-US}}</ref> |5 Hunyo 2021 |Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]] |[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]] |- |[[Dambana ng Ina ng Awa|Nuestra Señora de la Merced]]<ref>{{Cite web|date=2021-06-07|title=Santo Papa iginawad ng koronasyong kanonika kay ‘Ina ng Novaliches’|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/pope-grants-canonical-coronation-of-novaliches-our-lady-of-mercy/|access-date=2021-06-07|website=CBCPNews|language=en-US}}</ref> |24 Setyembre 2021 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Novaliches, [[Lungsod Quezon]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:The Intramuros Manila Grand Marian Procession 19.jpg|200px]] |[[File:Shrine of Our Lady of Mercy, Novaliches, Quezon City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima |23 Abril 2022 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santísima, [[Boljoon]], [[Cebu]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Retable de l'église de Boljoon .jpg|200px]] |[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]] |- |[[Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano|Maria Mapag-ampon ng mga Kristiyano ng Parañaque]] |24 Mayo 2022 |Pambansang Dambana ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Don Bosco, [[Lungsod Parañaque]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:9201Mary Help of Christians Parish 29.jpg|200px]] |[[File:9146Mary Help of Christians Parañaque.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción |13 Agosto 2022 |Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]] |[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao |7 Oktubre 2022 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:9945Diocesan Shrine Parish Our Lady of the Holy Rosary Cardona 39.jpg|200px]] |[[File:Sto Rosario Parish Church, Cardona, Rizal.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción de Batangan |8 Disyembre 2022 |Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown | [[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]] |[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Merced de Tarlac |24 Pebrero 2023 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:MercedTarlac.jpg|200px]] |[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de los Desamparados |12 Mayo 2023 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Muntinlupa]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Nuestra Señora de los Desamparados de Muntinlupa - Manila Cathedral visit (2023-05-28).jpg|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church, Muntinlupa (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción |15 Agosto 2023 |Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Dauis]], [[Bohol]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Nuestra senra de asuncion de dauis.jpg|200px]] |[[File:Dauis church Bohol.jpg|200px]] |- |[[Mahal na Ina ng Pitong Hapis ng Turumba|Nuestra Señora de los Dolores de Turumba]] |15 Setyembre 2023 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis ng Turumba, [[Pakil]], [[Laguna]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco | Archbishop Charles John Brown |[[File:Nuestra Senora de los Dolores de Turumba Coronada Canonica.jpg|200px]] |[[File:The Pakil Church or the San Pedro de Alcantara Church in Pakil, Laguna.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Valenzuela |25 Pebrero 2024 |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:The National Pilgrim Image of Our Lady of Fatima.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Marikia<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/vatican-grants-pontifical-coronation-to-marikinas-our-lady-of-fatima-image/|title=Vatican grants pontifical coronation to Marikina’s Our Lady of Fatima image|website=CBCP News|date=19 February 2024}}</ref> |12 Mayo 2024 |Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]] |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Ruperto Cruz Santos |[[File:FATIMA DE MARIKINA.jpg|200px]] |[[File:8581Marikina City Barangays Landmarks 01.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Caridad de Agoo |6 Disyembre 2024 |Basilika Minor at Pandiyosesanang Dambana ni Nuestra Señora de Caridad, Agoo, La Union |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:FvfAgooBalica9285 14.JPG|200px]] |[[File:1619Agoo, La Union 36.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Loreto de Sampaloc |10 Disyembre 2024 |Pang-arkidiyosesanang Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Loreto, Sampaloc, Maynila |style="text-align:center;" | Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]] |[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Binakayan |1 Mayo 2025 |Pandiyosesanang Dambana at Parokya ni Nuestra Señora de Fatima, Binakayan, Kawit, Cavite | style="text-align:center;" | Papa Francsico |Archbishop Charles John Brown |[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 03.jpg|frameless|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|center|frameless|200px]] |- |Nuestra Señora de la Annuciata de Boso-Boso |25 Mayo 2025 |Parokya ng Nuestra Señora de la Annuciata, Boso-Boso, [[Lungsod Antipolo|Antipolo]], [[Lalawigan ng Rizal|Rizal]] | style="text-align:center;" | Papa Francisco |Bishop Ruperto Cruz Santos |[[File:Inay Ciata.jpg|200px]] |[[File:Bosoboso Church.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santisimo Rosario - Reina del Caracol |9 Oktubre 2025 |Pangdiyosesis na Dambana ng Ina ng Santo Rosaryo, [[Rosario, Cavite|Rosario]], [[Kabite|Cavite]] |Papa Francisco |Archbishop Charles John Brown |[[Talaksan:Nuestra Señora del Santísimo Rosario - Reina de Caracol.png|200px]] |[[Talaksan:Rosario, Cavite Parish Church 2023.jpg|200px]] |- |Virgen sang Barangay |16 Oktubre 2025 |Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]] | style="text-align: center;" |Papa Leon XIV |Archbishop Charles John Brown |[[Talaksan:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - December 31, 2025.jpg|200px]] |[[Talaksan:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de los Angeles de Binangonan |17 Enero 2026 |Parokya ng Ina ng mga Angel, [[Binangonan]], [[Rizal]] | style="text-align: center;" |Papa Leon XIV |Archbishop Charles John Brown |[[File:De los Angeles de Binangonan Coronada.jpg|200px]] |[[Talaksan:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción y del Triunfo de la Cruz de Migpangi |8 Hulyo 2026 |Katedral ng Inmaculada Concepcion, [[Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |Papa Leon XIV |''Hindi pa tiyak'' | | |- |Nuestra Señora de Fatima |''Hindi pa tiyak'' |Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]] | style="text-align: center;" |Papa Leon XIV | style="text-align: center;" |''Hindi pa tiyak'' |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]] |} ===Mga imaheng Kristolohikal na kinoronahang kanonika=== {| class="wikitable sortable" width="100%" ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Nagbigay-Kapangyarihan ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Batang Hesus ! Dambana |- |[[Banal na Bata ng Cebu|Santo Niño de Cebú]]<ref>{{Cite web|url=http://catholicphilippines.blogspot.com/2010/01/1965-quadricentennial-year-of.html|title=Traditional Roman Catholic Philippines - Societas Ecclesia Dei Sancti Ioseph - Una Voce: 1965: The Quadricentennial Year of Catholicism in the Philippines: The Canonical Coronation of the Sto. Nino de Cebu|last=Dennisraymondm|date=2010-01-06|website=Traditional Roman Catholic Philippines - Societas Ecclesia Dei Sancti Ioseph - Una Voce|access-date=2018-07-17}}</ref> |28 Abril 1965 | [[Basilica Menor del Santo Niño]], [[Lungsod Cebu]], [[Cebu]] | style="text-align:center;" | Papa Pablo VI |Cardinal Ildebrando Antoniutti |[[File: Original Image of the Santo Niño de Cebu.jpg|200px]] |[[File:Basilica del Santo Niño de Cebu.jpg|200px]] |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga karagdagang babasahin== * {{cite book|title=Maria sa Ating Buhay: Atlas ng mga Pangalan at mga Titulo ni Maria, ang Ina ni Hesus, at Kanilang Lugar sa Debosyon kay Maria|author= Santoro, Nicholas Joseph|publisher= iUniverse|date= 2011|isbn=978-1-4620-4022-3}} * {{cite book|title=Banal na Puwang: Mga Pananaw ng Interdisiplinaryo sa loob ng mga Magkapanabay na Konteksto |editor=Brie, Steve |editor2=Daggers, Jenny |editor3=Torevell, David|publisher=Cambridge Scholars Publishing|date= 2009|isbn= 978-1-4438-0642-8}} Tingnan lalo sa kabanata 4, Pagkonsumo, mga Sagradong Lugar at mga Puwang sa mga kontekstong Walang Galang: Isang Paghahambing sa pagitan ng Nagkakaisang Kaharian (UK) at Indiya" ni Jan Brown, John Phillips at Vishwas Maheshwari na gumawa ng isang pagkakatulad sa pagitan ng nakaugaliang paggalang sa relihiyon at mga kapanahong abala na may palakasan, [[pamimili]] at pelikula. * [[Henri de Lubac|de Lubac, Henri]]. ''Ang Walang Hanggang Pagkababae: isang pag-aaral sa isang teksto ni [[Teilhard de Chardin]]''. Trans. René Hague. New York: Harper & Row, 1971. Tingnan sa pp.&nbsp;125–6. Ipinagtibay ni de Lubac SJ ang pananaw, unang itinaguyod ni Teilhard de Chardin SJ, kung saan ipinapahayag na ang kulto ni Maria (pamimintuho sa, koronasyon atbp.) ay isang mahahalagang pagwawasto ng lubos na panlalaki ng pagka-diyos ng Lumang Tipan sa katauhan ng Yaweh, at kaya't dito ay ang pagkakatawang-tao ng pagkababae ng Poong Maykapal ==Tignan pa== *[[Koronasyong episkopal]] [[Kategorya:Koronasyong kanonika| ]] [[Kategorya:Batas-kanon ng Simbahang Katolika]] [[Kategorya:Mga bulang pampapa]] [[Kategorya:Koronasyon]] [[Kategorya:Ikonograpiya ni Hesus]] [[Kategorya:Birheng Maria sa sining]] [[Kategorya:San Jose sa sining]] j1ln20una33lqnljpxh41itadiycw25 0 309725 2208051 2206634 2026-05-20T05:38:21Z Robertogamerxxx 65040 2208051 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Heaven Peralejo | image = {{#statements:P18}} | caption = | birth_name = Heaven Lyan Salvador Peralejo | birth_date = {{Birth date and age|1999|11|25}} | birth_place = [[Makati]], [[Metro Manila]], [[Pilipinas]] | nationality = Pilipina | occupation = Aktres, mang-aawit, modelo, endorser, impluwensya | relations = {{ubl|[[Paula Peralejo]] (tiyahin)|[[Rica Peralejo]] (tiyahin)}} <!-- Include only if independently notable or particularly relevant --> | years_active = 2009–kasalukuyan | agent = [[Star Magic]] (2017–2023)<br>Viva Artists Agency (2023–kasalukuyan) | education = Southville International School affiliated with Foreign Universities (SISFU) | height = 1.6 m | module = | signature = Heaven Peralejo signature.png }} Si '''Heaven Lyan Salvador Peralejo''' (ipinanganak Nobyembre 25, 1999) ay isang artista mula sa [[Pilipinas]] na nakilala sa pagsali sa palabas na ''[[Pinoy Big Brother|Pinoy Big Brother: Lucky 7]]'' na isang ''[[reality television]]'' noong 2016. Nanalo siya bilang Pinakamahusay na Bagong Babaeng Personalidad sa Telebisyon (''Best New Female TV Personality'') dahil sa paglabas sa episodyo ng ''[[Wansapanataym]]'' na "Jasmin's Flower Powers."<ref>{{Cite web |last=Ganal |first=FM |date=2018-10-06 |title=Bagani, Contessa, Asintado, Kambal, Karibal among nominees for 32nd PMPC Star Awards for Television |url=https://www.pep.ph/guide/tv/28599/bagani-contessa-asintado-kambal-karibal-among-nominees-for-32nd-pmpc-star-awards-for-television |access-date=2022-07-06 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Unang lumabas si Heaven sa awdisyon para sa pagligsahan na ''Darna Liit''.<ref>{{Cite web |date=2020-06-28 |title=WATCH: Heaven Peralejo looks back at her first TV appearances |url=https://www.onemusic.ph/news/heaven-peralejo-looks-back-at-her-first-tv-appearances-5544 |access-date=2022-07-06 |website=OneMusic.PH}}</ref> Pagkatapos, lumabas siya para sa patalastas ng ''[[Autism]] Awareness'' (Kamalayan sa Autismo) na unang patalastas na kanyang nilabasan.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=04uv9chVktU THE THINGS I'VE BEEN THROUGH: A LOOK BACK AT MY JOURNEY SO FAR | Heaven Peralejo]. [[YouTube]].</ref> ==Pilmograpiya== === Pelikula === {| class="wikitable sortable" |- ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan |- | rowspan="2" | 2025 | ''Out of Order'' | Atty. Jennifer Templo |- | ''[[Lilim (film)|Lilim]]'' | Issa |- | rowspan="3" | 2024 | ''Fruitcake'' | Diane |- | ''Men Are From QC, Women Are From Alabang'' | Aica Villanueva |- | ''Sunny'' | Young Annie |- | rowspan="2" | 2023 | ''The Ship Show'' | Chia Encarnacion |- | ''The Fisher'' | |- | 2022 | ''[[Nanahimik ang Gabi]]'' | Me-Ann |- | 2021 | ''Happy Times'' | George Santos |- | 2019 | ''Familia Blondina'' | Marikit |- | 2018 | ''[[Mama's Girl (film)|Mama's Girl]]'' | Diwa |- | 2018 | ''Harry and Patty'' | Hershey |- | 2017 | ''Bes and the Beshies'' | Betchay |- | 2015 | ''[[Buy Now, Die Later]]'' | Cesca (kaputol: "Dinig") |- |} === Telebisyon === {| class="wikitable sortable" |- ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan |- | 2026 | ''[[Golden Scenery of Tomorrow]]'' | Louisse Natasha "Luna" Valeria |- | rowspan="2" |2025 || ''[[I Love You Since 1892]]'' || Carmela Isabella / Carmelita Montecarlos |- | ''[[Avenues of the Diamond]]'' | Louisse Natasha "Luna" Valeria |- | 2024–2025 || ''[[Lumuhod Ka Sa Lupa]]'' || Hope Soldado |- | rowspan="2" |2024 || ''Chasing in the Wild'' || rowspan="2" | Keila |- | ''Da Pers Family'' |- | 2023–2024 || ''Safe Skies, Archer'' || Louisse Natasha "Luna" Valeria |- | rowspan="4"| 2023 || ''[[The Iron Heart (TV series)|The Iron Heart]]'' || Daphne |- | ''[[Linlang (2023 TV series)|Linlang]]'' || Olivia Castillo-Lualhati |- | ''For The Love: Kahit Kailan'' || Jian |- | ''[[The Rain In España]]'' || Louisse Natasha "Luna" Valeria |- | rowspan=2| 2022 || ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Cake'' || Rowena Nanquil-Gregorio |- | ''[[A Family Affair (TV series)|A Family Affair]]'' || Victoria "Tori" Simbulan |- | 2021 || ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Medalya'' || Julie Elijay |- | 2021 || ''[[Pinoy Big Brother: Connect]]'': ''The Big Night''|| Kanyang sarili (tagapalabas) |- | 2020–2021 || ''[[Bagong Umaga]]'' || Joanna "Tisay" Magbanua / Joanna Veradona |- | rowspan=4| 2020 || ''[[Pamilya Ko]]'' || Maria Corrine Patricia "Macopa" de Jesus |- |''[[Bawal na Game Show]]'' || Kanyang sarili (paligsahan) |- | ''[[Ipaglaban Mo!|Ipaglaban Mo: Kutob]]'' || Meann |- | ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Basketball Court'' || Kerstein "Tein" Ramos |- | rowspan=6| 2019 || ''[[Starla]]'' || Tinedyer na Teresa |- | ''S.M.A.C. Pinoy Ito || Host / Tagaganap |- | ''[[Ipaglaban Mo!|Ipaglaban Mo: Samantala]]'' || Jillian |- | ''[[Pamilya Ko]]'' || Maria Corrine Patricia "Macopa" de Jesus |- | ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Jacket'' || AJ |- | ''[[Wansapanataym]]: Mr. Cutepido'' || Tina Lopez |- | rowspan=5| 2018 || ''[[Ipaglaban Mo!|Ipaglaban Mo: Hadlang]]'' || Rose Baylon |- | ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Fireworks'' || Batang Kara |- | ''[[Sana Dalawa ang Puso]]'' || Sitti |- | ''[[FPJ's Ang Probinsyano]]'' || Valerie |- | ''[[Ipaglaban Mo!|Ipaglaban Mo: Hawig]]'' || Rachel |- | 2017–2018 || ''[[Wansapanataym|Wansapanataym: Jasmin's Flower Powers]]'' || Daisy Miraflores |- | rowspan=3|2017 || ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Tape Recorder'' || Jackelyn |- | ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Korona'' || Angeline Aguilar |- | ''[[Wansapanataym]]: Annika Pintasera'' || Maxine |- | 2017–2019 || ''[[ASAP (Philippine TV program)|ASAP]]'' || Kanyang sarili (tagapalabas) |- | rowspan=4| 2016|| ''[[Maalaala Mo Kaya]]: Karnabal'' || Anak ni Ramon |- | ''[[Pinoy Big Brother: Lucky 7]]'' || Kanyang sarili (paligsahan) |- | ''[[On the Wings of Love]]'' || Heaven |- | ''[[Home Sweetie Home]]'' || Isay |- | 2009 || ''Darna Liit || Kanyang sarili (paligsahan) |- |} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1999]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] 0gwmjj6gpeq5wouvvu4g8gnrvpky33u 0 315640 2208061 2205021 2026-05-20T06:00:54Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-25462-50|~2026-25462-50]] ([[User talk:~2026-25462-50|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:WayKurat|WayKurat]] 2188081 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|name=Frontline Pilipinas|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Pilipinas|related=''[[One Balita Pilipinas]]'' <br> ''[[The Big Story (TV program)|The Big Story]]''|website=http://www.tv5.com.ph/shows/frontline-pilipinas|last_aired=kasalukuyan|first_aired={{start date|2020|10|5}}|camera=|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Pilipinas)|TV5]]|runtime=60-75 minuto|executive_producer=Ryan Juego|image= |language=Filipino|country=Pilipinas|theme_music_composer=Michael Llave|opentheme=Musika ng "Frontline Pilipinas"|presenter=[[Cheryl Cosim]] <br> [[Julius Babao]] <br> [[Jiggy Manicad]]|director=Benedict Carlos|company=[[News5]]|genre=[[Programang pambalitaan|Pambalitaan]] <br> [[Live na telebisyon]]|caption=|preceded_by=''[[Aksyon (TV program)|Aksyon]]'' <br> ''[[TEN: The Evening News]]''}} Ang '''Frontline Pilipinas''' ay isang Pilipinong programang pambalitaan ng [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]], ang mga orihinal na tagapagbalita dito ay sina Raffy Tulfo at [[Cheryl Cosim]], nagpasinyaya ang programa noong 5 Oktubre 2020, na sumunod sa ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' . Kasabay itong pinapalabas sa [[One PH]], [[DZRH|DZRH 666 kHz]], [[DWLA|105.9 True FM]] at minsan sa [[One News (Pilipinas)|One News]] . Sa kasalukuyan, sina Cosim, [[Julius Babao]] at [[Jiggy Manicad]] ang nagsisilbing pangunahing mga tagapagbalita.<ref name="Launch2">{{Cite web|date=2020-09-30|title=TV5 launches newest primetime newscast 'Frontline Pilipinas'|url=https://mb.com.ph/2020/09/30/tv5-launches-newest-primetime-newscast-frontline-pilipinas/|access-date=2021-04-06|website=Manila Bulletin}}</ref><ref>{{Cite news|title=Seasoned broadcast journalists play frontliners in new primetime newscast|language=en|work=Manila Standard|url=https://www.manilastandard.net/showbitz/tv-movies/335900/seasoned-broadcast-journalists-play-frontliners-in-new-primetime-newscast.html|access-date=2021-05-12}}</ref> Ang programa, kasama ang iba pang mga programa ng [[News5]], ay nagpapatuloy sa tradisyon ng interpretasyon ng sign language na pinasimunuan ng [[News5]] sa paglulunsad ng ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' isang dekada na ang nakalilipas. == Kasaysayan == ''Nagpasinyaya ang'' Frontline Pilipinas noong 5 Oktubre 2020, sa ganap na 6:30pm kasama sina Raffy Tulfo at [[Cheryl Cosim]] bilang mga orihinal na tagapagbalita, kasama ang hepe ng [[News5]] na si [[Luchi Cruz-Valdes]], pangunahing korespondent na si Ed Lingao, at Lourd de Veyra bilang mga ''segment anchors'' para sa ''Deretsahan'', ''NEWS ExplainED'', at ''Word of the Lourd'', ayon sa pagkakabanggit.<ref>{{Citation|title=LIVE: Frontline Pilipinas Mediacon|url=https://m.youtube.com/watch?v=e284UmLlW70|access-date=2021-05-12}}</ref><ref>{{Cite web|last=Neil|date=2020-10-05|title=TV5 launches flagship news program Frontline Pilipinas|url=https://www.bworldonline.com/tv5-launches-flagship-news-program-frontline-pilipinas/|access-date=2021-05-12|website=BusinessWorld|language=en-US}}</ref> Ang programa ay nagsilbing kapalit sa pinakamatagal na programang pambalitaan ng TV5 na ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'', na natapos noong 13 Marso 2020 dahil sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas|COVID-19]] at sa pagpapatupad ng [[Pinag-ibayong kuwarentenang pampamayanan sa Luzon|enhanced community quarantine sa Luzon]],<ref>{{cite AV media|url=https://m.youtube.com/watch?v=7PucNkXXZVA|title=Aksyon Final Airing (March 16, 2020)|publisher=[[News5]] [[YouTube]] Channel|date=March 16, 2020|accessdate=March 16, 2020}}</ref><ref>{{Citation|title=Frontline Pilipinas, magbabalita na dito sa TV5!|url=https://www.youtube.com/watch?v=jltR8eEIZ8M|access-date=2021-03-27}}</ref> Nang sumunod na linggo, ang programa ay lumipat sa oras na 6:00pm para magbigay daan para sa 2020 PBA Philippine Cup at mga bagong programa sa gabi.<ref>{{Citation|title=Frontline Pilipinas {{!}} October 9, 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=t32c7pykbiM|access-date=2021-03-27}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mas pinaaga na ang pagsagap mo ng latest balita't impormasyon, dahil mapapapanood mo na ang Frontline Pilipinas, weekdays at 6 PM dito sa TV5!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1310436573125771265|url-status=live|access-date=2021-03-27|website=Twitter}}</ref> Noong 15 Pebrero 2021, sumali ang dating atleta at TV host na si Gretchen Ho sa programa bilang ''Sports'' ''segment anchor''.''<ref>{{Cite web|title=Simula sa Lunes, February 15, makakasama na natin si Gretchen Ho sa #FrontlinePilipinas dito lang sa TV5!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1360531253414383624|url-status=live|access-date=2021-05-12|website=Twitter|language=en}}</ref>'' Noong 22 Pebrero 2021, pinalawig ang oras ng programa sa 1 oras at 15 minuto bilang bahagi ng mga pagbabago sa programa ng TV5.<ref>{{Cite web|title=Catch Gretchen Ho sa Frontline Pilipinas at abangan din ang 'English Only Please' sa unang gabi ng ating Primetime Sine Festival sa TV5!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1363775541187403779|url-status=live|access-date=2021-04-06|website=Twitter}}</ref> Noong 5 Abril 2021, lumipat ang programa sa oras na 5:30pm sa mas pinaikling oras para bigyang-daan ang pagbabalik ng programang pang-aliw na ''Sing Galing!''.<ref>{{Cite web|title=Ang mga paborito ninyong subaybayan sa primetime, dinagdagan pa natin! #TodoMaxPrimetimeSingko tayo eh!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1378952297464561667|url-status=live|access-date=2021-05-12|website=Twitter|language=en}}</ref> Noong 16 Hulyo 2021, lalo pang pinaikli sa 30 minuto ang takbo ng programa tuwing Miyerkules at Biyernes upang bigyang-daan ang broadcast ng 2021 PBA season. Noong 20 Setyembre 2021, inilipat muli ang programa sa mas maagang oras mula 5:15&nbsp;ng hapon hanggang 6:30n.g. tuwing Lunes, Martes, at Huwebes habang ang oras nito sa Miyerkules at Biyernes ay mananatili sa 5:15n.h. hanggang 6:00n.g.. Noong 1 Oktubre 2021, nagpaalam si Raffy Tulfo sa programapara tumakbong senador.<ref name="m.youtube.com">{{Cite web|title=Frontline Pilipinas Mas pinaaga na ang paghahatid ng mga balita|url=https://m.youtube.com/watch?v=LB-Umwe7bjM|url-status=live|access-date=2021-08-03|website=YouTube}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Raffy Tulfo, nagpaalam na sa 'Frontline Pilipinas'|url=https://m.youtube.com/watch?v=_3kZt0pEWME|url-status=live|access-date=2021-08-03|website=YouTube}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2021/10/02/tulfo-files-coc-for-senator-vows-to-create-laws-for-poor-filipinos/|title=Tulfo files COC for senator, vows to create laws|website=Manila Bulletin|date=2021-10-02|access-date=2021-10-03}}</ref> Si Julius Babao ay pinangalanan bilang kanyang kapalit, na sumali sa programa noong 7 Pebrero 2022<ref name="m.youtube.com"/>, mula sa naunang petsa na Enero 17, na ipinagpaliban dahil sa pagtaas ng bilang ng mga kaso ng COVID-19 na dala ng [[SARS-CoV-2 Omicron variant|variant ng omicron]]. Opisyal na bilang pangatlong anchor na si [[Jiggy Manicad]] noong Enero 8.<ref name="ReferenceA"/> == Panahon ng Cosim-Babao == Bilang pagpapakita ng pagbabago sa programa, inilunsad muli ang Frontline sa Umaga ng may bagong introduksyon kasama si Gretchen Ho bilang kaisa-isang tagapagbalita nito. Kinagabihan, ipinakita rin ang pagbabago sa grapika at introduksiyon ng Frontline Pilipinas, kasabay ng pagpasok ni Julius Babao bilang kapalit ni Raffy Tulfo. == Mga edisyon ng programa == === Frontline Pilipinas (edisyong panggabi) === ==== Mga pangunahing tagapagbalita ==== * [[Cheryl Cosim]] (mula noong 2020) * [[Julius Babao]] (mula noong 2022) * [[Jiggy Manicad]] (mula noong 2024) ==== Iba pang nagtatanghal ==== * [[Luchi Cruz-Valdes]] (mula noong 2020, Deretsahan with Luchi Cruz-Valdes) * Ed Lingao (mula noong 2020, NEWS ExplainED) * Lourd de Veyra (mula noong 2020, Word of the Lourd) * Mikee Reyes (mula noong 2023, Frontline Sports) * Kaladkaren (mula noong 2023, Showbiz Eto Na) ==== Dating tagapagbalita ==== * Raffy Tulfo (2020–2021, Action Man) ==== Mga segment ==== * Una Sa Lahat * Headlines * Abroad<ref name="News5 Everywhere on YouTube3">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=pi3pXpUDxdk|title=COVID-19 vaccine trials ng Johnson & Johnson, pansamantalang itinigil|trans-title=COVID-19 vaccine trials from Johnson & Johnson, suspended temporarily|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 13, 2020|access-date=October 14, 2020}}</ref> * News Explained<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=n8-cQQPWRQQ|title=NEWS ExplainED: Battle for House Speakership|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 6, 2020|access-date=October 6, 2020}}</ref> * Deretsahan <ref>{{Cite web|title=Deretsahan: Sharon Dacera - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=nKLDNTkKoF4|access-date=2021-02-15|website=www.youtube.com}}</ref> * Showbiz <ref name="youtube.com3">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=q4a1Nat3nPw|title=Bagong shows at Kapatid stars, mapapanood na ngayong October|trans-title=This October, look out for new shows and Kapatid stars!|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 5, 2020|access-date=October 5, 2020}}</ref> * Sports <ref name="Calvin Abueva, naghahanda para sa p3">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=r6iQNngOkAo|title=Calvin Abueva, naghahanda para sa pagbabalik sa PBA|trans-title=Calvin Abueva, prepares for the return of PBA|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 6, 2020|access-date=October 6, 2020}}</ref> * Word of the Lourd <ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=eK6KLU8EmQU|title=World Without Facebook|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 5, 2020|access-date=October 5, 2020}}</ref> === Frontline sa Umaga (edisyon sa umaga) === Ang '''''Frontline sa Umaga''''' ay ang pang-umagang edisyon ng ''Frontline Pilipinas'' na sumahimpapawid mula noong 10 Mayo 2021, kasama sina [[Paolo Bediones]] at Marga Vargas bilang orihinal nitong tagapagbalita. Sa pag-ere nito sa umaga, sinundan nito ang ''[[Aksyon (TV series)#Aksyon sa Umaga (Morning Edition)|Aksyon sa Umaga]]''.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Oq4IznTYOBM|title=Paolo Bediones, nagbabalik sa TV5 para sa 'Frontline sa Umaga'|trans-title=Paolo Bediones, returns to TV5 with 'Frontline on Mornings'|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=April 29, 2021|access-date=April 29, 2021}}</ref> Umere ang programa sa oras na 6:00 n.u. sa loob ng 30 minuto mula Mayo 10 hanggang 1 Oktubre 2021.<ref>{{Cite web|title=Paolo Bediones, kabado sa pagbabalik-TV niya pagkatapos ng limang taon|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/158032/paolo-bediones-tv-comeback-a734-20210428|access-date=2021-05-10|website=PEP.ph|language=en}}</ref> Noong 4 Oktubre 2021, lumipat ang programa sa oras na 10:50&nbsp;a.m. at pinahaba sa 40 minuto, upang pumalit sa ''[[Idol in Action]]''; pinalitan ang dating oras ng programa ng ''Mag-Badyet Tayo!'' at tatlumpung minutong simulcast ng''[[Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]''.<ref>{{Citation|title=FRONTLINE SA UMAGA {{!}} October 1, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=HCV-dnRPpHc|language=en|access-date=October 1, 2021}}</ref> Noong 24 Disyembre 2021. nilisan ni Vargas sa programa at humalili pansamantala sa kanyang pwesto si Maricel Halili. Noong Enero 17, nilisan na rin ni Bediones ang programa dahil sa mga nakabinbing kaso na isinampa ng mga dating empleyado ng Ei2 Technologies, Inc.<ref>{{Cite web|title=Paolo Bediones to face court battle versus disgruntled staff and crew|first=Alex|last=Brosas|date=January 26, 2022|website=INQUIRER.net|url=https://lifestyle.inquirer.net/395738/paolo-bediones-to-face-court-battle-versus-disgruntled-staff-and-crew/|access-date=February 8, 2022}}</ref> Noong 7 Pebrero 2022, pinangalanan na si [[Gretchen Ho]] bilang bagong tagapagbalita sa programa.<ref>Anarcon, James Patrick (January 26, 2022). "Gretchen Ho transfers to TV5, joins Frontline Pilipinas". Philippine Entertainment Forum. Nakuha noong February 8, 2022.</ref>{{Infobox television|name=Frontline sa Umaga|executive_producer=Tony Castelltort|website=|last_aired=present|first_aired={{start date|2021|5|10}}|camera=[[Multiple-camera setup]]|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]|runtime=30-40 minutes|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Philippines|language=Filipino|image=<!-- Frontline sa Umaga (title card).png -->|country=Philippines|opentheme="Frontline sa Umaga" Theme Music|theme_music_composer=Michael Llave|presenter=[[Gretchen Ho]]|director=Benedict Carlos|company=[[News5]]|genre=[[News broadcasting|Newscast]]|caption=Title card|preceded_by=''[[Aksyon sa Umaga]]'' <br> ''[[Good Morning Club]]'' <br> ''[[Sapul sa Singko]]''}} ==== Pangunahing tagapagbalita ==== * Gretchen Ho (mula noong 2022) * Jes delos Santos (mula noong 2023) ==== Dating tagapagbalita ==== * [[Paolo Bediones]] (2021– 2022)<ref>{{Cite web|title=Paolo Bediones returns to TV after 5-year hiatus|url=https://www.manilatimes.net/2021/05/05/lifestyle-entertainment/show-times/paolo-bediones-returns-to-tv-after-5-year-hiatus/869924|access-date=May 5, 2021|website=manilatimes.net|archive-date=Mayo 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505110341/https://www.manilatimes.net/2021/05/05/lifestyle-entertainment/show-times/paolo-bediones-returns-to-tv-after-5-year-hiatus/869924/|url-status=dead}}</ref> * Marga Vargas (2021– 2022)<ref>{{Cite web|title=FRONTLINE SA UMAGA {{!}} December 24, 2021.|url=https://www.youtube.com/watch?v=iQuLQUQKeJM|url-status=live|access-date=December 24, 2021|website=YouTube|language=en}}</ref> ==== Mga segment ==== * Una Sa Lahat<ref>{{Citation|title=Resort sa Caloocan, dinagsa sa Mother's Day|url=https://www.youtube.com/watch?v=pmdGsh7DANk|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Headlines * Abroad<ref>{{Citation|title=REPLAY FRONTLINE SA UMAGA May 10, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=KWFcjuRRlI4|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Anong Presyo? (Business) <ref name=":0">{{Citation|title=FRONTLINE SA UMAGA October 5, 2021|url=https://m.youtube.com/watch?v=Oe7JWYygNf0|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Bantay Trapiko <ref name=":1">{{Citation|title=FRONTLINE SA UMAGA May 11, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=clbz0oV3iPU|language=en|access-date=2021-05-11}}</ref> (Traffic) * Happy News <ref name=":0" /> (Features) * Showbiz<ref name=":1" /> (Entertainment) * Sports * Weather<ref name=":1" /> (Weather) * Police Beats (Police Report) * Frontline Pilipinas Mamaya === Frontline Tonight (edisyong late-night) === {{Infobox television|name=Frontline Tonight|camera=[[Multiple-camera setup]]|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Philippines|last_aired=present|first_aired={{start date|2021|9|27}}|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]|company=[[News5]]|runtime=30 minutes|opentheme="Frontline Tonight" Theme Music|image=|theme_music_composer=Michael Llave|executive_producer=Tony Castelltort|language=Filipino|country=Philippines|presenter=Ed Lingao <br> Mae Anne Los Baños|director=Raffy Ramano|genre=[[News broadcasting|Newscast]]|caption=Title card|preceded_by=''[[Aksyon Tonite]]'' <br> ''[[Pilipinas News]]'' <br> ''[[Aksyon JournalisMO ]]''}} Ang '''Frontline Tonight''', ay isang edisyong panggabi ng Frontline Pilipinas na sumahimpapawid mula 27 Setyembre 2021. sa ''TodoMax Primetime Singko'' ng himpilan. Ito ay pinepresenta nina [[News5|Ed Lingao]] at Mae Ann Los Baños. Ito ang unang programang pambalitaan ng TV5 sa ''late-night'' mula ng matapos ang ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon Tonite]]'' noong 2019. ==== Mga pangunahing tagapagbalita ==== * Ed Lingao (mula noong 2021) * Mae Ann Los Baños (mula noong 2021) ==== Mga segment ==== * Una Sa Lahat * Headlines * News ExplainED * Abroad{{fact}} * Frontline Balita{{fact}} * Showbiz{{fact}} * Sports{{fact}} * Pampa-Good Night * Samu't Sari * Negosyong Patok * Countdown sa Pasko * Balitang Success * Diretsahan Na == ''News5 Alerts'' == {{Infobox television|name=News5 Alerts|runtime=1–2 minutes|website=http://news.tv5.com.ph|last_aired=present|first_aired={{start date|2020|10|5}}|camera=[[Multiple-camera setup]]|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Philippines|image=<!-- News5 Alerts (Title card).png -->|language=Filipino|country=Philippines|company=[[News5]]|opentheme="News5 Alerts" theme music|theme_music_composer=Michael Llave|genre=[[Breaking news|News bulletin]]|caption=Title card|related=''[[One Balita Pilipinas|One Balita Ngayon]]'' <br> ''[[One News (TV channel)|One News Now]]''}} Ang '''''News5 Alerts''''' ay isang oras-oras na ulat sa TV5 na nagsimula noong 5 Oktubre 2020, na pumalit sa ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon Alerts]].<ref>{{cite web|date=October 6, 2020|title=NEWS ALERTS: October 6, 2020 (2:00 PM)|url=https://www.youtube.com/watch?v=27ZIByG0OWg|access-date=October 6, 2020|publisher=News5 on YouTube|language=fil}}</ref>'' === Mga taga-presenta === * Ed Lingao <ref>{{Citation|title=NEWS5 ALERTS {{!}} December 3, 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=S--HByBiwgk|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Maeanne Los Baños <ref>{{Citation|title=NEWS5 ALERTS {{!}} May 7, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=0agwYE0aPaI|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Maricel Halili <ref>{{Citation|title=NEWS5 ALERTS {{!}} May 10, 2021 {{!}} 2:00 PM|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZTkuzfuTaXY|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Mon Gualvez == Mga panrehiyong edisyon == * ''Dateline Zamboanga'' ( Zamboanga ) <small>(co-produced by Golden Broadcast Professionals )</small> * ''Frontline Eastern Visayas'' ( Tacloban ) <small>(co-produced by Allied Broadcasting Center )</small> == Mga parangal == {| class="wikitable" |+Mga parangal na natanggap ng ''Frontline Pilipinas'' !Taon ! Mga parangal ! Kategorya ! Nominado ! {{Abbr|Sang.|Sanggunian}} |- | rowspan="3" | 2020 | rowspan="3" | Guild of Educators, Mentors, and Students (GEMS) Hiyas ng Sining Awards | Pinakamahusay na Programa sa Balita | ''Frontline Pilipinas'' ! rowspan="3" | |- | Pinakamahusay na Lalakeng Newscaster | ''Raffy Tulfo'' |- | Pinakamahusay na Babaeng Newscaster | ''Cheryl Cosim'' |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.tv5.com.ph/shows/frontline-pilipinas Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506210057/https://www.tv5.com.ph/shows/frontline-pilipinas |date=2021-05-06 }} [[Kategorya:Pages using infobox television with non-matching title]] 50210vlir4g81s4leavby2h4tyedggv 2208062 2208061 2026-05-20T06:01:09Z WayKurat 2259 Undid 8 revisions from [[Special:Diff/2181179|2181179]] until [[Special:Diff/2208061|2208061]] 2208062 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|name=Frontline Pilipinas|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Pilipinas|related=''[[One Balita Pilipinas]]'' <br> ''[[The Big Story (TV program)|The Big Story]]''|website=http://www.tv5.com.ph/shows/frontline-pilipinas|last_aired=kasalukuyan|first_aired={{start date|2020|10|5}}|camera=|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Pilipinas)|TV5]]|runtime=60-75 minuto|executive_producer=Ryan Juego|image= |language=Filipino|country=Pilipinas|theme_music_composer=Michael Llave|opentheme=Musika ng "Frontline Pilipinas"|presenter=[[Cheryl Cosim]] <br> [[Julius Babao]] <br> [[Jiggy Manicad]]|director=Benedict Carlos|company=[[News5]]|genre=[[Programang pambalitaan|Pambalitaan]] <br> [[Live na telebisyon]]|caption=|preceded_by=''[[Aksyon (TV program)|Aksyon]]'' <br> ''[[TEN: The Evening News]]''}} Ang '''Frontline Pilipinas''' ay isang Pilipinong programang pambalitaan ng [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]], ang mga orihinal na tagapagbalita dito ay sina Raffy Tulfo at [[Cheryl Cosim]], nagpasinyaya ang programa noong 5 Oktubre 2020, na sumunod sa ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' . Kasabay itong pinapalabas sa [[One PH]], [[DWFM|Radyo5 92.3 News FM]] at minsan sa [[One News (Pilipinas)|One News]] . Sa kasalukuyan, sina Cosim, [[Julius Babao]] at [[Jiggy Manicad]] ang nagsisilbing pangunahing mga tagapagbalita.<ref name="Launch2">{{Cite web|date=2020-09-30|title=TV5 launches newest primetime newscast 'Frontline Pilipinas'|url=https://mb.com.ph/2020/09/30/tv5-launches-newest-primetime-newscast-frontline-pilipinas/|access-date=2021-04-06|website=Manila Bulletin}}</ref><ref>{{Cite news|title=Seasoned broadcast journalists play frontliners in new primetime newscast|language=en|work=Manila Standard|url=https://www.manilastandard.net/showbitz/tv-movies/335900/seasoned-broadcast-journalists-play-frontliners-in-new-primetime-newscast.html|access-date=2021-05-12}}</ref> Ang programa, kasama ang iba pang mga programa ng [[News5]], ay nagpapatuloy sa tradisyon ng interpretasyon ng sign language na pinasimunuan ng [[News5]] sa paglulunsad ng ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'' isang dekada na ang nakalilipas. == Kasaysayan == ''Nagpasinyaya ang'' Frontline Pilipinas noong 5 Oktubre 2020, sa ganap na 6:30pm kasama sina Raffy Tulfo at [[Cheryl Cosim]] bilang mga orihinal na tagapagbalita, kasama ang hepe ng [[News5]] na si [[Luchi Cruz-Valdes]], pangunahing korespondent na si Ed Lingao, at Lourd de Veyra bilang mga ''segment anchors'' para sa ''Deretsahan'', ''NEWS ExplainED'', at ''Word of the Lourd'', ayon sa pagkakabanggit.<ref>{{Citation|title=LIVE: Frontline Pilipinas Mediacon|url=https://m.youtube.com/watch?v=e284UmLlW70|access-date=2021-05-12}}</ref><ref>{{Cite web|last=Neil|date=2020-10-05|title=TV5 launches flagship news program Frontline Pilipinas|url=https://www.bworldonline.com/tv5-launches-flagship-news-program-frontline-pilipinas/|access-date=2021-05-12|website=BusinessWorld|language=en-US}}</ref> Ang programa ay nagsilbing kapalit sa pinakamatagal na programang pambalitaan ng TV5 na ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon]]'', na natapos noong 13 Marso 2020 dahil sa pandemya ng [[Pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas|COVID-19]] at sa pagpapatupad ng [[Pinag-ibayong kuwarentenang pampamayanan sa Luzon|enhanced community quarantine sa Luzon]],<ref>{{cite AV media|url=https://m.youtube.com/watch?v=7PucNkXXZVA|title=Aksyon Final Airing (March 16, 2020)|publisher=[[News5]] [[YouTube]] Channel|date=March 16, 2020|accessdate=March 16, 2020}}</ref><ref>{{Citation|title=Frontline Pilipinas, magbabalita na dito sa TV5!|url=https://www.youtube.com/watch?v=jltR8eEIZ8M|access-date=2021-03-27}}</ref> Nang sumunod na linggo, ang programa ay lumipat sa oras na 6:00pm para magbigay daan para sa 2020 PBA Philippine Cup at mga bagong programa sa gabi.<ref>{{Citation|title=Frontline Pilipinas {{!}} October 9, 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=t32c7pykbiM|access-date=2021-03-27}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mas pinaaga na ang pagsagap mo ng latest balita't impormasyon, dahil mapapapanood mo na ang Frontline Pilipinas, weekdays at 6 PM dito sa TV5!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1310436573125771265|url-status=live|access-date=2021-03-27|website=Twitter}}</ref> Noong 15 Pebrero 2021, sumali ang dating atleta at TV host na si Gretchen Ho sa programa bilang ''Sports'' ''segment anchor''.''<ref>{{Cite web|title=Simula sa Lunes, February 15, makakasama na natin si Gretchen Ho sa #FrontlinePilipinas dito lang sa TV5!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1360531253414383624|url-status=live|access-date=2021-05-12|website=Twitter|language=en}}</ref>'' Noong 22 Pebrero 2021, pinalawig ang oras ng programa sa 1 oras at 15 minuto bilang bahagi ng mga pagbabago sa programa ng TV5.<ref>{{Cite web|title=Catch Gretchen Ho sa Frontline Pilipinas at abangan din ang 'English Only Please' sa unang gabi ng ating Primetime Sine Festival sa TV5!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1363775541187403779|url-status=live|access-date=2021-04-06|website=Twitter}}</ref> Noong 5 Abril 2021, lumipat ang programa sa oras na 5:30pm sa mas pinaikling oras para bigyang-daan ang pagbabalik ng programang pang-aliw na ''Sing Galing!''.<ref>{{Cite web|title=Ang mga paborito ninyong subaybayan sa primetime, dinagdagan pa natin! #TodoMaxPrimetimeSingko tayo eh!|url=https://twitter.com/tv5manila/status/1378952297464561667|url-status=live|access-date=2021-05-12|website=Twitter|language=en}}</ref> Noong 16 Hulyo 2021, lalo pang pinaikli sa 30 minuto ang takbo ng programa tuwing Miyerkules at Biyernes upang bigyang-daan ang broadcast ng 2021 PBA season. Noong 20 Setyembre 2021, inilipat muli ang programa sa mas maagang oras mula 5:15&nbsp;ng hapon hanggang 6:30n.g. tuwing Lunes, Martes, at Huwebes habang ang oras nito sa Miyerkules at Biyernes ay mananatili sa 5:15n.h. hanggang 6:00n.g.. Noong 1 Oktubre 2021, nagpaalam si Raffy Tulfo sa programapara tumakbong senador.