Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 45549 2216187 2189642 2026-07-15T12:59:43Z ElusiveMoth 140060 /* Mga Barangay */ 2216187 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod ng Ozamiz | sealfile = | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Misamis Occidental]] na nagpapakita ng lokasyon ng Ozamiz. | region = [[Hilagang Mindanao]] (Rehiyon X) | province = [[Misamis Occidental]] | districts = | barangays = | class = | mayor = Atty. Henry “Indy” F. Oaminal Jr. | founded = | website = | cityhood = }} Ang '''Lungsod ng Ozamiz ''' ay isang ika-2 klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Misamis Occidental]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Mga Barangay == Ang Lungsod ng Ozamiz ay nahahati sa 51 mga [[barangay]]. {| border="0" |----- | valign="top" | * Aguada (Pob.) * Banadero (Pob.) * Bacolod * Bagakay * Balintawak * Baybay San Roque * Baybay Santa Cruz * Baybay Triunfo * Bongbong * Calabayan * Capucao C. * Capucao P. * Carangan * Carmen Annex * Catadman-Manabay * Cavinte * Cogon * Dalapang * Diguan * Dimaluna | valign="top" | * Doña Consuelo * Embargo * Gala * Gango * Gotokan Daku * Gotokan Diot * Guimad * Guingona * Kinuman Norte * Kinuman Sur * Labinay * Labo * Lam-an (Pob.) * Liposong * Litapan * Malaubang * Manaka * Maningcol * Mentering * Molicay | valign="top" | * Pantaon * Pulot * San Antonio * Sangay Daku * Sangay Diot * Sinuza * Stimson Abordo (Montol) * Tabid * Tinago * Trigos * 50^th District (Pob.) |} ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * [http://www.ozamizcity.com/OzamisNow.htm Websayt ng Lungsod ng Ozamis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061028194128/http://ozamizcity.com/OzamisNow.htm |date=2006-10-28 }} * [http://www.batch2006.com/mindanao/visit_ozamiz-city.htm Mga larawan at impormasyon ng Ozamiz City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080622050645/http://www.batch2006.com/mindanao/visit_ozamiz-city.htm |date=2008-06-22 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp ''Philippine Standard Geographic Code''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.royalgardenozamiz.com/index.html Royal Garden Hotel, Lungsod ng Ozamis, Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080727122715/http://www.royalgardenozamiz.com/index.html |date=2008-07-27 }}; tingnan din: [http://www.royalgardenozamiz.com/index.html RoyalGardenOzamiz.com, Indeks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080727122715/http://www.royalgardenozamiz.com/index.html |date=2008-07-27 }} at [http://www.royalgardenozamiz.com RoyalGardenOzamiz.com] {{Misamis Occidental}} {{Philippine cities}} [[Kaurian:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Ozamis]] kpq4rt2kwsozdqd7qgr0ryprhndfj0a 0 65917 2216210 2216086 2026-07-16T02:48:39Z GinawaSaHapon 102500 2216210 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!--Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa-->{{About|kabuuang konsepto|pananaw sa relihiyon|Pananampalataya}}'''Paniniwalà''' ang subhetibong [[Ugali|pag-uugali]] ukol sa pagtiwala sa pagiging [[Katotohanan|totoo]] ng isang bagay o pananaw. Ito ang pananalig sa isang opinyon patungkol sa isang bagay, totoo man ito o hindi. Sa [[epistemolohiya]], ginagamit ang katagang ito upang tumukoy sa mga pag-uugali sa mundo na maaaring totoo o hindi. Para masabing naniniwala ang isang tao sa isang bagay, itinuturing niya ito bilang totoo. Halimbawa, sinasabing naniniwala siya sa pagiging bilog ng [[Daigdig]] kung sumasang-ayon siya sa [[Proposisyon|proposisyong]] "bilog ang mundo". Hindi nangangailangan ng [[pagkilatis]] upang maniwala sa isang bagay; halimbawa, konti lamang ang tao na pinag-iisipan talaga kung sisikat ba ang [[Araw (astronomiya)|Araw]] bukas nang umaga, dahil karamihan sa mga tao ay naniniwala na sisikat ang Araw bukas nang umaga. Hindi rin nangangailangan ang isang paniniwala na maranasan ng isang tao; halimbawa, masasabi pa rin ng isang tao na hindi nakaranas kailanman ng [[niyebe]] na puti ang niyebe dahil alam niyang puti ang niyebe batay sa mga nakaranas nito. Maraming mga [[Pilosopiya|pilosopo]] sa kasaysayan ang sumubok na ilarawan ang paniniwala, mula sa pagiging isang representasyon ng mga maaaring maging ang [[mundo]] ayon kay [[Jerry Fodor]], pagtanggap sa mga bagay bilang totoo ayon kay [[Roderick Chisholm]], isang paraan upang ipaliwanag ang mga gawain ng isang tao ayon naman kina [[Daniel Dennett]] at [[Donald Davidson]], o bilang mga estado ng [[pag-iisip]] upang magawa ang isang bagay ayon naman kay [[Hilary Putnam]]. May mga ilan din na nagmumungkahi na malakihang baguhin ang ibig sabihin ng paniniwala, kabilang na ang pananaw na [[Materyalismong eliminatibo|eliminatibismo]], argumentong nagsasabi na walang katumbas sa [[kalikasan]] ang katutubong konsepto ng paniniwala ayon kay [[Paul Churchland]], at mga pormal na [[Epistemolohiya|epistemologo]] na gustong palitan ang pandalawahang pananaw sa paniniwala (kung naniniwala ka sa isang bagay o hindi) ng isang mas malayang sistema ng antas ng tiwala (maaaring medyo naniniwala ka sa isang bagay, hindi buong buo). == Paglalarawan == Maraming mga paglalarawan sa mga pangunahing katangian ng paniniwala ang iminungkahi, ngunit walang kasunduan ang nabuo kung alin dito ang tama. Tradisyonal na nangungunang pananaw ang ''representasyonalismo'', ang pananaw na ang mga pag-uugali sa mga representasyon na karaniwang iniuugnay sa mga proposisyon ang mga pag-uugali sa isip na kumakatawan sa mga paniniwala. Ito ang bumubuo sa kaisipan ukol sa naturang pag-uugali. Salungat naman dito ang ''punsiyonalismo'', na nagtuturing sa mga paniniwala bilang mga punsiyon o gampanin sa pag-uugali. Ayon naman sa ''disposisyonalismo'', matutukoy ang mga paniniwala sa pag-uugali patungkol sa mga partikular na bagay. Madalas itong hinahanay sa ilalim ng punsiyonalismo dahil sa pagtuturing sa mga paniniwala bilang sanhi sa mga pag-uugali. Nakikilala naman sa modernong pilosopiya ang pananaw na ''interpretasyonismo'', na nagsasabing nakakaapekto o nakadepende ang paniniwala sa isang bagay sa interpretasyon ng iba ukol rito.<ref name="Schwitzgebel">{{cite web |last1=Schwitzgebel |first1=Eric |date=2019 |title=Belief |trans-title=Paniniwala |url=https://plato.stanford.edu/entries/belief/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115080001/https://plato.stanford.edu/entries/belief/ |archive-date=15 November 2019 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> === Representasyonalismo === Inilalarawan sa representasyonalismo ang mga paniniwala bilang mga [[representasyon ng kaisipan]]. Karaniwan itong itinuturing bilang mga bagay na may mga semantikal na katangian tulad ng pagkakaroon nito ng nilalaman, pagtutukoy sa iba, o pagiging totoo o hindi.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Pitt">{{cite web |last1=Pitt |first1=David |date=2020 |title=Mental Representation |trans-title=Representasyon ng Kaisipan |url=https://plato.stanford.edu/entries/mental-representation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190806134216/https://plato.stanford.edu/entries/mental-representation/ |archive-date=6 August 2019 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Bumubuo ang mga paniniwala ng sarili nitong grupo ng mga representasyon sa kaisipan dahil hindi nito nangangailangan ng [[karanasan]] para kumatawan sa isang bagay, di kagaya ng [[persepsiyon]] o mga [[Alaala|alaalang]] malakabanata.<ref name="Borchert">{{cite book |last1=Borchert |first1=Donald |url=https://philpapers.org/rec/BORMEO |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy |date=2006 |publisher=Macmillan |edition=2 |language=en |trans-title=Ensiklopedya ng Pilosopiya ng Macmillan |chapter=Belief |trans-chapter=Paniniwala |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112065913/https://philpapers.org/rec/BORMEO |archive-date=12 January 2021 |url-status=live}}</ref> Dahil dito, itinuturing ang mga paniniwala bilang mga [[pag-uugali sa mga proposisyon]], na pawang walang karanasang kinakailangan. Bilang pag-uugali, malalarawan ang mga paniniwala batay sa nilalaman nito at modo.<ref name="Borchert" /> Nilalalaman ng [[pag-uugaling pangkaisipan]] ang pag-uugaling itinuon sa isang bagay, habang nakadirekta naman ang mga proposisyonal na pag-uugali sa mga [[proposisyon]].<ref name="Pitt" /> Naitatangi ang mga paniniwala mula sa ibang mga proposisyonal na pag-uugali tulad ng [[pagnanais]] sa paraan kung paano ito idinidirekta sa proposisyon. Sinusubukan ng mga paniniwala na kumakatawan sa nangyayari sa mundo, hindi subukan baguhin ito kagaya ng sa pagnanais.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Borchert" /> Halimbawa, kung naniniwala si Juan na magiging maaraw ngayon, may pag-uugaling pangkaisipan siya para sa proposisyong "Magiging maaraw ngayon" na magkukumpirma na tama ang proposisyong ito. Iba ito sa pagnanais ni Jose na maging maaraw ngayon, kahit na pareho sila ni Juan ng pag-uugali sa parehong proposisyon. Minsang inilalarawan ang mga paniniwala bilang nakapokus sa [[katotohanan]].<ref>{{cite web |last1=Fassio |first1=Davide |title=Aim of Belief |trans-title=Hangarin ng Paniniwala |url=https://iep.utm.edu/beli-aim/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210211210202/https://iep.utm.edu/beli-aim/ |archive-date=11 February 2021 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Makikita ang pokus na ito sa tendensiya ng mga tao na [[Pagbabago ng isip|magbago ng isip]] kapag may mga bagong patunay na nagpapatunay na mali ang isang paniniwala. Sa ganitong pananaw, maaaring magbago ng isip si Juan pagkarinig niya na magiging masama ang panahon, ngunit hindi ganito ang kaso ni Jose.<ref name="Schwitzgebel" /> Maraming mga paraan para matukoy kung paano nabubuo ang mga representasyong ito sa kaisipan. Isa sa mga ito ang [[hinuhang wika ng kaisipan]], na nagsasabing parang [[wika]] ang estraktura ng mga representasyon sa kaisipan, na minsang tinatawag na {{Lang|en|mentalese}} sa [[wikang Ingles]].<ref>{{cite web |last1=Katz |first1=Matthew |title=Language of Thought Hypothesis |trans-title=Hinuhang WIka ng Kaisipan |url=https://iep.utm.edu/lot-hypo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228211147/https://iep.utm.edu/lot-hypo/ |archive-date=28 February 2021 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Kagaya ng mga regular na wika, nangangailangan ito ng mga simpleng elemento na pinagsasama-sama ayon sa mga tuntunin ng [[sintaksis]] para makabuo ng mas komplikadong mga elemento na gumaganap bilang mga mayhawak ng kahulugan. Sa pananaw na ito, masasabing nagtatabi ang kaisipan ng isang komplikadong elemento kapag may pinaniniwalaan ito. Hiwa-hiwalay bale ang mga paniniwala dahil pawang mga magkakaibang elemento ang mga ito sa isa't isa. Alternatibo sa ganitong pananaw ang tinatawag na ''mala-mapang pag-iisip'', na gumagamit ng metaporikal na mapa para ilarawan ang kalikasan ng mga paniniwala. Ayon sa pananaw na ito, hindi dapat isinasakodigo ang mga paniniwala bilang mga nagkakaibang pangungusap kundi bilang mapa ng impormasyon. Halimbawa, ang pagiging malayo ng isang lugar mula sa iba ay maaaring maipahayag bilang pangungusap sa isang wika gayundin bilang relasyon ng distansiya ng mga lugar sa isa't isa sa kaisipan.<ref name="Schwitzgebel" /> === Punsiyonalismo === Nagkakaiba ang punsiyonalismo sa representasyonalismo sa pagturing nito sa mga paniniwala bilang mga punsiyon o gampanin na ginagawa ng mga ito.<ref name="Levin">{{cite web |last1=Levin |first1=Janet |date=2018 |title=Functionalism |trans-title=Punsiyonalismo |url=https://plato.stanford.edu/entries/functionalism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418140903/http://plato.stanford.edu/entries/functionalism/ |archive-date=18 April 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref><ref name="Polger">{{cite web |last1=Polger |first1=Thomas W. |title=Functionalism |trans-title=Punsiyonalismo |url=https://iep.utm.edu/functism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190519120233/https://www.iep.utm.edu/functism/ |archive-date=19 May 2019 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Madalas itong isama sa ideya na puwedeng maipagtanto ang parehong paniniwala sa samu't saring paraan kaya hindi mahalaga kung paano ito napagtanto basta parehas itong gumanap bilang ang sanhi.<ref name="Schwitzgebel" /><ref>{{cite web |last1=Bickle |first1=John |date=2020 |title=Multiple Realizability |trans-title=Iba-ibang Pagtanto |url=https://plato.stanford.edu/entries/multiple-realizability/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316094454/https://plato.stanford.edu/entries/multiple-realizability/ |archive-date=16 March 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Kumbaga, kagamitan sa pag-inom pa rin ang [[baso]] kahit na gawa ito sa [[plastik]] o [[bakal]]. Ganito tinitingnan ng mga punsiyonalista ang mga paniniwala sa isipan.<ref name="Levin" /><ref name="Polger" /> Kabilang sa mga gampanin na mahalaga sa mga paniniwala ang relasyon ng mga ito sa [[persepsiyon]] at [[gawain]]: madalas na nagmumula ang mga paniniwala sa persepsiyon, at dahilan ng mga gawain ang mga paniniwala. Halimbawa, dahil nakita ng isang tao na nakapula na ang [[ilaw-trapiko]] kaya may nabuo ang paniniwala niyang nakapula na ang ilaw-trapiko, kaya hininto niya ang kanyang [[sasakyan]]. Ipinagpapalagay ng mga punsiyonalista na paniniwala ang resulta ng persepsiyon na nagpapabago sa pag-uugali.<ref name="Schwitzgebel" /> Iniuugnay minsan bilang isang partikular na anyo ng punsiyonalismo ang pananaw na disposisyonalismo.<ref name="Schwitzgebel" /> Tinitingnan sa pananaw na ito ang mga paniniwala bilang mga dahilan ng pag-uugali o bilang mga [[disposisyon]] upang gumanap.<ref name="Quilty-Dunn">{{cite journal |last1=Quilty-Dunn |first1=Jake |last2=Mandelbaum |first2=Eric |date=1 September 2018 |title=Against dispositionalism: belief in cognitive science |trans-title=Kontra disposisyonalismo: paniniwala sa agham pangkaisipan |journal=Philosophical Studies |language=en |volume=175 |issue=9 |pages=2353–2372 |doi=10.1007/s11098-017-0962-x |issn=1573-0883 |doi-access=free}}</ref><ref name="Audi">{{cite book |last1=Audi |first1=Robert |url=https://philpapers.org/rec/AUDTCD-2 |title=The Cambridge Dictionary of Philosophy |publisher=Cambridge University Press |year=1999 |chapter=Belief |access-date=2 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414132344/https://philpapers.org/rec/AUDTCD-2 |archive-date=14 April 2021 |url-status=live}}</ref> Halimbawa, iniuugnay ang pagkakaroon ng pagkain sa lamesa sa pagkumpirma sa iba na may pagkain sa lamesa kung tanungin at pumunta sa naturang lamesa para kumain kung nagugutom.<ref name="Borchert" /> Bagamat napagkakasunduan ng mga pilosopo na hinuhulma ng mga paniniwala ang pag-uugali, pinagtatalunan sa kasalukuyan kung maaari bang bigyang-kahulugan ang mga paniniwala batay lamang sa gampanin nito upang maganap ang isang partikular na pag-uugali.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Quilty-Dunn" /> === Interpretasyonismo === Ayon sa pananaw na interpretasyonismo, nakadepende ang mga paniniwala ng isang entidad sa interpretasyon ng iba sa naturang entidad.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Child1" /> Ipinagpapalagay ng isa sa mga pangunahing pilosopo ng pananaw na ito na si [[Daniel Dennett]] na nilalapatan ng mga tao ang mga entidad ng kani-kanilang paniniwala para mahulaan ang pag-uugali nito. Malalarawan ang mga entidad na may simpleng pag-uugali gamit ang mga pisikal na batas o batay sa gampanin nito. Tinatawag ito ni Dennett bilang ang "pisikal na paninindigan" at "paninindigan sa disenyo". Naiiba ang mga ito sa tinatawag na [[intensiyonal na paninindigan]], na nilalapat sa mga entidad na may mas komplikadong pag-uugali sa pamamagitan ng paglalapat sa mga ito ng mga paniniwala at pagnanais.<ref>{{cite book |last1=Dennett |first1=Daniel |url=https://mitpress.mit.edu/books/intentional-stance |title=The Intentional Stance |date=1989 |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-04093-8 |language=en |trans-title=Ang Intensiyonal na Paninindigan |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415044716/https://mitpress.mit.edu/books/intentional-stance |archive-date=15 April 2021 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Dennett |first1=Daniel C. |date=1988 |title=Précis of ''The Intentional Stance'' |trans-title=Presi ng "Ang Intensiyonal na Paninindigan" |journal=Behavioral and Brain Sciences |language=en |volume=11 |issue=3 |pages=495–505 |citeseerx=10.1.1.1026.2283 |doi=10.1017/S0140525X00058611 |s2cid=145750868}}</ref> Halimbawa, maaaring mahulaan na susubukan mag-tres ng isang manlalaro ng [[basketbol]] sa mga huling sandali ng isang dikit na laro kung ilalapat ng ibang mga tao ang kanilang pagnanais na manalo ang koponan ng naturang manlalaro at ang paniniwala na ang galaw na ito ang magpapanalo sa kanila. Kumbaga, sumasang-ayon ang isang entidad sa isang paniniwala kung magagamit ang paniniwalang ito para mahulaan ang gagawin nito. Nakadepende sa interpretasyon ang pagkakaroon ng paniniwala dahil maaaring may iba pang kasinggandang paraan para sa mahulaan ang gagawin ng isang entidad.<ref name="Schwitzgebel" /> Sa madaling salita, hindi lamang tres ang posibleng magpanalo sa naturang larong yon; maaaring subukan ng manlalaro na ipasa ang bola sa isang kakamping mas malapit sa basket para subukang tumira ng dos. Bukod sa pananaw ni Dennett, isa ring kilalang anyo ng pananaw na ito ang nagmula kay [[Donald Davidson]],<ref name="Child1">{{cite book |last1=Child |first1=William |url=https://philpapers.org/rec/CHICIA |title=Causality, Interpretation, and the Mind |publisher=Oxford, UK: Oxford University Press |year=1994 |language=en |trans-title=Kasanhian, Interpretasyon, at ang Isip |chapter=Interpretationism |trans-chapter=Interpretasyonalismo |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505023634/http://philpapers.org/rec/CHICIA |archive-date=5 May 2016 |url-status=live}}</ref> na gumamit ng isang [[palaisipang eksperimento]] na [[radikal na interpretasyon]], kung saan ang layunin ay bigyang-katuwiran ang pag-uugali at wika ng isang tao nang walang impormasyon patungkol sa wika nitong tao. Nasa mananalita ang pokus ng prosesong ito ng paglalapat ng paniniwala at pagnanais. Maaaring masabi na tunay ngang may ganitong paniniwala ang isang tao kung matagumpay na naipakita niya ito batay sa prinsipyo.<ref name="Schwitzgebel" /> Maaaring isama sa interpretasyonismo ang eliminatibismo at instrumentalismo. Ayon sa eliminatibismo, hindi totoo na may paniniwala. Sumasang-ayon sa pananaw na ito ang instrumentalismo, ngunit naniniwala pa rin ito sa kahalagahan ng paglalapat ng paniniwala.<ref name="Schwitzgebel" /> Kumbaga, magagamit pa rin ang mga paniniwala upang mahulaan ang gagawin ng isang entidad kahit na hindi ito totoo. Ipinagpapalagay na magagamit ang interpretasyonismo sa realidad: na naniniwala talaga ang mga entidad sa mga paniniwalang ito kaya nagiging sanhi ito ng mga pag-uugali.<ref>{{cite book |last1=Child |first1=William |url=https://philpapers.org/rec/CHICIA |title=Causality, Interpretation, and the Mind |publisher=Oxford, UK: Oxford University Press |year=1994 |language=en |trans-title=Kasanhian, Interpretasyon, at ang Isip |chapter=Causalism and Interpretationism: The Problem of Compatibility |trans-chapter=Kosalismo at Interpretasyonalismo: Ang Problema ng Kompatibilidad |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505023634/http://philpapers.org/rec/CHICIA |archive-date=5 May 2016 |url-status=live}}</ref> Gayunpaman, maaaring kailanganing tingnan ang interpretasyonismo bilang isang [[pamamaraan]] at hindi [[ontolohiya]] kung ganito nga ang kaso.<ref name="Child1" /> == Uri == Maaaring igrupo ang mga paniniwala batay sa kanilang estadong ontolohikal, antas, o mga katangiang semantikal. === Pinag-iisipan at disposisyonal === Para masabing kasalukuyang pinag-iisipan ang isang paniniwala, kailangang aktibo itong nasa isip ng tao. Tinatawag itong {{Lang|en|occurrent belief}} sa wikang Ingles.<ref name="Schwitzgebel" /> Halimbawa, ang paniniwalang nasa [[Albay]] ang [[bulkang Mayon]] ay masasabing nasa isip ng isang tao kung kasalukuyan niya itong pinag-iisipan, marahil bilang resulta ng pagbabasa niya patungkol sa mga bulkan sa Pilipinas o di kaya dahil nagpaplano siyang pumunta roon. Gayunpaman, hindi lahat ng mga paniniwala ng isang tao ay aktibong pinag-iisipan; karamihan sa mga ito ay pawang disposisyonal lamang o nasa "likuran" ng isip. Halimbawa, ang paniniwala na mas higit ang bilang na 23 kesa 22 ay disposisyonal para sa karamihan ng mga tao, liban siguro sa mga [[Pagkukuwenta|nagkukuwenta]] sa kasalukuyan na kasama ang bilang na yon.<ref name="Schwitzgebel" /> Minsan iniuugnay ang dalawang uri na ito sa pagtatangi sa pagitan ng may malay na paniniwala sa mga walang malay na paniniwala.<ref name="Bartlett">{{cite journal |last1=Bartlett |first1=Gary |date=2018 |title=Occurrent States |trans-title=Mga Estadong Pinag-iisipan |url=https://philpapers.org/rec/BAROS-4 |url-status=live |journal=Canadian Journal of Philosophy |language=en |volume=48 |issue=1 |pages=1–17 |doi=10.1080/00455091.2017.1323531 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504181849/https://philpapers.org/rec/BAROS-4 |archive-date=4 May 2021 |access-date= |s2cid=220316213}}</ref><ref name="Frise">{{cite journal |last1=Frise |first1=Matthew |date=2018 |title=Eliminating the Problem of Stored Beliefs |trans-title=Pagbubura sa problema ng mga nakatabing paniniwala |url=https://philpapers.org/rec/FRIETP-3 |url-status=live |journal=American Philosophical Quarterly |language=en |volume=55 |issue=1 |pages=63–79 |doi=10.2307/45128599 |jstor=45128599 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601042950/https://philpapers.org/rec/FRIETP-3 |archive-date=1 June 2021 |access-date= |doi-access=free |s2cid=149057271}}</ref> Gayunpaman, ipinagpapalagay ng ilang mga pilosopo na hindi magkatugma ang dalawang klase ng pag-uuri na ito, dahil patuloy pa ring hinuhulma ng mga paniniwala ang gawain ng isang tao kahit na hindi aktibo niyang pinag-iisipan ang mga ito. Sa ganitong kaso, tinatawag itong walang malay na paniniwalang pinag-iisipan.<ref name="Bartlett" /> Sa pananaw na ito, tumutukoy ang pagiging "pinag-iisipan" rito sa pagiging aktibo nito sa isip, mapa-may malay man o wala.<ref name="Frise" /> Hindi pareho ang disposisyonal na paniniwala sa disposisyon para maniwala. Halimbawa, iba ang paniniwalang umuulan ngayon dahil nakita mo mismo na umuulan sa paniniwalang umuulan nang walang kaakibat na karanasan. Masasabi dito na may disposisyon para maniwala ngunit walang tunay na paniniwalang disposisyonal.<ref name="Audi" /> Sa pananaw ng mga disposisyonalista, walang paniniwala na aktibong pinag-iisipan dahil lahat ng mga paniniwala ay pawang mga disposisyon lamang.<ref name="Schwitzgebel" /> === Buo at bahagya === Isa sa mga mahahalagang pagtatalo sa [[epistemolohiya]] ay pumapatungkol sa pagiging "buo" o "bahagya" ng isang paniniwala.<ref name="Genin">{{cite web |last1=Genin |first1=Konstantin |last2=Huber |first2=Franz |date=2021 |title=Formal Representations of Belief |trans-title=Mga Pormal na Representasyon sa Paniniwala |url=https://plato.stanford.edu/entries/formal-belief/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413164951/https://plato.stanford.edu/entries/formal-belief/ |archive-date=13 April 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Masasabing buo ang paniniwala kung naniniwala o hindi naniniwala ang isang tao sa isang bagay. Karaniwang sapat na ito para maintindihan ang pang-araw-araw na paniniwala batay sa wika, kagaya halimbawa ng paniniwala nang buo sa pagiging mas malaki ng [[Daigdig]] kesa sa [[Buwan (astronomiya)|Buwan]]. Gayunpaman, hindi lahat ng paniniwala ay sigurado; halimbawa, mas sigurado ang isang tao na mas malaki ang Daigdig sa Buwan kesa sa pagiging mas malaki ng Daigdig sa [[Benus (planeta)|Benus]]. Mas mailalarawan ang mga ganitong kaso sa pamamagitan ng pagbibigay ng antas ng paniniwala patungkol sa isang bagay, na tinatawag na [[Kredensiya (estadistika)|kredensiya]].<ref name="Genin" /><ref name="Olsson">{{cite book |last1=Olsson |first1=Erik J. |url=https://philpapers.org/rec/OLSBE |title=Introduction to Formal Philosophy |date=2018 |publisher=Springer |pages=431–442 |language=en |trans-title=Panimula sa Pormal na Pilosopiya |chapter=Bayesian Epistemology |trans-chapter=Epistemolohiyang Bayesian |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516095057/https://philpapers.org/rec/OLSBE |archive-date=16 May 2021 |url-status=live}}</ref> Mas mataas ang antas sa isang paniniwala, mas sigurado ang isang tao tungkol sa paniniwala na yon.<ref name="Hartmann">{{cite book |last1=Hartmann |first1=Stephan |url=https://philpapers.org/rec/BOVSIO |title=The Routledge Companion to Epistemology |last2=Sprenger |first2=Jan |date=2010 |publisher=Routledge |pages=609–620 |language=en |trans-title=Ang Katulong sa Epistemolohiya ng Routledge |chapter=Bayesian Epistemology |trans-chapter=Epistemolohiyang Bayesian |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516095047/https://philpapers.org/rec/BOVSIO |archive-date=16 May 2021 |url-status=live|location=London}}</ref> Karaniwang itong isinusulat sa [[pormal na wika]] bilang isang eskala mula 1 pababa sa 0, kung saan kumakatawan ang 1 sa isang buong paniniwala habang 0 ang buong kawalang-tiwala sa paniniwala. Sa [[Epistemolohiyang bayesian|paraang Bayesian]], inilalarawan ang mga paniniwala batay sa [[subhetibong probabilidad]]:<ref>{{cite web |last1=Hájek |first1=Alan |date=2019 |title=Interpretations of Probability: The Subjective Interpretation |trans-title=Mga Interpretasyon ng Probabilidad: Ang Subhetibong Interpretasyon |url=https://plato.stanford.edu/entries/probability-interpret/#SubPro |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210217013520/https://plato.stanford.edu/entries/probability-interpret/#SubPro |archive-date=17 February 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref><ref name="Pettigrew">{{cite journal |last1=Pettigrew |first1=Richard |date=2018 |title=Précis of Accuracy and the Laws of Credence |trans-title=Presi ng Katumpakan at ang mga Batas ng Kredensiya |url=https://philpapers.org/rec/PETPOA-3 |url-status=live |journal=Philosophy and Phenomenological Research |language=en |volume=96 |issue=3 |pages=749–754 |doi=10.1111/phpr.12501 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601042948/https://philpapers.org/rec/PETPOA-3 |archive-date=1 June 2021 |access-date= |hdl-access=free |hdl=1983/d9f3e1c4-1bc9-4e04-b74c-dba4eb795393}}</ref> halimbawa, kumakatawan ang antas na 0.9 sa paniniwalang "uulan bukas" sa 90% kasiguraduhan ng isang tao sa paniniwalang ito (sa kabaligtaran, 10% siyang hindi sigurado). Ginagamit sa pananaw na ito ang relasyong ito sa pagitan ng paniniwala at probabilidad para bigyang-katuturan ang rasyonalidad gamit ang mga batas ng [[probabilidad]].<ref name="Hartmann" /> Kabilang dito ang mga batas na sinkroniko na nagdidikta sa kung anong dapat paniwalaan ng isang tao sa partikular na panahon na yon, at mga batas na diakroniko na nagdidikta naman sa papaano magbabago ng isip ang isang tao sa harap ng mga bagong patunay na tumataliwas sa kanyang kasalukuyang paniniwala.<ref name="Olsson" /><ref name="Hartmann" /> Sentro sa pagtatalo ukol sa mga buo at bahagyang paniniwala ang tanong na kung tunay nga bang magkahiwalay na uri ang mga ito sa isa't isa o kung kaya bang maipaliwanag ang isang uri gamit ang kabila.<ref name="Genin" /> Isa sa mga tugon para sa tanong na ito ang tinatawag na ''tesis na Locke'' na unang iprinesenta ni [[Richard Foley]] noong 1992.<ref>{{Cite book |last=Hawthorne |first=James |url=https://philpapers.org/rec/HUBDOB |title=Degrees of belief |date=2009 |publisher=Springer |isbn=9781402091971 |editor-last=Huber |editor-first=Franz |location=London |language=en |trans-title=Antas ng paniniwala |chapter=The Lockean Thesis and the Logic of Belief |trans-chapter=Ang Tesis na Locke at ang Lohika ng Paniniwala |editor-last2=Schmidt-Petri |editor-first2=Christopher |chapter-url=https://philpapers.org/rec/HAWTLT |url-access=subscription}}</ref> Ayon kay Foley, pangunahin ang mga bahagyang paniniwala, at masasabing buo ang isang paniniwala kung lumagpas ito sa isang partikular na antas.<ref name="Genin" /><ref>{{cite journal |last1=Dorst |first1=Kevin |date=2019 |title=Lockeans Maximize Expected Accuracy |trans-title=Minamaksima ng mga Maka-Locke ang Inaasahang Katumpakan |url=https://philpapers.org/rec/DORLME-2 |url-status=live |journal=Mind |language=en |volume=128 |issue=509 |pages=175–211 |doi=10.1093/mind/fzx028 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020201413/https://philpapers.org/rec/DORLME-2 |archive-date=20 October 2020 |access-date=}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Locke |first1=Dustin Troy |date=2014 |title=The Decision-Theoretic Lockean Thesis |trans-title=Ang Desisyon-Teoretikong Tesis na Locke |url=https://philpapers.org/rec/LOCTDL |url-status=live |journal=Inquiry: An Interdisciplinary Journal of Philosophy |language=en |volume=57 |issue=1 |pages=28–54 |doi=10.1080/0020174x.2013.858421 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20160705133728/http://philpapers.org/rec/LOCTDL |archive-date=5 July 2016 |access-date= |s2cid=85521556}}</ref> Halimbawa, ang halagang 0.9 pataas ay masasabing buong paniniwala. Sa kabilang banda, maaaring tingnan ang mga bahagyang paniniwala bilang mga buong paniniwala na may probabilidad na kasama.<ref name="Genin" /> Sa pananaw na ito, ang pagiging 0.9 ng paniniwalang "uulan bukas" ay katumbas ng buong paniniwala sa paniniwalang "90% sigurado na uulan bukas". Tinitingnan naman sa isang pananaw ang mga antas ng paniniwala bilang mga antas ng disposisyon para magbago ng isip ang isang tao patungkol sa isang paniniwala.<ref name="Genin" /> Sa pananaw na ito, parehong buo ang paniniwala na may antas na 0.6 at 0.9; nagkakaiba lamang ito sa posibilidad na magbago ng isip: mas mataas ang tiyansang magbabago ng isip ang antas na 0.6 kesa sa kabila.<ref name="Genin" /> === Paniniwala ''sa'' at paniniwala ''na'' === Tradisyonal na nakapokus ang mga pilosopo sa kanilang mga pagsisiyasat sa mga pananaw na ''paniniwala na'' ({{Lang|en|belief that}}).<ref name="Price">{{cite journal |last1=Price |first1=H. H. |date=1965 |title=Belief 'In' and Belief 'That' |trans-title=Paniniwala Sa at Paniniwala Na |url=https://philpapers.org/rec/PRIBIA |url-status=live |journal=Religious Studies |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=5–27 |doi=10.1017/S0034412500002304 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601043007/https://philpapers.org/rec/PRIBIA |archive-date=1 June 2021 |access-date= |s2cid=170731716}}</ref> Maaari itong ilarawan bilang isang proposisyonal na pag-uugali sa isang bagay na maaaring [[totoo]] o [[Kasinungalingan|hindi]]. Samantala, madalas namang tumutukoy ang ''paniniwala sa'' ({{Lang|en|belief in}}) sa mga bagay na tungkol sa pagtiwala o [[pananampalataya]] sa pananaw na madalas itong tumutukoy sa mga pag-uugali ng mga persona.<ref name="Price" /> Malaki ang gampanin ng ''paniniwala sa'' sa maraming mga [[Tradisyong pangrelihiyon|tradisyong panrelihiyon]] kung saan isa sa mga pangunahing [[birtud]] nito sa mga tagasunod ay ang ''paniniwala sa Diyos''.<ref name="Williams">{{cite journal |last1=Williams |first1=John N. |date=1992 |title=Belief-in and Belief in God |trans-title=Paniniwala Sa at Paniniwala sa Diyos |url=https://philpapers.org/rec/WILBAB-3 |url-status=live |journal=Religious Studies |language=en |volume=28 |issue=3 |pages=401–406 |doi=10.1017/s0034412500021740 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519211421/https://philpapers.org/rec/WILBAB-3 |archive-date=19 May 2021 |access-date= |s2cid=170864816}}</ref> Madalas na maliit ang pagkakaiba ng ''paniniwala sa'' at ''paniniwala na'' dahil madalas na maisasalin ang mga pahayag na ''paniniwala sa'' gamit rin ang ''paniniwala na''.<ref name="Macintosh2">{{cite journal |last1=Macintosh |first1=J. J. |date=1994 |title=Belief-in Revisited: A Reply to Williams |trans-title=Pagbisita Muli sa Paniniwala Sa: Tugon kay Williams |url=https://philpapers.org/rec/MACBRA-4 |url-status=live |journal=Religious Studies |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=487–503 |doi=10.1017/S0034412500023131 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929102145/https://philpapers.org/rec/MACBRA-4 |archive-date=29 September 2020 |access-date= |s2cid=170786861}}</ref> Halimbawa, maaaring sabihin ang pahayag na "''paniniwala sa'' multo" sa pahayag na "''paniniwala na'' may multo".<ref name="Williams" /> Sa ganitong kaso, ginagamit ang ''paniniwala sa'' sa mga entidad na hindi totoo, o hindi mapatunayan ang katotohanan. Gayunpaman, hindi lahat ng mga paggamit sa ''paniniwala sa'' ay pumapatungkol sa [[Pag-iral|pagkakaroon]] ng isang bagay, maaari din itong gamitin bilang [[papuri]] sa isang bagay.<ref name="Price" /><ref name="Macintosh">{{cite book |last1=Macintosh |first1=Jack |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |language=en |trans-title=Ang Katulong ng Oxford sa Pilosopiya |chapter=Belief-in |trans-chapter=Paniniwala Sa |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |archive-date=29 January 2021 |url-status=live}}</ref> Maaari rin itong gamitin sa mga ''paniniwala na'', halimbawa, ang ''paniniwala na'' may [[Kasalan|kasal]] ay masasalin bilang ''paniniwala sa'' pagiging mabuti ng kasal.<ref name="Williams" /> Ginagamit ang ''paniniwala sa'' sa ganitong pananaw pagdating sa pagpapahayag ng [[tiwala sa sarili]] o pagtiwala sa kanyang abilidad. Ginagamit ng mga manananggol ng ''paniniwala sa'' ang argumentong ito para ikatuwiran na masusuri ang katagang ''paniniwala sa Diyos'' sa kaparehong paraan, na ang ''paniniwala sa'' [[pagkakaroon ng Diyos]] na may mga katangiang kagaya ng [[omnipotensiya]] at [[omnisiyensiya]]. Sa kabilang banda, bagamat maaaring maisalin ang mga ''paniniwala na'' bilang mga ''paniniwala sa'', ipinagpapalagay ng ilang pilosopo na may mga bagay na ''paniniwala na'' na hindi maisasalin bilang ''paniniwala sa''.<ref name="Macintosh2" /> Halimbawa, ang ''paniniwala na'' may [[mithiin]] ay maaaring magkaroon ng ''paniniwala sa'' kabutihan ng mithiin na ito, ngunit may dagdag itong positibong pag-uugali para makamit ang mithiin na ito na lagpas sa pagiging isang hamak na proposisyonal na pag-uugali na lamang.<ref name="Williams" /> Kung gagamitin ang pananaw na ito sa ''paniniwala sa'' Diyos, maaaring tingnan ito ng mga kontra sa reduktibong pagtingin ang ''paniniwala sa'' Diyos bilang isang kinakailangang kondisyon para sa ''paniniwala na'' may Diyos, ngunit hindi ito sapat.<ref name="Williams" /><ref name="Macintosh2" /> === ''De dicto'' at ''de re'' === {{Main|De dicto at de re}} Pumapatungkol ang pagkakaiba ng mga katagang {{Lang|la|de dicto}} ("kung ano ang sinabi") at {{Lang|la|de re}} ("tungkol sa sinabi") sa mga katangiang semantikal ng mga paniniwala na nilalapat ng mga katagang kagaya ng mga pangalan o pantukoy.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Broackes">{{cite journal |last1=Broackes |first1=Justin |date=1986 |title=Belief de Re and de Dicto |trans-title=Paniniwalang de dicto at de re |url=https://philpapers.org/rec/BROBDR |url-status=live |journal=Philosophical Quarterly |language=en |volume=36 |issue=144 |pages=374–383 |doi=10.2307/2220191 |jstor=2220191 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117193918/http://philpapers.org/rec/BROBDR |archive-date=17 November 2016 |access-date=}}</ref> Sa mga karaniwang konteksto, hindi nagbabago ang [[halaga ng katotohanan]] ng isang pangungusap kapag pinalitan ang mga kaugnay na kataga. Halimbawa, dahil parehas lang naman na tumutukoy sa iisang tao ang mga pangalang "[[Superman]]" at "Clark Kent", puwedeng palitan ang mga katagang ito ng isa't isa sa isang pangungusap; puwedeng maging "malakas si Superman" ang pangungusap na "malakas si Clark Kent" nang hindi nagbabago ang katotohanan o paniniwala ng iba. Gayunpaman, mas komplikado ang kaso sa paglalapat ng mga paniniwala; naniniwala si Lois Lane na malakas si Superman pero hindi si Clark Kent.<ref name="Nelson">{{cite web |last1=Nelson |first1=Michael |title=Propositional Attitude Reports: The De Re/De Dicto Distinction |trans-title=Mga Ulat sa Pag-uugaling Proposisyonal: Ang Pagkakaibang De Re / De Dicto |url=https://plato.stanford.edu/entries/prop-attitude-reports/dere.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413223910/https://plato.stanford.edu/entries/prop-attitude-reports/dere.html |archive-date=13 April 2021 |access-date= |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Masasabi na ang paniniwalang ito ni Lane ay {{Lang|la|de dicto}} dahil sa pananaw niya, hindi iisa sina Superman at Clark Kent kaya hindi posible na porket malakas si Superman ay malakas rin si Clark Kent. Sa kabilang banda, sa pananaw na {{Lang|la|de re}}, parehong naniniwala si Lane sa pagiging malakas ng dalawa dahil iisang tao lamang sila.<ref name="Broackes" /><ref name="Nelson" /> Tinatawag ang mga kontekstong {{Lang|la|de dicto}} bilang mga [[Malabong konteksto|kontekstong malabo ang tinutukoy]] habang malinaw ang tinutukoy naman sa mga kontekstong {{Lang|la|de re}}.<ref name="Nelson" /> === Paniniwalang pangmasa === Tinatawag na mga paniniwalang pangmasa ang mga paniniwala na kolektibong pinaniniwalaan ng masa.<ref name=":0">{{cite book |last1=Dancy |first1=Jonathan |author-link1=Jonathan Dancy |url=https://books.google.com/books?id=WToMZZoTu_QC |title=A Companion to Epistemology |publisher=Content Technologies Inc. |year=2014 |isbn=978-1-4784-0002-8 |edition=2 |series=Just the Facts101 |language=en |trans-title=Katulong sa Epistemolohiya |quote= |access-date=}}</ref> Ayon sa sosyologong si [[Émile Durkheim]], kagaya ng mga [[panlipunang katotohanan]], pawang mga paniniwala ng mga [[Grupo (sosyolohiya)|panlipunang grupo]] ang mga paniniwalang ito di tulad ng mga pansariling paniniwala, bagamat ang pananaw na ito ay "medyo di-sikat" ayon kay [[Jonathan Dancy]].<ref name=":0" /> Nagpresenta naman si [[Margaret Gilbert]] ng kahalintulad na pananaw ukol sa dami ng mga taong sumasang-ayon bilang isang indibiduwal na tumatanggap ng isang paniniwala. Ayon kay Gilbert, hindi kailangan ng isang tao na personal na maniwala sa isang bagay upang maniwala sa paniniwala ng kanyang grupo.<ref>{{Cite journal |last=Gilbert |first=Margaret |date=1987 |title=Modelling collective belief |trans-title=Pagmomodelo sa paniniwalang pangmasa |journal=Synthese |language=en |volume=73 |issue=1 |pages=185–204 |doi=10.1007/bf00485446 |issn=0039-7857 |s2cid=46976878}}</ref> Maaaring gumanap ang mga paniniwalang pangmasa bilang paraan ng pagkontrol sa lipunan,<ref>{{cite book |last1=Innes |first1=Martin |url=https://books.google.com/books?id=jwBEBgAAQBAJ |title=Understanding Social Control: Deviance, crime and social order |date=16 December 2003 |publisher=McGraw-Hill Education (UK) |isbn=978-0-335-22588-0 |series=UK Higher Education OUP Humanities & Social Sciences Criminology |publication-place=Maidenhead, Reyno Unido |page=22 |language=en |trans-title=Pag-unawa sa Pagkontrol sa Lipunan: Pagtaliwas, krimen, at kaayusang panlipunan |chapter=A history of the idea of social control |trans-chapter=Kasaysayan ng ideya ng pagkontrol sa lipunan |quote= |access-date=}}</ref> kagaya ng pagtukoy sa mga taong gumagawa heresiya o tumataliwas sa inaasahan ng lipunan.<ref>{{cite book |last1=Sandkühler |first1=Hans Jörg |url=https://books.google.com/books?id=py412Sy7XpwC |title=Rethinking Epistemology |date=23 December 2011 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-025357-3 |editor-last1=Abel |editor-first1=Günter |editor-link1=Günter Abel |series=Berlin Studies in Knowledge Research |volume=1 |publication-place=Berlin |page=185 |language=en |trans-title=Pag-iisip Muli sa Epistemolohiya |chapter=Critique of Representation: Cultures of Knowledge - Humanly Speaking |trans-chapter=Kritik sa Representasyon: Mga Kultura ng Kaalaman - sa Makataong Pananaw |quote= |access-date= |editor-last2=Conant |editor-first2=James |editor-link2=James F. Conant}}</ref><ref>{{cite book |last1=Visano |first1=L. A. |url=https://books.google.com/books?id=g7ZIAAAAYAAJ |title=Crime and Culture: Refining the Traditions |publisher=Canadian Scholars Press |year=1998 |isbn=978-1-55130-127-3 |publication-place=Toronto |page=51 |language=en |trans-title=Krimen at Kultura: Paghuhulma sa mga Tradisyon |quote= |access-date=}}</ref> === Teorya ng ordinaryo === Tinatawag na mga teorya ng ordinaryo ({{Lang|en|lay theory}}) ang mga impormal na [[Teorya|teoryang]] tungkol sa mga bagay na inaasahang alam na ng mga tao. Madalas na ipinapaliwanag ito gamit ang pansariling [[karanasan]] o [[sentido komun]] na maaaring hindi tumugma sa mga [[empirikal na patunay]], di tulad ng mga pormal na [[maagham na teorya]]. Mahalaga ang mga ito dahil kaya nitong maimpluwensiyahan ang mga paniniwala at pananaw ng mga tao sa mundo, gayundin sa mga desisyon at pag-uugali.<ref>{{Cite book |last=Furnham |first=Adrian |url=https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9780080326948/lay-theories?via=ihub%3D |title=Lay Theories |date=1988 |publisher=Elsevier |year=1988 |isbn=978-0-08-032694-8 |series=International Series in Experimental Social Psychology |volume=15 |language=en |trans-title=Mga Teorya ng Ordinaryo |doi=10.1016/c2009-0-14697-4}}</ref><ref>{{cite book |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-57306-9 |title=The Science of Lay Theories |date=2017 |isbn=978-3-319-57305-2 |editor-last=Zedelius |editor-first=Claire M. |language=en |trans-title=Ang Agham ng mga Teorya ng Ordinaryo |doi=10.1007/978-3-319-57306-9 |editor2-last=Müller |editor2-first=Barbara C. N. |editor3-last=Schooler |editor3-first=Jonathan W. |url-access=subscription}}</ref> Ilan sa mga halimbawa nito ang pananalig sa [[tadhana]] at sa konsepto ng "[[bahala na]]". == Nilalaman == Bilang mga [[representasyon sa kaisipan]], may mga nilalaman ang mga paniniwala. Kung ano ang nilalaman ng mga ito ay sentro ng mga pagtatalo sa pilosopiya. Ayon sa pananaw na holismo at molekularismo, nakadepende sa mga paniniwala ng iba ukol sa parehong paksa ang nilalaman ng paniniwala ng isang indibiduwal, na salungat ito sa pananaw na atomismo. Mahalaga rin ang katanungan ng pagdedepende o determinasyon sa pagtatalo ng internalismo at eksternalismo. Ayon sa internalismo, pawang nasa loob lamang ng isang indibiduwal ang nilalaman ng mga paniniwala nito. Sa kabilang banda, dinidiin naman ng eksternalismo ang gampanin ng pumapaligid sa isang indibiduwal sa magiging nilalaman ng mga paniniwala nito. === Atomismo, molekularismo, at holismo === Sentro sa pagtatalo sa mga pananaw na atomismo, molekularismo, at holismo ang tanong kung paano dumedepende ang nilalaman ng mga paniniwala ng isang tao sa mga paniniwala ng iba ukol sa isang paksa.<ref name="Block">{{cite book |last1=Block |first1=Ned |url=https://philpapers.org/rec/BLOMAS |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=1996 |publisher=Routledge |language=en |trans-title=Ensiklopedya ng Pilosopiya ng Routledge |chapter=Holism, Mental and Semantic |trans-chapter=Holismo, Mental at Semantikal |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815130429/http://philpapers.org/rec/BLOMAS |archive-date=15 August 2016 |url-status=live}}</ref> Ayon sa atomismo, walang ganitong relasyon ang mga paniniwala sa isa't isa. Sa molekularismo, may mga iilang paniniwala lamang na may ganitong pagdedepende. Maaari namang magkaroon ng pagdedepende ang kahit anong pares ng paniniwala ayon naman sa holismo.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Pitt" /><ref name="Block" /> Halimbawa, parehong naniniwala ang dalawang tao sa pagiging planeta ng [[Hupiter (planeta)|Hupiter]]. Ayon sa atomismo, pareho silang sumasang-ayon sa iisang paniniwala. Gayunpaman, kung naniniwala ang isa na planeta rin ang [[Pluto]] habang kumokontra naman ang isa tungkol rito, masasabing magkaiba sila ng konsepto ng planeta. Ibig sabihin, iba ang pananaw nila sa pagiging planeta ng Hupiter kahit na pareho silang sumasang-ayon sa pagiging planeta nito. Ganito ang pangagatuwiran ng molekularismo at holismo, dahil nakadepende ang nilalaman ng paniniwala sa Hupiter sa paniniwala sa Pluto.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Block" /> Isa sa mga mahalagang motibasyon para sa posisyon na ito ay ang [[holismong kumpirmasyonal]] ni [[W. V. O. Quine]]. Ayon dito, dahil sa pagiging konektado ng mga paniniwala, hindi makukumpirma ang mga pansariling hinuha dahil tanging magaganap lamang ang kumpirmasyon sa isang teorya sa pangkalahatan.<ref>{{cite journal |last1=Wagner |first1=Steven J. |date=1986 |title=Quine's Holism |trans-title=Holismo ni Quine |journal=Analysis |language=en |volume=46 |issue=1 |pages=1–6 |doi=10.2307/3328733 |issn=0003-2638 |jstor=3328733}}</ref> Isa ring motibasyon ang kalikasan ng pagtuto: karaniwang mahirap matutunan ang isang konsepto kung hindi nauunawaan muna ang mga kaugnay na konsepto. Isang problema para sa holismo ang pagiging bihira o hayagang kawalan ng tunay na pagtatalo dahil sa pagkakaugnay-ugnay ng mga paniniwala sa isa't isa.<ref name="Block" /> === Internalismo at eksternalismo === Nakatuon ang pagtatalo sa pagitan ng internalismo at eksternalismo sa tanong kung ang nilalaman ba ng mga paniniwala ay tanging madedetermina lamang ng isip ng isang tao o kung nakakaapekto din ba ang mga pangyayari sa paligid.<ref name="Rowlands">{{cite web |last1=Rowlands |first1=Mark |last2=Lau |first2=Joe |last3=Deutsch |first3=Max |date=2020 |title=Externalism About the Mind |trans-title=Eksternalismo tungkol sa Isip |url=https://plato.stanford.edu/entries/content-externalism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413163023/https://plato.stanford.edu/entries/content-externalism/ |archive-date=13 April 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref><ref name="Smith">{{cite web |last1=Smith |first1=Basil |title=Internalism and Externalism in the Philosophy of Mind and Language |trans-title=Internalismo at Eksternalismo sa Pilosopiya ng Isip at Wika |url=https://iep.utm.edu/int-ex-ml/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506234940/https://iep.utm.edu/int-ex-ml/ |archive-date=6 May 2021 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Ayon sa internalismo, hindi dumedepende sa paligid ang nilalaman ng mga paniniwala. Pawang pareho ang mga paniniwala ng isang tao at ang eksaktong kopya niya. Kumokontra naman sa pananaw na ito ang mga pilosopo ng eksternalismo kagaya ni [[Hilary Putnam]] gamit ang [[eksperimentong palaisipan]] na [[Kambal na Daigdig (eksperimentong palaisipan)|kambal na Daigdig]]. Ayon dito, kung may kopya ang [[Daigdig]] sa ibang bahagi ng [[Uniberso|sansinukob]] na parehas na parehas sa lahat ng aspeto ng Daigdig ngunit nagkakaiba lamang sa komposisyon ng [[tubig]] kahit na umaakto ito bilang kagaya ng tubig sa Daigdig, maiintindihan ng mga mambabasa ang katagang "basa ang tubig" bilang ang tubig mula sa Daigdig habang maiisip naman ng kahalintulad na mambabasa sa kambal na Daigdig ang parehong kataga bilang ang kanilang bersiyon ng tubig.<ref name="Rowlands" /><ref name="Smith" /> Ganito ang kaso kahit na pawang parehas lamang ang dalawa sa lahat ng aspeto; ibig sabihin, nakakaapekto ang paligid sa paniniwala dahil iba ang pananaw ng dalawa sa kung ano ang tubig. Gayunpaman, may problema ang pananaw na ito: walang ginawang iba ang alinman sa dalawa kahit na may ganitong pagkakaiba; kumbaga, parehong pumasok sa isip nila ang tubig at umakto ayon sa kanilang paniniwala sa tubig. Tinitingnan dito kung may tunay nga bang pagkakaiba sa nilalaman ng mga paniniwala na kailangan munang ipaliwanag.<ref name="Rowlands" /><ref name="Smith" /> == Epistemolohiya == {{See also|Epistemolohiya}} Isa sa mga pokus ng [[epistemolohiya]] ang pagtukoy sa hangganan ng isang makatuwirang paniniwala at [[opinyon]]. Pangunahing problema sa larangan ang [[Kahulugan ng kaalaman|paghahanap sa mga kinakailangan]] upang magkaroon ng [[kaalaman]]. Isa sa mga pangunahing pananaw ang tinatawag na makatuwirang totoong paniniwala ({{Lang|en|justified true belief}}, JTB) , na nagsasabi na may tatlong sangkap ang kaalaman: [[Pangangatuwiran (epistemolohiya)|katuwiran]], [[katotohanan]], at paniniwala. Gayunpaman, simula noong inilatag ni [[Edmund Gettier]] ang mga problema ukol dito noong 1963, na tinatawag na ngayon bilang mga [[problemang Gettier]], kinukuwestiyon na ng mga pilosopo ang naturang pananaw na ito bagamat meron pa rin itong mga tagasuporta na naglalayon lutasin ang problema.<ref name="RoutledgeKnowledge">{{cite book |last=Klein |first=Peter D. |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=1998 |publisher=Routledge |isbn=9780415250696 |editor1-last=Craig |editor1-first=Edward |location=London; New York |language=en |trans-title=Ensiklopedya ng Pilosopiya ng Routledge |chapter=Knowledge, concept of |trans-chapter=Kaalaman, konsepto ng |doi=10.4324/9780415249126-P031-1 |oclc=38096851 |chapter-url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/knowledge-concept-of/v-1}}</ref><ref name="Zagzebski1999">{{cite book |last1=Zagzebski |first1=Linda |author1-link=Linda Zagzebski |title=The Blackwell Guide to Epistemology |date=1999 |publisher=Blackwell |isbn=9780631202905 |editor1-last=Greco |editor1-first=John |location=Malden, Estados Unidos |pages=92–116 |language=en |trans-title=Gabay ng Blackwell sa Epistemolohiya |chapter=What Is Knowledge? |trans-chapter=Ano ang Kaalaman? |doi=10.1002/9781405164863.ch3 |oclc=39269507 |editor2-last=Sosa |editor2-first=Ernest |chapter-url=https://philpapers.org/rec/ZAGWIK |s2cid=158886670}}</ref> Bagamat unang sumikat noong [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa Europa, maituturo ang pinagmulan ng makatuwirang totoong paniniwala kay [[Platon]] sa kanyang ''[[Theaetetus]]'' at ''[[Meno]]'', bagamat kontra siya dito.<ref name="Parikh2017">{{cite book |last1=Parikh |first1=Rohit |author1-link=Rohit Jivanlal Parikh |title=Philosophical Explorations of the Legacy of Alan Turing: Turing 100 |last2=Renero |first2=Adriana |date=2017 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-319-53280-6 |pages=93–102 |language=en |trans-title=Mga Pilosopikal na Paglalakbay sa Legasiya ni Alan Turing: Turing 100 |chapter=Justified True Belief: Plato, Gettier, and Turing |trans-chapter=Makatuwirang Totoong Paniniwala: Platon, Gettier, at Turing |doi=10.1007/978-3-319-53280-6_4 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-53280-6_4}}</ref><ref name="StanfordTheaetetus">{{cite web |last1=Chappell |first1=Sophie-Grace |author-link=Sophie Grace Chappell |date=2019 |title=Plato on Knowledge in the ''Theaetetus'' |trans-title=Si Platon ukol sa Kaalaman sa ''Theaetetus'' |url=https://plato.stanford.edu/entries/plato-theaetetus/ |access-date= |website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Ayon dito, kinakailangan ng isang tao ng isang katuwiran kung bakit siya naniniwalang totoo ang isang bagay. Sa pormal na pananalita, masasabi lamang ng [[Ahensiya (pilosopiya)|ahente]] <math>S</math> na [[totoo]] ang <math>P</math> [[kung at tangi kung]]:<ref name="StanfordAnalysis">{{cite web |last1=Ichikawa |first1=Jonathan Jenkins |last2=Steup |first2=Matthias |date=2018 |title=The Analysis of Knowledge |trans-title=Ang Pagsusuri sa Kaalaman |url=https://plato.stanford.edu/entries/knowledge-analysis/ |access-date= |website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> * totoo ang <math>P</math>, * naniniwala si <math>S</math> na totoo ang <math>P</math>, at * may katuwiran si <math>S</math> para paniwalaan na totoo ang <math>P</math> Ito ang nangungunang teorya ng kaalaman hanggang noong 1963 sa pag-usbong ng mga problemang Gettier na inihayag ni Edmund Gettier sa isang papel na nilathala niya noong taon na yon. Ipinapakita ng mga problemang Gettier ang ilang mga sitwasyon kung saan tila sumasalungat ito sa ideya ng makatuwirang totoong paniniwala.<ref>{{cite book |last=Chisholm |first=Roderick |author-link=Roderick Chisholm |title=The Foundations of Knowing |publisher=University of Minnesota Press |year=1982 |isbn=978-0-8166-1103-4 |location=Minneapolis, Estados Unidos |language=en |trans-title=Ang mga Haligi ng Pag-alam |chapter=Knowledge as Justified True Belief |trans-chapter=Kaalaman bilang Makatuwirang Totoong Paniniwala}}</ref> Halimbawa, nakita ni Ana ang isang orasan na nagsasabing alas-dos na ng hapon, at totoo ngang alas-dos na ng hapon. Gayunpaman, lingid sa kaalaman niya, sira ang orasan, at nagkataon lang na tumugma ang oras nito sa tunay na oras ngayon. Sa madaling salita, aksidente lang siyang nagkaroon ng makatuwirang totoong paniniwala dahil nagkataon lang na tama ito (sa ibang mga sitwasyon kumbaga, mali ang ipinapakitang oras ng orasan).<ref>{{cite book |last1=Scheffler|first1=Israel|author-link=Israel Scheffler|title=Conditions of Knowledge: An Introduction to Epistemology and Education|url=https://archive.org/details/conditionsofknow00sche|url-access=registration|date=1965|publisher=Scott, Foresman|location=Chicago|isbn=978-0-226-73668-6|language=en|trans-title=Mga Kondisyon ng Kaalaman: Panimula sa Epistemolohiya at Edukasyon}}</ref> May mga iminumungkahing solusyon sa problemang ito: ayon kay [[Robert Nozick]], dapat may paglilinaw sa naturang katuwiran na kung mali ang katuwiran ay mali agad ang kaalaman.<ref>{{Cite book |last1=Nozick |first1=Robert |author-link1=Robert Nozick |url=https://archive.org/details/isbn_9780674664791 |title=Philosophical explanations |date=1981 |publisher=Harvard University Press |isbn=0-674-66448-5 |location=Cambridge, Estados Unidos |language=en |trans-title=Mga paliwanag sa pilosopiya |oclc=7283862}}</ref> Gayunpaman, walang epistemologo mula noong inilatag ni Gettier ang mga problemang ito na seryosong nadepensahan ang tradisyonal na pananaw.<ref>{{cite book |last1=Bernecker |first1=Sven |title=Knowledge. Readings in contemporary epistemology |last2=Dretske |first2=Fred |date=2000 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-875261-5 |location=Oxford |page=3 |language=en |trans-title=Kaalaman, Mga Babasahin sa kontemporaryong epistemolohiya}}</ref> Sa kabilang banda, tinitingnan naman ang makatuwirang totoong paniniwala bilang ang pamantayang kahulugan ng kaalaman pa rin ayon kay [[Paul Boghossian]] noong 2006.<ref name="Boghossian on Justification">{{Citation |author=Boghossian |first=Paul |title=Fear of Knowledge: Against relativism and constructivism |date=11 October 2007 |url=https://books.google.com/books?id=W2kVKtLN9WQC |page=15 |orig-date=2006 |trans-title=Takot sa Kaalaman: Kontra sa relatibismo at konstruktibismo |trans-chapter=Ang Panlipunang Konstruksiyon ng Kaalaman |chapter=The Social Construction of Knowledge |location=Oxford, UK |publisher=Clarendon Press |language=en |isbn=978-0-19-923041-9 |quote= |access-date=}}</ref> == Relihiyon == {{Main|Relihiyon|Pananampalataya}} [[Relihiyon]] ang personal o institusyonal na sistema ng mga pag-uugali, paniniwala, at gawain na nakatuon sa [[pagsamba]] sa isang [[diyos]] o grupo ng mga diyos. Iba ang paniniwalang panrelihiyon, o pananampalataya, mula sa mga gawaing panrelihiyon o pag-uugaling panrelihiyon, dahil maaaring magsagawa ang isang tao ng mga gawaing panrelihiyon nang hindi naniniwala sa mga turo ng naturang relihiyon nito, at kabaligtaran.<ref>{{Cite journal |last1=Iii |first1=Thomas J. Coleman |last2=Jong |first2=Jonathan |last3=Mulukom |first3=Valerie van |date=2018-08-31 |title=Introduction to the Special Issue: What are Religious Beliefs? |trans-title=Panimula sa Espesyal na Isyu: Ano-ano ang mga Paniniwalang Panrelihiyon? |journal=Contemporary Pragmatism |language=en |volume=15 |issue=3 |pages=279–283 |doi=10.1163/18758185-01503001 |issn=1572-3429 |doi-access=free |s2cid=171838557}}</ref> Kumpara sa ibang mga sistema ng paniniwala, madalas itong [[Kodipikasyon (batas)|nakakodigo]].<ref>{{cite book |author=Wittgenstein |first=Ludwig |title=Lectures and Conversations on Aesthetics, Psychology and Religious Belief |publisher=University of California Press |year=2007 |isbn=978-0-520-25181-6 |page=53 |language=en |trans-title=Mga Turo at Usapan sa Estetika, Sikolohiya, at Paniniwalang Panrelihiyon}}</ref> === Pundamentalismo, ortodoksiya, at modernismo === Madalas na tinitingnan ang mga relihiyon bilang mga paniniwala o [[kredo]] na natatangi sa isa't isa na sinusunod ng mga tagasunod nito. Gayunpaman, hindi lahat ng mga tagasunod ng mga relihiyon ang tunay na naniniwala o sumusunod sa opisyal na [[doktrina]] at madalas na may mga paniniwalang iba o taliwas sa kanilang relihiyon.<ref>{{cite book |author=Braithwaite, R.B. |title=An empiricist's view of the nature of religious belief |publisher=Norwood Editions |year=1975 |isbn=978-0-88305-955-5 |location=Norwood, Estados Unidos |language=en |trans-title=Pananaw ng isang empirisista sa kalikasan ng paniniwalang panrelihiyon}}</ref> [[Pundamentalismo]] ang tawag sa anyo ng isang relihiyon na maituturing na konserbatibo. May mahigpit itong pagsunod sa isang anyo ng interpretasyon sa kanilang [[banal na kasulatan]] na kinokonsidera nilang "tama" at kumokontra sa mga bago o alternatibong interpretasyon nito.<ref>{{Cite book |last=Bruce |first=Steve |title=Fundamentalism |date=2008 |publisher=Polity |isbn=978-0-7456-4075-4 |language=en |trans-title=Pundamentalismo |oclc=1001942770}}</ref> Sa kabilang banda naman, [[ortodoksiya]] ang tawag sa anyo ng relihiyon na sumusunod sa opisyal na otoridad ng relihiyon. Madalas itong ginagamit sa [[Kristiyanismo]], kung saan parehong pinoposisyon ng [[Silangang Kristiyanismo|Silanganing Kristiyanismo]] at ng [[Simbahang Katolika]] bilang ang ortodoksiya ng Kristiyanismo. Kabaligtaran nito ang [[heterodoksiya]]. Samantala, modernismo o reporma ang tawag sa anyo ng relihiyon na naglalayong gamitin ang mga ideya ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]] tulad ng rasyonalismo, kalayaan, at pagkakapantay-pantay at [[Pagpaparaya sa ibang relihiyon|pagpaparaya sa ibang mga relihiyon]]. Ilan sa mga halimbawa nito ang [[Repormadong Judaismo]] at [[Liberal na Kristiyanismo]]. === Inklusibismo at ekslusibismo === Nahahati sa dalawa ang mga relihiyon depende sa posisyon nila sa ibang mga doktrina o paniniwala na sumasalungat sa kanila. Una ang [[inklusibismo]], na nagsasabi na may bahid ng katotohanan ang ibang mga relihiyon. Madalas itong iniuugnay sa mga [[dayalogong panrelihiyon]] o sa [[ekumenismo]] ng Kristiyanismo, bagamat hindi ito ganap na halimbawa ng inklusibismo. Isang halimbawa ng relihiyon na may tunay na inklusibismo sa kanilang doktrina ang [[Bahá'í|Pananampalatayang Baha'i]], kung saan nakasaad sa kanilang doktrina na may katotohanan ang lahat ng mga relihiyon.<ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=Baha’i Faith |trans-title=Pananampalatayang Baha'i |url=https://www.britannica.com/topic/Bahai-Faith |access-date=2026-07-16 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Kaugnay sa inklusibismo ang mga ideya ng [[Pluralismong panrelihiyon|pluralismo]] at [[Sinkretismong panrelihiyon|sinkretismo]]. <ref>{{Cite web |last=Marbaniang|first=Domenic|date=January 2007|title=Theology of Religion: Pluralism, Inclusivism, Exclusivism|url=https://www.researchgate.net/publication/330958955|access-date=5 August 2022|website=ResearchGate|publisher=ACTS Academy of Higher Education|location=Bangalore, India}}</ref> Naniniwala ang mga pluralista sa kawalan ng pagkakaiba ng mga relihiyon, habang sinkretismo naman ang tawag sa paghahalo ng mga paniniwala ng mga relihiyon ayon sa personal na karanasan ng isang tao, kagaya ng mga [[anting-anting]].<ref>{{Cite journal |last=Jacinto Rosales |first=Renniel Jayson |date=Enero 2013 |title=The Filipino Idea of the 'Sacred' in the Context of Personalism as Man Prepares to his End |trans-title=Ang Pilipinong Ideya ng 'Sagrado' sa Konteksto ng Personalismo Habang Naghahanda ang Tao sa Kanyang Katapusan |url=https://www.researchgate.net/publication/346622304_The_Filipino_Idea_of_the_'Sacred'_in_the_Context_of_Personalism_as_Man_Prepares_to_his_End |journal=SSRN Electronic Journal |language=en |doi=10.2139/ssrn.3691542 |via=ResearchGate}}</ref> Samantala, [[Ekslusibismong panrelihiyon|ekslusibismo]] ang tawag sa pananaw na may mali o hayagang mali ang ibang mga relihiyon. Madalas ganito ang mga [[bagong kilusang panrelihiyon]] na karaniwang nagsasabi ng isang natatanging [[rebelasyon]] sa kanilang mga pinuno at itinuturing ang kanilang relihiyon bilang ang natatanging "tama".<ref>{{Cite book |last=Wilson II |first=William Renay |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470670606 |title=The Encyclopedia of Christian Civilization |date=2011-12-09 |publisher=Wiley |isbn=978-1-4051-5762-9 |editor-last=Kurian |editor-first=George Thomas |edition= |language=en |trans-title=Ang Ensiklopedya ng SIbilisasyong Kristiyano |chapter=Exclusivism |trans-chapter=Ekslusibismo |doi=10.1002/9780470670606.wbecc0522}}</ref> Gayunpaman, pawang makikita sa mga banal na kasulatan ng lahat ng mga pangunahing [[Abrahamikong relihiyon|relihiyong Abrahamiko]] ang mga pahayag na nagpapatunay sa pagiging tama ng kani-kanilang relihiyon mula sa iba. == Sanggunian == <references responsive="1"></references> == Link sa labas == * {{cite SEP|url-id=belief|title=Belief|last=Schwitzgebel|first=Eric}} * {{IEP|url-id=aim-of-belief-aim|title=The Aim of Belief}} * {{Cite book |last=Russell |first=John |title=An analysis of religious belief |date=1877 |language=en |trans-title=Isang pagsusuri sa paniniwalang relihiyoso |via=Project Gutenburg}} {{Navboxes|list={{Belief systems}} {{Epistemology}} {{Philosophical logic}} {{religion topics}} {{philosophy of religion}}}}{{Authority control}} [[Kategorya:Paniniwala]] [[Kategorya:Sikolohiya]] [[Kategorya:Katotohanan]] 8spffag8m50j1i96an5glfxduy69trr 2216211 2216210 2026-07-16T02:55:32Z GinawaSaHapon 102500 Tapos na. 2216211 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!--Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa-->{{About|kabuuang konsepto|pananaw sa relihiyon|Pananampalataya}}'''Paniniwalà''' ang subhetibong [[Ugali|pag-uugali]] ukol sa pagtiwala sa pagiging [[Katotohanan|totoo]] ng isang bagay o pananaw. Ito ang pananalig sa isang opinyon patungkol sa isang bagay, totoo man ito o hindi. Sa [[epistemolohiya]], ginagamit ang katagang ito upang tumukoy sa mga pag-uugali sa mundo na maaaring totoo o hindi. Para masabing naniniwala ang isang tao sa isang bagay, itinuturing niya ito bilang totoo. Halimbawa, sinasabing naniniwala siya sa pagiging bilog ng [[Daigdig]] kung sumasang-ayon siya sa [[Proposisyon|proposisyong]] "bilog ang mundo". Hindi nangangailangan ng [[pagkilatis]] upang maniwala sa isang bagay; halimbawa, konti lamang ang tao na pinag-iisipan talaga kung sisikat ba ang [[Araw (astronomiya)|Araw]] bukas nang umaga, dahil karamihan sa mga tao ay naniniwala na sisikat ang Araw bukas nang umaga. Hindi rin nangangailangan ang isang paniniwala na maranasan ng isang tao; halimbawa, masasabi pa rin ng isang tao na hindi nakaranas kailanman ng [[niyebe]] na puti ang niyebe dahil alam niyang puti ang niyebe batay sa mga nakaranas nito. Maraming mga [[Pilosopiya|pilosopo]] sa kasaysayan ang sumubok na ilarawan ang paniniwala, mula sa pagiging isang representasyon ng mga maaaring maging ang [[mundo]] ayon kay [[Jerry Fodor]], pagtanggap sa mga bagay bilang totoo ayon kay [[Roderick Chisholm]], isang paraan upang ipaliwanag ang mga gawain ng isang tao ayon naman kina [[Daniel Dennett]] at [[Donald Davidson]], o bilang mga estado ng [[pag-iisip]] upang magawa ang isang bagay ayon naman kay [[Hilary Putnam]]. May mga ilan din na nagmumungkahi na malakihang baguhin ang ibig sabihin ng paniniwala, kabilang na ang pananaw na [[Materyalismong eliminatibo|eliminatibismo]], argumentong nagsasabi na walang katumbas sa [[kalikasan]] ang katutubong konsepto ng paniniwala ayon kay [[Paul Churchland]], at mga pormal na [[Epistemolohiya|epistemologo]] na gustong palitan ang pandalawahang pananaw sa paniniwala (kung naniniwala ka sa isang bagay o hindi) ng isang mas malayang sistema ng antas ng tiwala (maaaring medyo naniniwala ka sa isang bagay, hindi buong buo). == Paglalarawan == Maraming mga paglalarawan sa mga pangunahing katangian ng paniniwala ang iminungkahi, ngunit walang kasunduan ang nabuo kung alin dito ang tama. Tradisyonal na nangungunang pananaw ang ''representasyonalismo'', ang pananaw na ang mga pag-uugali sa mga representasyon na karaniwang iniuugnay sa mga proposisyon ang mga pag-uugali sa isip na kumakatawan sa mga paniniwala. Ito ang bumubuo sa kaisipan ukol sa naturang pag-uugali. Salungat naman dito ang ''punsiyonalismo'', na nagtuturing sa mga paniniwala bilang mga punsiyon o gampanin sa pag-uugali. Ayon naman sa ''disposisyonalismo'', matutukoy ang mga paniniwala sa pag-uugali patungkol sa mga partikular na bagay. Madalas itong hinahanay sa ilalim ng punsiyonalismo dahil sa pagtuturing sa mga paniniwala bilang sanhi sa mga pag-uugali. Nakikilala naman sa modernong pilosopiya ang pananaw na ''interpretasyonismo'', na nagsasabing nakakaapekto o nakadepende ang paniniwala sa isang bagay sa interpretasyon ng iba ukol rito.<ref name="Schwitzgebel">{{cite web |last1=Schwitzgebel |first1=Eric |date=2019 |title=Belief |trans-title=Paniniwala |url=https://plato.stanford.edu/entries/belief/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115080001/https://plato.stanford.edu/entries/belief/ |archive-date=15 November 2019 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> === Representasyonalismo === Inilalarawan sa representasyonalismo ang mga paniniwala bilang mga [[representasyon ng kaisipan]]. Karaniwan itong itinuturing bilang mga bagay na may mga semantikal na katangian tulad ng pagkakaroon nito ng nilalaman, pagtutukoy sa iba, o pagiging totoo o hindi.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Pitt">{{cite web |last1=Pitt |first1=David |date=2020 |title=Mental Representation |trans-title=Representasyon ng Kaisipan |url=https://plato.stanford.edu/entries/mental-representation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190806134216/https://plato.stanford.edu/entries/mental-representation/ |archive-date=6 August 2019 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Bumubuo ang mga paniniwala ng sarili nitong grupo ng mga representasyon sa kaisipan dahil hindi nito nangangailangan ng [[karanasan]] para kumatawan sa isang bagay, di kagaya ng [[persepsiyon]] o mga [[Alaala|alaalang]] malakabanata.<ref name="Borchert">{{cite book |last1=Borchert |first1=Donald |url=https://philpapers.org/rec/BORMEO |title=Macmillan Encyclopedia of Philosophy |date=2006 |publisher=Macmillan |edition=2 |language=en |trans-title=Ensiklopedya ng Pilosopiya ng Macmillan |chapter=Belief |trans-chapter=Paniniwala |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112065913/https://philpapers.org/rec/BORMEO |archive-date=12 January 2021 |url-status=live}}</ref> Dahil dito, itinuturing ang mga paniniwala bilang mga [[pag-uugali sa mga proposisyon]], na pawang walang karanasang kinakailangan. Bilang pag-uugali, malalarawan ang mga paniniwala batay sa nilalaman nito at modo.<ref name="Borchert" /> Nilalalaman ng [[pag-uugaling pangkaisipan]] ang pag-uugaling itinuon sa isang bagay, habang nakadirekta naman ang mga proposisyonal na pag-uugali sa mga [[proposisyon]].<ref name="Pitt" /> Naitatangi ang mga paniniwala mula sa ibang mga proposisyonal na pag-uugali tulad ng [[pagnanais]] sa paraan kung paano ito idinidirekta sa proposisyon. Sinusubukan ng mga paniniwala na kumakatawan sa nangyayari sa mundo, hindi subukan baguhin ito kagaya ng sa pagnanais.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Borchert" /> Halimbawa, kung naniniwala si Juan na magiging maaraw ngayon, may pag-uugaling pangkaisipan siya para sa proposisyong "Magiging maaraw ngayon" na magkukumpirma na tama ang proposisyong ito. Iba ito sa pagnanais ni Jose na maging maaraw ngayon, kahit na pareho sila ni Juan ng pag-uugali sa parehong proposisyon. Minsang inilalarawan ang mga paniniwala bilang nakapokus sa [[katotohanan]].<ref>{{cite web |last1=Fassio |first1=Davide |title=Aim of Belief |trans-title=Hangarin ng Paniniwala |url=https://iep.utm.edu/beli-aim/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210211210202/https://iep.utm.edu/beli-aim/ |archive-date=11 February 2021 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Makikita ang pokus na ito sa tendensiya ng mga tao na [[Pagbabago ng isip|magbago ng isip]] kapag may mga bagong patunay na nagpapatunay na mali ang isang paniniwala. Sa ganitong pananaw, maaaring magbago ng isip si Juan pagkarinig niya na magiging masama ang panahon, ngunit hindi ganito ang kaso ni Jose.<ref name="Schwitzgebel" /> Maraming mga paraan para matukoy kung paano nabubuo ang mga representasyong ito sa kaisipan. Isa sa mga ito ang [[hinuhang wika ng kaisipan]], na nagsasabing parang [[wika]] ang estraktura ng mga representasyon sa kaisipan, na minsang tinatawag na {{Lang|en|mentalese}} sa [[wikang Ingles]].<ref>{{cite web |last1=Katz |first1=Matthew |title=Language of Thought Hypothesis |trans-title=Hinuhang WIka ng Kaisipan |url=https://iep.utm.edu/lot-hypo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228211147/https://iep.utm.edu/lot-hypo/ |archive-date=28 February 2021 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Kagaya ng mga regular na wika, nangangailangan ito ng mga simpleng elemento na pinagsasama-sama ayon sa mga tuntunin ng [[sintaksis]] para makabuo ng mas komplikadong mga elemento na gumaganap bilang mga mayhawak ng kahulugan. Sa pananaw na ito, masasabing nagtatabi ang kaisipan ng isang komplikadong elemento kapag may pinaniniwalaan ito. Hiwa-hiwalay bale ang mga paniniwala dahil pawang mga magkakaibang elemento ang mga ito sa isa't isa. Alternatibo sa ganitong pananaw ang tinatawag na ''mala-mapang pag-iisip'', na gumagamit ng metaporikal na mapa para ilarawan ang kalikasan ng mga paniniwala. Ayon sa pananaw na ito, hindi dapat isinasakodigo ang mga paniniwala bilang mga nagkakaibang pangungusap kundi bilang mapa ng impormasyon. Halimbawa, ang pagiging malayo ng isang lugar mula sa iba ay maaaring maipahayag bilang pangungusap sa isang wika gayundin bilang relasyon ng distansiya ng mga lugar sa isa't isa sa kaisipan.<ref name="Schwitzgebel" /> === Punsiyonalismo === Nagkakaiba ang punsiyonalismo sa representasyonalismo sa pagturing nito sa mga paniniwala bilang mga punsiyon o gampanin na ginagawa ng mga ito.<ref name="Levin">{{cite web |last1=Levin |first1=Janet |date=2018 |title=Functionalism |trans-title=Punsiyonalismo |url=https://plato.stanford.edu/entries/functionalism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418140903/http://plato.stanford.edu/entries/functionalism/ |archive-date=18 April 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref><ref name="Polger">{{cite web |last1=Polger |first1=Thomas W. |title=Functionalism |trans-title=Punsiyonalismo |url=https://iep.utm.edu/functism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190519120233/https://www.iep.utm.edu/functism/ |archive-date=19 May 2019 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Madalas itong isama sa ideya na puwedeng maipagtanto ang parehong paniniwala sa samu't saring paraan kaya hindi mahalaga kung paano ito napagtanto basta parehas itong gumanap bilang ang sanhi.<ref name="Schwitzgebel" /><ref>{{cite web |last1=Bickle |first1=John |date=2020 |title=Multiple Realizability |trans-title=Iba-ibang Pagtanto |url=https://plato.stanford.edu/entries/multiple-realizability/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316094454/https://plato.stanford.edu/entries/multiple-realizability/ |archive-date=16 March 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Kumbaga, kagamitan sa pag-inom pa rin ang [[baso]] kahit na gawa ito sa [[plastik]] o [[bakal]]. Ganito tinitingnan ng mga punsiyonalista ang mga paniniwala sa isipan.<ref name="Levin" /><ref name="Polger" /> Kabilang sa mga gampanin na mahalaga sa mga paniniwala ang relasyon ng mga ito sa [[persepsiyon]] at [[gawain]]: madalas na nagmumula ang mga paniniwala sa persepsiyon, at dahilan ng mga gawain ang mga paniniwala. Halimbawa, dahil nakita ng isang tao na nakapula na ang [[ilaw-trapiko]] kaya may nabuo ang paniniwala niyang nakapula na ang ilaw-trapiko, kaya hininto niya ang kanyang [[sasakyan]]. Ipinagpapalagay ng mga punsiyonalista na paniniwala ang resulta ng persepsiyon na nagpapabago sa pag-uugali.<ref name="Schwitzgebel" /> Iniuugnay minsan bilang isang partikular na anyo ng punsiyonalismo ang pananaw na disposisyonalismo.<ref name="Schwitzgebel" /> Tinitingnan sa pananaw na ito ang mga paniniwala bilang mga dahilan ng pag-uugali o bilang mga [[disposisyon]] upang gumanap.<ref name="Quilty-Dunn">{{cite journal |last1=Quilty-Dunn |first1=Jake |last2=Mandelbaum |first2=Eric |date=1 September 2018 |title=Against dispositionalism: belief in cognitive science |trans-title=Kontra disposisyonalismo: paniniwala sa agham pangkaisipan |journal=Philosophical Studies |language=en |volume=175 |issue=9 |pages=2353–2372 |doi=10.1007/s11098-017-0962-x |issn=1573-0883 |doi-access=free}}</ref><ref name="Audi">{{cite book |last1=Audi |first1=Robert |url=https://philpapers.org/rec/AUDTCD-2 |title=The Cambridge Dictionary of Philosophy |publisher=Cambridge University Press |year=1999 |chapter=Belief |access-date=2 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414132344/https://philpapers.org/rec/AUDTCD-2 |archive-date=14 April 2021 |url-status=live}}</ref> Halimbawa, iniuugnay ang pagkakaroon ng pagkain sa lamesa sa pagkumpirma sa iba na may pagkain sa lamesa kung tanungin at pumunta sa naturang lamesa para kumain kung nagugutom.<ref name="Borchert" /> Bagamat napagkakasunduan ng mga pilosopo na hinuhulma ng mga paniniwala ang pag-uugali, pinagtatalunan sa kasalukuyan kung maaari bang bigyang-kahulugan ang mga paniniwala batay lamang sa gampanin nito upang maganap ang isang partikular na pag-uugali.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Quilty-Dunn" /> === Interpretasyonismo === Ayon sa pananaw na interpretasyonismo, nakadepende ang mga paniniwala ng isang entidad sa interpretasyon ng iba sa naturang entidad.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Child1" /> Ipinagpapalagay ng isa sa mga pangunahing pilosopo ng pananaw na ito na si [[Daniel Dennett]] na nilalapatan ng mga tao ang mga entidad ng kani-kanilang paniniwala para mahulaan ang pag-uugali nito. Malalarawan ang mga entidad na may simpleng pag-uugali gamit ang mga pisikal na batas o batay sa gampanin nito. Tinatawag ito ni Dennett bilang ang "pisikal na paninindigan" at "paninindigan sa disenyo". Naiiba ang mga ito sa tinatawag na [[intensiyonal na paninindigan]], na nilalapat sa mga entidad na may mas komplikadong pag-uugali sa pamamagitan ng paglalapat sa mga ito ng mga paniniwala at pagnanais.<ref>{{cite book |last1=Dennett |first1=Daniel |url=https://mitpress.mit.edu/books/intentional-stance |title=The Intentional Stance |date=1989 |publisher=The MIT Press |isbn=978-0-262-04093-8 |language=en |trans-title=Ang Intensiyonal na Paninindigan |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210415044716/https://mitpress.mit.edu/books/intentional-stance |archive-date=15 April 2021 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Dennett |first1=Daniel C. |date=1988 |title=Précis of ''The Intentional Stance'' |trans-title=Presi ng "Ang Intensiyonal na Paninindigan" |journal=Behavioral and Brain Sciences |language=en |volume=11 |issue=3 |pages=495–505 |citeseerx=10.1.1.1026.2283 |doi=10.1017/S0140525X00058611 |s2cid=145750868}}</ref> Halimbawa, maaaring mahulaan na susubukan mag-tres ng isang manlalaro ng [[basketbol]] sa mga huling sandali ng isang dikit na laro kung ilalapat ng ibang mga tao ang kanilang pagnanais na manalo ang koponan ng naturang manlalaro at ang paniniwala na ang galaw na ito ang magpapanalo sa kanila. Kumbaga, sumasang-ayon ang isang entidad sa isang paniniwala kung magagamit ang paniniwalang ito para mahulaan ang gagawin nito. Nakadepende sa interpretasyon ang pagkakaroon ng paniniwala dahil maaaring may iba pang kasinggandang paraan para sa mahulaan ang gagawin ng isang entidad.<ref name="Schwitzgebel" /> Sa madaling salita, hindi lamang tres ang posibleng magpanalo sa naturang larong yon; maaaring subukan ng manlalaro na ipasa ang bola sa isang kakamping mas malapit sa basket para subukang tumira ng dos. Bukod sa pananaw ni Dennett, isa ring kilalang anyo ng pananaw na ito ang nagmula kay [[Donald Davidson]],<ref name="Child1">{{cite book |last1=Child |first1=William |url=https://philpapers.org/rec/CHICIA |title=Causality, Interpretation, and the Mind |publisher=Oxford, UK: Oxford University Press |year=1994 |language=en |trans-title=Kasanhian, Interpretasyon, at ang Isip |chapter=Interpretationism |trans-chapter=Interpretasyonalismo |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505023634/http://philpapers.org/rec/CHICIA |archive-date=5 May 2016 |url-status=live}}</ref> na gumamit ng isang [[palaisipang eksperimento]] na [[radikal na interpretasyon]], kung saan ang layunin ay bigyang-katuwiran ang pag-uugali at wika ng isang tao nang walang impormasyon patungkol sa wika nitong tao. Nasa mananalita ang pokus ng prosesong ito ng paglalapat ng paniniwala at pagnanais. Maaaring masabi na tunay ngang may ganitong paniniwala ang isang tao kung matagumpay na naipakita niya ito batay sa prinsipyo.<ref name="Schwitzgebel" /> Maaaring isama sa interpretasyonismo ang eliminatibismo at instrumentalismo. Ayon sa eliminatibismo, hindi totoo na may paniniwala. Sumasang-ayon sa pananaw na ito ang instrumentalismo, ngunit naniniwala pa rin ito sa kahalagahan ng paglalapat ng paniniwala.<ref name="Schwitzgebel" /> Kumbaga, magagamit pa rin ang mga paniniwala upang mahulaan ang gagawin ng isang entidad kahit na hindi ito totoo. Ipinagpapalagay na magagamit ang interpretasyonismo sa realidad: na naniniwala talaga ang mga entidad sa mga paniniwalang ito kaya nagiging sanhi ito ng mga pag-uugali.<ref>{{cite book |last1=Child |first1=William |url=https://philpapers.org/rec/CHICIA |title=Causality, Interpretation, and the Mind |publisher=Oxford, UK: Oxford University Press |year=1994 |language=en |trans-title=Kasanhian, Interpretasyon, at ang Isip |chapter=Causalism and Interpretationism: The Problem of Compatibility |trans-chapter=Kosalismo at Interpretasyonalismo: Ang Problema ng Kompatibilidad |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160505023634/http://philpapers.org/rec/CHICIA |archive-date=5 May 2016 |url-status=live}}</ref> Gayunpaman, maaaring kailanganing tingnan ang interpretasyonismo bilang isang [[pamamaraan]] at hindi [[ontolohiya]] kung ganito nga ang kaso.<ref name="Child1" /> == Uri == Maaaring igrupo ang mga paniniwala batay sa kanilang estadong ontolohikal, antas, o mga katangiang semantikal. === Pinag-iisipan at disposisyonal === Para masabing kasalukuyang pinag-iisipan ang isang paniniwala, kailangang aktibo itong nasa isip ng tao. Tinatawag itong {{Lang|en|occurrent belief}} sa wikang Ingles.<ref name="Schwitzgebel" /> Halimbawa, ang paniniwalang nasa [[Albay]] ang [[bulkang Mayon]] ay masasabing nasa isip ng isang tao kung kasalukuyan niya itong pinag-iisipan, marahil bilang resulta ng pagbabasa niya patungkol sa mga bulkan sa Pilipinas o di kaya dahil nagpaplano siyang pumunta roon. Gayunpaman, hindi lahat ng mga paniniwala ng isang tao ay aktibong pinag-iisipan; karamihan sa mga ito ay pawang disposisyonal lamang o nasa "likuran" ng isip. Halimbawa, ang paniniwala na mas higit ang bilang na 23 kesa 22 ay disposisyonal para sa karamihan ng mga tao, liban siguro sa mga [[Pagkukuwenta|nagkukuwenta]] sa kasalukuyan na kasama ang bilang na yon.<ref name="Schwitzgebel" /> Minsan iniuugnay ang dalawang uri na ito sa pagtatangi sa pagitan ng may malay na paniniwala sa mga walang malay na paniniwala.<ref name="Bartlett">{{cite journal |last1=Bartlett |first1=Gary |date=2018 |title=Occurrent States |trans-title=Mga Estadong Pinag-iisipan |url=https://philpapers.org/rec/BAROS-4 |url-status=live |journal=Canadian Journal of Philosophy |language=en |volume=48 |issue=1 |pages=1–17 |doi=10.1080/00455091.2017.1323531 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504181849/https://philpapers.org/rec/BAROS-4 |archive-date=4 May 2021 |access-date= |s2cid=220316213}}</ref><ref name="Frise">{{cite journal |last1=Frise |first1=Matthew |date=2018 |title=Eliminating the Problem of Stored Beliefs |trans-title=Pagbubura sa problema ng mga nakatabing paniniwala |url=https://philpapers.org/rec/FRIETP-3 |url-status=live |journal=American Philosophical Quarterly |language=en |volume=55 |issue=1 |pages=63–79 |doi=10.2307/45128599 |jstor=45128599 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601042950/https://philpapers.org/rec/FRIETP-3 |archive-date=1 June 2021 |access-date= |doi-access=free |s2cid=149057271}}</ref> Gayunpaman, ipinagpapalagay ng ilang mga pilosopo na hindi magkatugma ang dalawang klase ng pag-uuri na ito, dahil patuloy pa ring hinuhulma ng mga paniniwala ang gawain ng isang tao kahit na hindi aktibo niyang pinag-iisipan ang mga ito. Sa ganitong kaso, tinatawag itong walang malay na paniniwalang pinag-iisipan.<ref name="Bartlett" /> Sa pananaw na ito, tumutukoy ang pagiging "pinag-iisipan" rito sa pagiging aktibo nito sa isip, mapa-may malay man o wala.<ref name="Frise" /> Hindi pareho ang disposisyonal na paniniwala sa disposisyon para maniwala. Halimbawa, iba ang paniniwalang umuulan ngayon dahil nakita mo mismo na umuulan sa paniniwalang umuulan nang walang kaakibat na karanasan. Masasabi dito na may disposisyon para maniwala ngunit walang tunay na paniniwalang disposisyonal.<ref name="Audi" /> Sa pananaw ng mga disposisyonalista, walang paniniwala na aktibong pinag-iisipan dahil lahat ng mga paniniwala ay pawang mga disposisyon lamang.<ref name="Schwitzgebel" /> === Buo at bahagya === Isa sa mga mahahalagang pagtatalo sa [[epistemolohiya]] ay pumapatungkol sa pagiging "buo" o "bahagya" ng isang paniniwala.<ref name="Genin">{{cite web |last1=Genin |first1=Konstantin |last2=Huber |first2=Franz |date=2021 |title=Formal Representations of Belief |trans-title=Mga Pormal na Representasyon sa Paniniwala |url=https://plato.stanford.edu/entries/formal-belief/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413164951/https://plato.stanford.edu/entries/formal-belief/ |archive-date=13 April 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Masasabing buo ang paniniwala kung naniniwala o hindi naniniwala ang isang tao sa isang bagay. Karaniwang sapat na ito para maintindihan ang pang-araw-araw na paniniwala batay sa wika, kagaya halimbawa ng paniniwala nang buo sa pagiging mas malaki ng [[Daigdig]] kesa sa [[Buwan (astronomiya)|Buwan]]. Gayunpaman, hindi lahat ng paniniwala ay sigurado; halimbawa, mas sigurado ang isang tao na mas malaki ang Daigdig sa Buwan kesa sa pagiging mas malaki ng Daigdig sa [[Benus (planeta)|Benus]]. Mas mailalarawan ang mga ganitong kaso sa pamamagitan ng pagbibigay ng antas ng paniniwala patungkol sa isang bagay, na tinatawag na [[Kredensiya (estadistika)|kredensiya]].<ref name="Genin" /><ref name="Olsson">{{cite book |last1=Olsson |first1=Erik J. |url=https://philpapers.org/rec/OLSBE |title=Introduction to Formal Philosophy |date=2018 |publisher=Springer |pages=431–442 |language=en |trans-title=Panimula sa Pormal na Pilosopiya |chapter=Bayesian Epistemology |trans-chapter=Epistemolohiyang Bayesian |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516095057/https://philpapers.org/rec/OLSBE |archive-date=16 May 2021 |url-status=live}}</ref> Mas mataas ang antas sa isang paniniwala, mas sigurado ang isang tao tungkol sa paniniwala na yon.<ref name="Hartmann">{{cite book |last1=Hartmann |first1=Stephan |url=https://philpapers.org/rec/BOVSIO |title=The Routledge Companion to Epistemology |last2=Sprenger |first2=Jan |date=2010 |publisher=Routledge |pages=609–620 |language=en |trans-title=Ang Katulong sa Epistemolohiya ng Routledge |chapter=Bayesian Epistemology |trans-chapter=Epistemolohiyang Bayesian |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516095047/https://philpapers.org/rec/BOVSIO |archive-date=16 May 2021 |url-status=live|location=London}}</ref> Karaniwang itong isinusulat sa [[pormal na wika]] bilang isang eskala mula 1 pababa sa 0, kung saan kumakatawan ang 1 sa isang buong paniniwala habang 0 ang buong kawalang-tiwala sa paniniwala. Sa [[Epistemolohiyang bayesian|paraang Bayesian]], inilalarawan ang mga paniniwala batay sa [[subhetibong probabilidad]]:<ref>{{cite web |last1=Hájek |first1=Alan |date=2019 |title=Interpretations of Probability: The Subjective Interpretation |trans-title=Mga Interpretasyon ng Probabilidad: Ang Subhetibong Interpretasyon |url=https://plato.stanford.edu/entries/probability-interpret/#SubPro |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210217013520/https://plato.stanford.edu/entries/probability-interpret/#SubPro |archive-date=17 February 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref><ref name="Pettigrew">{{cite journal |last1=Pettigrew |first1=Richard |date=2018 |title=Précis of Accuracy and the Laws of Credence |trans-title=Presi ng Katumpakan at ang mga Batas ng Kredensiya |url=https://philpapers.org/rec/PETPOA-3 |url-status=live |journal=Philosophy and Phenomenological Research |language=en |volume=96 |issue=3 |pages=749–754 |doi=10.1111/phpr.12501 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601042948/https://philpapers.org/rec/PETPOA-3 |archive-date=1 June 2021 |access-date= |hdl-access=free |hdl=1983/d9f3e1c4-1bc9-4e04-b74c-dba4eb795393}}</ref> halimbawa, kumakatawan ang antas na 0.9 sa paniniwalang "uulan bukas" sa 90% kasiguraduhan ng isang tao sa paniniwalang ito (sa kabaligtaran, 10% siyang hindi sigurado). Ginagamit sa pananaw na ito ang relasyong ito sa pagitan ng paniniwala at probabilidad para bigyang-katuturan ang rasyonalidad gamit ang mga batas ng [[probabilidad]].<ref name="Hartmann" /> Kabilang dito ang mga batas na sinkroniko na nagdidikta sa kung anong dapat paniwalaan ng isang tao sa partikular na panahon na yon, at mga batas na diakroniko na nagdidikta naman sa papaano magbabago ng isip ang isang tao sa harap ng mga bagong patunay na tumataliwas sa kanyang kasalukuyang paniniwala.<ref name="Olsson" /><ref name="Hartmann" /> Sentro sa pagtatalo ukol sa mga buo at bahagyang paniniwala ang tanong na kung tunay nga bang magkahiwalay na uri ang mga ito sa isa't isa o kung kaya bang maipaliwanag ang isang uri gamit ang kabila.<ref name="Genin" /> Isa sa mga tugon para sa tanong na ito ang tinatawag na ''tesis na Locke'' na unang iprinesenta ni [[Richard Foley]] noong 1992.<ref>{{Cite book |last=Hawthorne |first=James |url=https://philpapers.org/rec/HUBDOB |title=Degrees of belief |date=2009 |publisher=Springer |isbn=9781402091971 |editor-last=Huber |editor-first=Franz |location=London |language=en |trans-title=Antas ng paniniwala |chapter=The Lockean Thesis and the Logic of Belief |trans-chapter=Ang Tesis na Locke at ang Lohika ng Paniniwala |editor-last2=Schmidt-Petri |editor-first2=Christopher |chapter-url=https://philpapers.org/rec/HAWTLT |url-access=subscription}}</ref> Ayon kay Foley, pangunahin ang mga bahagyang paniniwala, at masasabing buo ang isang paniniwala kung lumagpas ito sa isang partikular na antas.<ref name="Genin" /><ref>{{cite journal |last1=Dorst |first1=Kevin |date=2019 |title=Lockeans Maximize Expected Accuracy |trans-title=Minamaksima ng mga Maka-Locke ang Inaasahang Katumpakan |url=https://philpapers.org/rec/DORLME-2 |url-status=live |journal=Mind |language=en |volume=128 |issue=509 |pages=175–211 |doi=10.1093/mind/fzx028 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020201413/https://philpapers.org/rec/DORLME-2 |archive-date=20 October 2020 |access-date=}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Locke |first1=Dustin Troy |date=2014 |title=The Decision-Theoretic Lockean Thesis |trans-title=Ang Desisyon-Teoretikong Tesis na Locke |url=https://philpapers.org/rec/LOCTDL |url-status=live |journal=Inquiry: An Interdisciplinary Journal of Philosophy |language=en |volume=57 |issue=1 |pages=28–54 |doi=10.1080/0020174x.2013.858421 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20160705133728/http://philpapers.org/rec/LOCTDL |archive-date=5 July 2016 |access-date= |s2cid=85521556}}</ref> Halimbawa, ang halagang 0.9 pataas ay masasabing buong paniniwala. Sa kabilang banda, maaaring tingnan ang mga bahagyang paniniwala bilang mga buong paniniwala na may probabilidad na kasama.<ref name="Genin" /> Sa pananaw na ito, ang pagiging 0.9 ng paniniwalang "uulan bukas" ay katumbas ng buong paniniwala sa paniniwalang "90% sigurado na uulan bukas". Tinitingnan naman sa isang pananaw ang mga antas ng paniniwala bilang mga antas ng disposisyon para magbago ng isip ang isang tao patungkol sa isang paniniwala.<ref name="Genin" /> Sa pananaw na ito, parehong buo ang paniniwala na may antas na 0.6 at 0.9; nagkakaiba lamang ito sa posibilidad na magbago ng isip: mas mataas ang tiyansang magbabago ng isip ang antas na 0.6 kesa sa kabila.<ref name="Genin" /> === Paniniwala ''sa'' at paniniwala ''na'' === Tradisyonal na nakapokus ang mga pilosopo sa kanilang mga pagsisiyasat sa mga pananaw na ''paniniwala na'' ({{Lang|en|belief that}}).<ref name="Price">{{cite journal |last1=Price |first1=H. H. |date=1965 |title=Belief 'In' and Belief 'That' |trans-title=Paniniwala Sa at Paniniwala Na |url=https://philpapers.org/rec/PRIBIA |url-status=live |journal=Religious Studies |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=5–27 |doi=10.1017/S0034412500002304 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601043007/https://philpapers.org/rec/PRIBIA |archive-date=1 June 2021 |access-date= |s2cid=170731716}}</ref> Maaari itong ilarawan bilang isang proposisyonal na pag-uugali sa isang bagay na maaaring [[totoo]] o [[Kasinungalingan|hindi]]. Samantala, madalas namang tumutukoy ang ''paniniwala sa'' ({{Lang|en|belief in}}) sa mga bagay na tungkol sa pagtiwala o [[pananampalataya]] sa pananaw na madalas itong tumutukoy sa mga pag-uugali ng mga persona.<ref name="Price" /> Malaki ang gampanin ng ''paniniwala sa'' sa maraming mga [[Tradisyong pangrelihiyon|tradisyong panrelihiyon]] kung saan isa sa mga pangunahing [[birtud]] nito sa mga tagasunod ay ang ''paniniwala sa Diyos''.<ref name="Williams">{{cite journal |last1=Williams |first1=John N. |date=1992 |title=Belief-in and Belief in God |trans-title=Paniniwala Sa at Paniniwala sa Diyos |url=https://philpapers.org/rec/WILBAB-3 |url-status=live |journal=Religious Studies |language=en |volume=28 |issue=3 |pages=401–406 |doi=10.1017/s0034412500021740 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519211421/https://philpapers.org/rec/WILBAB-3 |archive-date=19 May 2021 |access-date= |s2cid=170864816}}</ref> Madalas na maliit ang pagkakaiba ng ''paniniwala sa'' at ''paniniwala na'' dahil madalas na maisasalin ang mga pahayag na ''paniniwala sa'' gamit rin ang ''paniniwala na''.<ref name="Macintosh2">{{cite journal |last1=Macintosh |first1=J. J. |date=1994 |title=Belief-in Revisited: A Reply to Williams |trans-title=Pagbisita Muli sa Paniniwala Sa: Tugon kay Williams |url=https://philpapers.org/rec/MACBRA-4 |url-status=live |journal=Religious Studies |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=487–503 |doi=10.1017/S0034412500023131 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929102145/https://philpapers.org/rec/MACBRA-4 |archive-date=29 September 2020 |access-date= |s2cid=170786861}}</ref> Halimbawa, maaaring sabihin ang pahayag na "''paniniwala sa'' multo" sa pahayag na "''paniniwala na'' may multo".<ref name="Williams" /> Sa ganitong kaso, ginagamit ang ''paniniwala sa'' sa mga entidad na hindi totoo, o hindi mapatunayan ang katotohanan. Gayunpaman, hindi lahat ng mga paggamit sa ''paniniwala sa'' ay pumapatungkol sa [[Pag-iral|pagkakaroon]] ng isang bagay, maaari din itong gamitin bilang [[papuri]] sa isang bagay.<ref name="Price" /><ref name="Macintosh">{{cite book |last1=Macintosh |first1=Jack |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |language=en |trans-title=Ang Katulong ng Oxford sa Pilosopiya |chapter=Belief-in |trans-chapter=Paniniwala Sa |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129082636/https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |archive-date=29 January 2021 |url-status=live}}</ref> Maaari rin itong gamitin sa mga ''paniniwala na'', halimbawa, ang ''paniniwala na'' may [[Kasalan|kasal]] ay masasalin bilang ''paniniwala sa'' pagiging mabuti ng kasal.<ref name="Williams" /> Ginagamit ang ''paniniwala sa'' sa ganitong pananaw pagdating sa pagpapahayag ng [[tiwala sa sarili]] o pagtiwala sa kanyang abilidad. Ginagamit ng mga manananggol ng ''paniniwala sa'' ang argumentong ito para ikatuwiran na masusuri ang katagang ''paniniwala sa Diyos'' sa kaparehong paraan, na ang ''paniniwala sa'' [[pagkakaroon ng Diyos]] na may mga katangiang kagaya ng [[omnipotensiya]] at [[omnisiyensiya]]. Sa kabilang banda, bagamat maaaring maisalin ang mga ''paniniwala na'' bilang mga ''paniniwala sa'', ipinagpapalagay ng ilang pilosopo na may mga bagay na ''paniniwala na'' na hindi maisasalin bilang ''paniniwala sa''.<ref name="Macintosh2" /> Halimbawa, ang ''paniniwala na'' may [[mithiin]] ay maaaring magkaroon ng ''paniniwala sa'' kabutihan ng mithiin na ito, ngunit may dagdag itong positibong pag-uugali para makamit ang mithiin na ito na lagpas sa pagiging isang hamak na proposisyonal na pag-uugali na lamang.<ref name="Williams" /> Kung gagamitin ang pananaw na ito sa ''paniniwala sa'' Diyos, maaaring tingnan ito ng mga kontra sa reduktibong pagtingin ang ''paniniwala sa'' Diyos bilang isang kinakailangang kondisyon para sa ''paniniwala na'' may Diyos, ngunit hindi ito sapat.<ref name="Williams" /><ref name="Macintosh2" /> === ''De dicto'' at ''de re'' === {{Main|De dicto at de re}} Pumapatungkol ang pagkakaiba ng mga katagang {{Lang|la|de dicto}} ("kung ano ang sinabi") at {{Lang|la|de re}} ("tungkol sa sinabi") sa mga katangiang semantikal ng mga paniniwala na nilalapat ng mga katagang kagaya ng mga pangalan o pantukoy.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Broackes">{{cite journal |last1=Broackes |first1=Justin |date=1986 |title=Belief de Re and de Dicto |trans-title=Paniniwalang de dicto at de re |url=https://philpapers.org/rec/BROBDR |url-status=live |journal=Philosophical Quarterly |language=en |volume=36 |issue=144 |pages=374–383 |doi=10.2307/2220191 |jstor=2220191 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117193918/http://philpapers.org/rec/BROBDR |archive-date=17 November 2016 |access-date=}}</ref> Sa mga karaniwang konteksto, hindi nagbabago ang [[halaga ng katotohanan]] ng isang pangungusap kapag pinalitan ang mga kaugnay na kataga. Halimbawa, dahil parehas lang naman na tumutukoy sa iisang tao ang mga pangalang "[[Superman]]" at "Clark Kent", puwedeng palitan ang mga katagang ito ng isa't isa sa isang pangungusap; puwedeng maging "malakas si Superman" ang pangungusap na "malakas si Clark Kent" nang hindi nagbabago ang katotohanan o paniniwala ng iba. Gayunpaman, mas komplikado ang kaso sa paglalapat ng mga paniniwala; naniniwala si Lois Lane na malakas si Superman pero hindi si Clark Kent.<ref name="Nelson">{{cite web |last1=Nelson |first1=Michael |title=Propositional Attitude Reports: The De Re/De Dicto Distinction |trans-title=Mga Ulat sa Pag-uugaling Proposisyonal: Ang Pagkakaibang De Re / De Dicto |url=https://plato.stanford.edu/entries/prop-attitude-reports/dere.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413223910/https://plato.stanford.edu/entries/prop-attitude-reports/dere.html |archive-date=13 April 2021 |access-date= |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |language=en}}</ref> Masasabi na ang paniniwalang ito ni Lane ay {{Lang|la|de dicto}} dahil sa pananaw niya, hindi iisa sina Superman at Clark Kent kaya hindi posible na porket malakas si Superman ay malakas rin si Clark Kent. Sa kabilang banda, sa pananaw na {{Lang|la|de re}}, parehong naniniwala si Lane sa pagiging malakas ng dalawa dahil iisang tao lamang sila.<ref name="Broackes" /><ref name="Nelson" /> Tinatawag ang mga kontekstong {{Lang|la|de dicto}} bilang mga [[Malabong konteksto|kontekstong malabo ang tinutukoy]] habang malinaw ang tinutukoy naman sa mga kontekstong {{Lang|la|de re}}.<ref name="Nelson" /> === Paniniwalang pangmasa === Tinatawag na mga paniniwalang pangmasa ang mga paniniwala na kolektibong pinaniniwalaan ng masa.<ref name=":0">{{cite book |last1=Dancy |first1=Jonathan |author-link1=Jonathan Dancy |url=https://books.google.com/books?id=WToMZZoTu_QC |title=A Companion to Epistemology |publisher=Content Technologies Inc. |year=2014 |isbn=978-1-4784-0002-8 |edition=2 |series=Just the Facts101 |language=en |trans-title=Katulong sa Epistemolohiya |quote= |access-date=}}</ref> Ayon sa sosyologong si [[Émile Durkheim]], kagaya ng mga [[panlipunang katotohanan]], pawang mga paniniwala ng mga [[Grupo (sosyolohiya)|panlipunang grupo]] ang mga paniniwalang ito di tulad ng mga pansariling paniniwala, bagamat ang pananaw na ito ay "medyo di-sikat" ayon kay [[Jonathan Dancy]].<ref name=":0" /> Nagpresenta naman si [[Margaret Gilbert]] ng kahalintulad na pananaw ukol sa dami ng mga taong sumasang-ayon bilang isang indibiduwal na tumatanggap ng isang paniniwala. Ayon kay Gilbert, hindi kailangan ng isang tao na personal na maniwala sa isang bagay upang maniwala sa paniniwala ng kanyang grupo.<ref>{{Cite journal |last=Gilbert |first=Margaret |date=1987 |title=Modelling collective belief |trans-title=Pagmomodelo sa paniniwalang pangmasa |journal=Synthese |language=en |volume=73 |issue=1 |pages=185–204 |doi=10.1007/bf00485446 |issn=0039-7857 |s2cid=46976878}}</ref> Maaaring gumanap ang mga paniniwalang pangmasa bilang paraan ng pagkontrol sa lipunan,<ref>{{cite book |last1=Innes |first1=Martin |url=https://books.google.com/books?id=jwBEBgAAQBAJ |title=Understanding Social Control: Deviance, crime and social order |date=16 December 2003 |publisher=McGraw-Hill Education (UK) |isbn=978-0-335-22588-0 |series=UK Higher Education OUP Humanities & Social Sciences Criminology |publication-place=Maidenhead, Reyno Unido |page=22 |language=en |trans-title=Pag-unawa sa Pagkontrol sa Lipunan: Pagtaliwas, krimen, at kaayusang panlipunan |chapter=A history of the idea of social control |trans-chapter=Kasaysayan ng ideya ng pagkontrol sa lipunan |quote= |access-date=}}</ref> kagaya ng pagtukoy sa mga taong gumagawa heresiya o tumataliwas sa inaasahan ng lipunan.<ref>{{cite book |last1=Sandkühler |first1=Hans Jörg |url=https://books.google.com/books?id=py412Sy7XpwC |title=Rethinking Epistemology |date=23 December 2011 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-025357-3 |editor-last1=Abel |editor-first1=Günter |editor-link1=Günter Abel |series=Berlin Studies in Knowledge Research |volume=1 |publication-place=Berlin |page=185 |language=en |trans-title=Pag-iisip Muli sa Epistemolohiya |chapter=Critique of Representation: Cultures of Knowledge - Humanly Speaking |trans-chapter=Kritik sa Representasyon: Mga Kultura ng Kaalaman - sa Makataong Pananaw |quote= |access-date= |editor-last2=Conant |editor-first2=James |editor-link2=James F. Conant}}</ref><ref>{{cite book |last1=Visano |first1=L. A. |url=https://books.google.com/books?id=g7ZIAAAAYAAJ |title=Crime and Culture: Refining the Traditions |publisher=Canadian Scholars Press |year=1998 |isbn=978-1-55130-127-3 |publication-place=Toronto |page=51 |language=en |trans-title=Krimen at Kultura: Paghuhulma sa mga Tradisyon |quote= |access-date=}}</ref> === Teorya ng ordinaryo === Tinatawag na mga teorya ng ordinaryo ({{Lang|en|lay theory}}) ang mga impormal na [[Teorya|teoryang]] tungkol sa mga bagay na inaasahang alam na ng mga tao. Madalas na ipinapaliwanag ito gamit ang pansariling [[karanasan]] o [[sentido komun]] na maaaring hindi tumugma sa mga [[empirikal na patunay]], di tulad ng mga pormal na [[maagham na teorya]]. Mahalaga ang mga ito dahil kaya nitong maimpluwensiyahan ang mga paniniwala at pananaw ng mga tao sa mundo, gayundin sa mga desisyon at pag-uugali.<ref>{{Cite book |last=Furnham |first=Adrian |url=https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9780080326948/lay-theories?via=ihub%3D |title=Lay Theories |date=1988 |publisher=Elsevier |year=1988 |isbn=978-0-08-032694-8 |series=International Series in Experimental Social Psychology |volume=15 |language=en |trans-title=Mga Teorya ng Ordinaryo |doi=10.1016/c2009-0-14697-4}}</ref><ref>{{cite book |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-57306-9 |title=The Science of Lay Theories |date=2017 |isbn=978-3-319-57305-2 |editor-last=Zedelius |editor-first=Claire M. |language=en |trans-title=Ang Agham ng mga Teorya ng Ordinaryo |doi=10.1007/978-3-319-57306-9 |editor2-last=Müller |editor2-first=Barbara C. N. |editor3-last=Schooler |editor3-first=Jonathan W. |url-access=subscription}}</ref> Ilan sa mga halimbawa nito ang pananalig sa [[tadhana]] at sa konsepto ng "[[bahala na]]". == Nilalaman == Bilang mga [[representasyon sa kaisipan]], may mga nilalaman ang mga paniniwala. Kung ano ang nilalaman ng mga ito ay sentro ng mga pagtatalo sa pilosopiya. Ayon sa pananaw na holismo at molekularismo, nakadepende sa mga paniniwala ng iba ukol sa parehong paksa ang nilalaman ng paniniwala ng isang indibiduwal, na salungat ito sa pananaw na atomismo. Mahalaga rin ang katanungan ng pagdedepende o determinasyon sa pagtatalo ng internalismo at eksternalismo. Ayon sa internalismo, pawang nasa loob lamang ng isang indibiduwal ang nilalaman ng mga paniniwala nito. Sa kabilang banda, dinidiin naman ng eksternalismo ang gampanin ng pumapaligid sa isang indibiduwal sa magiging nilalaman ng mga paniniwala nito. === Atomismo, molekularismo, at holismo === Sentro sa pagtatalo sa mga pananaw na atomismo, molekularismo, at holismo ang tanong kung paano dumedepende ang nilalaman ng mga paniniwala ng isang tao sa mga paniniwala ng iba ukol sa isang paksa.<ref name="Block">{{cite book |last1=Block |first1=Ned |url=https://philpapers.org/rec/BLOMAS |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=1996 |publisher=Routledge |language=en |trans-title=Ensiklopedya ng Pilosopiya ng Routledge |chapter=Holism, Mental and Semantic |trans-chapter=Holismo, Mental at Semantikal |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815130429/http://philpapers.org/rec/BLOMAS |archive-date=15 August 2016 |url-status=live}}</ref> Ayon sa atomismo, walang ganitong relasyon ang mga paniniwala sa isa't isa. Sa molekularismo, may mga iilang paniniwala lamang na may ganitong pagdedepende. Maaari namang magkaroon ng pagdedepende ang kahit anong pares ng paniniwala ayon naman sa holismo.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Pitt" /><ref name="Block" /> Halimbawa, parehong naniniwala ang dalawang tao sa pagiging planeta ng [[Hupiter (planeta)|Hupiter]]. Ayon sa atomismo, pareho silang sumasang-ayon sa iisang paniniwala. Gayunpaman, kung naniniwala ang isa na planeta rin ang [[Pluto]] habang kumokontra naman ang isa tungkol rito, masasabing magkaiba sila ng konsepto ng planeta. Ibig sabihin, iba ang pananaw nila sa pagiging planeta ng Hupiter kahit na pareho silang sumasang-ayon sa pagiging planeta nito. Ganito ang pangagatuwiran ng molekularismo at holismo, dahil nakadepende ang nilalaman ng paniniwala sa Hupiter sa paniniwala sa Pluto.<ref name="Schwitzgebel" /><ref name="Block" /> Isa sa mga mahalagang motibasyon para sa posisyon na ito ay ang [[holismong kumpirmasyonal]] ni [[W. V. O. Quine]]. Ayon dito, dahil sa pagiging konektado ng mga paniniwala, hindi makukumpirma ang mga pansariling hinuha dahil tanging magaganap lamang ang kumpirmasyon sa isang teorya sa pangkalahatan.<ref>{{cite journal |last1=Wagner |first1=Steven J. |date=1986 |title=Quine's Holism |trans-title=Holismo ni Quine |journal=Analysis |language=en |volume=46 |issue=1 |pages=1–6 |doi=10.2307/3328733 |issn=0003-2638 |jstor=3328733}}</ref> Isa ring motibasyon ang kalikasan ng pagtuto: karaniwang mahirap matutunan ang isang konsepto kung hindi nauunawaan muna ang mga kaugnay na konsepto. Isang problema para sa holismo ang pagiging bihira o hayagang kawalan ng tunay na pagtatalo dahil sa pagkakaugnay-ugnay ng mga paniniwala sa isa't isa.<ref name="Block" /> === Internalismo at eksternalismo === Nakatuon ang pagtatalo sa pagitan ng internalismo at eksternalismo sa tanong kung ang nilalaman ba ng mga paniniwala ay tanging madedetermina lamang ng isip ng isang tao o kung nakakaapekto din ba ang mga pangyayari sa paligid.<ref name="Rowlands">{{cite web |last1=Rowlands |first1=Mark |last2=Lau |first2=Joe |last3=Deutsch |first3=Max |date=2020 |title=Externalism About the Mind |trans-title=Eksternalismo tungkol sa Isip |url=https://plato.stanford.edu/entries/content-externalism/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413163023/https://plato.stanford.edu/entries/content-externalism/ |archive-date=13 April 2021 |access-date= |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref><ref name="Smith">{{cite web |last1=Smith |first1=Basil |title=Internalism and Externalism in the Philosophy of Mind and Language |trans-title=Internalismo at Eksternalismo sa Pilosopiya ng Isip at Wika |url=https://iep.utm.edu/int-ex-ml/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506234940/https://iep.utm.edu/int-ex-ml/ |archive-date=6 May 2021 |access-date= |website=Internet Encyclopedia of Philosophy}}</ref> Ayon sa internalismo, hindi dumedepende sa paligid ang nilalaman ng mga paniniwala. Pawang pareho ang mga paniniwala ng isang tao at ang eksaktong kopya niya. Kumokontra naman sa pananaw na ito ang mga pilosopo ng eksternalismo kagaya ni [[Hilary Putnam]] gamit ang [[eksperimentong palaisipan]] na [[Kambal na Daigdig (eksperimentong palaisipan)|kambal na Daigdig]]. Ayon dito, kung may kopya ang [[Daigdig]] sa ibang bahagi ng [[Uniberso|sansinukob]] na parehas na parehas sa lahat ng aspeto ng Daigdig ngunit nagkakaiba lamang sa komposisyon ng [[tubig]] kahit na umaakto ito bilang kagaya ng tubig sa Daigdig, maiintindihan ng mga mambabasa ang katagang "basa ang tubig" bilang ang tubig mula sa Daigdig habang maiisip naman ng kahalintulad na mambabasa sa kambal na Daigdig ang parehong kataga bilang ang kanilang bersiyon ng tubig.<ref name="Rowlands" /><ref name="Smith" /> Ganito ang kaso kahit na pawang parehas lamang ang dalawa sa lahat ng aspeto; ibig sabihin, nakakaapekto ang paligid sa paniniwala dahil iba ang pananaw ng dalawa sa kung ano ang tubig. Gayunpaman, may problema ang pananaw na ito: walang ginawang iba ang alinman sa dalawa kahit na may ganitong pagkakaiba; kumbaga, parehong pumasok sa isip nila ang tubig at umakto ayon sa kanilang paniniwala sa tubig. Tinitingnan dito kung may tunay nga bang pagkakaiba sa nilalaman ng mga paniniwala na kailangan munang ipaliwanag.<ref name="Rowlands" /><ref name="Smith" /> == Epistemolohiya == {{See also|Epistemolohiya}} Isa sa mga pokus ng [[epistemolohiya]] ang pagtukoy sa hangganan ng isang makatuwirang paniniwala at [[opinyon]]. Pangunahing problema sa larangan ang [[Kahulugan ng kaalaman|paghahanap sa mga kinakailangan]] upang magkaroon ng [[kaalaman]]. Isa sa mga pangunahing pananaw ang tinatawag na makatuwirang totoong paniniwala ({{Lang|en|justified true belief}}, JTB) , na nagsasabi na may tatlong sangkap ang kaalaman: [[Pangangatuwiran (epistemolohiya)|katuwiran]], [[katotohanan]], at paniniwala. Gayunpaman, simula noong inilatag ni [[Edmund Gettier]] ang mga problema ukol dito noong 1963, na tinatawag na ngayon bilang mga [[problemang Gettier]], kinukuwestiyon na ng mga pilosopo ang naturang pananaw na ito bagamat meron pa rin itong mga tagasuporta na naglalayon lutasin ang problema.<ref name="RoutledgeKnowledge">{{cite book |last=Klein |first=Peter D. |title=Routledge Encyclopedia of Philosophy |date=1998 |publisher=Routledge |isbn=9780415250696 |editor1-last=Craig |editor1-first=Edward |location=London; New York |language=en |trans-title=Ensiklopedya ng Pilosopiya ng Routledge |chapter=Knowledge, concept of |trans-chapter=Kaalaman, konsepto ng |doi=10.4324/9780415249126-P031-1 |oclc=38096851 |chapter-url=https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/knowledge-concept-of/v-1}}</ref><ref name="Zagzebski1999">{{cite book |last1=Zagzebski |first1=Linda |author1-link=Linda Zagzebski |title=The Blackwell Guide to Epistemology |date=1999 |publisher=Blackwell |isbn=9780631202905 |editor1-last=Greco |editor1-first=John |location=Malden, Estados Unidos |pages=92–116 |language=en |trans-title=Gabay ng Blackwell sa Epistemolohiya |chapter=What Is Knowledge? |trans-chapter=Ano ang Kaalaman? |doi=10.1002/9781405164863.ch3 |oclc=39269507 |editor2-last=Sosa |editor2-first=Ernest |chapter-url=https://philpapers.org/rec/ZAGWIK |s2cid=158886670}}</ref> Bagamat unang sumikat noong [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa Europa, maituturo ang pinagmulan ng makatuwirang totoong paniniwala kay [[Platon]] sa kanyang ''[[Theaetetus]]'' at ''[[Meno]]'', bagamat kontra siya dito.