<ref name="m.youtube.com">{{Cite web|title=Frontline Pilipinas Mas pinaaga na ang paghahatid ng mga balita|url=https://m.youtube.com/watch?v=LB-Umwe7bjM|url-status=live|access-date=2021-08-03|website=YouTube}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Raffy Tulfo, nagpaalam na sa 'Frontline Pilipinas'|url=https://m.youtube.com/watch?v=_3kZt0pEWME|url-status=live|access-date=2021-08-03|website=YouTube}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://mb.com.ph/2021/10/02/tulfo-files-coc-for-senator-vows-to-create-laws-for-poor-filipinos/|title=Tulfo files COC for senator, vows to create laws|website=Manila Bulletin|date=2021-10-02|access-date=2021-10-03}}</ref> Si Julius Babao ay pinangalanan bilang kanyang kapalit, na sumali sa programa noong 7 Pebrero 2022<ref name="m.youtube.com"/>, mula sa naunang petsa na Enero 17, na ipinagpaliban dahil sa pagtaas ng bilang ng mga kaso ng COVID-19 na dala ng [[SARS-CoV-2 Omicron variant|variant ng omicron]]. Opisyal na bilang pangatlong anchor na si [[Jiggy Manicad]] noong Enero 8.<ref name="ReferenceA"/> == Panahon ng Cosim-Babao == Bilang pagpapakita ng pagbabago sa programa, inilunsad muli ang Frontline sa Umaga ng may bagong introduksyon kasama si Gretchen Ho bilang kaisa-isang tagapagbalita nito. Kinagabihan, ipinakita rin ang pagbabago sa grapika at introduksiyon ng Frontline Pilipinas, kasabay ng pagpasok ni Julius Babao bilang kapalit ni Raffy Tulfo. == Mga edisyon ng programa == === Frontline Pilipinas (edisyong panggabi) === ==== Mga pangunahing tagapagbalita ==== * [[Cheryl Cosim]] (mula noong 2020) * [[Julius Babao]] (mula noong 2022) * [[Jiggy Manicad]] (mula noong 2024) ==== Iba pang nagtatanghal ==== * [[Luchi Cruz-Valdes]] (mula noong 2020, Deretsahan with Luchi Cruz-Valdes) * Ed Lingao (mula noong 2020, NEWS ExplainED) * Lourd de Veyra (mula noong 2020, Word of the Lourd) * Mikee Reyes (mula noong 2023, Frontline Sports) * Kaladkaren (mula noong 2023, Showbiz Eto Na) ==== Dating tagapagbalita ==== * Raffy Tulfo (2020–2021, Action Man) ==== Mga segment ==== * Una Sa Lahat * Headlines * Abroad<ref name="News5 Everywhere on YouTube3">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=pi3pXpUDxdk|title=COVID-19 vaccine trials ng Johnson & Johnson, pansamantalang itinigil|trans-title=COVID-19 vaccine trials from Johnson & Johnson, suspended temporarily|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 13, 2020|access-date=October 14, 2020}}</ref> * News Explained<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=n8-cQQPWRQQ|title=NEWS ExplainED: Battle for House Speakership|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 6, 2020|access-date=October 6, 2020}}</ref> * Deretsahan <ref>{{Cite web|title=Deretsahan: Sharon Dacera - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=nKLDNTkKoF4|access-date=2021-02-15|website=www.youtube.com}}</ref> * Showbiz <ref name="youtube.com3">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=q4a1Nat3nPw|title=Bagong shows at Kapatid stars, mapapanood na ngayong October|trans-title=This October, look out for new shows and Kapatid stars!|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 5, 2020|access-date=October 5, 2020}}</ref> * Sports <ref name="Calvin Abueva, naghahanda para sa p3">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=r6iQNngOkAo|title=Calvin Abueva, naghahanda para sa pagbabalik sa PBA|trans-title=Calvin Abueva, prepares for the return of PBA|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 6, 2020|access-date=October 6, 2020}}</ref> * Word of the Lourd <ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=eK6KLU8EmQU|title=World Without Facebook|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=October 5, 2020|access-date=October 5, 2020}}</ref> === Frontline sa Umaga (edisyon sa umaga) === Ang '''''Frontline sa Umaga''''' ay ang pang-umagang edisyon ng ''Frontline Pilipinas'' na sumahimpapawid mula noong 10 Mayo 2021, kasama sina [[Paolo Bediones]] at Marga Vargas bilang orihinal nitong tagapagbalita. Sa pag-ere nito sa umaga, sinundan nito ang ''[[Aksyon (TV series)#Aksyon sa Umaga (Morning Edition)|Aksyon sa Umaga]]''.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Oq4IznTYOBM|title=Paolo Bediones, nagbabalik sa TV5 para sa 'Frontline sa Umaga'|trans-title=Paolo Bediones, returns to TV5 with 'Frontline on Mornings'|publisher=News5 Everywhere on YouTube|language=fil|date=April 29, 2021|access-date=April 29, 2021}}</ref> Umere ang programa sa oras na 6:00 n.u. sa loob ng 30 minuto mula Mayo 10 hanggang 1 Oktubre 2021.<ref>{{Cite web|title=Paolo Bediones, kabado sa pagbabalik-TV niya pagkatapos ng limang taon|url=https://www.pep.ph/pepalerts/cabinet-files/158032/paolo-bediones-tv-comeback-a734-20210428|access-date=2021-05-10|website=PEP.ph|language=en}}</ref> Noong 4 Oktubre 2021, lumipat ang programa sa oras na 10:50&nbsp;a.m. at pinahaba sa 40 minuto, upang pumalit sa ''[[Idol in Action]]''; pinalitan ang dating oras ng programa ng ''Mag-Badyet Tayo!'' at tatlumpung minutong simulcast ng''[[Ted Failon at DJ Chacha sa Radyo5]]''.<ref>{{Citation|title=FRONTLINE SA UMAGA {{!}} October 1, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=HCV-dnRPpHc|language=en|access-date=October 1, 2021}}</ref> Noong 24 Disyembre 2021. nilisan ni Vargas sa programa at humalili pansamantala sa kanyang pwesto si Maricel Halili. Noong Enero 17, nilisan na rin ni Bediones ang programa dahil sa mga nakabinbing kaso na isinampa ng mga dating empleyado ng Ei2 Technologies, Inc.<ref>{{Cite web|title=Paolo Bediones to face court battle versus disgruntled staff and crew|first=Alex|last=Brosas|date=January 26, 2022|website=INQUIRER.net|url=https://lifestyle.inquirer.net/395738/paolo-bediones-to-face-court-battle-versus-disgruntled-staff-and-crew/|access-date=February 8, 2022}}</ref> Noong 7 Pebrero 2022, pinangalanan na si [[Gretchen Ho]] bilang bagong tagapagbalita sa programa.<ref>Anarcon, James Patrick (January 26, 2022). "Gretchen Ho transfers to TV5, joins Frontline Pilipinas". Philippine Entertainment Forum. Nakuha noong February 8, 2022.</ref>{{Infobox television|name=Frontline sa Umaga|executive_producer=Tony Castelltort|website=|last_aired=present|first_aired={{start date|2021|5|10}}|camera=[[Multiple-camera setup]]|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]|runtime=30-40 minutes|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Philippines|language=Filipino|image=<!-- Frontline sa Umaga (title card).png -->|country=Philippines|opentheme="Frontline sa Umaga" Theme Music|theme_music_composer=Michael Llave|presenter=[[Gretchen Ho]]|director=Benedict Carlos|company=[[News5]]|genre=[[News broadcasting|Newscast]]|caption=Title card|preceded_by=''[[Aksyon sa Umaga]]'' <br> ''[[Good Morning Club]]'' <br> ''[[Sapul sa Singko]]''}} ==== Pangunahing tagapagbalita ==== * Gretchen Ho (mula noong 2022) * Jes delos Santos (mula noong 2023) ==== Dating tagapagbalita ==== * [[Paolo Bediones]] (2021– 2022)<ref>{{Cite web|title=Paolo Bediones returns to TV after 5-year hiatus|url=https://www.manilatimes.net/2021/05/05/lifestyle-entertainment/show-times/paolo-bediones-returns-to-tv-after-5-year-hiatus/869924|access-date=May 5, 2021|website=manilatimes.net|archive-date=Mayo 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505110341/https://www.manilatimes.net/2021/05/05/lifestyle-entertainment/show-times/paolo-bediones-returns-to-tv-after-5-year-hiatus/869924/|url-status=dead}}</ref> * Marga Vargas (2021– 2022)<ref>{{Cite web|title=FRONTLINE SA UMAGA {{!}} December 24, 2021.|url=https://www.youtube.com/watch?v=iQuLQUQKeJM|url-status=live|access-date=December 24, 2021|website=YouTube|language=en}}</ref> ==== Mga segment ==== * Una Sa Lahat<ref>{{Citation|title=Resort sa Caloocan, dinagsa sa Mother's Day|url=https://www.youtube.com/watch?v=pmdGsh7DANk|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Headlines * Abroad<ref>{{Citation|title=REPLAY FRONTLINE SA UMAGA May 10, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=KWFcjuRRlI4|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Anong Presyo? (Business) <ref name=":0">{{Citation|title=FRONTLINE SA UMAGA October 5, 2021|url=https://m.youtube.com/watch?v=Oe7JWYygNf0|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Bantay Trapiko <ref name=":1">{{Citation|title=FRONTLINE SA UMAGA May 11, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=clbz0oV3iPU|language=en|access-date=2021-05-11}}</ref> (Traffic) * Happy News <ref name=":0" /> (Features) * Showbiz<ref name=":1" /> (Entertainment) * Sports * Weather<ref name=":1" /> (Weather) * Police Beats (Police Report) * Frontline Pilipinas Mamaya === Frontline Tonight (edisyong late-night) === {{Infobox television|name=Frontline Tonight|camera=[[Multiple-camera setup]]|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Philippines|last_aired=present|first_aired={{start date|2021|9|27}}|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]|company=[[News5]]|runtime=30 minutes|opentheme="Frontline Tonight" Theme Music|image=|theme_music_composer=Michael Llave|executive_producer=Tony Castelltort|language=Filipino|country=Philippines|presenter=Ed Lingao <br> Mae Anne Los Baños|director=Raffy Ramano|genre=[[News broadcasting|Newscast]]|caption=Title card|preceded_by=''[[Aksyon Tonite]]'' <br> ''[[Pilipinas News]]'' <br> ''[[Aksyon JournalisMO ]]''}} Ang '''Frontline Tonight''', ay isang edisyong panggabi ng Frontline Pilipinas na sumahimpapawid mula 27 Setyembre 2021. sa ''TodoMax Primetime Singko'' ng himpilan. Ito ay pinepresenta nina [[News5|Ed Lingao]] at Mae Ann Los Baños. Ito ang unang programang pambalitaan ng TV5 sa ''late-night'' mula ng matapos ang ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon Tonite]]'' noong 2019. ==== Mga pangunahing tagapagbalita ==== * Ed Lingao (mula noong 2021) * Mae Ann Los Baños (mula noong 2021) ==== Mga segment ==== * Una Sa Lahat * Headlines * News ExplainED * Abroad{{fact}} * Frontline Balita{{fact}} * Showbiz{{fact}} * Sports{{fact}} * Pampa-Good Night * Samu't Sari * Negosyong Patok * Countdown sa Pasko * Balitang Success * Diretsahan Na == ''News5 Alerts'' == {{Infobox television|name=News5 Alerts|runtime=1–2 minutes|website=http://news.tv5.com.ph|last_aired=present|first_aired={{start date|2020|10|5}}|camera=[[Multiple-camera setup]]|picture_format=[[1080i]] ([[HDTV]])|network=[[TV5 (Philippine TV network)|TV5]]|location=[[TV5 Media Center]], [[Mandaluyong]], Philippines|image=<!-- News5 Alerts (Title card).png -->|language=Filipino|country=Philippines|company=[[News5]]|opentheme="News5 Alerts" theme music|theme_music_composer=Michael Llave|genre=[[Breaking news|News bulletin]]|caption=Title card|related=''[[One Balita Pilipinas|One Balita Ngayon]]'' <br> ''[[One News (TV channel)|One News Now]]''}} Ang '''''News5 Alerts''''' ay isang oras-oras na ulat sa TV5 na nagsimula noong 5 Oktubre 2020, na pumalit sa ''[[Aksyon (programa sa telebisyon)|Aksyon Alerts]].<ref>{{cite web|date=October 6, 2020|title=NEWS ALERTS: October 6, 2020 (2:00 PM)|url=https://www.youtube.com/watch?v=27ZIByG0OWg|access-date=October 6, 2020|publisher=News5 on YouTube|language=fil}}</ref>'' === Mga taga-presenta === * Ed Lingao <ref>{{Citation|title=NEWS5 ALERTS {{!}} December 3, 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=S--HByBiwgk|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Maeanne Los Baños <ref>{{Citation|title=NEWS5 ALERTS {{!}} May 7, 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=0agwYE0aPaI|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Maricel Halili <ref>{{Citation|title=NEWS5 ALERTS {{!}} May 10, 2021 {{!}} 2:00 PM|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZTkuzfuTaXY|language=en|access-date=2021-05-10}}</ref> * Mon Gualvez == Mga panrehiyong edisyon == * ''Dateline Zamboanga'' ( Zamboanga ) <small>(co-produced by Golden Broadcast Professionals )</small> * ''Frontline Eastern Visayas'' ( Tacloban ) <small>(co-produced by Allied Broadcasting Center )</small> == Mga parangal == {| class="wikitable" |+Mga parangal na natanggap ng ''Frontline Pilipinas'' !Taon ! Mga parangal ! Kategorya ! Nominado ! {{Abbr|Sang.|Sanggunian}} |- | rowspan="3" | 2020 | rowspan="3" | Guild of Educators, Mentors, and Students (GEMS) Hiyas ng Sining Awards | Pinakamahusay na Programa sa Balita | ''Frontline Pilipinas'' ! rowspan="3" | |- | Pinakamahusay na Lalakeng Newscaster | ''Raffy Tulfo'' |- | Pinakamahusay na Babaeng Newscaster | ''Cheryl Cosim'' |} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.tv5.com.ph/shows/frontline-pilipinas Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506210057/https://www.tv5.com.ph/shows/frontline-pilipinas |date=2021-05-06 }} [[Kategorya:Pages using infobox television with non-matching title]] 0go4riqg3ldwrbotdzdjgo8v9qocr0u 10 320856 2208086 2207890 2026-05-20T08:57:51Z Ryomaandres 8044 2208086 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Cave 26, Ajanta.jpg|right|100px]] *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''' (''nakalarawan''), '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Taj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''' (''nakalarawan''), matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? mw58olxb69ecccbcuy9aac1d3l80084 2208119 2208086 2026-05-20T10:38:00Z Ryomaandres 8044 2208119 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Cave 26, Ajanta.jpg|right|100px]] *...na ang '''[[mga Kuweba ng Ajanta]]''' (''nakalarawan''), '''[[mga Kuweba ng Ellora]]''', '''[[Muog ng Agra]]''', at [[Tāj Mahal]] ang unang apat na itinala bilang bahagi ng mga [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India|Pandaigdigang Pamanang Pook]] sa [[India]]? *...na ang '''[[Templo ng Mundeshwari]]''' (''nakalarawan''), matatagpuan sa '''[[mga talampas ng Kaimur]]''' at alay sa diyosang si '''[[Durga]]''' at sa diyos na si [[Shiva]], ay inaangking pinakamatandang gumaganang '''[[templong Hindu]]'''? *...na ang mga [[aktibismo|aktibista]] sa Pilipinas, bilang '''[[Mga protesta laban kay Donald Trump|pagprotesta laban kay Trump]]''', ay nagsunog ng epihiyeng anyong '''[[fidget spinner]]''' na tinawag na ''[[pasismo|fascist]] spinner''? *...na ang '''[[Simbahan ni San Porfirio]]''' at '''[[Dakilang Masjid ng Gaza|Dakilang Masjid]]''' sa '''[[Lungsod Gaza]]''' ay ilan sa maraming pook-sambahang napinsala buhat ng nangyayaring [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Palestina]]? *...na ang mga unang nanirahan sa [[Roma]] ay mga '''[[Mga Italiko|Italikong]]''' '''[[Mga Latin (tribung Italiko)|Latin]]'''? rrfndhxntplao3jigbb4jn5gyf0h46e 0 322664 2207938 2146659 2026-05-19T12:21:24Z ~2026-30055-57 161977 /* */ 2207938 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Abril 2023}} {{cleanup|reason=Kailangang isalin ang mga banyagang salita tulad ng background at sovereign wealth fund|date=Abril 2023}} }} Ang '''Maharlika Investment Fund''' ( '''MIF''' ), na kilala rin bilang '''Maharlika Wealth Fund''' ( '''MWF''' ) at literal sa [[wikang Tagalog|Tagalog]] bilang '''Pondong Pamumuhunang Maharlika''', ay isang iminungkahing sovereign wealth fund para sa [[Pilipinas]] . Maharilka fund Corp 377374848488484848484884 billion 747484848848484848848484849 billion 84848484884949494848747474848 billion 7373738949494949949494949494949 billion 95959950505858585885858858585858 billion 74748489499494949949494949949494 billion 9595959959595995959595995959595959 billion 84849488484858858588595599959599595 billion 58959599595959599595995959959595959 billion 858585995959590595959595995959595995 billion 9494949948485895958859595848748488458 billion 636363773737377383838388383838 billion 84949949595994958949599494949499494 billion 9494949499494848949484849949494949 billion 5894949958595959959595995599594959 billion 848487737366366367373673838388383 billion 8494949944949949494949494949595959 billion 5885885888585885959599595959959595 billion 859595995959599595959959559959595995 billion 8484849487374894848489484848848484 billion == Background == Noong huling bahagi ng Nobyembre 2022, pitong mambabatas sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], kabilang [[Martin Romualdez|sina Martin Romualdez]] at Sandro Marcos, ang naghain ng House Bill 6398 na nagmumungkahi ng paglikha ng isang sovereign wealth fund para sa Pilipinas na tatawaging Maharlika Wealth Fund (MWF), na inspirasyon mula sa sovereign wealth fund ng [[Timog Korea|South Korea]] . Ang pondo, kung maitatag, ay pamamahalaan ng Maharlika Investments Corporation (MIC).<ref>{{Cite news |date=November 29, 2022 |title=Romualdez, Sandro Marcos file bill creating PH sovereign wealth fund |publisher=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/business/romualdez-files-bill-create-philippine-sovereign-wealth-fund/ |access-date=December 3, 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cigaral |first=Ian Nicolas |date=December 3, 2022 |title=Does the P250-B Maharlika Wealth Fund make sense? |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/business/2022/12/01/2227827/does-p250-b-maharlika-wealth-fund-make-sense |access-date=December 3, 2022}}</ref> Sinuportahan ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] ang pagtatatag ng sovereign wealth fund sa 2022, sa paniniwalang ito ay magiging kapaki-pakinabang para sa bansa.<ref name="marcos-idea">{{Cite news |last=Corrales |first=Julie M. |last2=Aurelio |first2=Nestor |date=December 13, 2022 |title=Marcos says Maharlika fund creation his idea |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/1704447/marcos-says-maharlika-fund-creation-his-idea |access-date=December 15, 2022}}</ref> Noong sinimulang ipanukala ito, ang [[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan|Government Service Insurance System]] (GSIS) at ang [[Paseguruhan ng mga Manggagawa sa Pribadong Sektor|Social Security System]] (SSS) ay obligado na mag-ambag ng pondo sa MIF sa ilalim ng panukalang batas. Kalaunan, ang dalawang institusyon ay tinanggal sa mga mandatoryong kontribyutor ng MIF.<ref>{{Cite news |last=Quismorio |first=Ellson |date=December 9, 2022 |title=GSIS, SSS dropped as Maharlika fund backers; BSP steps in |work=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2022/12/09/gsis-sss-dropped-as-maharlika-fund-backers-bsp-steps-in/ |access-date=December 15, 2022}}</ref> Gayunpaman, parehong papayagang mag-ambag ang mga board ng GSIS at SSS kung aprubahan nila ang naturang hakbang.<ref>{{Cite news |last=Lalu |first=Gabriel Pabico |date=December 13, 2022 |title=GSIS and SSS may still invest in Maharlika fund if their boards will allow – lawmaker |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://newsinfo.inquirer.net/1704686/gsis-and-sss-may-still-invest-in-maharlika-fund-if-their-boards-will-allow-lawmaker |access-date=December 15, 2022}}</ref> Matapos sertipikahin ni Pangulong Marcos na kailangan madaliin ang panukalang batas, ipinasa ito noong Disyembre 2022 sa ikatlong pagbasa sa mababang kapulungan, kung saan 279 na mambabatas ang bumoto pabor sa pagpapasa ng panukalang batas.<ref>{{Cite news |date=December 16, 2022 |title=Swift House approval of Maharlika fund bill draws flak |language=en, tl |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://news.abs-cbn.com/video/news/12/16/22/swift-house-approval-of-maharlika-fund-bill-draws-flak |access-date=January 14, 2023}}</ref> 6 na mambabatas lamang ang bumoto laban: Gabriel Bordado ng [[Camarines Sur]] 3rd District, Arlene Brosas ng [[GABRIELA|Gabriela]] party list, France Castro ng ACT Teachers party list, Mujiv Hataman ng [[Basilan]], Edcel Lagman ng [[Albay]] 1st District, at Raoul Manuel ng [[Kabataan Partylist|Kabataan]] party list.<ref name="rapplerHousePassesMaharlikaFundBill">{{Cite news |last=de Leon |first=Dwight |date=December 15, 2022 |title=House passes Maharlika fund bill after Marcos certifies it as urgent |publisher=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/house-passes-maharlika-wealth-fund-bill-marcos-jr-certifies-urgent/}}</ref> == Pagtanggap == Noong Disyembre 2022, Sinabi ng ekonomista na si Michael Batu, ang pondo, kung maayos na pamamahalaan, ay makakatulong sa paglikom ng pera upang makatulong sa mga programa ng pamahalaan at makamit ang mga layunin sa pag-unlad.<ref>{{Cite news |last=Gutierrez |first=Pia |date=December 5, 2022 |title=Economist: Maharlika fund can help govt complete projects if managed properly |language=en, tl |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://news.abs-cbn.com/business/12/05/22/maharlika-fund-can-help-govt-complete-projects-economist |access-date=December 5, 2022}}</ref> Ang ekonomista ng Global Source na si Romeo Bernardo, sa kabilang banda, ay naniniwala na wala pa sa tamang panahon ang panukala at ang isang ''sovereign wealth fund'' ay magdaragdag lamang sa kasalukuyang mga problemang pinansyal ng Pilipinas at nagpapataas ng pagkabahala sa potensyal na maling pamamahala gaya ng iskandalo ng 1Malaysia Development Berhad .<ref>{{Cite news |last=Dumlao-Abadilla |first=Doris |date=December 5, 2022 |title=Economists, business groups oppose Maharlika Wealth Fund bill |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://business.inquirer.net/376502/economists-business-groups-oppose-maharlika-wealth-fund-bill |access-date=December 15, 2022}}</ref> Gumawa ng sama-samang pahayag laban sa panukala ang grupo ng 12 organisasyon na kinabibilangan ng Foundation For Economic Freedom, Competitive Currency Forum, Filipina CEO Circle, Financial Executives Institute of the Philippines, Institute of Corporate Directors, Integrity Initiative, Inc., Makati Business Club, Management Association of the Philippines, Movement for Good Governance, Philippine Women's Economic Network, Women's Business Council Philippines, Inc., at UP School of Economics Alumni Association. Naniniwala ang grupo na walang puwang o "nawawalang institusyon" sa ekonomiya ng Pilipinas para lumikha ng isang ''sovereign wealth fund'' at tuunan ng pansin ng gobyerno ang pamamahala ng fiscal deficit ng bansa at [[Pambansang utang|pampublikong utang]] upang maiwasan ang mga hadlang sa paghahatid ng mga serbisyong pampubliko at upang maiwasan ang pagbaba ng rating ng sovereign investment credit ng Pilipinas. Isinasaad din nito na ang ekonomiya ng Pilipinas ay walang mga surplus na nakabatay sa kalakal o sobra mula sa panlabas na kalakalan mula sa [[Korporasyong pag-aari ng pamahalaan|mga negosyong pag-aari ng estado]] . Tinutulan din nito ang ideya ng pag-aambag ng GSIS at SSS sa pondo.<ref>{{Cite news |last=Dumlao-Abadilla |first=Doris |date=December 5, 2022 |title=Economists, business groups oppose Maharlika Wealth Fund bill |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://business.inquirer.net/376502/economists-business-groups-oppose-maharlika-wealth-fund-bill |access-date=December 15, 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDumlao-Abadilla2022">Dumlao-Abadilla, Doris (December 5, 2022). [https://business.inquirer.net/376502/economists-business-groups-oppose-maharlika-wealth-fund-bill "Economists, business groups oppose Maharlika Wealth Fund bill"]. ''Philippine Daily Inquirer''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 15,</span> 2022</span>.</cite></ref> Ang [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas|Philippine Stock Exchange]] ay nagbigay ng suporta sa panukala, na nagsasaad na ang "pangunahing misyon ay upang mapadali ang daloy ng kapital tungo sa mas produktibo at kapaki-pakinabang na mga channel na makatutulong sa mahusay na pagbuo ng kapital para sa bansa".<ref>{{Cite news |last=Ochave |first=Revin Mikhael |date=December 19, 2022 |title=PSE backs creation of Maharlika Investment Fund |work=[[BusinessWorld]] |url=https://www.bworldonline.com/corporate/2022/12/19/493794/pse-backs-creation-of-maharlika-investment-fund/ |access-date=December 26, 2022}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{uncategorized}} l3fjcjtybycdwkz0q79q5jzqaci60zf 2207939 2207938 2026-05-19T12:21:49Z Quinlan83 113929 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-30055-57|~2026-30055-57]] ([[User talk:~2026-30055-57|talk]]) to last version by WayKurat: reverting vandalism 2145629 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Abril 2023}} {{cleanup|reason=Kailangang isalin ang mga banyagang salita tulad ng background at sovereign wealth fund|date=Abril 2023}} }} Ang '''Maharlika Investment Fund''' ( '''MIF''' ), na kilala rin bilang '''Maharlika Wealth Fund''' ( '''MWF''' ) at literal sa [[wikang Tagalog|Tagalog]] bilang '''Pondong Pamumuhunang Maharlika''', ay isang iminungkahing sovereign wealth fund para sa [[Pilipinas]] . == Background == Noong huling bahagi ng Nobyembre 2022, pitong mambabatas sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], kabilang [[Martin Romualdez|sina Martin Romualdez]] at Sandro Marcos, ang naghain ng House Bill 6398 na nagmumungkahi ng paglikha ng isang sovereign wealth fund para sa Pilipinas na tatawaging Maharlika Wealth Fund (MWF), na inspirasyon mula sa sovereign wealth fund ng [[Timog Korea|South Korea]] . Ang pondo, kung maitatag, ay pamamahalaan ng Maharlika Investments Corporation (MIC).<ref>{{Cite news |date=November 29, 2022 |title=Romualdez, Sandro Marcos file bill creating PH sovereign wealth fund |publisher=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/business/romualdez-files-bill-create-philippine-sovereign-wealth-fund/ |access-date=December 3, 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cigaral |first=Ian Nicolas |date=December 3, 2022 |title=Does the P250-B Maharlika Wealth Fund make sense? |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/business/2022/12/01/2227827/does-p250-b-maharlika-wealth-fund-make-sense |access-date=December 3, 2022}}</ref> Sinuportahan ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] ang pagtatatag ng sovereign wealth fund sa 2022, sa paniniwalang ito ay magiging kapaki-pakinabang para sa bansa.<ref name="marcos-idea">{{Cite news |last=Corrales |first=Julie M. |last2=Aurelio |first2=Nestor |date=December 13, 2022 |title=Marcos says Maharlika fund creation his idea |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/1704447/marcos-says-maharlika-fund-creation-his-idea |access-date=December 15, 2022}}</ref> Noong sinimulang ipanukala ito, ang [[Paseguruhan ng mga Naglilingkod sa Pamahalaan|Government Service Insurance System]] (GSIS) at ang [[Paseguruhan ng mga Manggagawa sa Pribadong Sektor|Social Security System]] (SSS) ay obligado na mag-ambag ng pondo sa MIF sa ilalim ng panukalang batas. Kalaunan, ang dalawang institusyon ay tinanggal sa mga mandatoryong kontribyutor ng MIF.<ref>{{Cite news |last=Quismorio |first=Ellson |date=December 9, 2022 |title=GSIS, SSS dropped as Maharlika fund backers; BSP steps in |work=[[Manila Bulletin]] |url=https://mb.com.ph/2022/12/09/gsis-sss-dropped-as-maharlika-fund-backers-bsp-steps-in/ |access-date=December 15, 2022}}</ref> Gayunpaman, parehong papayagang mag-ambag ang mga board ng GSIS at SSS kung aprubahan nila ang naturang hakbang.<ref>{{Cite news |last=Lalu |first=Gabriel Pabico |date=December 13, 2022 |title=GSIS and SSS may still invest in Maharlika fund if their boards will allow – lawmaker |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://newsinfo.inquirer.net/1704686/gsis-and-sss-may-still-invest-in-maharlika-fund-if-their-boards-will-allow-lawmaker |access-date=December 15, 2022}}</ref> Matapos sertipikahin ni Pangulong Marcos na kailangan madaliin ang panukalang batas, ipinasa ito noong Disyembre 2022 sa ikatlong pagbasa sa mababang kapulungan, kung saan 279 na mambabatas ang bumoto pabor sa pagpapasa ng panukalang batas.<ref>{{Cite news |date=December 16, 2022 |title=Swift House approval of Maharlika fund bill draws flak |language=en, tl |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://news.abs-cbn.com/video/news/12/16/22/swift-house-approval-of-maharlika-fund-bill-draws-flak |access-date=January 14, 2023}}</ref> 6 na mambabatas lamang ang bumoto laban: Gabriel Bordado ng [[Camarines Sur]] 3rd District, Arlene Brosas ng [[GABRIELA|Gabriela]] party list, France Castro ng ACT Teachers party list, Mujiv Hataman ng [[Basilan]], Edcel Lagman ng [[Albay]] 1st District, at Raoul Manuel ng [[Kabataan Partylist|Kabataan]] party list.<ref name="rapplerHousePassesMaharlikaFundBill">{{Cite news |last=de Leon |first=Dwight |date=December 15, 2022 |title=House passes Maharlika fund bill after Marcos certifies it as urgent |publisher=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/house-passes-maharlika-wealth-fund-bill-marcos-jr-certifies-urgent/}}</ref> == Pagtanggap == Noong Disyembre 2022, Sinabi ng ekonomista na si Michael Batu, ang pondo, kung maayos na pamamahalaan, ay makakatulong sa paglikom ng pera upang makatulong sa mga programa ng pamahalaan at makamit ang mga layunin sa pag-unlad.<ref>{{Cite news |last=Gutierrez |first=Pia |date=December 5, 2022 |title=Economist: Maharlika fund can help govt complete projects if managed properly |language=en, tl |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://news.abs-cbn.com/business/12/05/22/maharlika-fund-can-help-govt-complete-projects-economist |access-date=December 5, 2022}}</ref> Ang ekonomista ng Global Source na si Romeo Bernardo, sa kabilang banda, ay naniniwala na wala pa sa tamang panahon ang panukala at ang isang ''sovereign wealth fund'' ay magdaragdag lamang sa kasalukuyang mga problemang pinansyal ng Pilipinas at nagpapataas ng pagkabahala sa potensyal na maling pamamahala gaya ng iskandalo ng 1Malaysia Development Berhad .<ref>{{Cite news |last=Dumlao-Abadilla |first=Doris |date=December 5, 2022 |title=Economists, business groups oppose Maharlika Wealth Fund bill |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://business.inquirer.net/376502/economists-business-groups-oppose-maharlika-wealth-fund-bill |access-date=December 15, 2022}}</ref> Gumawa ng sama-samang pahayag laban sa panukala ang grupo ng 12 organisasyon na kinabibilangan ng Foundation For Economic Freedom, Competitive Currency Forum, Filipina CEO Circle, Financial Executives Institute of the Philippines, Institute of Corporate Directors, Integrity Initiative, Inc., Makati Business Club, Management Association of the Philippines, Movement for Good Governance, Philippine Women's Economic Network, Women's Business Council Philippines, Inc., at UP School of Economics Alumni Association. Naniniwala ang grupo na walang puwang o "nawawalang institusyon" sa ekonomiya ng Pilipinas para lumikha ng isang ''sovereign wealth fund'' at tuunan ng pansin ng gobyerno ang pamamahala ng fiscal deficit ng bansa at [[Pambansang utang|pampublikong utang]] upang maiwasan ang mga hadlang sa paghahatid ng mga serbisyong pampubliko at upang maiwasan ang pagbaba ng rating ng sovereign investment credit ng Pilipinas. Isinasaad din nito na ang ekonomiya ng Pilipinas ay walang mga surplus na nakabatay sa kalakal o sobra mula sa panlabas na kalakalan mula sa [[Korporasyong pag-aari ng pamahalaan|mga negosyong pag-aari ng estado]] . Tinutulan din nito ang ideya ng pag-aambag ng GSIS at SSS sa pondo.<ref>{{Cite news |last=Dumlao-Abadilla |first=Doris |date=December 5, 2022 |title=Economists, business groups oppose Maharlika Wealth Fund bill |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://business.inquirer.net/376502/economists-business-groups-oppose-maharlika-wealth-fund-bill |access-date=December 15, 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDumlao-Abadilla2022">Dumlao-Abadilla, Doris (December 5, 2022). [https://business.inquirer.net/376502/economists-business-groups-oppose-maharlika-wealth-fund-bill "Economists, business groups oppose Maharlika Wealth Fund bill"]. ''Philippine Daily Inquirer''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 15,</span> 2022</span>.</cite></ref> Ang [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas|Philippine Stock Exchange]] ay nagbigay ng suporta sa panukala, na nagsasaad na ang "pangunahing misyon ay upang mapadali ang daloy ng kapital tungo sa mas produktibo at kapaki-pakinabang na mga channel na makatutulong sa mahusay na pagbuo ng kapital para sa bansa".<ref>{{Cite news |last=Ochave |first=Revin Mikhael |date=December 19, 2022 |title=PSE backs creation of Maharlika Investment Fund |work=[[BusinessWorld]] |url=https://www.bworldonline.com/corporate/2022/12/19/493794/pse-backs-creation-of-maharlika-investment-fund/ |access-date=December 26, 2022}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{uncategorized}} 8plld2qaa45gcweqwhvmq3rdzvahufx 0 328126 2208026 2182168 2026-05-20T02:59:50Z AsianStuff03 125864 /* */ Tinagalog 2208026 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita}} }} {{Infobox person/Wikidata |birth_date={{birth date|1920|7|25|df=yes}}}} Si '''Rosalind Elsie Franklin''' ay isinilang noong Hulyo 25, 1920{{Spaced en dash}}at namatay noong Abril 16, 1958. <ref name="nlm-bio">{{Cite web |title=The Rosalind Franklin Papers, Biographical Information |url=https://profiles.nlm.nih.gov/ps/retrieve/Narrative/KR/p-nid/183 |access-date=13 November 2011 |website=profiles.nlm.nih.gov}}</ref> Sya ay isang Briton na kemist at kristalograpo ng X-ray na ang gawain ay naka-sentro sa pag-unawa sa mga istrukturang molekular ng [[DNA]] (deoxyribonucleic acid), [[RNA]] (ribonucleic acid), [[Birus|mga virus]], karbon, at grapayt. <ref name="nlm-coal">{{Cite web |title=The Rosalind Franklin Papers, The Holes in Coal: Research at BCURA and in Paris, 1942–1951 |url=https://profiles.nlm.nih.gov/ps/retrieve/Narrative/KR/p-nid/186 |access-date=13 November 2011 |website=profiles.nlm.nih.gov}}</ref> Bagama't ang kanyang mga gawa sa karbon at mga virus ay pinahahalagahan sa kanyang buong buhay, ang mga kontribusyon ni Franklin sa pagtuklas ng istruktura ng DNA ay hindi nakilala sa panahon ng kanyang buhay, kung saan si Franklin ay tinawag bilang "maling bayani", <ref name="Maddox-2003">{{Cite journal |last=Maddox |first=Brenda |year=2003 |title=The double helix and the 'wronged heroine' |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-01-23_421_6921/page/406 |journal=Nature |volume=421 |issue=6921 |pages=407–408 |bibcode=2003Natur.421..407M |doi=10.1038/nature01399 |pmid=12540909 |doi-access=free}}</ref> ang " dark lady of DNA", <ref>{{Cite journal |last=Stasiak |first=Andrzej |year=2003 |title=The first lady of DNA |journal=EMBO Reports |volume=4 |issue=1 |page=14 |doi=10.1038/sj.embor.embor723 |pmc=1315822}}</ref> at ang "kinalimutang bayani", <ref name="glynn12">{{Cite journal |last=Glynn |first=Jenifer |year=2012 |title=Remembering my sister Rosalind Franklin |journal=The Lancet |volume=379 |issue=9821 |pages=1094–1095 |doi=10.1016/S0140-6736(12)60452-8 |pmid=22451966}}</ref> isang "feminist icon", <ref>{{Cite journal |last=Jensen |first=Robin E. |last2=Parks |first2=Melissa M. |last3=Mann |first3=Benjamin W. |last4=Maison |first4=Kourtney |last5=Krall |first5=Madison A. |year=2019 |title=Mapping Nature 's scientist: The posthumous demarcation of Rosalind Franklin's crystallographic data |url=https://robinejensen.com/wp-content/uploads/2019/10/Jensen-Parks-Mann-Maison-Krall_2019_QJS.pdf |url-status=live |journal=Quarterly Journal of Speech |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=297–318 |doi=10.1080/00335630.2019.1629000 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://robinejensen.com/wp-content/uploads/2019/10/Jensen-Parks-Mann-Maison-Krall_2019_QJS.pdf |archive-date=2022-10-09}}</ref> at ang " Sylvia Plath ng molecular biology". <ref>{{Cite journal |last=Davies |first=Kevin |year=2020 |title=Rosalind Franklin Scientist: On the centenary of her birth, a look back at the fundamental role of Rosalind Franklin in unravelling the structure of the double helix in 1953 |url=https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/gen.40.07.02 |journal=Genetic Engineering & Biotechnology News |language=en |volume=40 |issue=7 |pages=8–9 |doi=10.1089/gen.40.07.02}}</ref> Nagtapos si Franklin noong 1941 na may degree sa natural sciences mula sa Newnham College, Cambridge, at pagkatapos nito ay nag-enroll para sa PhD sa [[Kimikang makapisika|physical chemistry]] sa ilalim ni Ronald George Wreyford Norrish, ang 1920 Chair of Physical Chemistry sa [[Unibersidad ng Cambridge|University of Cambridge]]. Nabigo sa kawalan ng sigasig ni Norrish, <ref>Glynn, p. 60.</ref> kumuha siya ng posisyon sa pananaliksik sa ilalim ng British Coal Utilization Research Association (BCURA) noong 1942. Ang pananaliksik sa karbon ay nakatulong kay Franklin na makakuha ng PhD mula sa Cambridge noong 1945. <ref name="thesis">{{Cite thesis|degree=PhD}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Lumipat sa Paris noong 1947 bilang isang {{Lang|fr|chercheur}}</link> (postdoctoral researcher) sa ilalim ni Jacques Mering sa ''Laboratoire Central des Services Chimiques de l'État'', siya ay naging isang magaling (at sikat) na X-ray [[crystallographer]]. Pagkatapos sumali sa [[King's College London]] noong 1951 bilang isang research associate, natuklasan ni Franklin ang ilang mahahalagang katangian ng DNA, na kalaunan ay nagpadali sa tamang paglalarawan ng double helix structure ng DNA. <ref name="Maddox-2003">{{Cite journal |last=Maddox |first=Brenda |year=2003 |title=The double helix and the 'wronged heroine' |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-01-23_421_6921/page/406 |journal=Nature |volume=421 |issue=6921 |pages=407–408 |bibcode=2003Natur.421..407M |doi=10.1038/nature01399 |pmid=12540909 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMaddox2003">Maddox, Brenda (2003). [[doi:10.1038/nature01399|"The double helix and the 'wronged heroine'"]]. ''Nature''. '''421''' (6921): 407–408. [[Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2003Natur.421..407M 2003Natur.421..407M]. [[Tagatukoy ng digital na bagay|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1038/nature01399|10.1038/nature01399]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12540909 12540909].</cite></ref> Dahil sa hindi pagkakasundo sa kanyang direktor na si John Randall, at sa kanyang kasamahan na [[Maurice Wilkins|si Maurice Wilkins]], napilitan si Franklin na lumipat sa [[Birkbeck, Unibersidad ng Londres|Birkbeck College]] noong 1953. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga dalubhasa sa biyolohiyang molekular mula sa Inglatera]] [[Kategorya:Namatay noong 1958]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1920]] [[Kategorya:CS1 maint: multiple names: authors list]] 2jzuxvc8lu1g226fxgg0ah1j5ejqxix 2208027 2208026 2026-05-20T03:00:35Z AsianStuff03 125864 Inayos ang baybay 2208027 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Marso 2024}} {{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita}} }} {{Infobox person/Wikidata |birth_date={{birth date|1920|7|25|df=yes}}}} Si '''Rosalind Elsie Franklin''' ay isinilang noong Hulyo 25, 1920{{Spaced en dash}}at namatay noong Abril 16, 1958. <ref name="nlm-bio">{{Cite web |title=The Rosalind Franklin Papers, Biographical Information |url=https://profiles.nlm.nih.gov/ps/retrieve/Narrative/KR/p-nid/183 |access-date=13 November 2011 |website=profiles.nlm.nih.gov}}</ref> Siya ay isang Briton na kemist at kristalograpo ng X-ray na ang gawain ay naka-sentro sa pag-unawa sa mga istrukturang molekular ng [[DNA]] (deoxyribonucleic acid), [[RNA]] (ribonucleic acid), [[Birus|mga virus]], karbon, at grapayt. <ref name="nlm-coal">{{Cite web |title=The Rosalind Franklin Papers, The Holes in Coal: Research at BCURA and in Paris, 1942–1951 |url=https://profiles.nlm.nih.gov/ps/retrieve/Narrative/KR/p-nid/186 |access-date=13 November 2011 |website=profiles.nlm.nih.gov}}</ref> Bagama't ang kanyang mga gawa sa karbon at mga virus ay pinahahalagahan sa kanyang buong buhay, ang mga kontribusyon ni Franklin sa pagtuklas ng istruktura ng DNA ay hindi nakilala sa panahon ng kanyang buhay, kung saan si Franklin ay tinawag bilang "maling bayani", <ref name="Maddox-2003">{{Cite journal |last=Maddox |first=Brenda |year=2003 |title=The double helix and the 'wronged heroine' |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-01-23_421_6921/page/406 |journal=Nature |volume=421 |issue=6921 |pages=407–408 |bibcode=2003Natur.421..407M |doi=10.1038/nature01399 |pmid=12540909 |doi-access=free}}</ref> ang " dark lady of DNA", <ref>{{Cite journal |last=Stasiak |first=Andrzej |year=2003 |title=The first lady of DNA |journal=EMBO Reports |volume=4 |issue=1 |page=14 |doi=10.1038/sj.embor.embor723 |pmc=1315822}}</ref> at ang "kinalimutang bayani", <ref name="glynn12">{{Cite journal |last=Glynn |first=Jenifer |year=2012 |title=Remembering my sister Rosalind Franklin |journal=The Lancet |volume=379 |issue=9821 |pages=1094–1095 |doi=10.1016/S0140-6736(12)60452-8 |pmid=22451966}}</ref> isang "feminist icon", <ref>{{Cite journal |last=Jensen |first=Robin E. |last2=Parks |first2=Melissa M. |last3=Mann |first3=Benjamin W. |last4=Maison |first4=Kourtney |last5=Krall |first5=Madison A. |year=2019 |title=Mapping Nature 's scientist: The posthumous demarcation of Rosalind Franklin's crystallographic data |url=https://robinejensen.com/wp-content/uploads/2019/10/Jensen-Parks-Mann-Maison-Krall_2019_QJS.pdf |url-status=live |journal=Quarterly Journal of Speech |language=en |volume=105 |issue=3 |pages=297–318 |doi=10.1080/00335630.2019.1629000 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://robinejensen.com/wp-content/uploads/2019/10/Jensen-Parks-Mann-Maison-Krall_2019_QJS.pdf |archive-date=2022-10-09}}</ref> at ang " Sylvia Plath ng molecular biology". <ref>{{Cite journal |last=Davies |first=Kevin |year=2020 |title=Rosalind Franklin Scientist: On the centenary of her birth, a look back at the fundamental role of Rosalind Franklin in unravelling the structure of the double helix in 1953 |url=https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/gen.40.07.02 |journal=Genetic Engineering & Biotechnology News |language=en |volume=40 |issue=7 |pages=8–9 |doi=10.1089/gen.40.07.02}}</ref> Nagtapos si Franklin noong 1941 na may degree sa natural sciences mula sa Newnham College, Cambridge, at pagkatapos nito ay nag-enroll para sa PhD sa [[Kimikang makapisika|physical chemistry]] sa ilalim ni Ronald George Wreyford Norrish, ang 1920 Chair of Physical Chemistry sa [[Unibersidad ng Cambridge|University of Cambridge]]. Nabigo sa kawalan ng sigasig ni Norrish, <ref>Glynn, p. 60.