<ref name="Parikh2017">{{cite book |last1=Parikh |first1=Rohit |author1-link=Rohit Jivanlal Parikh |title=Philosophical Explorations of the Legacy of Alan Turing: Turing 100 |last2=Renero |first2=Adriana |date=2017 |publisher=Springer International Publishing |isbn=978-3-319-53280-6 |pages=93–102 |language=en |trans-title=Mga Pilosopikal na Paglalakbay sa Legasiya ni Alan Turing: Turing 100 |chapter=Justified True Belief: Plato, Gettier, and Turing |trans-chapter=Makatuwirang Totoong Paniniwala: Platon, Gettier, at Turing |doi=10.1007/978-3-319-53280-6_4 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-53280-6_4}}</ref><ref name="StanfordTheaetetus">{{cite web |last1=Chappell |first1=Sophie-Grace |author-link=Sophie Grace Chappell |date=2019 |title=Plato on Knowledge in the ''Theaetetus'' |trans-title=Si Platon ukol sa Kaalaman sa ''Theaetetus'' |url=https://plato.stanford.edu/entries/plato-theaetetus/ |access-date= |website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> Ayon dito, kinakailangan ng isang tao ng isang katuwiran kung bakit siya naniniwalang totoo ang isang bagay. Sa pormal na pananalita, masasabi lamang ng [[Ahensiya (pilosopiya)|ahente]] <math>S</math> na [[totoo]] ang <math>P</math> [[kung at tangi kung]]:<ref name="StanfordAnalysis">{{cite web |last1=Ichikawa |first1=Jonathan Jenkins |last2=Steup |first2=Matthias |date=2018 |title=The Analysis of Knowledge |trans-title=Ang Pagsusuri sa Kaalaman |url=https://plato.stanford.edu/entries/knowledge-analysis/ |access-date= |website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |language=en}}</ref> * totoo ang <math>P</math>, * naniniwala si <math>S</math> na totoo ang <math>P</math>, at * may katuwiran si <math>S</math> para paniwalaan na totoo ang <math>P</math> Ito ang nangungunang teorya ng kaalaman hanggang noong 1963 sa pag-usbong ng mga problemang Gettier na inihayag ni Edmund Gettier sa isang papel na nilathala niya noong taon na yon. Ipinapakita ng mga problemang Gettier ang ilang mga sitwasyon kung saan tila sumasalungat ito sa ideya ng makatuwirang totoong paniniwala.<ref>{{cite book |last=Chisholm |first=Roderick |author-link=Roderick Chisholm |title=The Foundations of Knowing |publisher=University of Minnesota Press |year=1982 |isbn=978-0-8166-1103-4 |location=Minneapolis, Estados Unidos |language=en |trans-title=Ang mga Haligi ng Pag-alam |chapter=Knowledge as Justified True Belief |trans-chapter=Kaalaman bilang Makatuwirang Totoong Paniniwala}}</ref> Halimbawa, nakita ni Ana ang isang orasan na nagsasabing alas-dos na ng hapon, at totoo ngang alas-dos na ng hapon. Gayunpaman, lingid sa kaalaman niya, sira ang orasan, at nagkataon lang na tumugma ang oras nito sa tunay na oras ngayon. Sa madaling salita, aksidente lang siyang nagkaroon ng makatuwirang totoong paniniwala dahil nagkataon lang na tama ito (sa ibang mga sitwasyon kumbaga, mali ang ipinapakitang oras ng orasan).<ref>{{cite book |last1=Scheffler|first1=Israel|author-link=Israel Scheffler|title=Conditions of Knowledge: An Introduction to Epistemology and Education|url=https://archive.org/details/conditionsofknow00sche|url-access=registration|date=1965|publisher=Scott, Foresman|location=Chicago|isbn=978-0-226-73668-6|language=en|trans-title=Mga Kondisyon ng Kaalaman: Panimula sa Epistemolohiya at Edukasyon}}</ref> May mga iminumungkahing solusyon sa problemang ito: ayon kay [[Robert Nozick]], dapat may paglilinaw sa naturang katuwiran na kung mali ang katuwiran ay mali agad ang kaalaman.<ref>{{Cite book |last1=Nozick |first1=Robert |author-link1=Robert Nozick |url=https://archive.org/details/isbn_9780674664791 |title=Philosophical explanations |date=1981 |publisher=Harvard University Press |isbn=0-674-66448-5 |location=Cambridge, Estados Unidos |language=en |trans-title=Mga paliwanag sa pilosopiya |oclc=7283862}}</ref> Gayunpaman, walang epistemologo mula noong inilatag ni Gettier ang mga problemang ito na seryosong nadepensahan ang tradisyonal na pananaw.<ref>{{cite book |last1=Bernecker |first1=Sven |title=Knowledge. Readings in contemporary epistemology |last2=Dretske |first2=Fred |date=2000 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-875261-5 |location=Oxford |page=3 |language=en |trans-title=Kaalaman, Mga Babasahin sa kontemporaryong epistemolohiya}}</ref> Sa kabilang banda, tinitingnan naman ang makatuwirang totoong paniniwala bilang ang pamantayang kahulugan ng kaalaman pa rin ayon kay [[Paul Boghossian]] noong 2006.<ref name="Boghossian on Justification">{{Citation |author=Boghossian |first=Paul |title=Fear of Knowledge: Against relativism and constructivism |date=11 October 2007 |url=https://books.google.com/books?id=W2kVKtLN9WQC |page=15 |orig-date=2006 |trans-title=Takot sa Kaalaman: Kontra sa relatibismo at konstruktibismo |trans-chapter=Ang Panlipunang Konstruksiyon ng Kaalaman |chapter=The Social Construction of Knowledge |location=Oxford, UK |publisher=Clarendon Press |language=en |isbn=978-0-19-923041-9 |quote= |access-date=}}</ref> == Relihiyon == {{Main|Relihiyon|Pananampalataya}} [[Relihiyon]] ang personal o institusyonal na sistema ng mga pag-uugali, paniniwala, at gawain na nakatuon sa [[pagsamba]] sa isang [[diyos]] o grupo ng mga diyos. Iba ang paniniwalang panrelihiyon, o pananampalataya, mula sa mga gawaing panrelihiyon o pag-uugaling panrelihiyon, dahil maaaring magsagawa ang isang tao ng mga gawaing panrelihiyon nang hindi naniniwala sa mga turo ng naturang relihiyon nito, at kabaligtaran.<ref>{{Cite journal |last1=Iii |first1=Thomas J. Coleman |last2=Jong |first2=Jonathan |last3=Mulukom |first3=Valerie van |date=2018-08-31 |title=Introduction to the Special Issue: What are Religious Beliefs? |trans-title=Panimula sa Espesyal na Isyu: Ano-ano ang mga Paniniwalang Panrelihiyon? |journal=Contemporary Pragmatism |language=en |volume=15 |issue=3 |pages=279–283 |doi=10.1163/18758185-01503001 |issn=1572-3429 |doi-access=free |s2cid=171838557}}</ref> Kumpara sa ibang mga sistema ng paniniwala, madalas itong [[Kodipikasyon (batas)|nakakodigo]].<ref>{{cite book |author=Wittgenstein |first=Ludwig |title=Lectures and Conversations on Aesthetics, Psychology and Religious Belief |publisher=University of California Press |year=2007 |isbn=978-0-520-25181-6 |page=53 |language=en |trans-title=Mga Turo at Usapan sa Estetika, Sikolohiya, at Paniniwalang Panrelihiyon}}</ref> === Pundamentalismo, ortodoksiya, at modernismo === Madalas na tinitingnan ang mga relihiyon bilang mga paniniwala o [[kredo]] na natatangi sa isa't isa na sinusunod ng mga tagasunod nito. Gayunpaman, hindi lahat ng mga tagasunod ng mga relihiyon ang tunay na naniniwala o sumusunod sa opisyal na [[doktrina]] at madalas na may mga paniniwalang iba o taliwas sa kanilang relihiyon.<ref>{{cite book |author=Braithwaite, R.B. |title=An empiricist's view of the nature of religious belief |publisher=Norwood Editions |year=1975 |isbn=978-0-88305-955-5 |location=Norwood, Estados Unidos |language=en |trans-title=Pananaw ng isang empirisista sa kalikasan ng paniniwalang panrelihiyon}}</ref> [[Pundamentalismo]] ang tawag sa anyo ng isang relihiyon na maituturing na konserbatibo. May mahigpit itong pagsunod sa isang anyo ng interpretasyon sa kanilang [[banal na kasulatan]] na kinokonsidera nilang "tama" at kumokontra sa mga bago o alternatibong interpretasyon nito.<ref>{{Cite book |last=Bruce |first=Steve |title=Fundamentalism |date=2008 |publisher=Polity |isbn=978-0-7456-4075-4 |language=en |trans-title=Pundamentalismo |oclc=1001942770}}</ref> Sa kabilang banda naman, [[ortodoksiya]] ang tawag sa anyo ng relihiyon na sumusunod sa opisyal na otoridad ng relihiyon. Madalas itong ginagamit sa [[Kristiyanismo]], kung saan parehong pinoposisyon ng [[Silangang Kristiyanismo|Silanganing Kristiyanismo]] at ng [[Simbahang Katolika]] bilang ang ortodoksiya ng Kristiyanismo. Kabaligtaran nito ang [[heterodoksiya]]. Samantala, modernismo o reporma ang tawag sa anyo ng relihiyon na naglalayong gamitin ang mga ideya ng [[Panahon ng Kaliwanagan|Kaliwanagan]] tulad ng rasyonalismo, kalayaan, at pagkakapantay-pantay at [[Pagpaparaya sa ibang relihiyon|pagpaparaya sa ibang mga relihiyon]]. Ilan sa mga halimbawa nito ang [[Repormadong Judaismo]] at [[Liberal na Kristiyanismo]]. === Inklusibismo at ekslusibismo === Nahahati sa dalawa ang mga relihiyon depende sa posisyon nila sa ibang mga doktrina o paniniwala na sumasalungat sa kanila. Una ang [[inklusibismo]], na nagsasabi na may bahid ng katotohanan ang ibang mga relihiyon. Madalas itong iniuugnay sa mga [[dayalogong panrelihiyon]] o sa [[ekumenismo]] ng Kristiyanismo, bagamat hindi ito ganap na halimbawa ng inklusibismo. Isang halimbawa ng relihiyon na may tunay na inklusibismo sa kanilang doktrina ang [[Bahá'í|Pananampalatayang Baha'i]], kung saan nakasaad sa kanilang doktrina na may katotohanan ang lahat ng mga relihiyon.<ref>{{Cite web |date=2026-05-28 |title=Baha’i Faith |trans-title=Pananampalatayang Baha'i |url=https://www.britannica.com/topic/Bahai-Faith |access-date=2026-07-16 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Kaugnay sa inklusibismo ang mga ideya ng [[Pluralismong panrelihiyon|pluralismo]] at [[Sinkretismong panrelihiyon|sinkretismo]]. <ref>{{Cite web |last=Marbaniang|first=Domenic|date=January 2007|title=Theology of Religion: Pluralism, Inclusivism, Exclusivism|url=https://www.researchgate.net/publication/330958955|access-date=5 August 2022|website=ResearchGate|publisher=ACTS Academy of Higher Education|location=Bangalore, India}}</ref> Naniniwala ang mga pluralista sa kawalan ng pagkakaiba ng mga relihiyon, habang sinkretismo naman ang tawag sa paghahalo ng mga paniniwala ng mga relihiyon ayon sa personal na karanasan ng isang tao, kagaya ng mga [[anting-anting]].<ref>{{Cite journal |last=Jacinto Rosales |first=Renniel Jayson |date=Enero 2013 |title=The Filipino Idea of the 'Sacred' in the Context of Personalism as Man Prepares to his End |trans-title=Ang Pilipinong Ideya ng 'Sagrado' sa Konteksto ng Personalismo Habang Naghahanda ang Tao sa Kanyang Katapusan |url=https://www.researchgate.net/publication/346622304_The_Filipino_Idea_of_the_'Sacred'_in_the_Context_of_Personalism_as_Man_Prepares_to_his_End |journal=SSRN Electronic Journal |language=en |doi=10.2139/ssrn.3691542 |via=ResearchGate}}</ref> Samantala, [[Ekslusibismong panrelihiyon|ekslusibismo]] ang tawag sa pananaw na may mali o hayagang mali ang ibang mga relihiyon. Madalas ganito ang mga [[bagong kilusang panrelihiyon]] na karaniwang nagsasabi ng isang natatanging [[rebelasyon]] sa kanilang mga pinuno at itinuturing ang kanilang relihiyon bilang ang natatanging "tama".<ref>{{Cite book |last=Wilson II |first=William Renay |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470670606 |title=The Encyclopedia of Christian Civilization |date=2011-12-09 |publisher=Wiley |isbn=978-1-4051-5762-9 |editor-last=Kurian |editor-first=George Thomas |edition= |language=en |trans-title=Ang Ensiklopedya ng SIbilisasyong Kristiyano |chapter=Exclusivism |trans-chapter=Ekslusibismo |doi=10.1002/9780470670606.wbecc0522}}</ref> Gayunpaman, pawang makikita sa mga banal na kasulatan ng lahat ng mga pangunahing [[Abrahamikong relihiyon|relihiyong Abrahamiko]] ang mga pahayag na nagpapatunay sa pagiging tama ng kani-kanilang relihiyon mula sa iba. == Tingnan din == * [[Pananampalataya]] * [[Tiwala]] == Sanggunian == <references responsive="1"></references> == Link sa labas == * {{cite SEP|url-id=belief|title=Belief|last=Schwitzgebel|first=Eric}} * {{IEP|url-id=aim-of-belief-aim|title=The Aim of Belief}} * {{Cite book |last=Russell |first=John |title=An analysis of religious belief |date=1877 |language=en |trans-title=Isang pagsusuri sa paniniwalang relihiyoso |via=Project Gutenburg}} {{Navboxes|list={{Belief systems}} {{Epistemology}} {{Philosophical logic}} {{religion topics}} {{philosophy of religion}}}}{{Authority control}} [[Kategorya:Paniniwala]] [[Kategorya:Sikolohiya]] [[Kategorya:Katotohanan]] djk85dcchx5eq87vcje5owmlt6ir49z 0 87382 2216219 2216142 2026-07-16T05:28:19Z Jojit fb 38 /* Anarkismo ni Rizal */ 2216219 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa Pilipinas ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] ttktcu1hpf1y34fdbamk2h0l2x8cppl 0 102766 2216214 2216002 2026-07-16T05:07:50Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2216214 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] c2ykq44te50awusvv1indtt2f8b0yp6 0 102780 2216215 487540 2026-07-16T05:08:28Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Tropiko ng Kanser]] to [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] 2216215 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] c2ykq44te50awusvv1indtt2f8b0yp6 0 111625 2216216 523638 2026-07-16T05:08:37Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Tropiko ng Kanser]] to [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] 2216216 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] c2ykq44te50awusvv1indtt2f8b0yp6 0 128008 2216221 2213130 2026-07-16T06:38:38Z GinawaSaHapon 102500 hatnote 2216221 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=Hulyo 2024}} [[File:Oasis de Pica. I región..jpg|thumb|Mga nagliliwaliw sa isang [[oasis]] sa [[Tsile]].]] <!-- Panatilihin ang paggamit sa tuldik sa unang banggit ng paksa. --><!-- Oras po ang ginagamit sa karaniwang diskurso, hindi panahon> -->{{Confuse|Pag-aaliw}} '''Pagliliwalíw''' ang pagpapahinga ng [[isip]] at [[katawan]].<ref>{{Cite web |title=liwaliw - Diksiyonaryo |url=https://diksiyonaryo.ph/search/liwaliw |access-date=2024-07-07 |website=diksiyonaryo.ph}}</ref> Binibigyang-kahulugan din ito bilang ang kalidad ng karanasan o bilang '''líbreng óras'''.<ref name="Kelly 1996 17–27">{{Cite book |last=Kelly |first=John |title=Leisure |url=https://archive.org/details/leisure0000kell_i3t9 |publisher=Allyn and Bacon |year=1996 |isbn=978-0-13-110561-4 |edition=3 |location= |pages=[https://archive.org/details/leisure0000kell_i3t9/page/17 17]–27 |language=en |trans-title=Pagliliwaliw}}</ref><ref>{{Cite book |last=Neulinger |first=John |url=https://archive.org/details/toleisureintrodu0000neul/page/10 |title=To Leisure: An Introduction |publisher=Allyn and Bacon |year=1981 |isbn=978-0-20-506936-1 |location=[[Ann Arbor]], [[Michigan]] |pages=[https://archive.org/details/toleisureintrodu0000neul/page/10 10–26] |language=en |trans-title=Ukol sa Pagliliwaliw: Panimula |url-access=registration}}</ref> Libreng oras ang tawag sa [[oras]] na ginagamit ng mga tao na labas sa kanilang pang-araw-araw na gawain, tulad ng [[negosyo]], [[trabaho]], [[gawaing pambahay]], at [[edukasyon]], gayundin ang mga mahahalagang gawain tulad ng [[pagkain (gawain)|pagkain]] at [[pagtulog]]. Madalas na itinuturing na pagliliwaliw ang isang gawain kung ito ay malayang piniling gawin ng isang tao. Kumbaga, ginawa niya ito kasi "gusto niya lang".<ref name="Kelly 1996 17–27" /> Binigyang-kahulugan ito ng Amerikanong ekonomistang si [[Thorstein Veblen]] bilang "ang hindi produktibong paggamit ng oras".<ref>{{Cite book |last=Veblen |first=Thorstein |title=The Theory of the Leisure Class |url=https://archive.org/details/theoryofleisurec0000thor |publisher=New American Library |year=1953 |location=New York |pages=[https://archive.org/details/theoryofleisurec0000thor/page/46 46] |language=en |trans-title=Ang Teorya ng Klase ng Pagliliwaliw}}</ref> Mahirap bigyang-kahulugan ang libreng oras dahil sa daming paraan upang malaman ang [[esensiya]] nito. Halimbawa, sa [[sosyolohiya]], isa itong puwersang panlipunan; sa [[sikolohiya]] naman, ito ay isang estado at kondisyon ng kaisipan at emosyon. Mula sa pananaw ng [[pananaliksik]], parehong masusukat at makukumpara ang mga ito sa paglipas ng panahon at lugar.<ref>{{Cite journal |last=Turcot |first=Laurent |date=2016-04-13 |title=The Origins of Leisure |trans-title=Ang mga Pinagmulan ng Pagliliwaliw |url=https://www.academia.edu/24771137/The_Origins_of_Leisure |journal=International Innovation |language=en}}</ref> Saklaw ng [[araling panliwaliw]] at [[sosyolohiya ng pagliliwaliw]] ang pag-aaral at pagsusuri sa gawaing ito. Iba ang [[pag-aaliw]] sa pagliliwaliw dahil sadyang ginagawa ang pag-aaliw na kinabibilangan din ng pagliliwaliw. Kinokonsidera ng mga ekonomista ang pagliliwaliw bilang kapantay sa sahod sa mga kinokonsiderang mahalaga ng mga nagtatrabaho. Gayunpaman, madalas ay naghahalo ang ibig sabihin ng liwaliw sa trabaho, dahil posibleng ikonsidera ng ilang tao na [[tuwa|nakakatuwang]] magtrabaho.<ref>{{cite journal|authors=Goodin, Robert E.; Rice, James Mahmud; Bittman, Michael; & Saunders, Peter|year=2005|title=The time-pressure illusion: Discretionary time vs free time|journal=Social Indicators Research|volume=73|issue=1|pp=43–70|url=http://www.jamesmahmudrice.info/Time-Pressure.pdf|format=PDF}}</ref> Kaugnay na konsepto nila ang pagliliwaliw na may kasama, tulad ng mga gawaing ekstrakurikular tulad ng [[palakasan]]. Isang [[karapatang pantao]] ang [[karapatang magliwaliw]]. Nakasulat ito sa ika-24 na artikulo ng [[Pandaigdig na Pagpapahayag ng mga Karapatan ng Tao]]. <!-- TODO: Yung kasaysayan na bahagi, i-restructure upang maging focus muna yung sa Pilipinas bago ang ibang mga bansa. --> == Uri == Nakadepende sa antas ng pormalidad ang mga gawaing panliwaliw, mula sa mga kaswal na mga gawain hanggang sa mga organisadong gawain tulad ng palakasan. Marami sa mga ito ay maituturing na mga libangan na isinasagawa dahil sa personal na kaligayahan, madalas nang regular, at madalas ding humahantong sa kasiyahang dulot ng pagdebelop sa kakayahan o sa pagkilala sa mga nagawa. Pabago-bago ang mga libangan palagi sa bawat pagpalit ng mga lipunan. Ginagamit ng mga sosyologo ang pananaw ng seryosong pagliliwaliw ({{Lang-en|serious leisure perspective}}) na unang ipinanukala ni Robert Stebbins. Ayon dito, may tatlong kategorya ang panliliwaliw: kaswal, seryoso, at proyekto.<ref name=":0">{{Cite book |last=Stebbins |first=Robert |title=Serious Leisure – A Perspective for Out Time |url=https://archive.org/details/seriousleisurepe0000steb |publisher=Transaction Publishers |year=2015 |isbn=978-0-7658-0363-4 |location=[[New Brunswick, New Jersey|New Brunswick]], [[New Jersey]] |language=en |trans-title=Seryosong Pagliliwaliw – Pananaw sa Libreng Oras}}</ref> === Seryosong panliliwaliw === Seryosong panliliwaliw ang sistematikong paghahanap ng mga tao sa isang gawaing may silbi, interesante, at nakakatupad sa mga pangarap, na maituturing minsan na isang karera. Halimbawa nito ay ang [[Pangongolekta ng selyo|pangongolekta]] ng mga [[selyo]] o pagpapanatili sa isang pampublikong [[liwasan]]. Maikakategorya sa tatlo ang mga táong nagsasagawa ng seryosong panliliwaliw: [[baguhan]], [[boluntaryo]], o [[Libangan (gawain)|nanlilibang]]. Iba sila sa mga kaswal na nagliliwaliw dahil sa kanilang mas mataas na antas ng pagpupursige, kaalaman, at ensayong kinakailangan upang magawa ang mga ito.<ref name=":0" /> === Kaswal na panliliwaliw === Kaswal na panliliwaliw ang mga gawain kung saan natatangap agad ng mga tao ang kasiyahan mula sa pagsasagawa nito. Madalas itong maiksi at nangangailangan ng konti o walang pag-eensayo upang magawa ang mga ito.<ref name=":0" /> Halimbawa nito ay ang panonood ng [[telebisyon]] o ng [[Sinehan|sine]], o lumangoy-langoy sa tabing-dagat. === Proyektong panliliwaliw === Proyektong panliliwaliw ang mga gawain na mabilisan pero medyo komplikado. Madalas itong isahan lang o paminsan-minsang isinasagawa sa libreng oras.<ref name=":0" /> Halimbawa nito ay ang pagsasaayos sa mga sirang [[muwebles]] o [[hardin]]. == Pagkakaiba sa kultura == [[File:Snake charmers2.jpg|thumb|Mga [[nang-aakit ng ahas]] sa [[Morocco]] noong ika-19 na siglo.]] Magkakaiba ang oras na nagagamit ng mga tao para sa pagliliwaliw sa bawat lipunan, pero napansin sa mga pag-aaral sa [[antropolohiya]] na mas maraming oras sa pagliliwaliw ang mga táong kabilang sa mga lipunang [[nangangaso]] kesa sa mga katulad nilang nasa mas komplikadong mga lipunan.<ref>{{Cite journal|last=Just|first=Peter|date=1980|title=Time and Leisure in the Elaboration of Culture|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-anthropological-research_spring-1980_36_1/page/105|trans-title=Oras Pagliliwaliw sa Elaborasyon ng Kultura|lang=en|journal=Journal of Anthropological Research|volume=36|issue=1|pages=105–115|jstor=3629555|doi=10.1086/jar.36.1.3629555|s2cid=152360790}}</ref> Dahil dito, minsan ay napagkakamalan ang mga ito ng ibang mga lipunan bilang mga [[tamad]], kagaya ng kaso ng tribong [[Shoshone]] sa [[Hilagang Amerika]] nung dumating ang mga Europeo.<ref>{{cite book |last=Farb |first=Peter |author-link=Peter Farb |title= Man's Rise to Civilization As Shown by the Indians of North America from Primeval Times to the Coming of the Industrial State|lang=en|trans-title=Ang Pag-angat ng Tao sa Sibilisasyon na Ipinapakita ng mga Indiyano ng Hilagang Amerika mula sa Sinaunang Panahon papunta sa Pagsisimula ng Estadong Industriyal |url=https://archive.org/details/mansrisetocivili00farbrich |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/mansrisetocivili00farbrich/page/28 28] |year=1968 |publisher=[[E.P. Dutton]] |location=[[Lungsod ng New York]] |id={{LCC|E77.F36}}}}</ref> Mas maraming oras sa pagliliwaliw ang mga lalaking Europeo at Amerikano kumpara sa mga babae, dahil sa mga responsibilidad sa bahay gayundin ang pagdami ng mga babaeng nagtatrabaho. Tinatayang nasa isa hanggang siyam na oras ang haba ng magagamit na oras sa pagliliwaliw ng mga lalaki kesa sa mga babae kada linggo.<ref>{{cite book| publisher = OECD Organisation for Economic Co-operation and Development| title = Society at a Glance 2009|trans-title=Isang Sulyap sa Lipunan 2009|lang=en}}</ref> == Tingnan din == * [[Aliwan]] * [[Ekonomika ng paggawa]] * [[Libangan (gawain)|Hilig]] * [[Libangan]] * [[Pag-aaliw]] ==Sanggunian== {{Reflist}} {{Authority control}} [[Kategorya:Paglilibang]] [[Kategorya:Pansariling buhay]] [[Kategorya:Pagliliwaliw|*]] t4nwca2b2i073ppmxzyy2c39dro39u6 0 131661 2216202 2215488 2026-07-15T20:19:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216202 wikitext text/x-wiki {{Infobox Magazine | title = Weekly Shōnen Jump | image_file = Jump-Cover-1.jpg | image_size = 215px | image_caption = Pabalat ng unang isyu ng ''Weekly Shōnen Jump'', na nilabas noong 1968 | editor = Yū Saitō<ref>{{cite web|last=Tai|first=Anita|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-06-26/hiroyuki-nakano-steps-down-as-weekly-shonen-jump-editor-in-chief/.212426|title=Hiroyuki Nakano Steps Down as Weekly Shonen Jump Editor-in-Chief |publisher=Anime News Network |date=June 26, 2024|access-date=December 10, 2024}}</ref> | frequency = Biweekly (1968–1969)<br />Weekly (Oktubre 1969–kasalukuyan) | circulation = 1,390,000<br /><small>(January–December 2021)</small><ref name="2021circs">{{cite web |title=Shueisha Media Guide 2022 |url=https://adnavi.shueisha.co.jp/wp-content/uploads/2020/05/mediaguide2022.pdf |access-date=June 3, 2022 |date=June 3, 2022}}</ref> | category = [[Shōnen manga]] | company = Shueisha | publisher = | firstdate = {{start date and age|1968|8|1}} | finaldate = | country = Hapon | based = Tokyo | language = [[wikang Hapones|Hapones]] | website = [http://shonenjump.com/e/ shonenjump.com/e/] | issn = }} Ang {{nihongo|'''''Weekly Shōnen Jump'''''|週刊少年ジャンプ|Shūkan Shōnen Janpu|inistilo sa Ingles bilang ''WEEKLY JUMP''|lead=yes}} ay isang lingguhang antolohiyang [[Shōnen manga|manga na ''shōnen'']] na nilathala sa bansang [[Hapon]] ng [[Shueisha]] sa ilalim ng linya ng [[magasin]] na ''Jump''. Ito ang pinakamabentang magasin na [[manga]],<ref name="bestselling">{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-01-18/2009-japanese-manga-magazine-circulation-numbers |title=2009 Japanese Manga Magazine Circulation Numbers|publisher=[[Anime News Network]]|date=18 Enero 2009|access-date=30 Nobyembre 2013|quote=The bestselling manga magazine, Shueisha's Weekly Shonen Jump, rose in circulation from 2.79 million copies to 2.81 million.|language=Ingles}}</ref> gayon din bilang ang matagal nang umiiral; ang unang isyu ay nailabas na may petsa ng pabalat na 1 Agosto 1968. Ang seryeng manga sa loob ng magasin ay tinatarget ang mga batang lalaki na mambabasa at madalas na binubuo ng mga eksenang aksyon at ilang [[komedya]]. Ang mga kabanata ng serye na tumatakbo sa ''Weekly Shōnen Jump'' ay kinokolekta at nilalathala sa mga bolyum na ''[[tankōbon]]'' sa ilalim ng "Jump Comics" na imprenta sa kada dalawa hanggang tatlong buwan. == Mga lathala == === Serye === Kasalukuyang mayroong mga 23 na pamagat ng manga na ini-serialize sa ''Weekly Shonen Jump''. Sa kanila, ang pagpapatuloy ng mangang ''Burn the Witch'' ay hindi pa ina-anunsyo habang ang mangang ''[[Hunter × Hunter]]'' ay nalathala sa iregular na iskedyul. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="background: #FFF;" |- ! scope="col" | Pamagat ! scope="col" | May-akda ! scope="col" | Unang lumabas ! scope="col" class="unsortable" | Sanggunian |- ! scope="row" | {{nihongo||あかね噺|Akane-banashi}} | Yuki Suenaga, Takamasa Moue | {{dts|2022|2}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Magu-chan Manga Ends as 2 New Manga Launch in Shonen Jump|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-02-06/magu-chan-manga-ends-as-2-new-manga-launch-in-shonen-jump/.182289|publisher=[[Anime News Network]]|date=February 6, 2022|access-date=November 18, 2024}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Astro Royale''|願いのアストロ|Negai no Asutoro}} | Ken Wakui | {{dts|2024|4}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|last=Tai|first=Anita|title=Tokyo Revengers' Ken Wakui, 2 Others Launch New Manga in Shonen Jump (Updated)|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-04-07/tokyo-revengers-ken-wakui-2-others-launch-new-manga-in-shonen-jump/.209617|publisher=[[Anime News Network]]|date=April 7, 2024|access-date=November 18, 2024}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Blue Box''|アオのハコ|Ao no Hako}} | Kouji Miura | {{dts|2021|4}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Shonen Jump Magazine Launches 2 New Manga as Phantom Seer Ends|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-04-04/shonen-jump-magazine-launches-2-new-manga-as-phantom-seer-ends/.171437|publisher=[[Anime News Network]]|date=April 4, 2021|access-date=November 18, 2024}}</ref> |- ! scope="row" | ''Burn the Witch'' | Tite Kubo | {{dts|2020|8}}{{efn|{{ubl|'''Season 1:''' August–September 2020|'''Season 2:''' scheduled<ref>{{cite web|last=Sherman|first=Jennifer|title=Tite Kubo to Draw Burn the Witch 'Season 2' Sequel Manga|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-09-13/tite-kubo-to-draw-burn-the-witch-season-2-sequel-manga/.163937|publisher=[[Anime News Network]]|date=September 13, 2020|access-date=November 18, 2024}}</ref>}}}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Tite Kubo's 4-Chapter Burn the Witch Manga Debuts on August 24|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-08-10/tite-kubo-4-chapter-burn-the-witch-manga-debuts-on-august-24/.162724|publisher=[[Anime News Network]]|date=August 10, 2020|access-date=November 18, 2024}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Hakutaku''|白卓 HAKUTAKU}} | Kōki Ishikawa | {{dts|2024|9}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:高校生がゲーム作りの世界に飛び込む、ジャンプのバディ青春物語「白卓 HAKUTAKU」|url=https://natalie.mu/comic/news/592169|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=September 24, 2024|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Disyembre 3, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203030651/https://natalie.mu/comic/news/592169|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''[[Hima-Ten!]]''|ひまてん！}} | Genki Ono | {{dts|2024|7}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:「フルドライブ」の小野玄暉が描く、家事代行男子と女子高生社長のラブコメ|url=https://natalie.mu/comic/news/581326|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=July 8, 2024|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Enero 27, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250127094317/https://natalie.mu/comic/news/581326|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Hunter × Hunter]]'' | [[Yoshihiro Togashi]] | {{dts|1998|3}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:週刊少年ジャンプ 1998/03/16 表示号数14|url=https://mediaarts-db.bunka.go.jp/mg/magazines/321850|website=Media Arts Database|publisher=[[Agency for Cultural Affairs]]|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=March 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306111318/https://mediaarts-db.bunka.go.jp/mg/magazines/321850}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Ichi the Witch''|魔男のイチ|Madan no Ichi}} | Osamu Nishi, Shiro Usazaki | {{dts|2024|9}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|last=Pineda|first=Rafael Antonio|title=act-age Artist Shiro Usazaki, Iruma-kun's Osamu Nishi Launch New Manga|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-09-01/act-age-artist-shiro-usazaki-iruma-kun-osamu-nishi-launch-new-manga/.215020|publisher=[[Anime News Network]]|date=September 1, 2024|access-date=November 18, 2024}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Kagurabachi''|カグラバチ}} | Takeru Hokazono | {{dts|2023|9}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:父のもとで刀匠を目指していたはずが…憎しみに駆られた少年の剣戟バトルアクション|url=https://natalie.mu/comic/news/541554|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=September 19, 2023|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Septiyembre 26, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926131810/https://natalie.mu/comic/news/541554|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Kill Blue''|キルアオ|Kiru Ao}} | [[Tadatoshi Fujimaki]] | {{dts|2023|4}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:藤巻忠俊が描く学園アサシンやり直しコメディ、39歳の殺し屋が中学生に|url=https://natalie.mu/comic/news/521072|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=April 17, 2023|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Mayo 20, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230520160357/https://natalie.mu/comic/news/521072|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Me & Roboco''|僕とロボコ|Boku to Roboko}} | Shuhei Miyazaki | {{dts|2020|7}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:美少女メイドロボを注文したはずが？宮崎周平のジャンプ新連載「僕とロボコ」|url=https://natalie.mu/comic/news/386382|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=July 6, 2020|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Nobiyembre 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201118074523/https://natalie.mu/comic/news/386382|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Mission: Yozakura Family''|夜桜さんちの大作戦|Yozakura-san Chi no Daisakusen}} | Hitsuji Gondaira | {{dts|2019|8}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:「ポロの留学記」の権平ひつじによるスパイコメディがジャンプでスタート|url=https://natalie.mu/comic/news/344998|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=August 26, 2019|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Agosto 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210805070019/https://natalie.mu/comic/news/344998|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Nue's Exorcist''|鵺の陰陽師|Nue no Onmyōji}} | Kōta Kawae | {{dts|2023|5}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:"幻妖"と呼ばれる謎の存在が見える少年の現代陰陽師譚がジャンプで|url=https://natalie.mu/comic/news/524536|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=May 15, 2023|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Disyembre 10, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241210080327/https://natalie.mu/comic/news/524536|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[One Piece]]'' | [[Eiichiro Oda]] | {{dts|1997|7}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Shonen Jump Magazine Outlines 10 Projects Included in One Piece 20th Anniversary Issue on July 15|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2017-07-08/shonen-jump-magazine-outlines-10-projects-included-in-one-piece-20th-anniversary-issue-on-july-15/.118584|publisher=[[Anime News Network]]|date=July 8, 2017|access-date=November 18, 2024}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''RuriDragon''|ルリドラゴン|Ruridoragon}} | Masaoki Shindo | {{dts|2022|6}}{{efn|Only published in the digital version since April 2024, in parallel with ''Shōnen Jump+''<ref>{{cite web|last=Cayanan|first=Joanna|title=RuriDragon Manga Confirms Short Print Return Before Going Semi-Monthly Digitally|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-02-21/ruridragon-manga-confirms-short-print-return-before-going-semi-monthly-digitally/.207815|publisher=[[Anime News Network]]|date=February 21, 2024|access-date=November 18, 2024}}</ref>}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:朝起きたら角が生えていて…少女のファンタジーな日常描く新連載「ルリドラゴン」|url=https://natalie.mu/comic/news/481377|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=June 13, 2022|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Hunyo 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622015706/https://natalie.mu/comic/news/481377|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''Sakamoto Days'' | Yuto Suzuki | {{dts|2020|11}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:最強の殺し屋が突然引退して…ジャンプのコメディアクション「SAKAMOTO DAYS」|url=https://natalie.mu/comic/news/405735|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=November 21, 2020|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Hulyo 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727154258/https://natalie.mu/comic/news/405735|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Shinobi Undercover''|しのびごと|Shinobigoto}} | Ippon Takegushi, Santa Mitarashi | {{dts|2024|9}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:少女を秘密裏に護衛せよ、「アメノフル」コンビが描く忍者譚がジャンプで|url=https://natalie.mu/comic/news/591236|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=September 17, 2024|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Disyembre 3, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203073350/https://natalie.mu/comic/news/591236|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Super Psychic Policeman Chojo''|超巡！超条先輩|Chōjun! Chōjō Senpai}} | Shun Numa | {{dts|2024|2}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:「左門くん」の沼駿、「タイパラ」コンビが描く読み切りがジャンプに|url=https://natalie.mu/comic/news/522003|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=April 24, 2023|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Agosto 26, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826115810/https://natalie.mu/comic/news/522003|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Syd Craft: Love Is a Mystery''|シド・クラフトの最終推理|Shido Kurafuto no Saishū Suiri}} | Taishi Tsutsui | {{dts|2024|11}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:「ぼく勉」の筒井大志、新連載は名探偵のミステリーラブコメ ジャンプで始動|url=https://natalie.mu/comic/news/599823|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=November 18, 2024|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Nobiyembre 18, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241118014611/https://natalie.mu/comic/news/599823|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''The Elusive Samurai''|逃げ上手の若君|Nige Jōzu no Wakagimi}} | Yusei Matsui | {{dts|2021|1}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:松井優征の新作は歴史の狭間で"逃げる"英雄を描く逃亡譚、ジャンプでスタート|url=https://natalie.mu/comic/news/413667|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=January 25, 2021|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Abril 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422181114/https://natalie.mu/comic/news/413667|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Ultimate Exorcist Kiyoshi''|悪祓士のキヨシくん|Ekusoshisuto no Kiyoshi-kun}} | Shōichi Usui | {{dts|2024|6}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:超天才ながらビビりな悪祓士を描くバトルコメディ「悪祓士のキヨシくん」|url=https://natalie.mu/comic/news/579066|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=June 24, 2024|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Disyembre 1, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201183722/https://natalie.mu/comic/news/579066|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Undead Unluck''|アンデッドアンラック|Andeddo Anrakku}} | Yoshifumi Tozuka | {{dts|2020|1}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:死を求める男と不運を与える少女のピカレスクヒーローものがジャンプで|url=https://natalie.mu/comic/news/363796|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=January 20, 2020|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Hunyo 6, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606062653/https://natalie.mu/comic/news/363796|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | {{nihongo|''Witch Watch''|ウィッチウォッチ|Witchi Wotchi}} | Kenta Shinohara | {{dts|2021|2}} | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|script-title=ja:篠原健太がジャンプに帰還、新連載は魔女と使い魔を描くマジカルコメディ|url=https://natalie.mu/comic/news/415455|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=February 8, 2021|access-date=November 18, 2024|language=ja|archive-date=Mayo 1, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501145912/https://natalie.mu/comic/news/415455|url-status=dead}}</ref> |} == Espesyal na pagpapalabas == === ''Akamaru Jump'' === ;{{nihongo|''Akamaru Jump''|赤マルジャンプ|Akamaru Janpu}} ;{{nihongo|''Aomaru Jump''|青マルジャンプ|Aomaru Janpu}}<ref>{{cite web |url=http://www.shueisha.co.jp/CGI/magazine/rack.cgi/magazine/other.html?key=detail&zashimei=other&janru=boyc&id=0602 |title=週刊少年ジャンプ増刊 青マルジャンプ |publisher=Shueisha |language=ja |date= |author= |access-date=2008-11-22 |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216072121/http://www.shueisha.co.jp/CGI/magazine/rack.cgi/magazine/other.html?key=detail&zashimei=other&janru=boyc&id=0602 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.shueisha.co.jp/CGI/magazine/rack.cgi/magazine/other_detail.html?key=detail_b&zashimei=other&id=0602|title=週刊少年ジャンプ増刊 青マルジャンプ 目次|publisher=Shueisha|language=ja|date=|author=|access-date=2008-11-22|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216072126/http://www.shueisha.co.jp/CGI/magazine/rack.cgi/magazine/other_detail.html?key=detail_b&zashimei=other&id=0602|url-status=dead}}</ref> * {{nihongo|''Jump the Revolution!''|ジャンプ the REVOLUTION!}} == Talababa == {{Cleanup section|date=Pebrero 2025|reason=Translation needed}} <references group="lower-alpha"/> == Mga sanggunian == {{reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{Official|http://shonenjump.com/e/}} * {{Official|http://shonenjump.com/j/}} {{jp icon}} * [http://web.archive.org/*/jump.shueisha.co.jp/ Pop Web Jump] (Archive) * [http://www.jumpland.com/ Official ''Jumpland'' website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041021040450/http://www.jumpland.com/ |date=2004-10-21 }} {{jp icon}} {{DEFAULTSORT:Shonen Jump, Weekly}} [[Kategorya:Manga]] [[Kategorya:Shōnen manga]] nggl3e06s6sg7ts5xn0jx9mgreu3iiy 0 181804 2216217 1023334 2026-07-16T05:08:46Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Tropiko ng Kanser]] to [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] 2216217 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] c2ykq44te50awusvv1indtt2f8b0yp6 0 189086 2216197 2207365 2026-07-15T16:44:36Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2216197 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Felidae<ref name=MSW3>{{MSW3 Wozencraft|pages=532–548|id=14000003}}</ref> | fossil_range = {{Fossil range|25|0}} Huling [[Oligoseno]]-Kamakailan | image = Tiger-zoologie.de0001 22.JPG | image_caption = [[Tiger]] (''Panthera tigris'') | taxon = Felidae | authority = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]], 1817 | subdivision_ranks = Subfamilies | subdivision = [[Felinae]]<br /> [[Pantherinae]]<br /> †[[Machairodontinae]]<br /> †[[Proailurinae]]<ref name="McKenna & Bell">{{cite book |last=McKenna |first=Malcolm C. |coauthors=Susan K. Bell |title=Classification of Mammals |date=2000-02-15 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-11013-6 |pages=631}}</ref> |range_map=Felidae range.png |range_map_caption=Felidae ranges }} Ang '''Felidae''' ang pamilya ng mga [[pusa]]. Ang isang kasapi ng pamilyang ito ay tinatawag na isang '''felid'''. Ang pinakapamilyar na felid ang domestikadong pusa(house cat) na unang naugnay sa mga tao mga 10,000 taon ang nakalipas. Ang pamilyang ito ay kinabibilangan rin ng ibang lahat na mga pusang ligaw kabilang ang mga malalaking pusa. Ang mga umiiral na felid ay nabibilang sa isa sa dalawang mga subpamilya: [[Pantherinae]] (na kinabibilangan ng mga [[tigre]], [[leon]], [[jaguar]] at [[leopardo]]) at ang [[Felinae]](na kinabibilangan ng [[cougar]], mga [[lynx]], [[ocelot]] at ang domestikong pusa). Ang mga unang felid ay lumitaw sa panahong [[Oligoseno]] mga 25 milyong taon ang nakalilipas. Sa mga panahong prehistoriko, may ikatlong subpamilya na tinatawag na [[Machairodontinae]] na kinabibilangan ng mga "[[pusang may ngiping saber]]" gaya ng mahusay na kilalang ''[[Smilodon]]''. Mayroon ding ibang mga superpisyal na tulad ng pusang mga [[mamalya]] gaya ng marsupial sabertooth na ''[[Thylacosmilus]]'' o ang [[Nimravidae]] na hindi kabilang sa pamilyang Felidae sa kabila ng [[ebolusyong konberhente|pagiging magkamukha]]. Ang mga felid ay mga pinakastriktong karnibora ng 13 panlupaing mga pamilya sa order na [[Carnivora]] bagaman ang tatlong mga pamilya ng pangdagat na mga mamalya na binubuo ng superpamilyang [[Pinniped]]ia ay kasing karniboroso ng mga felid. ==Ebolusyon== Mayroong 41 na alam na espesye ng felid sa daigdig ngayon. Ang lahat ng ito ay nagmula sa parehong ninuno.<ref name=MSW3/> Ang [[taxon]] na ito ay nagmula sa Asya at kumalat sa mga kontinente sa pamamagitan ng pagtawid sa mga lupaing tulay. Gaya ng iniulat sa hornal na ''[[Science (journal)|Science]]'', ang pagsubok ng [[mitokondriyal na DNA]] at [[nukleyar na DNA]] nina Warren Johnson at Stephen O'Brien ng U.S. [[National Cancer Institute]] ay nagpapakita na ang mga sinaunang(ancient) pusa ay nag-[[ebolusyon|ebolb]] sa walong mga pangunahing lipi na nag-[[ebolusyong diberhente|diberhente]] sa kurso ng hindi bababa sa 10 mga migrasyon( sa parehong mga direksiyon) mula sa kontinente hanggang kontinente sa pamamagitan ng [[lupaing tulay na Bering]] at [[Isthmus ng Panama]] na ang henus na [[Panthera]] ang pinakamatanda at ang henus na [[Felis]] ang pinakabata. Tinantiya nila na ang 60 porsiyento ng mga modernong espesye ng mga [[pusa]] ay umunlad sa huling mga milyong taon.<ref name =Mott>{{cite web| last = Mott| first = Maryann| title = Cats Climb New family Tree| publisher = National Geographic News| date = 2006-01-11| url = http://news.nationalgeographic.com/news/2006/01/0111_060111_cat_evolution.html| accessdate = 2006-07-15}}</ref> Ang karamihan ng mga felid ay may isang bilang ng [[haploid]] na 18 o 19. Ang mga pusa ng Bagong Daigdig(ang mga nasa Sentral at Timog Amerika) ay may bilang ng haploid na 18 na posibleng sanhi ng kombinasyon ng dalawang mga mas maliit na [[kromosoma]] sa isang mas malaking kromosoma.<ref name = robinson>{{cite book| last = Vella | first = Carolyn| authorlink = | author2 = ''et al.'' | title = Robinson's Genetics for Cat Breeders and Veterinarians, 4th ed.| publisher = Butterworh-Heinemann | year = 2002 | location = Oxford| isbn = 0-7506-4069-3 }}</ref> Bago ng pagkakatuklas na ito, malaking hindi nagawa ng mga biologo na itayo ang isang puno ng pamilya ng mga pusa mula sa fossil rekord dahil ang mga fossil ng iba't ibang mga espesye ng pusa ay lahat labis na magkakamukha na pangunahing lamang magkakaiba sa sukat. Batay sa analisis ng DNA, ang mga pinakamalapit na kamag-anak ng mga felid ang mga [[Prionodon|asyatikong linsang]].<ref>{{cite journal | author = Eizirik E., Murphy W.J., Koepfli K.P., Johnson W.E., Dragoo J.W., O'Brien S.J. | year = 2010 | title = Pattern and timing of the diversification of the mammalian order Carnivora inferred from multiple nuclear gene sequences | url = | journal = Molecular Phylogenetics and Evolution | volume = 56 | issue = | pages = 49–63 | doi = 10.1016/j.ympev.2010.01.033 }}</ref><ref>{{cite journal | author = Gaubert P., Veron G. | year = 2003 | title = Exhaustive sample set among Viverridae reveals the sister-group of felids: the linsangs as a case of extreme morphological convergence within Feliformia | url = | journal = Proceedings of the Royal Society, Series B | volume = 270 | issue = 1532| pages = 2523–30 | doi = 10.1098/rspb.2003.2521 }}</ref> Ang karamihan ng mga espesye ng felid ay nagsasalo ng isang anomalyang henetiko na pumipigil sa mga itong makalasa ng pagiging matamis.<ref name =PLOS>{{cite journal |last=Xia |first=Li |author2=Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp and Joseph G. Brand |year=2005 |month=July |title=Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar |journal=[[Public Library of Science]] |volume=1 |issue=1 |pages= e3|doi=10.1371/journal.pgen.0010003 |url=http://www.plosgenetics.org/article/info:doi/10.1371/journal.pgen.0010003 |accessdate=2008-06-30 |quote= |pmid=16103917 |pmc=1183522 }}</ref> == Mga genus == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item (concat("''[[", ?taxonname, "]]''") as ?taxonLink) (concat("[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=", ?msw, " Mammal Species of the World]") as ?mswLink) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16521 ; wdt:P105 wd:Q34740 ; wdt:P171* wd:Q25265 ; wdt:P225 ?taxonname . optional { ?item wdt:P959 ?msw . } } |columns=P18:Larawan,?taxonLink:Genus,P1843:Ibang tawag,?mswLink:MSW |section= |min_section=3 |sort=P225 |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! Larawan ! Genus ! Ibang tawag ! MSW |- | [[Talaksan:Cheetah Botswana.jpg|center|128px]] | ''[[Acinonyx]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000005 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Adeilosmilus]]'' | | |- | [[Talaksan:Caracal in South Africa - by Shaun MItchem.jpg|center|128px]] | ''[[Caracal]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000013 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Catolynx]]'' | | |- | [[Talaksan:Catopuma temminckii.jpg|center|128px]] | ''[[Catopuma]]'' | de:Goldkatze<br/>en:Golden cat<br/>th:สกุลเสือไฟ<br/>tr:Altın kedi | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000023 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Cynailurus]]'' | | |- | [[Talaksan:Coca-cat.jpg|center|128px]] | ''[[Felis]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000029 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Ischyrosmilus]]'' | | |- | | ''[[Leo]]'' | | |- | [[Talaksan:Ocelot (Leopardus pardalis)-8.jpg|center|128px]] | ''[[Leopardus]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000080 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:1 Bayerischer Nationalpark - Luchs.jpg|center|128px]] | ''[[Lynx]]'' | sl:ris | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000151 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Mayailurus]]'' | | |- | [[Talaksan:Neofelis nebulosa.jpg|center|128px]] | ''[[Neofelis]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000221 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Salzkatze.jpg|center|128px]] | ''[[Oncifelis]]'' | | |- | [[Talaksan:Panthera Diversity.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera]]'' | ar:نمور<br/>de:Eigentliche Großkatzen<br/>en:big cats<br/>es:Pantera<br/>et:Panter<br/>fr:Panthères<br/>ko:표범속<br/>mk:Пантери<br/>nl:Brulkatten<br/>pt:Pantera<br/>ru:Пантера<br/>th:แพนเทอรา<br/>uk:Пантера<br/>zh:豹属<br/>my:ကြောင်ကြီးမျိုး<br/>sl:velika mačka<br/>ja:ヒョウ属 | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000227 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Lydekker - Marbled Cat.JPG|center|128px]] | ''[[Pardofelis]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000176 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Bengalkatze.jpg|center|128px]] | ''[[Prionailurus]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000180 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Profelis]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000199 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Puma - 49044464307.jpg|center|128px]] | ''[[Puma]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000203 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Tigris]]'' | | |- | [[Talaksan:Uncia uncia.jpg|center|128px]] | ''[[Uncia]]'' | | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000268 Mammal Species of the World] |} {{Wikidata list end}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Felidae]] sg5p0kvph2xk7qrkq86socv5s4yxhzk 0 201634 2216212 2215070 2026-07-16T05:05:59Z Jojit fb 38 2216212 wikitext text/x-wiki [[File:Hemisferio Norte.png|thumb|right|Ang Hilagang Emisperyo na pinagliwanag sa pamamagitan ng dilaw na kulay.]] [[File:Northern Hemisphere Azimuthal projections.svg|thumb|right|Ang Hilagang Emisperyo na tinatanaw magmula sa habang nasa ibabaw ng [[Panghilagang Polo]].]] Ang '''Hilagang Hating-globo'''<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Makabayan_6_2004_Ed/VIsTmtRXKNoC?hl=en&gbpv=1&dq=hilagang+hating+globo&pg=PA142&printsec=frontcover |title=Makabayan 6' 2004 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-3902-8 |pages=13 |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hemisphere in Tagalog |url=https://www.tagalog.com/dictionary/hemisphere |access-date=2025-01-25 |website=www.tagalog.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Sambayanang_Pilipino/6zorISN5hR8C?hl=en&gbpv=1&dq=hilagang+hating+globo&pg=PA13&printsec=frontcover |title=Sambayanang Pilipino |date=1996 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-1517-6 |pages=13 |language=tl}}</ref> (o '''Hilagang Hating-Daigdig'''; Ingles: ''Northern Hemisphere'') ay ang bahagi ng [[Daigdig]] na nasa [[hilaga]] ng [[ekwador]]. Tinatawag din ito na '''Hilagang Emisperyo''' kung saan ang salitang "[[emisperyo]]" (mula sa [[wikang Griyego|Griyego]]ng σφαιρα [espero o bilog] + ημι [kalahati]) ay literal na may kahulugang 'kalahati ng bola' o 'kalahati ng bilog'. Ito rin ang kalahati ng [[esperong selestiyal]] na nasa timog ng ekwator na selestiyal. Dahil sa aksiyal na pagkiling ng Daigdig sa 23.439281°, may baryasyon ng panahon sa haba ng araw at gabi. May baryasyon din ng panahon sa [[temperatura]] na naantala sa baryasyon sa araw at gabi. Sa kumbensyunal, nangyayari ang tag-niyebe sa Hilagang Hating-globo bilang ang panaho mula solstisyo ng Disyembre (tipikal sa Disyembre 21 [[UTC]]) hanggang sa [[Ekinoksiyo|ekinoksyo]] ng Marso (tipikal sa Marso 20 UTC), habang nangyayari ang tag-init sa panahon mula sa [[Solstisyo|solsitisyo]] hanggang sa ekinoksyo ng Setyembre (tipikal sa September 23 UTC). Nag-iiba ang petsa sa bawat taon dahil sa pagkakaiba sa pagitan ng taon ng kalendaryo at taon na astronomikal. Sa loob ng Hilagang Hating-globo, maaring baguhin ng agos ng karagatan ang modelo ng lagay ng panahon na makakaapekto sa maraming kadahilanan sa loob ng hilagang baybayin. Kabilang sa mga ganoong kaganapan ang El Niño–Katimugang Osilasyon. Noong 2015, naririto sa Hilagang Hating-globo ang mga 87 [[bahagdan]] ng [[populasyon]] ng mundo na tinatayang 6.4 bilyong tao sa kabuuang populasyon na 7,3 bilyong tao<ref>Kinalkula mula sa ''World Population Yearbook 2019'' (sa libo) Kabuuang populasyon: 7,359,970 Populasyon ng Hilagang Hating-globo: 6,405,030 87.0% Populasyon ng Katimugang Hating-globo: 954,940 13.0% (Pananda 1) Kung walang datos para sa 2019, ang pinakabagong [[datos]] ang ginamit. (Pananda 2) Hinahati sa kalahating mga populasyon sa bawat Hilaga at Timog Hating-globo ang mga sumasaklang na mga bansa na may lupain sa ekwador.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/90-of-people-live-in-the-northern-hemisphere-2012-5|title=90% Of People Live In The Northern Hemisphere – Business Insider|date=4 May 2012|work=Business Insider|access-date=10 Nobyembre 2015|language=en|archive-date=19 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119181108/http://www.businessinsider.com/90-of-people-live-in-the-northern-hemisphere-2012-5|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://find.galegroup.com/gic/infomark.do?&contentSet=EBKS&idigest=fb720fd31d9036c1ed2d1f3a0500fcc2&type=retrieve&tabID=T001&prodId=GIC&docId=CX3403900089&source=gale&userGroupName=itsbtrial&version=1.0|title=GIC – Article|work=galegroup.com|access-date=10 Nobyembre 2015|archive-date=18 Abril 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418075026/http://find.galegroup.com/gic/infomark.do?&contentSet=EBKS&idigest=fb720fd31d9036c1ed2d1f3a0500fcc2&type=retrieve&tabID=T001&prodId=GIC&docId=CX3403900089&source=gale&userGroupName=itsbtrial&version=1.0|url-status=live}}</ref> at narito rin ang karamihan sa mga [[lupain]] ng mundo. Ang kalahatan ng [[Hilagang Amerika]] at ng [[Europa]] ay nakapaloob sa Hilagang Emisperyo. Nasa Hilagang Emisperyo rin ang karamihan sa mga bahagi ng [[Asya]], dalawang-ikatlo (<small>2/3</small>) ng [[Aprika]] at 10 bahagdan ng [[Timog Amerika]]. Ang tatlong [[Talaan ng mga bansa ayon sa populasyon|pinakamalalaking mga bansa ayon sa populasyon]] ([[Tsina]], [[India]], at [[Estados Unidos]] ay nasa loob ng Hilagang Emisperyo. == Mga bilog ng latitud == [[Talaksan:World_map_with_tropic_of_cancer.svg|thumb|350x350px|Mapa ng mundo na pinapakita ang Tropiko ng Kanser]] === Tropiko ng Kanser === Ang Tropiko ng Kanser ay ang pinakahilagang bilog ng latitud sa Daigdig kung saan maaaring makita ang Araw na tuwirang nasa tuktok ng kalangitan (direktang nasa ibabaw ng ulo). Nangyayari ito tuwing [[solstisyo]] ng Hunyo, kapag ang Hilagang Hating-globo ay nakatagilid nang pinakamatindi patungo sa Araw. Sa kabilang banda, sa latitud ng Tropiko ng Kanser, pagsapit ng solar na hatinggabi sa solistisyo ng Disyembre, ang Araw ay nasa 90 digri sa ibaba ng abot-tanaw sa lahat ng direksiyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Mga emisperyo ng Daigdig}} [[Kategorya:Mga emisperyo ng Daigdig]] nnesd82os9pntoo7lgicicu9bkn620c 2216213 2216212 2026-07-16T05:07:15Z Jojit fb 38 /* Tropiko ng Kanser */ 2216213 wikitext text/x-wiki [[File:Hemisferio Norte.png|thumb|right|Ang Hilagang Emisperyo na pinagliwanag sa pamamagitan ng dilaw na kulay.]] [[File:Northern Hemisphere Azimuthal projections.svg|thumb|right|Ang Hilagang Emisperyo na tinatanaw magmula sa habang nasa ibabaw ng [[Panghilagang Polo]].]] Ang '''Hilagang Hating-globo'''<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Makabayan_6_2004_Ed/VIsTmtRXKNoC?hl=en&gbpv=1&dq=hilagang+hating+globo&pg=PA142&printsec=frontcover |title=Makabayan 6' 2004 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-3902-8 |pages=13 |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hemisphere in Tagalog |url=https://www.tagalog.com/dictionary/hemisphere |access-date=2025-01-25 |website=www.tagalog.