</ref> kumuha siya ng posisyon sa pananaliksik sa ilalim ng British Coal Utilization Research Association (BCURA) noong 1942. Ang pananaliksik sa karbon ay nakatulong kay Franklin na makakuha ng PhD mula sa Cambridge noong 1945. <ref name="thesis">{{Cite thesis|degree=PhD}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> Lumipat sa Paris noong 1947 bilang isang {{Lang|fr|chercheur}}</link> (postdoctoral researcher) sa ilalim ni Jacques Mering sa ''Laboratoire Central des Services Chimiques de l'État'', siya ay naging isang magaling (at sikat) na X-ray [[crystallographer]]. Pagkatapos sumali sa [[King's College London]] noong 1951 bilang isang research associate, natuklasan ni Franklin ang ilang mahahalagang katangian ng DNA, na kalaunan ay nagpadali sa tamang paglalarawan ng double helix structure ng DNA. <ref name="Maddox-2003">{{Cite journal |last=Maddox |first=Brenda |year=2003 |title=The double helix and the 'wronged heroine' |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-01-23_421_6921/page/406 |journal=Nature |volume=421 |issue=6921 |pages=407–408 |bibcode=2003Natur.421..407M |doi=10.1038/nature01399 |pmid=12540909 |doi-access=free}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMaddox2003">Maddox, Brenda (2003). [[doi:10.1038/nature01399|"The double helix and the 'wronged heroine'"]]. ''Nature''. '''421''' (6921): 407–408. [[Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2003Natur.421..407M 2003Natur.421..407M]. [[Tagatukoy ng digital na bagay|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1038/nature01399|10.1038/nature01399]]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12540909 12540909].</cite></ref> Dahil sa hindi pagkakasundo sa kanyang direktor na si John Randall, at sa kanyang kasamahan na [[Maurice Wilkins|si Maurice Wilkins]], napilitan si Franklin na lumipat sa [[Birkbeck, Unibersidad ng Londres|Birkbeck College]] noong 1953. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga dalubhasa sa biyolohiyang molekular mula sa Inglatera]] [[Kategorya:Namatay noong 1958]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1920]] [[Kategorya:CS1 maint: multiple names: authors list]] ifh4kzf6go1xhob3ivinxfudek1ferb 0 329891 2208000 2207299 2026-05-20T00:12:35Z WayKurat 2259 Undid 72 revisions from [[Special:Diff/2180624|2180624]] until [[Special:Diff/2207299|2207299]] 2208000 wikitext text/x-wiki {{Infobox | title = GMA Integrated News | image = [[Image:GMAIntegratedNews.svg|270px]] | label1 = Division of | data1 = [[GMA Network]] | label2 = Country | data2 = [[Philippines]] | label3 = Area served | data3 = Worldwide | label4 = Key people | data4 = {{plainlist | * Oliver Victor Amoroso (hepe at SVP, Integrated News Group, GMA Regional TV at Synergy) * Grace dela Pena-Reyes (Consultant, News) * Michelle Seva (Deputy Head, News Programs and Specials) * Glenn Allona (First Vice President, Radio Operations) * John Manalastas (Editor-in-Chief, GMA News Online) * [[Howie Severino]] (Consultant, News; Editor-at-Large, GMA News Online) }} | label5 = Headquarters | data5 = GMA Network Center, EDSA corner Timog Avenue, Diliman, [[Quezon City]], [[Philippines]] | label6 = Slogan | data6 = ''Ang News Authority ng Filipino'' <br> ''Mas malaking misyon, mas malawak na paglilingkod sa bayan'' <br> ''Walang kinikilingan, walang pinoprotektahan, walang kasinungalingan - Serbisyong Totoo lang'' <br> | label7 = Formerly called | data7 = {{plainlist|RBS News Department<br>GMA Radio-Television News<br>GMA Rainbow Satellite News<br>GMA News and Public Affairs }} | label8 = Language | data8 = {{Plainlist| * [[Filipino language|Filipino]] (main) * [[English language|English]] (secondary) }} | label9 = Website | data9 = {{URL|http://www.gmanetwork.com/news}} }}Ang '''GMA Integrated News''' (dating kilala bilang '''RBS News Department''', '''GMA Radio-Television News''', '''GMA Rainbow Satellite News''', at kalaunan '''GMA News and Public Affairs'''; tinatawag rin bilang '''GMA News''') ay ang dibisyon ng [[GMA Network]] para sa [[pamamahayag]] at [[balita]]. Ang dibisyon ay gumagawa ng mga balita para sa mga media outlet ng kumpanya, kabilang ang mga plataporma ng telebisyon ([[GMA Network]] at [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]]), radyo, at digital media ng kumpanya, pati sa mga internasyonal na channel nila: [[GMA Pinoy TV]], [[GMA Life TV]] at [[GMA News TV International]]. == Kasaysayan == Itinatag noong 1950 bilang dibisyon ng balita at komentaryo ng istasyong radyo ng [[Metro Manila]] na [[DZBB]], ang GMA-IN at [[GMA Public Affairs]] ay isa sa pinakamatandang news and public affairs department sa alinmang Philippine media network. Sa buong mahabang pag-iral nito, pinasimunuan nito ang mga uso sa pagtitipon ng balita sa radyo at TV at paggawa ng mga kasalukuyang gawain. Noong Oktubre 2022, kasunod ng pagreretiro ng hepe at SVP nila na si Marissa Flores, ang noo'y GMA News and Public Affairs ay nahati sa dalawang hiwalay na dibisyon: ang GMA Public Affairs ay nasa ilalim ng pamumuno ni Nessa Valdellon, habang ang GMA News ay pinalitan ng pangalan na "GMA Integrated News" sa ilalim ng pamumuno ni Oliver Victor Amoroso. Ang rebranding ay inilaan upang bigyang-diin ang pinagsamang mga mapagkukunan ng telebisyon, digital, radyo, at rehiyonal na mga plataporma nito bilang isang multi-platform na operasyon. == Mga parangal == Ang GMA Integrated News ay umani ng ilang parangal at pagkilala mula sa mga lokal at internasyonal na award-giving bodies, kabilang ang dalawang gintong medalya sa [[New York Festivals]] at ang kanilang unang [[Peabody Award]] noong 1999. Noong 2014, kinilala ng Peabody awards ang ''[[24 Oras]]'', ''[[Saksi]]'', ''[[24 Oras Weekend]]'' at ''[[State of the Nation with Jessica Soho]]'', kasama ang isang public affiars program na ''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'', para sa coverage nito sa [[Super Bagyong Yolanda]]. {{stub}} [[Kaurian:GMA Network]] m40c6kminresymijz9n3uyud7aket0k 0 330749 2208034 2204972 2026-05-20T03:17:42Z ~2026-30230-66 162013 /* Mga dating Himpilan */ 2208034 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Kaissar Broadcasting Network, Inc. | logo = | type = [[:en:Private company|Private]] | industry = Broadcasting | foundation = 1995 | founder = | location = [[Mandaluyong]], [[Philippines]] | key_people = Ceasar Llanora<br><small>(Chairman at Presidente)</small> | owner = | parent = | revenue = | net_income = | num_employees = | homepage = }} Ang '''Kaissar Broadcasting Network, Inc.''' ay isang kumpanyang pagsasahimpapawid sa [[Pilipinas]]. Ang tanggapan nito ay matatagpuan sa 926-B, San Jose St., Brgy. Mauway, [[Mandaluyong]].<ref>{{Cite web|url=https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8027.php |title=Republic Act No. 8027 |website=The Corpus Juris |date=May 25, 1995 |access-date=April 9, 2019}}</ref><ref name="cj">{{Cite web |url=http://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Kaissar-Broadcast-Network-Inc.jpg |title=KBP Members |website=Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas |access-date=April 9, 2019 |archive-date=Hulyo 10, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190710092251/https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Kaissar-Broadcast-Network-Inc.jpg |url-status=dead }}</ref> ==Kasysayan== Itinatag ang Kaissar Broadcasting Network noong 1995 sa pamamagitan ng [[DXKV]] (91.1 FM) na nakabase sa [[Pagadian]].<ref name="cj"/> ==Mga Himpilan== ===AM=== {| class="wikitable" |- ! Branding ! Callsign ! Frequency ! Power ! Location |- | DWJJ 684 | [[DWJJ]] | 684&nbsp;kHz | 5&nbsp;kW | [[Cabanatuan]] |} ===FM=== {| class="wikitable" |- ! Branding ! Callsign ! Frequency ! Power ! Location |- | Radyo 104 | DWER | 104.1&nbsp;MHz | 5&nbsp;kW | [[Roxas, Isabela|Roxas]] |- | CSFM | {{n/a}} | 98.4&nbsp;MHz | 0.01&nbsp;kW | [[Bacoor]] |- | DWOM | [[DWOM]] | 105.5&nbsp;MHz | 1&nbsp;kW | [[Calapan]] |- | The Bay FM | DWKF | 96.9&nbsp;MHz | 1&nbsp;kW | [[San Jose, Occidental Mindoro|San Jose]] |- | RPFM | [[DXLT]] | 99.9&nbsp;MHz | 5&nbsp;kW | [[Tagum]] |- | Radyo Mano Mano | {{n/a}} | 99.3&nbsp;MHz | 5&nbsp;kW | [[Valencia, Bukidnon|Valencia]] |- | DXNT | [[DXNT]] | 96.5&nbsp;MHz | 1&nbsp;kW | [[Oroquieta]] |- | The Voice | [[DXKV]] | 91.1&nbsp;MHz | 2.5&nbsp;kW | [[Pagadian]] |- |} ===Telebisyon=== {| class="wikitable" |- ! Branding ! Callsign ! Ch. # ! Power kW ! Location ! Notes |- | TV5 Puerto Princesa | DWRK-TV | TV-9 | 5&nbsp;kW | [[Puerto Princesa]] | Kaanib ng [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] (riley) |} === Mga dating Himpilan === {| class="wikitable" ! Callsign ! Talapihitan ! Lokasyon ! Kasalukuyang Estado |- | [[DWKV]] | 102.3&nbsp;MHz | [[Lipa, Batangas|Lipa]] | Nawala sa ere noong 2023. Kasalukuyang pagmamay-ari ng [[St. Jude Thaddeus Institute of Technology]] ang talapihitan. |- | [[DZCT]] | 105.3 MHz | [[Tayabas]] | Kasalukuyang pagmamay-ari ng [[DCG Radio-TV Network]] ang talapihitan. |- | [[DWKE]] | 98.9&nbsp;MHz | [[Lopez, Quezon|Lopez]] | Kasalukuyang pagmamay-ari ng [[Presidential Broadcast Service]] ang talapihitan. |- | [[DWSE]] | 103.7&nbsp;MHz | [[Daet]] | Nawala sa ere noong 2023. |- | [[DWOP]] | 103.9&nbsp;MHz | [[Naga City, Camarines Sur|Naga]] | Nawala sa ere noong 2023. |- | [[DZCL]] | 93.1&nbsp;MHz | [[Ligao]] | Nawala sa ere noong 2020. Kasalukuyang pagmamay-ari ng [[Philippine Collective Media Corporation]] ang talapihitan. |- | [[DXKA]] | 90.1&nbsp;MHz | [[Butuan]] | Nawala sa ere noong 2023. Kasalukuyang pagmamay-ari ng [[St. Jude Thaddeus Institute of Technology]] ang talapihitan. |- |} ==References== {{reflist}} {{Radyo sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]] a60ua2qhesmecsyx2o94chq6zzwifhv 0 331430 2208067 2205906 2026-05-20T06:04:08Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-26694-59|~2026-26694-59]] ([[User talk:~2026-26694-59|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Superastig|Superastig]] 2169332 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Cebu | callsign = DYSS | logo = | city = [[Lungsod ng Cebu]] | area = [[Gitnang Kabisayaan]] at mga karatig na lugar | branding = GMA Super Radyo DYSS 999 | airdate = Hulyo 4, 1957 | frequency = 999 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Drama]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | former_frequencies = 1560 kHz (1957-1965)<ref>[http://www.radiodx.com/wp-content/galleries/asian-qsls/dyss_fr.jpg Station Card]</ref><br />1020 kHz (1965-1978)<ref>[https://www.worldradiohistory.com/Archive-FBIS/1965/FBIS-1965-P1.pdf Broadcasting Stations of the World]</ref> | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''S'''ugbu<br />'''S'''uper '''S'''erbisyo | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYRT|Barangay RT 99.5]]<br />[[DYSS-TV|GMA 7 Cebu]]<br />[[DYLS-TV|GTV 27 Cebu]] | website = [http://www.gmanetwork.com www.gmanetwork.com] }} Ang '''DYSS''' (999 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo ng istasyon ay matatagpuan sa GMA Skyview Complex, Nivel Hills, Apas, [[Lungsod ng Cebu]], at ang transmitter nito ay matatagpuan sa Alumnos, Brgy. Mambaling, [[Lungsod ng Cebu]].<ref>[https://region7.ntc.gov.ph/index.php/regional-profile/radio-and-tv-broadcast-station Radio and TV Broadcast Station | Region 7]</ref><ref>[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-cebu/20161123/281672549539881 A Love Letter]</ref><ref>[https://www.philstar.com/the-freeman/cebu-entertainment/2016/07/31/1608392/rgma-dominates-cebu-radio RGMA dominates Cebu radio]</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang DYSS noong Hulyo 4, 1957. Ito ay pagmamay-ari noon ng Loreto F. de Hemedes Inc. sa pamamagitan ng DZBB na nakabase sa Maynila. Kalaunan, binenta ito sa Republic Broadcasting System ni [[Robert Stewart|Robert "Uncle Bob" Stewart]]. Ito ay unang matatagpuan sa Fortunata Bldg. sa kanto ng Magallanes & Lapu-lapu na may 167-ft. vertical antenna at 1-kilowatt BC Gates Transmitter na matatagpuan sa Mambaling Seaside. Noong Setyembre 21, 1972, nawala ito sa ere nung naideklara ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] ang [[Batas militar]]. Makalipas ng dalawang taon, naibenta ang RBS sa triumvirate nina Gilberto Duavit Sr., Menardo Jimenez at Felipe Gozon dahil sa mga pagbabago sa mga batas sa pagmamay-ari ng media. Kasabay nito, bumalik ang DYSS sa ere bilang '''Dobol S''' na may Top 40 na format. Noong Nobyembre 1978, lumipat ang talapihitang ito mula sa 1560 kHz sa 999 kHz. Noong Hulyo 17, 1989, nagpalit ang format ng himpilang ito sa balita at talakayan. Nang sumunod na taon, lumipat ang DYSS, kasama ang mga kapatid nitong istasyon na DYSS-TV at [[DYRT]], sa kasalukuyang tahanan nito sa GMA Skyview Complex sa Nivel Hills. Noong Enero 4, 1999, naging '''Super Radyo''' ito. Kasabay nito, nagsimula itong iere ang ''[[Balitang Bisdak]]'' ng GMA Cebu tuwing 6:00 ng gabi na sinundan ng ''[[24 Oras]]'' noong 6:30 ng gabi. == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Cebu City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Cebu]] ipbczcfea47jczf69wlpi5is1twqttw 0 332498 2208063 2205982 2026-05-20T06:03:38Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-26790-06|~2026-26790-06]] ([[User talk:~2026-26790-06|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 2144352 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Iloilo | callsign = DYSI | logo = | city = [[Lungsod ng Iloilo]] | area = [[Iloilo]], [[Guimaras]] at mga karatig na lugar | branding = GMA Super Radyo DYSI 1323 | airdate = Setyembre 1, 1985 | frequency = 1323 kHz | repeater = {{ubl|[[Bacolod]]: DYSB 1179 kHz|[[Roxas, Capiz|Roxas]]: DYBB 1503 kHz}} | format = [[News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[:en:Talk radio|Talk]] | language = [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = 20,000 watts | class = B | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''I'''loilo | former_callsigns = DYXX-AM (1985–1997) | former_frequencies = 873 kHz (2006–2007) | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYMK]] (Barangay FM 93.5) <br> DYXX-TV ([[GMA Network|GMA TV-6 Iloilo]]) <br> DYKV-TV ([[GTV (Philippine TV network)|GTV 28 Iloilo]]) | website = [http://www.gmanetwork.com GMANetwork.com] | webcast = }} Ang '''DYSI''' (1323 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] Ang estudo nito ay matatagpuan sa loob ng GMA Compound, Phase 5, Alta Tierra Village, Brgy. Quntin Salas, Jaro, [[Lungsod ng Iloilo]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Navais, Mandurriao, [[Lungsod ng Iloilo]].<ref>[https://nnc.gov.ph/regional-offices/visayas/region-vi-western-visayas/2149-nnc-r6-gma-super-radyo-dysi-1323-broadcast-first-nutrition-school-on-the-air-in-western-visayas NNC R6, GMA Super Radyo DYSI 1323 broadcast first Nutrition School-on-the-Air in Western Visayas]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://fo6.dswd.gov.ph/2020/10/dswd-6-recognizes-media-suppport-in-wv/ DSWD-6 recognizes media {{sic|sup|pport|nolink=y}} in WV]</ref><ref>[https://lawphil.net/judjuris/juri2014/sep2014/gr_205357_so_2014.html G.R. No. 205357]</ref><ref>{{Cite web |title=RMN ends Bombo era in Iloilo – survey |url=https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210113215614/https://archive.dailyguardian.com.ph/rmn-ends-bombo-era-in-iloilo-survey/ |archive-date=2021-01-13 |access-date=2021-01-12}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Iloilo City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Iloilo]] 9uduf1ahv85b7eobjbduxqhacmz3rok 0 332840 2208066 2205909 2026-05-20T06:04:06Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-26694-59|~2026-26694-59]] ([[User talk:~2026-26694-59|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 2188809 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Palawan | callsign = DYSP | logo = DYSP 909 Super Radyo Palawan.png | logo_size = 200px | city = [[Puerto Princesa]] | area = [[Palawan]] | branding = GMA Super Radyo DYSP 909 | airdate = Pebrero 1998 | frequency = 909 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = '''S'''uper Radyo '''P'''alawan | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DYHY|Barangay FM 97.5]]<br>[[DYPU-TV|GMA TV-12 Puerto Princesa]]<br>GTV 27 Puerto Princesa | webcast = | website = }} Ang '''DYSP''' (909 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa kahabaan ng Solid Rd., Brgy. San Manuel, [[Puerto Princesa]].<ref>[http://www.geocities.ws/ntcr4/palawan.htm Palawan Radio Stations]</ref><ref>[https://www.wescom.mil.ph/about/10-wecsom-prs/64-pr-99-military-information-officers-participate-in-palawan-press-club-s-journalism-workshop Military information officers participate in Palawan Press Club's journalism workshop]{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://patnubay.org/?p=1596 HAGIT Hero: Gerardo Valeriano Ortega]</ref><ref>{{Cite web |url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |title=DFA Spokesperson Travels to Puerto Princesa City for 2nd Special Kapihan ng Mamamayan on the West Philippine Sea |access-date=2025-01-28 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222132626/https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/4260-dfa-spokesperson-travels-to-puerto-princesa-city-for-2nd-special-kapihan-ng-mamamayan-on-the-west-philippine-sea |url-status=dead }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Palawan Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Puerto Princesa]] bqtnbrzazecjdmgj8zou04qmtyozayb 0 333675 2208064 2205981 2026-05-20T06:03:41Z WayKurat 2259 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/~2026-26790-06|~2026-26790-06]] ([[User talk:~2026-26790-06|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:Superastig|Superastig]] 2154604 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Super Radyo Davao | callsign = DXGM | logo = | logo_size = 230px | city = [[Lungsod ng Davao]] | area = [[Rehiyon ng Davao]] at mga karatig na lugar | branding = GMA Super Radyo DXGM 1125 | airdate = 1977 (sa 900 kHz) <br>Marso 9, 1996 (sa 1125 kHz) | frequency = 1125 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 [[watt]]s | erp = | class = | former_frequencies = [[DXIP|900 kHz]] (1977–1994) | callsign_meaning = '''G'''lobal '''M'''edia Arts | network = Super Radyo | owner = [[GMA Network (company)|GMA Network Inc.]] | sister_stations = [[DXRV-FM|Barangay FM 103.5]]<br> [[DXMJ-TV|GMA 5 Davao]] <br> [[DXRA-TV|GTV 27 Davao]] | website = [http://www.gmanetwork.com www.gmanetwork.com/radio] }} Ang '''DXGM''' (1125 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Super Radyo''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[GMA Network (kompanya)|GMA Network]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa GMA Network Complex, Shrine Hills, Matina, [[Lungsod ng Davao]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Ma-a, [[Lungsod ng Davao]].<ref>{{cite news |date=March 9, 1996 |title=GMA Network inaugurates two new radio stations in Davao City |newspaper=[[Manila Standard]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=8cBNEdFwSQkC&dat=19960309&printsec=frontpage&hl=en |access-date=January 13, 2024}}</ref><ref>[https://edgedavao.net/the-big-news/2014/06/23/dxgm-super-radyo-conquers-airwave/ DXGM Super Radyo conquers airwave]</ref><ref>[https://www.pressreader.com/philippines/sunstar-davao/20140710/281994670597222 ‘Good programming’ as a strength]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Lungsod ng Davao]] rn104zoxyy0ktzxc81bnu7vrtawcjfy 0 334119 2208014 2201922 2026-05-20T01:40:47Z Nemine2X2X2 162005 /* */ 2208014 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Yes FM Valencia | callsign = DXAT | logo = [[File:104.1 Yes FM Valencia Logo.jpg]] | logo_size = 220px | city = [[Valencia, Bukidnon|Valencia]] | area = [[Bukidnon]] | branding = 104.1 Yes FM | airdate = Enero 2, 2006 | frequency = 104.1 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 1,000 watts | erp = N/A | class = N/A | callsign_meaning = '''AT'''O | network = Yes FM | owner = [[Manila Broadcasting Company]] | licensee = Cebu Broadcasting Company | sister_stations = [[DXIQ|106.3 Love Radio Malaybalay]], [[DXRO|106.9 Radyo Natin Maramag]] | webcast = [https://www.yesthebest.com.ph/valencia/listen-live Listen Live] | website = [https://www.yesthebest.com.ph/valencia/ Yes The Best Valencia] }} Ang '''DXAT''' (104.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''104.1 Yes FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Manila Broadcasting Company]] sa pamamagitan ng Cebu Broadcasting Company bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa ModeStar Bldg., P-2 Brgy. Lumbo, [[Valencia, Bukidnon]].<ref>[https://www.asiawaves.net/philippines/bukidnon-radio.htm Radio Stations in Bukidnon Province, Philippines]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.bukidnon.gov.ph/home/index.php/2012-11-19-07-06-03/business-and-economy/infrastructure-and-utilities |title=Infrastructure and Utilities {{!}} Provincial Government of Bukidnon |access-date=2025-05-02 |archive-date=2019-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190313060333/http://www.bukidnon.gov.ph/home/index.php/2012-11-19-07-06-03/business-and-economy/infrastructure-and-utilities |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal |date=November 29, 2013 |title=Bukidnon KBP Recorgnized |url=https://issuu.com/mvcollege/docs/cf_20131129/28 |journal=Cyberflashes |publisher=MVC Alumni Association |pages=28–29 |accessdate=November 10, 2020 }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Bukidnon Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Bukidnon]] 1e7njsa9wan0ap9p0f28nnz67su9p07 0 337895 2207945 2206893 2026-05-19T13:56:28Z Jojit fb 38 2207945 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{mos|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita tulad watercolour.}} }} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox person|name=Alice Boughton|image=Alice Boughton Portrait Magazine (crop).jpg|caption=Boughton, {{circa|1916}}|birth_date={{Birth date|1866|5|14}}|birth_place=[[Brooklyn]], New York, U.S.|death_date={{Death date and age|1943|6|21|1866|5|14}}|death_place=[[Bay Shore, New York]], U.S.|occupation=Photographer|years_active=1890–1931}}'''Si Alice Boughton''' (14 Mayo 1866 – 21 Hunyo 1943) ay isang Amerikanong ritratista noong unang bahagi ng ika-20 siglo na kilala sa kanyang mga litrato ng maraming pigura sa panitikan at teatro noong kanyang panahon. Siya ay isang Fellow ng Photo-Secession ni Alfred Stieglitz, isang lupon ng mga ritratista na ang mga pagsisikap sa sining ay nagtagumpay sa pagpapataas ng potograpiya sa isang anyo ng sining. == Buhay == Si Alice Boughton ay ipinanganak sa [[Brooklyn]], New York, noong ika-14 ng Mayo 1866. <ref name="HP">{{Cite web |title=Alice Boughton |url=http://brookhavensouthhaven.org/hamletpeople/tng/getperson.php?personID=I9382&tree=hamlet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725103508/http://brookhavensouthhaven.org/hamletpeople/tng/getperson.php?personID=I9382&tree=hamlet |archive-date=2011-07-25 |access-date=2008-11-23 |website=The Hamlet People |publisher=Brookhaven and South Haven Hamlets}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 June 1943 |title=Obituary for Alice Boughton |url=http://brookhavensouthhaven.org/history/Boughton/BoughtonAlicObituaryAdvance.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517083646/http://brookhavensouthhaven.org/history/Boughton/BoughtonAlicObituaryAdvance.htm |archive-date=2008-05-17 |access-date=2008-11-23 |website=Long Island Advance |publisher=Brookhaven and South Haven Hamlets}}</ref> Ang kanyang mga magulang ay sina Frances Ayres at William H. Boughton, isang abogado sa New York. <ref name="Naef">{{Cite book |last=Weston Naef |title=The Collection of Alfred Stieglitz: Fifty Pioneers of Modern Photography |publisher=NY: Metropolitan Museum of Art |year=1978 |pages=275–77–88}}</ref> Nag-aral siya ng potograpiya at naging isang kilalang ritratista ng mga larawan sa New York noong mga unang taon ng 1900s. Bukod sa kanyang produksiyon ng sining, aktibo siya sa mga layuning Feminista at Sosyalista gamit ang potograpiya bilang isang anyo ng personal na pagpapahayag. Dahil aktibo siya sa eksena ng mga Peminista, si Alice ay isang kilalang miyembro ng kilusang kilala bilang Bagong Babae . Ang mga likhang sining na ginawa ng mga kababaihan ay itinuturing na mababa, at upang makatulong na malampasan ang estereotipo na iyon, ang mga kababaihan ay naging "lalong naging maingay at may kumpiyansa" sa pagtataguyod ng mga gawa ng kababaihan, at sa gayon ay naging bahagi ng umuusbong na imahe ng edukado, moderno, at mas malayang "Bagong Babae". <ref>Laura R. Prieto. ''[[iarchive:athomeinstudiopr00prie/page/145|At Home in the Studio: The Professionalization of Women Artists in America]]''. Harvard University Press; 2001. {{ISBN|978-0-674-00486-3}}. pp. 145–146.</ref> Ang mga artistang tulad ni Boughton noon, "ay gumanap ng mahahalagang papel bilang kinatawan ng mga Bagong Babae, parehong sa pamamagitan ng pagguhit ng mga imahe ng mga iniidolo at pagpapakita ng halimbawa ng umuusbong na uring ito sa pamamagitan ng kanilang sariling buhay." <ref>Laura R. Prieto. ''[[iarchive:athomeinstudiopr00prie/page/160|At Home in the Studio: The Professionalization of Women Artists in America]]''. Harvard University Press; 2001. {{ISBN|978-0-674-00486-3}}. p. 160–161.</ref> Mula noong 1920 hanggang sa kanyang kamatayan, nanirahan si Boughton kasama ang artista at guro ng sining na si Ida C. Haskell (1861–1932). Kilala si Haskell na nagtuturo sa Pratt habang nag-aaral doon sina Käsebier at Boughton. <ref>{{Cite book |last=Judith Fryer Davidov and Donald Pease |title=Women's Camera Work: Self/Body/Other in American Visual Culture |publisher=Duke University Press |year=1998 |page=403}}</ref> Nang maglakbay si Boughton patungong Europa noong 1926, sinamahan siya ni Haskell, ang kanyang kapareha, sa kanyang paglalakbay. <ref name="HP"/> == Karera sa potograpiya == [[Talaksan:Alice_Boughton_by_Sanford_Bennett_Duryea.jpg|left|thumb|245x245px|[https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1p5jkvq/alma991694403804896 Alice Boughton, 1883, inilimbag na album ni Sandford Bennett Duryea], [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections.html Kagawaran ng mga Koleksyon ng Larawan, Pambansang Galeriya ng Aklatan ng Sining, Washington, DC]]] Noong 1880, nagsimulang mag-aral si Boughton ng sining at potograpiya sa Pratt School of Art and Design . Doon niya nakilala ang kapwa estudyante na si Gertrude Käsebier, na kalaunan ay pinag-aralan niya sa Paris. Kinuha rin siya ni Käsebier upang tumulong sa kanyang studio, kasabay nito ang pag-aaral ni Boughton sa Pratt. <ref>{{Cite book |last=Barbara L. Michaels |title=Gertrude Käsebier, The Photographer and Her Photographs |publisher=NY: Abrams |year=1992 |page=55}}</ref> Noong 1890, binuksan niya ang sarili niyang studio ng mga larawan sa East 23rd Street sa New York, na pinanatili niya sa sumunod na apatnapung taon. Noong 1904, nagpadala siya ng liham kay [[W. B. Yeats|William Butler Yeats]] na nakalista ang eksaktong lugar ng studio sa Madison Avenue, na nagpapahiwatig na nagtatag o gumamit siya ng higit sa isang studio nang hindi bababa sa isa sa loob ng maikling panahon. <ref name="HP"/> Noong bandang 1901, nag-aral si Boughton ng sining sa Roma at potograpiya sa Paris, kung saan nagtrabaho siya sa summer studio ni Käsebier. Nanalo siya ng parangal para sa kanyang gawain sa Turin International Decorative and Fine Arts Exhibition noong 1902. <ref name="Naef"/> Bagama't naging isa si Boughton sa mga pinakatanyag na ritratista ng New York noong kanyang panahon, gumawa rin siya ng mga tanawin at litrato ng mga bata. Gumawa siya ng maraming tanawin sa bansang ito at sa Europa kabilang na ang Rockefeller estate na Kykuit sa Pocantico Hills, New York . Patuloy siyang gumawa ng mga pag-aaral ng mga bata, pati na rin ang mga babaeng hubad sa mga alegorikal o natural na mga kalagayan. <ref>{{Cite web |title=Alice Boughton (1865-1943) |url=http://www.npg.org.uk/live/search/person.asp?LinkID=mp07790 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040714014630/http://www.npg.org.uk/live/search/person.asp?linkID=mp07790 |archive-date=2004-07-14 |access-date=2008-06-10 |website=[[National Portrait Gallery, London]]}}</ref> Kabilang sa kanyang mas sikat na mga gawa ay ang mga larawan nina Eugene O'Neill, Albert Pinkham Ryder, George Arliss, [[Robert Louis Stevenson]], at Agnes Lawrence Pelton . Ang kanyang larawan ni Robert Louis Stevenson ay isang inspirasyon para sa sariling larawan ni John Singer Sargent na isang manunulat. <ref>{{Cite journal |last=Furth |first=Leslie |date=November 2004 |title=John Singer Sargent and Robert Louis Stevenson |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1026/is_5_166/ai_n7635290 |url-status=live |journal=Magazine Antiques |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218002938/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1026/is_5_166/ai_n7635290 |archive-date=2007-12-18 |access-date=2008-06-10}}</ref> == Relasyon kay Stieglitz == [[Talaksan:Alice_Boughton-Dawn.jpg|thumb|265x265px|"Dawn", ni Alice Boughton. Ang photogravure ay inilathala sa ''Camera Work'', 1909]] Habang lumalago ang karera ni Boughton sa potograpiya, napansin siya ng mga sikat na ritratista sa kanyang larangan, tulad ni [[Alfred Stieglitz]] . Hindi matukoy kung kailan niya nakilala si Stieglitz, ngunit malinaw na alam at hinangaan niya ang kanyang mga gawa noong 1902 nang isama niya ang dalawa sa kanyang mga gawa sa unang eksibisyon sa kanyang [[291 (Art Gallery)|Little Galleries of the Photo-Secession]] sa New York City. ^[1] Ang ugnayang ito ay nagpatuloy sa loob ng maraming taon dahil noong 1906, si Boughton ay hinirang ni Stieglitz bilang isang Fellow ng [[Photo-Secession]]. Ang mga artista ng Photo-Secession ay nagsikap na "lumihis" mula sa inaakala nilang pangunahing sining noong panahong iyon. ^[2] Nang sumunod na taon, binigyan siya ni Stieglitz, kasama ang mga kapwa photographer [[C. Yarnall Abbott|na sina C. Yarnall Abbott]] at William B. Dyer, ng isang eksibisyon sa Little Galleries. Noong 1909, mayroon siyang anim sa kanyang mga litrato at isang sanaysay na tinatawag na "Photography, A Medium of Expression" na inilathala sa journal ni Stieglitz ''[[Camera Work|na Camera Work]]'' (Blg. 26, Abril, 1909). ^[3] Habang itinataguyod at isinasama ni Stieglitz ang kanyang mga gawa sa kanyang mga eksibisyon, kinilala rin si Boughton para sa kanyang potograpiya mula sa iba pang malalaking independiyenteng eksibisyon sa buong mundo, kabilang ang mga palabas sa London, Paris, Vienna, The Hague at New York. ^[1] == Buhay sa Hinaharap == Noong 1931, isinara ni Boughton ang studio at itinapon ang libu-libong niyang mga lathala.<ref name="Naef2">{{cite book |author=Weston Naef |title=The Collection of Alfred Stieglitz: Fifty Pioneers of Modern Photography |publisher=NY: Metropolitan Museum of Art |year=1978 |pages=275–77–88}}</ref> Permanente siyang lumipat ng tahanan sa Brookhaven, Long Island, na kasama si Haskell. Binawian ng buhay si Bougton sa sakit na pulmonya noong ika-21 ng Hunyo 1943. Ang kanyang mga gawa ay makikita sa pemanenteng koleksyon ng [[:en:Museum_of_Modern_Art|Museum of Modern Art]],<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton {{!}} MoMA |url=https://www.moma.org/artists/701 |access-date=2020-03-11 |website=The Museum of Modern Art |language=en}}</ref> ang [[:en:National_Portrait_Gallery,_London|National Portrait Gallery]] sa Briton,<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton - National Portrait Gallery |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp07790/alice-boughton |access-date=2020-03-11 |website=www.npg.org.uk |language=en}}</ref> ang [[:en:George_Eastman_Museum|George Eastman Museum]],<ref>{{Cite web |title=Works {{!}} Alice Boughton {{!}} People {{!}} George Eastman Museum |url=https://collections.eastman.org/people/78909/alice-m-boughton/objects |access-date=2020-03-11 |website=collections.eastman.org}}</ref> ang [[:en:Amon_Carter_Museum_of_American_Art|Amon Carter Museum of American Art]],<ref>{{Cite web |title=Dawn |url=https://www.cartermuseum.org/collection/dawn-p20052811 |access-date=2021-07-02 |website=www.cartermuseum.org |language=en}}</ref> ang [[:en:Brooklyn_Museum|Brooklyn Museum]],<ref>{{Cite web |title=Brooklyn Museum |url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/154618 |access-date=2021-07-02 |website=www.brooklynmuseum.org }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ang [[:en:Minneapolis_Institute_of_Art|Minneapolis Institute of Arts]],<ref>{{Cite web |title=The Seasons, Alice Boughton ^ Minneapolis Institute of Art |url=http://collections.artsmia.org/art/10791/the-seasons-alice-boughton |access-date=2021-07-02 |website=collections.artsmia.org}}</ref> ang [[:en:University_of_Michigan_Museum_of_Art|University of Michigan Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=Exchange: The Seasons |url=https://exchange.umma.umich.edu/resources/30080/view |access-date=2021-07-02 |website=exchange.umma.umich.edu }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> the [[:en:Hood_Museum_of_Art|Hood Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=The Fuller Sisters |url=https://hoodmuseum.dartmouth.edu/objects/2007.78.5 |access-date=2021-07-02 |website=Hood Museum |language=en}}</ref> ang [[:en:Metropolitan_Museum_of_Art|Metropolitan Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton collection in metmuseum |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search#!?searchField=All&sortBy=Relevance&q=Alice%20Boughton&offset=0&perPage=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160302110851/http://www.metmuseum.org/art/collection/search#!?searchField=All&sortBy=Relevance&q=Alice%20Boughton&offset=0&perPage=20 |archive-date=2016-03-02 |access-date=2021-08-15 |website=www.metmuseum.org}}</ref> ang [[:en:Princeton_University_Art_Museum|Princeton University Art Museum]],<ref>{{Cite web |title=Portrait of Maxime Gorky (x1983-1420) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/65002 |access-date=2021-07-02 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> at iba pa. == Gawa at Publikasyon == Isang koleksyon ng kanyang mga larawan ang ''Photographing the Famous'', na nailathala noong 1928, at kabilang sa mga paksa sina [[:en:William_Butler_Yeats|William Butler Yeats]], [[:en:Julia_Ward_Howe|Julia Ward Howe]], [[:en:Henry_James|Henry James]], [[:en:Walter_de_la_Mare|Walter de la Mare]], [[:en:G._K._Chesterton|G. K. Chesterton]], [[:en:Maxim_Gorky|Maxim Gorky]], [[:en:John_Burroughs|John Burroughs]], [[:en:Ruth_St._Denis|Ruth St. Denis]], [[:en:Eleonora_Duse|Eleonora Duse]] at [[:en:Yvette_Guilbert|Yvette Guilbert]].{{citation needed|date=September 2011}} Ang kanyang gawa ay inilathala sa ''Camera Work'' noong 1909.<ref>{{cite web |title=Vernacular Photography |url=http://www.vernacularphotography.com/Name%20Photographers/Boughton.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011083131/http://www.vernacularphotography.com/Name%20Photographers/Boughton.htm |archive-date=2008-10-11 |access-date=2008-06-10}}</ref> * {{Cite book |last=Boughton |first=Alice |title=Photographing the Famous |publisher=Avondale Press |year=1928 |location=New York}} * {{Cite book |last=Boughton |first=Alice |title=Camera Work |year=1909}} == Mga Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Namatay noong 1943]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1866]] [[Kategorya:Articles with hCards]] al5ost6hiura05viu82fa618qpoacd5 2207946 2207945 2026-05-19T13:57:39Z Jojit fb 38 2207946 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{mos|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita.}} }} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox person|name=Alice Boughton|image=Alice Boughton Portrait Magazine (crop).jpg|caption=Boughton, {{circa|1916}}|birth_date={{Birth date|1866|5|14}}|birth_place=[[Brooklyn]], New York, U.S.|death_date={{Death date and age|1943|6|21|1866|5|14}}|death_place=[[Bay Shore, New York]], U.S.|occupation=Photographer|years_active=1890–1931}}'''Si Alice Boughton''' (14 Mayo 1866 – 21 Hunyo 1943) ay isang Amerikanong ritratista noong unang bahagi ng ika-20 siglo na kilala sa kanyang mga litrato ng maraming pigura sa panitikan at teatro noong kanyang panahon. Siya ay isang Fellow ng Photo-Secession ni Alfred Stieglitz, isang lupon ng mga ritratista na ang mga pagsisikap sa sining ay nagtagumpay sa pagpapataas ng potograpiya sa isang anyo ng sining. == Buhay == Si Alice Boughton ay ipinanganak sa [[Brooklyn]], New York, noong ika-14 ng Mayo 1866. <ref name="HP">{{Cite web |title=Alice Boughton |url=http://brookhavensouthhaven.org/hamletpeople/tng/getperson.php?personID=I9382&tree=hamlet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725103508/http://brookhavensouthhaven.org/hamletpeople/tng/getperson.php?personID=I9382&tree=hamlet |archive-date=2011-07-25 |access-date=2008-11-23 |website=The Hamlet People |publisher=Brookhaven and South Haven Hamlets}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 June 1943 |title=Obituary for Alice Boughton |url=http://brookhavensouthhaven.org/history/Boughton/BoughtonAlicObituaryAdvance.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517083646/http://brookhavensouthhaven.org/history/Boughton/BoughtonAlicObituaryAdvance.htm |archive-date=2008-05-17 |access-date=2008-11-23 |website=Long Island Advance |publisher=Brookhaven and South Haven Hamlets}}</ref> Ang kanyang mga magulang ay sina Frances Ayres at William H. Boughton, isang abogado sa New York. <ref name="Naef">{{Cite book |last=Weston Naef |title=The Collection of Alfred Stieglitz: Fifty Pioneers of Modern Photography |publisher=NY: Metropolitan Museum of Art |year=1978 |pages=275–77–88}}</ref> Nag-aral siya ng potograpiya at naging isang kilalang ritratista ng mga larawan sa New York noong mga unang taon ng 1900s. Bukod sa kanyang produksiyon ng sining, aktibo siya sa mga layuning Feminista at Sosyalista gamit ang potograpiya bilang isang anyo ng personal na pagpapahayag. Dahil aktibo siya sa eksena ng mga Peminista, si Alice ay isang kilalang miyembro ng kilusang kilala bilang Bagong Babae . Ang mga likhang sining na ginawa ng mga kababaihan ay itinuturing na mababa, at upang makatulong na malampasan ang estereotipo na iyon, ang mga kababaihan ay naging "lalong naging maingay at may kumpiyansa" sa pagtataguyod ng mga gawa ng kababaihan, at sa gayon ay naging bahagi ng umuusbong na imahe ng edukado, moderno, at mas malayang "Bagong Babae". <ref>Laura R. Prieto. ''[[iarchive:athomeinstudiopr00prie/page/145|At Home in the Studio: The Professionalization of Women Artists in America]]''. Harvard University Press; 2001. {{ISBN|978-0-674-00486-3}}. pp. 145–146.</ref> Ang mga artistang tulad ni Boughton noon, "ay gumanap ng mahahalagang papel bilang kinatawan ng mga Bagong Babae, parehong sa pamamagitan ng pagguhit ng mga imahe ng mga iniidolo at pagpapakita ng halimbawa ng umuusbong na uring ito sa pamamagitan ng kanilang sariling buhay." <ref>Laura R. Prieto. ''[[iarchive:athomeinstudiopr00prie/page/160|At Home in the Studio: The Professionalization of Women Artists in America]]''. Harvard University Press; 2001. {{ISBN|978-0-674-00486-3}}. p. 160–161.