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Sambayanang_Pilipino/6zorISN5hR8C?hl=en&gbpv=1&dq=hilagang+hating+globo&pg=PA13&printsec=frontcover |title=Sambayanang Pilipino |date=1996 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-1517-6 |pages=13 |language=tl}}</ref> (o '''Hilagang Hating-Daigdig'''; Ingles: ''Northern Hemisphere'') ay ang bahagi ng [[Daigdig]] na nasa [[hilaga]] ng [[ekwador]]. Tinatawag din ito na '''Hilagang Emisperyo''' kung saan ang salitang "[[emisperyo]]" (mula sa [[wikang Griyego|Griyego]]ng σφαιρα [espero o bilog] + ημι [kalahati]) ay literal na may kahulugang 'kalahati ng bola' o 'kalahati ng bilog'. Ito rin ang kalahati ng [[esperong selestiyal]] na nasa timog ng ekwator na selestiyal. Dahil sa aksiyal na pagkiling ng Daigdig sa 23.439281°, may baryasyon ng panahon sa haba ng araw at gabi. May baryasyon din ng panahon sa [[temperatura]] na naantala sa baryasyon sa araw at gabi. Sa kumbensyunal, nangyayari ang tag-niyebe sa Hilagang Hating-globo bilang ang panaho mula solstisyo ng Disyembre (tipikal sa Disyembre 21 [[UTC]]) hanggang sa [[Ekinoksiyo|ekinoksyo]] ng Marso (tipikal sa Marso 20 UTC), habang nangyayari ang tag-init sa panahon mula sa [[Solstisyo|solsitisyo]] hanggang sa ekinoksyo ng Setyembre (tipikal sa September 23 UTC). Nag-iiba ang petsa sa bawat taon dahil sa pagkakaiba sa pagitan ng taon ng kalendaryo at taon na astronomikal. Sa loob ng Hilagang Hating-globo, maaring baguhin ng agos ng karagatan ang modelo ng lagay ng panahon na makakaapekto sa maraming kadahilanan sa loob ng hilagang baybayin. Kabilang sa mga ganoong kaganapan ang El Niño–Katimugang Osilasyon. Noong 2015, naririto sa Hilagang Hating-globo ang mga 87 [[bahagdan]] ng [[populasyon]] ng mundo na tinatayang 6.4 bilyong tao sa kabuuang populasyon na 7,3 bilyong tao<ref>Kinalkula mula sa ''World Population Yearbook 2019'' (sa libo) Kabuuang populasyon: 7,359,970 Populasyon ng Hilagang Hating-globo: 6,405,030 87.0% Populasyon ng Katimugang Hating-globo: 954,940 13.0% (Pananda 1) Kung walang datos para sa 2019, ang pinakabagong [[datos]] ang ginamit. (Pananda 2) Hinahati sa kalahating mga populasyon sa bawat Hilaga at Timog Hating-globo ang mga sumasaklang na mga bansa na may lupain sa ekwador.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/90-of-people-live-in-the-northern-hemisphere-2012-5|title=90% Of People Live In The Northern Hemisphere – Business Insider|date=4 May 2012|work=Business Insider|access-date=10 Nobyembre 2015|language=en|archive-date=19 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119181108/http://www.businessinsider.com/90-of-people-live-in-the-northern-hemisphere-2012-5|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://find.galegroup.com/gic/infomark.do?&contentSet=EBKS&idigest=fb720fd31d9036c1ed2d1f3a0500fcc2&type=retrieve&tabID=T001&prodId=GIC&docId=CX3403900089&source=gale&userGroupName=itsbtrial&version=1.0|title=GIC – Article|work=galegroup.com|access-date=10 Nobyembre 2015|archive-date=18 Abril 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418075026/http://find.galegroup.com/gic/infomark.do?&contentSet=EBKS&idigest=fb720fd31d9036c1ed2d1f3a0500fcc2&type=retrieve&tabID=T001&prodId=GIC&docId=CX3403900089&source=gale&userGroupName=itsbtrial&version=1.0|url-status=live}}</ref> at narito rin ang karamihan sa mga [[lupain]] ng mundo. Ang kalahatan ng [[Hilagang Amerika]] at ng [[Europa]] ay nakapaloob sa Hilagang Emisperyo. Nasa Hilagang Emisperyo rin ang karamihan sa mga bahagi ng [[Asya]], dalawang-ikatlo (<small>2/3</small>) ng [[Aprika]] at 10 bahagdan ng [[Timog Amerika]]. Ang tatlong [[Talaan ng mga bansa ayon sa populasyon|pinakamalalaking mga bansa ayon sa populasyon]] ([[Tsina]], [[India]], at [[Estados Unidos]] ay nasa loob ng Hilagang Emisperyo. == Mga bilog ng latitud == [[Talaksan:World_map_with_tropic_of_cancer.svg|thumb|350x350px|Mapa ng mundo na pinapakita ang Tropiko ng Kanser]] === Tropiko ng Kanser === Ang Tropiko ng Kanser ay ang pinakahilagang bilog ng latitud sa Daigdig kung saan maaaring makita ang Araw na tuwirang nasa tuktok ng kalangitan (direktang nasa ibabaw ng ulo). Nangyayari ito tuwing [[solstisyo]] ng Hunyo, kapag ang Hilagang Hating-globo ay nakatagilid nang pinakamatindi patungo sa Araw.<ref>{{cite web |title=Obliquity of the Ecliptic and Arctic Circle Calculator |url=https://www.phpsciencelabs.com/obliquity-of-the-ecliptic-calculator/ |access-date=Setyembre 20, 2022 |language=en}}</ref> Sa kabilang banda, sa latitud ng Tropiko ng Kanser, pagsapit ng solar na hatinggabi sa solistisyo ng Disyembre, ang Araw ay nasa 90 digri sa ibaba ng abot-tanaw sa lahat ng direksiyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Mga emisperyo ng Daigdig}} [[Kategorya:Mga emisperyo ng Daigdig]] h1m8fu9ccx4li4j7nq9tekvccqufyye 0 251673 2216194 2144850 2026-07-15T13:40:18Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216194 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system |name=Sulat Tagbanwa |altname={{script|Tagb|ᝦᝪᝯ}} |type=[[Abugida]] |languages= [[Mga wikang Palawano]] |fam1=[[Sulat Proto-Sinaitiko]] |fam2=[[Alpabetong Penisyo]] |fam3=[[Alpabetong Aramaiko]] |fam4=[[Sulat Brāhmī|Brāhmī]] |fam5=[[Pallava]] |fam6=[[Lumang Kawi]] |fam7=[[Baybayin]] |sisters='''In the Philippines:'''<br/> [[Baybayin|Sulat Tagalog]]<br/> [[Panitik na Buhid|Sulat Buhid]]<br/> [[Sulat Hanunuo]]<br/> [[Kulitan|Sulat Kulitan]]<br /> '''Sa mga ibang bansa:'''<br/> [[Sulat Balines|Balines]]<br/> [[Sulat Batak|Batak]]<br/> [[Sulat Habanes|Habanes]]<br/> [[Sulat Lontara|Lontara]]<br/> [[Sulat Sundanes|Sundanes]]<br/> [[Sulat Rencong|Rencong]]<br/> [[Sulat Rejang|Rejang]] |time=s. 1300&ndash;kasalukuyan |unicode=[https://www.unicode.org/charts/PDF/U1760.pdf U+1760&ndash;U+177F] |iso15924=Tagb |sample= Tagbanwa script sample.svg |imagesize= 200px |note=none }} {{Contains special characters | special = pambihirang titik ng [[Unicode]] | fix = Help:Multilingual support | image = Replacement character.svg | link = Specials (Unicode block)#Replacement character | alt = <?> | compact = yes }} Ang '''Tagbanwa''' ay isa sa mga kaparaanan ng pagsusulat na [[Suyat|katutubo sa Pilipinas]], na ginagamit ng [[Tagbanua|mga Tagbanwa]] at [[mga Palawano]] bilang kanilang katutubong sistema ng pagsusulat at iksrip.<ref name=miller/> Namamatay ang mga wikang Tagbanwa ([[Wikang Aborlan Tagbanwa|Aborlan]], [[Wikang Calamian Tagbanwa|Calamian]] at [[Wikang Tagbanwa Sentral|Sentral]]), na [[mga wikang Austronesyo]] na may halos 25,000 kabuuang nagsasalita sa gitnang at hilagang bahagi ng [[Palawan]], dahil ang mga kabataan ng [[Tagbanua|Tagbanwa]] ay nag-aaral at gumagamit ng mga di-tradisyonal na wika, tulad ng [[Wikang Cuyonon|Cuyonon]] at [[Wikang Tagalog|Tagalog]], at sa gayon ay umuunti ang kanilang kaalaman ng kanilang sariling katutubong pamanang pangkultura. Mayroong mga panukala upang muling pasiglahin ang sulat sa pagtuturo nito sa mga pampublikong at pribadong paaralan na may mga populasyon ng Tagbanwa.<ref name="newsinfo">http://newsinfo.inquirer.net/985669/protect-all-ph-writing-systems-heritage-advocates-urge-congress</ref> ==Pinagmulan== Ginamit ang Tagbanwa sa Pilipinas hanggang ika-17 siglo. Malapit na kaugnayan sa [[Baybayin]], pinaniniwalaan na nanggaling ito mula sa [[Kawi script|sulat Kawi]] ng [[Java]], [[Bali]] at [[Sumatra]], na nagmula naman sa [[Pallava script|sulat Pallava]], isa sa mga katimugang Indiyanong sulat na nagmula sa [[Brāhmī script|Brahmi]].<ref name="omni">[http://www.omniglot.com/writing/tagbanwa.htm Omniglot: Tagbanwa]. Accessed October 13, 2016.</ref> ==Mga katangian== Ang Tagbanwa ay isang alpasilabaryo kung saan ang bawat katinig ay may likas na pantig /a/. Ipinapahiwatig ang mga ibang patinig sa pamamagitan ng tuldik sa itaas (para sa /i/) o sa ibaba (para sa /u/) ng katinig.<ref>{{cite web|first=Michael|last=Everson|authorlink=Michael Everson|title=N1933 Revised proposal for encoding the Philippine scripts in the UCS|url=https://www.unicode.org/L2/L1999/n1933.pdf|date=1998-11-23}}</ref> Kinakatawan ang mga patinig sa simula ng mga pantig ng kani-kanilang mga nag-iisang titik. Ang mga pantig na nagwawakas sa katinig ay isinusulat nang walang huling katinig.<ref name="UniStdIndonesiaAndOceania">{{cite web|url=https://www.unicode.org/versions/Unicode13.0.0/ch17.pdf#G26723|title=Chapter 17: Indonesia and Oceania|publisher=Unicode Consortium|date=March 2020}}</ref> Naiiba ang Tagbanwa sa [[Baybayin]] sa mga hugis ng iilang mga titik, tulad ng ‹k› at ‹w› na ibang-iba sa mga ibang uri ng Baybayin.<ref name="miller">{{cite journal |last1=Miller |first1=Christopher |title=A survey of indigenous scripts of Indonesia and the Philippines |date=2014 |url=https://www.academia.edu/15915312/A_Survey_of_Indigenous_Scripts_of_Indonesia_and_the_Philippines |accessdate=21 May 2020 |archive-date=10 Hunyo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610205549/https://www.academia.edu/15915312/A_Survey_of_Indigenous_Scripts_of_Indonesia_and_the_Philippines |url-status=dead }}</ref> Ayon sa kaugalian, isinusulat ang Tagbanwa sa kawayan sa mga patayo na tudling mula ibaba pataas at mula kaliwa pakanan. Gayunpaman, binabasa ito mula kaliwa pakanan sa mga pahalang na linya.<ref name="omni"/> <div style="text-align:center; margin:1em 0em;"> {| border="1" cellpadding="3" style="border-collapse: collapse;text-align:center;" |- | [[Image:Tagbanwa.svg]] |} </div> ===Mga patinig=== {|border="1" cellspacing="0" cellpadding="5" class="wikitable nounderlines" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;font-size:large;text-align:center" |- ! colspan="6" style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Mga Patinig ng Tagbanwa<ref name="UniStdIndonesiaAndOceania"/> |- ! ! colspan="3" style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Initial ! colspan="2" style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Dumidepende |-style="background:#F8F8F8;font-size:small" | [[Orthographic transcription|Transkripsyon]] || a || i || u || i || u |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Titik | title="U+1760: TAGBANWA LETTER A" | {{script|Tagb|ᝠ}} | title="U+1761: TAGBANWA LETTER I" | {{script|Tagb|ᝡ}} | title="U+1762: TAGBANWA LETTER U" | {{script|Tagb|ᝢ}} | title="U+1772: TAGBANWA VOWEL SIGN I" |{{script|Tagb| ᝲ}} | title="U+1773: TAGBANWA VOWEL SIGN U" |{{script|Tagb| ᝳ}} |} ===Mga katinig=== {|border="1" cellspacing="0" cellpadding="5" class="wikitable nounderlines" style="border-collapse:collapse;background:#FFFFFF;font-size:large;text-align:center" | colspan="17" style="background:#F8F8F8;font-size:small" | '''Mga Pantig ng Tagbanwa'''<ref name="UniStdIndonesiaAndOceania"/> |-style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Transkripsyon || k || g || ng || t || d || n || p || b || m || y || l || w || s |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Katinig + a | title="U+1763: TAGBANWA LETTER KA" | {{script|Tagb|ᝣ}} | title="U+1764: TAGBANWA LETTER GA" | {{script|Tagb|ᝤ}} | title="U+1765: TAGBANWA LETTER NGA" | {{script|Tagb|ᝥ}} | title="U+1766: TAGBANWA LETTER TA" | {{script|Tagb|ᝦ}} | title="U+1767: TAGBANWA LETTER DA" | {{script|Tagb|ᝧ}} | title="U+1768: TAGBANWA LETTER NA" | {{script|Tagb|ᝨ}} | title="U+1769: TAGBANWA LETTER PA" | {{script|Tagb|ᝩ}} | title="U+176A: TAGBANWA LETTER BA" | {{script|Tagb|ᝪ}} | title="U+176B: TAGBANWA LETTER MA" | {{script|Tagb|ᝫ}} | title="U+176C: TAGBANWA LETTER YA" | {{script|Tagb|ᝬ}} | title="U+176E: TAGBANWA LETTER LA" | {{script|Tagb|ᝮ}} | title="U+176F: TAGBANWA LETTER WA" | {{script|Tagb|ᝯ}} | title="U+1770: TAGBANWA LETTER SA" | {{script|Tagb|ᝰ}} |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Katinig + i | title="KI" | {{script|Tagb|ᝣᝲ}} | title="GI" | {{script|Tagb|ᝤᝲ}} | title="NGI" | {{script|Tagb|ᝥᝲ}} | title="TI" | {{script|Tagb|ᝦᝲ}} | title="DI" | {{script|Tagb|ᝧᝲ}} | title="NI" | {{script|Tagb|ᝨᝲ}} | title="PI" | {{script|Tagb|ᝩᝲ}} | title="BI" | {{script|Tagb|ᝪᝲ}} | title="MI" | {{script|Tagb|ᝫᝲ}} | title="YI" | {{script|Tagb|ᝬᝲ}} | title="LI" | {{script|Tagb|ᝮᝲ}} | title="WI" | {{script|Tagb|ᝯᝲ}} | title="SI" | {{script|Tagb|ᝰᝲ}} |- | style="background:#F8F8F8;font-size:small" | Katinig + u | title="KU" | {{script|Tagb|ᝣᝳ}} | title="GU" | {{script|Tagb|ᝤᝳ}} | title="NGU" | {{script|Tagb|ᝥᝳ}} | title="TU" | {{script|Tagb|ᝦᝳ}} | title="DU" | {{script|Tagb|ᝧᝳ}} | title="NU" | {{script|Tagb|ᝨᝳ}} | title="PU" | {{script|Tagb|ᝩᝳ}} | title="BU" | {{script|Tagb|ᝪᝳ}} | title="MU" | {{script|Tagb|ᝫᝳ}} | title="YU" | {{script|Tagb|ᝬᝳ}} | title="LU" | {{script|Tagb|ᝮᝳ}} | title="WU" | {{script|Tagb|ᝯᝳ}} | title="SU" | {{script|Tagb|ᝰᝳ}} |} Gumagamit ang Tagbanwa ng solong ({{script|Tagb|᜵}}) at dobleng ({{script|Tagb|᜶}}) pananda.<ref name="UniStdIndonesiaAndOceania"/> ==Ibalnan== [[File:Ibalnan.jpg|thumb|right|Ang alpabetong Ibalnan]] Noong ika-20 siglo, kinuha ang sulat na ito mula sa [[Tagbanua|mga Tagbanwa]] ng [[mga Palawano]] dako pa sa katimugan ng [[Palawan|pulo]].<ref name=miller/> ''''Ibalnan'''' ang tawag sa sulat na ito at ''ulit'' ang tawag sa pananda ng patinig.<ref>{{cite web |title=Palawano B Dictionary |url=https://www.webonary.org/palawanob/g4dd50244-515e-4393-81a0-ecc74944dd41/ |accessdate=26 May 2020 |archive-date=7 Agosto 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807201433/https://www.webonary.org/palawanob/g4dd50244-515e-4393-81a0-ecc74944dd41/ |url-status=dead }}</ref> ==Unicode== Idinagdag ang sulat Tagbanwa sa Pamantayang [[Unicode]] noong Marso, 2002 sa paglabas ng bersyong 3.2. Ang bloke ng Tagbanwa sa Unicode ay U+1760&ndash;U+177F: {{Unicode chart Tagbanwa}} ==Tingnan din== *[[Suyat]] *[[Baybayin]] *[[Panitik na Buhid|Sulat Buhid]] *[[Sulat Hanunuo]] *[[Kulitan]] *[[Kawi script|Sulat Kawi]] *[[Palabaybayan ng Filipino]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== *[https://web.archive.org/web/20080417200228/http://youpibouh.thefreecat.org/download/tagbanwa.htm Font ng Tagbanwa] [[Kategorya:Mga sistema ng pagsulat]] pmt8fuh1wmu38xpskbwl31ms1yjqjrx 0 252474 2216200 2092641 2026-07-15T19:08:54Z Amherst99 14634 /* */ 2216200 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Samogitian |nativename={{lang|sgs|žemaitiu kalba}} |states=[[Lithuania]] |region=[[Samogitia]] |speakers=< 500,000 |date=2009 |ref=<ref>{{cite web| url=http://www-01.sil.org/iso639-3/cr_files/2009-050_sgs.pdf| title=Request for New Language Code Element in ISO 639-3| publisher=ISO 639-3 Registration Authority| date=2009-08-11}}</ref> |familycolor=Indo-European |fam2=[[Mga wikang Balto-Slabiko|Balto-Slabiko]] |fam3=Kanlurang Slabiko |fam4=[[Mga wikang Litwano|Lithuanian]] |iso3=sgs |glotto=samo1265 |glottorefname=Samogitian }} Ang wikang '''Samogityano''' (Samogitian: ''{{lang|sgs|žemaitiu ruoda}}'', ''{{lang|sgs|žemaitiu kalba}}'', ''{{lang|sgs|žemaitiu rokunda}}'', {{lang-lt|žemaičių tarmė}}) ay isang [[diyalekto]] ng [[wikang Litwano]].<ref>http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=LT</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub|Wika|Lithuania}} [[Kaurian:Mga wika ng Lithuania]] [[Kategorya:Wikang Baltiko]] [[Kategorya:Lithuania]] 43z9anex82fzk4j51r4ttwamp3zppp0 0 270014 2216184 2205010 2026-07-15T12:23:50Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216184 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Sergey Lazarev<br > {{Small|Сергей Лазарев}}|image=ESC2016 - Russia Meet & Greet 08 (crop).jpg|caption=Lazarev in 2016|birth_date={{birth date and age|df=yes|1983|4|1}}|birth_place=[[Moscow]], [[Russian SFSR]], [[Soviet Union|USSR]]|occupation={{flat list| * Singer * actor *dancer}}|years_active=2002–present<!--As part of Smash!!.-->|website={{URL|sergeylazarev.ru}}}} Si '''Sergey Lazarev''' ay Isang Rusong Mang-Aawit. Siya Ay Laglahok Sa Eurovison 2016 ng Awitng "You Are The Only One" At nasa Ika-3 na Pwesto. <ref>{{cite web|url=http://www.eurovisionary.com/sergey-lazarevs-russian-2016-eurovision-entry-leaked/|title=Sergey Lazarev’s Russian 2016 Eurovision entry leaked|accessdate=6 Marso 2016|author=Charlotte Jensen|archive-date=3 Abril 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403035106/https://www.eurovisionary.com/sergey-lazarevs-russian-2016-eurovision-entry-leaked/|url-status=dead}}</ref> == Discography == === Studio albums === {| border="1" class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" ! scope="col" style="width:10em;" | Title ! scope="col" style="width:20em;" | Details |- ! scope="row" | ''Don't Be Fake'' | * Released: 1 December 2005 * Label: Style Records * Formats: Digital download, CD |- ! scope="row" | ''TV Show'' | * Released: 10 May 2007 * Label: Style Records * Formats: Digital download, CD |- ! scope="row" | ''Electric Touch'' | * Released: 16 October 2010 * Label: Sony Music Entertainment Russia * Formats: Digital download, CD |- ! scope="row" | ''Лазарев'' (''Lazarev.'') | * Released: 18 February 2013 * Label: Sony Music Entertainment Russia * Formats: Digital download, CD |} === Compilation albums === {| border="1" class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" ! scope="col" style="width:10em;" | Title ! scope="col" style="width:20em;" | Details |- ! scope="row" | ''The Best'' | * Released: 1 April 2015 {{small|(Russian)}}<br>16 October 2015 {{small|(English)}} * Label: Sony Music Entertainment Russia * Formats: Digital download |} === Singles === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" ! rowspan="2" scope="col" | Title ! rowspan="2" scope="col" | Year ! colspan="6" scope="col" | Peak chart positions ! rowspan="2" scope="col" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | RUS<br> <ref name="RUS">{{Cite web|work=[[Tophit]]|title=Search > Сергей Лазарев|url=http://tophit.ru/search?str=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9+%D0%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2|publisher=tophit.ru|access-date=2017-09-01|archive-date=2024-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716002856/https://tophit.com/ru|url-status=dead}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | AUT<br> <ref name="AUT">{{Cite web|title=Discographie Sergey Lazarev|url=http://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Sergey+Lazarev|access-date=25 Mayo 2016|publisher=Austrian Charts Portal. Hung Medien}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | FRA<br> <ref name="FRA">{{Cite web|title=Discographie Sergey Lazarev|url=http://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Sergey+Lazarev|publisher=French Charts Portal. Hung Medien}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | SPA<br> <ref name="SPASongs">{{Cite web|title=Discography Sergey Lazarev: Songs|url=http://spanishcharts.com/search.asp?search=Sergey+Lazarev&cat=s|access-date=30 Mayo 2016|publisher=Spanish Charts Portal. Hung Medien}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | SWE<br> <ref name="SWE">{{Cite web|title=Discography Sergey Lazarev|url=http://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Sergey+Lazarev|publisher=Swedish Charts Portal. Hung Medien}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK<br> <ref>{{Cite web|last=Forums|first=BuzzJack Entertainment|title=Sales, W/E 26/05/2016|url=http://www.buzzjack.com/forums/index.php?showtopic=190160|access-date=19 Mayo 2016|language=Ingles}}</ref> |- ! scope="row" | "Eye of the Storm" | rowspan="2" | 2005 | 47 | — | — | — | — | — | rowspan="4" | ''Don't Be Fake'' |- ! scope="row" | "Lost Without Your Love" | 6 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Just Because You Walk Away" | rowspan="3" | 2006 | 2 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Fake" | 7 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Shattered Dreams" | 19 | — | — | — | — | — | rowspan="5" | ''TV Show'' |- ! scope="row" | "Everytime"<br> "Vspominay"<br> "Вспоминай" | rowspan="4" | 2007 | 11 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "TV or Radio" | 72 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Girlfriend" | 28 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Almost Sorry"<br> "Zachem pridumali lyubov"<br> "Зачем придумали любовь" | 174 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "The Flyer" | rowspan="2" | 2008 | — | — | — | — | — | — | ''London Club Remixes'' |- ! scope="row" | "Lazerboy"<br> (featuring Timati) | 69 | — | — | — | — | — | rowspan="8" | ''Electric Touch'' |- ! scope="row" | "Stereo" | rowspan="2" | 2009 | 18 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Найди меня"<br> "Naydi menya" | 18 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Alarm" | rowspan="3" | 2010 | 38 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Feelin' High" | 33 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Instantly" | 97 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Heartbeat"<br> "Биение сердца" | rowspan="2" | 2011 | 26 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Electric Touch" | 30 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Moscow to California"<br> (featuring Timati and DJ M.E.G.) | rowspan="3" | 2012 | 19 | — | — | — | — | — | rowspan="6" | ''Lazarev.'' |- ! scope="row" | "Take It Off" | 69 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Нереальная любовь" | 129 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Cure the Thunder"<br> (featuring T-Pain) | rowspan="4" | 2013 | 40 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Слёзы в моём сердце" | 138 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Stumblin'" | 46 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "В самое сердце" | 8 | — | — | — | — | — | {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row" | "7 Wonders | rowspan="2" | 2014 | 35 | — | — | — | — | — | ''Lazarev.'' |- ! scope="row" |"7 Цифр"<br> "7 Cifr" | 35 | — | — | — | — | — | rowspan="2" {{n/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" | "Это всё она"<br> "In My Lonely Life" | rowspan="2" | 2015 | 10 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Весна" | 80 | — | — | — | — | — | ''The Best (Russian Edition)'' |- ! scope="row" | "You Are the Only One" | rowspan="5" | 2016 | 18<br> <ref>[http://tophit.ru/tracks/view/72790?You%20Are%20The%20Only%20One-%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9%20%D0%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2 http://tophit.ru/tracks/view/72790?]{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 40 | 53 | 49 | 34 | 206 | rowspan="3" {{n/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" | "Пусть весь мир подождет"<br> "Pust ves mir podozhdyot" | 22 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Чем измерить Сочи?" | 58 | — | — | — | — | — |- ! scope="row" | "Breaking Away" | 199 | — | — | — | — | — | ''The Best (English Edition)'' |- ! scope="row" | "Идеальный Мир"<br> "Idealnij Mir" | 73 | — | — | — | — | — | rowspan="2" {{n/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" | "Lucky Stranger"<br> "Лаки Стрэнджер"<br> "Laki Strendzher" | 2017 | 36 | — | — | — | — | — |- | colspan="20" style="text-align:center; font-size:85%;" | "—" denotes a single that did not chart or was not released. |} == Mga Sanggunihan == {{Reflist|2}} {{Usbong|Musika}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1983]] [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] 4vpox0fmomo98lnq2y1hwok942qiw97 0 275623 2216233 2215550 2026-07-16T08:49:12Z Lolbet101 163542 Pag-aayos ng artikulong ito. (Fixing this article.) 2216233 wikitext text/x-wiki {{Infobox astronomical survey | name = Katalogong Caldwell | image = Caldwell Catalogue.jpg | caption = Lahat ng mga bagay ng Caldwell (mula [[NGC 188|C1]] hanggang [[NGC 3195|C109]]). | type = Katalogong astronomiya | namedafter = [[Patrick Moore]] | published = Disyembre 1995 }} Ang '''Katalogong Caldwell''' o '''Caldwell Catalogue ''' ay isang katalogong pang-astronomiya na may 109 na [[Kumpol ng bituin|kumpol ng mga bituin]], mga [[nebula]], at mga [[galaksiya]] para sa pagmamasid o obserbasyon ng mga baguhang astronomer. Pinagsama ang talaang ito ni [[Patrick Moore]] bilang pandagdag sa [[Katalogong Messier]].<ref name="The Caldwell Objects"/> Habang ginagamit ng mga baguhang astronomer ang katalogong Messier bilang talaan ng mga [[malalim na bagay sa kalawakan]] na ginagamit para sa pagmamasid, napansin ni Moore na hindi nasunod ng [[Katalogong Messier#Listahan ng mga bagay ng Messier|talaang Messier]] ang layuning maipagsama sa talaan ang mga nasabing bagay at hindi naisama ang marami sa mga maliliwanag na ''deep-sky object'' sa kalangitan,<ref name="The Caldwell Objects"/> tulad na lamang ng [[Hyades (star cluster)|Hyades]], ang [[Double Cluster]] ([[NGC 869]] at [[NGC 884]]), at ang [[Galaksiyang Sculptor]] (NGC 253). == Bilang ng mga bagay batay sa uri sa Katalogong Caldwell == {| class="wikitable" |- |[[Madilim na nebula]] || style="text-align:right;"| 1 |- |[[Galaksiya]] || style="text-align:right;"| 35 |- |[[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] || style="text-align:right;"| 18 |- |[[Nebula]] || style="text-align:right;"| 9 |- |[[Kumpol ng bituin]] || style="text-align:right;"| 25 |- |Kumpol ng mga bituin at nebula || style="text-align:right;"| 6 |- |[[Planetaryong nebula]] || style="text-align:right;"| 13 |- |[[Labi ng supernoba]] || style="text-align:right;"| 2 |- |Kabuuan || style="text-align:right;"| 109 |} == Katalogong Caldwell == {{legend2|#eeeeff|[[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffe4b5|[[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#cccccc|[[Madilim na nebula]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffcccc|[[Kalat na nebula]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ccffee|[[Planetaryong nebula]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffccee|[[Labi ng supernoba]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffffcc|[[Galaksiya]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{Clear}} {| class="wikitable sortable" style="width:80%;" |- !Bilang Caldwell ![[New General Catalogue|Bilang NGC]] !Karaniwang pangalan !class="unsortable" |Larawan !Uri !Layo<br>(1000 [[sinag-taon|ly]]) ![[Konstelasyon]] ![[Maliwanag na kalakhan|Kalakhan]] |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|001}}C1 | [[NGC 188]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 188, Caldwell 1 (noao0906a).jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.8 | [[Cepheus (talampad)|Cepheus]] | 8.1 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|002}}C2 | [[NGC 40]] | ''Bow-Tie Nebula'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc40.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 3.5 | [[Cepheus (Talampad)|Cepheus]] | 11 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|003}}C3 | [[NGC 4236]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC4236 JeffJohnson.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 7,000 | [[Draco (Talampad)|Draco]] | 9.7 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|004}}C4 | [[NGC 7023]] | ''[[Iris Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Iris1HunterWilson.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol at Nebula]] | 1.4 | [[Cepheus (Talampad)|Cepheus]] | 7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|005}}C5 | [[IC 342]] | ''[[IC 342|Hidden Galaxy]]'' <ref>{{cite web|title=Hubble’s Hidden Galaxy|url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1727a/|website=www.spacetelescope.org|access-date=3 July 2017|archive-date=20 Disyembre 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220131824/https://www.spacetelescope.org/images/potw1727a/|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| [[Image:IC342.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 10,000 | [[Camelopardalis]] | 9 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|006}}C6 | [[NGC 6543]] | ''[[Cat's Eye Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:N6543s.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 3 | [[Draco (Talampad)|Draco]] | 9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|007}}C7 | [[NGC 2403]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2403 CDK Large 04.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 14,000 | [[Camelopardalis]] | 8.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|008}}C8 | [[NGC 559]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 559.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.7 | [[Cassiopeia (Talampad)|Cassiopeia]] | 9.5 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|009}}C9 | [[Sh2-155]] | ''[[Cave Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Cave Nebula.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 2.8 | [[Cepheus (Talampad)|Cepheus]] | 7.7 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|010}}C10 | [[NGC 663]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC663HunterWilson.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 7.2 | [[Cassiopeia (Talampad)|Cassiopeia]] | 7.1 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|011}}C11 | [[NGC 7635]] | ''[[NGC 7635|Bubble Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:The Bubble Nebula - NGC 7635 - Heic1608a.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 7.1 | [[Cassiopeia (Talampad)|Cassiopeia]] | 10 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|012}}C12 | [[NGC 6946]] | ''[[NGC 6946|Fireworks Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:SpiralGalaxy NGC6946.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 18,000 | [[Cepheus (Talampad)|Cepheus]] | 8.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|013}}C13 | [[NGC 457]] | ''Owl Cluster, E.T. Cluster'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC457.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | - | [[Cassiopeia (Talampad)|Cassiopeia]] | 6.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|014}}C14 | [[NGC 869]] & [[NGC 884]] | ''[[Double Cluster]], h & χ Persei'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC869NGC884.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 7.3 | [[Perseus (Konstelasyon)|Perseus]] | 4 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|015}}C15 | [[NGC 6826]] | ''[[Blinking Planetary]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6826HSTFull.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula|Planetaryong Nebula]] | 2.2 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 10 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|016}}C16 | [[NGC 7243]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 7243 .jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 2.5 | [[Lacerta]] | 6.4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|017}}C17 | [[NGC 147]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 0147 2MASS.jpg|60px]] | [[Dwendeng galaksiyang esperoidal]] | 2,300 | [[Cassiopeia (Talampad)|Cassiopeia]] | 9.3 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|018}}C18 | [[NGC 185]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Ngc185 rgb combined.jpg|60px]] | [[Dwendeng galaksiyang esperoidal]] | 2,300 | [[Cassiopeia (Talampad)|Cassiopeia]] | 9.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|019}}C19 | [[IC 5146]] | ''[[Cocoon Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Cocoon-Nebula.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.3 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7.2 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|020}}C20 | [[NGC 7000]] | ''[[North America Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Nord america.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 1.8 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|021}}C21 | [[NGC 4449]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Starburst in NGC 4449 (captured by the Hubble Space Telescope).jpg|60px]] | [[Galaksiyang hindi regular]] | 10,000 | [[Canes Venatici]] | 9.4 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|022}}C22 | [[NGC 7662]] | ''[[Blue Snowball]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc7662hst.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 3.2 | [[Andromeda (Talampad)|Andromeda]] | 9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|023}}C23 | [[NGC 891]] | ''[[NGC891|Silver Sliver Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC891HunterWilson.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 31,000 | [[Andromeda (Talampad)|Andromeda]] | 10 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|024}}C24 | [[NGC 1275]] | ''[[Perseus A]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 1275 Hubble.jpg|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] | 230,000 | [[Perseus (Konstelasyon)|Perseus]] | 11.6 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|025}}C25 | [[NGC 2419]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 2419.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 275 | [[Lynx (Talampad)|Lynx]] | 10.4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|026}}C26 | [[NGC 4244]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC4244.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 10,000 | [[Canes Venatici]] | 10.2 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|027}}C27 | [[NGC 6888]] | ''[[Crescent Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:CrescentBicolorHunterWilson.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 4.7 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|028}}C28 | [[NGC 752]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 752.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.2 | [[Andromeda (Talampad)|Andromeda]] | 5.7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|029}}C29 | [[NGC 5005]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 5005.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 69,000 | [[Canes Venatici]] | 9.8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|030}}C30 | [[NGC 7331]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 7331 zoomed.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 47,000 | [[Pegasus (Talampad)|Pegasus]] | 9.5 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|031}}C31 | [[IC 405]] | ''[[IC 405|Flaming Star Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:FlamingStarHunterWilson.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 1.6 | [[Auriga (Talampad)|Auriga]] | 13 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|032}}C32 | [[NGC 4631]] | ''[[NGC 4631|Whale Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC4631-stargazer-obs.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 22,000 | [[Canes Venatici]] | 9.3 |- style="background:#ffccee;" | {{hs|033}}C33 | [[Veil Nebula|NGC 6992]] | ''[[Veil Nebula#Components|East Veil Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:Eastern Veil.jpg|60px]] | [[Labi ng supernoba]] | 2.5 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7 |- style="background:#ffccee;" | {{hs|034}}C34 | [[Veil Nebula|NGC 6960]] | ''[[Veil Nebula#Components|West Veil Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:WestVeilHunterWilson.jpg|60px]] | [[Labi ng supernoba]] | 2.5 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|035}}C35 | [[NGC 4889]] | ''[[NGC 4889|Coma B]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Caldwell 35.jpg|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] | 300,000 | [[Coma Berenices]] | 11.4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|036}}C36 | [[NGC 4559]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 4559 I FUV g2006.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 32,000 | [[Coma Berenices]] | 9.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|037}}C37 | [[NGC 6885]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6885.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.95 | [[Vulpecula]] | 6 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|038}}C38 | [[NGC 4565]] | ''[[NGC 4565|Needle Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Needle Galaxy 4565.jpeg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 32,000 | [[Coma Berenices]] | 9.6 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|039}}C39 | [[NGC 2392]] | ''Eskimo Nebula/Clown Face Nebula''<ref>Deep-Sky Companions: The Caldwell Objects, 2nd Edition, Stephen James O'Meara, 2016, p.181</ref> | style="text-align:center;"| [[File:Ngc2392.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula|Planetaryong Nebula]] | 4 | [[Gemini (Talampad)|Gemini]] | 10 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|040}}C40 | [[NGC 3626]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC3626 - SDSS DR14.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 86,000 | [[Leo (Talampad)|Leo]] | 10.9 |- style="background:#eeeeff;" | | {{hs|041}}C41 | [[Mel 25]] | ''[[Hyades (star cluster)|Hyades]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Hyades.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 0.151 | [[Taurus (Talampad)|Taurus]] | 0.5 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|042}}C42 | [[NGC 7006]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Caldwell 42.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 135 | [[Delphinus]] | 10.6 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|043}}C43 | [[NGC 7814]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC7814HunterWilson.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 49,000 | [[Pegasus (Talampad)|Pegasus]] | 10.5 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|044}}C44 | [[NGC 7479]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC7479 Goran Nilsson & The Liverpool Telescope.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 106,000 | [[Pegasus (Talampad)|Pegasus]] | 11 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|045}}C45 | [[NGC 5248]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:N5248s.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 74,000 | [[Boötes]] | 10.2 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|046}}C46 | [[NGC 2261]] | ''[[Hubble's Variable Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:Ngc2261.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 2.5 | [[Monoceros (Talampad)|Monoceros]] | - |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|047}}C47 | [[NGC 6934]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6934 Hubble WikiSky.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 57 | [[Delphinus]] | 8.9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|048}}C48 | [[NGC 2775]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2775.png|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 55,000 | [[Cancer (Talampad)|Cancer]] | 10.3 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|049}}C49 | [[NGC 2237]] | ''[[Rosette Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Rosette Nebula NGC 2237 - C49.png|60px]] | [[Nebula]] | 4.9 | [[Monoceros (Talampad)|Monoceros]] | 9.0 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|050}}C50 | [[NGC 2244]] | ''[[NGC 2244|Satellite Cluster]]'' <ref>{{Cite web|title=The Rosette Nebula In Hubble Palette.|url=https://skyandtelescope.org/online-gallery/the-rosette-nebula-in-hubble-palette/|access-date=2020-06-23|website=Sky & Telescope|language=en-US}}</ref> | style="text-align:center;"| [[File:Rosette Nebula in Monoceros.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.9 | [[Monoceros (Talampad)|Monoceros]] | 4.8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|051}}C51 | [[IC 1613]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:IC1613-3.jpg|60px]] | [[Galaksiyang hindi regular]] | 2,300 | [[Cetus]] | 9.3 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|052}}C52 | [[NGC 4697]] | {{sdash|sort=z}} | style="!text-align:center;"| [[File:NGC_4697_HST_10003_R850_B475.png|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] | 76,000 | [[Virgo (Talampad)|Virgo]] | 9.3 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|053}}C53 | [[NGC 3115]] | ''[[NGC 3115|Spindle Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3115 2MASS.jpg|60px]] | [[Galaksiyang lentikular]] | 22,000 | [[Sextans]] | 9.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|054}}C54 | [[NGC 2506]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2506.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 10 | [[Monoceros (Talampad)|Monoceros]] | 7.6 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|055}}C55 | [[NGC 7009]] | ''[[Saturn Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc7009 hst big.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 1.4 | [[Aquarius (Talampad)|Aquarius]] | 8 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|056}}C56 | [[NGC 246]] | ''[[NGC 246|Skull Nebula]]'' <ref>"The Night Sky", ''[[Astronomy Now]]'', Oct 2008.</ref> | style="text-align:center;"| [[File:NGC 246.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 1.6 | [[Cetus]] | 8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|057}}C57 | [[NGC 6822]] | ''[[Barnard's Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC6822.jpg|60px]] | [[Galaksiyang hindi regular na may bara]] | 2,300 | [[Sagittarius (Talampad)|Sagittarius]] | 9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|058}}C58 | [[NGC 2360]] | ''[[NGC 2360|Caroline's Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC2360 - SDSS DR14 (panorama).jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.7 | [[Canis Major|Canis Mayor]] | 7.2 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|059}}C59 | [[NGC 3242]] | ''[[Ghost of Jupiter]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3242 "Ghost of Jupiter".png|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 1.4 | [[Hydra (Talampad)|Hydra]] | 9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|060}}C60 | [[NGC 4038]] | ''[[Antennae Galaxies]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC4038 Large 01.jpg|60px]] | [[Nakikipag-ugnayang galaksiya]] | 83,000 | [[Corvus (Talampad)|Corvus]] | 10.7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|061}}C61 | [[Antennae Galaxies|NGC 4039]] | ''[[Antennae Galaxies]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC4038 Large 01.jpg|60px]] | [[Nakikipag-ugnayang galaksiya]] | 83,000 | [[Corvus (Talampad)|Corvus]] | 13 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|062}}C62 | [[NGC 247]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Wide Field Imager view of the spiral galaxy NGC 247.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 6,800 | [[Cetus]] | 8.9 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|063}}C63 | [[NGC 7293]] | ''[[Helix Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 7293.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 0.522 | [[Aquarius (Talampad)|Aquarius]] | 7.3 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|064}}C64 | [[NGC 2362]] | ''[[NGC 2362|Tau Canis Majoris Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Starshine in Canis Major NGC 2362.tif|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 5.1 | [[Canis Major|Canis Mayor]] | 4.1 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|065}}C65 | [[Sculptor Galaxy|NGC 253]] | ''[[Sculptor Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc253 2mass barred spiral.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 9,800 | [[Sculptor (Talampad)|Sculptor]] | 7.1 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|066}}C66 | [[NGC 5694]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 5694.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 113 | [[Hydra (Talampad)|Hydra]] | 10.2 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|067}}C67 | [[NGC 1097]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC1097 - ESO - eso0438d.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 47,000 | [[Fornax]] | 9.3 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|068}}C68 | [[NGC 6729]] | ''[[NGC 6729|R CrA Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6729.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 0.424 | [[Corona Australis]] | - |- style="background:#ccffee;" | {{hs|069}}C69 | [[NGC 6302]] | ''[[NGC 6302|Bug Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6302 Hubble 2009.full.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 5.2 | [[Scorpius]] | 13 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|070}}C70 | [[NGC 300]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:View of the southern spiral NGC 300.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 3,900 | [[Sculptor (Talampad)|Sculptor]] | 9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|071}}C71 | [[NGC 2477]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC2477.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.7 | [[Puppis]] | 5.8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|072}}C72 | [[NGC 55]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:Irregular Galaxy NGC 55 (ESO 0914a).jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 4,200 | [[Sculptor (Talampad)|Sculptor]] | 8 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|073}}C73 | [[NGC 1851]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:PIA07908.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 39.4 | [[Columba (Talampad)|Columba]] | 7.3 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|074}}C74 | [[NGC 3132]] | ''[[Eight Burst Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3132.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 2 | [[Vela (Talampad)|Vela]] | 8 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|075}}C75 | [[NGC 6124]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6124 large.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.5 | [[Scorpius]] | 5.8 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|076}}C76 | [[NGC 6231]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC6231 Chandra.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol at Nebula]] | 6 | [[Scorpius]] | 2.6 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|077}}C77 | [[NGC 5128]] | ''[[Centaurus A]]'' | style="text-align:center;"|[[Image:NGC 5128 galaxy.jpg|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] o [[Galaksiyang lentikular|lentikular]] | 16,000 | [[Centaurus]] | 7 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|078}}C78 | [[NGC 6541]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6541 hst 12516 R814G555B390.png|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 22.3 | [[Corona Australis]] | 6.6 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|079}}C79 | [[NGC 3201]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3201.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 17 | [[Vela (Talampad)|Vela]] | 6.8 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|080}}C80 | [[NGC 5139]] | ''[[Omega Centauri]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Omega Centauri by ESO.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 17.3 | [[Centaurus]] | 3.7 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|081}}C81 | [[NGC 6352]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6352.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 18.6 | [[Ara (Talampad)|Ara]] | 8.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|082}}C82 | [[NGC 6193]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Rgb-ngc6193.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.3 | [[Ara (Talampad)|Ara]] | 5.2 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|083}}C83 | [[NGC 4945]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Spiral Galaxy NGC 4945.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 17,000 | [[Centaurus]] | 9 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|084}}C84 | [[NGC 5286]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 5286 hlsp acsggct hst acs-wfc R606 hst 13297 B336.png|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 36 | [[Centaurus]] | 7.6 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|085}}C85 | [[IC 2391]] | ''[[Omicron Velorum Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:IC 2391 in Vele.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 0.5 | [[Vela (Talampad)|Vela]] | 2.5 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|086}}C86 | [[NGC 6397]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6397 (ESO).jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 7.5 | [[Ara (Talampad)|Ara]] | 5.7 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|087}}C87 | [[NGC 1261]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:Ngc 1261.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 55.5 | [[Horologium (Talampad)|Horologium]] | 8.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|088}}C88 | [[NGC 5823]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 5823.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.4 | [[Circinus]] | 7.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|089}}C89 | [[NGC 6087]]<ref group="note">Ang C89 ay maling naisulat bilang [[NGC 6067]] sa orihinal, ngunit ang paglalarawan nito ay katulad lang sa [[NGC 6087]].</ref> | ''[[NGC 6087|S Normae Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6087 full.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.3 | [[Norma (Talampad)|Norma]] | 5.4 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|090}}C90 | [[NGC 2867]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2867HST.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 5.5 | [[Carina (Talampad)|Carina]] | 10 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|091}}C91 | [[NGC 3532]] | ''Wishing Well Cluster'' | style="text-align:center;"| [[Image:Eso1439a.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.6 | [[Carina (Talampad)|Carina]] | 3 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|092}}C92 | [[Carina Nebula|NGC 3372]] | ''[[Carina Nebula|Eta Carinae Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Carina Nebula.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 7.5 | [[Carina (Talampad)|Carina]] | 3 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|093}}C93 | [[NGC 6752]] | ''[[NGC 6752|Great Peacock Globular]]'' <ref>{{cite book |last1=Chadwick |first1=S |last2=Cooper |first2=I |title=Imaging the Southern Sky |publisher=Springer |location=New York |isbn=1461447496 |page=242}}</ref> | style="text-align:center;"| [[Image:Star cluster NGC 6752.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 13 | [[Pavo (Talampad)|Pavo]] | 5.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|094}}C94 | [[NGC 4755]] | ''[[Jewel Box (star cluster)|Jewel Box]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:A Snapshot of the Jewel Box cluster with the ESO VLT.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.9 | [[Crux]] | 4.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|095}}C95 | [[NGC 6025]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6025.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 2.5 | [[Triangulum Australe]] | 5.1 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|096}}C96 | [[NGC 2516]] | ''[[NGC 2516|Southern Beehive Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 2516.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.3 | [[Carina (Talampad)|Carina]] | 3.8 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|097}}C97 | [[NGC 3766]] | ''[[NGC 3766|Pearl Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:Star cluster NGC 3766.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 5.8 | [[Centaurus]] | 5.3 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|098}}C98 | [[NGC 4609]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 4609 large.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.2 | [[Crux]] | 6.9 |- style="background:#cccccc;" | {{hs|099}}C99 | - | ''[[Coalsack Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Coalsack-ESO-B06.jpg|60px]] | [[Madilim na nebula]] | 0.61 | [[Crux]] | - |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|100}}C100 | [[IC 2944]] | ''[[Lambda Centauri Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:The Very Large Telescope Snaps a Stellar Nursery and Celebrates Fifteen Years of Operations.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 6 | [[Centaurus]] | 4.5 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|101}}C101 | [[NGC 6744]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Wide Field Imager view of a Milky Way look-alike NGC 6744.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 34,000 | [[Pavo (Talampad)|Pavo]] | 9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|102}}C102 | [[IC 2602]] | ''[[IC 2602|Theta Car Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:The Southern Pleiades (IC 2602).jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 0.492 | [[Carina (Talampad)|Carina]] | 1.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|103}}C103 | [[NGC 2070]] | ''[[Tarantula Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Tarantula Nebula TRAPPIST.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 170 | [[Dorado (Talampad)|Dorado]] | 8.2 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|104}}C104 | [[NGC 362]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:GALEX image of NGC 362.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 27.7 | [[Tucana]] | 6.6 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|105}}C105 | [[NGC 4833]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 4833 Hubble WikiSky.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 19.6 | [[Musca]] | 7.4 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|106}}C106 | [[NGC 104]] | ''[[47 Tucanae]]'' | style="text-align:center;"| [[File:New VISTA snap of star cluster 47 Tucanae.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 14.7 | [[Tucana]] | 4 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|107}}C107 | [[NGC 6101]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6101.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 49.9 | [[Apus]] | 9.3 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|108}}C108 | [[NGC 4372]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 4372 in Musca.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 18.9 | [[Musca]] | 7.8 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|109}}C109 | [[NGC 3195]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Ngc3195.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 5.4 | [[Chamaeleon]] | 11.6 |- class="sortbottom" !Bilang Caldwell ![[New General Catalogue|Bilang NGC]] !Karaniwang pangalan !class="unsortable" |Larawan !Uri ng bagay !Layo ng bagay (sa isang libong [[sinag-taon]]) ![[Konstelasyon]] ![[Maliwanag na kalakhan]] |} {{Reflist|group=note}} == Mga sanggunian == {{reflist|refs= <ref name="The Caldwell Objects">{{cite book |last=O'Meara |first=Stephen James |title=The Caldwell Objects |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-521-82796-6}}</ref> }} == Mga kawing panlabas == * [http://messier.seds.org/xtra/similar/caldwell.html The Caldwell Catalogue sa SEDS] * [http://www.astroleague.org/al/obsclubs/caldwell/cldwl.html The Caldwell Club] * [https://web.archive.org/web/20061114001944/http://www.ngc891.com/modules.php?op=modload&name=Stars&file=Talampad&catalogue=Caldwell Caldwell Star Charts, Images and more] * [http://www.12dstring.me.uk/caldwellcatalogue.htm Searchable Caldwell Catalogue list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517162944/http://www.12dstring.me.uk/caldwellcatalogue.htm |date=2011-05-17 }} * [http://www.space-and-telescope.com/CaldwellObjects.aspx Clickable Caldwell Object table] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402094731/http://www.space-and-telescope.com/CaldwellObjects.aspx |date=2016-04-02 }} {{Usbong}} m9xn3hz0ysv8gqoqivxk2j62xwrfz0f 2216234 2216233 2026-07-16T08:51:57Z Lolbet101 163542 /* Katalogong Caldwell */ 2216234 wikitext text/x-wiki {{Infobox astronomical survey | name = Katalogong Caldwell | image = Caldwell Catalogue.jpg | caption = Lahat ng mga bagay ng Caldwell (mula [[NGC 188|C1]] hanggang [[NGC 3195|C109]]). | type = Katalogong astronomiya | namedafter = [[Patrick Moore]] | published = Disyembre 1995 }} Ang '''Katalogong Caldwell''' o '''Caldwell Catalogue ''' ay isang katalogong pang-astronomiya na may 109 na [[Kumpol ng bituin|kumpol ng mga bituin]], mga [[nebula]], at mga [[galaksiya]] para sa pagmamasid o obserbasyon ng mga baguhang astronomer. Pinagsama ang talaang ito ni [[Patrick Moore]] bilang pandagdag sa [[Katalogong Messier]].<ref name="The Caldwell Objects"/> Habang ginagamit ng mga baguhang astronomer ang katalogong Messier bilang talaan ng mga [[malalim na bagay sa kalawakan]] na ginagamit para sa pagmamasid, napansin ni Moore na hindi nasunod ng [[Katalogong Messier#Listahan ng mga bagay ng Messier|talaang Messier]] ang layuning maipagsama sa talaan ang mga nasabing bagay at hindi naisama ang marami sa mga maliliwanag na ''deep-sky object'' sa kalangitan,<ref name="The Caldwell Objects"/> tulad na lamang ng [[Hyades (star cluster)|Hyades]], ang [[Double Cluster]] ([[NGC 869]] at [[NGC 884]]), at ang [[Galaksiyang Sculptor]] (NGC 253). == Bilang ng mga bagay batay sa uri sa Katalogong Caldwell == {| class="wikitable" |- |[[Madilim na nebula]] || style="text-align:right;"| 1 |- |[[Galaksiya]] || style="text-align:right;"| 35 |- |[[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] || style="text-align:right;"| 18 |- |[[Nebula]] || style="text-align:right;"| 9 |- |[[Kumpol ng bituin]] || style="text-align:right;"| 25 |- |Kumpol ng mga bituin at nebula || style="text-align:right;"| 6 |- |[[Planetaryong nebula]] || style="text-align:right;"| 13 |- |[[Labi ng supernoba]] || style="text-align:right;"| 2 |- |Kabuuan || style="text-align:right;"| 109 |} == Katalogong Caldwell == {{legend2|#eeeeff|[[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffe4b5|[[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#cccccc|[[Madilim na nebula]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffcccc|[[Kalat na nebula]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ccffee|[[Planetaryong nebula]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffccee|[[Labi ng supernoba]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{legend2|#ffffcc|[[Galaksiya]]|border=1px solid #aaaaaa}} {{Clear}} {| class="wikitable sortable" style="width:80%;" |- !Bilang Caldwell ![[New General Catalogue|Bilang NGC]] !Karaniwang pangalan !class="unsortable" |Larawan !Uri !Layo<br>(1000 [[sinag-taon|ly]]) ![[Konstelasyon]] ![[Maliwanag na kalakhan|Kalakhan]] |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|001}}C1 | [[NGC 188]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 188, Caldwell 1 (noao0906a).jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.8 | [[Cepheus (talampad)|Cepheus]] | 8.1 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|002}}C2 | [[NGC 40]] | ''Bow-Tie Nebula'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc40.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 3.5 | [[Cepheus (talampad)|Cepheus]] | 11 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|003}}C3 | [[NGC 4236]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC4236 JeffJohnson.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 7,000 | [[Draco (talampad)|Draco]] | 9.7 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|004}}C4 | [[NGC 7023]] | ''[[Iris Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Iris1HunterWilson.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol at Nebula]] | 1.4 | [[Cepheus (talampad)|Cepheus]] | 7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|005}}C5 | [[IC 342]] | ''[[IC 342|Hidden Galaxy]]'' <ref>{{cite web|title=Hubble’s Hidden Galaxy|url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1727a/|website=www.spacetelescope.org|access-date=3 July 2017|archive-date=20 Disyembre 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201220131824/https://www.spacetelescope.org/images/potw1727a/|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center;"| [[Image:IC342.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 10,000 | [[Camelopardalis]] | 9 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|006}}C6 | [[NGC 6543]] | ''[[Cat's Eye Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:N6543s.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 3 | [[Draco (talampad)|Draco]] | 9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|007}}C7 | [[NGC 2403]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2403 CDK Large 04.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 14,000 | [[Camelopardalis]] | 8.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|008}}C8 | [[NGC 559]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 559.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.7 | [[Cassiopeia (talampad)|Cassiopeia]] | 9.5 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|009}}C9 | [[Sh2-155]] | ''[[Cave Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Cave Nebula.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 2.8 | [[Cepheus (talampad)|Cepheus]] | 7.7 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|010}}C10 | [[NGC 663]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC663HunterWilson.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 7.2 | [[Cassiopeia (talampad)|Cassiopeia]] | 7.1 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|011}}C11 | [[NGC 7635]] | ''[[NGC 7635|Bubble Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:The Bubble Nebula - NGC 7635 - Heic1608a.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 7.1 | [[Cassiopeia (talampad)|Cassiopeia]] | 10 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|012}}C12 | [[NGC 6946]] | ''[[NGC 6946|Fireworks Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:SpiralGalaxy NGC6946.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 18,000 | [[Cepheus (talampad)|Cepheus]] | 8.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|013}}C13 | [[NGC 457]] | ''Owl Cluster, E.T. Cluster'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC457.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | - | [[Cassiopeia (talampad)|Cassiopeia]] | 6.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|014}}C14 | [[NGC 869]] & [[NGC 884]] | ''[[Double Cluster]], h & χ Persei'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC869NGC884.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 7.3 | [[Perseus (Konstelasyon)|Perseus]] | 4 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|015}}C15 | [[NGC 6826]] | ''[[Blinking Planetary]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6826HSTFull.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula|Planetaryong Nebula]] | 2.2 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 10 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|016}}C16 | [[NGC 7243]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 7243 .jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 2.5 | [[Lacerta]] | 6.4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|017}}C17 | [[NGC 147]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 0147 2MASS.jpg|60px]] | [[Dwendeng galaksiyang esperoidal]] | 2,300 | [[Cassiopeia (talampad)|Cassiopeia]] | 9.3 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|018}}C18 | [[NGC 185]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Ngc185 rgb combined.jpg|60px]] | [[Dwendeng galaksiyang esperoidal]] | 2,300 | [[Cassiopeia (talampad)|Cassiopeia]] | 9.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|019}}C19 | [[IC 5146]] | ''[[Cocoon Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Cocoon-Nebula.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.3 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7.2 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|020}}C20 | [[NGC 7000]] | ''[[North America Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Nord america.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 1.8 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|021}}C21 | [[NGC 4449]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Starburst in NGC 4449 (captured by the Hubble Space Telescope).jpg|60px]] | [[Galaksiyang hindi regular]] | 10,000 | [[Canes Venatici]] | 9.4 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|022}}C22 | [[NGC 7662]] | ''[[Blue Snowball]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc7662hst.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 3.2 | [[Andromeda (talampad)|Andromeda]] | 9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|023}}C23 | [[NGC 891]] | ''[[NGC891|Silver Sliver Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC891HunterWilson.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 31,000 | [[Andromeda (talampad)|Andromeda]] | 10 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|024}}C24 | [[NGC 1275]] | ''[[Perseus A]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 1275 Hubble.jpg|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] | 230,000 | [[Perseus (Konstelasyon)|Perseus]] | 11.6 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|025}}C25 | [[NGC 2419]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 2419.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 275 | [[Lynx (talampad)|Lynx]] | 10.4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|026}}C26 | [[NGC 4244]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC4244.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 10,000 | [[Canes Venatici]] | 10.2 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|027}}C27 | [[NGC 6888]] | ''[[Crescent Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:CrescentBicolorHunterWilson.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 4.7 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|028}}C28 | [[NGC 752]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 752.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.2 | [[Andromeda (talampad)|Andromeda]] | 5.7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|029}}C29 | [[NGC 5005]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 5005.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 69,000 | [[Canes Venatici]] | 9.8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|030}}C30 | [[NGC 7331]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 7331 zoomed.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 47,000 | [[Pegasus (talampad)|Pegasus]] | 9.5 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|031}}C31 | [[IC 405]] | ''[[IC 405|Flaming Star Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:FlamingStarHunterWilson.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 1.6 | [[Auriga (talampad)|Auriga]] | 13 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|032}}C32 | [[NGC 4631]] | ''[[NGC 4631|Whale Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC4631-stargazer-obs.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 22,000 | [[Canes Venatici]] | 9.3 |- style="background:#ffccee;" | {{hs|033}}C33 | [[Veil Nebula|NGC 6992]] | ''[[Veil Nebula#Components|East Veil Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:Eastern Veil.jpg|60px]] | [[Labi ng supernoba]] | 2.5 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7 |- style="background:#ffccee;" | {{hs|034}}C34 | [[Veil Nebula|NGC 6960]] | ''[[Veil Nebula#Components|West Veil Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:WestVeilHunterWilson.jpg|60px]] | [[Labi ng supernoba]] | 2.5 | [[Cygnus (Konstelasyon)|Cygnus]] | 7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|035}}C35 | [[NGC 4889]] | ''[[NGC 4889|Coma B]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Caldwell 35.jpg|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] | 300,000 | [[Coma Berenices]] | 11.4 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|036}}C36 | [[NGC 4559]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 4559 I FUV g2006.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 32,000 | [[Coma Berenices]] | 9.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|037}}C37 | [[NGC 6885]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6885.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.95 | [[Vulpecula]] | 6 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|038}}C38 | [[NGC 4565]] | ''[[NGC 4565|Needle Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Needle Galaxy 4565.jpeg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 32,000 | [[Coma Berenices]] | 9.6 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|039}}C39 | [[NGC 2392]] | ''Eskimo Nebula/Clown Face Nebula''<ref>Deep-Sky Companions: The Caldwell Objects, 2nd Edition, Stephen James O'Meara, 2016, p.181</ref> | style="text-align:center;"| [[File:Ngc2392.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula|Planetaryong Nebula]] | 4 | [[Gemini (talampad)|Gemini]] | 10 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|040}}C40 | [[NGC 3626]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC3626 - SDSS DR14.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 86,000 | [[Leo (talampad)|Leo]] | 10.9 |- style="background:#eeeeff;" | | {{hs|041}}C41 | [[Mel 25]] | ''[[Hyades (star cluster)|Hyades]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Hyades.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 0.151 | [[Taurus (talampad)|Taurus]] | 0.5 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|042}}C42 | [[NGC 7006]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Caldwell 42.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 135 | [[Delphinus]] | 10.6 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|043}}C43 | [[NGC 7814]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC7814HunterWilson.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 49,000 | [[Pegasus (talampad)|Pegasus]] | 10.5 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|044}}C44 | [[NGC 7479]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC7479 Goran Nilsson & The Liverpool Telescope.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 106,000 | [[Pegasus (talampad)|Pegasus]] | 11 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|045}}C45 | [[NGC 5248]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:N5248s.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 74,000 | [[Boötes]] | 10.2 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|046}}C46 | [[NGC 2261]] | ''[[Hubble's Variable Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:Ngc2261.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 2.5 | [[Monoceros (talampad)|Monoceros]] | - |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|047}}C47 | [[NGC 6934]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6934 Hubble WikiSky.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 57 | [[Delphinus]] | 8.9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|048}}C48 | [[NGC 2775]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2775.png|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 55,000 | [[Cancer (talampad)|Cancer]] | 10.3 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|049}}C49 | [[NGC 2237]] | ''[[Rosette Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Rosette Nebula NGC 2237 - C49.png|60px]] | [[Nebula]] | 4.9 | [[Monoceros (talampad)|Monoceros]] | 9.0 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|050}}C50 | [[NGC 2244]] | ''[[NGC 2244|Satellite Cluster]]'' <ref>{{Cite web|title=The Rosette Nebula In Hubble Palette.|url=https://skyandtelescope.org/online-gallery/the-rosette-nebula-in-hubble-palette/|access-date=2020-06-23|website=Sky & Telescope|language=en-US}}</ref> | style="text-align:center;"| [[File:Rosette Nebula in Monoceros.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.9 | [[Monoceros (talampad)|Monoceros]] | 4.8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|051}}C51 | [[IC 1613]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:IC1613-3.jpg|60px]] | [[Galaksiyang hindi regular]] | 2,300 | [[Cetus]] | 9.3 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|052}}C52 | [[NGC 4697]] | {{sdash|sort=z}} | style="!text-align:center;"| [[File:NGC_4697_HST_10003_R850_B475.png|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] | 76,000 | [[Virgo (talampad)|Virgo]] | 9.3 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|053}}C53 | [[NGC 3115]] | ''[[NGC 3115|Spindle Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3115 2MASS.jpg|60px]] | [[Galaksiyang lentikular]] | 22,000 | [[Sextans]] | 9.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|054}}C54 | [[NGC 2506]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2506.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 10 | [[Monoceros (talampad)|Monoceros]] | 7.6 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|055}}C55 | [[NGC 7009]] | ''[[Saturn Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc7009 hst big.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 1.4 | [[Aquarius (talampad)|Aquarius]] | 8 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|056}}C56 | [[NGC 246]] | ''[[NGC 246|Skull Nebula]]'' <ref>"The Night Sky", ''[[Astronomy Now]]'', Oct 2008.</ref> | style="text-align:center;"| [[File:NGC 246.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 1.6 | [[Cetus]] | 8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|057}}C57 | [[NGC 6822]] | ''[[Barnard's Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC6822.jpg|60px]] | [[Galaksiyang hindi regular na may bara]] | 2,300 | [[Sagittarius (talampad)|Sagittarius]] | 9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|058}}C58 | [[NGC 2360]] | ''[[NGC 2360|Caroline's Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC2360 - SDSS DR14 (panorama).jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.7 | [[Canis Major|Canis Mayor]] | 7.2 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|059}}C59 | [[NGC 3242]] | ''[[Ghost of Jupiter]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3242 "Ghost of Jupiter".png|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 1.4 | [[Hydra (talampad)|Hydra]] | 9 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|060}}C60 | [[NGC 4038]] | ''[[Antennae Galaxies]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC4038 Large 01.jpg|60px]] | [[Nakikipag-ugnayang galaksiya]] | 83,000 | [[Corvus (talampad)|Corvus]] | 10.7 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|061}}C61 | [[Antennae Galaxies|NGC 4039]] | ''[[Antennae Galaxies]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC4038 Large 01.jpg|60px]] | [[Nakikipag-ugnayang galaksiya]] | 83,000 | [[Corvus (talampad)|Corvus]] | 13 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|062}}C62 | [[NGC 247]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Wide Field Imager view of the spiral galaxy NGC 247.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 6,800 | [[Cetus]] | 8.9 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|063}}C63 | [[NGC 7293]] | ''[[Helix Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 7293.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 0.522 | [[Aquarius (talampad)|Aquarius]] | 7.3 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|064}}C64 | [[NGC 2362]] | ''[[NGC 2362|Tau Canis Majoris Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Starshine in Canis Major NGC 2362.tif|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 5.1 | [[Canis Major|Canis Mayor]] | 4.1 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|065}}C65 | [[Sculptor Galaxy|NGC 253]] | ''[[Sculptor Galaxy]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Ngc253 2mass barred spiral.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 9,800 | [[Sculptor (talampad)|Sculptor]] | 7.1 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|066}}C66 | [[NGC 5694]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 5694.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 113 | [[Hydra (talampad)|Hydra]] | 10.2 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|067}}C67 | [[NGC 1097]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC1097 - ESO - eso0438d.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 47,000 | [[Fornax]] | 9.3 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|068}}C68 | [[NGC 6729]] | ''[[NGC 6729|R CrA Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6729.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 0.424 | [[Corona Australis]] | - |- style="background:#ccffee;" | {{hs|069}}C69 | [[NGC 6302]] | ''[[NGC 6302|Bug Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6302 Hubble 2009.full.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 5.2 | [[Scorpius]] | 13 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|070}}C70 | [[NGC 300]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:View of the southern spiral NGC 300.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 3,900 | [[Sculptor (talampad)|Sculptor]] | 9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|071}}C71 | [[NGC 2477]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC2477.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.7 | [[Puppis]] | 5.8 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|072}}C72 | [[NGC 55]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:Irregular Galaxy NGC 55 (ESO 0914a).jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 4,200 | [[Sculptor (talampad)|Sculptor]] | 8 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|073}}C73 | [[NGC 1851]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:PIA07908.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 39.4 | [[Columba (talampad)|Columba]] | 7.3 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|074}}C74 | [[NGC 3132]] | ''[[Eight Burst Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3132.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 2 | [[Vela (talampad)|Vela]] | 8 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|075}}C75 | [[NGC 6124]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6124 large.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.5 | [[Scorpius]] | 5.8 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|076}}C76 | [[NGC 6231]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC6231 Chandra.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol at Nebula]] | 6 | [[Scorpius]] | 2.6 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|077}}C77 | [[NGC 5128]] | ''[[Centaurus A]]'' | style="text-align:center;"|[[Image:NGC 5128 galaxy.jpg|60px]] | [[Galaksiyang eliptikal]] o [[Galaksiyang lentikular|lentikular]] | 16,000 | [[Centaurus]] | 7 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|078}}C78 | [[NGC 6541]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6541 hst 12516 R814G555B390.png|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 22.3 | [[Corona Australis]] | 6.6 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|079}}C79 | [[NGC 3201]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 3201.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 17 | [[Vela (talampad)|Vela]] | 6.8 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|080}}C80 | [[NGC 5139]] | ''[[Omega Centauri]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Omega Centauri by ESO.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 17.3 | [[Centaurus]] | 3.7 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|081}}C81 | [[NGC 6352]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6352.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 18.6 | [[Ara (talampad)|Ara]] | 8.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|082}}C82 | [[NGC 6193]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Rgb-ngc6193.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.3 | [[Ara (talampad)|Ara]] | 5.2 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|083}}C83 | [[NGC 4945]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Spiral Galaxy NGC 4945.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral na may bara]] | 17,000 | [[Centaurus]] | 9 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|084}}C84 | [[NGC 5286]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 5286 hlsp acsggct hst acs-wfc R606 hst 13297 B336.png|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 36 | [[Centaurus]] | 7.6 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|085}}C85 | [[IC 2391]] | ''[[Omicron Velorum Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:IC 2391 in Vele.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 0.5 | [[Vela (talampad)|Vela]] | 2.5 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|086}}C86 | [[NGC 6397]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 6397 (ESO).jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 7.5 | [[Ara (talampad)|Ara]] | 5.7 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|087}}C87 | [[NGC 1261]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:Ngc 1261.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 55.5 | [[Horologium (talampad)|Horologium]] | 8.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|088}}C88 | [[NGC 5823]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 5823.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.4 | [[Circinus]] | 7.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|089}}C89 | [[NGC 6087]]<ref group="note">Ang C89 ay maling naisulat bilang [[NGC 6067]] sa orihinal, ngunit ang paglalarawan nito ay katulad lang sa [[NGC 6087]].</ref> | ''[[NGC 6087|S Normae Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6087 full.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 3.3 | [[Norma (talampad)|Norma]] | 5.4 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|090}}C90 | [[NGC 2867]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 2867HST.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 5.5 | [[Carina (talampad)|Carina]] | 10 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|091}}C91 | [[NGC 3532]] | ''Wishing Well Cluster'' | style="text-align:center;"| [[Image:Eso1439a.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.6 | [[Carina (talampad)|Carina]] | 3 |- style="background:#ffcccc;" | {{hs|092}}C92 | [[Carina Nebula|NGC 3372]] | ''[[Carina Nebula|Eta Carinae Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Carina Nebula.jpg|60px]] | [[Nebula]] | 7.5 | [[Carina (talampad)|Carina]] | 3 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|093}}C93 | [[NGC 6752]] | ''[[NGC 6752|Great Peacock Globular]]'' <ref>{{cite book |last1=Chadwick |first1=S |last2=Cooper |first2=I |title=Imaging the Southern Sky |publisher=Springer |location=New York |isbn=1461447496 |page=242}}</ref> | style="text-align:center;"| [[Image:Star cluster NGC 6752.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 13 | [[Pavo (talampad)|Pavo]] | 5.4 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|094}}C94 | [[NGC 4755]] | ''[[Jewel Box (star cluster)|Jewel Box]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:A Snapshot of the Jewel Box cluster with the ESO VLT.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.9 | [[Crux]] | 4.2 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|095}}C95 | [[NGC 6025]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6025.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 2.5 | [[Triangulum Australe]] | 5.1 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|096}}C96 | [[NGC 2516]] | ''[[NGC 2516|Southern Beehive Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 2516.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 1.3 | [[Carina (talampad)|Carina]] | 3.8 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|097}}C97 | [[NGC 3766]] | ''[[NGC 3766|Pearl Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[Image:Star cluster NGC 3766.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 5.8 | [[Centaurus]] | 5.3 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|098}}C98 | [[NGC 4609]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 4609 large.png|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 4.2 | [[Crux]] | 6.9 |- style="background:#cccccc;" | {{hs|099}}C99 | - | ''[[Coalsack Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Coalsack-ESO-B06.jpg|60px]] | [[Madilim na nebula]] | 0.61 | [[Crux]] | - |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|100}}C100 | [[IC 2944]] | ''[[Lambda Centauri Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:The Very Large Telescope Snaps a Stellar Nursery and Celebrates Fifteen Years of Operations.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 6 | [[Centaurus]] | 4.5 |- style="background:#ffffcc;" | {{hs|101}}C101 | [[NGC 6744]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Wide Field Imager view of a Milky Way look-alike NGC 6744.jpg|60px]] | [[Galaksiyang espayral]] | 34,000 | [[Pavo (talampad)|Pavo]] | 9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|102}}C102 | [[IC 2602]] | ''[[IC 2602|Theta Car Cluster]]'' | style="text-align:center;"| [[File:The Southern Pleiades (IC 2602).jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 0.492 | [[Carina (talampad)|Carina]] | 1.9 |- style="background:#eeeeff;" | {{hs|103}}C103 | [[NGC 2070]] | ''[[Tarantula Nebula]]'' | style="text-align:center;"| [[File:Tarantula Nebula TRAPPIST.jpg|60px]] | [[Bukas na kumpol ng bituin|Bukas na kumpol]] | 170 | [[Dorado (talampad)|Dorado]] | 8.2 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|104}}C104 | [[NGC 362]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:GALEX image of NGC 362.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 27.7 | [[Tucana]] | 6.6 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|105}}C105 | [[NGC 4833]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:NGC 4833 Hubble WikiSky.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 19.6 | [[Musca]] | 7.4 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|106}}C106 | [[NGC 104]] | ''[[47 Tucanae]]'' | style="text-align:center;"| [[File:New VISTA snap of star cluster 47 Tucanae.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 14.7 | [[Tucana]] | 4 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|107}}C107 | [[NGC 6101]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 6101.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 49.9 | [[Apus]] | 9.3 |- style="background:#ffe4b5;" | {{hs|108}}C108 | [[NGC 4372]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[Image:NGC 4372 in Musca.jpg|60px]] | [[Pabilog na kumpol ng bituin|Pabilog na kumpol]] | 18.9 | [[Musca]] | 7.8 |- style="background:#ccffee;" | {{hs|109}}C109 | [[NGC 3195]] | {{sdash|sort=z}} | style="text-align:center;"| [[File:Ngc3195.jpg|60px]] | [[Planetaryong Nebula]] | 5.4 | [[Chamaeleon]] | 11.6 |- class="sortbottom" !Bilang Caldwell ![[New General Catalogue|Bilang NGC]] !Karaniwang pangalan !class="unsortable" |Larawan !Uri ng bagay !Layo ng bagay (sa isang libong [[sinag-taon]]) ![[Konstelasyon]] ![[Maliwanag na kalakhan]] |} {{Reflist|group=note}} == Mga sanggunian == {{reflist|refs= <ref name="The Caldwell Objects">{{cite book |last=O'Meara |first=Stephen James |title=The Caldwell Objects |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-521-82796-6}}</ref> }} == Mga kawing panlabas == * [http://messier.seds.org/xtra/similar/caldwell.html The Caldwell Catalogue sa SEDS] * [http://www.astroleague.org/al/obsclubs/caldwell/cldwl.html The Caldwell Club] * [https://web.archive.org/web/20061114001944/http://www.ngc891.com/modules.php?op=modload&name=Stars&file=Talampad&catalogue=Caldwell Caldwell Star Charts, Images and more] * [http://www.12dstring.me.uk/caldwellcatalogue.htm Searchable Caldwell Catalogue list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517162944/http://www.12dstring.me.uk/caldwellcatalogue.htm |date=2011-05-17 }} * [http://www.space-and-telescope.com/CaldwellObjects.aspx Clickable Caldwell Object table] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402094731/http://www.space-and-telescope.com/CaldwellObjects.aspx |date=2016-04-02 }} {{Usbong}} tkhiq3q4xdd2x0sons0yiu4c59l7tfy 15 280863 2216223 2215733 2026-07-16T07:52:45Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2216223 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | | [[Junrey Balawing]] | | | | | [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[musiko]] | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]] | [[Jose Romeo Lazo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]] | [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | | [[Mark Javier]] | [[archer]] | | | | [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:MisaghBahadoranGlobal.jpg|center|128px]] | [[Misagh Bahadoran]] | [[dentist]]<br/>[[futsal player]]<br/>[[modelo]]<br/>[[futbolista]] | | | | [[:en:Misagh_Bahadoran|Misagh Bahadoran]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | [[Talaksan:Bienvenido Marañón CER 3-0 DAV post-match interview May 23, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bienvenido Marañón Morejón]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:Bienvenido_Mara%C3%B1%C3%B3n|Bienvenido Mara%C3%B1%C3%B3n]] |- | [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ingreso]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | | [[Rex Andrew Clement Alarcon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]] | [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | [[Talaksan:The Declaration of St. Dominic Parish as Minor Basilica! 1-58 screenshot.jpg|center|128px]] | [[Gerard Francisco Timoner III]] | [[paring Katoliko]]<br/>[[friar]]<br/>[[teologo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Master General of Order of Friars Preachers]] | [[:en:Gerard_Francisco_Timoner_III|Gerard Francisco Timoner III]] |- | [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Beabadoobe]] | [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref> | | | | [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} 7tzf37u3bvo2izmivghzicpc3l5omdy 15 281597 2216204 2216151 2026-07-15T21:19:41Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2216204 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occupation. ?occupation wdt:P279* wd:Q864503. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . } GROUP BY ?item ?linkcount ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 200 |columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18 |section= |min_section= |sort= |links=red_only |thumb=128 |autolist=fallback |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! number ! item ! Article ! petsa ng kapanangakan ! petsa ng kamatayan ! field of work ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q144535|Q144535]] | [[Herbert Spencer]] | data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28 | data-sort-value="1903" | 1903-12-08 | [[botanika]] | [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q11826|Q11826]] | [[Al-Biruni]] | data-sort-value="973" | 973-09-04 | data-sort-value="1048" | 1048-12-09 | [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]] | [[Talaksan:Al-Biruni.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q131117|Q131117]] | [[Maria Montessori]] | data-sort-value="1870" | 1870-08-31 | data-sort-value="1952" | 1952-05-06 | [[pedagohiya]] | [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q185007|Q185007]] | [[Rita Levi-Montalcini]] | data-sort-value="1909" | 1909-04-22 | data-sort-value="2012" | 2012-12-30 | [[neurobiology]] | [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q7487|Q7487]] | [[Dorothy Hodgkin]] | data-sort-value="1910" | 1910-05-12 | data-sort-value="1994" | 1994-07-29 | [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]] | [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q160362|Q160362]] | [[Theophrastus]] | data-sort-value="-371" | -371 | data-sort-value="-287" | -287 | [[botanika]] | [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q78496|Q78496]] | [[Konrad Lorenz]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-07 | data-sort-value="1989" | 1989-02-27 | [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]] | [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q102034|Q102034]] | [[Ronald Ross]] | data-sort-value="1857" | 1857-05-13 | data-sort-value="1932" | 1932-09-16 | [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]] | [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q60059|Q60059]] | [[Albertus Magnus]] | data-sort-value="1200" | 1200 | data-sort-value="1280" | 1280-11-15 | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q199654|Q199654]] | [[Barbara McClintock]] | data-sort-value="1902" | 1902-06-16 | data-sort-value="1992" | 1992-09-02 | [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q462843|Q462843]] | [[Tu Youyou]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-30 | | [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]] | [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q25820|Q25820]] | [[Thomas Young]] | data-sort-value="1773" | 1773-06-13 | data-sort-value="1829" | 1829-05-10 | [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]] | [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q229264|Q229264]] | [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] | data-sort-value="1707" | 1707-09-07 | data-sort-value="1788" | 1788-04-15 | [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]] | [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q173441|Q173441]] | [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]] | data-sort-value="1110" | 1110 | data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165 | [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]] | [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q70554|Q70554]] | [[Hermann Emil Fischer]] | data-sort-value="1852" | 1852-10-09 | data-sort-value="1919" | 1919-07-15 | [[kimika]] | [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q213195|Q213195]] | [[B. F. Skinner]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-20 | data-sort-value="1990" | 1990-08-18 | [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]] | [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7426|Q7426]] | [[Ada Yonath]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-22 | | [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]] | [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q204733|Q204733]] | [[Gerty Cori]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-15 | data-sort-value="1957" | 1957-10-26 | [[biyokimika]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q151564|Q151564]] | [[Frederick Sanger]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-13 | data-sort-value="2013" | 2013-11-19 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q35703|Q35703]] | [[Gertrude B. Elion]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-23 | data-sort-value="1999" | 1999-02-21 | [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q84405|Q84405]] | [[Karl Landsteiner]] | data-sort-value="1868" | 1868-06-14 | data-sort-value="1943" | 1943-06-26 | [[kimika]] | [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q214565|Q214565]] | [[Beatrix Potter]] | data-sort-value="1866" | 1866-07-28 | data-sort-value="1943" | 1943-12-22 | | [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q107402|Q107402]] | [[Rosalyn Sussman Yalow]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-19 | data-sort-value="2011" | 2011-05-30 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q185777|Q185777]] | [[Alexis Carrel]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-28 | data-sort-value="1944" | 1944-11-05 | [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]] | [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q318750|Q318750]] | [[Stephen Hillenburg]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-21 | data-sort-value="2018" | 2018-11-26 | [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]] | [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q60024|Q60024]] | [[Hermann von Helmholtz]] | data-sort-value="1821" | 1821-08-31 | data-sort-value="1894" | 1894-09-08 | [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]] | [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q103844|Q103844]] | [[Françoise Barré-Sinoussi]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-30 | | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q180468|Q180468]] | [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-16 | data-sort-value="1986" | 1986-10-22 | [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q154824|Q154824]] | [[Norman Borlaug]] | data-sort-value="1914" | 1914-03-25 | data-sort-value="2009" | 2009-09-12 | [[agronomiya]] | [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q200136|Q200136]] | [[Linda B. Buck]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-29 | | [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]] | [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q43917|Q43917]] | [[Eduard Buchner]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-20 | data-sort-value="1917" | 1917-08-13 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q150630|Q150630]] | [[Camillo Golgi]] | data-sort-value="1843" | 1843-07-07 | data-sort-value="1926" | 1926-01-21 | [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]] | [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q17280087|Q17280087]] | [[Emmanuelle Charpentier]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-11 | | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q80905|Q80905]] | [[Donald Arthur Glaser]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-21 | data-sort-value="2013" | 2013-02-28 | [[pisika]] | [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q102804|Q102804]] | [[Henri Moissan]] | data-sort-value="1852" | 1852-09-28 | data-sort-value="1907" | 1907-02-20 | [[kimika]] | [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q177681|Q177681]] | [[Thomas Hunt Morgan]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-25 | data-sort-value="1945" | 1945-12-04 | [[henetika]] | [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q26322|Q26322]] | [[Carol Greider]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-15 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q26321|Q26321]] | [[Elizabeth Blackburn]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-26 | | [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q153159|Q153159]] | [[Elias Lönnrot]] | data-sort-value="1802" | 1802-04-09 | data-sort-value="1884" | 1884-03-19 | [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]] | [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q180350|Q180350]] | [[Frederick Banting]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-14 | data-sort-value="1941" | 1941-02-21 | [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]] | [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q234224|Q234224]] | [[Dian Fossey]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-16 | data-sort-value="1985" | 1985-12-26 | [[etolohiya]] | [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q14279|Q14279]] | [[Giovanni Domenico Cassini]] | data-sort-value="1625" | 1625-06-08 | data-sort-value="1712" | 1712-09-14 | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q4273363|Q4273363]] | [[Frances Arnold]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-25 | | [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]] | [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q15118973|Q15118973]] | [[Aziz Sancar]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | | [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]] | [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q107462|Q107462]] | [[Har Gobind Khorana]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-09 | data-sort-value="2011" | 2011-11-09 | [[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q189488|Q189488]] | [[Willem Einthoven]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-21 | data-sort-value="1927" | 1927-09-29 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q231402|Q231402]] | [[Jacques Monod]] | data-sort-value="1910" | 1910-02-09 | data-sort-value="1976" | 1976-05-31 | [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]] | [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q60061|Q60061]] | [[Venkatraman Ramakrishnan]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q16196017|Q16196017]] | [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-03 | | [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]] | [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q189006|Q189006]] | [[Charles Louis Alphonse Laveran]] | data-sort-value="1845" | 1845-06-18 | data-sort-value="1922" | 1922-05-18 | [[malarya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q104913|Q104913]] | [[Robert Edwards]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-27 | data-sort-value="2013" | 2013-04-10 | [[reproductive medicine]] | [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q8056214|Q8056214]] | [[Yoshinori Ohsumi]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-09 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]] | [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q191026|Q191026]] | [[Francis Galton]] | data-sort-value="1822" | 1822-02-16 | data-sort-value="1911" | 1911-01-17 | [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]] | [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q214851|Q214851]] | [[Charles Richet]] | data-sort-value="1850" | 1850-08-26 | data-sort-value="1935" | 1935-12-04 | [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]] | [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q6796222|Q6796222]] | [[May-Britt Moser]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-04 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]] | [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q232308|Q232308]] | [[Selman Abraham Waksman]] | data-sort-value="1888" | 1888-07-22 | data-sort-value="1973" | 1973-08-16 | [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q234463|Q234463]] | [[Sydney Brenner]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-13 | data-sort-value="2019" | 2019-04-05 | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q189564|Q189564]] | [[Pierre Teilhard de Chardin]] | data-sort-value="1881" | 1881-05-01 | data-sort-value="1955" | 1955-04-10 | [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]] | [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q106399|Q106399]] | [[John Howard Northrop]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-05 | data-sort-value="1987" | 1987-05-27 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q5327|Q5327]] | [[Adolf Butenandt]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-24 | data-sort-value="1995" | 1995-01-18 | [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q88608397|Q88608397]] | [[Katalin Karikó]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-17 | | [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q12973|Q12973]] | [[Leopold III of Belgium]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-03 | data-sort-value="1983" | 1983-09-25 | | [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q76727|Q76727]] | [[Ernst Jünger]] | data-sort-value="1895" | 1895-03-29 | data-sort-value="1998" | 1998-02-17 | [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]] | [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q55008046|Q55008046]] | [[Albert I of Belgium]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-08 | data-sort-value="1934" | 1934-02-17 | | [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q296047|Q296047]] | [[Sam Harris]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-09 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]] | [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q316371|Q316371]] | [[Vladimir Vernadsky]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-28 | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]] | [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q125057|Q125057]] | [[Richard Francis Burton]] | data-sort-value="1821" | 1821-03-19 | data-sort-value="1890" | 1890-10-20 | | [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q211029|Q211029]] | [[Edward O. Wilson]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | data-sort-value="2021" | 2021-12-26 | [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]] | [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q92894|Q92894]] | [[Geoffrey Hinton]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-06 | | [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q154782|Q154782]] | [[Adelbert von Chamisso]] | data-sort-value="1781" | 1781-01-30 | data-sort-value="1838" | 1838-08-21 | [[botanika]]<br/>[[soolohiya]] | [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q213504|Q213504]] | [[Charles Scott Sherrington]] | data-sort-value="1857" | 1857-11-27 | data-sort-value="1952" | 1952-03-04 | [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]] | [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q75847|Q75847]] | [[Harald zur Hausen]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-11 | data-sort-value="2023" | 2023-05-29 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q57192|Q57192]] | [[Gerhard Domagk]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-30 | data-sort-value="1964" | 1964-04-24 | [[patolohiya]] | [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q211787|Q211787]] | [[Jules Bordet]] | data-sort-value="1870" | 1870-06-13 | data-sort-value="1961" | 1961-04-06 | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]] | [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q233965|Q233965]] | [[Charles Nicolle]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-21 | data-sort-value="1936" | 1936-02-28 | [[bakteryolohiya]] | [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q170342|Q170342]] | [[Svante Pääbo]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-20 | | [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]] | [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q49347|Q49347]] | [[Melvin Calvin]] | data-sort-value="1911" | 1911-04-08 | data-sort-value="1997" | 1997-01-08 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q77174|Q77174]] | [[Christiane Nüsslein-Volhard]] | data-sort-value="1942" | 1942-10-20 | | [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]] | [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q115490|Q115490]] | [[Tadeusz Reichstein]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-08 | data-sort-value="1996" | 1996-08-01 | | [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q58575|Q58575]] | [[Friedrich Wöhler]] | data-sort-value="1800" | 1800-07-31 | data-sort-value="1882" | 1882-09-23 | [[kimika]] | [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q157224|Q157224]] | [[Kary Mullis]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-28 | data-sort-value="2019" | 2019-08-07 | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]] | [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q157056|Q157056]] | [[Samuel Hahnemann]] | data-sort-value="1755" | 1755-04-10 | data-sort-value="1843" | 1843-07-02 | [[homeopatiya]] | [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q78478|Q78478]] | [[Robert Bárány]] | data-sort-value="1876" | 1876-04-22 | data-sort-value="1936" | 1936-04-08 | [[otolaryngology]] | [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q155764|Q155764]] | [[Robert Brown]] | data-sort-value="1773" | 1773-12-21 | data-sort-value="1858" | 1858-06-10 | [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]] | [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q102379|Q102379]] | [[Paul Berg]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-30 | data-sort-value="2023" | 2023-02-15 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q170676|Q170676]] | [[Roger D. Kornberg]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-24 | | [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q57191|Q57191]] | [[Hans Krebs]] | data-sort-value="1900" | 1900-08-25 | data-sort-value="1981" | 1981-11-22 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q205772|Q205772]] | [[Jared Diamond]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-10 | | [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]] | [[Talaksan:Jared diamond.