</ref> Mula noong 1920 hanggang sa kanyang kamatayan, nanirahan si Boughton kasama ang artista at guro ng sining na si Ida C. Haskell (1861–1932). Kilala si Haskell na nagtuturo sa Pratt habang nag-aaral doon sina Käsebier at Boughton. <ref>{{Cite book |last=Judith Fryer Davidov and Donald Pease |title=Women's Camera Work: Self/Body/Other in American Visual Culture |publisher=Duke University Press |year=1998 |page=403}}</ref> Nang maglakbay si Boughton patungong Europa noong 1926, sinamahan siya ni Haskell, ang kanyang kapareha, sa kanyang paglalakbay. <ref name="HP"/> == Karera sa potograpiya == [[Talaksan:Alice_Boughton_by_Sanford_Bennett_Duryea.jpg|left|thumb|245x245px|[https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1p5jkvq/alma991694403804896 Alice Boughton, 1883, inilimbag na album ni Sandford Bennett Duryea], [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections.html Kagawaran ng mga Koleksyon ng Larawan, Pambansang Galeriya ng Aklatan ng Sining, Washington, DC]]] Noong 1880, nagsimulang mag-aral si Boughton ng sining at potograpiya sa Pratt School of Art and Design . Doon niya nakilala ang kapwa estudyante na si Gertrude Käsebier, na kalaunan ay pinag-aralan niya sa Paris. Kinuha rin siya ni Käsebier upang tumulong sa kanyang studio, kasabay nito ang pag-aaral ni Boughton sa Pratt. <ref>{{Cite book |last=Barbara L. Michaels |title=Gertrude Käsebier, The Photographer and Her Photographs |publisher=NY: Abrams |year=1992 |page=55}}</ref> Noong 1890, binuksan niya ang sarili niyang studio ng mga larawan sa East 23rd Street sa New York, na pinanatili niya sa sumunod na apatnapung taon. Noong 1904, nagpadala siya ng liham kay [[W. B. Yeats|William Butler Yeats]] na nakalista ang eksaktong lugar ng studio sa Madison Avenue, na nagpapahiwatig na nagtatag o gumamit siya ng higit sa isang studio nang hindi bababa sa isa sa loob ng maikling panahon. <ref name="HP"/> Noong bandang 1901, nag-aral si Boughton ng sining sa Roma at potograpiya sa Paris, kung saan nagtrabaho siya sa summer studio ni Käsebier. Nanalo siya ng parangal para sa kanyang gawain sa Turin International Decorative and Fine Arts Exhibition noong 1902. <ref name="Naef"/> Bagama't naging isa si Boughton sa mga pinakatanyag na ritratista ng New York noong kanyang panahon, gumawa rin siya ng mga tanawin at litrato ng mga bata. Gumawa siya ng maraming tanawin sa bansang ito at sa Europa kabilang na ang Rockefeller estate na Kykuit sa Pocantico Hills, New York . Patuloy siyang gumawa ng mga pag-aaral ng mga bata, pati na rin ang mga babaeng hubad sa mga alegorikal o natural na mga kalagayan. <ref>{{Cite web |title=Alice Boughton (1865-1943) |url=http://www.npg.org.uk/live/search/person.asp?LinkID=mp07790 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040714014630/http://www.npg.org.uk/live/search/person.asp?linkID=mp07790 |archive-date=2004-07-14 |access-date=2008-06-10 |website=[[National Portrait Gallery, London]]}}</ref> Kabilang sa kanyang mas sikat na mga gawa ay ang mga larawan nina Eugene O'Neill, Albert Pinkham Ryder, George Arliss, [[Robert Louis Stevenson]], at Agnes Lawrence Pelton . Ang kanyang larawan ni Robert Louis Stevenson ay isang inspirasyon para sa sariling larawan ni John Singer Sargent na isang manunulat. <ref>{{Cite journal |last=Furth |first=Leslie |date=November 2004 |title=John Singer Sargent and Robert Louis Stevenson |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1026/is_5_166/ai_n7635290 |url-status=live |journal=Magazine Antiques |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218002938/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1026/is_5_166/ai_n7635290 |archive-date=2007-12-18 |access-date=2008-06-10}}</ref> == Relasyon kay Stieglitz == [[Talaksan:Alice_Boughton-Dawn.jpg|thumb|265x265px|"Dawn", ni Alice Boughton. Ang photogravure ay inilathala sa ''Camera Work'', 1909]] Habang lumalago ang karera ni Boughton sa potograpiya, napansin siya ng mga sikat na ritratista sa kanyang larangan, tulad ni [[Alfred Stieglitz]] . Hindi matukoy kung kailan niya nakilala si Stieglitz, ngunit malinaw na alam at hinangaan niya ang kanyang mga gawa noong 1902 nang isama niya ang dalawa sa kanyang mga gawa sa unang eksibisyon sa kanyang [[291 (Art Gallery)|Little Galleries of the Photo-Secession]] sa New York City. ^[1] Ang ugnayang ito ay nagpatuloy sa loob ng maraming taon dahil noong 1906, si Boughton ay hinirang ni Stieglitz bilang isang Fellow ng [[Photo-Secession]]. Ang mga artista ng Photo-Secession ay nagsikap na "lumihis" mula sa inaakala nilang pangunahing sining noong panahong iyon. ^[2] Nang sumunod na taon, binigyan siya ni Stieglitz, kasama ang mga kapwa photographer [[C. Yarnall Abbott|na sina C. Yarnall Abbott]] at William B. Dyer, ng isang eksibisyon sa Little Galleries. Noong 1909, mayroon siyang anim sa kanyang mga litrato at isang sanaysay na tinatawag na "Photography, A Medium of Expression" na inilathala sa journal ni Stieglitz ''[[Camera Work|na Camera Work]]'' (Blg. 26, Abril, 1909). ^[3] Habang itinataguyod at isinasama ni Stieglitz ang kanyang mga gawa sa kanyang mga eksibisyon, kinilala rin si Boughton para sa kanyang potograpiya mula sa iba pang malalaking independiyenteng eksibisyon sa buong mundo, kabilang ang mga palabas sa London, Paris, Vienna, The Hague at New York. ^[1] == Buhay sa Hinaharap == Noong 1931, isinara ni Boughton ang studio at itinapon ang libu-libong niyang mga lathala.<ref name="Naef2">{{cite book |author=Weston Naef |title=The Collection of Alfred Stieglitz: Fifty Pioneers of Modern Photography |publisher=NY: Metropolitan Museum of Art |year=1978 |pages=275–77–88}}</ref> Permanente siyang lumipat ng tahanan sa Brookhaven, Long Island, na kasama si Haskell. Binawian ng buhay si Bougton sa sakit na pulmonya noong ika-21 ng Hunyo 1943. Ang kanyang mga gawa ay makikita sa pemanenteng koleksyon ng [[:en:Museum_of_Modern_Art|Museum of Modern Art]],<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton {{!}} MoMA |url=https://www.moma.org/artists/701 |access-date=2020-03-11 |website=The Museum of Modern Art |language=en}}</ref> ang [[:en:National_Portrait_Gallery,_London|National Portrait Gallery]] sa Briton,<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton - National Portrait Gallery |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp07790/alice-boughton |access-date=2020-03-11 |website=www.npg.org.uk |language=en}}</ref> ang [[:en:George_Eastman_Museum|George Eastman Museum]],<ref>{{Cite web |title=Works {{!}} Alice Boughton {{!}} People {{!}} George Eastman Museum |url=https://collections.eastman.org/people/78909/alice-m-boughton/objects |access-date=2020-03-11 |website=collections.eastman.org}}</ref> ang [[:en:Amon_Carter_Museum_of_American_Art|Amon Carter Museum of American Art]],<ref>{{Cite web |title=Dawn |url=https://www.cartermuseum.org/collection/dawn-p20052811 |access-date=2021-07-02 |website=www.cartermuseum.org |language=en}}</ref> ang [[:en:Brooklyn_Museum|Brooklyn Museum]],<ref>{{Cite web |title=Brooklyn Museum |url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/154618 |access-date=2021-07-02 |website=www.brooklynmuseum.org }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ang [[:en:Minneapolis_Institute_of_Art|Minneapolis Institute of Arts]],<ref>{{Cite web |title=The Seasons, Alice Boughton ^ Minneapolis Institute of Art |url=http://collections.artsmia.org/art/10791/the-seasons-alice-boughton |access-date=2021-07-02 |website=collections.artsmia.org}}</ref> ang [[:en:University_of_Michigan_Museum_of_Art|University of Michigan Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=Exchange: The Seasons |url=https://exchange.umma.umich.edu/resources/30080/view |access-date=2021-07-02 |website=exchange.umma.umich.edu }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> the [[:en:Hood_Museum_of_Art|Hood Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=The Fuller Sisters |url=https://hoodmuseum.dartmouth.edu/objects/2007.78.5 |access-date=2021-07-02 |website=Hood Museum |language=en}}</ref> ang [[:en:Metropolitan_Museum_of_Art|Metropolitan Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton collection in metmuseum |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search#!?searchField=All&sortBy=Relevance&q=Alice%20Boughton&offset=0&perPage=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160302110851/http://www.metmuseum.org/art/collection/search#!?searchField=All&sortBy=Relevance&q=Alice%20Boughton&offset=0&perPage=20 |archive-date=2016-03-02 |access-date=2021-08-15 |website=www.metmuseum.org}}</ref> ang [[:en:Princeton_University_Art_Museum|Princeton University Art Museum]],<ref>{{Cite web |title=Portrait of Maxime Gorky (x1983-1420) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/65002 |access-date=2021-07-02 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> at iba pa. == Gawa at Publikasyon == Isang koleksyon ng kanyang mga larawan ang ''Photographing the Famous'', na nailathala noong 1928, at kabilang sa mga paksa sina [[:en:William_Butler_Yeats|William Butler Yeats]], [[:en:Julia_Ward_Howe|Julia Ward Howe]], [[:en:Henry_James|Henry James]], [[:en:Walter_de_la_Mare|Walter de la Mare]], [[:en:G._K._Chesterton|G. K. Chesterton]], [[:en:Maxim_Gorky|Maxim Gorky]], [[:en:John_Burroughs|John Burroughs]], [[:en:Ruth_St._Denis|Ruth St. Denis]], [[:en:Eleonora_Duse|Eleonora Duse]] at [[:en:Yvette_Guilbert|Yvette Guilbert]].{{citation needed|date=September 2011}} Ang kanyang gawa ay inilathala sa ''Camera Work'' noong 1909.<ref>{{cite web |title=Vernacular Photography |url=http://www.vernacularphotography.com/Name%20Photographers/Boughton.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011083131/http://www.vernacularphotography.com/Name%20Photographers/Boughton.htm |archive-date=2008-10-11 |access-date=2008-06-10}}</ref> * {{Cite book |last=Boughton |first=Alice |title=Photographing the Famous |publisher=Avondale Press |year=1928 |location=New York}} * {{Cite book |last=Boughton |first=Alice |title=Camera Work |year=1909}} == Mga Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Namatay noong 1943]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1866]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 1bn9eamjzk844t86cmyod3ywl8lgbja 2207950 2207946 2026-05-19T13:59:32Z Jojit fb 38 2207950 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita.}} }} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox person|name=Alice Boughton|image=Alice Boughton Portrait Magazine (crop).jpg|caption=Boughton, {{circa|1916}}|birth_date={{Birth date|1866|5|14}}|birth_place=[[Brooklyn]], New York, U.S.|death_date={{Death date and age|1943|6|21|1866|5|14}}|death_place=[[Bay Shore, New York]], U.S.|occupation=Photographer|years_active=1890–1931}}'''Si Alice Boughton''' (14 Mayo 1866 – 21 Hunyo 1943) ay isang Amerikanong ritratista noong unang bahagi ng ika-20 siglo na kilala sa kanyang mga litrato ng maraming pigura sa panitikan at teatro noong kanyang panahon. Siya ay isang Fellow ng Photo-Secession ni Alfred Stieglitz, isang lupon ng mga ritratista na ang mga pagsisikap sa sining ay nagtagumpay sa pagpapataas ng potograpiya sa isang anyo ng sining. == Buhay == Si Alice Boughton ay ipinanganak sa [[Brooklyn]], New York, noong ika-14 ng Mayo 1866. <ref name="HP">{{Cite web |title=Alice Boughton |url=http://brookhavensouthhaven.org/hamletpeople/tng/getperson.php?personID=I9382&tree=hamlet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725103508/http://brookhavensouthhaven.org/hamletpeople/tng/getperson.php?personID=I9382&tree=hamlet |archive-date=2011-07-25 |access-date=2008-11-23 |website=The Hamlet People |publisher=Brookhaven and South Haven Hamlets}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 June 1943 |title=Obituary for Alice Boughton |url=http://brookhavensouthhaven.org/history/Boughton/BoughtonAlicObituaryAdvance.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517083646/http://brookhavensouthhaven.org/history/Boughton/BoughtonAlicObituaryAdvance.htm |archive-date=2008-05-17 |access-date=2008-11-23 |website=Long Island Advance |publisher=Brookhaven and South Haven Hamlets}}</ref> Ang kanyang mga magulang ay sina Frances Ayres at William H. Boughton, isang abogado sa New York. <ref name="Naef">{{Cite book |last=Weston Naef |title=The Collection of Alfred Stieglitz: Fifty Pioneers of Modern Photography |publisher=NY: Metropolitan Museum of Art |year=1978 |pages=275–77–88}}</ref> Nag-aral siya ng potograpiya at naging isang kilalang ritratista ng mga larawan sa New York noong mga unang taon ng 1900s. Bukod sa kanyang produksiyon ng sining, aktibo siya sa mga layuning Feminista at Sosyalista gamit ang potograpiya bilang isang anyo ng personal na pagpapahayag. Dahil aktibo siya sa eksena ng mga Peminista, si Alice ay isang kilalang miyembro ng kilusang kilala bilang Bagong Babae . Ang mga likhang sining na ginawa ng mga kababaihan ay itinuturing na mababa, at upang makatulong na malampasan ang estereotipo na iyon, ang mga kababaihan ay naging "lalong naging maingay at may kumpiyansa" sa pagtataguyod ng mga gawa ng kababaihan, at sa gayon ay naging bahagi ng umuusbong na imahe ng edukado, moderno, at mas malayang "Bagong Babae". <ref>Laura R. Prieto. ''[[iarchive:athomeinstudiopr00prie/page/145|At Home in the Studio: The Professionalization of Women Artists in America]]''. Harvard University Press; 2001. {{ISBN|978-0-674-00486-3}}. pp. 145–146.</ref> Ang mga artistang tulad ni Boughton noon, "ay gumanap ng mahahalagang papel bilang kinatawan ng mga Bagong Babae, parehong sa pamamagitan ng pagguhit ng mga imahe ng mga iniidolo at pagpapakita ng halimbawa ng umuusbong na uring ito sa pamamagitan ng kanilang sariling buhay." <ref>Laura R. Prieto. ''[[iarchive:athomeinstudiopr00prie/page/160|At Home in the Studio: The Professionalization of Women Artists in America]]''. Harvard University Press; 2001. {{ISBN|978-0-674-00486-3}}. p. 160–161.</ref> Mula noong 1920 hanggang sa kanyang kamatayan, nanirahan si Boughton kasama ang artista at guro ng sining na si Ida C. Haskell (1861–1932). Kilala si Haskell na nagtuturo sa Pratt habang nag-aaral doon sina Käsebier at Boughton. <ref>{{Cite book |last=Judith Fryer Davidov and Donald Pease |title=Women's Camera Work: Self/Body/Other in American Visual Culture |publisher=Duke University Press |year=1998 |page=403}}</ref> Nang maglakbay si Boughton patungong Europa noong 1926, sinamahan siya ni Haskell, ang kanyang kapareha, sa kanyang paglalakbay. <ref name="HP"/> == Karera sa potograpiya == [[Talaksan:Alice_Boughton_by_Sanford_Bennett_Duryea.jpg|left|thumb|245x245px|[https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1p5jkvq/alma991694403804896 Alice Boughton, 1883, inilimbag na album ni Sandford Bennett Duryea], [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections.html Kagawaran ng mga Koleksyon ng Larawan, Pambansang Galeriya ng Aklatan ng Sining, Washington, DC]]] Noong 1880, nagsimulang mag-aral si Boughton ng sining at potograpiya sa Pratt School of Art and Design . Doon niya nakilala ang kapwa estudyante na si Gertrude Käsebier, na kalaunan ay pinag-aralan niya sa Paris. Kinuha rin siya ni Käsebier upang tumulong sa kanyang studio, kasabay nito ang pag-aaral ni Boughton sa Pratt. <ref>{{Cite book |last=Barbara L. Michaels |title=Gertrude Käsebier, The Photographer and Her Photographs |publisher=NY: Abrams |year=1992 |page=55}}</ref> Noong 1890, binuksan niya ang sarili niyang studio ng mga larawan sa East 23rd Street sa New York, na pinanatili niya sa sumunod na apatnapung taon. Noong 1904, nagpadala siya ng liham kay [[W. B. Yeats|William Butler Yeats]] na nakalista ang eksaktong lugar ng studio sa Madison Avenue, na nagpapahiwatig na nagtatag o gumamit siya ng higit sa isang studio nang hindi bababa sa isa sa loob ng maikling panahon. <ref name="HP"/> Noong bandang 1901, nag-aral si Boughton ng sining sa Roma at potograpiya sa Paris, kung saan nagtrabaho siya sa summer studio ni Käsebier. Nanalo siya ng parangal para sa kanyang gawain sa Turin International Decorative and Fine Arts Exhibition noong 1902. <ref name="Naef"/> Bagama't naging isa si Boughton sa mga pinakatanyag na ritratista ng New York noong kanyang panahon, gumawa rin siya ng mga tanawin at litrato ng mga bata. Gumawa siya ng maraming tanawin sa bansang ito at sa Europa kabilang na ang Rockefeller estate na Kykuit sa Pocantico Hills, New York . Patuloy siyang gumawa ng mga pag-aaral ng mga bata, pati na rin ang mga babaeng hubad sa mga alegorikal o natural na mga kalagayan. <ref>{{Cite web |title=Alice Boughton (1865-1943) |url=http://www.npg.org.uk/live/search/person.asp?LinkID=mp07790 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040714014630/http://www.npg.org.uk/live/search/person.asp?linkID=mp07790 |archive-date=2004-07-14 |access-date=2008-06-10 |website=[[National Portrait Gallery, London]]}}</ref> Kabilang sa kanyang mas sikat na mga gawa ay ang mga larawan nina Eugene O'Neill, Albert Pinkham Ryder, George Arliss, [[Robert Louis Stevenson]], at Agnes Lawrence Pelton . Ang kanyang larawan ni Robert Louis Stevenson ay isang inspirasyon para sa sariling larawan ni John Singer Sargent na isang manunulat. <ref>{{Cite journal |last=Furth |first=Leslie |date=November 2004 |title=John Singer Sargent and Robert Louis Stevenson |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1026/is_5_166/ai_n7635290 |url-status=live |journal=Magazine Antiques |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218002938/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1026/is_5_166/ai_n7635290 |archive-date=2007-12-18 |access-date=2008-06-10}}</ref> == Relasyon kay Stieglitz == [[Talaksan:Alice_Boughton-Dawn.jpg|thumb|265x265px|"Dawn", ni Alice Boughton. Ang photogravure ay inilathala sa ''Camera Work'', 1909]] Habang lumalago ang karera ni Boughton sa potograpiya, napansin siya ng mga sikat na ritratista sa kanyang larangan, tulad ni [[Alfred Stieglitz]] . Hindi matukoy kung kailan niya nakilala si Stieglitz, ngunit malinaw na alam at hinangaan niya ang kanyang mga gawa noong 1902 nang isama niya ang dalawa sa kanyang mga gawa sa unang eksibisyon sa kanyang [[291 (Art Gallery)|Little Galleries of the Photo-Secession]] sa New York City. ^[1] Ang ugnayang ito ay nagpatuloy sa loob ng maraming taon dahil noong 1906, si Boughton ay hinirang ni Stieglitz bilang isang Fellow ng [[Photo-Secession]]. Ang mga artista ng Photo-Secession ay nagsikap na "lumihis" mula sa inaakala nilang pangunahing sining noong panahong iyon. ^[2] Nang sumunod na taon, binigyan siya ni Stieglitz, kasama ang mga kapwa photographer [[C. Yarnall Abbott|na sina C. Yarnall Abbott]] at William B. Dyer, ng isang eksibisyon sa Little Galleries. Noong 1909, mayroon siyang anim sa kanyang mga litrato at isang sanaysay na tinatawag na "Photography, A Medium of Expression" na inilathala sa journal ni Stieglitz ''[[Camera Work|na Camera Work]]'' (Blg. 26, Abril, 1909). ^[3] Habang itinataguyod at isinasama ni Stieglitz ang kanyang mga gawa sa kanyang mga eksibisyon, kinilala rin si Boughton para sa kanyang potograpiya mula sa iba pang malalaking independiyenteng eksibisyon sa buong mundo, kabilang ang mga palabas sa London, Paris, Vienna, The Hague at New York. ^[1] == Buhay sa Hinaharap == Noong 1931, isinara ni Boughton ang studio at itinapon ang libu-libong niyang mga lathala.<ref name="Naef2">{{cite book |author=Weston Naef |title=The Collection of Alfred Stieglitz: Fifty Pioneers of Modern Photography |publisher=NY: Metropolitan Museum of Art |year=1978 |pages=275–77–88}}</ref> Permanente siyang lumipat ng tahanan sa Brookhaven, Long Island, na kasama si Haskell. Binawian ng buhay si Bougton sa sakit na pulmonya noong ika-21 ng Hunyo 1943. Ang kanyang mga gawa ay makikita sa pemanenteng koleksyon ng [[:en:Museum_of_Modern_Art|Museum of Modern Art]],<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton {{!}} MoMA |url=https://www.moma.org/artists/701 |access-date=2020-03-11 |website=The Museum of Modern Art |language=en}}</ref> ang [[:en:National_Portrait_Gallery,_London|National Portrait Gallery]] sa Briton,<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton - National Portrait Gallery |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp07790/alice-boughton |access-date=2020-03-11 |website=www.npg.org.uk |language=en}}</ref> ang [[:en:George_Eastman_Museum|George Eastman Museum]],<ref>{{Cite web |title=Works {{!}} Alice Boughton {{!}} People {{!}} George Eastman Museum |url=https://collections.eastman.org/people/78909/alice-m-boughton/objects |access-date=2020-03-11 |website=collections.eastman.org}}</ref> ang [[:en:Amon_Carter_Museum_of_American_Art|Amon Carter Museum of American Art]],<ref>{{Cite web |title=Dawn |url=https://www.cartermuseum.org/collection/dawn-p20052811 |access-date=2021-07-02 |website=www.cartermuseum.org |language=en}}</ref> ang [[:en:Brooklyn_Museum|Brooklyn Museum]],<ref>{{Cite web |title=Brooklyn Museum |url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/154618 |access-date=2021-07-02 |website=www.brooklynmuseum.org }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ang [[:en:Minneapolis_Institute_of_Art|Minneapolis Institute of Arts]],<ref>{{Cite web |title=The Seasons, Alice Boughton ^ Minneapolis Institute of Art |url=http://collections.artsmia.org/art/10791/the-seasons-alice-boughton |access-date=2021-07-02 |website=collections.artsmia.org}}</ref> ang [[:en:University_of_Michigan_Museum_of_Art|University of Michigan Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=Exchange: The Seasons |url=https://exchange.umma.umich.edu/resources/30080/view |access-date=2021-07-02 |website=exchange.umma.umich.edu }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> the [[:en:Hood_Museum_of_Art|Hood Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=The Fuller Sisters |url=https://hoodmuseum.dartmouth.edu/objects/2007.78.5 |access-date=2021-07-02 |website=Hood Museum |language=en}}</ref> ang [[:en:Metropolitan_Museum_of_Art|Metropolitan Museum of Art]],<ref>{{Cite web |title=Alice Boughton collection in metmuseum |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search#!?searchField=All&sortBy=Relevance&q=Alice%20Boughton&offset=0&perPage=20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160302110851/http://www.metmuseum.org/art/collection/search#!?searchField=All&sortBy=Relevance&q=Alice%20Boughton&offset=0&perPage=20 |archive-date=2016-03-02 |access-date=2021-08-15 |website=www.metmuseum.org}}</ref> ang [[:en:Princeton_University_Art_Museum|Princeton University Art Museum]],<ref>{{Cite web |title=Portrait of Maxime Gorky (x1983-1420) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/65002 |access-date=2021-07-02 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> at iba pa. == Gawa at Publikasyon == Isang koleksyon ng kanyang mga larawan ang ''Photographing the Famous'', na nailathala noong 1928, at kabilang sa mga paksa sina [[:en:William_Butler_Yeats|William Butler Yeats]], [[:en:Julia_Ward_Howe|Julia Ward Howe]], [[:en:Henry_James|Henry James]], [[:en:Walter_de_la_Mare|Walter de la Mare]], [[:en:G._K._Chesterton|G. K. Chesterton]], [[:en:Maxim_Gorky|Maxim Gorky]], [[:en:John_Burroughs|John Burroughs]], [[:en:Ruth_St._Denis|Ruth St. Denis]], [[:en:Eleonora_Duse|Eleonora Duse]] at [[:en:Yvette_Guilbert|Yvette Guilbert]].{{citation needed|date=September 2011}} Ang kanyang gawa ay inilathala sa ''Camera Work'' noong 1909.<ref>{{cite web |title=Vernacular Photography |url=http://www.vernacularphotography.com/Name%20Photographers/Boughton.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011083131/http://www.vernacularphotography.com/Name%20Photographers/Boughton.htm |archive-date=2008-10-11 |access-date=2008-06-10}}</ref> * {{Cite book |last=Boughton |first=Alice |title=Photographing the Famous |publisher=Avondale Press |year=1928 |location=New York}} * {{Cite book |last=Boughton |first=Alice |title=Camera Work |year=1909}} == Mga Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Namatay noong 1943]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1866]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 1jwoueshmvn2a3miameipsdbfoqky1t 0 337952 2208028 2207695 2026-05-20T03:02:56Z AsianStuff03 125864 added [[Category:Mga pintor mula sa Britanya]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208028 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Christabel Annie Cockerell, Lady Frampton''' (bininyagan noong ika-21 ng Oktubre 1864 – ika-18 ng Marso 1951) ay isang Briton na pintor ng mga bata, retrato, at tanawin. == Talambuhay == Si Cockerell ay ipinanganak noong 1863, anak ni George Russell Cockerell ng London, <ref name="OxfordDNB">{{Cite encyclopedia |year=2004 |title=Frampton, Sir George James (1860–1928) |publisher=Oxford University Press |url=http://www.oxforddnb.com/view/article/33242 |access-date=10 June 2012 |last=Borenius |first=Tancred |editor-last=Jezzard |editor-first=Andrew |doi=10.1093/ref:odnb/33242}}</ref> at nag-aral sa [[Royal Academy]] Schools mula 1882, kung saan niya nakilala ang kanyang magiging asawa, ang iskultor na [[George Frampton|si George Frampton]] . <ref name="McConkeyRobins1995">{{Cite book |last=Kenneth McConkey |url=https://books.google.com/books?id=pA57l4r29OkC&pg=PA111 |title=Impressionism in Britain |last2=Anna Gruetzner Robins |date=20 March 1995 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-06334-9 |pages=111– |access-date=10 June 2012}}</ref> Ikinasal sila noong Abril 1893 at ang kanilang anak na lalaki, [[Meredith Frampton|si Meredith Frampton,]] ay ipinanganak noong 17 Marso 1894. <ref name="Times19840918">{{Cite journal |date=18 September 1984 |title=Obituary – Mr Meredith Frampton |url=http://find.galegroup.com/ttda/infomark.do?&source=gale&prodId=TTDA&userGroupName=hamlib&tabID=T003&docPage=article&searchType=AdvancedSearchForm&docId=CS203657010&type=multipage&contentSet=LTO&version=1.0 |journal=The Times |location=London, England |issue=61939 |page=12 |access-date=10 June 2012}}</ref> Nagtanghal siya ng mga gawa sa Royal Academy mula 1885, at nagpatuloy hanggang 1910, <ref name="Glasgow">{{Cite encyclopedia |year=2011 |title=Meredith Frampton |publisher=University of Glasgow History of Art and HATII, online database}}</ref> na laging nasa ilalim ng kanyang apelyido sa pagkadalaga. Ang kanyang asawa ay ginawaran ng titulong kabalyero noong 1908 at siya ay naging Lady Frampton, ngunit patuloy na ipinakita ang kanyang sining gamit ang kanyang apelyido sa pagkadalaga. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">kailangan ng sitasyon</span>]]'' &#x5D;</sup> Noong 1910, lumipat sila sa isang bagong bahay na dinisenyo niya <ref name="Studio">{{Cite journal |date=15 February 1910 |title=Recent Designs in Domestic Architecture |url=https://archive.org/stream/studiointernatio49lond#page/213/mode/1up |journal=The Studio – {{not a typo|An}} Illustrated Magazine of Fine & Applied Art |location=44 Leicester Square, London |volume=49 |issue=203 |page=213 |access-date=10 June 2012}}</ref> sa 90 Carlton Hill, [[St John's Wood]], [[Londres|London]], <ref name="Times19191020">{{Cite journal |date=20 October 1919 |title=Situations Vacant |url=http://find.galegroup.com/ttda/infomark.do?&source=gale&prodId=TTDA&userGroupName=hamlib&tabID=T003&docPage=article&searchType=&docId=CS17370452&type=multipage&contentSet=LTO&version=1.0 |journal=The Times |location=London, England |issue=42235 |page=1 |access-date=11 June 2012}}</ref> na may kasamang studio para sa bawat isa sa kanila. Ang kanyang studio sa bahay ay inilarawan bilang "isang perpektong silid ng pagpipinta kung saan ang kaginhawahan at gamit ay masayang pinagsama", na may maraming larawan sa mga dingding, at ang karpet mula sa studio ng [[Frederic Leighton, 1st Baron Leighton|Leighton]] . Ang bahay ay itinampok sa isang artikulong "Recent Designs in Domestic Architecture" noong 1910 sa ''The Studio'', kumpleto sa mga litrato, kabilang ang isa sa loob ng studio ni Cockerell. Ang panlabas na bahagi ng bahay ay halos hindi nagbabago ngayon. <ref name="GSV">{{Cite web |title=Carlton Hill, Maida Vale |url=http://maps.google.co.uk/maps?q=Carlton+Hill,+Maida+Vale&hl=en&ll=51.534017,-0.182498&spn=0.000027,0.019205&sll=51.278052,-1.059966&sspn=0.021664,0.038409&t=h&hnear=Carlton+Hill&z=16&layer=c&cbll=51.533937,-0.186754&panoid=AKce_m3aIr9_bvJVCLsGaQ&cbp=12,0.41,,0,2.47 |access-date=13 June 2012 |website=Google Street View |publisher=Google Maps}}</ref> Makakakuha ng ilang kaalaman tungkol sa sambahayan mula sa isang patalastas sa ''The Times'' noong 1919, kung saan naghanap siya ng isang "Cook-General at House-Parlourmaid" para sa isang "komportableng lugar sa St. John's Wood", at inilarawan ang sambahayan bilang binubuo ng isang pamilya na may tatlo at tatlong katulong. Paminsan-minsang nagmomodelo si Cockerell para sa kanyang asawa: ipinapakita siya ng kanyang ''Ina at Anak'' kasama ang kanilang sanggol na anak na si Meredith, at ipinakita sa 1897 [[Venice Biennale]] at sa Paris Exposition Universelle noong 1900. <ref name="V&A">{{Cite web |date=1895 |title=Mother and child – Frampton, George James (Sir) |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O71795/mother-and-child-figure-frampton-george-james/ |access-date=13 June 2012 |publisher=V&A}}</ref> Itinampok din ang kanyang asawa sa kanyang mga gawa: isa sa kanyang mas maliliit na pinta ay nagpapakita sa kanya na nakaupo sa tabi ng bintana, gumagawa ng kanyang iskultura, habang pinapanood ng kanyang batang anak. <ref name="Star">{{Cite journal |date=30 January 1909 |title=Woman's World |url=http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&d=TS19090130.2.23 |journal=Star |publisher=National Library of New Zealand |issue=9454 |page=3 |access-date=12 June 2012}}</ref> Namatay ang kanyang asawa noong ika-21 ng Mayo 1928, at noong 1930 ay naghandog siya ng ilang tansong medalya sa [[South London Gallery|art gallery ng Camberwell Borough Council]] bilang pag-alala sa kanya, dahil sa kanyang pagmamahal kay [[Camberwell]] . <ref name="Times19300106">{{Cite journal |date=6 January 1930 |title=Bronzes for an Art Gallery – Lady Frampton's Gift to Camberwell |url=http://find.galegroup.com/ttda/infomark.do?&source=gale&prodId=TTDA&userGroupName=hamlib&tabID=T003&docPage=article&searchType=BasicSearchForm&docId=CS236921382&type=multipage&contentSet=LTO&version=1.0 |journal=The Times |location=London, England |issue=45403 |page=14 |access-date=10 June 2012}}</ref> ==Sanggunian== <references /> {{stub}} [[Kategorya:Mga pintor mula sa Britanya]] 3fluyi81uwb0wt3onedo2hadze59z5i 0 338050 2208032 2205216 2026-05-20T03:09:17Z AsianStuff03 125864 added [[Category:Rinosero]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208032 wikitext text/x-wiki {{short description|Nalipol na henera ng rhinoceros mula sa Pleistoseno ng Pilipinas at Taiwan}} {{Automatic taxobox | fossil_range = Gitnang Pleistoseno (Chibanian), 709,000 taon na ang nakalipas {{fossilrange|Middle Pleistocene}} | image = Nesorhinus hayasakai.jpg | image_caption = Skeletal mount ng ''N. haysakai'' | display_parents = 3 | taxon = Nesorhinus | authority = Antoine ''et al.'', 2021 | type_species = '''''Nesorhinus philippinensis''''' | type_species_authority = (von Koenigswald, 1956) | subdivision_ranks = Other species | subdivision = *''N. hayasakai'' <small>(Otsuka & Lin, 1984)</small> }} Ang '''''Nesorhinus''''' ay isang [[Pagkalipol|nalipol]] na henero ng [[rhinoceros]] noong gitnang Pleistoseno (Chibanian). Ang type espesye nito ay ang '''''Nesorhinus philippinensis''''' mula sa [[Luzon]] at ang ibang espesye naman nito ay ang '''''Nesorhinus hayasakai''''' mula sa [[Taiwan]] {{stub}} [[Kategorya:Rinosero]] 3zxg3z2scaadsqk0eqc4kutnk1m78zt 2208033 2208032 2026-05-20T03:10:37Z AsianStuff03 125864 /* */ Tuldok 2208033 wikitext text/x-wiki {{short description|Nalipol na henera ng rhinoceros mula sa Pleistoseno ng Pilipinas at Taiwan}} {{Automatic taxobox | fossil_range = Gitnang Pleistoseno (Chibanian), 709,000 taon na ang nakalipas {{fossilrange|Middle Pleistocene}} | image = Nesorhinus hayasakai.jpg | image_caption = Skeletal mount ng ''N. haysakai'' | display_parents = 3 | taxon = Nesorhinus | authority = Antoine ''et al.'', 2021 | type_species = '''''Nesorhinus philippinensis''''' | type_species_authority = (von Koenigswald, 1956) | subdivision_ranks = Other species | subdivision = *''N. hayasakai'' <small>(Otsuka & Lin, 1984)</small> }} Ang '''''Nesorhinus''''' ay isang [[Pagkalipol|nalipol]] na henero ng [[rhinoceros]] noong gitnang Pleistoseno (Chibanian). Ang type espesye nito ay ang '''''Nesorhinus philippinensis''''' mula sa [[Luzon]] at ang ibang espesye naman nito ay ang '''''Nesorhinus hayasakai''''' mula sa [[Taiwan]]. {{stub}} [[Kategorya:Rinosero]] 3jvxofyc7zkf1km1bbh9g3ueepzoor8 2208110 2208033 2026-05-20T09:53:44Z Sharktube2000 161034 /* */ 2208110 wikitext text/x-wiki {{short description|Nalipol na henera ng rhinoceros mula sa Pleistoseno ng Pilipinas at Taiwan}} {{Automatic taxobox | fossil_range = {{fossilrange|Middle Pleistocene}} | image = Nesorhinus hayasakai.jpg | image_caption = Skeletal mount ng ''N. haysakai'' | display_parents = 3 | taxon = Nesorhinus | authority = Antoine ''et al.'', 2021 | type_species = '''''Nesorhinus philippinensis''''' | type_species_authority = (von Koenigswald, 1956) | subdivision_ranks = Other species | subdivision = *''N. hayasakai'' <small>(Otsuka & Lin, 1984)</small> }} Ang '''''Nesorhinus''''' ay isang [[Pagkalipol|nalipol]] na henero ng [[rhinoceros]] noong gitnang Pleistoseno (Chibanian). Ang type espesye nito ay ang '''''Nesorhinus philippinensis''''' mula sa [[Luzon]] at ang ibang espesye naman nito ay ang '''''Nesorhinus hayasakai''''' mula sa [[Taiwan]]. {{stub}} [[Kategorya:Rinosero]] m8togr6nrjhhbakof9sk0jd3jd9u18r 2208111 2208110 2026-05-20T09:55:03Z Sharktube2000 161034 /* */ 2208111 wikitext text/x-wiki {{short description|Nalipol na henera ng rhinoceros mula sa Pleistoseno ng Pilipinas at Taiwan}} {{Automatic taxobox | fossil_range = {{fossilrange|Middle Pleistocene}} | image = Nesorhinus hayasakai.jpg | image_caption = Skeletal mount ng ''N. haysakai'' | display_parents = 3 | taxon = Nesorhinus | authority = Antoine ''et al.'', 2021 | type_species = '''''Nesorhinus philippinensis''''' | type_species_authority = (von Koenigswald, 1956) | subdivision_ranks = Other species | subdivision = *''N. hayasakai'' <small>(Otsuka & Lin, 1984)</small> }} Ang '''''Nesorhinus''''' ay isang [[Pagkalipol|extinct]] na henero ng [[rhinoceros]] noong gitnang Pleistoseno (Chibanian). Ang type espesye nito ay ang '''''Nesorhinus philippinensis''''' mula sa [[Luzon]] at ang ibang espesye naman nito ay ang '''''Nesorhinus hayasakai''''' mula sa [[Taiwan]]. {{stub}} [[Kategorya:Rinosero]] n43f5d6v9kxglk44gh0zra5og17p5hx 10 338051 2208108 2205215 2026-05-20T09:52:07Z Sharktube2000 161034 /* */ 2208108 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} | parent = Rhinocerotidae | rank = genus | extinct = yes | always_display = yes | taxonomic_references = }} snyd2pwcr7km4w2541zmyjbelj1z4zv 0 338140 2207947 2206585 2026-05-19T13:58:26Z Jojit fb 38 2207947 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Ada_Buisson_1866.jpg|right|thumb|Ada Buisson, bandang 1866]] '''Si Ada Buisson''' (26 March 1839 – 27 December 1866) ay isang Ingles na nobelista na higit na naaalala sa kanyang mga kuwento tungkol sa multo. == Talambuhay == Si Ada Buisson ay ipinanganak sa Battersea sa Surrey, ikatlong anak ng mangangalakal na ipinanganak sa Pransya na si Jean François (kilala bilang 'John Francis') Buisson (1797–1871) at kanyang Ingles na asawa na si Dorothy Jane ({{nee}} Smither; 1817–1852). Ang kanyang panganay na kapatid ay si Leontine, na naging isang guro kalaunan, manunulat at mahusay na gumagawa ng sanaysay, suffragist, at taga-kampanya para sa karapatan ng mga kababaihan sa [[Queensland|Queensland, Australia]]. Ang kanyang ama ay idineklarang bangkarota noong 1842, at noong mga 1850 siya at ang kanyang pamilya ay lumipat sa Brighton, kung saan ay namatay ang kanyang ina noong 1852. Mula 1854 hanggang 1855, kasama ang kanyang mga kapatid na sina Leontine at Irma, nag-aral siya ng [[Etika|pilosopiyang moral]] at [[Likas na kasaysayan|kasaysayang natural]] sa [[Bedford College, London|Bedford College]] sa London na para lamang sa mga kababaihan. Binawian ng buhay si Ada Buisson noong 1866 sa Boulogne-sur-Mer, sa edad na 27. [[Kategorya:Namatay noong 1866]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1839]] 76z01nbfyxm8meqiwa7i02usj1tavst 2207948 2207947 2026-05-19T13:58:53Z Jojit fb 38 2207948 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{unreferenced|date=Mayo 2026}} {{mos|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita.}} }} [[Talaksan:Ada_Buisson_1866.jpg|right|thumb|Ada Buisson, bandang 1866]] '''Si Ada Buisson''' (26 March 1839 – 27 December 1866) ay isang Ingles na nobelista na higit na naaalala sa kanyang mga kuwento tungkol sa multo. == Talambuhay == Si Ada Buisson ay ipinanganak sa Battersea sa Surrey, ikatlong anak ng mangangalakal na ipinanganak sa Pransya na si Jean François (kilala bilang 'John Francis') Buisson (1797–1871) at kanyang Ingles na asawa na si Dorothy Jane ({{nee}} Smither; 1817–1852). Ang kanyang panganay na kapatid ay si Leontine, na naging isang guro kalaunan, manunulat at mahusay na gumagawa ng sanaysay, suffragist, at taga-kampanya para sa karapatan ng mga kababaihan sa [[Queensland|Queensland, Australia]]. Ang kanyang ama ay idineklarang bangkarota noong 1842, at noong mga 1850 siya at ang kanyang pamilya ay lumipat sa Brighton, kung saan ay namatay ang kanyang ina noong 1852. Mula 1854 hanggang 1855, kasama ang kanyang mga kapatid na sina Leontine at Irma, nag-aral siya ng [[Etika|pilosopiyang moral]] at [[Likas na kasaysayan|kasaysayang natural]] sa [[Bedford College, London|Bedford College]] sa London na para lamang sa mga kababaihan. Binawian ng buhay si Ada Buisson noong 1866 sa Boulogne-sur-Mer, sa edad na 27. [[Kategorya:Namatay noong 1866]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1839]] k7ng10njp2973lyh03o10gsogzoxlyh 2207949 2207948 2026-05-19T13:59:14Z Jojit fb 38 2207949 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{unreferenced|date=Mayo 2026}} {{MOS|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita.}} }} [[Talaksan:Ada_Buisson_1866.jpg|right|thumb|Ada Buisson, bandang 1866]] '''Si Ada Buisson''' (26 March 1839 – 27 December 1866) ay isang Ingles na nobelista na higit na naaalala sa kanyang mga kuwento tungkol sa multo. == Talambuhay == Si Ada Buisson ay ipinanganak sa Battersea sa Surrey, ikatlong anak ng mangangalakal na ipinanganak sa Pransya na si Jean François (kilala bilang 'John Francis') Buisson (1797–1871) at kanyang Ingles na asawa na si Dorothy Jane ({{nee}} Smither; 1817–1852). Ang kanyang panganay na kapatid ay si Leontine, na naging isang guro kalaunan, manunulat at mahusay na gumagawa ng sanaysay, suffragist, at taga-kampanya para sa karapatan ng mga kababaihan sa [[Queensland|Queensland, Australia]]. Ang kanyang ama ay idineklarang bangkarota noong 1842, at noong mga 1850 siya at ang kanyang pamilya ay lumipat sa Brighton, kung saan ay namatay ang kanyang ina noong 1852. Mula 1854 hanggang 1855, kasama ang kanyang mga kapatid na sina Leontine at Irma, nag-aral siya ng [[Etika|pilosopiyang moral]] at [[Likas na kasaysayan|kasaysayang natural]] sa [[Bedford College, London|Bedford College]] sa London na para lamang sa mga kababaihan. Binawian ng buhay si Ada Buisson noong 1866 sa Boulogne-sur-Mer, sa edad na 27. [[Kategorya:Namatay noong 1866]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1839]] qi1cmhn0p4ibsb0qf9xhepswgis2nt2 0 338155 2207944 2206649 2026-05-19T13:54:33Z Jojit fb 38 2207944 wikitext text/x-wiki {{Infobox Artist|name=Mary Moser|image=Mary Moser - corrected.jpg|image_size=220|alt=|caption=Portrait of Moser by [[George Romney (painter)|George Romney]]|birth_name=|birth_date={{Birth date|df=yes|1744|10|27}}|birth_place=London, England|death_date={{Death date and age|1819|05|2|1744|10|27|df=yes}}|death_place=|field=|training=|movement=|works=|spouse=Hugh Lloyd|patrons=[[Charlotte of Mecklenburg-Strelitz|Queen Charlotte]]|awards=|elected=|website=<!-- {{URL|Example.com}} -->}}Si '''Mary Moser''' {{Post-nominals|post-noms=[[Member of the Royal Academy|RA]]}} (27 October 1744 – 2 May 1819) ay isang Ingles na pintor na isa sa pinakatanyag na babaeng artista sa Britanya noong ika-18 siglo. Isa sa dalawang mga babaeng unang miyembrong nagtatag ng Royal Academy noong 1768 (kasama si Angelica Kauffman),si Moser ay nagpipinta ng mga larawan ngunit partikular na kilala siya sa kanyang paglalarawan sa mga [[bulaklak]].<ref name="BritPort">{{cite book |author=Brian Stewart & Mervyn Cutten |title=The Dictionary of Portrait Painters in Britain up to 1920 |publisher=Antique Collectors' Club |year=1997 |isbn=1-85149-173-2}}</ref> == Buhay at Karera == Si Moser ay ipinanganak sa London at sinanay ng kanyang amang isa ring artista na ipinanganak sa Switzerland at enameller na si George Michael Moser (1706–1783), ang mismong dalubhasa sa pagguhit ni George III.<ref>{{Cite web |last=ANDRÉA |first=FERNANDES |date=27 October 2009 |title=Scandalous Academician: Mary Moser |url=https://www.mentalfloss.com/article/23116/scandalous-academician-mary-moser |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221120071717/https://www.mentalfloss.com/article/23116/scandalous-academician-mary-moser |archive-date=20 November 2022 |access-date=25 August 2021 |website=Mentalfloss.com}}</ref> Ang kanyang mga talento ay kitang-kita sa kanyang murang edad: nanalo siya ng kanyang unang medalya sa Society of Arts sa edad na 14,<ref name="Guardian">{{cite news |last=Gibbons |first=Fiachra |date=24 September 2003 |title=Gallery honours pioneering woman painter |newspaper=[[The Guardian]] |location=London |url=https://www.theguardian.com/uk/2003/sep/24/arts.artsnews |accessdate=10 March 2010}}</ref> at regular na nag-eksibit ng mga pirso ng bulaklak, at paminsan-minsan ang mga pinta ng kasaysayan, sa Society of Artists of Great Britain. Gayunpaman, makalipas ang sampung taon, ang kanyang pagkauhaw sa propesyunal na pagkilala ay nagdala sa kanya na sumali kasama ang 35 iba pang mga kapwa niya artista (kabilang ang kanyang ama) sa pagbuo ng Royal Academy, at kasama si Angelica Kauffman, gumanap siya sa aktibong papel sa mga kaganapan.