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q218311|Q218311]] | [[François Jacob]] | data-sort-value="1920" | 1920-06-17 | data-sort-value="2013" | 2013-04-20 | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q234590|Q234590]] | [[Christian de Duve]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-02 | data-sort-value="2013" | 2013-05-04 | [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q189803|Q189803]] | [[Arthur Harden]] | data-sort-value="1865" | 1865-10-12 | data-sort-value="1940" | 1940-06-17 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q7442|Q7442]] | [[Carolyn Bertozzi]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-10 | | [[kimika]]<br/>[[glycobiology]] | [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q76600|Q76600]] | [[Manfred Eigen]] | data-sort-value="1927" | 1927-05-09 | data-sort-value="2019" | 2019-02-06 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q105830|Q105830]] | [[Baruch Samuel Blumberg]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-28 | data-sort-value="2011" | 2011-04-05 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q104607|Q104607]] | [[Andrew Huxley]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-22 | data-sort-value="2012" | 2012-05-30 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q155375|Q155375]] | [[Archibald Hill]] | data-sort-value="1886" | 1886-09-26 | data-sort-value="1977" | 1977-06-03 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q232024|Q232024]] | [[John James Rickard Macleod]] | data-sort-value="1876" | 1876-09-06 | data-sort-value="1935" | 1935-03-16 | [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q59478|Q59478]] | [[George Gamow]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-04 | data-sort-value="1968" | 1968-08-19 | [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]] | [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q73093|Q73093]] | [[Paul Karrer]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-21 | data-sort-value="1971" | 1971-06-18 | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q137106|Q137106]] | [[Howard Florey]] | data-sort-value="1898" | 1898-09-24 | data-sort-value="1968" | 1968-02-21 | | [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q157239|Q157239]] | [[Artturi Ilmari Virtanen]] | data-sort-value="1895" | 1895-01-15 | data-sort-value="1973" | 1973-11-11 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q158749|Q158749]] | [[Albert François Lebrun]] | data-sort-value="1871" | 1871-08-29 | data-sort-value="1950" | 1950-03-06 | [[politika]] | [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q202136|Q202136]] | [[Barry Marshall]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-30 | | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q188668|Q188668]] | [[Thom Yorke]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-07 | | | [[Talaksan:AllPointsEastAug2022 (327 of 385) (52327062411) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q155914|Q155914]] | [[Peter Simon Pallas]] | data-sort-value="1741" | 1741-09-22 | data-sort-value="1811" | 1811-09-08 | [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]] | [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q234949|Q234949]] | [[David Baltimore]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-07 | data-sort-value="2025" | 2025-09-06 | [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]] | [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q151593|Q151593]] | [[Olivier Messiaen]] | data-sort-value="1908" | 1908-12-10 | data-sort-value="1992" | 1992-04-27 | | [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q180619|Q180619]] | [[Stephen Jay Gould]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-10 | data-sort-value="2002" | 2002-05-20 | [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]] | [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q115478|Q115478]] | [[Emil Theodor Kocher]] | data-sort-value="1841" | 1841-08-25 | data-sort-value="1917" | 1917-07-27 | [[Pag-oopera|pagtistis]] | [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q52878|Q52878]] | [[Gustaf VI Adolf of Sweden]] | data-sort-value="1882" | 1882-11-11 | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]] | [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q190626|Q190626]] | [[Aaron Klug]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-11 | data-sort-value="2018" | 2018-11-20 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q216723|Q216723]] | [[Ronald Fisher]] | data-sort-value="1890" | 1890-02-17 | data-sort-value="1962" | 1962-07-29 | [[estadistika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q122972|Q122972]] | [[Louis Agassiz]] | data-sort-value="1807" | 1807-05-28 | data-sort-value="1873" | 1873-12-14 | [[botanika]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[Glasyolohiya]]<br/>[[Iktiyolohiya]]<br/>[[biyolohiya]] | [[Talaksan:Louis Agassiz H6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q152187|Q152187]] | [[August Krogh]] | data-sort-value="1874" | 1874-11-15 | data-sort-value="1949" | 1949-09-13 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:August Krogh Bain 32006.jpg|center|128px]] |} ---- &sum; 114 items. {{Wikidata list end}} 1uwaz414l8orrp3oa1q6w5ml6y4bvx9 0 287559 2216207 1694289 2026-07-16T00:13:44Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon na may sanggunian 2216207 wikitext text/x-wiki Ang '''King Kong''' ay isang higanteng [[pelikula]] na [[halimaw]], na kahawig ng napakalaking [[unggoy]], na lumitaw sa iba't ibang media mula pa noong [[1933]]. Ang karakter ay unang lumitaw sa 1933 na pelikula na King Kong mula sa [[RKO Pictures]], na natanggap ang unibersal na pagbubunyi sa kanyang unang release at muling paglabas. Isa sa pinakakilalang bersiyon ng kuwentong ito ay ang muling pagsasapelikula nito ni Peter Jackson noong 2005<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0360717/ |access-date=2026-07-16 |website=www.imdb.com}}</ref>. {{stub}} [[kategorya:Pelikula]] 0t20z38e7edbhhro8b2zhk6f3hesb0f 0 290469 2216199 1719609 2026-07-15T18:24:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216199 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Munisipalidad ng Tranemo | native_name = Tranemo kommun<!-- If different from name --> | native_name_lang = sv<!-- ISO 639-2 code, e.g. "sv" for Swedish. --> | settlement_type = [[Mga munisipalidad ng Suwesya|Munisipalidad]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Tranemo vapen.svg | shield_alt = | image_map = Tranemo Municipality in Västra Götaland County.png | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = <!-- Sweden --> | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] | subdivision_name = Suwesya | subdivision_type1 = [[Mga lalawigan ng Suwesya|Lalawigan]] | subdivision_name1 = [[Lalawigan ng Västra Götaland]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | seat_type = [[Punong pangasiwaan|Luklukan]]] | seat = [[Tranemo]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = {{Area Swedish municipality|TXT=ref}} | area_total_km2 = {{Area Swedish municipality|type=total|municipality=Tranemo Municipality}} | area_land_km2 = {{Area Swedish municipality|type=land|municipality=Tranemo Municipality}} | area_water_km2 = {{Area Swedish municipality|type=water|municipality=Tranemo Municipality}} | area_water_percent = | area_note = Lawak mula noong {{Area Swedish municipality|TXT=date}}. | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = {{Population Swedish municipality|TXT=ref}} | population_total = {{Population Swedish municipality|municipality=Tranemo Municipality}} | population_as_of = {{Population Swedish municipality|TXT=date}} | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone1 = [[Oras Gitnang Europa|OGE]] | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = [[Oras Tag-araw Gitnang Europa|OTGE]] | utc_offset1_DST = +2 | blank_name_sec1 = [[Mga sinaunang lalawigan ng Suwesya|Lalawigan (sinauna)]] | blank_info_sec1 = [[Västergötland]] | blank1_name_sec1 = [[Kommunkod|Hudyat pambayan]] | blank1_info_sec1 = 1487 | postal_code_type = [[Mga hudyat pangkoreo sa Suwesya|Hudyat pangkoreo]] | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = [[ISO 3166-2:SE|SE<!--??-->]] | website = [http://www.tranemo.se www.tranemo.se]<!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = }} Ang '''Munisipalidad ng Tranemo''' (''Tranemo kommun'') ay isang [[mga munisipalidad ng Suwesya|munisipalidad]] sa [[Lalawigan ng Västra Götaland]] sa kanluraning bahagi ng [[Suwesya]]. Ang luklukan nito ay nasa [[Tranemo]]. Binubuo ito ng sinaunang mga labindalawang lipong pambayan (mula noong 1863). Binuo ng pagbabagong pambayan ng 1952 ang apat na higit na malalaking kalipunan. Ang susunod na pagbabago ay inilunsad sa dalawang hakbang na naganap noong 1967 at 1974 kung kailan nabuo ang kasalukuyang katayuan nito. Ang pangalan ng munisipalidad ay hinango sa ibong ''Trana'', na may pakahulugang [[tipol (ibon)|tipol]]. Isinasalarawan sa [[eskudo de armas]] ng munisipalidad, na ipinagkaloob noong 1975, ang isang tipol na may [[paghihip ng kristal|pang-ihip ng kristal]]. Ang panghihihip ng kristal ay isang sinaunang kalalang sa munisipalidad, kung saan una itong naitatag noong 1741. ==Pamayanan== Mga [[Mga pook lunsurin sa Suwesya|pamayanan]] sa Munisipalidad ng Tranemo na may bilang ng santauhan mula 2004 hanggang 2006: *[[Tranemo]] 3,205 *[[Limmared]] 1,445 *[[Länghem]] 1,178 *[[Dalstorp]] 824 *[[Grimsås]] 779 *[[Ambjörnarp]] 310 *[[Ljungsarp]] 274 *[[Uddebo]] 263 *[[Sjötofta]] 239 *[[Nittorp]] 211 ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing panlabas== *[http://www.tranemo.se Munisipalidad ng Tranemo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422055245/http://www.tranemo.se/ |date=2021-04-22 }} - Tungkulaning pook-sapot {{Lalawigan ng Västra Götaland}} {{Mga pamayanan sa Bayan ng Tranemo}} {{coord|57|29|N|13|21|E|region:SE_type:adm2nd|display=title}} {{DEFAULTSORT:Tranemo}} [[Kategorya:Mga bayan ng Lalawigan ng Västra Götaland]] [[Kategorya:Mga bayan ng Suwesya]] [[Kategorya:Timog Älvsborg]] m11o3zzdq7qr791rrp2j8r36lfb5bbz 0 290471 2216198 1719605 2026-07-15T18:03:39Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216198 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = Munisipalidad ng Tjörn | native_name = Tjörns kommun<!-- If different from name --> | native_name_lang = sv<!-- ISO 639-2 code, e.g. "sv" for Swedish. --> | settlement_type = [[Mga munisipalidad ng Suwesya|Munisipalidad]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Tjörn vapen.svg | shield_alt = | image_map = Tjörn Municipality in Västra Götaland County.png | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = <!-- Sweden --> | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] | subdivision_name = Suwesya | subdivision_type1 = [[Mga lalawigan ng Suwesya|Lalawigan]] | subdivision_name1 = [[Lalawigan ng Västra Götaland]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | seat_type = [[Punong pangasiwaan|Luklukan]] | seat = [[Skärhamn]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = {{Area Swedish municipality|TXT=ref}} | area_total_km2 = {{Area Swedish municipality|type=total|municipality=Tjörn Municipality}} | area_land_km2 = {{Area Swedish municipality|type=land|municipality=Tjörn Municipality}} | area_water_km2 = {{Area Swedish municipality|type=water|municipality=Tjörn Municipality}} | area_water_percent = | area_note = Lawak mula noong {{Area Swedish municipality|TXT=date}}. | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = {{Population Swedish municipality|TXT=ref}} | population_total = {{Population Swedish municipality|municipality=Tjörn Municipality}} | population_as_of = {{Population Swedish municipality|TXT=date}} | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone1 = [[Oras Gitnang Europa|OGE]] | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = [[Oras Tag-araw Gitnang Europa|OTGE]] | utc_offset1_DST = +2 | blank_name_sec1 = [[Mga sinaunang lalawigan ng Suwesya|Lalawigan (sinauna)]] | blank_info_sec1 = [[Bohuslän]] | blank1_name_sec1 = [[Kommunkod|Hudyat pambayan]] | blank1_info_sec1 = 1487 | postal_code_type = [[Mga hudyat pangkoreo sa Suwesya|Hudyat pangkoreo]] | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = [[ISO 3166-2:SE|SE<!--??-->]] | website = [http://www.tjorn.se www.tjorn.se]<!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = }} Ang '''Munisipalidad ng Tjörn''' (''Tjörns kommun'') ay isang [[mga munisipalidad ng Suwesya|munisipalidad]] na sumasakop sa pulo ng [[Tjörn]] sa [[Lalawigan ng Västra Götaland]] sa kanluraning bahagi ng [[Suwesya]]. Ang luklukan nito ay nasa [[Skärhamn]]. Ang Tjörn ay ang ika-anim sa pinakamalaking pulo sa Suwesya. Ito ay matatagpuan sa sinaunang lalawigan ng [[Bohuslän]]. Ang dating kalipunan ng mga kabayanan sa pulo at mga karatig pulo nito ay pinagsama upang mabuo ang Munisipalidad ng Tjörn noong 1952. Sa loob ng mga dantaon, ang pangunahing hanapabuhay sa munisipalidad ay ang [[pangingisda]] at paggawa ng mga lunday. Ang mga pinakamalaking maypagawa na matatagpuan dito ay ang maypagawa sa pag-angkat TransAtlantic (dating kilala bilang B&N) at ang mga [[dahikan]] ng Djupviks varv at Rönnängs varv. ==Taladutaan== Dumurugtong ang Tjörn sa silangan sa pangunahing bahagi ng Suwesya sa pamamagitan ng [[Tulay ng Tjörn]] sa may munisipalidad ng [[Stenungsund]], at sa hilaga naman sa pulo ng [[Orust]] sa pamamagitan ng [[Tulay ng Skåpesund]]. Ang Skärhamn ay ang punungbayan nito. Karamihan ay mga pamayanang nabubuhay sa pangingisda, tulad ng [[Rönnäng]], [[Klädesholmen]] at [[Kyrkesund]]. Ang pulo ng [[Mjörn]] sa hilagang-silangang bahagi ng Tjörn ay may mga malalaking pampang-kabibe. ==Pamayanan== *[[Bleket]] *[[Dyrön]] *[[Klädesholmen]] *[[Kyrkesund]] *[[Kållekärr]] *[[Myggenäs]] *[[Rönnäng]] *[[Skärhamn]] *[[Åstol]] ==Turismo== [[Image:Boats at Kyrkesund, Tjörn, Sweden.jpg|thumb|Mga lunday sa Kyrkesund, Tjörn]] Lumulobo ang santauhan tuwing tag-araw mula 10,000 hanggang sa pagitan ng 20,000 at 30,000 dahil sa pagdating ng mga nagliliwaliw upang [[paglalayag|maglayag]] at [[paglalangoy pantao|lumangoy]]. Maraming panauhing [[daungan]] ang Skärhamn na maaaring panuluyan ng mga naglalayag na naglalakbay sa kanlurang bayabayin ng Suwesya. Dito rin matatagpuan ang [[Museo ng Pangulay-tubig ng Nordiko]] (''Akvarellmuseet''). ==Karagdagang kaalaman== *[[Sandaang Tjörn]] ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing panlabas== *[http://www.tjorn.se/ Tungkulaning pook-sapot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210523174250/http://www.tjorn.se/ |date=2021-05-23 }} {{Lalawigan ng Västra Götaland}} {{Mga pamayanan sa Bayan ng Tjörn}} {{coord|58|00|N|11|33|E|region:SE_type:adm2nd|display=title}} {{DEFAULTSORT:Tjorn}} [[Kategorya:Mga bayan ng Lalawigan ng Västra Götaland]] [[Kategorya:Mga bayan ng Suwesya]] [[Kategorya:Daklunsurin ng Gotemburgo]] [[Kategorya:Gotemburgo at Bohus]] a28x0hk7lb7ikcuf2znsc2fny9go5ha 0 293517 2216206 2204672 2026-07-16T00:02:59Z Aubreyjanev 159817 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2216206 wikitext text/x-wiki {{Infobox Military Conflict |conflict=Pagsalakay sa Cabanatuan |image=[[File:POWs celebrate.jpg|300px|alt=A couple hundred men are all facing the camera, smiling and cheering. Many have their hands raised. The men are wearing uniforms, t-shirts, and shorts. Huts and trees can be seen in the background.]] |caption=Mga dating bilanggo ng kampo sa Cabanatuan na nagdiriwang noong Enero&nbsp;30, 1945 |partof=[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], [[Digmaang Pasipiko]] |date=Enero&nbsp;30, 1945 |place=[[Lungsod ng Cabanatuan]], [[Nueva Ecija]], Pilipinas |result=Tagumpay ng [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Mga Alyado]] * Paglaya ng 552 mga Kaalyado na bilanggo ng digmaan (POW)|combatant1={{flag|Estados Unidos|1912}} * {{flagcountry|Philippines}}|combatant2={{flagcountry|Empire of Japan}}|commander1={{flagdeco|United States|1912}} [[Henry Mucci]]<br />{{flagicon|United States|1912}} [[Arthur D. Simons]]<br />{{flagicon|Philippines}} [[Juan Pajota]]<br />{{flagicon|Philippines}} [[:en:Eduardo Joson|Eduardo Joson]]|commander2={{flagdeco|Empire of Japan}} [[Tomoyuki Yamashita]] |strength1=133&nbsp;mga Amerikanong sundalo ng [[:en:6th Ranger Battalion (United States)|6th Ranger Battalion]] at [[:en:Alamo Scouts|Alamo Scouts]]<br />250–280&nbsp;Pilipinong gerilya|strength2=est. 220&nbsp;Tanod na Hapon at mga sundalo<br />est. 1,000&nbsp;Mga Hapon na malapit sa kampo<br />est.5,000~8,000&nbsp;mga Hapon na nasa Cabanatuan|casualties1={{flagdeco|United States|1912}} '''Amerikanong sundalo'''<br />2&nbsp;patay<br />4&nbsp;nasugatan<br />2&nbsp;namatay na bilanggo <br />{{flagicon|Philippines}} '''Pilipinong Gerilya'''<br />9&nbsp;nasugatan sa labanan|casualties2={{flagdeco|Empire of Japan}} '''Imperyo ng Hapon:'''<br />530–1,000+&nbsp;namatay<br>4 tangke na nasira}} Ang '''Pagsalakay sa Cabanatuan''' ([[Wikang Ingles|Ingles]] : ''Raid at Cabanatuan''), na kilala rin bilang '''Ang Dakilang Pagsalakay''' ( [[Wikang Ingles|Ingles]] : {{Lang|en|The Great Raid}} ), ay isang operasyon sa pagsagip ng mga [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|alyadong]] bilanggo ng digmaan o POW (''Prisoners of War'') at sibilyan mula sa isang kampong hawak ng mga Hapones malapit sa [[Cabanatuan|Lungsod ng Cabanatuan]], sa [[Pilipinas]] . Noong Enero 30, 1945, sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Ikalawang Digmaang Pangdaigdig]], ang United States Army Rangers, Alamo Scout at mga gerilya ng Pilipinas ay nagpalaya sa mahigit 500 mga preso mula sa kampo ng POW . Matapos ang pagsuko ng libu-libong mga tropang Amerikano sa [[Labanan sa Bataan]], marami ang ipinadala sa kampo ng bilangguan ng Cabanatuan pagkatapos [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan|magmartsa mula sa Bataan]]. Inilipat ng mga Hapones ang karamihan sa mga bilanggo sa iba pang mga lugar, naiwan lamang sa 500 Amerikano at iba pang magkakatulad na POW at sibilyan sa bilangguan. Naharap sa mabagsik na mga kondisyon kabilang ang sakit, [[pagpapahirap]], at [[malnutrisyon]], natakot ang mga bilanggo na papatayin sila ng kanilang mga taga-bihag bago ang pagdating ni Heneral [[Douglas MacArthur]] at ng kanyang mga puwersang Amerikano na bumalik sa [[Luzon]] . Sa huling bahagi ng Enero 1945, isang plano ang binuo ng mga pinuno ng [[:en:Sixth United States Army|Sixth Army]] at gerilya ng Pilipinas upang magpadala ng isang maliit na puwersa upang iligtas ang mga bilanggo. Ang isang pangkat ng higit sa 100 Rangers at Scout at 200 gerilya ay naglakbay ng 30 milya (48 kilometro) patago sa mga Hapon upang makarating sa kampo. Sa isang pag-atake sa gabi, sa ilalim ng takip ng kadiliman at sa panlilinlang ng [[:en:Northrop P-61 Black Widow|P-61 Black Widow]] na pang-gabing pandigma nagulat ang grupo ng mga Hapon na pwersa sa loob at paligid ng kampo. Daan-daang mga tropa ng Hapon ang napatay sa 30-minuto na koordinatong pag-atake; ang mga Amerikano ay dumanas ng kaunting nasugatan. Ang mga Ranger, Scout, at gerilya ay itinakas ang mga POW pabalik sa mga linya ng Amerikano. Ang pagsagip ay nagpahintulot sa mga bilanggo na sabihin at isiwalat ang tungkol sa [[Martsa ng Kamatayan sa Bataan|nakamamatay na mahabang lakarin]] at mga kabangisan sa kampo ng bilangguan, na nagdulot ng isang mabilis na pagpapasiya para sa giyera laban sa bansang Hapon. Ang mga tagapagligtas ay ginawaran ng mga papuri ni MacArthur, at kinilala rin ni Pangulong [[Franklin D. Roosevelt]] . Ang isang alaala ngayon ay nakaupo sa lugar ng dating kampo, at ang mga kaganapan ng pagsalakay ay nailarawan sa ilang mga pelikula. == Background == Matapos ang [[Pag-atake sa Pearl Harbor|pag-atake sa Pearl Harbour]] sa Estados Unidos noong Disyembre 7, 1941 ng mga puwersa ng Hapon, pumasok ito sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig upang sumali sa mga [[Mga Alyado ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig|Alyadong pwersa]] sa kanilang pakikipaglaban sa mga [[Kapangyarihang Aksis|Kapangyarihang Axis]] . Ang mga puwersang Amerikano na pinamumunuan ni Heneral [[Douglas MacArthur]], na inilagay sa Pilipinas bilang isang hadlang laban sa isang pagsalakay ng mga Hapones sa mga isla, ay [[Labanan sa Pilipinas (1941-1942)|naatake ng mga Hapon]] ilang oras pagkatapos ng Pearl Harbour. Noong Marso 12, 1942, si Heneral MacArthur at ilang piling opisyal, sa utos ni Pangulong [[Franklin D. Roosevelt]], iniwan ang mga puwersang Amerikano, na nangangako na babalik na may mga pagpapalakas. Ang 72,000 sundalo ng [[:en:United States Army Forces in the Far East|United States Army Forces sa Malayong Silangan]] (USAFFE),<ref>United States Armed Forces in the Far East, composed of the highly trained U.S. Army Philippine Scouts and the inadequately-trained Philippine Army</ref> nakikipaglaban gamit ang mga makalumang sandata, kulang ang mga suplay, at tinamaan ng sakit at malnutrisyon, sa kalaunan ay sumuko sa mga Hapon noong Abril 9, 1942. <ref name="Breuer 31">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang mga Hapon ay una nang nagplano para sa 10,000-25,000 lamang na mga Amerikano at Pilipinong mga bilanggo ng digmaan (POW). Kahit na nag-ayos sila ng dalawang mga ospital, maraming pagkain, at guwardya para sa pagtatantya na ito, labis silang nasobrahan nang higit sa 72,000 mga bilanggo. <ref name="Breuer 31">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="McRaven 245">{{Harvard citation no brackets|McRaven|1995}}</ref> Sa pagtatapos ng 60-milya (97-km) na martsa, 52,000 lamang na mga bilanggo (humigit-kumulang na 9,200 na Amerikano at 42,800 na Pilipino) ang nakarating sa [[Kampo ng O'Donnell|Camp O'Donnell]], na tinatayang 20,000 ang namatay dahil sa sakit, gutom, pagpapahirap, o pagpatay.<ref name="McRaven 245"/><ref name="Shoot24:52">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=24:52}}</ref><ref name="Breuer 40">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Nang maglaon, ang pagsasara ng Camp O'Donnell karamihan sa mga nakakulong na sundalo ay inilipat sa kampo ng bilangguan ng Cabanatuan upang sumama sa mga POW mula sa [[Labanan ng Corregidor]] . <ref name="Sides 134">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Noong 1944, nang makarating ang Estados Unidos sa [[Pilipinas]] upang makuha ito, ang mga utos ay ipinadala ng mataas na komandante ng Hapon na patayin ang mga POW upang maiwasan silang mailigtas ng mga pwersa ng pagpapalaya. Ang isang paraan ng pagpapatupad ay ang pag-ikot ng mga bilanggo sa isang lokasyon, ibuhos ang gasolina sa kanila, at pagkatapos ay sunugin sila ng buhay. <ref name="Sides 10">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Matapos marinig ang mga salaysay ng mga nakaligtas mula sa [[:en:Palawan massacre|masaker sa Puerto Princesa Prison Camp]], natakot ang mga pwersang nagpapalaya na ang kaligtasan ng mga POW sa bansa ay nasa panganib, at nagpasya na maglunsad ng isang serye ng mga operasyon ng pagsalakay upang mailigtas ang mga nabubuhay pa na mga POW sa mga isla. == Kampo ng POW == [[Talaksan:Giving_a_sick_man_a_drink_as_US_POWs_of_Japanese,_Philippine_Islands,_Cabanatuan_prison_camp.jpg|alt=A black-and-white pencil drawing of a man giving another a drink from a canteen. They are located in an enclosure surrounded by barbed wire with guards holding guns patrolling the perimeter.|left|thumb| Ang pagguhit ng dating POW sa isang bilanggo na nagbibigay ng inumin sa isa pa sa kampo ng Cabanatuan ]] Ang kampo ng bilangguan ng Cabanatuan ay pinangalanang malapit sa lungsod na may 50,000 mga tao (tinawag din ito ng mga lokal na Kampo Pangatian, pagkatapos ng isang maliit na malapit na nayon). <ref name="Sides 134">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Rottman 25">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Ang kampo ay unang ginamit bilang isang istasyon ng [[:en:United States Department of Agriculture|Kagawaran ng Agrikultura ng Amerika]] at pagkatapos ay isang kampo ng pagsasanay para sa hukbo ng Pilipino. <ref name="McRaven 247">{{Harvard citation no brackets|McRaven|1995}}</ref> Nang salakayin ng mga Hapon ang Pilipinas, ginamit nila ang kampo na kulungan ng mga Amerikanong POW. Ito ay isa sa tatlong mga kampo sa lugar ng Cabanatuan at itinalaga para paglagyan ng mga may sakit na detenido. <ref name="Waterford 252">{{Harvard citation no brackets|Waterford|1994}}</ref> <ref name="Carson 79">{{Harvard citation no brackets|Carson|1997}}</ref> Ang pagsakop sa {{Convert|100|acres|km2}}, ang hugis-parihabang hugis ng kampo ay humigit-kumulang {{Convert|800|yd|m}} ang haba at {{Convert|600|yd|m}} sa kabuuan, nahahati ng isang kalsada na tumatawid sa gitna nito. <ref name="Alexander 231">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> <ref name="Sides 169">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Shoot3303">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=33:03}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xyk256lPlHIC&pg=PT167&lpg=PT167&dq=Cabanatuan+prison+camp+acres&source=bl&ots=KSCWVd5pxV&sig=eQf1zFcXt8nm9jRwmfJ5XZhZXTY&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi7t6aO15zPAhXKNiYKHVjOBOAQ6AEIRTAG#v=onepage&q=Cabanatuan%2520prison%2520camp%2520acres&f=false|title=My Hitch in Hell: The Bataan Death Marso|last=Tenney|first=Lester I.|date=2001-01-01|publisher=Potomac Books, Inc.|isbn=9781597973465|language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=http://philippine-defenders.lib.wv.us/html/cabanatuan.html|title=Cabanatuan Camp|website=philippine-defenders.lib.wv.us|access-date=2016-09-20|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192623/http://philippine-defenders.lib.wv.us/html/cabanatuan.html|archivedate=Marso 4, 2016|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192623/http://philippine-defenders.lib.wv.us/html/cabanatuan.html |date=2016-03-04 }}</ref> Ang isang bahagi ng kampo ay nagtataguyod ng mga guwardya ng Hapon, habang ang iba pang kasama ang kuwartel na kawayan para sa mga bilanggo pati na rin ang isang seksyon para sa isang ospital. Pinangalanan na "''Zero Ward''" dahil nga sa walang posibilidad na makalabas dito ng buhay, ang ospital ay pangalagaan ng mga pinakamaysakit na mga bilanggo habang hinihintay nilang mamatay mula sa mga sakit tulad ng [[Iti|dysentery]] at [[Malarya|malaria]]. <ref name="Wodnik 39">{{Harvard citation no brackets|Wodnik|2003}}</ref> <ref name="Carson 62">{{Harvard citation no brackets|Carson|1997}}</ref> Walong talampakan (2.4-m) ang mga mataas na [[:en:Barbed wire|barbed wire na]] bakod na nakapaligid sa kampo, bilang karagdagan sa maraming mga [[:en:Bunker|bunker ng pillbox]] at apat na palapag na mga tore ng bantay. <ref name="Rottman 26">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> <ref name="McRaven 248">{{Harvard citation no brackets|McRaven|1995}}</ref> <ref name="King 61">{{Harvard citation no brackets|King|1985}}</ref> Sa tugatog nito, ang kampo ay humawak ng 8,000. Ang mga sundalong Amerikano (kasama ang isang maliit na bilang ng mga sundalo at sibilyan mula sa ibang mga bansa kabilang ang United Kingdom, Norway, at Netherlands), na ginagawa itong pinakamalaking kampo ng POW sa Pilipinas. <ref name="Sides 20">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Rottman 6">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Ang bilang na ito ay bumaba nang malaki dahil ang mga sundalo na may malakas na katawan ay ipinadala sa iba pang mga lugar sa Pilipinas, Hapon, [[:en:Taiwan under Japanese rule|Taiwan na sinakop ng Hapones]], at [[Manchukuo]] upang magtrabaho sa mga kampo bilang mga manggagawang alipin. At dahil hindi pa kinumpirma ng bansang Hapon ang [[:en:Geneva Conventions|Geneva Convention]], ang mga POW ay dinala sa labas ng kampo at pinilit na magtrabaho sa mga pabrika upang gumawa ng armas ng bansang Hapon, mag-diskarga ng mga barko, at mag-ayos ng mga eroplano. <ref name="Norman 293">{{Harvard citation no brackets|Norman|Norman|2009}}</ref> <ref name="Breuer 55">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang mga nabilanggo na sundalo ay tumatanggap ng dalawang rasyon ng pagkain sa isang araw ng sinaing na kanin, paminsan-minsan ay sinasamahan ng prutas, sopas, o karne. <ref name="Parkinson 132">{{Harvard citation no brackets|Parkinson|Benson|2006}}</ref> Upang madagdagan ang kanilang diyeta, ang mga bilanggo ay nag-tatago ng pagkain at mga suplay na nakatago sa kanilang damit na panloob sa kampo sa mga biyahe na pinapayagan ng Hapon sa Cabanatuan. Upang maiwasan ang labis na pagkain, alahas, talaarawan, at iba pang mga mahahalagang bagay mula sa pagkumpiska, ang mga ''item'' ay nakatago sa mga damit o latrines, o binabaon sa hukay bago ang nakatakdang inspeksyon. <ref name="Wright 64">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> <ref name="Carson 81">{{Harvard citation no brackets|Carson|1997}}</ref> Nakokolekta ng mga bilanggo ang pagkain gamit ang iba't ibang mga pamamaraan kabilang ang pagnanakaw, pag-suhol sa mga tanod, pagtatanim ng mga hardin, at pagpatay ng mga hayop na pumapasok sa kampo tulad ng mga daga, ahas, pato, at mga naliligaw na aso. <ref name="Breuer 59">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Wright 71">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> <ref name="Sides 146">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga Pilipino sa patago ay nakakolekta ng libu-libong mga [[:en:Quinine|quinine]] na tableta upang i-pasok ng palihim sa kampo upang malunasan ang malaria, at makasagip ng daan-daang buhay. <ref name="Breuer 97">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 187">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Isang pangkat ng mga bilanggo ng Corregidor, bago pumasok sa kampo, ang bawat isa ay nagtago ng isang piraso ng isang radyo sa ilalim ng kanilang kasuutan, upang kalaunan ay muling inayos na isang gumaganang aparato. <ref name="Breuer 75">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Kapag ang mga Hapones ay nangailangan ng isang technician ng radyo na Amerikano na ayusin ang kanilang mga radyo, nagnanakaw siya ng mga bahagi. Ang mga bilanggo ay mayroong maraming mga radyo upang makinig sa mga balita sa mga istasyon ng radyo hanggang sa San Francisco, na nagagawa ng mga POW na marinig ang tungkol sa katayuan ng giyera. <ref name="Breuer 74">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 160">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Wright 70">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> Isang nakaw na kamera ang ginamit upang idokumento ang mga kondisyon ng pamumuhay ng kampo. <ref name="Bilek 125">{{Harvard citation no brackets|Bilek|O'Connell|2003}}</ref> Ang mga bilanggo ay gumawa rin ng mga sandata at nagpuslit ng mga bala sa kampo para sa posibilidad na makakuha ng isang baril. <ref name="Breuer 125">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> [[Talaksan:Cabanatuan_Prison_Hut.jpg|alt=Black-and-white image a grass nipa hut raised a few feet off the ground by wooden supports. Another hut can be seen in the background.|left|thumb| Isang kubo na ginamit upang maglagay ng mga bilanggo sa kampo ]] Maramihang mga pagtatangka ng pagtakas ang ginawa sa buong kasaysayan ng kampo ng bilangguan, ngunit ang karamihan ay natapos sa kabiguan. Sa isang pagtatangka, apat na mga sundalo ay nahuling muli ng mga Hapon. Pinilit ng mga tanod ang lahat ng mga bilanggo na panoorin ang apat na mga sundalo habang sila ay pinapahirapan, pinilit na maghukay ng kanilang sariling mga libingan at pagkatapos ay binitay. <ref name="Breuer 56">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Pagkaraan ng ilang sandali, ang mga guwardiya ay naglagay ng mga palatandaan na nagpapahayag na kung ang iba pang mga pagtatangka sa pagtakas ay gagawin, sampu sa mga bilanggo ay papatayin para sa bawat makakatakas. <ref name="Wright 58">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> Ang mga tirahan ng mga bilangguan ay nahahati sa mga grupo ng sampu, na nag-udyok sa mga POW na bantayan ang iba upang maiwasan ang mga ito sa paggawa ng mga pagtatangka sa pagtakas. <ref name="Sides 149">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Pinayagan ng mga Hapones ang mga POW na magtayo ng mga ''septic system'' at mga kanal ng irigasyon sa buong bilangguan ng kampo. <ref name="Sides 1356">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Wright 60">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> Ang isang kinatawan sa bilangguan ay naroon upang magbenta ng mga bagay tulad ng saging, itlog, kape, kuwaderno, at sigarilyo. <ref name="Wright 59">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> Pinapayagan ang mga aktibidad na libangan para sa mga paglalaro ng [[Beysbol|baseball]], [[:en:Horseshoes|horseshoes]], at mga labanan ng [[Pingpong|ping pong]] . Bilang karagdagan, isang aklatan na may 3,000 na aklat ang pinayagan (na kung saan ay ibinigay ng [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula|Red Cross]] ), at paminsan-minsan ay nagpapalabas ng mga pelikula. <ref name="Wright 61">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> <ref name="Parkinson 124">{{Harvard citation no brackets|Parkinson|Benson|2006}}</ref> Isang bulldog na aso ang alaga ng mga bilanggo, at nagsilbing maskot para sa kampo. <ref name="Sides 148">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Bawat taon sa panahon ng Pasko, binibigyan ng pahintulot ng mga guwardya ng Hapon ang Red Cross na magbigay ng isang maliit na kahon sa bawat isa sa mga bilanggo, na naglalaman ng mga ''item'' tulad ng corned beef, [[:en:Instant coffee|instant na kape]], at tabako. <ref name="Bilek 125">{{Harvard citation no brackets|Bilek|O'Connell|2003}}</ref> <ref name="Wright 62">{{Harvard citation no brackets|Wright|2009}}</ref> <ref name="Sides 1423">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga bilanggo ay nakapagpadala rin ng mga postkard sa mga kamag-anak, bagaman ito ay ipinagbabawal ng mga tanod. <ref name="Bilek 121">{{Harvard citation no brackets|Bilek|O'Connell|2003}}</ref> Habang nagpapatuloy ang paglapit ng mga puwersa ng Amerika sa Luzon, iniutos ng [[:en:Japanese Imperial High Command|Japanese Imperial High Command]] na ang lahat ng may kakayahang katawan na POW ay dalhin sa Japan. Mula sa kampo ng Cabanatuan, mahigit sa 1,600 sundalo ang inalis noong Oktubre 1944, naiwan ang higit sa 500 na may sakit, mahina, o may kapansanan na POW. <ref name="Breuer 137">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Breuer 144">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 202">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Noong Enero 6, 1945, ang lahat ng mga guwardiya ay lumayo mula sa kampo ng Cabanatuan, naiiwan ang mga POW. <ref name="Breuer 1401">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Nauna nang sinabi ng mga guwardiya sa mga pinuno ng bilanggo na hindi nila dapat subukang tumakas, o kung hindi sila ay papatayin. <ref name="Sides 2378">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Nang umalis ang mga guwardya, pinansin ng mga bilanggo ang banta, na takot na ang mga Hapon ay naghihintay malapit sa kampo at gagamitin ang pagtatangka na makatakas bilang isang dahilan upang maisagawa ang lahat. Sa halip, ang mga bilanggo ay nagtungo sa guwardya sa gilid ng kampo at hinalughog ang mga gusali ng Hapon para sa mga suplay at maraming pagkain. Naiwan ang mga bilanggo sa loob ng maraming linggo, maliban kung ang umaatras na mga puwersa ng Hapon ay pana-panahong nananatili sa kampo. Hindi pinapansin ng mga sundalo ang mga POW, maliban kung humingi ng pagkain. Kahit na alam nila ang mga kahihinatnan, ang mga bilanggo ay nagpadala ng isang maliit na grupo sa labas ng mga pintuan ng bilangguan upang dalhin ang dalawang&nbsp; [[kalabaw]] upang katayin. Ang karne mula sa mga hayop, kasama ang pagkain na na-kuha mula sa mga Hapon sa kampo, ay nakatulong sa marami sa mga POW na mabawi ang kanilang lakas, timbang, at tibay. <ref name="Breuer 145">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 2434">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="McRaven 282">{{Harvard citation no brackets|McRaven|1995}}</ref> Noong kalagitnaan ng Enero, isang malaking pangkat ng mga tropang Hapones ang pumasok sa kampo at ibinalik ang mga bilanggo sa kanilang panig ng kampo. <ref name="Sides 2456">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga bilanggo, na na-kabalita sa pamamagitan ng tsismis, ay nag-isip na malapit na silang papatayin ng mga Hapon. <ref name="Sides 2645">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> == Pagpaplano at paghahanda == [[Talaksan:Cap._Juan_Pajota.JPG|right|thumb| Si Capt. Juan Pajota ]] Noong Oktubre &nbsp; 20, 1944, ang pwersa ni Heneral [[Douglas MacArthur|Douglas MacArthur ay]] [[:en:Battle of Leyte|nakarating sa Leyte]], na gumawa ng daan para sa [[:en:Philippines campaign (1944–1945)|pagpapalaya ng Pilipinas]] . Makalipas ang ilang buwan, habang pinagsama ng mga Amerikano ang kanilang mga puwersa upang maghanda para sa pangunahing pagsalakay sa [[Luzon]], halos [[:en:Palawan massacre|150 na mga Amerikano ay pinatay]] ng kanilang mga tagabihag na Hapon noong Disyembre &nbsp;14, 1944 sa [[Puerto Princesa]] Prison Camp sa isla ng [[Palawan]] . Isang babalang pag-salakay sa himpapawid ang tumunog upang ang mga bilanggo ay makapasok sa mga ''slit-trench'' at ''log-and-earth'' na sakop ng [[:en:Air raid shelter|''air-raid na mga silungan'']], at doon nilagyan ng gasolina at sinunog na buhay. <ref name="SanJoseNews">{{cite news|last=Reichmann|first=John A.|title=Massacre of Americans is Charged|work=[[San Jose Mercury News|San Jose News]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=FCciAAAAIBAJ&sjid=CKQFAAAAIBAJ&pg=2439,5620215&dq|via=Google News|date=Setyembre 4, 1945|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> Ang isa sa mga nakaligtas, si [[:en:Private first class|PFC]] Eugene Nielsen, ay nagsaysay ng kanyang kwento sa Intelligence ng US Army noong Enero &nbsp; 7, 1945. <ref name="Sides 12">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Pagkalipas ng dalawang araw, ang mga puwersa ni MacArthur ay nakarating sa Luzon at nagsimula ng isang mabilis na pagsulong patungo sa kapital, ang [[Maynila]] . <ref name="Eug52Years">{{cite news|agency=[[Associated Press]]|title=General MacArthur Had Remarkable Military Career...52 Years|work=[[The Register-Guard|Eugene Register-Guard]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=SJgRAAAAIBAJ&sjid=-uIDAAAAIBAJ&pg=2707,1127487&dq|page=2|via=Google News|date=Abril 6, 1964|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> Si Major Bob Lapham, ang pinuno ng Amerikanong [[:en:United States Army Forces in the Far East|USAFFE]] na pinuno ng gerilya, at isa pang pinuno ng gerilya, si [[Juan Pajota]], ay itinuturing na palayain ang mga bilanggo sa loob ng kampo, <ref name="Breuer 1201">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> ngunit natatakot sa mga isyu sa logistik sa pagtatago at pag-aalaga sa mga bilanggo. <ref name="Hunt 196">{{Harvard citation no brackets|Hunt|1986}}</ref> Isang naunang plano ay iminungkahi ni Lieutenant Colonel Bernard Anderson, pinuno ng mga gerilya malapit sa kampo. Iminungkahi niya na ang mga gerilya ay mai-secure ang mga bilanggo, pag-escort sa kanila ng {{Convert|50|mi|km}} papunta sa Debut Bay, at dalhin ang mga ito gamit ang 30 mga submarino. Ang plano ay tinanggihan ang pag-apruba dahil natatakot si MacArthur na mahuli ng mga Hapon ang mga tumatakas na mga bilanggo at papatayin silang lahat. <ref name="Alexander 231">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Bilang karagdagan, ang Navy ay wala ang kinakailangang mga submarino, lalo na sa nalalapit na pagsalakay ni MacArthur sa Luzon. Noong Enero &nbsp; 26, 1945, naglalakbay si Lapham mula sa kanyang lokasyon malapit sa kampo ng bilangguan hanggang sa punong-himpilan ng [[:en:Sixth United States Army|Anim na Hukbo]], na {{Convert|30|mi|km}} layo. <ref name="Breuer 1489">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Inirerekomenda niya kay [[:en:Lieutenant general (United States)|Lieutenant General]] [[:en:Walter Krueger|Walter Krueger]] sa intelligence chief na si Colonel Horton White na isang pagsusumikap na iligtas upang mapalaya ang tinatayang 500 na mga POW sa kampo ng bilangguan ng Cabanatuan bago ang mga Hapon ay posibleng patayin silang lahat. Tinantiya ni Lapham ang mga puwersa ng Hapon na isama ang 100-300 &nbsp; sundalo sa loob ng kampo, 1,000 sa tapat ng Cabu River sa hilagang-silangan ng kampo, at marahil sa paligid ng 5,000 sa loob ng Cabanatuan City. Ang mga larawan ng kampo ay magagamit din, dahil ang mga eroplano ay kumuha ng mga imahe ng pagsubaybay kamakailan noong Enero 19. <ref name="Sides 261">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Tinantya ni White na hindi makakarating ang I Corps City sa Cabanatuan City hanggang Enero 31 o Pebrero 1, at kung ang anumang pagtatangka sa pagsagip ay gagawin, kailangan nitong sa Enero 29. <ref name="Rottman 10">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Iniulat ni White ang mga detalye kay Krueger, na nagbigay ng order para sa pagtatangka sa pagliligtas. [[Talaksan:Mucci.jpg|alt=|left|thumb|Tenyente Koronel Henry Mucci at Kapitan Vaughn Moss]] Pinulong ni White si [[:en:Lieutenant colonel|Tenyente koronel]] [[:en:Henry Mucci|Henry Mucci]], pinuno ng [[:en:6th Ranger Battalion|6th Ranger Battalion]], at tatlong tenyente mula sa [[:en:Alamo Scouts|Alamo Scout]] - ang espesyal na yunit ng [[:en:Reconnaissance|reconnaissance]] na nakalakip sa kanyang Ika-anim na Hukbo - para sa isang panayam sa misyon na salakayin ang Cabanatuan at iligtas ang mga POW. <ref name="Breuer 1489">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang grupo ay bumuo ng isang plano upang iligtas ang mga bilanggo. Ang labing-apat na Scout, na binubuo ng dalawang koponan, ay aalis ng 24 oras nang maaga sa pangunahing puwersa, upang suriin ang kampo. <ref name="Rottman 19">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Ang pangunahing puwersa ay binubuo ng 90 mga ''Rangers'' mula sa C Company at 30 mula sa F Company na magmamartsa ng 30 &nbsp; milya sa likuran ng mga linya ng Hapon, palibutan ang kampo, patayin ang mga guwardya, at iligtas sa pag-eskapo ang mga bilanggo pabalik sa mga linya ng Amerikano. <ref name="Shoot2920">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=29:20}}</ref> Ang mga Amerikano ay sasanib sa 80 mga gerilyang Pilipino, na magsisilbing gabay at tulong sa pagtatangka sa pagsagip. <ref name="Shoot3220">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=32:20}}</ref> Ang paunang plano ay ang pag-atake sa kampo sa 17:30 [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|PST]] ( [[:en:UTC + 08: 00|UTC + 8]] ) noong Enero 29. <ref name="Breuer 150">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Noong gabi ng Enero 27, pinag-aralan ng mga Rangers ang mga larawan sa pag-mamatyag sa himpapawid at nakinig sa mga nakalap na kaalaman ng mga gerilya sa kampo ng bilangguan. <ref name="Breuer 154">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang dalawa pangkat na limang-tao na koponan ng Alamo Scout, na pinangunahan nina [[:en:First lieutenant|1st Lts.]] William Nellist at Thomas Rounsaville, ay umalis sa [[Guimba, Nueva Ecija|Guimba]] ng 19:00 at lumusot sa likuran ng mga linya ng kaaway para sa mahabang paglalakbay upang subukang makitang muli ang kampo ng bilangguan. <ref name="Breuer 3">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Zedric 187">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> <ref name="Sides 124">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang bawat Scout ay armado ng isang .45 &nbsp; pistol, tatlong mga granada, isang riple o [[:en:M1 carbine|M1 karbin]], isang kutsilyo, at dagdag na bala. Kinaumagahan, naki-ugnay ang mga Scout kasama ang ilang mga yunit ng gerilyang Pilipino sa nayon ng Platero, {{Convert|2|mi|km}} hilaga ng kampo. Ang mga Rangers ay armado ng iba't ibang baril na [[:en:Thompson submachine gun|Thompson submachine]], [[:en:M1918 Browning Automatic Rifle|BARs]], [[:en:M1 Garand|M1 Garand rifles]], pistol, granada, kutsilyo, at dagdag na bala, pati na rin ang ilang mga [[:en:Bazooka|bazooka]] . <ref name="Sides 73">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Apat &nbsp; sa mga litratista sa labanan mula sa isang yunit ng 832nd Signal Service Battalion ay nagboluntaryo upang samahan ang Scout at Rangers upang i-tala ang pagligtas matapos iminungkahi ni Mucci ang ideya ng pagdokumento ng pagsalakay. <ref name="Sides 645">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang bawat litratista ay armado ng isang pistol. <ref name="Breuer 157">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa kabila ng mga paghihigpit ng Geneva Convention sa mga armadong medikal na tauhan, ang [[Maninistis|siruhano]] na si Kapitan Jimmy Fisher at ang kanyang mga mediko ay bawat isa ay may dalang mga pistola at karbin. Upang mapanatili ang isang ugnayan sa pagitan ng grupong sasalakay at Army Command, isang radyo outpost ang naitatag sa labas ng Guimba. Ang puwersa ay may dalawang radyo, ngunit ang kanilang paggamit ay inaprubahan lamang sa paghingi ng suporta sa sasakyang panghimpapawid kung tumakbo sila sa malalaking puwersa ng Hapon o kung mayroong mga huling minuto na pagbabago sa pagsalakay (pati na rin ang pagtawag sa ''[[:en:Friendly fire|friendly fire]]'' ng sasakyang panghimpapawid ng Amerika). <ref name="Rottman 19">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> <ref name="Breuer 158">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> == Sa likod ng mga linya ng kaaway == [[File:RangersGuerillasBehindEnemyLinesRaidCabanatuanJan301945.ogv|right|alt=Video of American soldiers and Filipino guerrillas walking in a line through water carrying guns.|thumb|Ang Rangers, Scout, at gerilya ay dumaan sa magkakaibang lupain at tumawid ng maraming ilog papunta sa kampo ng bilangguan.]] Ilang sandali makalipas ang 05:00 noong Enero 28, si Mucci at isang pinalakas na kumpanya ng 121 Rangers <ref name="Sides 645">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Breuer 153">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Rottman 22">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> sa ilalim ni Capt. Robert Prince na nagmaneho ng {{Convert|60|mi|km}} patungong Guimba, bago nakalusot sa mga linya ng Hapon pagkatapos ng 14:00. <ref name="Breuer 158">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Breuer 155">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Pinangunahan ng mga gerilyang Pilipino, ang mga Rangers ay naglakad sa mga damuhan upang maiwasan ang mga patrolya ng kaaway. <ref name="Breuer 1489">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa mga nayon sa kahabaan ng ruta ng Rangers, ang iba pang mga gerilya ay tumulong sa pag- [[:en:Muzzle (mouth guard)|bubusal ng mga]] aso at paglalagay ng mga manok sa mga kulungan upang maiwasan ang pagdinig ng mga Hapones sa kanilang paglalakbay. <ref name="Black 280">{{Harvard citation no brackets|Black|1992}}</ref> Sa isang punto, ang mga Rangers ay makitid na naiwasan ang isang tangke ng Hapon sa pambansang kalsada sa pamamagitan ng pagtunton sa isang bangin na tumatawid sa ilalim ng kalsada. <ref name="Breuer 160">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 79">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Alexander 237">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Nakarating ang grupo sa Balincarin, isang baryo {{Convert|5|mi|km}} hilaga ng kampo, nang susunod na umaga. <ref name="Breuer 161">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Nakipag-ugnay si Mucci kasama sina Scout Nellist at Rounsaville upang puntahan ang pag-mamatyag sa kampo mula sa nakaraang gabi. Inilahad ng mga Scout na patag ang lupain sa paligid ng kampo, na mag-iiwan sa puwersa na nakalantad sa harap ng pagsalakay. Nakipagpulong din si Mucci sa gerilya ng USAFFE na si Kapitan [[Juan Pajota]] at ang kanyang 200 na mga tauhan, na may mga mahusay na kaalaman sa aktibidad ng kaaway, ang mga lokal, at ang lupain ay nagpatunay na mahalaga. <ref name="Shoot3242">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=32:42}}</ref> Nang malaman na nais ni Mucci na itulak ang pag-atake noong gabing iyon, nilabanan ito ni Pajota, iginiit na isang pagpapakamatay ito. Inilahad niya na ang mga gerilya ay nagmamanman ng tinatayang 1,000 &nbsp;mga sundalong Hapon ay nagkampo sa buong Cabu River ng ilang daang yarda mula sa bilangguan. <ref name="Sides 127">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Kinumpirma rin ni Pajota ang mga ulat na halos 7,000 na mga tropa ng kaaway ay na-deploy sa paligid ng Cabanatuan City na matatagpuan ilang milya ang layo. <ref name="Sides 125">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Sa nagsusulong na puwersa ng Amerika mula sa timog-kanluran, isang dibisyon ng Hapon ang umatras sa hilaga sa isang kalsada na malapit sa kampo. <ref name="King 56">{{Harvard citation no brackets|King|1985}}</ref> Inirerekomenda niya na hintayin ang paglipas ng dibisyon upang ang puwersa ay haharap sa kaunting oposisyon. Matapos isama ang impormasyon mula kay Pajota at mga Alamo Scout tungkol sa mabigat na aktibidad ng kaaway sa lugar ng kampo, sumang-ayon si Mucci na ipagpaliban ang pagsalakay ng 24 oras, <ref name="Breuer 162">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> at inalertuhan ang Ika-anim Punong-himpilan ng Army sa napagkasunduan sa pamamagitan ng radyo. <ref name="Sides 131">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Inutusan niya ang mga Scout na bumalik sa kampo at makakuha ng karagdagang kaalaman, lalo na sa lakas ng mga tanod at eksaktong lokasyon ng mga bihag na sundalo. Umalis ang Rangers papunta sa Platero, isang ''baryo'' (suburb) na {{Convert|2.5|mi|km}} timog ng [[:en:Balincarin|Balincarin]] . == Diskarte == {{quote box|width=30em|bgcolor=#c6dbf7|qalign=left|quote="Hindi namin ma-rehearse ito. Anumang bagay ng kalikasan na ito, karaniwang nais mong gawin nang paulit-ulit para sa mga ilang linggo nang mas maaga. Kumuha ng higit pang impormasyon, bumuo ng mga modelo, at talakayin ang lahat ng mga contingencies. Magtrabaho sa lahat ng mga gusot. Wala kaming oras para sa anuman. Ito ay ngayon, o hindi kailanman"|source=—Tinukoy ni Kapitan Prince na sumasalamin sa oras sa pagpaplano ng pagsalakay<ref name="Sides 122">{{harvnb|Sides|2001|p=122}}</ref>}}Noong 11:30 ng Enero 30, ang mga Alamo Scout na sina Tenyente Bill Nellist at Kabo Rufo Vaquilar, na nakilala bilang mga lokal, ay nakakuha ng access sa isang inabandunang dampa {{Convert|300|yd|m}} mula sa kampo. <ref name="Breuer 3">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Alexander 241">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Iniiwasan na matiktikan ng mga guwardya ng Hapon, naobserbahan nila ang kampo mula sa damp at naghanda ng isang detalyadong ulat sa mga pangunahing tampok ng kampo, kabilang ang pangunahing tarangkahan, lakas ng tropang Hapon, lokasyon ng mga wire ng telepono, at ang pinakamahusay na mga ruta sa pag-atake. <ref name="Sides 169">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Breuer 4">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Maya-maya pa ay nagsama sila ng tatlong iba pang mga Scout, na inatasan ni Nellist na maihatid ang ulat kay Mucci. <ref name="Sides 172">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Si Nellist at Vaquilar ay nanatili sa dampa hanggang sa pagsisimula ng pagsalakay. <ref name="Sides 225">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Nabigyan na si Mucci noong Enero &nbsp; 29 ng hapon ng ulat ni Nellist at ipinasa ito kay Prince, na ipinagkatiwala niya upang alamin kung paano makukuha ang mga Rangers papasok at labas ng looban ng bilangguan, at sa kaunting mga pagkamatay hangga't maaari. Bumuo si Prince ng isang plano, na kung saan pagkatapos ay binago ayon sa bagong ulat mula sa inabandunang pagmamatyag sa dampa na natanggap sa oras na 14:30. <ref name="Sides 174">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Iminungkahi niya na ang mga Ranger ay mahahati sa dalawang pangkat: mga 90 Ranger ng C Company, na pinangunahan ni Prince, ay sasalakay sa pangunahing kampo at pag-eskapo sa mga bilanggo, habang 30 sa mga Ranger ng isang platun mula sa F Company, na pangungunahan ni Tenyente John Murphy, ay hudyat ng pagsisimula ng pag-atake sa pamamagitan ng pagpapaputok sa iba't ibang posisyon ng Hapon sa likuran ng kampo sa oras ng 19:30. <ref name="Sides 224">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Breuer 165">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Tinatantya ni Prince na ang pagsalakay ay magagawa nang 30 &nbsp; minuto o mas kaunti. Nang matiyak ni Prince na ang lahat ng mga POW ay mailigtas sa labas ng kampo, mag-babaril siya ng pulang pailaw, na magpapahiwatig na ang lahat ng tropa ay babalik sa isang pagkikita sa Pampanga River na {{Convert|1.5|mi|km}} hilaga ng kampo kung saan 150 &nbsp; ang mga gerilya ay handa na sa mga karetelang hila ng kalabaw upang isakay ang mga POW. <ref name="Breuer 164">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang grupong ito ay makakatulong upang mai-karga ang mga POW at pag-bantay sa mga ito pabalik sa mga linya ng Amerikano. [[Talaksan:Capt._Fisher.jpg|alt=Black-and-white image of two men in military attire walking next to each other and smiling. Several other men can be seen in the background.