<ref>{{Cite web |last=Bluett |first=Amy |date=2 March 2015 |title=Mary Moser and Angelica Kauffman: the RA's founding women |url=http://www.royalacademy.org.uk/article/mary-moser-and-angelica-kauffman |access-date=17 April 2019 |website=Royal Academy of Arts}}</ref> [[Talaksan:Brooklyn_Museum_-_Flowers_Still_Life_(Jardiniere_of_Flowers)_-_Mary_Moser.jpg|left|thumb|Museo ng Brooklyn – Mga Bulaklak na Buhay Pa Rin (Jardinière ng mga Bulaklak) – Mary Moser]] [[Talaksan:The_Royal_Academicians_in_General_Assembly.png|thumb|''Ang Mga Akademikong Maharlika sa Pangkalahatang Asamblea'' ni Henry Singleton, 1795. Magkatabi sina Moser at Angelica Kauffman sa likuran ng grupo.]] == Pamana == Wala nang iba pang kababaihan ang nahalal bilang ganap na miyembro ng akademya hanggang kay Dame Laura Knight noong 1936.<ref>{{cite web |author= |date=July 2013 |title=Artist of the Month, Dame Laura Knight RA (1877–1970) |url=http://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus?record=ART13732 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221120071724/https://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus/?record=ART13732 |archive-date=20 November 2022 |work=Royal Academy |accessdate=16 October 2017}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Namatay noong 1819]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1744]] [[Kategorya:Articles with hCards]] ry15pf1udvgs6m3g8wxrxse1pd0qk89 2207951 2207944 2026-05-19T14:00:42Z Jojit fb 38 2207951 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita.}} }} {{Infobox Artist|name=Mary Moser|image=Mary Moser - corrected.jpg|image_size=220|alt=|caption=Portrait of Moser by [[George Romney (painter)|George Romney]]|birth_name=|birth_date={{Birth date|df=yes|1744|10|27}}|birth_place=London, England|death_date={{Death date and age|1819|05|2|1744|10|27|df=yes}}|death_place=|field=|training=|movement=|works=|spouse=Hugh Lloyd|patrons=[[Charlotte of Mecklenburg-Strelitz|Queen Charlotte]]|awards=|elected=|website=<!-- {{URL|Example.com}} -->}}Si '''Mary Moser''' {{Post-nominals|post-noms=[[Member of the Royal Academy|RA]]}} (27 October 1744 – 2 May 1819) ay isang Ingles na pintor na isa sa pinakatanyag na babaeng artista sa Britanya noong ika-18 siglo. Isa sa dalawang mga babaeng unang miyembrong nagtatag ng Royal Academy noong 1768 (kasama si Angelica Kauffman),si Moser ay nagpipinta ng mga larawan ngunit partikular na kilala siya sa kanyang paglalarawan sa mga [[bulaklak]].<ref name="BritPort">{{cite book |author=Brian Stewart & Mervyn Cutten |title=The Dictionary of Portrait Painters in Britain up to 1920 |publisher=Antique Collectors' Club |year=1997 |isbn=1-85149-173-2}}</ref> == Buhay at Karera == Si Moser ay ipinanganak sa London at sinanay ng kanyang amang isa ring artista na ipinanganak sa Switzerland at enameller na si George Michael Moser (1706–1783), ang mismong dalubhasa sa pagguhit ni George III.<ref>{{Cite web |last=ANDRÉA |first=FERNANDES |date=27 October 2009 |title=Scandalous Academician: Mary Moser |url=https://www.mentalfloss.com/article/23116/scandalous-academician-mary-moser |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221120071717/https://www.mentalfloss.com/article/23116/scandalous-academician-mary-moser |archive-date=20 November 2022 |access-date=25 August 2021 |website=Mentalfloss.com}}</ref> Ang kanyang mga talento ay kitang-kita sa kanyang murang edad: nanalo siya ng kanyang unang medalya sa Society of Arts sa edad na 14,<ref name="Guardian">{{cite news |last=Gibbons |first=Fiachra |date=24 September 2003 |title=Gallery honours pioneering woman painter |newspaper=[[The Guardian]] |location=London |url=https://www.theguardian.com/uk/2003/sep/24/arts.artsnews |accessdate=10 March 2010}}</ref> at regular na nag-eksibit ng mga pirso ng bulaklak, at paminsan-minsan ang mga pinta ng kasaysayan, sa Society of Artists of Great Britain. Gayunpaman, makalipas ang sampung taon, ang kanyang pagkauhaw sa propesyunal na pagkilala ay nagdala sa kanya na sumali kasama ang 35 iba pang mga kapwa niya artista (kabilang ang kanyang ama) sa pagbuo ng Royal Academy, at kasama si Angelica Kauffman, gumanap siya sa aktibong papel sa mga kaganapan.<ref>{{Cite web |last=Bluett |first=Amy |date=2 March 2015 |title=Mary Moser and Angelica Kauffman: the RA's founding women |url=http://www.royalacademy.org.uk/article/mary-moser-and-angelica-kauffman |access-date=17 April 2019 |website=Royal Academy of Arts}}</ref> [[Talaksan:Brooklyn_Museum_-_Flowers_Still_Life_(Jardiniere_of_Flowers)_-_Mary_Moser.jpg|left|thumb|Museo ng Brooklyn – Mga Bulaklak na Buhay Pa Rin (Jardinière ng mga Bulaklak) – Mary Moser]] [[Talaksan:The_Royal_Academicians_in_General_Assembly.png|thumb|''Ang Mga Akademikong Maharlika sa Pangkalahatang Asamblea'' ni Henry Singleton, 1795. Magkatabi sina Moser at Angelica Kauffman sa likuran ng grupo.]] == Pamana == Wala nang iba pang kababaihan ang nahalal bilang ganap na miyembro ng akademya hanggang kay Dame Laura Knight noong 1936.<ref>{{cite web |author= |date=July 2013 |title=Artist of the Month, Dame Laura Knight RA (1877–1970) |url=http://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus?record=ART13732 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221120071724/https://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus/?record=ART13732 |archive-date=20 November 2022 |work=Royal Academy |accessdate=16 October 2017}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Namatay noong 1819]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1744]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 4v17ee1xa44nr8vkip6dqj4uskn0xza 0 338158 2207942 2206693 2026-05-19T13:51:00Z Jojit fb 38 2207942 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|death_cause=|title=|URL=}}Si '''Louise Ingram Rayner''' (21 Hunyo 1832 – 8 Oktubre 1924) ay isang Briton na artista ng watercolour. == Pamilya == Si Rayner ay ipinanganak sa Matlock Bath sa Derbyshire.<ref name="odnb">Simon Fenwick, ‘Rayner, Samuel (1806–1879)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 [http://www.oxforddnb.com/view/article/23211, accessed 14 Feb 2011]</ref> Ang kanyang mga magulang ay sina Samuel Rayner at Ann Rayner (née Manser) na parehong mga kilalang artista, si Samuel ay tinanggap sa eksibisyon sa Royal Academy noong siya ay nasa edad na15. Apat sa kanyang mga kapatid na babae--si Ann ("Nancy"), si Margaret, si Rose at si Frances—at kanyang kapatid na lalaki na si Richard ay kapwa mg artista din. Ang kanyang nakatatandang kapatid na si Ann Ingram Rayner (Nancy) ay may eksibisyon sa Society of Painters in Water Colours at tatlong beses sa Royal Academy. Ang kanyang pamilya ay nakatira sa matlock Bath at Derby hanggang 1842 bago sila lumipat na ng [[Lungsod ng Londres|London]]. == Watercolor == [[Talaksan:Louise_Rayner_-_Cambridge.jpg|left|thumb|Louise Rayner - Simbahan nina St. Mary at St. Michael, Kalye Trumpington, Cambridge. Kulayan ng tubig, 9.5" x 13.5".]] Gayunpaman, noong 1860, ang ginamit niya ay watercolor, na nagkaroon siya ng eksibisyon sa higit 50 taon sa pamamagitan ng mga organisasyon kabilang na ang Society of Lady Artists, The Royal Academy, Royal Watercolour Society at ang Royal Society of British Artists. == Chester == [[Talaksan:Irongate_Louise_Rayner_Derby_Museum.jpg|right|thumb|Irongate – mula 1865 (ngayon ay nasa Derby Museum and Art Gallery )]] Nanirahan siya sa Chester sa lugar ng Cheshire ngunit malawakan siyang naglakbay, nagpipinta ng mga tanawin sa British, noong mga tag-araw mula 1870 at 1880. Ang kanyang mga ipinintang larawan ay sobrang detalyado at napakandang tanawin sa kalye na may katanging "lumang mundo" na karakter ng mga bayan at lungsod sa British sa maunlad na panahon ng Victoria. Ang kanyang mga ipinintang larawan ay kilalang-kilala ngayon bilang imprenta at sa mga jigsaw puzzles. Noong bandang 1910, lumipat sila ng kanyang kapatid na babae sa Tunbridge Wells, at kalaunan sa St Leonards, kung saan siya namatay noong ika-8 ng Oktubre 1924, sa edad na 92. == Mga Koleksyon == Ang mga gawa ni Rayner ay makikita sa koleksyon sa Russell-Cotes Art Gallery & Museum, Bournemouth, Derby Museum and Art Gallery<ref name="dudley">{{cite web |title=Louise J. Rayner (1832–1924) |url=http://www.dudleymall.co.uk/loclhist/rayner/louise.htm |access-date=2015-12-21 |publisher=Dudley Mail}}</ref> at sa Grosvenor Museum, [[:en:Chester|Chester]], kung saan naglalaman ng kanyang 23 watercolor, ang pinakamalaki sa kahit ano pa man na koleksyong pampubliko. == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Namatay noong 1924]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1832]] [[Kategorya:Articles with hCards]] es9qpvqjcpmm35ytr2gh776vaq5dcf0 2207943 2207942 2026-05-19T13:53:22Z Jojit fb 38 2207943 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita tulad watercolour.}} {{Infobox person|death_cause=|title=|URL=}}Si '''Louise Ingram Rayner''' (21 Hunyo 1832 – 8 Oktubre 1924) ay isang [[Briton]] na artista ng watercolour. == Pamilya == Si Rayner ay ipinanganak sa Matlock Bath sa Derbyshire.<ref name="odnb">Simon Fenwick, ‘Rayner, Samuel (1806–1879)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 [http://www.oxforddnb.com/view/article/23211, accessed 14 Feb 2011]</ref> Ang kanyang mga magulang ay sina Samuel Rayner at Ann Rayner (née Manser) na parehong mga kilalang artista, si Samuel ay tinanggap sa eksibisyon sa Royal Academy noong siya ay nasa edad na15. Apat sa kanyang mga kapatid na babae--si Ann ("Nancy"), si Margaret, si Rose at si Frances—at kanyang kapatid na lalaki na si Richard ay kapwa mg artista din. Ang kanyang nakatatandang kapatid na si Ann Ingram Rayner (Nancy) ay may eksibisyon sa Society of Painters in Water Colours at tatlong beses sa Royal Academy. Ang kanyang pamilya ay nakatira sa matlock Bath at Derby hanggang 1842 bago sila lumipat na ng [[Lungsod ng Londres|London]]. == Watercolor == [[Talaksan:Louise_Rayner_-_Cambridge.jpg|left|thumb|Louise Rayner - Simbahan nina St. Mary at St. Michael, Kalye Trumpington, Cambridge. Kulayan ng tubig, 9.5" x 13.5".]] Gayunpaman, noong 1860, ang ginamit niya ay watercolor, na nagkaroon siya ng eksibisyon sa higit 50 taon sa pamamagitan ng mga organisasyon kabilang na ang Society of Lady Artists, The Royal Academy, Royal Watercolour Society at ang Royal Society of British Artists. == Chester == [[Talaksan:Irongate_Louise_Rayner_Derby_Museum.jpg|right|thumb|Irongate – mula 1865 (ngayon ay nasa Derby Museum and Art Gallery )]] Nanirahan siya sa Chester sa lugar ng Cheshire ngunit malawakan siyang naglakbay, nagpipinta ng mga tanawin sa British, noong mga tag-araw mula 1870 at 1880. Ang kanyang mga ipinintang larawan ay sobrang detalyado at napakandang tanawin sa kalye na may katanging "lumang mundo" na karakter ng mga bayan at lungsod sa British sa maunlad na panahon ng Victoria. Ang kanyang mga ipinintang larawan ay kilalang-kilala ngayon bilang imprenta at sa mga jigsaw puzzles. Noong bandang 1910, lumipat sila ng kanyang kapatid na babae sa Tunbridge Wells, at kalaunan sa St Leonards, kung saan siya namatay noong ika-8 ng Oktubre 1924, sa edad na 92. == Mga koleksyon == Ang mga gawa ni Rayner ay makikita sa koleksyon sa Russell-Cotes Art Gallery & Museum, Bournemouth, Derby Museum and Art Gallery<ref name="dudley">{{cite web |title=Louise J. Rayner (1832–1924) |url=http://www.dudleymall.co.uk/loclhist/rayner/louise.htm |access-date=2015-12-21 |publisher=Dudley Mail}}</ref> at sa Grosvenor Museum, [[:en:Chester|Chester]], kung saan naglalaman ng kanyang 23 watercolor, ang pinakamalaki sa kahit ano pa man na koleksyong pampubliko. == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Namatay noong 1924]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1832]] [[Kategorya:Articles with hCards]] c676agyjrc5abj0nq49te9ifq0adiz1 0 338160 2207952 2206702 2026-05-19T14:01:51Z Jojit fb 38 2207952 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{more citations needed|date=Mayo 2026}} {{MOS|date=Mayo 2026}} {{cleanup|date=Mayo 2026|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at isalin ang mga banyagang salita.}} }} {{Infobox Artist|name=Kate Perugini|image=Charles Edward Perugini - Kate.jpg|caption=Charles Perugini's portrait of his wife Kate|birth_name=Catherine Elizabeth Macready Dickens|birth_date={{birth date|1839|10|29|df=y}}|birth_place=[[London]], England|death_date={{death date and age|1929|5|9|1839|10|29|df=y}}|death_place=London, England|education=Bedford College|field=[[Painting]]|training=|movement=|works=|patrons=|awards=|spouse={{Plainlist| * {{marriage|[[Charles Allston Collins]]|1860|1873|reason=died}} * {{marriage|[[Charles Edward Perugini]]|1873|1918|reason=died}} }}|partner=}} [[Talaksan:Kateperugini.jpg|right|thumb|397x397px|''Larawan ni Ginang Kate Perugini'' (1880) ni John Everett Millais]] Si '''Catherine Elizabeth Macready Perugini''' (''née'' '''Dickens'''; 29 October 1839 &#x2013; 9 May 1929) ay isang Ingles na pintor ng [[:en:Victorian_era|Victorian era]] at babaeng anak nila [[:en:Catherine_Dickens|Catherine Dickens]] at [[:en:Charles_Dickens|Charles Dickens]].<ref name="BritPort">{{cite book |author=Brian Stewart & Mervyn Cutten |title=The Dictionary of Portrait Painters in Britain up to 1920 |publisher=Antique Collectors' Club |year=1997 |isbn=1-85149-173-2}}</ref> == Talambuhay == Ipinanganak bilang Catherine Dickens at tinawag na Kate or Katey, siya ang bunsong anak ni Charles Dickens, at ayon sa mga kapatid nito ay siya ang pinakapaboritong anak ng kanyang ama.<ref>{{cite book |author=Hilary Margo Schor |url=https://archive.org/details/dickensdaughtero00scho |title=Dickens and the Daughter of the House |publisher=Cambridge University Press |year=1999 |isbn=978-0-521-44076-9 |place=Cambridge |url-access=registration}}</ref> Iniulat na ipinangalan siya ni Dickens sa kanyang kaibigan, ang aktor na si [[:en:William_Macready|William Macready]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Kate Dickens Perugini |url=https://spartacus-educational.com/PRdickensKT.htm |access-date=2020-03-10 |website=Spartacus Educational}}</ref> Noong bata pa siya, taglay niya ang palayaw na "Lucifer Box" dahil sa pagiging mainitin ang ulo. == Bibliograpiya == * Gladys Storey, (1939) Dickens at Anak na Babae, Frederick Muller, muling inilimbag sa New York, Haskell House, 1971 – memoir ng isang matalik na kaibigan * Lucinda Hawkins, (2006) Katey: Ang Buhay at mga Pag-ibig ng Anak na Artista ni Dickens, Doubleday, London, England. * Lucinda Hawkins, (2013) Paboritong Anak na Babae ni Charles Dickens: Ang Buhay, Pag-ibig, at Sining ni Katey Dickens Perugini, Globe Pequot Press, USA * Lucinda Hawkins, (2018) Ang Artistikong Anak ni Dickens na si Katey: Ang Kanyang Buhay, Pag-ibig at Epekto, Kasaysayan ng Panulat at Espada, London ASIN B07H3V71YR == Mga Ilustrasyon ng mga Gawa == <gallery> Talaksan:Katechalk_Perugini.jpg Talaksan:Agnes_pheobe_burra_KatePerugini.jpg Talaksan:Kate_Perugini.jpg Talaksan:Dora_by_Kate_Perugini.jpg </gallery> == Tingnan Din == * Pamilya Dickens == Mga Sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  [[Kategorya:Kababaihan noong panahong Victoriana]] [[Kategorya:Namatay noong 1929]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1839]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 3zp2ackfrt7k853ce1k11m61ed5xj1m 0 338169 2207954 2207798 2026-05-19T14:26:35Z Jojit fb 38 2207954 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] oeuejl53qtxi1c89tpmmi937hvynged 2207955 2207954 2026-05-19T14:32:38Z Jojit fb 38 2207955 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]]. Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] s1xrh7hl2wzbsldsf4abficq0i4co5s 2207956 2207955 2026-05-19T14:35:39Z Jojit fb 38 2207956 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]].<ref>{{Cite web |last=Francisco |first=Butch |date=Hulyo 4, 2002 |title=More showbiz trivia circa 1968 to 1969 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2002/07/04/167062/more-showbiz-trivia-circa-1968-1969 |access-date=2026-05-19 |website=Philstar.com}}</ref> Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] a2etgwkx4v5hzyb0do6l3kdu93edojb 2207957 2207956 2026-05-19T14:48:04Z Jojit fb 38 2207957 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]].<ref>{{Cite web |last=Francisco |first=Butch |date=Hulyo 4, 2002 |title=More showbiz trivia circa 1968 to 1969 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2002/07/04/167062/more-showbiz-trivia-circa-1968-1969 |access-date=2026-05-19 |website=Philstar.com}}</ref> Sumikat din si [[Helen Gamboa]] bilang "reyna na pop," gayundin sina [[Rosemarie Sonora]], [[Nora Aunor]], at [[Vilma Santos]] bilang mga bagong bituin ng [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|pelikulang Pilipino]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|ng dekada 1960]]. Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] 3ckhsfnh9gtui0ogczkmrjh85w18e6p 2207958 2207957 2026-05-19T14:59:30Z Jojit fb 38 2207958 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]].<ref>{{Cite web |last=Francisco |first=Butch |date=Hulyo 4, 2002 |title=More showbiz trivia circa 1968 to 1969 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2002/07/04/167062/more-showbiz-trivia-circa-1968-1969 |access-date=2026-05-19 |website=Philstar.com}}</ref> Sumikat din si [[Helen Gamboa]] bilang "reyna na pop," gayundin sina [[Rosemarie Sonora]], [[Nora Aunor]], at [[Vilma Santos]] bilang mga bagong bituin ng [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|pelikulang Pilipino]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|ng dekada 1960]]. Inaasahan noon na magiging susunod na "reyna ng pelikula" si Rosemarie Sonora matapos ang kasikatan nina [[Susan Roces]] at [[Amalia Fuentes]], subalit nabago ang takbo ng industriya dahil sa pagdating nina Nora Aunor at Vilma Santos, na naging mga dominanteng artista sa mga sumunod na dekada. Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] ikbh4vd067k210uhdtldnqjndr9qd2c 2207959 2207958 2026-05-19T15:00:17Z Jojit fb 38 2207959 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Francisco |first=Butch |date=Hulyo 4, 2002 |title=More showbiz trivia circa 1968 to 1969 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2002/07/04/167062/more-showbiz-trivia-circa-1968-1969 |access-date=2026-05-19 |website=Philstar.com}}</ref> Sumikat din si [[Helen Gamboa]] bilang "reyna na pop," gayundin sina [[Rosemarie Sonora]], [[Nora Aunor]], at [[Vilma Santos]] bilang mga bagong bituin ng [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|pelikulang Pilipino]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|ng dekada 1960]].<ref name=":3" /> Inaasahan noon na magiging susunod na "reyna ng pelikula" si Rosemarie Sonora matapos ang kasikatan nina [[Susan Roces]] at [[Amalia Fuentes]], subalit nabago ang takbo ng industriya dahil sa pagdating nina Nora Aunor at Vilma Santos, na naging mga dominanteng artista sa mga sumunod na dekada.<ref name=":3" /> Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] jl3uqdjlde19h1s9ipgrarpz9bewqhg 2207960 2207959 2026-05-19T15:04:04Z Jojit fb 38 2207960 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> [[Talaksan:Susan Roces (cropped from poster).jpg|thumb|Si [[Susan Roces]] na tinguriang "Reyna ng Pelikulang Pilipino" ay sumikat noong dekada '60.]] Naging malawak namang ang kulturang shobis at telebisyon kung saab unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Francisco |first=Butch |date=Hulyo 4, 2002 |title=More showbiz trivia circa 1968 to 1969 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2002/07/04/167062/more-showbiz-trivia-circa-1968-1969 |access-date=2026-05-19 |website=Philstar.com}}</ref> Sumikat din si [[Helen Gamboa]] bilang "reyna na pop," gayundin sina [[Rosemarie Sonora]], [[Nora Aunor]], at [[Vilma Santos]] bilang mga bagong bituin ng [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|pelikulang Pilipino]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|ng dekada 1960]].<ref name=":3" /> Inaasahan noon na magiging susunod na "reyna ng pelikula" si Rosemarie Sonora matapos ang kasikatan nina [[Susan Roces]] at [[Amalia Fuentes]], subalit nabago ang takbo ng industriya dahil sa pagdating nina Nora Aunor at Vilma Santos, na naging mga dominanteng artista sa mga sumunod na dekada.<ref name=":3" /> Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] aclrgwxioij50g2g91ki3vfphmrxr39 2207990 2207960 2026-05-20T00:04:39Z Jojit fb 38 2207990 wikitext text/x-wiki <imagemap>File:1960s montage.png|Mula sa itaas na kaliwa paikot pakanan: mga sundalong Amerikano sa panahon ng '''[[Digmaang Biyetnam]]'''; pinangunahan ng '''[[The Beatles]]''' ang Pagsalakay na Britaniko sa pamilihan ng musikang Amerikano na kalauna’y lumaganap sa buong mundo, na makikita rito sa kanilang unang pagdating sa Estados Unidos noong 1964; kalahating milyong tao ang nakilahok sa '''Pistang Woodstock noong 1969'''; '''[[Apollo 11|naglakad sa Buwan]]''' sina [[Neil Armstrong]] at [[Buzz Aldrin]] sa kasagsagan ng [[karera sa Kalawakan|paligsahan sa kalawakan]] noong panahon ng [[Digmaang Malamig]]; naging hudyat ang '''[[Kaguluhan sa Stonewall]]''' ng pagsisimula ng kilusan ng liberasyon ng [[bakla]]; inilunsad ni [[Mao Zedong]] ang planong Dakilang Pagsulong sa [[Tsina]] na nabigo at nagdulot ng malawakang taggutom kung saan tinatayang 15 hanggang 55 milyong tao ang namatay pagsapit ng 1961, at noong 1966 ay sinimulan niya ang '''[[Himagsikang Pangkalinangan]]''', na naglinis sa mga tradisyunal na kaugaliang at kaisipang Tsino; '''[[Pagpatay kay John F. Kennedy|pinaslang]]''' si [[John F. Kennedy]] noong 1963 matapos magsilbi bilang pangulo sa loob ng tatlong taon; at ginawa ni [[Martin Luther King Jr.]] ang kaniyang tanyag na talumpating "I Have a Dream" (Mayroon Akong Pangarap) sa harap ng 250,000 katao..|335x335px|thumb|right rect 2 2 237 166 [[Dugmaang Biyetnam]] rect 240 2 498 166 [[The Beatles]] rect 2 169 192 296 [[Pagpatay kay John F. Kennedy]] rect 196 169 317 296 [[Martsa sa Washington para sa Trabaho at Kalayaan]] rect 321 169 497 296 [[Woodstock]] rect 2 300 117 392 [[Himagsikang Pangkalinangan]] rect 2 393 117 486 [[Dakilang Pagsulong]] rect 122 300 237 486 [[Kaguluhan sa Stonewall]] rect 241 300 497 486 [[Apollo 11]] </imagemap>{{Decadebox|196}} Ang '''dekada 1960''' (binibigkas na "labinsiyam na animnapu"; pinaikli bilang '''d. 1960''' o '''dekada '60''' na kadalasang binibigkas bilang '''dekada''' '''Sisenta''') ay ang dekadang nagsimula noong Enero 1, 1960 at nagtapos noong Disyembre 31, 1969.<ref name="Zeitz">[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml Joshua Zeitz] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106144139/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_32.shtml|date=2010-01-06}} "1964: The Year the Sixties Began", ''American Heritage'', Okt. 2006. (sa Ingles)</ref> Bagaman pinalawak ng mga tagumpay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]] tulad ng [[Yuri Gagarin|pagpapadala ng tao sa]] [[Yuri Gagarin|kalawakan]], pag-ikot sa [[Daigdig]], pagsasagawa ng paglakad sa kalawakan, at [[Paglapag sa buwan|paglapag sa Buwan]] ang larangan ng eksplorasyon, nakilala rin ang dekada 1960 bilang "dekada ng kontra-kultura" sa [[Estados Unidos]] at iba pang [[Mundong Kanluranin|bansang Kanluranin]]. Nagkaroon ng malaking pagbabago sa mga pamantayang panlipunan, kabilang ang relihiyon, [[moralidad]], [[batas]] at kaayusan, [[pananamit]], musika, [[droga]], [[seksuwalidad]], pormalidad, [[Karapatang sibil at pampolitika|karapatang sibil]], pananaw sa tungkuling [[militar]], at [[edukasyon]]. May ilan ding bumabatikos sa dekada bilang panahon ng labis na kalayaan, karangyaan, paghina ng kaayusang panlipunan, at pagluwag ng mga dating bawal sa lipunan. Lumitaw ang iba't ibang uri ng musika, mula sa musikang popular na pinasikat ng [[The Beatles]] at ng tinaguriang ''British Invasion'' (Pasalakay na Britaniko) sa Estados Unidos hanggang sa muling pagsikat ng musikang ''folk'' o [[Tugtuging pambayan|pambayan]], kabilang ang makatang liriko ni [[Bob Dylan]]. Sa Estados Unidos, tinawag din ang dekada bilang "dekadang pangkultura", samantalang sa [[Reyno Unido]], lalo na sa [[Londres]], ito ay nakilala bilang "''Swinging Sixties''" (literal na Sisentang Nagsi-swing). Nagkaroon ang Estados Unidos ng apat na [[Pangulo ng Estados Unidos|pangulo]] sa loob ng dekada: [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], [[Lyndon B. Johnson]], at [[Richard Nixon]]. Malapit nang matapos ang termino ni Eisenhower at umalis siya sa tungkulin noong Enero 1961,<ref name="Barth84Exhaustion">John Barth (1984) intro sa ''The Literature of Exhaustion'', sa ''The Friday Book''. (sa Ingles)</ref><ref>{{cite news |author=Maslin |first=Janet |date=5 Nobyembre 2007 |title=Brokaw Explores Another Turning Point, the '60s |language=en |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |url-status=live |access-date=26 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720205838/https://www.nytimes.com/2007/11/05/books/05masl.html |archive-date=20 Hulyo 2019}}</ref> samantalang pinaslang si Kennedy noong 1963. Ninais ni Kennedy ang mga repormang panlipunan na nakabatay sa Keynesianismo<ref>{{cite magazine |date=31 Disyembre 1965 |title=The Economy: We Are All Keynesians Now |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921004504/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,842353-7,00.html |archive-date=21 Setyembre 2007 |access-date=1 Enero 2011 |magazine=Time |language=en |quote=Keynesianism made its biggest breakthrough under John Kennedy, who, as Arthur Schlesinger reports in A Thousand Days, "was unquestionably the first Keynesian President."}}</ref> at mariing laban sa [[komunismo]]. Naipasa ang mga ito sa ilalim ni Johnson, kabilang ang karapatang sibil para sa mga [[Aprikanong Amerikano]] at serbisyong pangkalusugan para sa matatanda at mahihirap. Sa kabila ng malawakang programang ''Great Society'' (o Dakilang Lipunan), lalo namang hindi nagustuhan si Johnson ng Bagong Kaliwa sa loob at labas ng bansa. Para sa ilan, ang Mayo 1968 ay naging wakas ng tradisyonal na sama-samang pagkilos at simula ng bagong panahon na pinangungunahan ng mga tinaguriang bagong kilusang panlipunan.<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.scribd.com/doc/112409042/The-French-May-and-the-Roots-of-Postmodern-Politics |access-date=2026-05-12 |website=www.scribd.com |language=en}}</ref> Matapos ang [[Himagsikang Cubano|Rebolusyong Kubano]] na pinangunahan ni [[Fidel Castro]], sinubukan ng Estados Unidos na patalsikin ang bagong pinuno sa pamamagitan ng pagsasanay sa mga Kubanong destiyero at pagsalakay sa [[Cuba]]. Dahil dito, nakipag-alyansa ang Cuba sa Unyong Sobyet, isang kalabang bansa ng Estados Unidos, na nagbunga ng pandaigdigang krisis nang maglagay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng mga misil na balistiko sa Cuba, tulad ng paglalagay ng Estados Unidos ng mga misi sa [[Turkiya]]. Nagbanta ito ng posibilidad ng Ikatlong Digmaang Pandaigdig. Gayunman, matapos ang negosasyon sa pagitan ng Estados Unidos at USSR, nagkasundo ang magkabilang panig na alisin ang kanilang mga sandata at naiwasan ang posibleng digmaang nuklear. Pagkatapos ng pagpaslang kay Kennedy, ang tuwirang tensiyon sa pagitan ng dalawang ''superpower'' o makapangyarihang bansa na Estados Unidos at Unyong Sobyet ay naging paligsahan sa pamamagitan ng mga digmaang proksi, pagpopondo sa mga [[insureksiyon]], pagtatatag ng mga papet na pamahalaan, at pagpapalawak ng impluwensiya lalo na sa [[Amerikang Latino]], [[Aprika]], at [[Asya]]. Ang "[[Digmaang Malamig]]" ang nangibabaw sa geopolitika ng mundo sa buong dekada. Sinimulan ng [[Silangang Alemanya]] ang pagtatayo ng [[Pader ng Berlin]] noong 1961. Dumaan naman ang Aprika sa panahon ng matinding pagbabagong pampolitika nang makamit ng 42 bansa ang kalayaan mula sa mga kolonyalistang Europeo, kabilang ang 22 bansang humiwalay sa imperyong kolonyal ng [[Pransiya]], 12 mula sa [[Imperyong Britaniko]], lima mula sa [[Portugal]], at tatlo mula sa [[Belhika]]. Ang mabigat na papel ng Estados Unidos sa [[Digmaang Biyetnam]] ay nagbunsod sa kilusang laban sa digmaan at malawakang [[protesta]] ng mga [[estudyante]] sa iba't ibang panig ng mundo, na umabot sa rurok noong mga protesta ng 1968. Nasaksihan naman ng [[Tsina]] ang pagtatapos ng ''Great Leap Forward'' (o Dakilang Pagsulong) ni [[Mao Zedong]] noong 1962, na nagdulot ng matinding [[taggutom]] at pagkamatay ng napakaraming Tsino sa isa sa pinakamapaminsalang taggutom sa kasaysayan ng [[sangkatauhan]]. Sinundan ito ng Rebolusyong Pangkultura mula 1966 hanggang 1976. Layunin nitong mapanatili ang komunismong Tsino sa pamamagitan ng pag-aalis sa mga bakas ng [[kapitalismo]] at tradisyunal na elemento sa lipunang Tsino. Nagresulta ito sa pag-aresto sa maraming pulitiko, pagpatay sa milyun-milyong sibilyan at minoryang etniko, at pagkawasak ng maraming gusali, [[artepakto]], at materyal na pangkasaysayan at pangkultura hanggang sa kamatayan ni Mao. [[Talaksan:Asean Declaration On 8 August 1967.webm|left|thumb|Isang bidyo mula sa isang estasyong pambalita sa telebisyon sa Taylandiya na dinodokumento ang seremonya ng pagpapahayag ng ASEAN.]] Sa [[Timog-silangang Asya]] naman noong 1967, naitayo ng [[Indonesya]], [[Malaysia|Malaysiya]], [[Pilipinas]], [[Singapore|Singapur]], at [[Taylandiya]] ang ASEAN (Association of Southeast Asian Nations o [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]])<ref name=":0">{{Cite web |title=The Founding of ASEAN |url=https://asean.org/the-founding-of-asean/ |access-date=Mayo 13, 2026 |website=asean.org}}</ref> para sa pagpapalago ng ekonomiya ng Timog-Silangang Asya, payapang pakikipamuhay ng kapwa bansa at pagsunod sa mga pandaigdigang pamantayan.<ref>{{Cite web |title=Overview – ASSOCIATION OF SOUTHEAST ASIAN NATIONS |url=https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2004_2009/documents/fd/04_asean-generalin/04_asean-generalinfo.pdf}} (sa Ingles)</ref> Naitatag ang ASEAN sa [[Bangkok]], Taylandiya nang pumirma ng dokumento ng diputadong punong ministro ng Malaysiya at ng mga ministro ng ugnayang panlabas ng Indonesya, Pilipinas, Singapur, at Taylandiya.<ref name=":0" /> Sa pagtatapos ng dekada 1950, nagsimulang sumigla ang [[ekonomiya]] ng muling itinayong [[Europa]] matapos ang digmaan. Pinaliit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ang pagitan ng mga uring panlipunan at halos naglaho ang mga labi ng dating [[pyudal]] na [[maharlika]]. Ang umuunlad na [[Uring manggagawa|uring manggagawang]] nakaaangat, na naging bagong uri ng [[gitnang uri]], sa Kanlurang Europa ay nagkaroon ng kakayahang bumili ng radyo, telebisyon, refrigerator, at mga sasakyang de-motor. Mabilis ding umunlad ang Unyong Sobyet at iba pang bansang kabilang sa [[Pakto ng Varsovia|Paktong Warsaw]] matapos makabangon mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Umabot sa karaniwang 6% kada taon ang paglago ng tunay na [[GDP]] sa ikalawang kalahati ng dekada, at sa kabuuan ay sumigla ang pandaigdigang ekonomiya noong dekada 1960 dahil sa paglawak ng gitnang uri at pagdami ng mga bagong [[Teknolohiya|teknolohiyang]] [[pambahay]]. Noong dekada 1960, naging mahalagang bahagi ng modernong pamumuhay ang telepono habang mabilis na lumalawak ang pandaigdigang ''network'' ng [[komunikasyon]]. Sa panahong ito, dumami nang husto ang mga koneksyon ng [[telepono]] sa buong mundo; sa Estados Unidos lamang ay umabot na sa mahigit 80 milyong nakakabit na telepono pagsapit ng dekada 1960.<ref>{{Cite web |title=1870s – 1940s: Telephone {{!}} Imagining the Internet {{!}} Elon University |url=https://www.elon.edu/u/imagining/time-capsule/150-years/back-1870-1940/ |access-date=2026-05-15 |website=www.elon.edu}}</ref> Unti-unti ring napalitan ang mga lumang manu-manong ''switchboard'' ng mas modernong awtomatikong at sistemang teleponong ''touch-tone'' (tumutuno kapag pinipindot), na unang ipinakilala noong 1963. Lumawak din ang kakayahan ng ''long-distance'' (o mahabang-distansya) at internasyonal na pagtawag dahil sa mga kableng submarino at mga satelayt pangkomunikasyon gaya ng Telstar. Tinatayang nasa humigit-kumulang 160 milyong koneksiyon ng telepono ang mayroon sa buong mundo noong dekada 1960.<ref>{{Cite web |last=Caffrey |first=Cait |date=2024 |title=Telephone {{!}} History {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-05-15 |website=EBSCO |language=en}}</ref> [[Talaksan:09627jfCity Rizal Avenue Capitan Pepe Manila Streets Landmarksfvf 03.jpg|thumb|Naging sentro Avenida (o Abenida Rizal) sa Maynila ng komersyo at aliwan.]] Nakaranas ang Pilipinas noong dekada '60 ng panahon ng [[urbanisasyon]], paglago ng ekonomiya, at masiglang kulturang popular.<ref>{{Cite web |last=Villar |first=Manny |author-link=Manny Villar |date=2022-02-16 |title=The swinging 60s |url=https://mb.com.ph//2022/2/16/the-swinging-60s?.com |access-date=2026-05-13 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Itinuturing noon ang bansa bilang isa sa mga umuusbong na ekonomiya sa Asya dahil sa paggawa ng mga produktong konsumer, pagpoproseso ng hilaw na materyales, at pagkakaroon ng mga planta para sa sasakyan at kagamitang pambahay. Naging sentro ng komersiyo at aliwan ang [[Abenida Rizal|Avenida]] sa [[Maynila]], kung saan matatagpuan ang mga sinehan, tindahan, at restoran na dinarayo ng publiko. Sumigla rin ang industriya ng pelikula sa pamamagitan ng mga kompanyang gaya ng [[Sampaguita Pictures]] at [[LVN Pictures]]. Bagaman, hindi na nasa [[monopolyo]] ng malalaking istudiyo ang industriya ng pelikula, at dekada '60 ay nagbigay daan sa mga bago malayang prodyuser ng pelikula.<ref name=":2">{{Cite web |title=History of Philippine Cinema |url=https://sdfilipinocinema.org/philippine-cinema-history/ |access-date=2026-05-18 |website=San Diego Filipino Cinema |language=en-US}}</ref> Nagkaroon din ng bago at ibang uri o ''genre'' ng pelikula tulad ng [[musikal]], [[Aksiyon (kathang-isip)|aksyon]] at bomba (o mga pelikulang ''[[Pornograpiya|soft-porn]]'').<ref name=":2" /> Malaki rin ang impluwensiya ng kulturang Kanluranin sa kabataang Pilipino, lalo na sa musika at [[moda]], sa panahon ng kasikatan ng ''[[rock and roll]]'' at ng pagbisita ng [[The Beatles]] sa bansa noong 1965. [[Talaksan:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|left|thumb|Si Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962 na nasangkot sa iskandalong Stonehill kasama din ang magiging Pangulong Ferdinan Marcos at dating Pangulong Carlos P. Garcia]] Sa kabila ng paglago ng ekonomiya ng Pilipinas, nanatili ang malawak na agwat ng mayaman at mahirap at laganap ang katiwalian sa pamahalaan. Naging tampok sa dekada ang [[Eskandalong Stonehill|iskandalong Stonehill]], na naglantad ng ugnayan ng negosyo at pulitika sa bansa. Nasangkot dito ang matataas na opisyal ng pamahalaan, kabilang sina [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Diosdado Macapagal]],<ref name="Kasaysayan9ch2">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn. |publisher=Asia Publishing Company Limited |year=1998 |editor-last=Magno |editor-first=Alexander R. |location=Hong Kong |language=en |chapter=A Web of Corruption}}</ref> ang magiging Pangulong si Ferdinand Marcos,<ref name="Kasaysayan9ch22">{{Cite book |title=Kasaysayan, The Story of the Filipino People Volume 9:A Nation Reborn.|publisher=Asia Publishing Company Limited|year=1998|editor-last=Magno|editor-first=Alexander R.|location=Hong Kong|chapter=A Web of Corruption|language=en}}</ref> at dating Pangulong [[Carlos P. Garcia]],<ref name="SaraSolivenDeGuzman20140526">{{Cite news |url=https://www.philstar.com/opinion/2014/05/26/1327283/ghost-past-stonehill-scandal|title=A ghost from the past – the Stonehill scandal|last=Soliven De Guzman|first=Sara|date=2014-05-26|work=The [[Philippine Star]]|access-date=2019-01-25|language=en}}</ref> na inakusahang tumanggap ng suhol kapalit ng pagprotekta sa malawak na imperyo ng negosyo ni Harry Stonehill na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $50 milyon. Sa panahong ito rin mabilis na umangat si [[Ferdinand Marcos]] mula sa pagiging senador at Pangulo ng Senado hanggang sa pagkahalal bilang pangulo noong 1965. Lumawak ang paggamit ng pelikula at midyang panlahat sa kampanyang pampolitika, habang lumalala naman ang aktibismo, protesta, at armadong kilusan. Noong 1968, muling itinatag ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]] sa pamumuno ni [[Jose Maria Sison]], at sumunod naitatag ang [[Bagong Hukbong Bayan]].<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=The Turbulent ’60s and Marcos’ Ascent to Power |url=https://subselfie.com/2020/09/11/the-turbulent-60s-and-marcos-ascent-to-power/ |access-date=2026-05-13 |website=SubSelfie |language=en}}</ref> Ang mga pangyayaring ito ang naging ilan sa mga ugat ng krisis pampolitika na hahantong sa deklarasyon ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Batas Militar]] noong dekada 1970. Sa larangan ng [[Musika ng Pilipinas|musika sa Pilipinas]], naging ikono ang mga awiting Pilipino tulad ng "Pitong Gatang" (1960) sa komposisyon nina [[Levi Celerio]] at Tony Marquez, na isinulat sa para sa pelikula ni [[Fernando Poe Jr.|Fernando Poe Jr]]. na may kaparehong pangalan na inawit naman ni [[Fred Panopio]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Gil |first=Baby A. |date=Hulyo 28, 2016 |title=30 iconic Filipino songs |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/07/28/1607259/30-iconic-filipino-songs |access-date=2026-05-13 |website=Philstar.com}}</ref> Ang isa pang ikonong awit nina Celerio at Marquez ang "Sapagka’t Kami Ay Tao Lamang" na inawit ni Ric Manrique Jr. noong 1963.<ref name=":1" /> Gayon din, ikono ang awiting "A Million Thanks To You" na ginawa ni Alice Doria Gamilla at inawit ni Pilita Corrales na naging ikono dahil sa tatak ni Pilita na pagliyad habang inaawit ito. Bukod dito, ito ang unang komposisyong Pilipino sa wikang Ingles na sumikat na nasa estrukturang Kanluranin.<ref name=":1" /> [[Talaksan:Susan Roces (cropped from poster).jpg|thumb|Si [[Susan Roces]] na tinguriang "Reyna ng Pelikulang Pilipino" ay sumikat noong dekada '60.]] Naging malawak naman ang kulturang shobis at telebisyon kung saan unang ipinakilala ng [[ABS-CBN]] ang telebisyong may kulay sa Pilipinas noong 1966.<ref>{{Cite web |last=Maglipon |first=Jo-Ann Q. |date=Hulyo 12, 2020 |title=12 unforgettable ABS-CBN Station IDs through the years |url=https://www.pep.ph/news/local/151368/abs-cbn-station-id-a710-20200712-lfrm3 |access-date=2026-05-19 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Kabilang sa mga sikat na programa noon ang ''Oras ng Ligaya'', ''Kuwarto o Kahon'', at ''[[Tawag ng Tanghalan]]'', habang kinikilalang "reyna ng telebisyon" si [[Sylvia La Torre]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Francisco |first=Butch |date=Hulyo 4, 2002 |title=More showbiz trivia circa 1968 to 1969 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2002/07/04/167062/more-showbiz-trivia-circa-1968-1969 |access-date=2026-05-19 |website=Philstar.com}}</ref> Sumikat din si [[Helen Gamboa]] bilang "reyna na pop," gayundin sina [[Rosemarie Sonora]], [[Nora Aunor]], at [[Vilma Santos]] bilang mga bagong bituin ng [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|pelikulang Pilipino]] [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1960|ng dekada 1960]].<ref name=":3" /> Inaasahan noon na magiging susunod na "reyna ng pelikula" si Rosemarie Sonora matapos ang kasikatan nina [[Susan Roces]] at [[Amalia Fuentes]], subalit nabago ang takbo ng industriya dahil sa pagdating nina Nora Aunor at Vilma Santos, na naging mga dominanteng artista sa mga sumunod na dekada.<ref name=":3" /> Sa Reyno Unido, nagwagi sa kapangyarihan ang [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Partido]] [[Partido Laborista (Reyno Unido)|Laborista]] noong 1964 sa pamumuno ni [[Harold Wilson]] bilang punong ministro sa malaking bahagi ng dekada.<ref>Arthur Marwick, ''The Sixties: Cultural Revolution in Britain, France, Italy, and the United States, c.1958-c.1974'' (Oxford: Oxford University Press, 1998, {{ISBN|978-0-19-210022-1}}), 247–248. (sa Ingles)</ref> Sa Pransiya, ang mga protesta noong 1968 ay nagdulot ng pansamantalang pag-alis ni [[Charles de Gaulle]] sa bansa.<ref name="Erlanger 2008">{{cite news |last=Erlanger |first=Steven |date=29 Abril 2008 |title=May 1968 – a watershed in French life |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |url-status=live |access-date=31 Agosto 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110416072914/http://www.nytimes.com/2008/04/29/world/europe/29iht-france.4.12440504.html |archive-date=16 Abril 2011}}</ref> Nabuo naman ng [[Italya]] ang unang pamahalaang kaliwa-sa-gitna noong Marso 1962, at naging punong ministro si [[Aldo Moro]] noong 1963. Ang mga pinuno ng Unyong Sobyet sa dekadang ito ay sina [[Nikita Khrushchev]] hanggang 1964 at [[Leonid Brežnev|Leonid Brezhnev]]. Sa loob ng dekada 1960, tumaas ang populasyon ng mundo mula 3.0 bilyon tungo sa 3.7 bilyong katao. Tinatayang may humigit-kumulang 1.15 bilyong ipinanganak at 500 milyong namatay sa panahong iyon. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Ika-20 siglo]] [[Kategorya:Dekada 1960]] sf2rkoe5bqgsjsboowy48knjpnjcqrs 0 338220 2207995 2207662 2026-05-20T00:10:40Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Raya (grupo)]] sa [[Raya]]: walang ibang artikulong may pamagat na Raya 2207662 wikitext text/x-wiki {{Short description|Filipino girl group}}{{Infobox musical artist|name=RAYA|image=|caption=|origin=[[Pilipinas]]|genre=[[P-Pop]], [[OPM]], Pop, Dance-pop, Hip hop|years_active=2025–kasalukuyan|label=[[Viva Records]]|associated_acts=}} '''RAYA''' ay isang siyam na miyembro na Pilipinong [[babaeng pangkat]] sa musika na nasa ilalim ng [[Viva Records]] at Viva Artists Agency. Kilala sila sa larangan ng P-Pop bilang "'''Gems of P-Pop'''" dahil sa kanilang masigla, may kumpiyansa, at nagbibigay-kapangyarihan na istilo.<ref>{{cite web |title=RAYA |url=https://www.vivaartistsagency.ph/artists/raya |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Viva Artists Agency}}</ref><ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> Ang pangalan ng grupo ay mula sa lumang salitang Tagalog na "'''Hiraya'''", na ang ibig sabihin ay pag-asa, pangarap, at adhikain.<ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang RAYA noong 2025 sa pamamagitan ng pambansang audisyon na inorganisa ng Viva Artists Agency.<ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> Una silang nakakuha ng pansin sa pamamagitan ng pre-debut single na "'''Bongga Ka Day'''" na inilabas noong Enero 2025. Opisyal na nagpasimula ang pangkat noong Abril 2025 sa kantang "'''Bling!'''", isang masiglang na kanta tungkol sa tiwala sa sarili na nakapasok sa Spotify Viral 50 sa Pilipinas.<ref>{{cite web |date=15 Abril 2025 |title=RAYA Shine In Debut Single “BLING,” To Release Music Video |url=https://billboardphilippines.com/music/news/raya-shine-in-debut-single-bling-to-release-music-video/ |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Billboard Philippines}}</ref> Noong Agosto 2025, inilabas nila ang kanilang ikalawang single na "'''Diva Diba'''", isang matapang na awit ng lakas ng kababaihan.<ref>{{cite web |title=RAYA To Release New Single "Diva Diba" |url=https://billboardphilippines.com/music/news/raya-new-single-diva-diba/ |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Billboard Philippines}}</ref> Noong Marso 2026, inilabas ng RAYA ang "'''Get Me'''", isang masigla at masaya na bersyon ng klasikong awit ng [[MYMP]]. Ginamit ito bilang opisyal na awit para sa Viva One teleserye na ''My Husband is a Mafia Boss''.<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=00pwwOeoJUA|title=RAYA - Get Me (Official Lyric Video)|publisher=Viva Records|access-date=17 Mayo 2026}}</ref> == Mga Miyembro == * Ash * Jemima * Anna * Priscilla * Aviona * Rona * Kash * Sofia * Abel == Diskograpiya == === Mga Single === * "Bongga Ka Day" (2025) – Pre-debut * "Bling!" (2025) – Unang opisyal na awit * "Diva Diba" (2025) * "Get Me" (2026) – Awit para sa ''My Husband is a Mafia Boss'' == Mga Sanggunian == {{Reflist}} == Mga Panlabas na Link == * [https://www.instagram.com/rayaphofficial/ Official Instagram] * [https://www.youtube.com/@RAYAphofficial Official YouTube] * [https://www.facebook.com/RAYAphofficial/ Official Facebook] * [https://www.vivaartistsagency.ph/artists/raya Official Profile – Viva Artists Agency] egp0m65k7kgu1ufabn6acu3m1ut3q2t 2207998 2207995 2026-05-20T00:11:26Z Jojit fb 38 2207998 wikitext text/x-wiki {{Short description|Filipino girl group}}{{Infobox musical artist|name=RAYA|image=|caption=|origin=[[Pilipinas]]|genre=[[P-Pop]], [[OPM]], Pop, Dance-pop, Hip hop|years_active=2025–kasalukuyan|label=[[Viva Records]]|associated_acts=}} Ang '''RAYA''' ay isang siyam na miyembro na Pilipinong [[babaeng pangkat]] sa musika na nasa ilalim ng [[Viva Records]] at Viva Artists Agency. Kilala sila sa larangan ng P-Pop bilang "'''Gems of P-Pop'''" dahil sa kanilang masigla, may kumpiyansa, at nagbibigay-kapangyarihan na istilo.<ref>{{cite web |title=RAYA |url=https://www.vivaartistsagency.ph/artists/raya |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Viva Artists Agency}}</ref><ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> Ang pangalan ng grupo ay mula sa lumang salitang Tagalog na "'''Hiraya'''", na ang ibig sabihin ay pag-asa, pangarap, at adhikain.<ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang RAYA noong 2025 sa pamamagitan ng pambansang audisyon na inorganisa ng Viva Artists Agency.<ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> Una silang nakakuha ng pansin sa pamamagitan ng pre-debut single na "'''Bongga Ka Day'''" na inilabas noong Enero 2025. Opisyal na nagpasimula ang pangkat noong Abril 2025 sa kantang "'''Bling!'''", isang masiglang na kanta tungkol sa tiwala sa sarili na nakapasok sa Spotify Viral 50 sa Pilipinas.<ref>{{cite web |date=15 Abril 2025 |title=RAYA Shine In Debut Single “BLING,” To Release Music Video |url=https://billboardphilippines.com/music/news/raya-shine-in-debut-single-bling-to-release-music-video/ |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Billboard Philippines}}</ref> Noong Agosto 2025, inilabas nila ang kanilang ikalawang single na "'''Diva Diba'''", isang matapang na awit ng lakas ng kababaihan.<ref>{{cite web |title=RAYA To Release New Single "Diva Diba" |url=https://billboardphilippines.com/music/news/raya-new-single-diva-diba/ |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Billboard Philippines}}</ref> Noong Marso 2026, inilabas ng RAYA ang "'''Get Me'''", isang masigla at masaya na bersyon ng klasikong awit ng [[MYMP]]. Ginamit ito bilang opisyal na awit para sa Viva One teleserye na ''My Husband is a Mafia Boss''.<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=00pwwOeoJUA|title=RAYA - Get Me (Official Lyric Video)|publisher=Viva Records|access-date=17 Mayo 2026}}</ref> == Mga miyembro == * Ash * Jemima * Anna * Priscilla * Aviona * Rona * Kash * Sofia * Abel == Diskograpiya == === Mga Single === * "Bongga Ka Day" (2025) – Pre-debut * "Bling!" (2025) – Unang opisyal na awit * "Diva Diba" (2025) * "Get Me" (2026) – Awit para sa ''My Husband is a Mafia Boss'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.instagram.com/rayaphofficial/ Official Instagram] * [https://www.youtube.com/@RAYAphofficial Official YouTube] * [https://www.facebook.com/RAYAphofficial/ Official Facebook] * [https://www.vivaartistsagency.ph/artists/raya Official Profile – Viva Artists Agency] pa4jbsbiwdfu94b3ol9ys3ldybdiaem 2208002 2207998 2026-05-20T00:13:02Z Jojit fb 38 2208002 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{notability|date=Mayo 2026}} {{primary sources|date=Mayo 2026}} }} {{Infobox musical artist|name=RAYA|image=|caption=|origin=[[Pilipinas]]|genre=[[P-Pop]], [[OPM]], Pop, Dance-pop, Hip hop|years_active=2025–kasalukuyan|label=[[Viva Records]]|associated_acts=}} Ang '''RAYA''' ay isang siyam na miyembro na Pilipinong [[babaeng pangkat]] sa musika na nasa ilalim ng [[Viva Records]] at Viva Artists Agency. Kilala sila sa larangan ng P-Pop bilang "'''Gems of P-Pop'''" dahil sa kanilang masigla, may kumpiyansa, at nagbibigay-kapangyarihan na istilo.<ref>{{cite web |title=RAYA |url=https://www.vivaartistsagency.ph/artists/raya |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Viva Artists Agency}}</ref><ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> Ang pangalan ng grupo ay mula sa lumang salitang Tagalog na "'''Hiraya'''", na ang ibig sabihin ay pag-asa, pangarap, at adhikain.<ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> == Kasaysayan == Itinatag ang RAYA noong 2025 sa pamamagitan ng pambansang audisyon na inorganisa ng Viva Artists Agency.<ref>{{cite web |title=P-Pop Girl Group Raya on Becoming the Gems of P-Pop |url=https://thebeat.asia/manila/vibe/pop-culture/ppop-raya-up-and-coming |access-date=17 Mayo 2026}}</ref> Una silang nakakuha ng pansin sa pamamagitan ng pre-debut single na "'''Bongga Ka Day'''" na inilabas noong Enero 2025. Opisyal na nagpasimula ang pangkat noong Abril 2025 sa kantang "'''Bling!'''", isang masiglang na kanta tungkol sa tiwala sa sarili na nakapasok sa Spotify Viral 50 sa Pilipinas.<ref>{{cite web |date=15 Abril 2025 |title=RAYA Shine In Debut Single “BLING,” To Release Music Video |url=https://billboardphilippines.com/music/news/raya-shine-in-debut-single-bling-to-release-music-video/ |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Billboard Philippines}}</ref> Noong Agosto 2025, inilabas nila ang kanilang ikalawang single na "'''Diva Diba'''", isang matapang na awit ng lakas ng kababaihan.<ref>{{cite web |title=RAYA To Release New Single "Diva Diba" |url=https://billboardphilippines.com/music/news/raya-new-single-diva-diba/ |access-date=17 Mayo 2026 |publisher=Billboard Philippines}}</ref> Noong Marso 2026, inilabas ng RAYA ang "'''Get Me'''", isang masigla at masaya na bersyon ng klasikong awit ng [[MYMP]]. Ginamit ito bilang opisyal na awit para sa Viva One teleserye na ''My Husband is a Mafia Boss''.<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=00pwwOeoJUA|title=RAYA - Get Me (Official Lyric Video)|publisher=Viva Records|access-date=17 Mayo 2026}}</ref> == Mga miyembro == * Ash * Jemima * Anna * Priscilla * Aviona * Rona * Kash * Sofia * Abel == Diskograpiya == === Mga Single === * "Bongga Ka Day" (2025) – Pre-debut * "Bling!" (2025) – Unang opisyal na awit * "Diva Diba" (2025) * "Get Me" (2026) – Awit para sa ''My Husband is a Mafia Boss'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.instagram.com/rayaphofficial/ Official Instagram] * [https://www.youtube.com/@RAYAphofficial Official YouTube] * [https://www.facebook.com/RAYAphofficial/ Official Facebook] * [https://www.vivaartistsagency.ph/artists/raya Official Profile – Viva Artists Agency] {{uncategorized}} pnke1f8cx1i7n6m5i987qjrvmg7pjpu 0 338239 2208036 2207883 2026-05-20T03:21:22Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Mga talampas ng Kaimur]] 2208036 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mga talampas ng Kaimur]] oo9jvh1afej6ju4d0z55dys7eqglrwa 2 338248 2208045 2207920 2026-05-20T03:54:37Z GinawaSaHapon 102500 Removed redirect to [[Katinig na tunog-R]] 2208045 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa ponetika, katinig na pagilid ang katinig kung saan dumadaloy ang hangin sa magkabilang-gilid ng bibig dahil sa pagharang ng dila sa gitna. Halimbawa nito sa wikang Tagalog ang tunog na {{IPA|[l]}}, na maririnig sa mga salitang tulad ng ''lalaki''. Naiiba ito sa mga katinig na pagitna, kung saan dumadaan naman ang hangin sa gitna ng bibig. Bahagi ng mga likidong katinig, marami sa mga katinig na pagilid ang nabubuo sa pamamagitan ng pagdampi ng dila sa itaas na ngipin o gilagid, bukod sa iba pang mga lugar ng artikulasyon. Pinakakaraniwan sa mga wika ng mundo ang mga katinig na palapit, bagamat karaniwan din ang mga katinig na pasara-sutsot at pasutsot sa ilang bahagi ng mundo, simpleng katinig na pakatal sa mga katutubong wika ng Australia, at maging mga katinig na pitik sa ilang mga wika sa Aprika tulad ng wikang Xhosa at Zulu. == Wika == == Uri == == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} dki71ki97itn1qrcjegv9ryuxw1700o 2208047 2208045 2026-05-20T03:57:35Z GinawaSaHapon 102500 2208047 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katínig na pagilíd''' o '''laterál''' ang [[katinig]] kung saan dumadaloy ang hangin sa magkabilang-gilid ng bibig dahil sa pagharang ng [[dila]] sa gitna. Halimbawa nito sa [[wikang Tagalog]] ang tunog na {{IPA|[l]}}, na maririnig sa mga salitang tulad ng ''lalaki''. Naiiba ito sa mga [[katinig na pagitna]], kung saan dumadaan naman ang hangin sa gitna ng bibig. Bahagi ng mga [[likidong katinig]], marami sa mga katinig na pagilid ang nabubuo sa pamamagitan ng pagdampi ng dila sa [[Katinig sa ngipin|itaas na ngipin]] o [[Katinig sa gilagid|gilagid]], bukod sa iba pang mga [[lugar ng artikulasyon]]. Pinakakaraniwang mga katinig na pagilid sa mga wika ng mundo ang mga [[katinig na palapit]], bagamat karaniwan din ang mga [[katinig na pasara-sutsot]] at [[Katinig na pasutsot|pasutsot]] sa ilang bahagi ng mundo, [[simpleng katinig na pakatal]] sa [[mga katutubong wika ng Australia]], at maging mga [[katinig na pitik]] sa ilang mga wika sa Aprika tulad ng [[wikang Xhosa]] at [[Wikang Zulu|Zulu]]. == Wika == == Uri == == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} 8jjzpuh7r8y19kfshozmvaxuow5hhjm 0 338252 2207962 2026-05-19T15:08:06Z Seav 4 Inilipat ni Seav ang pahinang [[Kanlurang Bicutan, Taguig]] sa [[Kanlurang Bicutan]] 2207962 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kanlurang Bicutan]] 36zc5dtrk3v27j6g8tf7gugfywvwn4d 1 338253 2207964 2026-05-19T15:08:06Z Seav 4 Inilipat ni Seav ang pahinang [[Usapan:Kanlurang Bicutan, Taguig]] sa [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 2207964 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Usapan:Kanlurang Bicutan]] 9aowjpfg6ux430hwracb5hu3ju9n5et 0 338254 2207971 2026-05-19T16:20:53Z Sharktube2000 161034 Bagong pahina: Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagam... 2207971 wikitext text/x-wiki Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. 8tqe3dnjcnqr22jxbc5jqw073kvgkxd 2207972 2207971 2026-05-19T16:43:21Z Sharktube2000 161034 /* */ 2207972 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | taxon = '''''Deinosuchus''''' | fossil_range = Huling [[Kretasiko]], {{fossilrange|Campanian}}<small>Posibleng rekord noong Campanian<ref>{{cite journal |last1=Mohler |first1=B.F. |last2=McDonald |first2=A.T. |last3=Wolfe |first3=D.G. |date=2021 |title=First remains of the enormous alligatoroid ''Deinosuchus'' from the Upper Cretaceous Menefee Formation, New Mexico |journal=PeerJ |volume=9 |article-number=e11302 |doi=10.7717/peerj.11302 |pmid=33981505 |pmc=8080887 |doi-access=free}}</ref></small> | image = Deinosuchus hatcheri - Natural History Museum of Utah - DSC07251.JPG | image_caption = Muling itinayong kalansay ng ''D. hatcheri'' sa Natural History Museum of Utah | authority = Holland, 1909 | subdivision_ranks = Subgroups }} Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. e02pelb4ol2jhld07zub08jgl887eu2 2207974 2207972 2026-05-19T16:46:46Z Sharktube2000 161034 /* */ 2207974 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | taxon = '''''Deinosuchus''''' | fossil_range = Huling [[Kretasiko]], {{fossilrange|Campanian}}<small>Posibleng rekord noong Campanian<ref>{{cite journal |last1=Mohler |first1=B.F. |last2=McDonald |first2=A.T. |last3=Wolfe |first3=D.G. |date=2021 |title=First remains of the enormous alligatoroid ''Deinosuchus'' from the Upper Cretaceous Menefee Formation, New Mexico |journal=PeerJ |volume=9 |article-number=e11302 |doi=10.7717/peerj.11302 |pmid=33981505 |pmc=8080887 |doi-access=free}}</ref></small> | image = Deinosuchus hatcheri - Natural History Museum of Utah - DSC07251.JPG | image_caption = Muling itinayong kalansay ng ''D. hatcheri'' sa Natural History Museum of Utah | authority = Holland, 1909 | subdivision_ranks = Subgroups }} Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. {{stub}} ssrykna6khxh07vdsn263l5h527row6 2208029 2207974 2026-05-20T03:05:30Z AsianStuff03 125864 /* */ + mga sanggunian 2208029 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | taxon = '''''Deinosuchus''''' | fossil_range = Huling [[Kretasiko]], {{fossilrange|Campanian}}<small>Posibleng rekord noong Campanian<ref>{{cite journal |last1=Mohler |first1=B.F. |last2=McDonald |first2=A.T. |last3=Wolfe |first3=D.G. |date=2021 |title=First remains of the enormous alligatoroid ''Deinosuchus'' from the Upper Cretaceous Menefee Formation, New Mexico |journal=PeerJ |volume=9 |article-number=e11302 |doi=10.7717/peerj.11302 |pmid=33981505 |pmc=8080887 |doi-access=free}}</ref></small> | image = Deinosuchus hatcheri - Natural History Museum of Utah - DSC07251.JPG | image_caption = Muling itinayong kalansay ng ''D. hatcheri'' sa Natural History Museum of Utah | authority = Holland, 1909 | subdivision_ranks = Subgroups }} Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} muqa91d3gqqg75xx8usx9vzq1p3r8qp 2208030 2208029 2026-05-20T03:06:31Z AsianStuff03 125864 added [[Category:Mga prehistorikong reptilya]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208030 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | taxon = '''''Deinosuchus''''' | fossil_range = Huling [[Kretasiko]], {{fossilrange|Campanian}}<small>Posibleng rekord noong Campanian<ref>{{cite journal |last1=Mohler |first1=B.F. |last2=McDonald |first2=A.T. |last3=Wolfe |first3=D.G. |date=2021 |title=First remains of the enormous alligatoroid ''Deinosuchus'' from the Upper Cretaceous Menefee Formation, New Mexico |journal=PeerJ |volume=9 |article-number=e11302 |doi=10.7717/peerj.11302 |pmid=33981505 |pmc=8080887 |doi-access=free}}</ref></small> | image = Deinosuchus hatcheri - Natural History Museum of Utah - DSC07251.JPG | image_caption = Muling itinayong kalansay ng ''D. hatcheri'' sa Natural History Museum of Utah | authority = Holland, 1909 | subdivision_ranks = Subgroups }} Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} [[Kategorya:Mga prehistorikong reptilya]] r5r29nrgxwxgagezdxuwwi62j1c1s87 2208100 2208030 2026-05-20T09:36:12Z Sharktube2000 161034 2208100 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | taxon = '''''Deinosuchus''''' | fossil_range = Huling [[Kretasiko]], {{fossilrange|Campanian}}<small>Posibleng rekord noong Campanian<ref>{{cite journal |last1=Mohler |first1=B.F. |last2=McDonald |first2=A.T. |last3=Wolfe |first3=D.G. |date=2021 |title=First remains of the enormous alligatoroid ''Deinosuchus'' from the Upper Cretaceous Menefee Formation, New Mexico |journal=PeerJ |volume=9 |article-number=e11302 |doi=10.7717/peerj.11302 |pmid=33981505 |pmc=8080887 |doi-access=free}}</ref></small> | image = Deinosuchus hatcheri - Natural History Museum of Utah - DSC07251.JPG | image_caption = Muling itinayong kalansay ng ''D. hatcheri'' sa Natural History Museum of Utah | authority = Holland, 1909 | subdivision_ranks = Subgroups }} Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga prehistorikong reptilya]] {{stub}} kskjngvcown8yw0degi4dp7c2q08oi6 2208101 2208100 2026-05-20T09:37:50Z Sharktube2000 161034 2208101 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | taxon = Deinosuchus | fossil_range = Huling [[Kretasiko]], {{fossilrange|Campanian}}<small>Posibleng rekord noong Campanian<ref>{{cite journal |last1=Mohler |first1=B.F. |last2=McDonald |first2=A.T. |last3=Wolfe |first3=D.G. |date=2021 |title=First remains of the enormous alligatoroid ''Deinosuchus'' from the Upper Cretaceous Menefee Formation, New Mexico |journal=PeerJ |volume=9 |article-number=e11302 |doi=10.7717/peerj.11302 |pmid=33981505 |pmc=8080887 |doi-access=free}}</ref></small> | image = Deinosuchus hatcheri - Natural History Museum of Utah - DSC07251.JPG | image_caption = Muling itinayong kalansay ng ''D. hatcheri'' sa Natural History Museum of Utah | authority = Holland, 1909 | subdivision_ranks = Subgroups }} Ang '''''Deinosuchus''''' ay isang extinct na genus ng [[eusuchian]], alinman sa isang [[alligatoroid]] [[crocodilian]] o isang [[stem-group]] crocodilian, na nabuhay noong [[Late Cretaceous]] mga 82 hanggang 73 milyong taon na ang nakalilipas. Ang mga unang labi ay natuklasan sa North Carolina (Estados Unidos) noong 1850s, at ang genus ay unang inilarawan noong 1909. Ang mga karagdagang fragment ay natuklasan noong 1940s at kalaunan ay isinama sa isang maimpluwensyang, bagaman hindi tumpak, na muling pagtatayo ng bungo sa American Museum of Natural History. Ang kaalaman sa Deinosuchus ay nananatiling hindi kumpleto, ngunit ang mas mahusay na cranial material na natagpuan sa mga nakaraang taon ay nagpalawak ng siyentipikong pag-unawa sa napakalaking [[mandaragit]] na ito. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga prehistorikong reptilya]] {{stub}} tmxkrzxs27rkblk2lxbihucs5yw6o43 10 338255 2207973 2026-05-19T16:44:20Z Sharktube2000 161034 Bagong pahina: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= <!--taxon rank in Latin, e.g. familia for family, ordo for order --> |link= {{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent= Eusuchia |extinct= yes |refs= <!--full citation supporting parent, ideally to secondary source; shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2207973 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= <!--taxon rank in Latin, e.g. familia for family, ordo for order --> |link= '''''Deinosuchus''''' |parent= Eusuchia |extinct= yes |refs= <!--full citation supporting parent, ideally to secondary source; shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} jaorp1w0sm39abxoc2uuk8r56o8b1g1 0 338256 2207975 2026-05-19T16:49:46Z Sharktube2000 161034 /* */ 2207975 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Deinosuchus]] 6i5zq5wohr37a10fwm06kywh0dcfzu8 2 338257 2207978 2026-05-19T18:26:49Z Hirarinnn5 161991 Bagong pahina: Ang '''O Ina ni Keke''' ay isang tradisyunal na [[awitin]] ng mga katutubong [[Indonesia]], mula sa Hilagang Sulawesi, na inaawit sa salita Minahasa ng mga matatanda at bata. 2207978 wikitext text/x-wiki Ang '''O Ina ni Keke''' ay isang tradisyunal na [[awitin]] ng mga katutubong [[Indonesia]], mula sa Hilagang Sulawesi, na inaawit sa salita Minahasa ng mga matatanda at bata. 0t1a6qq1rwx6vkjg0w793vy5zmpdnvv 0 338258 2207996 2026-05-20T00:10:40Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Raya (grupo)]] sa [[Raya]]: walang ibang artikulong may pamagat na Raya 2207996 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Raya]] qqww9run6fss9zssviupt3xph9klc0p 0 338259 2208075 2026-05-20T08:19:39Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354273753|Ajanta Caves]]" 2208075 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:AJANTA_CAVES_-_C.SHELARE_(2).jpg|thumb|300x300px|Kweba 19, bulwagan ng [[chaitya]] noong ika-5 siglo sa Ajanta.]] Ang '''mga Kuweba ng Ajanta''' ay 30 [[Mga kuwebang Budista ng India|monumentong kuwebang Budista]] na [[Arkitekturang ukit sa bato|inukit sa bato]] na nagmula noong ikalawang siglo [[Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)|BCE]] hanggang noong mga 480 CE sa [[Distrito ng Aurangabad, Maharashtra|distrito ng Aurangabad]] sa estado ng [[Maharashtra]] sa India.<ref>{{Cite web |title=Padmapani Painting Ajanta Cave |url=https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402113118/https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-date=April 2, 2023 |access-date=2023-04-02 |website=Aurangabad Administration, Government Of Maharashtra |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Ajanta Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/242/ |access-date=2023-03-30 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/173 173]}}</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]].<ref name=":0" /> Sa pangkalahatan, kinikilala bilang mga obra maestra ng [[Budistang sining|Budistang sining pangrelihiyon]], ang mga kuweba ay kinabibilangan ng mga pinta at mga eskultura na inukit sa bato, na inilarawan bilang isa sa pinakamahusay na natitirang halimbawa ng [[Sinaunang Indianong sining|sinaunang sining ng India]], lalo na ang mga nagpapahayag na pinta na nagpapakita ng mga emosyon sa pamamagitan ng kilos, postura, at anyo. <ref>{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=voerPYsAB5wC&pg=PA17 |title=Asia and Oceania |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |publisher=Routledge |year=2012 |isbn=978-1-136-63979-1 |pages=17, 14–19}}</ref><ref>{{Cite book |last=Honour |first=Hugh |url=https://books.google.com/books?id=qGb4pyoseH4C |title=A World History of Art |last2=Fleming |first2=John |publisher=Laurence King |year=2005 |isbn=978-1-85669-451-3 |pages=228–230}}</ref>{{Sfn|Michell|2009}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em|refs=<!-- This ref should be first in a series of refs. --> <ref name=asicave1to29>{{cite web|title=World Heritage Sites – About Ajanta Caves 01 to 29 |publisher=Archaeological Survey of India |year=2015 |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |access-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120501151253/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |archive-date=1 May 2012|url-status=dead}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195393521/obo-9780195393521-0192.xml Bibliograpiya ng mga Kuweba ng Ajanta], Akira Shimada (2014), Oxford University Press * [https://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.659906 Ang Maagang Pag-unlad ng Cave 26-Complex sa Ajanta] * [https://www.nybooks.com/articles/archives/2014/oct/23/greatest-ancient-picture-gallery Ang Pinakadakilang Sinaunang Galeriya ng Larawan. William Dalrymple, New York Review of Books (23 Oktubre 2014)] * [https://whc.unesco.org/en/list/242/ Mga Kuweba ng Ajanta sa Listahan ng UNESCO] * [https://artsandculture.google.com/entity/m0_z7 Mga Paglilibot sa Google Streetview ng bawat Kweba ng Ajanta] * [http://www.profcohen.net/publications/ajanta-inscriptions-1.pdf Mga Inskripsiyon na may mga Salin: Mga Kuweba ng Ajanta], Richard Cohen {{World Heritage Sites in India}}{{Aurangabad district, Maharashtra topics|state=collapsed}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 9pj9a1is674uybdew7vlkq175tvhp5l 2208076 2208075 2026-05-20T08:25:11Z Ryomaandres 8044 2208076 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:AJANTA_CAVES_-_C.SHELARE_(2).jpg|thumb|300x300px|Kweba 19, bulwagan ng [[chaitya]] noong ika-5 siglo sa Ajanta.]] Ang '''mga Kuweba ng Ajanta''' ay 30 [[Mga kuwebang Budista ng India|monumentong kuwebang Budista]] na [[Arkitekturang ukit sa bato|inukit sa bato]] na nagmula noong ikalawang siglo [[Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)|BCE]] hanggang noong mga 480 CE sa [[Distrito ng Aurangabad, Maharashtra|distrito ng Aurangabad]] sa estado ng [[Maharashtra]] sa India.<ref>{{Cite web |title=Padmapani Painting Ajanta Cave |url=https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402113118/https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-date=April 2, 2023 |access-date=2023-04-02 |website=Aurangabad Administration, Government Of Maharashtra |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Ajanta Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/242/ |access-date=2023-03-30 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/173 173]}}</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]].<ref name=":0" /> Sa pangkalahatan, kinikilala bilang mga obra maestra ng [[Budistang sining|Budistang sining pangrelihiyon]], ang mga kuweba ay kinabibilangan ng mga pinta at mga eskultura na inukit sa bato, na inilarawan bilang isa sa pinakamahusay na natitirang halimbawa ng [[Sinaunang Indianong sining|sinaunang sining ng India]], lalo na ang mga nagpapahayag na pinta na nagpapakita ng mga emosyon sa pamamagitan ng kilos, postura, at anyo. <ref>{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=voerPYsAB5wC&pg=PA17 |title=Asia and Oceania |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |publisher=Routledge |year=2012 |isbn=978-1-136-63979-1 |pages=17, 14–19}}</ref><ref>{{Cite book |last=Honour |first=Hugh |url=https://books.google.com/books?id=qGb4pyoseH4C |title=A World History of Art |last2=Fleming |first2=John |publisher=Laurence King |year=2005 |isbn=978-1-85669-451-3 |pages=228–230}}</ref>{{Sfn|Michell|2009}} Ang mga kuweba ay itinayo sa dalawang yugto, ang una ay nagsimula noong ikalawang siglo BCE at ang pangalawa ay naganap mula 400 hanggang 650 CE, ayon sa mga mas lumang salaysay, o sa isang maikling panahon na 460–480 CE ayon sa mga sumunod na iskolarsip.<ref>[https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf ''Ajanta Caves: Advisory Body Evaluation,'' UNESCO International Council on Monuments and Sites. 1982. Retrieved 27 October 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091222054333/https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf|date=22 December 2009}}, p. 2.</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay bumubuo ng mga sinaunang monasteryo (mga ''[[Wiharë|Vihara]]'') at mga bulwagan ng pagsamba (mga ''[[Chaitya|Chaityas]]'') ng iba't ibang tradisyong Budista na inukit sa isang {{Convert|75|m|adj=on}} pader na bato.<ref name="Johnston2013p18">{{Cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=iepJAgAAQBAJ |title=Encyclopedia of Monasticism |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-78716-4 |editor-last=Johnston |editor-first=William M. |pages=18–20}}</ref><ref>{{Cite book |last=Jamkhedkar |first=Aravinda Prabhakar |url=https://books.google.com/books?id=HGzqAAAAMAAJ |title=Ajanta |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-19-569785-8 |pages=61–62, 71–73}}</ref> Nagpapakita rin ang mga kuweba ng mga ipinintang larawan na naglalarawan sa mga nakaraang buhay<ref>{{Cite web |title=''Ajanta Caves, India: Brief Description,'' UNESCO World Heritage Site. Retrieved 27 October 2006. |url=https://whc.unesco.org/en/list/242 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218043116/https://whc.unesco.org/en/list/242 |archive-date=18 December 2008 |access-date=26 December 2019}}</ref> at [[Reengkarnasyon|muling pagsilang]] ni Buddha, mga kuwentong pictorial mula sa ''Jatakamala ni Aryasura'', at mga eskultura ng mga diyos ng Buddhist na inukit sa bato.<ref name="Johnston2013p18" /><ref>{{Cite journal |last=Cohen |first=Richard S. |date=May 1998 |title=Nāga, Yakṣiṇī, Buddha: Local Deities and Local Buddhism at Ajanta |journal=History of Religions |publisher=University of Chicago Press |volume=37 |issue=4 |pages=360–400 |doi=10.1086/463514 |jstor=3176402}}</ref><ref>{{Cite book |last=Behl |first=Benoy K. |url=https://books.google.com/books?id=sfLVAAAAMAAJ |title=The Ajanta caves: artistic wonder of ancient Buddhist India |last2=Nigam |first2=Sangitika |publisher=Harry N. Abrams |year=1998 |isbn=978-0-8109-1983-9 |pages=164, 226}}</ref> Ipinahihiwatig ng mga tala sa teksto na ang mga kuwebang ito ay nagsilbing kanlungan para sa mga monghe sa panahon ng tag-ulan, pati na rin isang lugar ng pahingahan para sa mga mangangalakal at peregrino sa sinaunang India.<ref name="Johnston2013p18" /> Bagaman sagana ang matingkad na mga kulay at mga ipinintang larawan sa dingding mula sa mural sa kasaysayan ng India gaya ng pinatutunayan ng mga tala sa kasaysayan, ang mga Kuweba 1, 2, 16 at 17 ng Ajanta ang bumubuo sa pinakamalaking corpus ng mga natitirang sinaunang ipinintang larawan sa dingding mula sa India.{{Sfn|Harle|1994}} [[Talaksan:Ajanta_viewpoint.jpg|thumb|Panoramikong tanaw ng Ajanta Caves mula sa kalapit na burol]] Ang mga Kuweba ng Ajanta ay nabanggit sa mga alaala ng ilang mga manlalakbay na Buddhist na Tsino noong medyebal na panahon.{{Sfn|Cohen|2006a}} Natakpan ang mga ito ng kagubatan hanggang sa hindi sinasadyang "natuklasan" at itinawag sa kontemporaneong atensyon noong 1819 ng isang kolonyal na opisyal ng Britanya na si Kapitan John Smith sa isang pangkat ng pangangaso ng tigre.{{Sfn|Spink|2007}} Ang mga kuweba ay nasa mabatong hilagang pader ng hugis-U na bangin ng [[Ilog Waghur]],<ref>variously spelled Waghora or Waghur</ref> sa [[Dekanong Talampas]].<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/242/multiple=1&unique_number=269 Map of Ajanta Caves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211106080808/http://whc.unesco.org/en/list/242/multiple%3D1%26unique_number%3D269|date=6 November 2021}}, UNESCO</ref><ref>{{Cite book |last=Sanyal |first=Narayan |url=https://books.google.com/books?id=oD7rAAAAMAAJ |title=Immortal Ajanta |publisher=Bharati |year=1984 |page=7}}</ref> Sa loob ng bangin ay may ilang mga talon, na maririnig mula sa labas ng mga kuweba kapag mataas ang ilog.{{Sfn|Spink|2007}} == Kasaysayan == [[Talaksan:Map_of_Ajanta_Caves.svg|thumb|Mapa ng mga Kuweba ng Ajanta]] Ang mga Kuweba ng Ajanta ay karaniwang sinasang-ayunan na ginawa sa dalawang magkaibang yugto; una noong ika-2 siglo BCE hanggang ika-1 siglo CE, at pangalawa ilang siglo pagkatapos.<ref>{{Cite book |last=Jamkhedkar |first=Aravinda Prabhakar |url=https://books.google.com/books?id=HGzqAAAAMAAJ |title=Ajanta |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-19-569785-8 |pages=3–5}}</ref>{{Sfn|Spink|2009}}<ref>{{Cite book |last=Nicholson |first=Louise |url=https://books.google.com/books?id=71jZCwAAQBAJ |title=National Geographic India |publisher=National Geographic Society |year=2014 |isbn=978-1-4262-1183-6 |pages=175–176}}</ref> Ang mga kuweba ay binubuo ng 36 na makikilalang pundasyon,<ref name="Johnston2013p182">{{Cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=iepJAgAAQBAJ |title=Encyclopedia of Monasticism |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-78716-4 |editor-last=Johnston |editor-first=William M. |pages=18–20}}</ref> ang ilan sa mga ito ay natuklasan pagkatapos ng orihinal na pagnunumero ng mga kuweba mula 1 hanggang 29. Ang mga kuweba na natukoy kalaunan ay nilagyan ng mga letra ng alpabeto, tulad ng 15A, na nakilala sa pagitan ng orihinal na mga kuweba na may bilang na 15 at 16.{{Sfn|Spink|2007}} Ang pagnunumero ng kuweba ay isang kumbensiyon ng kaginhawahan at hindi sumasalamin sa kronolohikong pagkakasunud-sunod ng kanilang konstruksiyon.<ref name="ringsalkin14">{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=JqHPpNaZfNwC |title=Asia and Oceania |last2=Salkin |first2=Robert M. |last3=La Boda |first3=Sharon |publisher=Routledge |year=1994 |isbn=978-1-884964-04-6 |pages=14–19}}</ref> Mula noong 1983, ang mga kuweba ng Ajanta ay nakalista na sa Pandaigdigang Pamana ng UNESCO ng India. Ang mga Kuweba ng Ajanta, kasama ang [[mga Kuweba ng Ellora]], ay naging pinakasikat na destinasyon ng turista sa Maharashtra, at kadalasang siksikan tuwing panahon ng pista opisyal, na nagpapataas ng banta sa mga kuweba, lalo na sa mga ipinintang larawan.<ref>{{Harvp|Cohen|2006a}} discusses the history and future of visitors to Ajanta.</ref> Noong 2012, inanunsiyo ng Maharashtra Tourism Development Corporation ang mga plano na magdagdag sa ASI visitor center sa pasukan ng kumpletong mga replika ng mga kuweba 1, 2, 16 at 17 upang mabawasan ang siksikan sa mga orihinal, at bigyang-daan ang mga bisita na makatanggap ng mas mahusay na biswal na ideya ng mga ipinintang larawan, na madilim ang ilaw at mahirap basahin sa mga kuweba.<ref>[https://web.archive.org/web/20120809232804/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-05/pune/33048793_1_caves-ellora-centre "Tourist centre to house replicas of Ajanta caves"], [[The Times of India]], 5 August 2012, accessed 24 October 2012; see {{Harvp|Cohen|2006a}} for an earlier version of the proposal, recreating caves 16, 17 and 21.</ref> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em|refs=<!-- This ref should be first in a series of refs. --> <ref name=asicave1to29>{{cite web|title=World Heritage Sites – About Ajanta Caves 01 to 29 |publisher=Archaeological Survey of India |year=2015 |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |access-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120501151253/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |archive-date=1 May 2012|url-status=dead}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195393521/obo-9780195393521-0192.xml Bibliograpiya ng mga Kuweba ng Ajanta], Akira Shimada (2014), Oxford University Press * [https://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.659906 Ang Maagang Pag-unlad ng Cave 26-Complex sa Ajanta] * [https://www.nybooks.com/articles/archives/2014/oct/23/greatest-ancient-picture-gallery Ang Pinakadakilang Sinaunang Galeriya ng Larawan. William Dalrymple, New York Review of Books (23 Oktubre 2014)] * [https://whc.unesco.org/en/list/242/ Mga Kuweba ng Ajanta sa Listahan ng UNESCO] * [https://artsandculture.google.com/entity/m0_z7 Mga Paglilibot sa Google Streetview ng bawat Kweba ng Ajanta] * [http://www.profcohen.net/publications/ajanta-inscriptions-1.pdf Mga Inskripsiyon na may mga Salin: Mga Kuweba ng Ajanta], Richard Cohen {{World Heritage Sites in India}}{{Aurangabad district, Maharashtra topics|state=collapsed}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] chfztgfu9awu3x6lfyv4ywdf3k0xu3d 2208077 2208076 2026-05-20T08:32:03Z Ryomaandres 8044 2208077 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:AJANTA_CAVES_-_C.SHELARE_(2).jpg|thumb|300x300px|Kweba 19, bulwagan ng [[chaitya]] noong ika-5 siglo sa Ajanta.]] Ang '''mga Kuweba ng Ajanta''' ay 30 [[Mga kuwebang Budista ng India|monumentong kuwebang Budista]] na [[Arkitekturang ukit sa bato|inukit sa bato]] na nagmula noong ikalawang siglo [[Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)|BCE]] hanggang noong mga 480 CE sa [[Distrito ng Aurangabad, Maharashtra|distrito ng Aurangabad]] sa estado ng [[Maharashtra]] sa India.<ref>{{Cite web |title=Padmapani Painting Ajanta Cave |url=https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402113118/https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-date=April 2, 2023 |access-date=2023-04-02 |website=Aurangabad Administration, Government Of Maharashtra |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Ajanta Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/242/ |access-date=2023-03-30 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/173 173]}}</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]].<ref name=":0" /> Sa pangkalahatan, kinikilala bilang mga obra maestra ng [[Budistang sining|Budistang sining pangrelihiyon]], ang mga kuweba ay kinabibilangan ng mga pinta at mga eskultura na inukit sa bato, na inilarawan bilang isa sa pinakamahusay na natitirang halimbawa ng [[Sinaunang Indianong sining|sinaunang sining ng India]], lalo na ang mga nagpapahayag na pinta na nagpapakita ng mga emosyon sa pamamagitan ng kilos, postura, at anyo. <ref>{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=voerPYsAB5wC&pg=PA17 |title=Asia and Oceania |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |publisher=Routledge |year=2012 |isbn=978-1-136-63979-1 |pages=17, 14–19}}</ref><ref>{{Cite book |last=Honour |first=Hugh |url=https://books.google.com/books?id=qGb4pyoseH4C |title=A World History of Art |last2=Fleming |first2=John |publisher=Laurence King |year=2005 |isbn=978-1-85669-451-3 |pages=228–230}}</ref>{{Sfn|Michell|2009}} Ang mga kuweba ay itinayo sa dalawang yugto, ang una ay nagsimula noong ikalawang siglo BCE at ang pangalawa ay naganap mula 400 hanggang 650 CE, ayon sa mga mas lumang salaysay, o sa isang maikling panahon na 460–480 CE ayon sa mga sumunod na iskolarsip.<ref>[https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf ''Ajanta Caves: Advisory Body Evaluation,'' UNESCO International Council on Monuments and Sites. 1982. Retrieved 27 October 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091222054333/https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf|date=22 December 2009}}, p. 2.</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay bumubuo ng mga sinaunang monasteryo (mga ''[[Wiharë|Vihara]]'') at mga bulwagan ng pagsamba (mga ''[[Chaitya|Chaityas]]'') ng iba't ibang tradisyong Budista na inukit sa isang {{Convert|75|m|adj=on}} pader na bato.<ref name="Johnston2013p18">{{Cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=iepJAgAAQBAJ |title=Encyclopedia of Monasticism |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-78716-4 |editor-last=Johnston |editor-first=William M. |pages=18–20}}</ref><ref>{{Cite book |last=Jamkhedkar |first=Aravinda Prabhakar |url=https://books.google.com/books?id=HGzqAAAAMAAJ |title=Ajanta |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-19-569785-8 |pages=61–62, 71–73}}</ref> Nagpapakita rin ang mga kuweba ng mga ipinintang larawan na naglalarawan sa mga nakaraang buhay<ref>{{Cite web |title=''Ajanta Caves, India: Brief Description,'' UNESCO World Heritage Site. Retrieved 27 October 2006. |url=https://whc.unesco.org/en/list/242 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218043116/https://whc.unesco.org/en/list/242 |archive-date=18 December 2008 |access-date=26 December 2019}}</ref> at [[Reengkarnasyon|muling pagsilang]] ni Buddha, mga kuwentong pictorial mula sa ''Jatakamala ni Aryasura'', at mga eskultura ng mga diyos ng Buddhist na inukit sa bato.<ref name="Johnston2013p18" /><ref>{{Cite journal |last=Cohen |first=Richard S. |date=May 1998 |title=Nāga, Yakṣiṇī, Buddha: Local Deities and Local Buddhism at Ajanta |journal=History of Religions |publisher=University of Chicago Press |volume=37 |issue=4 |pages=360–400 |doi=10.1086/463514 |jstor=3176402}}</ref><ref>{{Cite book |last=Behl |first=Benoy K. |url=https://books.google.com/books?id=sfLVAAAAMAAJ |title=The Ajanta caves: artistic wonder of ancient Buddhist India |last2=Nigam |first2=Sangitika |publisher=Harry N. Abrams |year=1998 |isbn=978-0-8109-1983-9 |pages=164, 226}}</ref> Ipinahihiwatig ng mga tala sa teksto na ang mga kuwebang ito ay nagsilbing kanlungan para sa mga monghe sa panahon ng tag-ulan, pati na rin isang lugar ng pahingahan para sa mga mangangalakal at peregrino sa sinaunang India.<ref name="Johnston2013p18" /> Bagaman sagana ang matingkad na mga kulay at mga ipinintang larawan sa dingding mula sa mural sa kasaysayan ng India gaya ng pinatutunayan ng mga tala sa kasaysayan, ang mga Kuweba 1, 2, 16 at 17 ng Ajanta ang bumubuo sa pinakamalaking corpus ng mga natitirang sinaunang ipinintang larawan sa dingding mula sa India.{{Sfn|Harle|1994}} [[Talaksan:Ajanta_viewpoint.jpg|thumb|Panoramikong tanaw ng Ajanta Caves mula sa kalapit na burol]] Ang mga Kuweba ng Ajanta ay nabanggit sa mga alaala ng ilang mga manlalakbay na Buddhist na Tsino noong medyebal na panahon.