|left|thumb| Ang mga Kapitan na sina Jimmy Fisher at Robert Prince at ilang gerilya ng mga Pilipino ilang oras bago magsimula ang pagsalakay. ]] Isa sa mga pangunahing alalahanin ni Prince ay ang kapatagan ng kanayunan. Pinanatili ng mga Hapon ang lupain na malinis sa mga pananim upang matiyak na ang mga papalapit na mga pag-atake ng gerilya ay makikita upang makita din ang mga bilanggo na tumatakas. <ref name="Rottman 25">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Alam ni Prince na ang kanyang Rangers ay kailangang gumapang sa isang mahaba, bukas na kabukiran na sila ay mga nakadapa, sa ilalim mismo ng mga mata ng mga bantay ng Hapon. Magkakaroon lamang ng higit sa isang oras ng buong kadiliman, habang ang araw ay papalubog sa ilalim ng [[kagiliran]] at ang buwan ay sumikat. Maaari pa rin ang posibilidad ng mga guwardya ng Hapon na mapansin ang kanilang paggalaw, lalo na sa halos kabilugan ng buwan. Kung matuklasan ang mga Ranger, ang tanging plano na tugon ay para sa lahat na agad na tumayo at magmadali sa kampo. <ref name="Sides 226">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Shoot3533">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=35:33}}</ref> Ang mga Ranger ay walang kamalayan na ang mga Hapon ay walang anumang mga ilaw sa paghahanap na maaaring magamit upang mapaliwanag ang buong kapaligiran. <ref name="Rottman 27">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Iminungkahi ni Pajota na upang abalahin ang mga guwardya, dapat na mag-ingay ang isang eroplano ng [[:en:United States Army Air Forces|United States Army Air Forces]] (USAAF) sa kampo upang ilipat ang mga mata ng mga tanod sa kalangitan. Sumang-ayon si Mucci sa ideya at ang isang kahilingan sa radyo ay ipinadala upang mag-utos na humingi ng isang eroplano na lumipad sa kampo habang ang mga kalalakihan ay ginagawang lumapit habang gumagapang sa buong kabukiran. <ref name="Sides 17980">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Bilang paghahanda sa mga posibleng pinsala o sugat na matatanggap sa engkwentro sa mga Hapon, ang batalyon na [[siruhano]], si Kapitan Jimmy Fisher, ay nakabuo ng isang pansamantalang hospital sa bahay paaralan sa Platero. <ref name="Rottman 38">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Sa pagitan ng madaling araw noong Enero 30, ang kalsada sa harap ng kampo ay malinis sa mga naglalakbay ng mga tropang Hapon. <ref name="Sides 168">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Nagpagawa ng plano si Mucci na protektahan ang mga POW sa sandaling mapalaya sila sa kampo. Dalawang pangkat ng gerilya ng [[:en:Robert Lapham|Luzon Guerrilla Armed Forces]], isa sa ilalim ni Pajota at isa pa sa ilalim ni Kapitan Eduardo Joson, <ref name="Hunt 198">{{Harvard citation no brackets|Hunt|1986}}</ref> ay ipapadala sa kabilaang mga direksyon upang hawakan ang pangunahing kalsada malapit sa kampo. Si Pajota at 200 na mga gerilya ay nag-tayo ng isang harang sa daan sa tabi ng kahoy na tulay sa ibabaw ng Ilog Cabu. <ref name="Breuer 164">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 176">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang pag-harang na ito, sa hilagang-silangan ng kampo ng bilangguan, ay ang unang linya ng pagtatanggol laban sa mga puwersang Hapon na nagkampo sa kabila ng ilog, na abot dinig ang magiging pag-atake sa kampo. Si Joson at ang kanyang 75 na mga gerilya, kasama ang isang koponan ng bazooka ng Ranger, ay mag-tatayo ng isang harang sa daan {{Convert|800|yd|m}} timog-kanluran ng kampo ng bilangguan upang mapahinto ang anumang mga puwersa ng Hapon na darating mula sa Cabanatuan. Ang parehong mga grupo ay bawat lugar na may 25 [[:en:landmine|minang pasabog sa lupa]] sa harap ng kanilang mga posisyon, at isang gerilya mula sa bawat pangkat ay binigyan ng isang bazooka upang sirain ang anumang nakabaluti na sasakyan. Matapos ang mga POW at ang nalalabing puwersa ng pag-atake ay makarating sa tagpuan sa Pampanga River, si Prince ay mag-babaril ng pangalawang pailaw na apoy upang ipahiwatig sa mga lugar ng tambangan na umatras pabalik (unti-unti, kung nahaharap sila ng oposisyon) at tumungo sa Platero. <ref name="Breuer 165">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Dahil walang kaalaman ang mga POW sa darating na pag-atake, dumaan sila sa kanilang normal na gawain noong gabing iyon. Noong nakaraang araw, ang dalawang batang Pilipino ay nagtapon ng mga bato sa bilangguan ng kampo na may mga tala na nakalagay, "Maging handa kayong lumabas." <ref name="Rottman 40">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Sa pag-aakalang ang mga batang lalaki ay kumukuha ng isang kalokohan, hindi pinansin ng mga POW ang mga tala. Nagiging mas maingat ang mga POW sa mga guwardya ng Hapon, na naniniwala na anumang oras sa mga susunod na araw maaari silang i-masaker sa anumang kadahilanan. Inisip nila na hindi nais ng mga Hapon na iligtas sila sa pamamagitan ng pagsulong ng mga puwersa ng Amerika, mabawi ang kanilang lakas, at bumalik upang labanan muli ang mga Hapon. Bilang karagdagan, maaaring patayin ng mga Hapon ang mga bilanggo upang maiwasan ang mga ito na sabihin ang mga kalupitan ng Bataan Paglalakad ng Kamatayan sa Bataan o ang mga kondisyon sa kampo. <ref name="Sides 234">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Sa limitadong bantay ng Hapon, ang isang maliit na grupo ng mga bilanggo ay nakapagpasya na na gumawa sila ng pagtatangka sa pagtakas ng mga 20:00. <ref name="Breuer 166">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 268">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> == Pagsagip sa mga bilanggo == [[Talaksan:P61.black.widow.arp.750pix.jpg|alt=Color image of a two-seater airplane in flight|thumb| Isang P-61 Black Widow, na katulad ng isa na nagambala sa mga tanod ng Hapon habang ang mga puwersa ng Amerika ay gumapang patungo sa kampo ]] Sa 17:00, ilang oras matapos maaprubahan ni Mucci ang plano ni Prince, umalis ang mga Ranger mula sa Platero. Ang mga puting tela ay nakatali sa kanilang kaliwang braso upang maiwasan ang mga "''friendly fire''". <ref name="Rottman 43">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Tumawid sila sa [[Ilog Pampanga]] at pagkatapos, sa 17:45, ang mga tauhan ni Prince at Murphy ay naghati-hati upang palibutan ang kampo. <ref name="Sides 224">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Breuer 166">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sina Pajota, Joson, at ang kanilang gerilyang pwersa bawat isa ay nagtungo sa kanilang mga tambangan. Ang mga Ranger sa ilalim ni Prince ay nagtungo sa pangunahing tarangkahan at huminto ng mga {{Convert|700|yd|m}} mula sa kampo upang maghintay para sa pagdilim ng gabi at ang pambubulabog ng eroplano. Samantala, isang [[:en:Northrop P-61 Black Widow|P-61 Black Widow]] mula sa ika-547 na Night Fighter Squadron, na nagngangalang ''Hard to Get'', ay naganap noong 18:00, pinalipad ni Kapitan Kenneth Schrieber at 1st Lt. Bonnie Rucks. <ref name="Sides 2480">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Mga 45 &nbsp; minuto bago ang pag-atake, pinatay ni Schrieber ang kaliwang makina nang ito ay nas {{Convert|1500|ft|m}} sa kampo. Pinaandar niya itong muli, na lumilikha ng isang malakas na pag-backfire, at inulit ang pamamaraan nang dalawang beses pa, bumaba ng lipad sa taas ng {{Convert|200|ft|m}} . Nagpapanggap na ang kanyang eroplano ay may sira, tumungo si Schneber patungo sa mababang mga burol, sa pamamagitan lamang ng {{Convert|30|ft|m}} . Sa mga tagamasid ng Hapon, tila babagsak ang eroplano at pinanood nila, naghihintay para sa isang nagniningas na pagsabog. Paulit-ulit itong inulit ni Schneber habang nagsasagawa rin ng iba't ibang mga akrobatikong maniobra. Ang panlilinlang ay nagpatuloy sa loob ng dalawampung minuto, na lumilikha ng isang liblib para sa mga Ranger na pumapasok sa kampo ng pagapang. <ref name="Shoot3620">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=36:20}}</ref> Kalaunan ay pinuri ni Prince ang mga aksyon ng mga piloto: "Ang ideya ng isang panghimpapawid na panlilinlang ay medyo hindi pangkaraniwan at sa totoo lang, hindi ko inisip na gagana ito, hindi sa isang milyong taon. Ngunit ang mga mapaglalangan ng piloto ay napakahusay at mapanlinlang na ang pagkuha ng atensyon ay kumpleto. Hindi ko alam kung saan tayo papunta kung wala ito. " Habang binubulabog ng eroplano ang kampo, sina Tenyente Carlos Tombo at ang kanyang mga gerilya kasama ang isang maliit na bilang ng Ranger ay ginupit ang mga [[:en:Telephone line|linya ng telepono]] ng kampo upang maiwasan ang komunikasyon sa malaking puwersa na naka-istasyon sa Cabanatuan. <ref name="Breuer 165">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> [[Talaksan:Pajota's_Guerrillas.jpg|alt=Three men, wearing uniforms and hats are standing and looking to the right. They are armed with grenades, guns, and have pouches. Other men can be seen in the background.|left|thumb| Mga gerilya ni Kapitan Pajota sa Cabanatuan ]] Noong 19:40, ang buong looban ng bilangguan ay nagkaroon ng maliit na palitan ng putok ng armas nang si Murphy at ang kanyang mga tauhan ay pinaputukan ang mga bantay sa tore at baraks. <ref name="Breuer 173">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa loob ng unang labinlimang &nbsp; ilang segundo, ang lahat ng mga bantay na tore ng kampo at mga pillbox ay na-puntirya at nawasak. <ref name="Sides 271">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Nagmadali si Sarhento Ted Richardson na sirain ang isang kandado mula sa pangunahing tarangkahan gamit ang kanyang .45 pistol. <ref name="Breuer 174">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang mga Ranger sa pangunahing tarangkahan ay nagmaniobra upang makuha ang mga baraks ng guwardiya at mga opisina ng opisyal, habang ang mga nasa likuran ay tinanggal ang mga kaaway malapit sa kubo ng mga bilanggo at pagkatapos ay nagpatuloy nang paglisan. Ang isang koponan ng bazooka mula sa F Company ay tumakbo sa pangunahing daan patungo sa isang latang dampa na sinabi ng mga Scout kay Mucci na may mga laman na tanke. Bagaman tinangka ng mga sundalong Hapon na tumakas na nakasakay sa dalawang &nbsp; mga trak, nagawa ng koponan na sirain ang mga trak at pagkatapos ay ang dampa. <ref name="Breuer 177">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Alexander 248">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Sa simula ng putokan ng mga baril, marami sa mga bilanggo ang naisip na ito ang mga Hapones na nagsisimula sa pagpatay sa kanila. <ref name="Sides 269">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Sinabi ng isang bilanggo na ang pag-atake ay tunog tulad ng "pumipitong banatan, kandilang Romano, at nagaapoy na bulalakaw na naglalayag sa aming mga ulo." <ref name="Sides 2689">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Agad na nagtago ang mga bilanggo sa kanilang mga selda, palikuran, at kanal ng irigasyon. Nang sumigaw ang mga Ranger sa mga POW na lumabas at mailigtas, marami sa mga POW ang natatakot na ito ay tinangka ng mga Hapones na linlangin sila na papatayin. <ref name="Breuer 178">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Gayundin, ang isang malaking bilang ay sumalungat dahil ang mga sandata at uniporme ng Ranger ay mukhang hindi tulad ng mga ilang taon na mas maaga; halimbawa, ang mga Ranger ay nagsuot ng takip, ang mga naunang sundalo ay may mga [[:en:Brodie helmet|helmet na M1917]] at sinasadya, ang mga Hapon ay nagsusuot din ng takip. <ref name="Sides 275">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Shoot4144">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=41:44}}</ref> Ang mga Ranger ay hinamon ng mga POW at tinanong kung sino sila at saan sila nagmula. Minsan ay kinakailangang gumawa ng pisikal na puwersa ang mga Ranger upang maalis ang mga detenido, na itapon o sipain ng palabas ang mga ito. <ref name="Sides 277">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang ilan sa mga POW ay tumitimbang ng kaunti dahil sa sakit at malnutrisyon na maraming mga Ranger ang bumubuhat ng dalawang kalalakihan. <ref name="Sides 281">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Sa sandaling wala na sa kuwartel, sinabihan sila ng mga Ranger na magpatuloy sa pangunahin, o harap na tarangkahan. Ang mga bilanggo ay nalito dahil ang "pangunahing gate" ay nangangahulugang pasukan sa panig ng Amerikano ng kampo. <ref name="Sides 276">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga POW ay nagbanggaan sa isa't isa sa pagkalito ngunit sa kalaunan ay pinamunuan ng mga Rangers. Isang nag-iisang kawal ng Hapon ang nakapagpaputok sa tatlong mortar na sunod sunod papunta sa pangunahing tarangkahan. Bagaman mabilis na natagpuan ng mga miyembro ng F Company ang sundalo at pinatay siya, maraming Rangers, Scout, at POW ang nasugatan sa pag-atake. <ref name="Zedric 192">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> <ref name="Sides 283">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang siruhano ng Batalyon na si Kapitan James Fisher ay nasugatan sa tiyan at dinala sa kalapit na nayon ng Balincari. <ref name="Sides 285">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang scout na si Alfred Alfonso ay may sugat ng shrapnel sa kanyang tiyan. <ref name="Breuer 1823">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 284">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Si Scout Lt. Tom Rounsaville at Ranger Pvt. 1st Class Jack Peters ay nasugatan din ng pambobomba. [[Talaksan:Raid_at_Cabanatuan_(2D_action).svg|alt=Overhead map of the layout of the prisoner camp. Arrows indicate the directions the American soldiers attacked the camp, and a legend at the right indicates the types of buildings located in the camp|thumb| Ang paglalarawan ng layout ng kampo at ang mga posisyon ng umaatake na puwersa ng Amerika ]] Ilang segundo matapos marinig ni Pajota at ng kanyang mga tauhan ang paputok ni Murphy sa unang pagbaril, pinaputokan nila ang nakaalerto na pangkat ng Hapon na matatagpuan sa kabila ng ilog Cabu. <ref name="Sides 291">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Zedric 191">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> Nauna nang nagpadala si Pajota ng isang dalubhasa sa demolisyon na magtakda ng pag-papasabog sa walang bantay na tulay at sirain ito sa 19:45. <ref name="Sides 176">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Shoot34:56">{{Cite episode|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|series=Shootout!|serieslink=Shootout!|network=[[History (U.S. TV channel)|History Channel]]|airdate=Disyembre 1, 2006|season=2|number=5|minutes=34:56}}</ref> Ang bomba ay sumabog sa itinalagang oras, at bagaman hindi nito nasira ang tulay, nabuo nito ang isang malaking butas kung saan hindi makadaan ang mga tanke at iba pang mga sasakyan. <ref name="Breuer 184">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 292">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang sunod sunod na mga tropang Hapones ay sumugod sa tulay, ngunit ang hugis-V na choke point na nilikha ng mga gerilya ng Pilipino ay naiwakasi sa bawat pag-atake. <ref name="Alexander 248">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Isang gerilya, na sinanay na gumamit ng bazooka lamang ng ilang oras na mas maaga ng mga Ranger, ay nawasak o nabalda ang apat na mga tangke na nagtatago sa likod ng isang kumpol ng mga puno. <ref name="Sides 293">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang isang pangkat ng mga sundalong Hapones ay nagsisikap na palutangin ang posisyon ng pag-aabang sa pamamagitan ng pagtawid sa ilog palayo sa tulay, ngunit nakita at pinatay ng mga gerilya ang mga ito. Sa 20:15, ang kampo ay nakuha mula sa Hapon at pinutok ni Prince ang kanyang pasikalb upang maging hudyat ng pagtatapos ng pag-atake. <ref name="Sides 295">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Walang putukan na naganap sa huling labinlimang minuto. <ref name="Breuer 185">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Gayunpaman, habang ang mga Ranger ay tumungo patungo sa tagpuan, Si Kabo Roy Sweezy ay nabaril ng dalawang beses sa pamamagitan ng pagbaril ng kakampi, at pagkatapos ay namatay. <ref name="Sides 297">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga Ranger at mga pagod, mahina, at may sakit na mga POW ay nagpunta sa itinalagang Ilog Pampanga na nakalulugod, kung saan isang karaban ng 26 na mga karetelang may kalabaw ay naghintay na dalhin ang mga ito sa Platero, na pinapatakbo ng mga lokal na tagabaryo na inayos ni Pajota. <ref name="Breuer 186">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa 20:40, sa sandaling nalaman ni Prince na ang bawat tao ay nakatawid na sa Ilog Pampanga, ipinaputok niya ang kanyang pangalawang pasiklab upang ipahiwatig sa mga tao nina Pajota at Joson. <ref name="Sides 298">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga Scout ay nanatili sa likuran sa tagpuan upang suriin ang lugar para sa mga paggalaw ng kaaway. <ref name="Breuer 187">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Samantala, ang mga tauhan ni Pajota ay nagpatuloy na pigilan ang umaatake na kaaway hanggang sa wakas ay maaari na silang mag-atras sa 22:00, nang tumigil ang mga Hapon sa pakikipaglaban sa tulay. <ref name="McRaven 271">{{Harvard citation no brackets|McRaven|1995}}</ref> Hindi nakatagpo ng pagsalungat sina Joson at ang kanyang mga tauhan, at bumalik sila upang tulungan ang pag-alalay sa mga POW. <ref name="Sides 299">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Bagaman ang mga litratista ng labanan ay nakuhanan ang mga imahe ng paglalakbay patungo at mula sa kampo, hindi nila nagawang gamitin ang kanilang mga kamera sa oras ng pag-atake sa gabi, dahil ang mga ilaw ng ''flash'' ay magpapahiwatig ng kanilang mga posisyon sa mga [[Hapon]] . <ref name="Sides 222">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Isa sa mga litratista ay sumalamin sa naging hadlang sa gabi: "Naramdaman namin tulad ng isang sabik na sundalo na dala ang kanyang riple para sa mahabang distansya sa isa sa mga pinaka-importanteng laban sa digmaan, pagkatapos ay hindi kailanman nagkaroon ng pagkakataon na paputukin ito." <ref name="Breuer 165">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang mga litratista ng Signal Corps sa halip ay tumulong sa pag-alalay sa mga POW sa labas ng kampo. == Daan sa mga linya ng Amerikano == {{quote box|width=30em|bgcolor=#c6dbf7|qalign=left|quote="Nagawa ko ang Paglalakad ng Kamatayan sa Bataan, kaya sigurado kong magagawa ang isang ito!"|source=—isa sa mga POW habang naglalakbay pabalik sa linya ng mga Amerikano<ref name="Breuer 18890">{{harvnb|Breuer|1994|pp=188–190}}</ref>}} Pagsapit ng 22:00, ang mga Ranger at mga dating POW ay nakarating sa Platero, kung saan nagpahinga sila ng kalahating oras. <ref name="Breuer 187">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 299">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Sides 302">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Isang mensahe sa radyo ang ipinadala at natanggap ng Anim na Hukbo noong 23:00 na ang misyon ay naging isang tagumpay, at bumalik sila kasama ang mga nailigtas na mga bilanggo sa mga linya ng Amerikano. <ref name="Rottman 54">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Matapos ang isang headcount, natuklasan na si POW Edwin Rose, isang bingi na sundolong Briton, ay nawawala. <ref name="Sides 300">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Sinabi ni Mucci na wala sa mga Ranger ang maiiwasang maghanap para sa kanya, kaya't nagpadala siya ng maraming mga gerilya upang gawin ito sa umaga. Nabatid na kalaunan ay nakatulog si Rose sa palikuran bago ang pag-atake. <ref name="Breuer 184">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Maagang nagising si Rose kinabukasan, at napagtanto na ang iba pang mga bilanggo ay wala na at naiwan siya. Gayunpaman, naglaan siya ng oras upang mag-ahit at magsuot ng kanyang pinakamahusay na damit na nai-tago niya para sa araw na ililigtas siya. Lumakad siya palabas ng kampo ng bilangguan, iniisip na malapit na siyang matagpuan at hahantong sa kalayaan. Sapat na, natagpuan si Rose sa pamamagitan ng pagdaan ng mga gerilya. <ref name="Breuer 1945">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Sides 327">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga pag-aayos ay ginawa para sa isang yunit ng tanke upang kunin siya at dalhin siya sa isang ospital. <ref name="Zedric 198">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> [[File:PrisonersReturnRaidCabanatuanJan311945.ogv|left|alt=Video of men walking in a line, who look at and smile at the camera. They are led by a man riding a carabao pulling a cart. The men wear assorted vests, T-shirts, uniforms, shorts, and pants. Brush can be seen in the background.|thumb|Mga dating POWs ng Cabanatuan na naglalakad sa linya ng mga Amerikano]] Sa isang pansamantalang hospital sa Platero, si Scout Alfonso at Ranger Fisher ay mabilis na inilagay sa operasyon. Ang shrapnel ay tinanggal mula sa tiyan ni Alfonso, at inaasahang makakabawi siya kung makabalik sa mga linya ng Amerikano. Ang shrapnel ni Fisher ay tinanggal din, ngunit sa limitadong mga supply at laganap na pinsala sa kanyang tiyan at bituka, napagpasyahan na mas malawak na operasyon ang kailangang makumpleto sa isang ospital sa Amerika. <ref name="Sides 310">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Inutusan ni Mucci na ang isang airstrip ay itatayo sa isang bakanteng lupa na katabi ng Platero upang ang isang eroplano ay maaaring ilipad siya sa mga linya ng Amerikano. Ang ilang mga Scout at ang mga nakalayang bilanggo ay nanatili sa likuran upang itayo ang airstrip. Habang paalis ang grupo sa Platero sa ganap na 22:30 upang maglakbay pabalik patungo sa mga linya ng Amerikano, si Pajota at ang kanyang mga gerilya ay patuloy na hiningi sa mga lokal na tagabaryo upang magbigay ng karagdagang mga karetelang kalabaw upang maihatid ang mga mahina na bilanggo. <ref name="Breuer 186">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang karamihan sa mga bilanggo ay may kaunti o walang damit at sapatos, at naging mahirap para sa kanila na maglakad. <ref name="Breuer 179">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Nang makarating ang grupo sa Balincarin, natipon nila halos ang 50 &nbsp; mga kariton <ref name="Breuer 191">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa kabila ng kaginhawaan ng paggamit ng mga kariton, ang mga kalabaw ay naglakbay sa isang mabagal na tulin, {{Convert|2|mph|km/h}} , na lubos na nabawasan ang bilis ng biyahe pabalik. <ref name="Breuer 187">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa oras na naabot ng pangkat ang mga linya ng Amerikano, 106 na mga kariton ang nagamit. <ref name="Breuer 196">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Bilang karagdagan sa pagod na dating mga bilanggo at sibilyan, ang karamihan ng mga Ranger ay natulog lamang ng lima hanggang anim na oras sa nakaraang tatlong araw. Ang mga sundalo ay madalas na may guni-guni o nakatulog habang nagmamartsa sila. [[:en:Amphetamine|Ang Benzedrine ay]] ipinamahagi ng mga mediko upang mapanatili na aktibo ang mga Ranger sa mahabang paglalakad. Ang isang Ranger ay nagkomento sa epekto ng gamot: "Nararamdaman na ang iyong mga mata ay nakabukas. Hindi mo maaaring isarado ang mga ito kung nais mo. Isang pildora ay ang lahat ng aking nakuha - ito lang ang kailangan ko. " <ref name="Sides 3067">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Muling tinulungan ng P-61 Black Widows ang grupo sa pamamagitan ng pag-patroll sa landas na kanilang tinungo pabalik sa mga linya ng Amerika. Sa 21:00, ang isa sa mga sasakyang panghimpapawid ay sumira ng limang Japanese trucks at isang tangke na matatagpuan sa isang kalsada na {{Convert|14|mi|km}} mula sa Platero na lalabas ang grupo sa kalaunan. Natugunan din ang grupo sa pamamagitan ng pag-ikot ng P-51 Mustangs na nagbabantay sa kanila habang papalapit sila sa mga linya ng Amerikano. Ang nakalayang bilanggo na si George Steiner ay nagsabi na sila ay "galak na galak sa hitsura ng aming mga eroplano, at ang tunog ng kanilang pag-rapido ay musika sa aming mga tainga". <ref name="Breuer 1945">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> [[Talaksan:Route_map_of_Raid_at_Cabanatuan.svg|alt=Map of the Philippines, indicating the path taken from Guimba to the prisoner camp, as well as the path to return to Guimba. The map details roads, rivers, towns, and Japanese positions.|thumb| Ang iba't ibang mga ruta ay ginamit para sa paglusot at pagkuha sa likuran ng mga linya ng Hapon ]] Sa isang daan ng pagbabalik, ang mga kalalakihan ay pinatigil ng mga [[Hukbalahap]], mga gerilyang Komunistang Pilipino na kinapootan ang mga Amerikano at ang Hapon. Karibal din nila ang mga tauhan ni Pajota. Ang isa sa mga tenyente ni Pajota ay nakipagpulong sa Hukbalahap at bumalik upang sabihin kay Mucci na hindi sila pinapayagan na dumaan sa nayon. Nagalit sa mensahe, pinabalik ni Mucci ang tenyente upang igiit na darating ang humahabol na mga puwersa ng Hapon. Bumalik ang tenyente at sinabi kay Mucci na ang mga Amerikano lamang ang maaaring dumaan, at ang mga kalalakihan ni Pajota ay kailangang manatili. Ang parehong mga Ranger at gerilya ay sa wakas pinayagan matapos ang isang nabalisa na si Mucci ay nagsabi sa tenyente na tatawag siya sa isang artileryang hukbo at papatagin ang buong nayon. Sa katunayan, ang radyo ni Mucci ay hindi gumagana sa puntong iyon. <ref name="Sides 314">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> [[Talaksan:Carabao_Cart.jpg|thumb| Karitelang Kalabaw na katulad ng mga ginamit sa paglalakbay sa mga linya ng Amerika ]] Sa 08:00 noong Enero &nbsp; 31, ang taga-radyo ni Mucci ay sa wakas ay nakipag-ugnay sa punong tanggapan ng Ika-anim na Hukbo. Inatasan si Mucci na pumunta sa [[Talavera, Nueva Ecija|Talavera]], isang bayan na nakuha ng Sixth Army na {{Convert|11|mi|km}} mula sa kasalukuyang posisyon ni Mucci. <ref name="Breuer 196">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa Talavera, ang mga pinalaya na sundalo at sibilyan ay sumakay ng mga trak at ambulansya para sa huling daan ng kanilang paglalakbay pauwi. <ref name="Breuer 197">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang mga POW ay [[:en:Treatment of human lice|inalisan ng mga kuto]], at binigyan ng mga mainit na paligo at bagong damit. <ref name="Sides 326">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Sa ospital ng POW, ang isa sa mga Ranger ay muling pinagsama kasama ang kanyang nailigtas na ama, na ipinapalagay na pinatay na sa labanan noong tatlong taon na ang nakaraan. <ref name="Reunite">{{cite news |last=Lessig |first=Hugh |title=Another storied WWII veteran passes on |publisher=Daily Press Publisher Group |url=http://www.dailypress.com/news/military/dp-nws-recon-0707-20110706,0,1304844.story |date=Hulyo 6, 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5zzYZmPGM?url=http://www.dailypress.com/news/military/dp-nws-recon-0707-20110706,0,1304844.story |archivedate=Hulyo 7, 2011 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121009104456/http://www.dailypress.com/news/military/dp-nws-recon-0707-20110706,0,1304844.story |date=Oktubre 9, 2012 }}</ref> Ang Scout at ang natitirang mga POW na naiwan sa likuran upang mailagay si James Fisher papunta sa isang eroplano ay nakatagpo din ng pagtutol ng Hukbalahap. <ref name="Zedric 195">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> Matapos bantain ang mga komunista, binigyan ng ligtas na daanan ang mga Scout at POW at nakarating sa Talavera noong Pebrero &nbsp; 1. Ilang araw matapos ang pagsalakay, sinuri ng mga tropa ng Sixth Army ang kampo. Nakolekta nila ang isang malaking bilang ng mga sertipiko ng kamatayan at mga layout ng sementeryo, <ref name="Zedric 198">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> pati na rin ang mga talaarawan, tula, at sketchbook. <ref name="Sides 327">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga sundalong Amerikano ay nagbayad din ng 5 [[Piso ng Pilipinas|piso]] sa bawat isa sa mga nagmaneho ng karitelang kalabaw na tumulong sa paglisan ng mga POW. <ref name="Alexander 255">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> == Kinahinatnan at pangkasaysayan na kabuluhan == {| class="wikitable" align="right" border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" style="font-size:95%; width:20%; background-color:#FFFFFF;" | colspan="2" align="center" style="background:#f0f0f0;" | '''Iniligtas na mga bilanggo''' <ref name="Rottman 61">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> |- | Mga sundalong Amerikano | 464 |- | Mga sundalong Briton | 22 |- | Mga sundalong Dutch | 3 |- | Amerikanong sibilyan | 28 |- | Mga Norwegian na sibilyan | 2 |- | Sibilyan ng Britanya | 1 |- | Sibilyan ng Canada | 1 |- | Pilipinong sibilyan | 1 |- | Kabuuan | 522 |} Ang pagsalakay ay itinuturing na matagumpay - 489 POW ay pinalaya, kasama ang 33 sibilyan. Ang kabuuang kasama 492 &nbsp; Amerikano, 23 &nbsp; British, tatlo &nbsp; Dutch, dalawa ang mga taga-Norway, isa Canada, at isang &nbsp; Pilipino. <ref name="Rottman 61">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Ang pagsagip, kasama ang pagpapalaya ng [[Kampo ng O'Donnell|Camp O'Donnell]] sa parehong araw, pinayagan ang mga bilanggo na sabihin ang mga kalupitan sa Bataan at Corregidor, na nagdulot ng isang bagong alon ng paglutas para sa giyera laban sa bansang Hapon. <ref name="Zedric 199">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> <ref name="Johnson 264">{{Harvard citation no brackets|Johnson|2002}}</ref> Nagbigay ng malaking kredito si Prince para sa tagumpay ng pagsalakay sa iba: "Ang anumang tagumpay na mayroon kami ay dahil hindi lamang sa aming mga pagsisikap kundi sa Alamo Scout at Air Force. Ang mga piloto (Kapitan. Kenneth R. Schrieber at Tenyente Bonnie B. Rucks) ng eroplano na nagpalipad nang mababa sa ibabaw ng kampo ay hindi kapani-paniwalang matapang na mga tao. " <ref name="LJLiberation">{{cite news|last=Goff |first=Marsha Henry |title=Rangers Played Heroic Role in Camp Liberation |work=[[Lawrence Journal-World]] |url=http://www2.ljworld.com/news/2006/may/23/rangers_played_heroic_role_camp_liberation/ |date=Mayo 23, 2006 |accessdate=Marso 29, 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5risMPgb7?url=http://www2.ljworld.com/news/2006/may/23/rangers_played_heroic_role_camp_liberation/ |archivedate=Agosto 4, 2010 |url-status=dead }}</ref> Ang ilan sa mga Ranger at Scout ay nagpunta sa mga [[:en:War bond|bond drive]] tour sa buong Estados Unidos at nakipagpulong din kay Pangulong [[Franklin D. Roosevelt]] . <ref name="Alexander 255">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> <ref name="Zedric 199">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> Noong 1948, ang [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]] ng [[Kongreso ng Estados Unidos|Estados Unidos ay]] lumikha ng batas na nagbigay ng $ 1 ($ {{Inflation|US|1|1948|r=2}} ngayon) para sa bawat araw na nakakulong ang mga POW sa isang kampo ng bilanggo, kabilang ang Cabanatuan. <ref name="Breuer 211">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Dalawa taon pagkalipas , muling inaprubahan ng Kongreso ang isang karagdagang $ 1.50 bawat araw (isang pinagsamang kabuuan ng $ {{Inflation|US|2.50|1950|r=2}} ngayon). Ang mga pagtatantya ng mga sundalong Hapon na napatay sa pag-atake ay mula 530 hanggang 1,000. <ref name="Sides 326">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Zedric 199">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> Kasama sa mga pagtatantya ang 73 guwardya at humigit-kumulang na 150 naglalakbay na Hapon na nanatili sa kampo nang gabing iyon, pati na rin ang mga pinatay ng mga tauhan ni Pajota na tinangkang tumawid sa Ilog ng Cabu. <ref name="King 61">{{Harvard citation no brackets|King|1985}}</ref> <ref name="McRaven 249">{{Harvard citation no brackets|McRaven|1995}}</ref> <ref name="Kelly 33">{{Harvard citation no brackets|Kelly|1997}}</ref> Maraming Amerikano ang namatay habang at pagkatapos ng pagsalakay. Ang isang bilanggo na humina sa sakit ay namatay dahil sa atake sa puso habang dinala siya ng isang Ranger mula sa kuwartel hanggang sa pangunahing tarangkahan. <ref name="Breuer 180">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> <ref name="Kerr 246">{{Harvard citation no brackets|Kerr|1985}}</ref> Sa bandang huli ay naalaala, "Ang kaguluhan ay naging labis para sa kanya, sa palagay ko. Ito ay talagang malungkot. Siya ay nasa ilang daang hakbang na lamang mula sa kalayaan na hindi niya kilala nang halos tatlong taon. " Ang isa pang bilanggo ay namatay sa sakit matapos makaabot ng grupo sa Talavera. <ref name="Sides 316">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Bagaman iniutos ni Mucci na ang isang eroplano ay itatayo sa isang bukid sa tabi ng Plateros upang ang isang eroplano ay maaaring maglikas kay Fisher upang makakuha ng medikal na atensyon, hindi ito ipinadala, at namatay siya nang sumunod na araw. <ref name="Zedric 193">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> Ang kanyang huling mga salita ay "Mabuting suwerte sa inyong paglabas." <ref name="Alexander 253">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Ang iba pang Ranger na napatay sa pagsalakay ay si Sweezy, na nasaktan sa likuran ng dalawang pag-putok mula sa kakamping pagputok. Parehong si Fisher at Sweezy ay inilibing sa [[Manila American Cemetery and Memorial|Manila National Cemetery]] . Dalawampu sa mga gerilya ni Pajota ay nasugatan, pati na ang dalawang &nbsp; Scout at dalawang Ranger. <ref name="Sides 326">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> <ref name="Zedric 199">{{Harvard citation no brackets|Zedric|1995}}</ref> [[Talaksan:AlamoScoutsRaidCabanatuanFeb1945.jpg|alt=Black-and-white image of ten men in two rows, the top row standing and the bottom row crouching, are all facing the camera. They are wearing military attire and are holding rifles.|right|thumb| Alamo Scout matapos ang pagsalakay ]] Ang mga bilanggo na Amerikano ay mabilis na bumalik sa Estados Unidos, karamihan sa pamamagitan ng eroplano. Ang mga may sakit pa rin o nanghihina ay nanatili sa mga ospital ng Amerika upang magpatuloy na makabawi. Noong Pebrero &nbsp; 11, 1945, 280 POW ang umalis sa Leyte sakay sa transportasyon na [[:en:USS General A. E. Anderson (AP-111)|USS ''General AE Anderson'']] na papunta sa San Francisco sa pamamagitan ng Hollandia, [[Bagong Ginea|New Guinea]] . <ref name="Breuer 207">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Sa pagsisikap na pigilan ang napabuti na moral ng Amerikano, ang mga [[:en:Tokyo Rose|tagapagbalita ng radyo ng propaganda ng Hapon]] ay nag-salaysay sa mga sundalong Amerikano na ang mga submarino, barko, at eroplano ay hinahabol ang ''General Anderson'' . <ref name="Sides 324">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang mga banta ay napatunayang isang pananakot, at ligtas na nakarating ang barko sa [[Dalampasigan ng San Francisco|San Francisco Bay]] noong Marso &nbsp; 8, 1945. <ref name="Sides 329">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang balita ng pagsagip ay isiniwalat sa publiko noong Pebrero 2. <ref name="Rottman 56">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Ang pagtatanghal ay ipinagdiwang ng mga sundalo ni MacArthur, mga ''Allied'' na sulatin, at ang publikong Amerikano, dahil ang pagsalakay ay humipo sa isang emosyonal na haplos sa mga Amerikano na nag-aalala tungkol sa kapalaran ng mga tagapagtanggol ng [[Bataan]] at [[Corregidor]] . Ang mga miyembro ng pamilya ng POW ay nakipag-ugnay sa telegrama upang ipaalam sa kanila ang pagsagip. <ref name="StTelegram">{{cite news|title=Visitor is Thrilled to Get Word Son Among Yanks Rescued From Cabanatuan|work=[[St. Petersburg Times]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=wtsKAAAAIBAJ&sjid=x04DAAAAIBAJ&pg=6599,5923529&dq|via=Google News|date=Pebrero 6, 1945|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> Ang balita ng pagsalakay ay na-ipahayag sa maraming mga himpilan ng radyo at mga pahinang harap ng pahayagan. <ref name="Breuer 202">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang mga Ranger at POW ay nakapanayam upang ilarawan ang mga kondisyon ng kampo, pati na rin ang mga kaganapan ng pagsalakay. <ref name="Hogan 88">{{Harvard citation no brackets|Hogan|1992}}</ref> Ang sigasig sa pagsalakay ay natabunan nang ibang pagkakataon ng iba pang mga kaganapan sa Pasipiko, kabilang ang [[:en:Battle of Iwo Jima|Labanan para sa Iwo Jima]] at ang pagbagsak ng mga [[:en:Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki|bomba ng atomika sa Hiroshima at Nagasaki]] . <ref name="Johnson 264">{{Harvard citation no brackets|Johnson|2002}}</ref> <ref name="Sides 328">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang pag-pagsalakay ay kaagad na sinundan ng karagdagang mga matagumpay na pagsalakay, tulad ng pagsalakay sa [[:en:Santo Tomas Internment Camp|Santo Tomas Civilian Internment Camp]] noong Pebrero &nbsp; 3, <ref name="Freed3700">{{cite news|last=McDaniel|first=C. Yates|title=3,700 Internees, Mostly Americans, Freed From Camp in Heart of Manila|work=[[The Blade (Toledo, Ohio)|Toledo Blade]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=0u0iAAAAIBAJ&sjid=xP8DAAAAIBAJ&dq=santo%20tomas%20internment%20camp%20rescue&pg=4031%2C419436|date=Pebrero 5, 1945|accessdate=Hulyo 26, 2011}}</ref> ang pagsalakay sa [[:en:New Bilibid Prison|Bilibid Prison]] noong Pebrero &nbsp; 4, <ref name="NYTCut">{{cite news|last=Parrott|first=Lindesay|title=Japanese Cut Off|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1945/02/06/archives/japanese-cut-off-macarthur-declares-city-won-as-troops-close-in.html|format=Fee required|date=Pebrero 6, 1945|accessdate=Hulyo 26, 2011}}</ref> at [[:en:Raid on Los Baños|pagsalakay sa Los Baños]] noong Pebrero 23. <ref name="Alexander 270">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> [[Talaksan:POWs_in_Hospital.jpg|alt=Several men are sitting and laying down near a building. Some are bandaged, and others have no shirts. Various boxes and cots are nearby.|left|thumb| Dating Cabanatuan POWs sa isang pansamantalang hospital sa Talavera ]] Ang isang ulat ng Ika-anim na Hukbo ay nagsabi na nagpakita ang pagsalakay " &nbsp; ... &nbsp; kung ano ang maaaring gawin ng mga patrol sa teritoryo ng kaaway sa pamamagitan ng pagsunod sa mga pangunahing prinsipyo ng scouting at patrolling, '''sneaking'' at ''peeping'',' [ang] paggamit ng pagtatago, pagkilala ng mga ruta mula sa mga litrato at mga mapa bago ang aktwal na operasyon, ... at ang koordinasyon ng lahat ng sandatahan sa pagsasakatuparan ng isang misyon. " <ref name="King 71">{{Harvard citation no brackets|King|1985}}</ref> Nagsalita si MacArthur tungkol sa kanyang reaksyon sa pagsalakay: "Walang insidente ng kampanya sa Pasipiko ang nagbigay sa akin ng kasiyahan tulad ng pagpapakawala ng mga POW sa Cabanatuan. Ang misyon ay mahusay na matagumpay. " <ref name="O'Donnell 178">{{Harvard citation no brackets|O'Donnell|2003}}</ref> Ipinakita niya ang mga parangal sa mga sundalo na lumahok sa pagsalakay noong Marso &nbsp; 3, 1945. Kahit na si Mucci ay hinirang para sa [[:en:Medal of Honor|Medalya ng karangalan]], siya at si Prince ay parehong tumanggap ng [[:en:Distinguished Service Cross (United States)|Distinguished Service Crosses]] . Si Mucci ay na-promote sa koronel at binigay ang pagiging komandante ng 1st Regiment ng [[:en:6th Infantry Division (United States)|6th Infantry Division]] . <ref name="Breuer 211">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang lahat ng iba pang mga opisyal na Amerikano at mga napiling nakalista ay nakatanggap ng Mga [[:en:Silver Star|Bituin ng Pilak]] . <ref name="Breuer 205">{{Harvard citation no brackets|Breuer|1994}}</ref> Ang natitirang mga lalaki na nakalista sa Amerikano at ang mga Pilipinong opisyal ng gerilya ay iginawad ang [[:en:Bronze Star Medal|Bituin na Tansos]] . Sina Nellist, Rounsaville, at iba pang labindalawang Scout ay nakatanggap ng Mga [[:en:Presidential Unit Citation (United States)|Presidential Unit Citations]] . <ref name="Alexander 6">{{Harvard citation no brackets|Alexander|2009}}</ref> Sa huling bahagi ng 1945, ang mga bangkay ng mga tropang Amerikano na namatay sa kampo ay hinukay, at inilipat ang mga bangkay sa iba pang mga sementeryo. <ref name="Johnson 276">{{Harvard citation no brackets|Johnson|2002}}</ref> Ang lupain ay naibigay sa huling bahagi ng 1990 ng gobyerno ng Pilipinas upang lumikha ng isang alaala. Ang lugar ng kampo ng Cabanatuan ay ngayon ay isang parke na kasama ang isang pang-alaalang pader na naglista ng 2,656 na mga Amerikanong bilanggo na namatay doon. <ref name="Sides 334">{{Harvard citation no brackets|Sides|2001}}</ref> Ang alaala ay pinondohan ng dating mga Amerikanong POW at mga beterano, at pinapanatili ng [[:en:American Battle Monuments Commission|American Battle Monuments Commission]] .<ref name="Rottman 62">{{Harvard citation no brackets|Rottman|2009}}</ref> Ang isang magkasanib na resolusyon ng Kongreso at ni Pangulong [[Ronald Reagan]] na itinalaga noong Abril 12, 1982 bilang "''American Salute to Cabanatuan Prisoner of War Memorial Day''". <ref name="Carson 247">{{Harvard citation no brackets|Carson|1997}}</ref> == Sa kulturang popular == {{quote box|width=30em|bgcolor=#c6dbf7|qalign=left|quote="Sinusubukan ng mga tao sa lahat ng dako na magpasalamat sa amin. Sa palagay ko ang salamat ay dapat pumunta sa iba pang paraan. Magpapasalamat ako sa nalalabi kong buhay na nagkaroon ako ng pagkakataon na gumawa ng isang bagay sa digmaang ito na hindi mapanira. Walang anuman para sa akin ang makapaghambing sa kasiyahan na nakuha ko sa pagtulong upang palayain ang aming mga bilanggo."|source=—Si Kapitan Prince, na sumasalamin sa reaksyon ng publiko sa misyon<ref name="Breuer 206">{{harvnb|Breuer|1994|p=206}}</ref>}} Maraming mga pelikula ang nakatuon sa pagsalakay, habang kasama rin ang archival footage ng mga POW. <ref name="WarEthos">{{cite news|last=Pullen|first=Randy|title=Great Raid on Cabanatuan depicts Warrior Ethos|work=[[Fort Bliss|The Fort Bliss Monitor]]|url=http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=7723|date=Agosto 18, 2005|accessdate=Pebrero 21, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080603130948/http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=7723|archivedate=Hunyo 3, 2008|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603130948/http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=7723 |date=Hunyo 3, 2008 }}</ref> Ang pelikula ni [[:en:Edward Dmytryk|Edward Dmytryk]] noong 1945 na ''Back to Bataan'', na pinagbibidahan ni [[John Wayne]], ay nagbukas sa pamamagitan ng muling pagsasalaysay ng salakay sa kampo ng POW sa Cabanatuan kasama ang totoong buhay na pelikula ng mga nakaligtas na POW. Batay sa mga librong ''The Great Raid on Cabanatuan'' at ''[[:en:Ghost Soldiers|Ghost Soldier]]'', ang 2005 na pelikula ni [[:en:John Dahl|John Dahl]] na ''[[The Great Raid]]'' ay nakatuon sa pagsalakay na nakipag-ugnay sa isang kuwentong pag-ibig. Naglingkod si Prince bilang isang consultant sa pelikula, at naniniwala na ito ay naglalarawan ng tama sa pagsalakay. <ref name="SeattlePiRP">{{cite news|last=Barber |first=Mike |url=http://www.seattlepi.com/local/237842_raid25.html |title=Leader of WWII's "Great Raid" looks back on real-life POW rescue |work=Seattle Post-Intelligencer |date=Agosto 25, 2005 |accessdate=Marso 15, 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5risK4xd9?url=http://www.seattlepi.com/local/237842_raid25.html |archivedate=Agosto 4, 2010 |url-status=dead }}</ref><ref name="SeatNative">{{cite news |last=Hui Hsu |first=Judy Chia |title="The Great Raid" includes Seattle native who helped save POWs |work=[[The Seattle Times]] |url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050820&slug=prince19 |date=Agosto 20, 2005 |accessdate=Hunyo 20, 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5risM7wKI?url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050820&slug=prince19 |archivedate=Agosto 4, 2010 |url-status=dead }}</ref> Ipinakita ni [[:en:Marty Katz|Marty Katz]] ang kanyang interes sa paggawa ng pelikula: "Ang [pagligtas] na ito ay isang napakalaking operasyon na kakaunti ang tsansa ng tagumpay. Ito ay tulad ng isang pelikula sa Hollywood - hindi ito maaaring mangyari, ngunit nangyari ito. Iyon ang dahilan kung bakit kami ay naaakit sa materyal. "<ref name="DailyMost">{{cite news|last=Tariman|first=Pablo A.|title='Most Successful Rescue Mission in US History'|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=PFc1AAAAIBAJ&sjid=hyUMAAAAIBAJ&pg=1078,18045383&dq|publisher=[[Google News]]|date=Pebrero 9, 2005|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> Ang isa pang pagkopya ng pagsalakay na isinagawa noong Disyembre 2006 bilang isang yugto ng dokumentaryo ng serye na ''[[:en:Shootout!|Shootout!]]'' . <ref>{{Citation|last=Lam|first=Jeff|title=WWII: Raid on the Bataan Death Camp|date=2006-12-01|url=https://www.imdb.com/title/tt0825165/|last2=Larioza|last3=Sessions|last4=Thompson|first2=Nito|first3=David|first4=Erik|accessdate=2017-04-20}}</ref> == Mga larawan ng alaala ng Cabanatuan == <gallery widths="180" heights="180" perrow="4"> Talaksan:Cabanatuanraid3334jf.JPG|Dambana ng Pag-alala sa Kampo ng Pangatian (Pagsalakay sa Lungsod ng Kabanatuan, pinananatili ng [[American Battle Monuments Commission]]) Talaksan:Cabanatuanraidjf.JPG|Ang Liwasan ng pag-alala sa tabi ng Pangunahing Monumento at Museo ng Kuwadranteng Pang-araw Talaksan:Cabanatuansundialjf.JPG|"Hour of the Great Rescue" Kuwadranteng pang-araw na Monumento at Museo Talaksan:Raidcabanatuanjf232.JPG|Luntiang entrada sa Pag-alala kasama ang mga puno ng mangga Talaksan:Parkraidjf.JPG|Ang looban ng Liwasan Talaksan:Raidmemorialjf222s.JPG|Ang mga pangalan ng mga Bayani ng Digmaan na nasa marble I Talaksan:Raidmemorialjf.JPG|Ang mga pangalan ng mga Bayani ng Digmaan na nasa marble II Talaksan:Raidgreensjf.JPG|Ang isa pang tanawin ng Luntiang entrada sa Pag-alala </gallery> == Tingnan din == * [[:en:List of American guerrillas in the Philippines|Listahan ng mga gerilya ng Amerika sa Pilipinas]] * [[:en:Military history of the Philippines during World War II|Kasaysayan ng Militar ng Pilipinas noong World War II]] * [[:en:Raid on Los Baños|Pagsalakay sa Los Baños]], Peb. 1945 * [[The Great Raid|Ang Dakilang Pagsalakay (pelikula)]] == Mga Tala == {{Reflist|colwidth=20em|refs=<ref name="SeattlePiRP">{{cite news|last=Barber |first=Mike |url=http://www.seattlepi.com/local/237842_raid25.html |title=Leader of WWII's "Great Raid" looks back on real-life POW rescue |work=Seattle Post-Intelligencer |date=Agosto 25, 2005 |accessdate=Marso 15, 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5risK4xd9?url=http://www.seattlepi.com/local/237842_raid25.html |archivedate=Agosto 4, 2010 |url-status=dead }}</ref> <ref name="WarEthos">{{cite news|last=Pullen|first=Randy|title=Great Raid on Cabanatuan depicts Warrior Ethos|work=[[Fort Bliss|The Fort Bliss Monitor]]|url=http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=7723|date=Agosto 18, 2005|accessdate=Pebrero 21, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080603130948/http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=7723|archivedate=Hunyo 3, 2008|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603130948/http://www4.army.mil/ocpa/read.php?story_id_key=7723 |date=Hunyo 3, 2008 }}</ref> <ref name="SeatNative">{{cite news |last=Hui Hsu |first=Judy Chia |title="The Great Raid" includes Seattle native who helped save POWs |work=[[The Seattle Times]] |url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050820&slug=prince19 |date=Agosto 20, 2005 |accessdate=Hunyo 20, 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5risM7wKI?url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050820&slug=prince19 |archivedate=Agosto 4, 2010 |url-status=dead }}</ref> <ref name="DailyMost">{{cite news|last=Tariman|first=Pablo A.|title='Most Successful Rescue Mission in US History'|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=PFc1AAAAIBAJ&sjid=hyUMAAAAIBAJ&pg=1078,18045383&dq|publisher=[[Google News]]|date=Pebrero 9, 2005|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> <ref name="StTelegram">{{cite news|title=Visitor is Thrilled to Get Word Son Among Yanks Rescued From Cabanatuan|work=[[St. Petersburg Times]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=wtsKAAAAIBAJ&sjid=x04DAAAAIBAJ&pg=6599,5923529&dq|via=Google News|date=Pebrero 6, 1945|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> <ref name="SanJoseNews">{{cite news|last=Reichmann|first=John A.|title=Massacre of Americans is Charged|work=[[San Jose Mercury News|San Jose News]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=FCciAAAAIBAJ&sjid=CKQFAAAAIBAJ&pg=2439,5620215&dq|via=Google News|date=Setyembre 4, 1945|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> <ref name="Eug52Years">{{cite news|agency=[[Associated Press]]|title=General MacArthur Had Remarkable Military Career...52 Years|work=[[The Register-Guard|Eugene Register-Guard]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=SJgRAAAAIBAJ&sjid=-uIDAAAAIBAJ&pg=2707,1127487&dq|page=2|via=Google News|date=Abril 6, 1964|accessdate=Marso 15, 2010}}</ref> <ref name="LJLiberation">{{cite news|last=Goff |first=Marsha Henry |title=Rangers Played Heroic Role in Camp Liberation |work=[[Lawrence Journal-World]] |url=http://www2.ljworld.com/news/2006/may/23/rangers_played_heroic_role_camp_liberation/ |date=Mayo 23, 2006 |accessdate=Marso 29, 2010 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5risMPgb7?url=http://www2.ljworld.com/news/2006/may/23/rangers_played_heroic_role_camp_liberation/ |archivedate=Agosto 4, 2010 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Reunite">{{cite news |last=Lessig |first=Hugh |title=Another storied WWII veteran passes on |publisher=Daily Press Publisher Group |url=http://www.dailypress.com/news/military/dp-nws-recon-0707-20110706,0,1304844.story |date=Hulyo 6, 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5zzYZmPGM?url=http://www.dailypress.com/news/military/dp-nws-recon-0707-20110706,0,1304844.story |archivedate=Hulyo 7, 2011 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121009104456/http://www.dailypress.com/news/military/dp-nws-recon-0707-20110706,0,1304844.story |date=Oktubre 9, 2012 }}</ref> <ref name="Freed3700">{{cite news|last=McDaniel|first=C. Yates|title=3,700 Internees, Mostly Americans, Freed From Camp in Heart of Manila|work=[[The Blade (Toledo, Ohio)|Toledo Blade]]|url=https://news.google.com/newspapers?id=0u0iAAAAIBAJ&sjid=xP8DAAAAIBAJ&dq=santo%20tomas%20internment%20camp%20rescue&pg=4031%2C419436|date=Pebrero 5, 1945|accessdate=Hulyo 26, 2011}}</ref> <ref name="NYTCut">{{cite news|last=Parrott|first=Lindesay|title=Japanese Cut Off|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1945/02/06/archives/japanese-cut-off-macarthur-declares-city-won-as-troops-close-in.html|format=Fee required|date=Pebrero 6, 1945|accessdate=Hulyo 26, 2011}}</ref>}} == Sanggunian == {{Refbegin|30em}} * {{cite book|last=Alexander|first=Larry|title=Shadows in the Jungle: The Alamo Scouts Behind Japanese Lines in World War II|url=https://archive.org/details/shadowsinjunglea0000alex|publisher=Penguin Group|year=2009|isbn=0-451-22593-7|ref=harv}} * {{cite book|last=Bilek|first=Tony|first2=Gene|last2=O'Connell|title=No Uncle Sam: The Forgotten of Bataan|publisher=Kent State University Press|location=Kent, Ohio|year=2003|isbn=0-87338-768-6|ref=harv}} * {{cite book|last=Black|first=Robert W.|title=Rangers in World War II|url=https://archive.org/details/rangersinworldwa0000blac|publisher=Random House|year=1992|isbn=0-8041-0565-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Breuer|first=William B.|authorlink=William Breuer|title=The Great Raid on Cabanatuan|publisher=John Wiley & Sons|location=New York|year=1994|isbn=0-471-03742-7|ref=harv|url=https://archive.org/details/greatraidoncaban00breu}} * {{cite book|last=Carson|first=Andrew D.|title=My Time in Hell: Memoir of an American Soldier Imprisoned By the Japanese in World War II|publisher=McFarland & Company|year=1997|isbn=0-7864-0403-5|ref=harv}} * {{cite book|last=Hogan|first=David W.|title=Raiders or Elite Infantry?: The Changing Role of the U.S. Army Rangers from Dieppe to Grenada|publisher=ABC-CLIO|year=1992|isbn=0-313-26803-7|ref=harv}} * {{cite book|last=Hunt|first=Ray C.|title=Behind Japanese Lines: An American Guerrilla in the Philippines|url=https://archive.org/details/behindjapaneseli0000hunt_p5l1|publisher=University Press of Kentucky|year=1986|isbn=0-8131-0986-8|ref=harv}} * {{cite book|last=Johnson|first=Forrest Bryant|title=Hour of Redemption: The Heroic WWII Saga of America's Most Daring POW Rescue|publisher=Warner Books|year=2002|isbn=0-446-67937-2|ref=harv|url=https://archive.org/details/hourofredemption00john}} * {{cite book|last=Kelly|first=Arthur L.|title=BattleFire!: Combat Stories from World War II|url=https://archive.org/details/battlefirecombat0000kell|publisher=University Press of Kentucky|year=1997|isbn=0-8131-2034-9|ref=harv}} * {{cite book|last=Kerr|first=E. Bartlett|title=Surrender & Survival: The Experience of American POWs in the Pacific 1941–1945|publisher=William Morrow and Company|year=1985|isbn=0-688-04344-5|ref=harv|url=https://archive.org/details/surrendersurviva00ker_yg8}} * {{cite book|last=King|first=Michael J.|title=Rangers: Selected Combat Operations in World War II|publisher=DIANE Publishing|year=1985|isbn=1-4289-1576-1|ref=harv}} * {{cite book|last=McRaven|first=William H.|title=Spec Ops: Case Studies in Special Operations Warfare Theory and Practice|url=https://archive.org/details/specopscasestudi0000mcra|location=New York|publisher=Presidio Press|year=1995|isbn=0-89141-544-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Norman|first=Michael|first2=Elizabeth M.|last2=Norman|title=Tears in the Darkness: The Story of the Bataan Death Marso and Its Aftermath|location=New York|publisher=Farrar, Straus and Giroux|year=2009|isbn=0-37427-260-3|ref=harv|url=https://archive.org/details/tearsindarknesst00norm}} * {{cite book|last=O'Donnell|first=Patrick K.|authorlink=Patrick K. O'Donnell|title=Into the Rising Sun: In Their Own Words, World War II's Pacific Veterans Reveal the Heart of Combat|publisher=Simon & Schuster|year=2003|isbn=0-7432-1481-1|ref=harv}} * {{cite book|last=Parkinson|first=James W.|first2=Lee|last2=Benson|title=Soldier Slaves: Abandoned by the White House, Courts, and Congress|publisher=[[United States Naval Institute|Naval Institute Press]]|location=Annapolis, Maryland|year=2006|isbn=1-59114-204-0|ref=harv|url=https://archive.org/details/isbn_9781591142041}} * {{cite book|last=Rottman|first=Gordon|title=The Cabanatuan Prison Raid – The Philippines 1945|url=https://archive.org/details/cabanatuanprison0000rott|publisher=Osprey Publishing; Osprey Raid Series #3|year=2009|isbn=1-84603-399-3|ref=harv}} * {{cite book|last=Sides|first=Hampton|title=[[Ghost Soldiers]]: The Forgotten Epic Story of World War II's Most Dramatic Mission|publisher=Doubleday|location=New York|year=2001|isbn=0-385-49564-1|ref=harv}} * {{cite book|last=Waterford|first=Van|title=Prisoners of the Japanese in World War II|url=https://archive.org/details/prisonersofjapan0000wate|publisher=McFarland & Company|location=Jefferson, North Carolina|year=1994|isbn=0-89950-893-6|ref=harv}} * {{cite book|last=Wodnik|first=Bob|title=Captured Honor|url=https://archive.org/details/capturedhonorpow0000wodn|publisher=Washington State University Press|location=Pullman, Washington|year=2003|isbn=0-87422-260-5|ref=harv}} * {{cite book|last=Wright|first=John M.|title=Captured on Corregidor: Diary of an American P.O.W. in World War II|publisher=McFarland & Company|year=2009|isbn=0-7864-4251-4|ref=harv}} * {{cite book|last=Zedric|first=Lance Q.|title=Silent Warriors of World War II: The Alamo Scouts Behind Japanese Lines|url=https://archive.org/details/silentwarriorsof0000zedr|publisher=Pathfinder Publishing of California|location=Ventura, California|year=1995|isbn=0-934793-56-5|ref=harv}} {{refend}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.abmc.gov/cemeteries-memorials/pacific/cabanatuan-american-memorial#.Vdmovpef9ko Cabanatuan American Memorial] * [http://www.alamoscouts.org Website ng Alamo Scout] * [https://web.archive.org/web/20021001203319/http://images.google.com/images?hl=en ''LIFE'' ' hindi nai-ilimbag na mga larawan ng mga resulta ng pagsalakay] * [http://www.us-japandialogueonpows.org/index.htm US — Hudyat ng Hapon sa mga POW] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200117020416/http://www.us-japandialogueonpows.org/index.htm |date=2020-01-17 }} * [http://www.c-span.org/video/?165360-1/hampton-sides-ghost-soldiers ''Pakikipanayam sa mga libro'' kasama si Hampton Sides sa ''Ghost Soldiers: The Forgotten Epic Story of World War II's Most Dramatic Mission'', Setyembre 30, 2001.] [[Kategorya:Labanan noong 1945]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] [[Kategorya:Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] iisf0m9gwnegv42dv5xzyxdqalc9g6y 0 301938 2216195 2215842 2026-07-15T15:09:34Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216195 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Ancona|Ancona]], [[Marche]], sa [[Italya]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q747074 . ?item wdt:P131 wd:Q16114 . } |columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon |section= |min_section= |sort=P635 |links=text |thumb= |autolist= |references=all |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! ISTAT ! Comune ! Lawak ! Populasyon |- | 042001 | Agugliano | 21.