{{Sfn|Cohen|2006a}} Natakpan ang mga ito ng kagubatan hanggang sa hindi sinasadyang "natuklasan" at itinawag sa kontemporaneong atensyon noong 1819 ng isang kolonyal na opisyal ng Britanya na si Kapitan John Smith sa isang pangkat ng pangangaso ng tigre.{{Sfn|Spink|2007}} Ang mga kuweba ay nasa mabatong hilagang pader ng hugis-U na bangin ng [[Ilog Waghur]],<ref>variously spelled Waghora or Waghur</ref> sa [[Dekanong Talampas]].<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/242/multiple=1&unique_number=269 Map of Ajanta Caves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211106080808/http://whc.unesco.org/en/list/242/multiple%3D1%26unique_number%3D269|date=6 November 2021}}, UNESCO</ref><ref>{{Cite book |last=Sanyal |first=Narayan |url=https://books.google.com/books?id=oD7rAAAAMAAJ |title=Immortal Ajanta |publisher=Bharati |year=1984 |page=7}}</ref> Sa loob ng bangin ay may ilang mga talon, na maririnig mula sa labas ng mga kuweba kapag mataas ang ilog.{{Sfn|Spink|2007}} == Kasaysayan == [[Talaksan:Map_of_Ajanta_Caves.svg|thumb|Mapa ng mga Kuweba ng Ajanta]] Ang mga Kuweba ng Ajanta ay karaniwang sinasang-ayunan na ginawa sa dalawang magkaibang yugto; una noong ika-2 siglo BCE hanggang ika-1 siglo CE, at pangalawa ilang siglo pagkatapos.<ref>{{Cite book |last=Jamkhedkar |first=Aravinda Prabhakar |url=https://books.google.com/books?id=HGzqAAAAMAAJ |title=Ajanta |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-19-569785-8 |pages=3–5}}</ref>{{Sfn|Spink|2009}}<ref>{{Cite book |last=Nicholson |first=Louise |url=https://books.google.com/books?id=71jZCwAAQBAJ |title=National Geographic India |publisher=National Geographic Society |year=2014 |isbn=978-1-4262-1183-6 |pages=175–176}}</ref> Ang mga kuweba ay binubuo ng 36 na makikilalang pundasyon,<ref name="Johnston2013p182">{{Cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=iepJAgAAQBAJ |title=Encyclopedia of Monasticism |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-78716-4 |editor-last=Johnston |editor-first=William M. |pages=18–20}}</ref> ang ilan sa mga ito ay natuklasan pagkatapos ng orihinal na pagnunumero ng mga kuweba mula 1 hanggang 29. Ang mga kuweba na natukoy kalaunan ay nilagyan ng mga letra ng alpabeto, tulad ng 15A, na nakilala sa pagitan ng orihinal na mga kuweba na may bilang na 15 at 16.{{Sfn|Spink|2007}} Ang pagnunumero ng kuweba ay isang kumbensiyon ng kaginhawahan at hindi sumasalamin sa kronolohikong pagkakasunud-sunod ng kanilang konstruksiyon.<ref name="ringsalkin14">{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=JqHPpNaZfNwC |title=Asia and Oceania |last2=Salkin |first2=Robert M. |last3=La Boda |first3=Sharon |publisher=Routledge |year=1994 |isbn=978-1-884964-04-6 |pages=14–19}}</ref> Mula noong 1983, ang mga kuweba ng Ajanta ay nakalista na sa Pandaigdigang Pamana ng UNESCO ng India. Ang mga Kuweba ng Ajanta, kasama ang [[mga Kuweba ng Ellora]], ay naging pinakasikat na destinasyon ng turista sa Maharashtra, at kadalasang siksikan tuwing panahon ng pista opisyal, na nagpapataas ng banta sa mga kuweba, lalo na sa mga ipinintang larawan.<ref>{{Harvp|Cohen|2006a}} discusses the history and future of visitors to Ajanta.</ref> Noong 2012, inanunsiyo ng Maharashtra Tourism Development Corporation ang mga plano na magdagdag sa ASI visitor center sa pasukan ng kumpletong mga replika ng mga kuweba 1, 2, 16 at 17 upang mabawasan ang siksikan sa mga orihinal, at bigyang-daan ang mga bisita na makatanggap ng mas mahusay na biswal na ideya ng mga ipinintang larawan, na madilim ang ilaw at mahirap basahin sa mga kuweba.<ref>[https://web.archive.org/web/20120809232804/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-05/pune/33048793_1_caves-ellora-centre "Tourist centre to house replicas of Ajanta caves"], [[The Times of India]], 5 August 2012, accessed 24 October 2012; see {{Harvp|Cohen|2006a}} for an earlier version of the proposal, recreating caves 16, 17 and 21.</ref> == Tingnan din: == * [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em|refs=<!-- This ref should be first in a series of refs. --> <ref name=asicave1to29>{{cite web|title=World Heritage Sites – About Ajanta Caves 01 to 29 |publisher=Archaeological Survey of India |year=2015 |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |access-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120501151253/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |archive-date=1 May 2012|url-status=dead}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195393521/obo-9780195393521-0192.xml Bibliograpiya ng mga Kuweba ng Ajanta], Akira Shimada (2014), Oxford University Press * [https://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.659906 Ang Maagang Pag-unlad ng Cave 26-Complex sa Ajanta] * [https://www.nybooks.com/articles/archives/2014/oct/23/greatest-ancient-picture-gallery Ang Pinakadakilang Sinaunang Galeriya ng Larawan. William Dalrymple, New York Review of Books (23 Oktubre 2014)] * [https://whc.unesco.org/en/list/242/ Mga Kuweba ng Ajanta sa Listahan ng UNESCO] * [https://artsandculture.google.com/entity/m0_z7 Mga Paglilibot sa Google Streetview ng bawat Kweba ng Ajanta] * [http://www.profcohen.net/publications/ajanta-inscriptions-1.pdf Mga Inskripsiyon na may mga Salin: Mga Kuweba ng Ajanta], Richard Cohen {{World Heritage Sites in India}}{{Aurangabad district, Maharashtra topics|state=collapsed}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] n9pe4827ynkiqwv6lmed5vysajjwxey 2208092 2208077 2026-05-20T09:01:43Z Ryomaandres 8044 2208092 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:AJANTA_CAVES_-_C.SHELARE_(2).jpg|thumb|300x300px|Kweba 19, bulwagan ng [[chaitya]] noong ika-5 siglo sa Ajanta.]] Ang '''mga Kuweba ng Ajanta''' ay 30 [[Mga kuwebang Budista ng India|monumentong kuwebang Budista]] na [[Arkitekturang ukit sa bato|inukit sa bato]] na nagmula noong ikalawang siglo [[Karaniwang Panahon (kalendaryong Gregoryano)|BCE]] hanggang noong mga 480 CE sa [[Distrito ng Aurangabad, Maharashtra|distrito ng Aurangabad]] sa estado ng [[Maharashtra]] sa India.<ref>{{Cite web |title=Padmapani Painting Ajanta Cave |url=https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402113118/https://aurangabad.gov.in/en/tourist-place/padmapani-painting-ajanta-cave/ |archive-date=April 2, 2023 |access-date=2023-04-02 |website=Aurangabad Administration, Government Of Maharashtra |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Ajanta Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/242/ |access-date=2023-03-30 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/173 173]}}</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]].<ref name=":0" /> Sa pangkalahatan, kinikilala bilang mga obra maestra ng [[Budistang sining|Budistang sining pangrelihiyon]], ang mga kuweba ay kinabibilangan ng mga pinta at mga eskultura na inukit sa bato, na inilarawan bilang isa sa pinakamahusay na natitirang halimbawa ng [[Sinaunang Indianong sining|sinaunang sining ng India]], lalo na ang mga nagpapahayag na pinta na nagpapakita ng mga emosyon sa pamamagitan ng kilos, postura, at anyo. <ref>{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=voerPYsAB5wC&pg=PA17 |title=Asia and Oceania |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |publisher=Routledge |year=2012 |isbn=978-1-136-63979-1 |pages=17, 14–19}}</ref><ref>{{Cite book |last=Honour |first=Hugh |url=https://books.google.com/books?id=qGb4pyoseH4C |title=A World History of Art |last2=Fleming |first2=John |publisher=Laurence King |year=2005 |isbn=978-1-85669-451-3 |pages=228–230}}</ref>{{Sfn|Michell|2009}} Ang mga kuweba ay itinayo sa dalawang yugto, ang una ay nagsimula noong ikalawang siglo BCE at ang pangalawa ay naganap mula 400 hanggang 650 CE, ayon sa mga mas lumang salaysay, o sa isang maikling panahon na 460–480 CE ayon sa mga sumunod na iskolarsip.<ref>[https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf ''Ajanta Caves: Advisory Body Evaluation,'' UNESCO International Council on Monuments and Sites. 1982. Retrieved 27 October 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091222054333/https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/242.pdf|date=22 December 2009}}, p. 2.</ref> Ang mga Kuweba ng Ajanta ay bumubuo ng mga sinaunang monasteryo (mga ''[[Wiharë|Vihara]]'') at mga bulwagan ng pagsamba (mga ''[[Chaitya|Chaityas]]'') ng iba't ibang tradisyong Budista na inukit sa isang {{Convert|75|m|adj=on}} pader na bato.<ref name="Johnston2013p18">{{Cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=iepJAgAAQBAJ |title=Encyclopedia of Monasticism |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-78716-4 |editor-last=Johnston |editor-first=William M. |pages=18–20}}</ref><ref>{{Cite book |last=Jamkhedkar |first=Aravinda Prabhakar |url=https://books.google.com/books?id=HGzqAAAAMAAJ |title=Ajanta |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-19-569785-8 |pages=61–62, 71–73}}</ref> Nagpapakita rin ang mga kuweba ng mga ipinintang larawan na naglalarawan sa mga nakaraang buhay<ref>{{Cite web |title=''Ajanta Caves, India: Brief Description,'' UNESCO World Heritage Site. Retrieved 27 October 2006. |url=https://whc.unesco.org/en/list/242 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218043116/https://whc.unesco.org/en/list/242 |archive-date=18 December 2008 |access-date=26 December 2019}}</ref> at [[Reengkarnasyon|muling pagsilang]] ni Buddha, mga kuwentong pictorial mula sa ''Jatakamala ni Aryasura'', at mga eskultura ng mga diyos ng Buddhist na inukit sa bato.<ref name="Johnston2013p18" /><ref>{{Cite journal |last=Cohen |first=Richard S. |date=May 1998 |title=Nāga, Yakṣiṇī, Buddha: Local Deities and Local Buddhism at Ajanta |journal=History of Religions |publisher=University of Chicago Press |volume=37 |issue=4 |pages=360–400 |doi=10.1086/463514 |jstor=3176402}}</ref><ref>{{Cite book |last=Behl |first=Benoy K. |url=https://books.google.com/books?id=sfLVAAAAMAAJ |title=The Ajanta caves: artistic wonder of ancient Buddhist India |last2=Nigam |first2=Sangitika |publisher=Harry N. Abrams |year=1998 |isbn=978-0-8109-1983-9 |pages=164, 226}}</ref> Ipinahihiwatig ng mga tala sa teksto na ang mga kuwebang ito ay nagsilbing kanlungan para sa mga monghe sa panahon ng tag-ulan, pati na rin isang lugar ng pahingahan para sa mga mangangalakal at peregrino sa sinaunang India.<ref name="Johnston2013p18" /> Bagaman sagana ang matingkad na mga kulay at mga ipinintang larawan sa dingding mula sa mural sa kasaysayan ng India gaya ng pinatutunayan ng mga tala sa kasaysayan, ang mga Kuweba 1, 2, 16 at 17 ng Ajanta ang bumubuo sa pinakamalaking corpus ng mga natitirang sinaunang ipinintang larawan sa dingding mula sa India.{{Sfn|Harle|1994}} [[Talaksan:Ajanta_viewpoint.jpg|thumb|Panoramikong tanaw ng Ajanta Caves mula sa kalapit na burol]] Ang mga Kuweba ng Ajanta ay nabanggit sa mga alaala ng ilang mga manlalakbay na Buddhist na Tsino noong medyebal na panahon.{{Sfn|Cohen|2006a}} Natakpan ang mga ito ng kagubatan hanggang sa hindi sinasadyang "natuklasan" at itinawag sa kontemporaneong atensyon noong 1819 ng isang kolonyal na opisyal ng Britanya na si Kapitan John Smith sa isang pangkat ng pangangaso ng tigre.{{Sfn|Spink|2007}} Ang mga kuweba ay nasa mabatong hilagang pader ng hugis-U na bangin ng [[Ilog Waghur]],<ref>variously spelled Waghora or Waghur</ref> sa [[Dekanong Talampas]].<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/242/multiple=1&unique_number=269 Map of Ajanta Caves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211106080808/http://whc.unesco.org/en/list/242/multiple%3D1%26unique_number%3D269|date=6 November 2021}}, UNESCO</ref><ref>{{Cite book |last=Sanyal |first=Narayan |url=https://books.google.com/books?id=oD7rAAAAMAAJ |title=Immortal Ajanta |publisher=Bharati |year=1984 |page=7}}</ref> Sa loob ng bangin ay may ilang mga talon, na maririnig mula sa labas ng mga kuweba kapag mataas ang ilog.{{Sfn|Spink|2007}} == Kasaysayan == [[Talaksan:Map_of_Ajanta_Caves.svg|thumb|Mapa ng mga Kuweba ng Ajanta]] Ang mga Kuweba ng Ajanta ay karaniwang sinasang-ayunan na ginawa sa dalawang magkaibang yugto; una noong ika-2 siglo BCE hanggang ika-1 siglo CE, at pangalawa ilang siglo pagkatapos.<ref>{{Cite book |last=Jamkhedkar |first=Aravinda Prabhakar |url=https://books.google.com/books?id=HGzqAAAAMAAJ |title=Ajanta |publisher=Oxford University Press |year=2009 |isbn=978-0-19-569785-8 |pages=3–5}}</ref>{{Sfn|Spink|2009}}<ref>{{Cite book |last=Nicholson |first=Louise |url=https://books.google.com/books?id=71jZCwAAQBAJ |title=National Geographic India |publisher=National Geographic Society |year=2014 |isbn=978-1-4262-1183-6 |pages=175–176}}</ref> Ang mga kuweba ay binubuo ng 36 na makikilalang pundasyon,<ref name="Johnston2013p182">{{Cite book |last=Cohen |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=iepJAgAAQBAJ |title=Encyclopedia of Monasticism |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-78716-4 |editor-last=Johnston |editor-first=William M. |pages=18–20}}</ref> ang ilan sa mga ito ay natuklasan pagkatapos ng orihinal na pagnunumero ng mga kuweba mula 1 hanggang 29. Ang mga kuweba na natukoy kalaunan ay nilagyan ng mga letra ng alpabeto, tulad ng 15A, na nakilala sa pagitan ng orihinal na mga kuweba na may bilang na 15 at 16.{{Sfn|Spink|2007}} Ang pagnunumero ng kuweba ay isang kumbensiyon ng kaginhawahan at hindi sumasalamin sa kronolohikong pagkakasunud-sunod ng kanilang konstruksiyon.<ref name="ringsalkin14">{{Cite book |last=Ring |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=JqHPpNaZfNwC |title=Asia and Oceania |last2=Salkin |first2=Robert M. |last3=La Boda |first3=Sharon |publisher=Routledge |year=1994 |isbn=978-1-884964-04-6 |pages=14–19}}</ref> Mula noong 1983, ang mga kuweba ng Ajanta ay nakalista na sa Pandaigdigang Pamana ng UNESCO ng India. Ang mga Kuweba ng Ajanta, kasama ang [[mga Kuweba ng Ellora]], ay naging pinakasikat na destinasyon ng turista sa Maharashtra, at kadalasang siksikan tuwing panahon ng pista opisyal, na nagpapataas ng banta sa mga kuweba, lalo na sa mga ipinintang larawan.<ref>{{Harvp|Cohen|2006a}} discusses the history and future of visitors to Ajanta.</ref> Noong 2012, inanunsiyo ng Maharashtra Tourism Development Corporation ang mga plano na magdagdag sa ASI visitor center sa pasukan ng kumpletong mga replika ng mga kuweba 1, 2, 16 at 17 upang mabawasan ang siksikan sa mga orihinal, at bigyang-daan ang mga bisita na makatanggap ng mas mahusay na biswal na ideya ng mga ipinintang larawan, na madilim ang ilaw at mahirap basahin sa mga kuweba.<ref>[https://web.archive.org/web/20120809232804/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-05/pune/33048793_1_caves-ellora-centre "Tourist centre to house replicas of Ajanta caves"], [[The Times of India]], 5 August 2012, accessed 24 October 2012; see {{Harvp|Cohen|2006a}} for an earlier version of the proposal, recreating caves 16, 17 and 21.</ref> == Tingnan din == * [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India]] == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em|refs=<!-- This ref should be first in a series of refs. --> <ref name=asicave1to29>{{cite web|title=World Heritage Sites – About Ajanta Caves 01 to 29 |publisher=Archaeological Survey of India |year=2015 |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |access-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120501151253/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ajanta_caves.asp |archive-date=1 May 2012|url-status=dead}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195393521/obo-9780195393521-0192.xml Bibliograpiya ng mga Kuweba ng Ajanta], Akira Shimada (2014), Oxford University Press * [https://dx.doi.org/10.1080/02666030.2012.659906 Ang Maagang Pag-unlad ng Cave 26-Complex sa Ajanta] * [https://www.nybooks.com/articles/archives/2014/oct/23/greatest-ancient-picture-gallery Ang Pinakadakilang Sinaunang Galeriya ng Larawan. William Dalrymple, New York Review of Books (23 Oktubre 2014)] * [https://whc.unesco.org/en/list/242/ Mga Kuweba ng Ajanta sa Listahan ng UNESCO] * [https://artsandculture.google.com/entity/m0_z7 Mga Paglilibot sa Google Streetview ng bawat Kweba ng Ajanta] * [http://www.profcohen.net/publications/ajanta-inscriptions-1.pdf Mga Inskripsiyon na may mga Salin: Mga Kuweba ng Ajanta], Richard Cohen {{World Heritage Sites in India}}{{Aurangabad district, Maharashtra topics|state=collapsed}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] na2z6j51g2v4pczejwz14j1nsppw8fn 0 338260 2208078 2026-05-20T08:36:42Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1355010759|Ellora Caves]]" 2208078 wikitext text/x-wiki Ang '''mga Kuweba ng Ellora''' ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] sa [[Aurangabad]], [[Indiya|India]]. Ito ay isa sa pinakamalaking complex ng kuweba na inukit sa bato sa mundo, na may mga likhang sining na mula AD 600–1000, kabilang ang mga kuwebang [[Mga Hindu|Hindu]], [[Budismo|Budista]], at [[Hainismo|Hain]].{{Sfn|Owen|2012}}<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}</ref> Ang complex ay isang nangungunang halimbawa ng [[Indiyanong arkitekturang inukit sa bato|arkitekturang inukit sa bato ng India]], at ilan sa mga ito ay hindi mahigpit na "mga kuweba" dahil wala silang bubong. Itinatampok sa Kuweba 16 ang pinakamalaking nag-iisang monolitikong paghuhukay sa bato sa mundo, ang [[Templo ng Kailasa, Ellora|templo ng Kailash]], isang monumento na hugis-karwahe na inialay sa diyos na si [[Siva|Shiva]]. Nagtatampok din ang paghuhukay sa templo ng Kailash ng mga eskultura na naglalarawan ng iba't ibang diyos ng Hindu pati na rin ang mga relief panel na nagbubuod sa dalawang pangunahing [[Epikong tulang Indiyano|epikong Hindu]]. Mayroong mahigit 100 kuweba sa lugar, lahat ay nahukay mula sa mga [[Basalto|basaltong]] barangko sa Kaburulang Charanandri, 34 sa mga ito ay bukas sa publiko.<ref name="asiintro">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Ang mga ito ay binubuo ng 17 Hindu (mga kuweba 13–29), 12 Budista (mga kuweba 1–12) at 5 Hain (mga kuweba 30–34) na kuweba,<ref name="Owen2012p10">{{Cite book |last=Lisa Owen |url=https://books.google.com/books?id=vHK2WE8xAzYC |title=Carving Devotion in the Jain Caves at Ellora |publisher=Brill Academic |year=2012 |isbn=978-9004206298 |pages=1–10}}</ref><ref name="Brockman2011p155">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> na ang bawat grupo ay kumakatawan sa mga diyos at mitolohiyang laganap noong ika-1 milenyo CE, pati na rin ang mga monasteryo ng bawat relihiyon.<ref name="Owen2012p10" /> Ang mga ito ay itinayo nang malapit sa isa't isa at naglalarawan ng pagkakasundo sa relihiyon na umiral sa sinaunang India.<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://whc.unesco.org/en/list/243 "Ellora Caves"]. ''whc.unesco.org''. UNESCO World Heritage Centre. 6 March 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 August</span> 2010</span>. <q>These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....</q></cite></ref><ref>{{Cite book |title=Ancient India: Land Of Mystery |publisher=[[Time Life]] |year=1994 |series=Lost Civilizations}}</ref> Ang lahat ng mga monumento ng Ellora ay itinayo noong panahon ng [[dinastiyang Rashtrakuta]] (r. 753-982 AD), na nagtayo ng bahagi ng mga kuwebang Hindu at Budista, at ang [[Dinastiyang Seuna (Yadava)|dinastiyang Yadava]] (c. 1187–1317), na nagtayo ng ilang mga kuweba ng Hain. Ang pondo para sa pagtatayo ng mga monumento ay ibinigay ng mga maharlika, mangangalakal, at mga mayayaman sa rehiyon.<ref name="asiintro" /><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/178 178] |access-date= |via=archive.org}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Wikivoyage|Ellora}} * [https://whc.unesco.org/en/list/243/ Mga Kuweba ng Ellora] sa Listahan ng UNESCO * [http://elloracaves.org/caves.php Layout, plano ng sahig at paglalarawan ng bawat kweba ng Ellora], Deepanjana at Arno Klein * [http://www.gettyimages.com/photos/ellora?excludenudity=false&mediatype=photography&page=1&phrase=ellora&sort=mostpopular Mga Larawan ni Ellora], Getty Images * Mga ipinintang larawan ng mga kuweba bilang mga ilustrasyon Ang Zenana , isang tula ni Letitia Elizabeth Landon : ** ''Dus Awtar'', ni George Cattermole, inukit ni William Woolnoth ** ''Dher Warra'', din ni George Cattermole, na inukit ni William Woolnoth ** ''Nahukay na Templo ni Kylas'', ni Samuel Prout, inukit ni E Challis {{World Heritage Sites in India}}{{Hindu temples in Maharashtra}}{{Jain temples}}{{Indian Buddhist Caves}}{{Historical places of Rashtrakuta}}{{Jain Caves in India}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 1of4esogrcbj439mx9gir9674amfotv 2208079 2208078 2026-05-20T08:40:00Z Ryomaandres 8044 2208079 wikitext text/x-wiki Ang '''mga Kuweba ng Ellora''' ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] sa [[Aurangabad]], [[Indiya|India]]. Ito ay isa sa pinakamalaking complex ng kuweba na inukit sa bato sa mundo, na may mga likhang sining na mula AD 600–1000, kabilang ang mga kuwebang [[Mga Hindu|Hindu]], [[Budismo|Budista]], at [[Hainismo|Hain]].{{Sfn|Owen|2012}}<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}</ref> Ang complex ay isang nangungunang halimbawa ng [[Indiyanong arkitekturang inukit sa bato|arkitekturang inukit sa bato ng India]], at ilan sa mga ito ay hindi mahigpit na "mga kuweba" dahil wala silang bubong. Itinatampok sa Kuweba 16 ang pinakamalaking nag-iisang monolitikong paghuhukay sa bato sa mundo, ang [[Templo ng Kailasa, Ellora|templo ng Kailash]], isang monumento na hugis-karwahe na inialay sa diyos na si [[Siva|Shiva]]. Nagtatampok din ang paghuhukay sa templo ng Kailash ng mga eskultura na naglalarawan ng iba't ibang diyos ng Hindu pati na rin ang mga relief panel na nagbubuod sa dalawang pangunahing [[Epikong tulang Indiyano|epikong Hindu]]. Mayroong mahigit 100 kuweba sa lugar, lahat ay nahukay mula sa mga [[Basalto|basaltong]] barangko sa Kaburulang Charanandri, 34 sa mga ito ay bukas sa publiko.<ref name="asiintro">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Ang mga ito ay binubuo ng 17 Hindu (mga kuweba 13–29), 12 Budista (mga kuweba 1–12) at 5 Hain (mga kuweba 30–34) na kuweba,<ref name="Owen2012p10">{{Cite book |last=Lisa Owen |url=https://books.google.com/books?id=vHK2WE8xAzYC |title=Carving Devotion in the Jain Caves at Ellora |publisher=Brill Academic |year=2012 |isbn=978-9004206298 |pages=1–10}}</ref><ref name="Brockman2011p155">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> na ang bawat grupo ay kumakatawan sa mga diyos at mitolohiyang laganap noong ika-1 milenyo CE, pati na rin ang mga monasteryo ng bawat relihiyon.<ref name="Owen2012p10" /> Ang mga ito ay itinayo nang malapit sa isa't isa at naglalarawan ng pagkakasundo sa relihiyon na umiral sa sinaunang India.<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://whc.unesco.org/en/list/243 "Ellora Caves"]. ''whc.unesco.org''. UNESCO World Heritage Centre. 6 March 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 August</span> 2010</span>. <q>These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....</q></cite></ref><ref>{{Cite book |title=Ancient India: Land Of Mystery |publisher=[[Time Life]] |year=1994 |series=Lost Civilizations}}</ref> Ang lahat ng mga monumento ng Ellora ay itinayo noong panahon ng [[dinastiyang Rashtrakuta]] (r. 753-982 AD), na nagtayo ng bahagi ng mga kuwebang Hindu at Budista, at ang [[Dinastiyang Seuna (Yadava)|dinastiyang Yadava]] (c. 1187–1317), na nagtayo ng ilang mga kuweba ng Hain. Ang pondo para sa pagtatayo ng mga monumento ay ibinigay ng mga maharlika, mangangalakal, at mga mayayaman sa rehiyon.<ref name="asiintro" /><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/178 178] |access-date= |via=archive.org}}</ref> Bagama't ang mga kuweba ay nagsilbing mga templo at pahingahan para sa mga peregrino,<ref name="Brockman2011p1552">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> ang lokasyon ng lugar sa isang sinaunang ruta ng kalakalan sa Timog Asya ay ginawa rin itong isang mahalagang sentro ng komersiyo sa rehiyong Dekano.{{Sfn|Pandit|2013}} Ito ay {{Cvt|29|km|mi}} hilagang-kanluran ng Aurangabad at humigit-kumulang {{Cvt|300|km}} silangan-hilagang-silangan ng [[Mumbai]]. Sa kasalukuyan, ang mga Kuweba ng Ellora, kasama ang kalapit na [[mga Kuweba ng Ajanta]], ay isang pangunahing atraksyon ng turista sa rehiyon ng [[Marathwada]] ng [[Maharashtra]] at isang protektadong monumento sa ilalim ng [[Archaeological Survey of India]] (ASI).<ref>{{Cite web |title=Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_maharashtra.asp |access-date=19 May 2012}}</ref> == Etimolohiya == Ang Ellora, na tinatawag ding Verul o Elura, ay ang maikling anyo ng sinaunang pangalang '''Elloorpuram'''.'''<ref>World Heritage Series Ellora, [[Archaeological Survey of India]], Government of India, p. 6. {{ISBN|81-87780-43-6}}. Printed by GoodEarth Publications, Eicher GoodEarth Limited @ Thomson Press, New Delhi</ref>''' Ang mas lumang anyo ng pangalan ay natagpuan sa mga sinaunang sanggunian, tulad ng inskripsiyon ni Baroda noong 812 AD, na binabanggit ang "kadakilaan ng gusaling ito" at na "ang dakilang gusaling ito ay itinayo sa isang burol ni Krishnaraja sa Elapura, ang gusali sa inskripsiyon ay ang templo ni Kailasa.<ref name="asiintro2">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Sa tradisyong Indiano, ang bawat kuweba ay pinangalanan at may hulaping ''Guha'' (Sanskrit), ''Lena'', o ''Leni'' (Marathi), na nangangahulugang kuweba.<ref name="asiintro2" />{{Sfn|Pia Brancaccio|2013}} Pinaniniwalaan din na ito ay nagmula sa Ilvalapuram, na ipinangalan sa asura na si [[Ilvala at Vatapi|Ilvala]] na namuno sa rehiyong ito na natalo ni Pantas [[Agastya]].<ref>{{Cite web |title=PrabhupadaBooks.com Srila Prabhupada's Original Books |url=https://prabhupadabooks.com/ |access-date=2022-07-18 |website=prabhupadabooks.com}}</ref> == Lokasyon == [[Talaksan:ElloraWik.jpg|right|thumb|245x245px|Mga Kuweba ng Ellora, pangkalahatang mapa (ang bato ay inilalarawan bilang maitim na berde)]] Ang mga kuweba ng Ellora ay matatagpuan sa estado ng Maharashtra noong mga {{Cvt|29|km}} hilagang-kanluran ng lungsod ng Aurangabad, {{Cvt|300|km}} silangan-hilagang-silangan ng [[Mumbai]], {{Cvt|235|km}} mula sa [[Pune]] at humigit-kumulang {{Cvt|100|km}} kanluran ng [[mga Kuweba ng Ajanta]], isa pang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO at {{Cvt|2.3|km}} mula sa [[Templo ng Grishneshwar]] (India). == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Wikivoyage|Ellora}} * [https://whc.unesco.org/en/list/243/ Mga Kuweba ng Ellora] sa Listahan ng UNESCO * [http://elloracaves.org/caves.php Layout, plano ng sahig at paglalarawan ng bawat kweba ng Ellora], Deepanjana at Arno Klein * [http://www.gettyimages.com/photos/ellora?excludenudity=false&mediatype=photography&page=1&phrase=ellora&sort=mostpopular Mga Larawan ni Ellora], Getty Images * Mga ipinintang larawan ng mga kuweba bilang mga ilustrasyon Ang Zenana , isang tula ni Letitia Elizabeth Landon : ** ''Dus Awtar'', ni George Cattermole, inukit ni William Woolnoth ** ''Dher Warra'', din ni George Cattermole, na inukit ni William Woolnoth ** ''Nahukay na Templo ni Kylas'', ni Samuel Prout, inukit ni E Challis {{World Heritage Sites in India}}{{Hindu temples in Maharashtra}}{{Jain temples}}{{Indian Buddhist Caves}}{{Historical places of Rashtrakuta}}{{Jain Caves in India}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] i2nuiqw6khv4v8re2kvk4s2asxdnuik 2208090 2208079 2026-05-20T09:01:21Z Ryomaandres 8044 2208090 wikitext text/x-wiki Ang '''mga Kuweba ng Ellora''' ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] sa [[Aurangabad]], [[Indiya|India]]. Ito ay isa sa pinakamalaking complex ng kuweba na inukit sa bato sa mundo, na may mga likhang sining na mula AD 600–1000, kabilang ang mga kuwebang [[Mga Hindu|Hindu]], [[Budismo|Budista]], at [[Hainismo|Hain]].{{Sfn|Owen|2012}}<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}</ref> Ang complex ay isang nangungunang halimbawa ng [[Indiyanong arkitekturang inukit sa bato|arkitekturang inukit sa bato ng India]], at ilan sa mga ito ay hindi mahigpit na "mga kuweba" dahil wala silang bubong. Itinatampok sa Kuweba 16 ang pinakamalaking nag-iisang monolitikong paghuhukay sa bato sa mundo, ang [[Templo ng Kailasa, Ellora|templo ng Kailash]], isang monumento na hugis-karwahe na inialay sa diyos na si [[Siva|Shiva]]. Nagtatampok din ang paghuhukay sa templo ng Kailash ng mga eskultura na naglalarawan ng iba't ibang diyos ng Hindu pati na rin ang mga relief panel na nagbubuod sa dalawang pangunahing [[Epikong tulang Indiyano|epikong Hindu]]. Mayroong mahigit 100 kuweba sa lugar, lahat ay nahukay mula sa mga [[Basalto|basaltong]] barangko sa Kaburulang Charanandri, 34 sa mga ito ay bukas sa publiko.<ref name="asiintro">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Ang mga ito ay binubuo ng 17 Hindu (mga kuweba 13–29), 12 Budista (mga kuweba 1–12) at 5 Hain (mga kuweba 30–34) na kuweba,<ref name="Owen2012p10">{{Cite book |last=Lisa Owen |url=https://books.google.com/books?id=vHK2WE8xAzYC |title=Carving Devotion in the Jain Caves at Ellora |publisher=Brill Academic |year=2012 |isbn=978-9004206298 |pages=1–10}}</ref><ref name="Brockman2011p155">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> na ang bawat grupo ay kumakatawan sa mga diyos at mitolohiyang laganap noong ika-1 milenyo CE, pati na rin ang mga monasteryo ng bawat relihiyon.<ref name="Owen2012p10" /> Ang mga ito ay itinayo nang malapit sa isa't isa at naglalarawan ng pagkakasundo sa relihiyon na umiral sa sinaunang India.<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://whc.unesco.org/en/list/243 "Ellora Caves"]. ''whc.unesco.org''. UNESCO World Heritage Centre. 6 March 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 August</span> 2010</span>. <q>These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....</q></cite></ref><ref>{{Cite book |title=Ancient India: Land Of Mystery |publisher=[[Time Life]] |year=1994 |series=Lost Civilizations}}</ref> Ang lahat ng mga monumento ng Ellora ay itinayo noong panahon ng [[dinastiyang Rashtrakuta]] (r. 753-982 AD), na nagtayo ng bahagi ng mga kuwebang Hindu at Budista, at ang [[Dinastiyang Seuna (Yadava)|dinastiyang Yadava]] (c. 1187–1317), na nagtayo ng ilang mga kuweba ng Hain. Ang pondo para sa pagtatayo ng mga monumento ay ibinigay ng mga maharlika, mangangalakal, at mga mayayaman sa rehiyon.<ref name="asiintro" /><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/178 178] |access-date= |via=archive.org}}</ref> Bagama't ang mga kuweba ay nagsilbing mga templo at pahingahan para sa mga peregrino,<ref name="Brockman2011p1552">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> ang lokasyon ng lugar sa isang sinaunang ruta ng kalakalan sa Timog Asya ay ginawa rin itong isang mahalagang sentro ng komersiyo sa rehiyong Dekano.{{Sfn|Pandit|2013}} Ito ay {{Cvt|29|km|mi}} hilagang-kanluran ng Aurangabad at humigit-kumulang {{Cvt|300|km}} silangan-hilagang-silangan ng [[Mumbai]]. Sa kasalukuyan, ang mga Kuweba ng Ellora, kasama ang kalapit na [[mga Kuweba ng Ajanta]], ay isang pangunahing atraksyon ng turista sa rehiyon ng [[Marathwada]] ng [[Maharashtra]] at isang protektadong monumento sa ilalim ng [[Archaeological Survey of India]] (ASI).<ref>{{Cite web |title=Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_maharashtra.asp |access-date=19 May 2012}}</ref> == Etimolohiya == Ang Ellora, na tinatawag ding Verul o Elura, ay ang maikling anyo ng sinaunang pangalang '''Elloorpuram'''.'''<ref>World Heritage Series Ellora, [[Archaeological Survey of India]], Government of India, p. 6. {{ISBN|81-87780-43-6}}. Printed by GoodEarth Publications, Eicher GoodEarth Limited @ Thomson Press, New Delhi</ref>''' Ang mas lumang anyo ng pangalan ay natagpuan sa mga sinaunang sanggunian, tulad ng inskripsiyon ni Baroda noong 812 AD, na binabanggit ang "kadakilaan ng gusaling ito" at na "ang dakilang gusaling ito ay itinayo sa isang burol ni Krishnaraja sa Elapura, ang gusali sa inskripsiyon ay ang templo ni Kailasa.<ref name="asiintro2">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Sa tradisyong Indiano, ang bawat kuweba ay pinangalanan at may hulaping ''Guha'' (Sanskrit), ''Lena'', o ''Leni'' (Marathi), na nangangahulugang kuweba.<ref name="asiintro2" />{{Sfn|Pia Brancaccio|2013}} Pinaniniwalaan din na ito ay nagmula sa Ilvalapuram, na ipinangalan sa asura na si [[Ilvala at Vatapi|Ilvala]] na namuno sa rehiyong ito na natalo ni Pantas [[Agastya]].<ref>{{Cite web |title=PrabhupadaBooks.com Srila Prabhupada's Original Books |url=https://prabhupadabooks.com/ |access-date=2022-07-18 |website=prabhupadabooks.com}}</ref> == Lokasyon == [[Talaksan:ElloraWik.jpg|right|thumb|245x245px|Mga Kuweba ng Ellora, pangkalahatang mapa (ang bato ay inilalarawan bilang maitim na berde)]] Ang mga kuweba ng Ellora ay matatagpuan sa estado ng Maharashtra noong mga {{Cvt|29|km}} hilagang-kanluran ng lungsod ng Aurangabad, {{Cvt|300|km}} silangan-hilagang-silangan ng [[Mumbai]], {{Cvt|235|km}} mula sa [[Pune]] at humigit-kumulang {{Cvt|100|km}} kanluran ng [[mga Kuweba ng Ajanta]], isa pang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO at {{Cvt|2.3|km}} mula sa [[Templo ng Grishneshwar]] (India). == Tingnan din: == * [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Wikivoyage|Ellora}} * [https://whc.unesco.org/en/list/243/ Mga Kuweba ng Ellora] sa Listahan ng UNESCO * [http://elloracaves.org/caves.php Layout, plano ng sahig at paglalarawan ng bawat kweba ng Ellora], Deepanjana at Arno Klein * [http://www.gettyimages.com/photos/ellora?excludenudity=false&mediatype=photography&page=1&phrase=ellora&sort=mostpopular Mga Larawan ni Ellora], Getty Images * Mga ipinintang larawan ng mga kuweba bilang mga ilustrasyon Ang Zenana , isang tula ni Letitia Elizabeth Landon : ** ''Dus Awtar'', ni George Cattermole, inukit ni William Woolnoth ** ''Dher Warra'', din ni George Cattermole, na inukit ni William Woolnoth ** ''Nahukay na Templo ni Kylas'', ni Samuel Prout, inukit ni E Challis {{World Heritage Sites in India}}{{Hindu temples in Maharashtra}}{{Jain temples}}{{Indian Buddhist Caves}}{{Historical places of Rashtrakuta}}{{Jain Caves in India}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] hjxbm16t10hm2qa4x3r56b6dchub3mk 2208093 2208090 2026-05-20T09:01:48Z Ryomaandres 8044 2208093 wikitext text/x-wiki Ang '''mga Kuweba ng Ellora''' ay isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] sa [[Aurangabad]], [[Indiya|India]]. Ito ay isa sa pinakamalaking complex ng kuweba na inukit sa bato sa mundo, na may mga likhang sining na mula AD 600–1000, kabilang ang mga kuwebang [[Mga Hindu|Hindu]], [[Budismo|Budista]], at [[Hainismo|Hain]].{{Sfn|Owen|2012}}<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}</ref> Ang complex ay isang nangungunang halimbawa ng [[Indiyanong arkitekturang inukit sa bato|arkitekturang inukit sa bato ng India]], at ilan sa mga ito ay hindi mahigpit na "mga kuweba" dahil wala silang bubong. Itinatampok sa Kuweba 16 ang pinakamalaking nag-iisang monolitikong paghuhukay sa bato sa mundo, ang [[Templo ng Kailasa, Ellora|templo ng Kailash]], isang monumento na hugis-karwahe na inialay sa diyos na si [[Siva|Shiva]]. Nagtatampok din ang paghuhukay sa templo ng Kailash ng mga eskultura na naglalarawan ng iba't ibang diyos ng Hindu pati na rin ang mga relief panel na nagbubuod sa dalawang pangunahing [[Epikong tulang Indiyano|epikong Hindu]]. Mayroong mahigit 100 kuweba sa lugar, lahat ay nahukay mula sa mga [[Basalto|basaltong]] barangko sa Kaburulang Charanandri, 34 sa mga ito ay bukas sa publiko.<ref name="asiintro">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Ang mga ito ay binubuo ng 17 Hindu (mga kuweba 13–29), 12 Budista (mga kuweba 1–12) at 5 Hain (mga kuweba 30–34) na kuweba,<ref name="Owen2012p10">{{Cite book |last=Lisa Owen |url=https://books.google.com/books?id=vHK2WE8xAzYC |title=Carving Devotion in the Jain Caves at Ellora |publisher=Brill Academic |year=2012 |isbn=978-9004206298 |pages=1–10}}</ref><ref name="Brockman2011p155">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> na ang bawat grupo ay kumakatawan sa mga diyos at mitolohiyang laganap noong ika-1 milenyo CE, pati na rin ang mga monasteryo ng bawat relihiyon.<ref name="Owen2012p10" /> Ang mga ito ay itinayo nang malapit sa isa't isa at naglalarawan ng pagkakasundo sa relihiyon na umiral sa sinaunang India.<ref name="unescoellora">{{Cite web |date=6 March 2008 |title=Ellora Caves |url=https://whc.unesco.org/en/list/243 |access-date=12 August 2010 |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO World Heritage Centre |quote=These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://whc.unesco.org/en/list/243 "Ellora Caves"]. ''whc.unesco.org''. UNESCO World Heritage Centre. 6 March 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 August</span> 2010</span>. <q>These 34 monasteries and temples, extending over more than 2 km, were dug side by side in the wall of a high basalt cliff, not far from Aurangabad, in Maharashtra. Ellora, with its uninterrupted sequence of monuments dating from AD 600 to 1000.... a unique artistic creation and a technological exploit but, with its sanctuaries devoted to Hinduism....</q></cite></ref><ref>{{Cite book |title=Ancient India: Land Of Mystery |publisher=[[Time Life]] |year=1994 |series=Lost Civilizations}}</ref> Ang lahat ng mga monumento ng Ellora ay itinayo noong panahon ng [[dinastiyang Rashtrakuta]] (r. 753-982 AD), na nagtayo ng bahagi ng mga kuwebang Hindu at Budista, at ang [[Dinastiyang Seuna (Yadava)|dinastiyang Yadava]] (c. 1187–1317), na nagtayo ng ilang mga kuweba ng Hain. Ang pondo para sa pagtatayo ng mga monumento ay ibinigay ng mga maharlika, mangangalakal, at mga mayayaman sa rehiyon.<ref name="asiintro" /><ref name="Madan">{{Cite book |last=Gopal |first=Madan |url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada |title=India through the ages |publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1990 |editor-last=K.S. Gautam |page=[https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/178 178] |access-date= |via=archive.org}}</ref> Bagama't ang mga kuweba ay nagsilbing mga templo at pahingahan para sa mga peregrino,<ref name="Brockman2011p1552">{{Cite book |last=Norbert C. Brockman |url=https://books.google.com/books?id=ZNZ15Oow8XcC |title=Encyclopedia of Sacred Places, 2nd Edition |publisher=ABC-CLIO |year=2011 |isbn=978-1-59884-655-3 |pages=155–156}}</ref> ang lokasyon ng lugar sa isang sinaunang ruta ng kalakalan sa Timog Asya ay ginawa rin itong isang mahalagang sentro ng komersiyo sa rehiyong Dekano.{{Sfn|Pandit|2013}} Ito ay {{Cvt|29|km|mi}} hilagang-kanluran ng Aurangabad at humigit-kumulang {{Cvt|300|km}} silangan-hilagang-silangan ng [[Mumbai]]. Sa kasalukuyan, ang mga Kuweba ng Ellora, kasama ang kalapit na [[mga Kuweba ng Ajanta]], ay isang pangunahing atraksyon ng turista sa rehiyon ng [[Marathwada]] ng [[Maharashtra]] at isang protektadong monumento sa ilalim ng [[Archaeological Survey of India]] (ASI).<ref>{{Cite web |title=Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_maharashtra.asp |access-date=19 May 2012}}</ref> == Etimolohiya == Ang Ellora, na tinatawag ding Verul o Elura, ay ang maikling anyo ng sinaunang pangalang '''Elloorpuram'''.'''<ref>World Heritage Series Ellora, [[Archaeological Survey of India]], Government of India, p. 6. {{ISBN|81-87780-43-6}}. Printed by GoodEarth Publications, Eicher GoodEarth Limited @ Thomson Press, New Delhi</ref>''' Ang mas lumang anyo ng pangalan ay natagpuan sa mga sinaunang sanggunian, tulad ng inskripsiyon ni Baroda noong 812 AD, na binabanggit ang "kadakilaan ng gusaling ito" at na "ang dakilang gusaling ito ay itinayo sa isang burol ni Krishnaraja sa Elapura, ang gusali sa inskripsiyon ay ang templo ni Kailasa.<ref name="asiintro2">{{Cite web |date=2011 |title=World Heritage Sites: Ellora Caves |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410194545/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_ellora.asp |archive-date=10 April 2018 |access-date=2025-06-17 |website=asi.nic.in |publisher=Archaeological Survey of India, Ministry of Culture, Government of India}}</ref> Sa tradisyong Indiano, ang bawat kuweba ay pinangalanan at may hulaping ''Guha'' (Sanskrit), ''Lena'', o ''Leni'' (Marathi), na nangangahulugang kuweba.<ref name="asiintro2" />{{Sfn|Pia Brancaccio|2013}} Pinaniniwalaan din na ito ay nagmula sa Ilvalapuram, na ipinangalan sa asura na si [[Ilvala at Vatapi|Ilvala]] na namuno sa rehiyong ito na natalo ni Pantas [[Agastya]].<ref>{{Cite web |title=PrabhupadaBooks.com Srila Prabhupada's Original Books |url=https://prabhupadabooks.com/ |access-date=2022-07-18 |website=prabhupadabooks.com}}</ref> == Lokasyon == [[Talaksan:ElloraWik.jpg|right|thumb|245x245px|Mga Kuweba ng Ellora, pangkalahatang mapa (ang bato ay inilalarawan bilang maitim na berde)]] Ang mga kuweba ng Ellora ay matatagpuan sa estado ng Maharashtra noong mga {{Cvt|29|km}} hilagang-kanluran ng lungsod ng Aurangabad, {{Cvt|300|km}} silangan-hilagang-silangan ng [[Mumbai]], {{Cvt|235|km}} mula sa [[Pune]] at humigit-kumulang {{Cvt|100|km}} kanluran ng [[mga Kuweba ng Ajanta]], isa pang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO at {{Cvt|2.3|km}} mula sa [[Templo ng Grishneshwar]] (India). == Tingnan din == * [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Wikivoyage|Ellora}} * [https://whc.unesco.org/en/list/243/ Mga Kuweba ng Ellora] sa Listahan ng UNESCO * [http://elloracaves.org/caves.php Layout, plano ng sahig at paglalarawan ng bawat kweba ng Ellora], Deepanjana at Arno Klein * [http://www.gettyimages.com/photos/ellora?excludenudity=false&mediatype=photography&page=1&phrase=ellora&sort=mostpopular Mga Larawan ni Ellora], Getty Images * Mga ipinintang larawan ng mga kuweba bilang mga ilustrasyon Ang Zenana , isang tula ni Letitia Elizabeth Landon : ** ''Dus Awtar'', ni George Cattermole, inukit ni William Woolnoth ** ''Dher Warra'', din ni George Cattermole, na inukit ni William Woolnoth ** ''Nahukay na Templo ni Kylas'', ni Samuel Prout, inukit ni E Challis {{World Heritage Sites in India}}{{Hindu temples in Maharashtra}}{{Jain temples}}{{Indian Buddhist Caves}}{{Historical places of Rashtrakuta}}{{Jain Caves in India}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] ocrd0ieentuc8weti76wnh6ajzmncie 0 338261 2208080 2026-05-20T08:45:59Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1349446567|Agra Fort]]" 2208080 wikitext text/x-wiki Ang '''Muog ng Agra''' (''Qila Agra'') ay isang makasaysayang [[Portipikasyon|kutang]] [[Imperyong Mughal|Mughal]] sa lungsod ng [[Agra]], na kilala rin bilang '''Pulang Kuta ng Agra'''. Ang emperador ng Mughal na si [[Humayun]] ay kinoronahan sa kuta na ito noong 1530. Kalaunan ay binago ito ng emperador ng Mughal na si [[Akbar ang Dakila|Akbar]] mula 1565 at ang kasalukuyang istraktura ay natapos noong 1573. Ito ay nagsilbing pangunahing tirahan ng mga pinuno ng [[dinastiyang Mughal]] hanggang 1638, nang ang kabisera ay inilipat mula Agra patungong [[Delhi]]. Kilala rin ito bilang "Lal-Qila" o "Qila-i-Akbari".<ref>{{Cite web |title=Agra Fort |url=http://www.tajmahal.gov.in/agrafort.aspx |access-date=2022-02-23 |website=www.tajmahal.gov.in}}</ref> Bago ito kubkubin ng mga Briton, ang mga huling pinunong Indian na sumakop dito ay ang mga [[Imperyong Maratha|Maratha]]. Noong 1983, ang kuta ng Agra ay itinala bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] dahil sa kahalagahan nito noong panahon ng pamamahala ng Mughal.<ref>{{Cite web |title=Agra Fort - World HeritageCentre |url=https://whc.unesco.org/en/list/251 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717221242/https://whc.unesco.org/en/list/251/ |archive-date=17 July 2010 |access-date=26 December 2019 |website=UNESCO.ORG}}</ref> Ito ay humigit-kumulang {{Convert|2.5|km|mi|sp=us}} hilagang-kanluran ng mas sikat na kapatid na monumento nito, ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]]. Ang kuta ay mas tumpak na mailalarawan bilang isang napapaderang lungsod. Kalaunan ay [[Pagpapanumbalik ng gusali|ipinanumbalik]] ito ni [[Shah Jahan]]. Tulad ng iba pang bahagi ng Agra, hindi malinaw ang kasaysayan ng Kuta ng Agra bago ang pagsalakay ni [[Mahmud ng Ghazni]]. Gayunpaman, noong ika-15 siglo, sinakop ito ng mga Chauhan [[Rajput]]. Di-nagtagal, inako ng Agra ang katayuan ng kabesera nang si [[Sikandar Khan Lodi]] (1487–1517)&nbsp;CE) inilipat ang kaniyang kabesera mula sa Delhi at nagtayo ng ilang gusali sa dati nang kuta sa Agra. Pagkatapos ng unang labanan sa Panipat (1526&nbsp;CE), sinakop ng mga Mughal ang kuta at namuno mula rito. Noong 1530&nbsp;CE, si Humayun ay kinoronahan dito. Ang kuta ay binigyan ng kasalukuyang anyo nito noong panahon ng paghahari ni Akbar (1556 &#x2013; 1605&nbsp;CE). Kalaunan, ang kutang ito ay nasa ilalim ng pamamahala ng mga [[Mga Jat|Jat]] ng [[Estado ng Bharatpur|Bharatpur]] sa loob ng 13 taon. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp Kuta ng Agra (1983), Uttar Pradesh – Pagsusuri sa Arkeolohiya ng India] * [http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/1600_1699/agrafort/maps/maps.html Mapa ng Agra Fort] (mula sa gabay sa paglalakbay ni Murray, 1909) {{World Heritage Sites in India}}{{Agra district}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 2l19g7bcjcrr18wte9ujog3bpu49p8b 2208081 2208080 2026-05-20T08:46:26Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Kuta ng Agra]] sa [[Muog ng Agra]] 2208080 wikitext text/x-wiki Ang '''Muog ng Agra''' (''Qila Agra'') ay isang makasaysayang [[Portipikasyon|kutang]] [[Imperyong Mughal|Mughal]] sa lungsod ng [[Agra]], na kilala rin bilang '''Pulang Kuta ng Agra'''. Ang emperador ng Mughal na si [[Humayun]] ay kinoronahan sa kuta na ito noong 1530. Kalaunan ay binago ito ng emperador ng Mughal na si [[Akbar ang Dakila|Akbar]] mula 1565 at ang kasalukuyang istraktura ay natapos noong 1573. Ito ay nagsilbing pangunahing tirahan ng mga pinuno ng [[dinastiyang Mughal]] hanggang 1638, nang ang kabisera ay inilipat mula Agra patungong [[Delhi]]. Kilala rin ito bilang "Lal-Qila" o "Qila-i-Akbari".<ref>{{Cite web |title=Agra Fort |url=http://www.tajmahal.gov.in/agrafort.aspx |access-date=2022-02-23 |website=www.tajmahal.gov.in}}</ref> Bago ito kubkubin ng mga Briton, ang mga huling pinunong Indian na sumakop dito ay ang mga [[Imperyong Maratha|Maratha]]. Noong 1983, ang kuta ng Agra ay itinala bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] dahil sa kahalagahan nito noong panahon ng pamamahala ng Mughal.<ref>{{Cite web |title=Agra Fort - World HeritageCentre |url=https://whc.unesco.org/en/list/251 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717221242/https://whc.unesco.org/en/list/251/ |archive-date=17 July 2010 |access-date=26 December 2019 |website=UNESCO.ORG}}</ref> Ito ay humigit-kumulang {{Convert|2.5|km|mi|sp=us}} hilagang-kanluran ng mas sikat na kapatid na monumento nito, ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]]. Ang kuta ay mas tumpak na mailalarawan bilang isang napapaderang lungsod. Kalaunan ay [[Pagpapanumbalik ng gusali|ipinanumbalik]] ito ni [[Shah Jahan]]. Tulad ng iba pang bahagi ng Agra, hindi malinaw ang kasaysayan ng Kuta ng Agra bago ang pagsalakay ni [[Mahmud ng Ghazni]]. Gayunpaman, noong ika-15 siglo, sinakop ito ng mga Chauhan [[Rajput]]. Di-nagtagal, inako ng Agra ang katayuan ng kabesera nang si [[Sikandar Khan Lodi]] (1487–1517)&nbsp;CE) inilipat ang kaniyang kabesera mula sa Delhi at nagtayo ng ilang gusali sa dati nang kuta sa Agra. Pagkatapos ng unang labanan sa Panipat (1526&nbsp;CE), sinakop ng mga Mughal ang kuta at namuno mula rito. Noong 1530&nbsp;CE, si Humayun ay kinoronahan dito. Ang kuta ay binigyan ng kasalukuyang anyo nito noong panahon ng paghahari ni Akbar (1556 &#x2013; 1605&nbsp;CE). Kalaunan, ang kutang ito ay nasa ilalim ng pamamahala ng mga [[Mga Jat|Jat]] ng [[Estado ng Bharatpur|Bharatpur]] sa loob ng 13 taon. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp Kuta ng Agra (1983), Uttar Pradesh – Pagsusuri sa Arkeolohiya ng India] * [http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/1600_1699/agrafort/maps/maps.html Mapa ng Agra Fort] (mula sa gabay sa paglalakbay ni Murray, 1909) {{World Heritage Sites in India}}{{Agra district}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 2l19g7bcjcrr18wte9ujog3bpu49p8b 2208084 2208081 2026-05-20T08:54:18Z Ryomaandres 8044 2208084 wikitext text/x-wiki Ang '''Muog ng Agra''' (''Qila Agra'') ay isang makasaysayang [[Portipikasyon|kutang]] [[Imperyong Mughal|Mughal]] sa lungsod ng [[Agra]], na kilala rin bilang '''Pulang Kuta ng Agra'''. Ang emperador ng Mughal na si [[Humayun]] ay kinoronahan sa kuta na ito noong 1530. Kalaunan ay binago ito ng emperador ng Mughal na si [[Akbar ang Dakila|Akbar]] mula 1565 at ang kasalukuyang istraktura ay natapos noong 1573. Ito ay nagsilbing pangunahing tirahan ng mga pinuno ng [[dinastiyang Mughal]] hanggang 1638, nang ang kabisera ay inilipat mula Agra patungong [[Delhi]]. Kilala rin ito bilang "Lal-Qila" o "Qila-i-Akbari".<ref>{{Cite web |title=Agra Fort |url=http://www.tajmahal.gov.in/agrafort.aspx |access-date=2022-02-23 |website=www.tajmahal.gov.in}}</ref> Bago ito kubkubin ng mga Briton, ang mga huling pinunong Indian na sumakop dito ay ang mga [[Imperyong Maratha|Maratha]]. Noong 1983, ang kuta ng Agra ay itinala bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] dahil sa kahalagahan nito noong panahon ng pamamahala ng Mughal.<ref>{{Cite web |title=Agra Fort - World HeritageCentre |url=https://whc.unesco.org/en/list/251 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717221242/https://whc.unesco.org/en/list/251/ |archive-date=17 July 2010 |access-date=26 December 2019 |website=UNESCO.ORG}}</ref> Ito ay humigit-kumulang {{Convert|2.5|km|mi|sp=us}} hilagang-kanluran ng mas sikat na kapatid na monumento nito, ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]]. Ang kuta ay mas tumpak na mailalarawan bilang isang napapaderang lungsod. Kalaunan ay [[Pagpapanumbalik ng gusali|ipinanumbalik]] ito ni [[Shah Jahan]]. Tulad ng iba pang bahagi ng Agra, hindi malinaw ang kasaysayan ng Kuta ng Agra bago ang pagsalakay ni [[Mahmud ng Ghazni]]. Gayunpaman, noong ika-15 siglo, sinakop ito ng mga Chauhan [[Rajput]]. Di-nagtagal, inako ng Agra ang katayuan ng kabesera nang si [[Sikandar Khan Lodi]] (1487–1517)&nbsp;CE) inilipat ang kaniyang kabesera mula sa Delhi at nagtayo ng ilang gusali sa dati nang kuta sa Agra. Pagkatapos ng unang labanan sa Panipat (1526&nbsp;CE), sinakop ng mga Mughal ang kuta at namuno mula rito. Noong 1530&nbsp;CE, si Humayun ay kinoronahan dito. Ang kuta ay binigyan ng kasalukuyang anyo nito noong panahon ng paghahari ni Akbar (1556 &#x2013; 1605&nbsp;CE). Kalaunan, ang kutang ito ay nasa ilalim ng pamamahala ng mga [[Mga Jat|Jat]] ng [[Estado ng Bharatpur|Bharatpur]] sa loob ng 13 taon. [[Talaksan:Agra_Fort_wall.jpg|thumb|Tanawin ng mataas na pader ng Muog ng Agra mula sa estasyon ng tren malapit dito. Larawang kinunan ni [[c:User:Sntshkumar750|Santosh Chaudhary]].]] == Kasaysayan == [[Talaksan:Maharaja_Hemu_Bhargava_-_Victor_of_Twenty_Two_Pitched_Battles,_1910s.jpg|left|thumb|Sinakop ni [[Hemu]] ang Kuta ng Agra bago ang [[Battle ng Delhi (1556)|Labanan sa Delhi (1556)]]]] [[Talaksan:The_Fort_Delhi_Gate_dli_A136_cor.jpg|left|thumb|Samuel Bourne, "[https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1cl1g8d/alma991734193504896 Ang Kuta. Delhi Gate. Agra]", 1863–1869, retratong ipinatong sa karton, [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections.html Kagawaran ng mga Koleksyon ng Larawan, Pambansang Galeriya ng Aklatan ng Sining, Washington, DC]]] Pagkatapos ng [[Unang Labanan ng Panipat]] noong 1526, nanatili si [[Babur]] sa kuta, sa palasyo ni Ibrahim Lodi. Kalaunan ay nagtayo siya ng [[baoli]] (balonng hagdanan) dito. Ang kanyang kahalili, si [[Humayun]], ay kinoronahan sa kuta noong 1530. Natalo siya sa Labanan sa [[Bilgram]] noong 1540 ni [[Sher Shah Suri]]. Ang kuta ay nanatili sa mga Suri hanggang 1555, nang mabawi ito ni Humayun. Nabawi ng heneral ni [[Adil Shah Suri]], na si [[Hemu]], ang Agra noong 1556 at hinabol ang tumatakas na gobernador nito patungong Delhi, kung saan niya nakatagpo ang mga Mughal sa [[Labanan ng Tughlaqabad|Labanan sa Tughlaqabad]].<ref name="jnsarkar">{{Cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |url=https://books.google.com/books?id=qoRDAAAAYAAJ |title=Military History of India |publisher=Orient Longman |year=1960 |isbn=9780861251551 |pages=66–67}}</ref> [[Talaksan:Diwan-E-Aam_Inside.JPG|thumb|''Diwan-i-Aam'', Bulwagan ng Pampublikong Madla]] Napagtanto ang kahalagahan ng sentral na lokasyon nito, ginawa itong kabesera ni Akbar, at dumating sa Agra noong 1558. Itinala ng kanyang historyador na si [[Abu'l-Fazl ibn Mubarak|Abul Fazl]], na ito ay isang kuta na gawa sa ladrilyo na kilala bilang 'Badalgarh'. Ito ay nasa isang wasak na kondisyon at ipinagawa itong muli ni Akbar gamit ang pulang [[areniska]] mula sa lugar ng Barauli sa [[Distrito ng Dholpur]], sa [[Rajasthan]].<ref name="fort">{{Cite book |last=Verma |first=Amrit |title=Forts of India |publisher=The Director of Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1985 |isbn=81-230-1002-8 |location=New Delhi |pages=78–80}}</ref> Inilatag ng mga arkitekto ang pundasyon at ito ay itinayo gamit ang mga ladrilyo sa panloob na bag-as na may areniska sa mga panlabas na ibabaw. Humigit-kumulang 4,000 tagapagtayo ang nagtrabaho dito araw-araw sa loob ng walong taon, at natapos ito noong 1573.<ref>{{Cite web |year=1907 |title=The Akbarnama of Abul Fazl Vol. 2 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.55649/page/n381/mode/1up}}</ref><ref>{{Cite web |title=Agra Fort (1983), Uttar Pradesh – Archaeological Survey of India |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |archive-date=3 December 2009 |access-date=19 May 2013}}</ref> Noong panahon lamang ng paghahari ng apo ni Akbar na si [[Shah Jahan]], natamo ng lugar ang kasalukuyang anyo nito. Itinayo ni Shah Jahan ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]] bilang pag-alaala sa kanyang asawang si [[Mumtaz Mahal]]. Hindi tulad ng kaniyang lolo, si Shah Jahan ay may kaugaliang magkaroon ng mga gusaling gawa sa [[Marmol|puting marmol]]. Nang biglang magkasakit si [[Shah Jahan]], isang madugong [[Digmaang sa paghaliling Mughal (1658–1659)|digmaan para sa paghalili]] ang sumiklab sa pagitan ng kaniyang mga anak na lalaki, kung saan nagwagi si [[Aurangzeb|Aurangazeb]]. Isinailalim ni Aurangazeb sa pag-aresto sa bahay ng kaniyang ama sa kuta ng Agra. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp Kuta ng Agra (1983), Uttar Pradesh – Pagsusuri sa Arkeolohiya ng India] * [http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/1600_1699/agrafort/maps/maps.html Mapa ng Agra Fort] (mula sa gabay sa paglalakbay ni Murray, 1909) {{World Heritage Sites in India}}{{Agra district}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] ovdt5da7u2fkc48ok5euy639kqxe37r 2208091 2208084 2026-05-20T09:01:36Z Ryomaandres 8044 2208091 wikitext text/x-wiki Ang '''Muog ng Agra''' (''Qila Agra'') ay isang makasaysayang [[Portipikasyon|kutang]] [[Imperyong Mughal|Mughal]] sa lungsod ng [[Agra]], na kilala rin bilang '''Pulang Kuta ng Agra'''. Ang emperador ng Mughal na si [[Humayun]] ay kinoronahan sa kuta na ito noong 1530. Kalaunan ay binago ito ng emperador ng Mughal na si [[Akbar ang Dakila|Akbar]] mula 1565 at ang kasalukuyang istraktura ay natapos noong 1573. Ito ay nagsilbing pangunahing tirahan ng mga pinuno ng [[dinastiyang Mughal]] hanggang 1638, nang ang kabisera ay inilipat mula Agra patungong [[Delhi]]. Kilala rin ito bilang "Lal-Qila" o "Qila-i-Akbari".<ref>{{Cite web |title=Agra Fort |url=http://www.tajmahal.gov.in/agrafort.aspx |access-date=2022-02-23 |website=www.tajmahal.gov.in}}</ref> Bago ito kubkubin ng mga Briton, ang mga huling pinunong Indian na sumakop dito ay ang mga [[Imperyong Maratha|Maratha]]. Noong 1983, ang kuta ng Agra ay itinala bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] dahil sa kahalagahan nito noong panahon ng pamamahala ng Mughal.<ref>{{Cite web |title=Agra Fort - World HeritageCentre |url=https://whc.unesco.org/en/list/251 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717221242/https://whc.unesco.org/en/list/251/ |archive-date=17 July 2010 |access-date=26 December 2019 |website=UNESCO.ORG}}</ref> Ito ay humigit-kumulang {{Convert|2.5|km|mi|sp=us}} hilagang-kanluran ng mas sikat na kapatid na monumento nito, ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]]. Ang kuta ay mas tumpak na mailalarawan bilang isang napapaderang lungsod. Kalaunan ay [[Pagpapanumbalik ng gusali|ipinanumbalik]] ito ni [[Shah Jahan]]. Tulad ng iba pang bahagi ng Agra, hindi malinaw ang kasaysayan ng Kuta ng Agra bago ang pagsalakay ni [[Mahmud ng Ghazni]]. Gayunpaman, noong ika-15 siglo, sinakop ito ng mga Chauhan [[Rajput]]. Di-nagtagal, inako ng Agra ang katayuan ng kabesera nang si [[Sikandar Khan Lodi]] (1487–1517)&nbsp;CE) inilipat ang kaniyang kabesera mula sa Delhi at nagtayo ng ilang gusali sa dati nang kuta sa Agra. Pagkatapos ng unang labanan sa Panipat (1526&nbsp;CE), sinakop ng mga Mughal ang kuta at namuno mula rito. Noong 1530&nbsp;CE, si Humayun ay kinoronahan dito. Ang kuta ay binigyan ng kasalukuyang anyo nito noong panahon ng paghahari ni Akbar (1556 &#x2013; 1605&nbsp;CE). Kalaunan, ang kutang ito ay nasa ilalim ng pamamahala ng mga [[Mga Jat|Jat]] ng [[Estado ng Bharatpur|Bharatpur]] sa loob ng 13 taon. [[Talaksan:Agra_Fort_wall.jpg|thumb|Tanawin ng mataas na pader ng Muog ng Agra mula sa estasyon ng tren malapit dito. Larawang kinunan ni [[c:User:Sntshkumar750|Santosh Chaudhary]].]] == Kasaysayan == [[Talaksan:Maharaja_Hemu_Bhargava_-_Victor_of_Twenty_Two_Pitched_Battles,_1910s.jpg|left|thumb|Sinakop ni [[Hemu]] ang Kuta ng Agra bago ang [[Battle ng Delhi (1556)|Labanan sa Delhi (1556)]]]] [[Talaksan:The_Fort_Delhi_Gate_dli_A136_cor.jpg|left|thumb|Samuel Bourne, "[https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1cl1g8d/alma991734193504896 Ang Kuta. Delhi Gate. Agra]", 1863–1869, retratong ipinatong sa karton, [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections.html Kagawaran ng mga Koleksyon ng Larawan, Pambansang Galeriya ng Aklatan ng Sining, Washington, DC]]] Pagkatapos ng [[Unang Labanan ng Panipat]] noong 1526, nanatili si [[Babur]] sa kuta, sa palasyo ni Ibrahim Lodi. Kalaunan ay nagtayo siya ng [[baoli]] (balonng hagdanan) dito. Ang kanyang kahalili, si [[Humayun]], ay kinoronahan sa kuta noong 1530. Natalo siya sa Labanan sa [[Bilgram]] noong 1540 ni [[Sher Shah Suri]]. Ang kuta ay nanatili sa mga Suri hanggang 1555, nang mabawi ito ni Humayun. Nabawi ng heneral ni [[Adil Shah Suri]], na si [[Hemu]], ang Agra noong 1556 at hinabol ang tumatakas na gobernador nito patungong Delhi, kung saan niya nakatagpo ang mga Mughal sa [[Labanan ng Tughlaqabad|Labanan sa Tughlaqabad]].<ref name="jnsarkar">{{Cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |url=https://books.google.com/books?id=qoRDAAAAYAAJ |title=Military History of India |publisher=Orient Longman |year=1960 |isbn=9780861251551 |pages=66–67}}</ref> [[Talaksan:Diwan-E-Aam_Inside.JPG|thumb|''Diwan-i-Aam'', Bulwagan ng Pampublikong Madla]] Napagtanto ang kahalagahan ng sentral na lokasyon nito, ginawa itong kabesera ni Akbar, at dumating sa Agra noong 1558. Itinala ng kanyang historyador na si [[Abu'l-Fazl ibn Mubarak|Abul Fazl]], na ito ay isang kuta na gawa sa ladrilyo na kilala bilang 'Badalgarh'. Ito ay nasa isang wasak na kondisyon at ipinagawa itong muli ni Akbar gamit ang pulang [[areniska]] mula sa lugar ng Barauli sa [[Distrito ng Dholpur]], sa [[Rajasthan]].<ref name="fort">{{Cite book |last=Verma |first=Amrit |title=Forts of India |publisher=The Director of Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1985 |isbn=81-230-1002-8 |location=New Delhi |pages=78–80}}</ref> Inilatag ng mga arkitekto ang pundasyon at ito ay itinayo gamit ang mga ladrilyo sa panloob na bag-as na may areniska sa mga panlabas na ibabaw. Humigit-kumulang 4,000 tagapagtayo ang nagtrabaho dito araw-araw sa loob ng walong taon, at natapos ito noong 1573.<ref>{{Cite web |year=1907 |title=The Akbarnama of Abul Fazl Vol. 2 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.55649/page/n381/mode/1up}}</ref><ref>{{Cite web |title=Agra Fort (1983), Uttar Pradesh – Archaeological Survey of India |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |archive-date=3 December 2009 |access-date=19 May 2013}}</ref> Noong panahon lamang ng paghahari ng apo ni Akbar na si [[Shah Jahan]], natamo ng lugar ang kasalukuyang anyo nito. Itinayo ni Shah Jahan ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]] bilang pag-alaala sa kanyang asawang si [[Mumtaz Mahal]]. Hindi tulad ng kaniyang lolo, si Shah Jahan ay may kaugaliang magkaroon ng mga gusaling gawa sa [[Marmol|puting marmol]]. Nang biglang magkasakit si [[Shah Jahan]], isang madugong [[Digmaang sa paghaliling Mughal (1658–1659)|digmaan para sa paghalili]] ang sumiklab sa pagitan ng kaniyang mga anak na lalaki, kung saan nagwagi si [[Aurangzeb|Aurangazeb]]. Isinailalim ni Aurangazeb sa pag-aresto sa bahay ng kaniyang ama sa kuta ng Agra. == Tingnan din == * [[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa India]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp Kuta ng Agra (1983), Uttar Pradesh – Pagsusuri sa Arkeolohiya ng India] * [http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/1600_1699/agrafort/maps/maps.html Mapa ng Agra Fort] (mula sa gabay sa paglalakbay ni Murray, 1909) {{World Heritage Sites in India}}{{Agra district}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 2jghcw05eium9ht1nqn8x7pmqwcj1dg 0 338262 2208082 2026-05-20T08:46:26Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Kuta ng Agra]] sa [[Muog ng Agra]] 2208082 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Muog ng Agra]] 20x1y9ng6leo0vxko86miainr4m8djt 2208083 2208082 2026-05-20T08:53:07Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1349446567|Agra Fort]]" 2208083 wikitext text/x-wiki Ang '''Muog ng Agra''' (''Qila Agra'') ay isang makasaysayang [[Portipikasyon|kutang]] [[Imperyong Mughal|Mughal]] sa lungsod ng [[Agra]], na kilala rin bilang '''Pulang Kuta ng Agra'''. Ang emperador ng Mughal na si [[Humayun]] ay kinoronahan sa kuta na ito noong 1530. Kalaunan ay binago ito ng emperador ng Mughal na si [[Akbar ang Dakila|Akbar]] mula 1565 at ang kasalukuyang istraktura ay natapos noong 1573. Ito ay nagsilbing pangunahing tirahan ng mga pinuno ng [[dinastiyang Mughal]] hanggang 1638, nang ang kabisera ay inilipat mula Agra patungong [[Delhi]]. Kilala rin ito bilang "Lal-Qila" o "Qila-i-Akbari".<ref>{{Cite web |title=Agra Fort |url=http://www.tajmahal.gov.in/agrafort.aspx |access-date=2022-02-23 |website=www.tajmahal.gov.in}}</ref> Bago ito kubkubin ng mga Briton, ang mga huling pinunong Indian na sumakop dito ay ang mga [[Imperyong Maratha|Maratha]]. Noong 1983, ang kuta ng Agra ay itinala bilang isang [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ng [[UNESCO]] dahil sa kahalagahan nito noong panahon ng pamamahala ng Mughal.<ref>{{Cite web |title=Agra Fort - World HeritageCentre |url=https://whc.unesco.org/en/list/251 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717221242/https://whc.unesco.org/en/list/251/ |archive-date=17 July 2010 |access-date=26 December 2019 |website=UNESCO.ORG}}</ref> Ito ay humigit-kumulang {{Convert|2.5|km|mi|sp=us}} hilagang-kanluran ng mas sikat na kapatid na monumento nito, ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]]. Ang kuta ay mas tumpak na mailalarawan bilang isang napapaderang lungsod. Kalaunan ay [[Pagpapanumbalik ng gusali|ipinanumbalik]] ito ni [[Shah Jahan]]. Tulad ng iba pang bahagi ng Agra, hindi malinaw ang kasaysayan ng Kuta ng Agra bago ang pagsalakay ni [[Mahmud ng Ghazni]]. Gayunpaman, noong ika-15 siglo, sinakop ito ng mga Chauhan [[Rajput]]. Di-nagtagal, inako ng Agra ang katayuan ng kabesera nang si [[Sikandar Khan Lodi]] (1487–1517)&nbsp;CE) inilipat ang kaniyang kabesera mula sa Delhi at nagtayo ng ilang gusali sa dati nang kuta sa Agra. Pagkatapos ng unang labanan sa Panipat (1526&nbsp;CE), sinakop ng mga Mughal ang kuta at namuno mula rito. Noong 1530&nbsp;CE, si Humayun ay kinoronahan dito. Ang kuta ay binigyan ng kasalukuyang anyo nito noong panahon ng paghahari ni Akbar (1556 &#x2013; 1605&nbsp;CE). Kalaunan, ang kutang ito ay nasa ilalim ng pamamahala ng mga [[Mga Jat|Jat]] ng [[Estado ng Bharatpur|Bharatpur]] sa loob ng 13 taon. [[Talaksan:Agra_Fort_wall.jpg|thumb|Tanawin ng mataas na pader ng Agra Fort mula sa istasyon ng tren malapit dito. Larawang kinunan ni [[c:User:Sntshkumar750|Santosh Chaudhary]] .]] [[Talaksan:Maharaja_Hemu_Bhargava_-_Victor_of_Twenty_Two_Pitched_Battles,_1910s.jpg|left|thumb|Sinakop ni [[Hemu]] ang Kuta ng Agra bago ang [[Battle ng Delhi (1556)|Labanan sa Delhi (1556)]]]] [[Talaksan:The_Fort_Delhi_Gate_dli_A136_cor.jpg|left|thumb|Samuel Bourne, "[https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1cl1g8d/alma991734193504896 Ang Kuta. Delhi Gate. Agra]", 1863–1869, retratong ipinatong sa karton, [https://www.nga.gov/research/library/imagecollections.html Kagawaran ng mga Koleksyon ng Larawan, Pambansang Galeriya ng Aklatan ng Sining, Washington, DC]]] Pagkatapos ng [[Unang Labanan ng Panipat]] noong 1526, nanatili si [[Babur]] sa kuta, sa palasyo ni Ibrahim Lodi. Kalaunan ay nagtayo siya ng [[baoli]] (balonng hagdanan) dito. Ang kanyang kahalili, si [[Humayun]], ay kinoronahan sa kuta noong 1530. Natalo siya sa Labanan sa [[Bilgram]] noong 1540 ni [[Sher Shah Suri]]. Ang kuta ay nanatili sa mga Suri hanggang 1555, nang mabawi ito ni Humayun. Nabawi ng heneral ni [[Adil Shah Suri]], na si [[Hemu]], ang Agra noong 1556 at hinabol ang tumatakas na gobernador nito patungong Delhi, kung saan niya nakatagpo ang mga Mughal sa [[Labanan ng Tughlaqabad|Labanan sa Tughlaqabad]].<ref name="jnsarkar">{{Cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |url=https://books.google.com/books?id=qoRDAAAAYAAJ |title=Military History of India |publisher=Orient Longman |year=1960 |isbn=9780861251551 |pages=66–67}}</ref> [[Talaksan:Diwan-E-Aam_Inside.JPG|thumb|''Diwan-i-Aam'', Bulwagan ng Pampublikong Madla]] Napagtanto ang kahalagahan ng sentral na lokasyon nito, ginawa itong kabesera ni Akbar, at dumating sa Agra noong 1558. Itinala ng kanyang historyador na si [[Abu'l-Fazl ibn Mubarak|Abul Fazl]], na ito ay isang kuta na gawa sa ladrilyo na kilala bilang 'Badalgarh'. Ito ay nasa isang wasak na kondisyon at ipinagawa itong muli ni Akbar gamit ang pulang [[areniska]] mula sa lugar ng Barauli sa [[Distrito ng Dholpur]], sa [[Rajasthan]].<ref name="fort">{{Cite book |last=Verma |first=Amrit |title=Forts of India |publisher=The Director of Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India |year=1985 |isbn=81-230-1002-8 |location=New Delhi |pages=78–80}}</ref> Inilatag ng mga arkitekto ang pundasyon at ito ay itinayo gamit ang mga ladrilyo sa panloob na bag-as na may areniska sa mga panlabas na ibabaw. Humigit-kumulang 4,000 tagapagtayo ang nagtrabaho dito araw-araw sa loob ng walong taon, at natapos ito noong 1573.<ref>{{Cite web |year=1907 |title=The Akbarnama of Abul Fazl Vol. 2 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.55649/page/n381/mode/1up}}</ref><ref>{{Cite web |title=Agra Fort (1983), Uttar Pradesh – Archaeological Survey of India |url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp |archive-date=3 December 2009 |access-date=19 May 2013}}</ref> Noong panahon lamang ng paghahari ng apo ni Akbar na si [[Shah Jahan]], natamo ng lugar ang kasalukuyang anyo nito. Itinayo ni Shah Jahan ang [[Tāj Mahal|Taj Mahal]] bilang pag-alaala sa kanyang asawang si [[Mumtaz Mahal]]. Hindi tulad ng kaniyang lolo, si Shah Jahan ay may kaugaliang magkaroon ng mga gusaling gawa sa [[Marmol|puting marmol]]. Nang biglang magkasakit si [[Shah Jahan]], isang madugong [[Digmaang sa paghaliling Mughal (1658–1659)|digmaan para sa paghalili]] ang sumiklab sa pagitan ng kaniyang mga anak na lalaki, kung saan nagwagi si [[Aurangzeb|Aurangazeb]]. Isinailalim ni Aurangazeb sa pag-aresto sa bahay ng kaniyang ama sa kuta ng Agra. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp Kuta ng Agra (1983), Uttar Pradesh – Pagsusuri sa Arkeolohiya ng India] * [http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/1600_1699/agrafort/maps/maps.html Mapa ng Agra Fort] (mula sa gabay sa paglalakbay ni Murray, 1909) {{World Heritage Sites in India}}{{Agra district}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] cipbacny9wbmwoed3eo8er7vaabhww5 1 338263 2208087 2026-05-20T08:58:53Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Mayo 20|2026}} 2208087 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Mayo 20|2026}} ki6a5wp8h7w71kw8vh87jd8ntloy5t7 1 338264 2208088 2026-05-20T08:58:56Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Mayo 20|2026}} 2208088 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Mayo 20|2026}} ki6a5wp8h7w71kw8vh87jd8ntloy5t7 1 338265 2208089 2026-05-20T08:58:57Z Ryomaandres 8044 Bagong pahina: {{AlamBaNinyoUsapan|Mayo 20|2026}} 2208089 wikitext text/x-wiki {{AlamBaNinyoUsapan|Mayo 20|2026}} ki6a5wp8h7w71kw8vh87jd8ntloy5t7 10 338266 2208102 2026-05-20T09:41:11Z Sharktube2000 161034 Bagong pahina: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= genus |link= {{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent= Eusuchia |extinct= "yes" |refs= <!--full citation supporting parent, ideally to secondary source; shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2208102 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= genus |link= Deinosuchus |parent= Eusuchia |extinct= "yes" |refs= <!--full citation supporting parent, ideally to secondary source; shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} obrrx6yfoq1jkbe3o81jlc3695aq5h6 10 338267 2208109 2026-05-20T09:52:57Z Sharktube2000 161034 Bagong pahina: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= familia |link= {{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent= Rhinocerotoidea |refs= <!--full citation supporting parent, ideally to secondary source; shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2208109 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= familia |link= Rhinocerotidae |parent= Rhinocerotoidea |refs= <!--full citation supporting parent, ideally to secondary source; shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 01j5drhfj73x5p23j6ifr6k0pjl3jqw 0 338268 2208113 2026-05-20T10:06:54Z Sharktube2000 161034 /* */ 2208113 wikitext text/x-wiki Ang '''''Elephas beyeri''''' ay isang [[Pagkalipol|extinct]] na espesye ng elepante na kilala mula pa noong Gitnang [[Pleistoseno]] ng [[Pilipinas]]. Ipinangalan ito sa antropologong si [[Henry Otley Beyer|H. Otley Beyer]]. Ang uri at tanging kilalang [[ispesimen]], isang bahagyang ngipin sa pisngi, ay natuklasan sa Isla ng [[Cabarruyan]] sa baybayin ng [[Luzon]], ngunit nawala na ito mula noon. s91sslvn3e3a5onlzn167st0zg4ctgn 2208114 2208113 2026-05-20T10:07:53Z Sharktube2000 161034 /* */ 2208114 wikitext text/x-wiki Ang '''''Elephas beyeri''''' ay isang [[Pagkalipol|extinct]] na espesye ng elepante na kilala mula pa noong Gitnang [[Pleistoseno]] ng [[Pilipinas]]. Ipinangalan ito sa antropologong si [[Henry Otley Beyer|H. Otley Beyer]]. Ang uri at tanging kilalang [[ispesimen]], isang bahagyang ngipin sa pisngi, ay natuklasan sa [[Anda, Pangasinan|isla ng Cabarruyan]] sa baybayin ng [[Luzon]], ngunit nawala na ito mula noon. b6pyc2c96jbvwekczljh7296n349wya 2208115 2208114 2026-05-20T10:10:16Z Sharktube2000 161034 added [[Category:Elepante]] using [[WP:HC|HotCat]] 2208115 wikitext text/x-wiki Ang '''''Elephas beyeri''''' ay isang [[Pagkalipol|extinct]] na espesye ng elepante na kilala mula pa noong Gitnang [[Pleistoseno]] ng [[Pilipinas]]. Ipinangalan ito sa antropologong si [[Henry Otley Beyer|H. Otley Beyer]]. Ang uri at tanging kilalang [[ispesimen]], isang bahagyang ngipin sa pisngi, ay natuklasan sa [[Anda, Pangasinan|isla ng Cabarruyan]] sa baybayin ng [[Luzon]], ngunit nawala na ito mula noon. [[Kategorya:Elepante]] 6ae5yzzx6jnrfpgyd0z7uuy7atu07fw 0 338269 2208116 2026-05-20T10:35:56Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1354023130|Humayun]]" 2208116 wikitext text/x-wiki Si '''Nasir al-Din Muhammad''' ({{Langx|fa|نصیرالدین محمد}}, 6 Marso 1508 – 27 Enero 1556), karaniwang kilala sa kanyang [[Pangalang maharlika|pangalan ng paghahari]] '''Humayun''' ({{Langx|fa|همایون}}), ay ang pangalawang [[Talaan ng mga emperador ng Imperyong Mughal|emperador ng Mughal]], na namuno sa teritoryo sa tinatawag ngayong silangang [[Apganistan|Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Hilagang India]], at [[Pakistan]] mula 1530 hanggang 1540 at muli mula 1555 hanggang sa kanyang kamatayan noong 1556.<ref>Mitchiner, M. 1977.</ref> Sa panahon ng kaniyang kamatayan, ang lawak ng Imperyong Mughal ay halos isang milyong kilometro kuwadrado. Noong ika-26 ng Disyembre 1530, si Humayun ang humalili sa kaniyang amang si [[Babur]] sa trono ng Delhi bilang pinuno ng mga teritoryong Mughal sa subkontinente ng India. Si Humayun ay isang walang karanasang pinuno nang maupo siya sa kapangyarihan sa edad na 22. Ang kaniyang kapatid sa ama na si [[Kamran Mirza]] ang nagmana ng [[Kabul]] at [[Kandahar]], ang pinakahilagang bahagi ng imperyo ng kanilang ama; ang dalawang magkapatid sa ama ay naging mahigpit na magkaribal. == Pinanggalingan == Si Humayun ay ipinanganak bilang Nasir al-Din Muhammad sa paboritong asawa ni [[Babur]] na si [[Maham Begum|Māham Begum]] noong Martes, ika-6 ng Marso 1508. Ayon kay [[Abul Fazl]], si Māham ay kamag-anak ng marangal na pamilya ni [[Sultan Husayn Bayqara]], ang pinunong [[Dinastiyang Timurida|Timurida]] ng [[Herat]]. Kamag-anak din niya si [[Sheikh Ahmad-e Jami]], isang [[Irfan|mistiko]] at makatang [[Persa]].<ref>{{Cite book |last=Prasad |first=Ishwari |url=https://archive.org/details/dli.ernet.507583/page/n19/mode/1up?view=theater |title=The Life and Times of Humayun |publisher=Orient Longmans |year=1955 |page=1-Footnotes}}</ref><ref>{{Cite book |last=Fazl |first=Abul |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.55648/page/n296/mode/1up?view=theater |title=The Akbarnama of Abu'l Fazl |publisher=The Asiatic Society |year=1907 |volume=I |page=285 |translator-last=Henry Beveridge}}</ref> == Mga talababa == {{Reflist}} == Mga sanggunian == * {{Cite book |last=Banerji |first=S. K. |url=https://archive.org/details/humayunbadshah035068mbp |title=Humayun Badshah |publisher=Oxford University Press |year=1938}} * {{Cite book |last=Gascoigne |first=Bamber |author-link=Bamber Gascoigne |url=https://archive.org/details/greatmoghuls00gasc |title=The Great Moghuls |date=1971 |publisher=Harper & Row |isbn=978-006-011467-1 |location=New York |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Mukhia |first=Harbans |author-link=Harbans Mukhia |title=The Mughals of India |date=2004 |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-0-631-18555-0 |location=Malden, MA}} * {{Cite book |last=Richards |first=John F. |author-link=John F. Richards |url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&pg=PA11 |title=The Mughal Empire |date=1993 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-25119-8 |editor-last=Johnson |editor-first=Gordon |series=[[The New Cambridge History of India]] |volume=I.5}} {{Mughal Empire}} [[Kategorya:Namatay noong 1556]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1508]] [[Kategorya:Mga hindi sinasadyang pagkamatay dahil sa pagkahulog]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] hj7jvmdccfjrijz9bge6hfg4egszca0 2208117 2208116 2026-05-20T10:36:36Z Ryomaandres 8044 2208117 wikitext text/x-wiki Si '''Nasir al-Din Muhammad''' ({{Langx|fa|نصیرالدین محمد}}, Marso 6, 1508 – Enero 27, 1556), karaniwang kilala sa kanyang [[Pangalang maharlika|pangalan ng paghahari]] '''Humayun''' ({{Langx|fa|همایون}}), ay ang pangalawang [[Talaan ng mga emperador ng Imperyong Mughal|emperador ng Mughal]], na namuno sa teritoryo sa tinatawag ngayong silangang [[Apganistan|Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Hilagang India]], at [[Pakistan]] mula 1530 hanggang 1540 at muli mula 1555 hanggang sa kanyang kamatayan noong 1556.<ref>Mitchiner, M. 1977.</ref> Sa panahon ng kaniyang kamatayan, ang lawak ng Imperyong Mughal ay halos isang milyong kilometro kuwadrado. Noong Disyembre 26, 1530, si Humayun ang humalili sa kaniyang amang si [[Babur]] sa trono ng Delhi bilang pinuno ng mga teritoryong Mughal sa subkontinente ng India. Si Humayun ay isang walang karanasang pinuno nang maupo siya sa kapangyarihan sa edad na 22. Ang kaniyang kapatid sa ama na si [[Kamran Mirza]] ang nagmana ng [[Kabul]] at [[Kandahar]], ang pinakahilagang bahagi ng imperyo ng kanilang ama; ang dalawang magkapatid sa ama ay naging mahigpit na magkaribal. == Pinanggalingan == Si Humayun ay ipinanganak bilang Nasir al-Din Muhammad sa paboritong asawa ni [[Babur]] na si [[Maham Begum|Māham Begum]] noong Martes, ika-6 ng Marso 1508. Ayon kay [[Abul Fazl]], si Māham ay kamag-anak ng marangal na pamilya ni [[Sultan Husayn Bayqara]], ang pinunong [[Dinastiyang Timurida|Timurida]] ng [[Herat]]. Kamag-anak din niya si [[Sheikh Ahmad-e Jami]], isang [[Irfan|mistiko]] at makatang [[Persa]].<ref>{{Cite book |last=Prasad |first=Ishwari |url=https://archive.org/details/dli.ernet.507583/page/n19/mode/1up?view=theater |title=The Life and Times of Humayun |publisher=Orient Longmans |year=1955 |page=1-Footnotes}}</ref><ref>{{Cite book |last=Fazl |first=Abul |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.55648/page/n296/mode/1up?view=theater |title=The Akbarnama of Abu'l Fazl |publisher=The Asiatic Society |year=1907 |volume=I |page=285 |translator-last=Henry Beveridge}}</ref> == Mga talababa == {{Reflist}} == Mga sanggunian == * {{Cite book |last=Banerji |first=S. K. |url=https://archive.org/details/humayunbadshah035068mbp |title=Humayun Badshah |publisher=Oxford University Press |year=1938}} * {{Cite book |last=Gascoigne |first=Bamber |author-link=Bamber Gascoigne |url=https://archive.org/details/greatmoghuls00gasc |title=The Great Moghuls |date=1971 |publisher=Harper & Row |isbn=978-006-011467-1 |location=New York |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Mukhia |first=Harbans |author-link=Harbans Mukhia |title=The Mughals of India |date=2004 |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-0-631-18555-0 |location=Malden, MA}} * {{Cite book |last=Richards |first=John F. |author-link=John F. Richards |url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&pg=PA11 |title=The Mughal Empire |date=1993 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-25119-8 |editor-last=Johnson |editor-first=Gordon |series=[[The New Cambridge History of India]] |volume=I.5}} {{Mughal Empire}} [[Kategorya:Namatay noong 1556]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1508]] [[Kategorya:Mga hindi sinasadyang pagkamatay dahil sa pagkahulog]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] glucckmqwieny9y5kbusa9xv2l0x4cb 2208118 2208117 2026-05-20T10:36:55Z Ryomaandres 8044 2208118 wikitext text/x-wiki Si '''Nasir al-Din Muhammad''' ({{Langx|fa|نصیرالدین محمد}}, Marso 6, 1508 – Enero 27, 1556), karaniwang kilala sa kanyang [[Pangalang maharlika|pangalan ng paghahari]] '''Humayun''' ({{Langx|fa|همایون}}), ay ang pangalawang [[Talaan ng mga emperador ng Imperyong Mughal|emperador ng Mughal]], na namuno sa teritoryo sa tinatawag ngayong silangang [[Apganistan|Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Hilagang India]], at [[Pakistan]] mula 1530 hanggang 1540 at muli mula 1555 hanggang sa kanyang kamatayan noong 1556.<ref>Mitchiner, M. 1977.</ref> Sa panahon ng kaniyang kamatayan, ang lawak ng Imperyong Mughal ay halos isang milyong kilometro kuwadrado. Noong Disyembre 26, 1530, si Humayun ang humalili sa kaniyang amang si [[Babur]] sa trono ng Delhi bilang pinuno ng mga teritoryong Mughal sa subkontinente ng India. Si Humayun ay isang walang karanasang pinuno nang maupo siya sa kapangyarihan sa edad na 22. Ang kaniyang kapatid sa ama na si [[Kamran Mirza]] ang nagmana ng [[Kabul]] at [[Kandahar]], ang pinakahilagang bahagi ng imperyo ng kanilang ama; ang dalawang magkapatid sa ama ay naging mahigpit na magkaribal. == Pinanggalingan == Si Humayun ay ipinanganak bilang Nasir al-Din Muhammad sa paboritong asawa ni [[Babur]] na si [[Maham Begum|Māham Begum]] noong Martes, ika-6 ng Marso 1508. Ayon kay [[Abul Fazl]], si Māham ay kamag-anak ng marangal na pamilya ni [[Sultan Husayn Bayqara]], ang pinunong [[Dinastiyang Timurida|Timurida]] ng [[Herat]]. Kamag-anak din niya si [[Sheikh Ahmad-e Jami]], isang [[Irfan|mistiko]] at makatang [[Mga Persa|Persa]].<ref>{{Cite book |last=Prasad |first=Ishwari |url=https://archive.org/details/dli.ernet.507583/page/n19/mode/1up?view=theater |title=The Life and Times of Humayun |publisher=Orient Longmans |year=1955 |page=1-Footnotes}}</ref><ref>{{Cite book |last=Fazl |first=Abul |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.55648/page/n296/mode/1up?view=theater |title=The Akbarnama of Abu'l Fazl |publisher=The Asiatic Society |year=1907 |volume=I |page=285 |translator-last=Henry Beveridge}}</ref> == Mga talababa == {{Reflist}} == Mga sanggunian == * {{Cite book |last=Banerji |first=S. K. |url=https://archive.org/details/humayunbadshah035068mbp |title=Humayun Badshah |publisher=Oxford University Press |year=1938}} * {{Cite book |last=Gascoigne |first=Bamber |author-link=Bamber Gascoigne |url=https://archive.org/details/greatmoghuls00gasc |title=The Great Moghuls |date=1971 |publisher=Harper & Row |isbn=978-006-011467-1 |location=New York |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Mukhia |first=Harbans |author-link=Harbans Mukhia |title=The Mughals of India |date=2004 |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-0-631-18555-0 |location=Malden, MA}} * {{Cite book |last=Richards |first=John F. |author-link=John F. Richards |url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&pg=PA11 |title=The Mughal Empire |date=1993 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-25119-8 |editor-last=Johnson |editor-first=Gordon |series=[[The New Cambridge History of India]] |volume=I.5}} {{Mughal Empire}} [[Kategorya:Namatay noong 1556]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1508]] [[Kategorya:Mga hindi sinasadyang pagkamatay dahil sa pagkahulog]] [[Kategorya:Lahat ng mga artikulong may pangungusap na walang pinagmulan]] rd162j5g7pj819rydpw4i55i0p4d1l1