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4799<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-03 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}</ref> |- | 042002 | Ancona | 124.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 98356<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042003 | Arcevia | 128.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042004 | Barbara | 11.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1271<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042005 | Belvedere Ostrense | 29.45 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2093<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042006 | Camerano | 20 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 7084<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042007 | Camerata Picena | 11.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2486<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042008 | Castelbellino | 6.05 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4919<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042010 | Castelfidardo | 33.39 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 18419<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042011 | Castelleone di Suasa | 15.92 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1542<ref name="ref_bec4adcf2cd30585ec09316adfc23e7d8417379dd3598c38143d1f74b8522776">https://demo.istat.it/app/?i=POS&l=it</ref> |- | 042012 | Castelplanio | 15.32 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3531<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042013 | Cerreto d'Esi | 16.91 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3374<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042014 | Chiaravalle | 17.6 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 14289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042015 | Corinaldo | 49.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4767<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042016 | Cupramontana | 27.4 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042017 | Fabriano | 272.08 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 28918<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042018 | Falconara Marittima | 25.82 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 25530<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042019 | Filottrano | 71.2 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 8917<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042020 | Genga | 73.16 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1682<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042021 | Jesi | 108.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 39137<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042022 | Loreto | 17.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 12899<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042023 | Maiolati Spontini | 21.49 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5986<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042024 | Mergo | 7.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042025 | Monsano | 14.66 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3289<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042026 | Montecarotto | 24.39 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1836<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042027 | Montemarciano | 22.31 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 9762<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042029 | Monte Roberto | 13.51 kilometro kuwadrado<br/>13.57 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3027<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042030 | Monte San Vito | 21.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6704<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042031 | Morro d'Alba | 19.46 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042032 | Numana | 10.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3741<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042033 | Offagna | 10.63 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2047<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042034 | Osimo | 106.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 34687<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042035 | Ostra | 47.25 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042036 | Ostra Vetere | 30.02 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3110<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042037 | Poggio San Marcello | 13.36 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 672<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042038 | Polverigi | 24.98 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4582<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042040 | Rosora | 9.41 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1818<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042041 | San Marcello | 25.78 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1996<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042042 | San Paolo di Jesi | 10.11 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 894<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042043 | Santa Maria Nuova | 18.29 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3942<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042044 | Sassoferrato | 137.23 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6841<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042045 | Senigallia | 117.77 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 43863<ref name="ref_aa8afab87dbbab39c6dd94127b193dec575be4ca25f33708513d65a8dc0489b5">https://demo.istat.it/app/?i=P02&l=it</ref> |- | 042046 | Serra de' Conti | 24.54 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3559<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042047 | Serra San Quirico | 49.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2540<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042048 | Sirolo | 16.68 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4097<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 042049 | Staffolo | 27.5 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2087<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 042050 | Trecastelli | 38.66 kilometro kuwadrado | 7500<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |} ---- &sum; 47 items. {{Wikidata list end}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Ancona]] ka5bk4txhszm2ays8hcu4328h7jahp4 0 302249 2216196 2216088 2026-07-15T15:09:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216196 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay talaan ng mga [[comune]] ng Lalawigan ng [[Lalawigan ng Catanzaro|Catanzaro]], [[Calabria]], sa [[Italya]]. {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q747074 . ?item wdt:P131 wd:Q16159 . } |columns=P635:ISTAT,label/it:Comune,P2046:Lawak,P1082:Populasyon |section= |min_section= |sort=P635 |links=text |thumb= |autolist= |references=all |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! ISTAT ! Comune ! Lawak ! Populasyon |- | 079002 | Albi | 29.64 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 790<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079003 | Amaroni | 9.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1660<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079004 | Amato | 20.93 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 793<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079005 | Andali | 17.87 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 637<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079007 | Argusto | 6.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 444<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079008 | Badolato | 37.07 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2843<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079009 | Belcastro | 53.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1231<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079011 | Borgia | 42.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 7158<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079012 | Botricello | 15.48 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4993<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079017 | Caraffa di Catanzaro | 24 kilometro kuwadrado<br/>25.05 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1743<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079018 | Cardinale | 30.12 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1829<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079020 | Carlopoli | 16.41 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1385<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079023 | Catanzaro | 112.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 84670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079024 | Cenadi | 11.92 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 510<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079025 | Centrache | 7.96 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 342<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079027 | Cerva | 21.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1086<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079029 | Chiaravalle Centrale | 23.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5098<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079030 | Cicala | 9.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079033 | Conflenti | 29.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1282<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079034 | Cortale | 30.01 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1866<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079036 | Cropani | 44.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4674<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079039 | Curinga | 52.53 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 6501<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079042 | Davoli | 25.03 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5546<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079043 | Decollatura | 50.83 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2855<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079047 | Falerna | 24.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3786<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079048 | Feroleto Antico | 22.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1955<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079052 | Fossato Serralta | 11.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 558<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079055 | Gagliato | 7.04 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 432<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079056 | Gasperina | 6.78 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1884<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079058 | Gimigliano | 33.55 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2985<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079059 | Girifalco | 43.1 kilometro kuwadrado<br/>43.08 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5495<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079060 | Gizzeria | 37.19 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5065<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079061 | Guardavalle | 60.27 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4117<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079063 | Isca sullo Ionio | 23.56 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1441<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079065 | Jacurso | 21 kilometro kuwadrado<br/>21.2 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 549<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079068 | Magisano | 31.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1106<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079069 | Maida | 58.34 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4396<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079071 | Marcedusa | 15.68 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 380<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079072 | Marcellinara | 20.91 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2146<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079073 | Martirano | 14.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 840<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079074 | Martirano Lombardo | 19.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5">https://www.istat.it/it/archivio/156224</ref> | 952<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079077 | Miglierina | 13.94 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079080 | Montauro | 11.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1773<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079081 | Montepaone | 16.85 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 5656<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079083 | Motta Santa Lucia | 26.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 798<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079087 | Nocera Terinese | 46.58 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4715<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079088 | Olivadi | 7.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 488<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079089 | Palermiti | 18.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1057<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079092 | Pentone | 12.38 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1887<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079094 | Petrizzi | 21.9 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1010<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079095 | Petronà | 45.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2365<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427">https://demo.istat.it/?l=it</ref> |- | 079096 | Pianopoli | 24.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2484<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079099 | Platania | 26.84 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1973<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079108 | San Floro | 18.32 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 670<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079110 | San Mango d'Aquino | 6.89 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1442<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079114 | San Pietro a Maida | 16.45 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3772<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079115 | San Pietro Apostolo | 11.72 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1520<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079116 | San Sostene | 32.49 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1401<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079117 | Santa Caterina dello Ionio | 40.69 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079118 | Sant'Andrea Apostolo dello Ionio | 21.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1900<ref name="ref_4101d67916181d7a61079c5a0a35c3ac045efad5d96c3748f8b41a6437aa90b9">''[[:d:Q214195|Istat]]''</ref><br/>1872<ref name="ref_204c1ab4d1a0f46b14b968d13f576127fa86a9e41d1d0ba263037aad950e7ebb">{{Cite web |url=http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |title=Archive copy |access-date=2020-10-14 |archive-date=2019-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630220127/http://demo.istat.it/pop2018/index3.html |url-status=dead }}</ref><br/>1701<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/><br/>1691<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>1759<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>1809<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836">https://www.citypopulation.de/en/italy/calabria/079__catanzaro/</ref><br/>2072<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>2329<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>2836<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>3085<ref name="ref_85c53fa19adf081b668ce0bbdf5b4eb33e4ec5822a89e5b2dd5b678fff435836"/><br/>3324<br/>4016<br/>4912<br/>5170<br/>5497<br/>4868<br/>4594<br/>4011<br/>3360<br/>3539<br/>3211 |- | 079122 | San Vito sullo Ionio | 17.17 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1613<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079123 | Satriano | 21.16 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3364<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079126 | Sellia | 12.81 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 476<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079127 | Sellia Marina | 41.46 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 7615<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079129 | Serrastretta | 41.65 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2923<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079130 | Sersale | 53.3 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4250<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079131 | Settingiano | 14.35 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3260<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079133 | Simeri Crichi | 46.74 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 4722<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079134 | Sorbo San Basile | 59.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 754<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079137 | Soverato | 7.79 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 8618<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079138 | Soveria Mannelli | 20.5 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2835<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079139 | Soveria Simeri | 22.28 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1439<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079142 | Squillace | 34.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3511<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079143 | Stalettì | 12.11 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2353<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079146 | Taverna | 132.31 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 2522<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079147 | Tiriolo | 29.26 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 3581<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079148 | Torre di Ruggiero | 25.37 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 951<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079151 | Vallefiorita | 13.88 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1503<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079157 | Zagarise | 49.33 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 1425<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |- | 079160 | Lamezia Terme | 162.43 kilometro kuwadrado<ref name="ref_9437f1d6c0387314824b069620917f9c3c0a7419ec1d92d4ba16f78323dd2dc5"/> | 67026<ref name="ref_1b601241dd90af30ab3d4acde8c4e9b3a69aa82cd06985501807e9221d46f427"/> |} ---- &sum; 80 items. {{Wikidata list end}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Italya|Catanzaro]] g3hf12movad4ebv5fk5v892w38fbrqr 0 303949 2216182 2212750 2026-07-15T12:05:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216182 wikitext text/x-wiki [[File:Rom,_die_Heilige_Treppe.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rom,_die_Heilige_Treppe.JPG|thumb|Scala Sancta]] Ang '''''Scala Sancta''''' (Tagalog: Banal na Hagdan, [[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Scala Sacnta'') ay isang hanay ng 28 puting marmol na mga hakbang na mga [[Relikya|relikyang]] [[Katoliko Romano]] na matatagpuan sa isang gusaling [[Mga pagmamay-aari ng Banal na Luklukan|ekstrateritoryal na pagmamay-aari ng Banal na Luklukan]] sa Roma, Italya na malapit sa [[Basilika ni San Juan de Letran|Arsobasilika ng San Juan de Letran]]. Opisyal, ang edipisyo ay pinamagatang Santuwaryong '''Pontipikal ng mga Banal na Hagdan (Pontificio Santuario della Scala Santa)''', at isinasama ang bahagi ng matandang Papal na [[Palasyong Laterano]].<ref>[https://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/sp_ss_scv/informazione_generale/extraterritoriale_it.html www.vatican.va] Stampa della Santa Sede: Zone extraterritoriali vaticani, 3 April 2001 (Italian). Retrieved 24 March 2014.</ref> Tinatakpan ng mga hagdang replica ang orihinal na hagdanan, na maaari lamang akyatan sa pamamagitan ng mga tuhod. Ang Banal na Hagdanan ay humahantong sa Simbahan ng [[Lorenzo ng Roma|San Lorenzo]] in Palatio ad Sancta Sanctorum (Chiesa di San Lorenzo sa Palatio ad Sancta Sanctorum) o simpleng "[[Sancta Sanctorum]]" (Tagalog: Kabanal-banalan), na personal na kapilya ng mga unang Santo Papa. Ayon sa tradisyong [[Katoliko Romano]], ang Banal na Hagdan ay ang mga hakbang na patungo sa [[praetorium]] ni [[Poncio Pilato]] sa [[Herusalem]] kung saan umakyat si [[Hesukristo]] patungo sa kaniyang sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|paglilitis]] na bahagi ng kaniyang [[Pasyon (Kristiyanismo)|Pasyon]]. Ang Hagdan ay ipinalalagay na dinala sa [[Roma]] ni [[Santa Elena (emperatris)|Santa Elena]] noong ikaapat na siglo. Sa loob ng maraming siglo, ang Scala Sancta ay umakit ng mga Kristiyanong manlalakbay na nais bigyang-papuri ang Pasyon ni [[Hesukristo]]. Mula pa noong unang bahagi ng 1700, ang Banal na Hagdan ay nakapaloob sa kahoy para sa proteksiyon, ngunit panandaliang ipinakita noong 2019 kasunod ng gawain sa pagpapanumbalik.<ref name="brockhaus">{{cite web|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/romes-holy-stairs-to-be-uncovered-for-the-first-time-in-300-years-65343|title=Rome's 'Holy Stairs' uncovered for the first time in 300 years|last=Brockhaus|first=Hannah|date=2019-04-11|website=|publisher=Catholic News Agency|access-date=2019-06-05|quote=|archive-date=2019-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412154402/https://www.catholicnewsagency.com/news/romes-holy-stairs-to-be-uncovered-for-the-first-time-in-300-years-65343|url-status=dead}}</ref><ref name="wantedinrome">{{cite web|url=https://www.wantedinrome.com/news/unveiling-romes-scala-santa.html|title=Unveiling Rome's Scala Santa|date=2020-02-12|website=wantedinrome.com|access-date=2020-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222180004/https://www.wantedinrome.com/news/unveiling-romes-scala-santa.html|archive-date=2020-02-22|url-status=live}}</ref> == Kasaysayan == Ayon sa tradisyong [[Katoliko Romano]], ang Banal na Hagdan ay ang mga hakbang na patungo sa [[praetorium]] ni [[Poncio Pilato]] sa [[Herusalem]] kung saan umakyat si [[Hesukristo]] patungo sa kaniyang sa [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|paglilitis]] na bahagi ng kaniyang [[Pasyon (Kristiyanismo)|Pasyon]].<ref name="telegraph">{{cite news|last=Moore|first=Malcolm|title=Steps Jesus walked to trial restored to glory|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1554541/Steps-Jesus-walked-to-trial-restored-to-glory.html|accessdate=24 March 2014|newspaper=The Telegraph (UK)|date=14 June 2007}}</ref> Ayon sa mga medyebal na alamat, dinala ni [[Santa Elena (emperatris)|Santa Elena]], ina ni [[Dakilang Constantino|Constantinong Dakila]], ang mga Banal na Hagdan mula sa [[Herusalem]] patungong Roma noong mga AD 326.<ref>Ewart Witcombe, p. 372.</ref> Noong Gitnang Kapanahunan, nakilala ang mag ito bilang "Scala Pilati" ("Mga Hagdan ni Pilato"). Mula sa mga lumang plano ay lumilitaw na humantong ito sa isang pasilyo ng Palasyo Laterano, malapit sa Kapilya ni San Sylvestre, at tinakpan ng isang natatanging bubong. Noong 1589, giniba ni [[Papa Sixto V]] ang Papal na Palasyong Laterano, na sa panahong iyon ay wasak-wasak, upang makapagpatayo ng bago. Inatas niya na ang mga Banal na Hagdan ay maitayo muli sa kasalukuyang kinalalagyan nito, bago ang Sancta Sanctorum (Kabanal-banalan), na pinangalanan dahil sa maraming mahahalagang labing napanatili doon. Naglalaman din ang kapilya ng isang ikon ng [[Kristo Pantocrator]], na kilala bilang "Uronica", na sinimulan umano ni San Lucas at tinapos ng isang anghel. Ang bantog na ikon na ito ng [[Mga acheiropoieton|Santissimi Salvatore Acheiropoieton]] ("hindi ginawa ng mga kamay ng tao"), sa ilang mga okasyon, ay dinala sa prinusisyon sa Roma.<ref>Ewart Witcombe, p. 372.</ref> Ang Scala Sancta ay maaari lamang akyatin sa gamit ang tuhod. Para sa karaniwang paggamit, ang hagdanan ay dinikitan ng apat na karagdagang hagdanan, dalawa sa bawat panig, itinayo noong bandang 1589.<ref name="grendler">{{cite book|last=Grendler|first=Paul F.|title=The University of Mantua, the Gonzaga, and the Jesuits, 1584–1630|year=2009|publisher=Johns Hopkins University Press|url=https://books.google.com/?id=i0VwjnKewnUC&pg=PT55|isbn=9780801897832}}</ref> Noong 1724, tinakpan ni Papa Benedikto XIII ang mga marmol na hagdan sa kahoy para sa proteksiyon ng mga ito, dahil ang marmol ay naagnas buhat ng maraming peregrino na umaakyat sa hagdan sa paglipas ng panahon. Ang mga hagdan ay nanatiling natakpan hanggang sa 2019, nang ang pumoprotektang kahoy na takip ay tinanggal at ang marmol ay nakalantad kasunod ng gawain sa pagpapanumbalik. Nang buksan muli ang mga hagdan noong Abril 11, 2019, pinayagan ang mga peregrino na umakyat sa nakalantad na marmol na hagdan sa kanilang tuhod sa unang pagkakataon loob ng halos 300 taon.<ref name="brockhaus" /> Ang mga hagdan ay nanatiling nakalantad at bukas sa publiko sa pagitan ng Abril 2019 at Hulyo 2019, at pagkatapos ay muling natakpan ng kahoy.<ref name="wantedinrome" /> == Mga tala == [[File:SS._Salvatore_della_Scala_Santa,_Rome_(video).ogg|thumb|Scala Sancta]] {{Reflist}} == Mga sanggunian == * {{cite journal|pages=452–462|title=Artistic Co-Operation in Late Sixteenth-Century Rome: The Sistine Chapel in S. Maria Maggiore and the Scala Santa|last=Eitel-Porter|first=Rhoda|journal=The Burlington Magazine|year=1997}} * {{cite journal|title=Sixtus V and the Scala Santa|url=https://archive.org/details/sim_society-of-architectural-historians-journal_1985-12_44_4/page/368|first=Christopher L. C.|last=Ewart Witcombe|journal=The Journal of the Society of Architectural Historians|year=1985|pages=368–379|doi=10.2307/990114|volume=44|issue=4|jstor=990114}} * {{CathEncy|wstitle=Scala Sancta (Holy Stairs)|title=Scala Sancta (Holy Stairs)|first=Livarius|last=Oliger|authorlink=|accessdate=7 January 2009}} * {{cite book|last=Soresini|first=Giuseppe Maria|title=De Scala Sancta ante Sancta Sanctorum in Laterano culta opusculum|publisher=Ex typographia Varesij|location=Rome|year=1672|url=https://archive.org/details/descalasanctaant00sore|language=Latin}} == Mga panlabas na link == * [http://www.scala-santa.it/ Opisyal na website ng Scala Santa] {{Catholic|wstitle=Scala Sancta (Holy Stairs)}}{{commons category|Scala Santa (Rome)}} mr0x5wo516381t2w9myyzflezmu389c 0 324338 2216183 2035695 2026-07-15T12:17:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216183 wikitext text/x-wiki Ang '''Sensei's Library''' ({{lang-tl|[[Aklatan]] ni [[Sensei]]}}) ay isang [[websayt]] at [[wiki]] na nakatuon sa mga artikulo tungkol sa, at talakayan ng, larong [[Go (laro)|Go]]. Itinatag noong Septembre 2000, nina manlalarong Go Morten Pahle and Arno Hollosi.<ref>{{cite web|url=http://senseis.xmp.net/?SLHistory|title=SL History|author=Morten Pahle|accessdate=2008-12-11|lang=en}}</ref> Kilala rin ni Hollosi para sa pagdidisenyo ng [[bersyon]]g 4 ng popular na file-format ng [[Smart Game Format|SGF]] ni Anders Kierulf at para sa kaniyang trabaho sa proyektong Austrian Citizen Card..<ref>{{cite web|url=http://www.red-bean.com/sgf/|title=SGF File Format FF(4) Page|accessdate=2007-03-28|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.idcard-conf.ancitel.it/PDF/Hollosi_Austrian_Citizen_Card.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20050311140419/http://www.idcard-conf.ancitel.it/PDF/Hollosi_Austrian_Citizen_Card.pdf|archive-date=2005-03-11|url-status=dead|title=Arno Hollosi, "Austria's Citizen Card and Beyond," Int. Conf. on Electronic Identity and Interoperability, 16th April 2004, Rome, Italy|accessdate=2008-05-04|lang=en}}</ref> Ginagamit ang Sensei's Library para mararaming layon, at sumasaklaw ng higit sa 20,000 mga pahina<ref>{{cite web | title = Sensei's Library: Front Page | url = http://senseis.xmp.net | accessdate = 2010-06-01 | lang = en }}</ref> tungkol sa isang malawak na hanay ng mga paksa, tulad ng [[kasaysayan ng Go]], teorya ng Go, estratehiya, at impormasyong pangkomunidad. Ito ay mataas na itinuturing sa komunidad ng Go.<ref name="PWaldron">{{cite web | url=http://www.usgo.org/EJournal/archive/20051223.htm | author=Philip Waldron | title=GO REVIEW: Top 10 Go Websites | accessdate=2008-12-11 | lang=en | quote="[as] a collaborative resource written by contributors, Sensei's Library may be the most extensive go resource on the web. Articles cover a variety of topics, including possibly the best discussion of endgame theory published anywhere." | archive-date=2009-09-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090925011512/http://www.usgo.org/EJournal/archive/20051223.htm | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hilltopgo.com/agej/2001/2001-10-01.txt|author=Terri Schurter|title=American Go Association e-journal October 2001|accessdate=2011-05-18|lang=en|archive-date=2011-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711170018/http://www.hilltopgo.com/agej/2001/2001-10-01.txt|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://stlgo.wordpress.com/2008/07/22/senseis-library/|title=St Louis Go Association web site|date=22 July 2008|accessdate=2011-05-18|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gogod.co.uk/Links.htm|title=GoGoD recommended links|accessdate=2011-05-18|lang=en|archive-date=2011-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110521045656/http://www.gogod.co.uk/Links.htm|url-status=dead}}</ref> Itinala ng isang tagarebyu na bilang "isang kolaboratibong mapagkukunang sinusulat ng mga taga-ambag, ang Sensei's Library ay puwedeng pinakamalawak na mapagkukunan para sa Go sa [[Internet]]. Tinatalakay ng mga artikulo ang isang barayti ng mga paksa, na sumasaklaw baka ng pinakamabuting talakayan ng teorya ng ''endgame'' na saanmang inilalathala."<ref name="PWaldron"/> Nasa loob ng kaniyang mga taga-ambag ang ilang mga awtor na inilathala, tulad nina Charles Matthews at [[John Fairbairn]].<ref>{{cite web|url=http://www.msoworld.com/mindzine/news/orient/go/jf.html|title=MSO article on John Fairbairn|accessdate=2007-03-28|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070417181646/http://msoworld.com/mindzine/news/orient/go/jf.html|archivedate=2007-04-17|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://senseis.xmp.net/?CharlesMatthews|title=Charles Matthews Player Page|accessdate=2007-03-28|lang=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Go (laro)]] [[Kategorya:Mga website]] h6l7fi8aot4po5h0nkbvvelnf88pypt 0 326014 2216185 2215254 2026-07-15T12:54:34Z ElusiveMoth 140060 /* Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal */ 2216185 wikitext text/x-wiki Ang '''koronasyong episkopal''' o '''koronasyong diyosesana''' ({{lang-en|episcopal coronation}}) ay isang pagkilala ng isang [[Obispo]] o [[Arsobispo]] ng lokal na [[Diyosesis]] (o Arsidiyosesis), na ipinahayag sa pamamagitan ng [[dekreto]] ng koronasyon na inilabas ng lokal na ''Diocesan Chancery'' kung saan kinikilala nito ang debosyon ng isang imahen ng [[Birheng Maria]] sa ilalim ng isang partikular na titulo na iginagalang sa isang partikular na lokalidad. Ang mga kinakailangan para sa isang imahen upang bigyan ng koronasyong episkopal ay halos katulad ng sa [[koronasyong kanonika]]. Ang imahe ay dapat na nakalagak sa isang [[kapilya]], [[parokya]], o dambana; ang pinagmulan ng imahe, ang debosyon sa paligid nito at ang mga himala na nararapat na naitala. Ang mga dokumentong naglalaman ng mga salaysay at dokumentasyon sa kultura ng imahe, kasama ang mga liham ng petisyon na nilagdaan ng mga kilalang tao sa simbahan at ng mga deboto ay isinusumite rin sa mga makabuluhang awtoridad ng simbahan para sa isang rekomendasyon, upang pag-aralan ang mga dokumento at ang pag-apruba ng kahilingan na hahantong sa pagpapalabas ng dekreto ng koronasyon sa imahen.<ref>{{Cite web|url=https://pintakasiph.wordpress.com/2021/01/01/virgen-coronada-diocesana-de-filipinas-the-episcopally-crowned-marian-images-in-the-philippines/|title=Virgenes Coronadas Diocesana de Filipinas - The Episcopally Crowned Marian images in the Philippines - Pintakasi}}</ref> __TOC__ {{clear}} <gallery widths="170" heights="200"> File:Episcopal Coronation of Our Lady of Guibang.jpg | Koronasyong episkopal ng Nuestra Señora de la Visitación ng Guibang noong 26 Mayo 1973. Pinangunahan ni Arsobispo Carmine Rocco ang rito ng pagkokorona. File:DSCN9876Episcopal coronation of La Purisima Concepción de Baliuag 39.jpg | Koronasyong episkopal ng La Purísima Concepción ng Baliwag, Bulacan noong 1 Pebrero 2021. File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 14.jpg | Dekreto ng koronasyong episkopal ng Nuestra Señora del Santísimo Rosario ng Hagonoy Bulacan noong 7 Oktubre 2019, na ipinagkaloob noong 29 Hunyo 2019. </gallery> ==Mga Imaheng Kinoronahang Episkopal sa Pilipinas== ===Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" |+ ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Birheng Maria ! Dambana |- |Nuestra Señora de la O |17 Disyembre 1949 |Parokya ng Nuestra Señora de la Natividad, [[Pangil, Laguna|Pangil]], [[Laguna]] |Obispo [[Alfredo Obviar]] |[[File:Pangil,LagunaChurchjf7598 02.JPG|200px]] |[[File:148Nuestra Señora de la Natividad Parish Church 32.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Katipanan |28 Hulyo 1963 |Parokya ng Banal na Krus, [[Nabua]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Pedro Paulo Santos ||[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora de Katipanan. Holy Cross Parish, Nabua, Camarines Sur. 2024.jpg|200px]] |[[File:Holy Cross Nabua Church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |11 Oktubre 1970 |Parokya ng San Jose de Placer, [[Lungsod ng Iloilo]] |Cardinal Julio Rosales | |[[File:San Jose Placer Church, Iloilo City, Aug 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Caridad |1 Mayo 1971{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 6 Disyembre 2024.}} |Basilika Minor ng Nuestra Señora de Caridad, [[Agoo]], [[La Union]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:FvfAgooBalica9285 19.JPG|200px]] |[[File:1547Agoo Basilica 2020 18.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Visitación |26 Mayo 1973 |Pambansang Dambana ng Nuestra Señora de la Visitación, Guibang, [[Gamu]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:Our Lady of Guibang.jpg|200px]] | |- |[[Ina ng Kaligtasan|Nuestra Señora de Salvación]] |25 Agosto 1976 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaligtasan, Joroan, [[Tiwi]], [[Albay]] |Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[Talaksan:Our Lady of Salvation of Joroan, Albay.jpg|200px]] | [[Talaksan:Joroan, Tiwi, Albay church - Flickr.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>https://www.facebook.com/photo/?fbid=6070132903011309&set=pcb.6070141229677143</ref> |13 Disyembre 1992 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Roger Michael Mahony | | |- |Nuestra Señora de la Asunción |14 Disyembre 1997 |Parokya ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maragondon]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Manuel Cruz Sobreviñas |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 01.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 14.JPG|200px]] |- |Maria, Luklukan ng Karunungan |9 Pebrero 1999 |Kapilya ni Maria, Luklukan ng Karunungan, Naval Education & Training Command, [[San Antonio, Zambales|San Antonio]], [[Zambales]] |Obispo Deogracias Soriano Iñiguez Jr. | | |- |Nuestra Señora de los Desamparados<ref>{{Cite web|url= https://www.olamarikina.com.ph/the-Shrine|title=The Shrine}}</ref> |12 Mayo 2002{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Oktubre 2005.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]] |Obispo Crisostomo Yalung |[[File:OurLadyoftheAbandonedParishjf9919 12.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción de Salambao<ref>{{Cite web|url=https://dioceseofmalolos.ph/2023/07/07/sandigang-kasaysayan-260th-anniversary-of-the-discovery-of-the-image-of-our-lady-of-salambao/|title=Sandigang Kasaysayan: 260TH ANNIVERSARY OF THE DISCOVERY OF THE IMAGE OF OUR LADY OF SALAMBAO|date=7 Hulyo 2023}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |12 Disyembre 2004 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Salambao, [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:National Shrine Obando Church 40.jpg|200px]] |[[File:San Pascual Baylon Church, Obando, Bulacan.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |2 Mayo 2009 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Bacoor]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:4296Bacoor West City Cavite Landmarks Roads 02.jpg|200px]] |[[File:Saint Michael the Archangel Parish Church (Evangelista, Bacoor, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario de Fatima |13 Mayo 2009{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-1 ng Mayo 2025}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Fatima, Binakayan, [[Kawit]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 05.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |14 Agosto 2010{{efn|Ang imaheng nasa altar ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 22 Agosto 2020.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[Talaksan:Venerada Y Coronada de Nuestra Señora de Lourdes de Manila high altar image.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima<ref>{{Cite web|url= https://cbcpnews.net/cbcpnews/diocese-grants-episcopal-coronation-decree-for-marikinas-our-lady-of-fatima/|title=Diocese grants episcopal coronation decree for Marikina’s Our Lady of Fatima|date=20 Agosto 2019}}</ref> |17 Oktubre 2010{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 12 Mayo 2024.}} |Basilika at Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]] |Obispo Gabriel Villaruz Reyes |[[File:Fatima de Marikina Coronation (001) 2024-05-12.jpg|200px]] |[[Talaksan:Minor Basilica of Saint Paul of the Cross Marikina - May 12 2024.jpg|200x200px]] |- |Nuestra Señora de los Remedios |7 Disyembre 2010 |Parokya ng Nuestra Señora de los Remedios, Labangon, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Ricardo Vidal | | |- |Nuestra Señora de Guadalupe |11 Disyembre 2011 |Parokya ni Santa Rita ng Cascia, Santa Rita, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:La imagen de Nuestra Señora de Guadalupe de Santa Rita, Ciudad Olongapo. 2024.jpg|200px]] |[[File:8715Olongapo City Roads Barangays Zambales 02.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles |2 Agosto 2012 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, [[Atimonan]], [[Quezon]] |Obispo Emilio Marquez | |[[File:Our Lady of the Angels Parish Facade Atimonan, Quezon.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Lumen<ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.inquirer.net/77717/cainta-to-hold-episcopal-coronation-of-our-lady-of-light-pasig-to-inaugurate-diocesan-museum/|title=Cainta to hold episcopal coronation of Our Lady of Light; Pasig to inaugurate diocesan museum - Lifestyle Inquirer|date=25 Nobyembre 2012}}</ref> |1 Disyembre 2012{{efn|Ang pintang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Disyembre 2018.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Rizal]] |Obispo Gabriel Reyes |[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe<br/>(''Imaheng festejada'') |12 Disyembre 2012 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]] |Obispo Leo Drona |[[File:Pagsanjanjf4191 24.JPG|200px]] |[[File:Pagsanjan Church in Laguna.jpg|200px]] |- |Ina Poon Bato<ref>{{Cite web|url=https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|title=Ina Poon Bato Chapel (Botolan, Zambales)|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|url-status=dead}}</ref> |23 Enero 2013 |Dambana ng Ina Poon Bato, [[Botolan]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:InaPoonBatojf9542 03.JPG|200px]] | [[File:BotolanChurchjf9525 08.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |7 Oktubre 2013 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Dampalit, [[Malabon]] |Reberendo Padre Joey Guinto |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 35.JPG|200px]] |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 05.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Aránzazu<ref>{{Cite web|url=https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|title=Devotees commemorate Aranzazu's 4th Episcopal Coronation anniversary|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|url-status=dead}}</ref> |9 Nobyembre 2013{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 31 Mayo 2017.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], [[Rizal]] |Obispo Francisco De Leon |[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]] |[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores |10 Mayo 2014 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Pasig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Image of the Virgen de las Flores in Pasig Cathedral.jpg|200px]] |[[File:Pasig Cathedral, Feb 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |3 Oktubre 2014{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 11 Oktubre 2015.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas Jr. |[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |13 Oktubre 2014 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Pasig]] | Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:527Interior of the Santo Rosario de Pasig Church 17.jpg|200px]] |[[File:0278jfSanto Rosario de Pasig Church Barangay Rosario Ortigas Avenue Extensionfvf 08.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2014 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Santa Maria, Isabela]] |Obispo Joseph Benedict Nacua | | |- |Nuestra Señora del Santo Rosario |7 Oktubre 2016 |Katedral ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |Obispo Severo Caermare | |[[File:Dipolog City Philippines cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2017 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, Punta Princesa, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | |[[File:Archdiocesan Shrine of Our Lady of Lourdes 2022 09 002.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |20 Pebrero 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 15 Agosto 2020.}} |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[File:NS del Carmen de Nueva Manila.jpg|200px]] |[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Valenzuela |13 Mayo 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 25 Pebrero 2024.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:The National Pilgrim Image of Our Lady of Fatima.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Hulyo 2017 |Parokya ng Nuestra Señora de la Soledad, Camba, [[Binondo]], [[Maynila]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Soledad de Manila.jpg|200px]] |[[File:09002jfSanta Cruz Tondo Binondo Solitude Church Manila Streets Landmarksfvf 06.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Oktubre 2018.}} |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]] |[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]] |- |La Purísima Concepción de Santa Maria |3 Marso 2018{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Pebrero 2020.}} |Basilika Minor ng La Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]] |[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe de Extremadura |24 Mayo 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe ng Extremadura, [[Loboc]], [[Bohol]] |Arsobispo Romulo Valles |[[File:San Pedro y Pablo- Virgen de Guadalupe Photo 2.jpg|200px]] |[[File:Loboc Church (Loay Interior Road, Loboc, Bohol; 01-12-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Maasin |15 Agosto 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 13 Agosto 2022.}} |Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]] |[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]] |- |Mater Dolorosa de Tarlac<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/tarlac-to-hold-1st-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Tarlac to hold 1st episcopal coronation of Marian image|date=2 Setyembre 2018|website=CBCPNews}}</ref> |15 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 5 Hunyo 2021.}} |Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]] |[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]] |- |Mary Help of Christians |23 Setyembre 2018 |Parokya ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Balimbing, [[Boac]], [[Marinduque]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit Jr. | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao<ref>{{Cite web|url=https://www.manilatimes.net/2018/10/13/public-square/episcopal-coronation-of-our-lady-of-the-holy-rosary-inspires-catholic-faithful/457416|title=Episcopal Coronation of Our Lady of the Holy Rosary inspires Catholic faithful|website=Manila Times|date=13 Oktubre 2018}}</ref> |27 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 7 Oktubre 2022.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:La Virgen de Sapao de Cardona.jpg|200px]] |[[File:Cardona Church, Rizal, Nov 2025 (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2018 |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Pilar, Sorsogon]] |Obispo Arturo Bastes | | |- |Maria Inmaculada de Salawag |8 Disyembre 2018 |Parokya ni Maria Inmaculada, Salawag, [[Dasmariñas]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:9807Dasmariñas City Landmarks Barangays Roads 26.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 8 Disyembre 2022.}} |Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]] |[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]] |- style="vertical-align:top; background:#ccc;" |''Nuestra Señora de la Esperanza Macarena—Virgen Dolor de Sariaya''{{efn|Ang imahen ay kinoronahan ng pribadong pagmamay-ari, kaya't masasabi na hindi ito opisyal dahil hindi nakalagak ang imahen sa isang dambana. Ngunit kalaunan ay ibinigay na rin sa parokya ng pamilyang nangangalaga ang Virgen Dolor de Sariaya. Naglabas rin ng dekreto ng koronasyon ang [[Diyosesis ng Lucena]] noong 2018 na nilagdaan ng lubos na kagalang-galang, Mel Uy, [[obispo]] ng Lucena.}} |8 Disyembre 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Santo Cristo de Burgos, [[Sariaya]], [[Quezon]] |Obispo Mel Uy | |[[File:SariayaChurchPlazajf0001 09.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Pobres |29 Disyembre 2018 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Mahirap, [[Lungsod ng Taguig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora, Santísima Virgen de los Pobres de Taguig. Ina ng mga Dukha, Manila Cathedral. 2024.jpg|200px]] |[[File:827Western Bicutan, Taguig City 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria |31 Enero 2019 |Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Silang, Kabite|Silang]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:Our Lady of Candelaria de Silang.jpg|200px]] |[[File:SilangChurchjf0061 12.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Dolores<br/>(''Imaheng pamprusisyon'') |12 Abril 2019 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon]] |Obispo Mel Uy |[[File:IGMP 2023. Processional Image of Nuestra Señora de los Dolores de Quezon.jpg|200px]] |[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |8 Setyembre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, Pulong Buhangin, [[Santa Maria, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Episcopally crowned image of Impo Karmen.jpg|200px]] |[[File:3215Our Lady of Mount Carmel Church in Santa Maria, Bulacan 2021 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Mercedes |24 Setyembre 2019 |Kapilya ng Mahal na Ina ng Awa, Mercedes, [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar|Western Samar]] |Arsobispo Gabriele Giordano Gaccia | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/hagonoy-holds-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Hagonoy holds episcopal coronation of Marian image|website=CBCPNews|date=10 Oktubre 2019}}</ref> |7 Oktubre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Santo Rosario, [[Hagonoy]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 32.jpg|200px]] |[[File:09403jfRiver Mercado Santo Rosario San Jose Hagonoy Bulacanfvf 11.jpg|200px]] |- |Purísima Concepción Pequeña |8 Disyembre 2019 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Concepcion Pequeña, [[Naga, Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:Immaculate concepcion church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Merced<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2020/09/04/tarlac-bishop-approves-episcopal-coronation-of-marys-image/|title=Tarlac bishop approves episcopal coronation of Mary's image}}</ref> |24 Setyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 24 Pebrero 2023.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:MercedTarlac.jpg|200px]] |[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Amaya |1 Oktubre 2020 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Amaya, [[Tanza]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:304Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 05.jpg|200px]] |[[File:201Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 41.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Pamisaraoan |11 Oktubre 2020 |Parokya ng Banal na Sanggol, [[San Antonio, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de Pamisaraoan.jpg|200px]] |[[File:SanAntonio,Zambalesjf8901 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima |14 Nobyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Abril 2022.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santisima, [[Boljoon]], [[Cebu]] |Obispo Midyphil Billones | |[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]] |- |Maria, Kagalingan ng mga May-Sakit<br/>(''Madonna Salus Infirmorum'') |16 Nobyembre 2020 |Parokya ni San Isidro Labrador, Bambang, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Madonna Salus Infirmorum de Bambang, Bulakan 02.jpg|200px]] |[[File:0101San Isidro Labrador Parish Church Bambang, Bulakan 20.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores de Bocaue |21 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Banal na Krus ng Wawa, [[Bocaue]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Saint Martin of Tours Parish Church Bocaue Cross 25.jpg|200px]] |[[File:8125Saint Martin of Tours Parish Holy Cross Shrine Bulacan 07.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Bulakan |28 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Our Lady of Assumption Church Bulakan Bulacan Province 16.jpg|200px]] |[[File:Exterior of the Our Lady of the Assumption Parish Church in Bulacan, Bulacan 06.jpg|200px]] |- |La Purísima Concepción de Baliuag - Birhen sa Patio |1 Pebrero 2021 |Pandiyosesanang Dambana ni San Agustin, [[Baliwag]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:9609St. Augustine Parish Church of Baliuag 48.jpg|200px]] |[[File:9603Poblacion Baliuag, Bulacan 05.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Mar Cautiva |19 Hulyo 2021 |Parokya ng mga Banal na Anghel, [[Santo Tomas, La Union]] |Obispo Daniel Presto |[[File:Cautivajf.jpg|200px]] |[[File:2636Poblacion, Santo Tomas, La Union 44.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya |22 Agosto 2021 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Barretto, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Olongapo |3 Oktubre 2021 |Kapilya ng Reyna ng Kabanal-banalang Rosaryo, New Kababae, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:Santo Rosario de Olongapo.jpg|200px]] |[[File:Queen of the Most Holy Rosary Chapel, Olongapo City. 2025 (1).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de San Marcelino |10 Oktubre de 2021 |Parokya ni San Guillermo, [[San Marcelino, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de San Marcelino.jpg|200px]] |[[File:195San Marcelino, Zambales Barangays Roads 20.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción<ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/cebu-cathedral-honors-mary-with-coronation-procession|title=Cebu Cathedral honors Mary with coronation, procession|date=8 Disyembre 2021}}</ref> |8 Disyembre 2021 |Katedral Metropolitana ng [[Lungsod ng Cebu]] |Obispo Midyphil Billones |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral - Front Retablo - Right-Hand Side.jpg|200px]] |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral 20180628a.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen—La Limpia de Cebu |8 Enero 2022 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo—La Limpia, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | | |- |Nuestra Señora de la Consolación y Correa<ref>{{Cite web|url=https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|title=Our Lady of Cuyo|access-date=2023-11-30|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224233916/https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|url-status=dead}}</ref> |27 Agosto 2022 |Parokya ni San Agustin, [[Cuyo, Palawan]] |Obispo Broderick Pabillo | |[[File:Fort Cuyo.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |8 Setyembre 2022 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, Dela Paz, [[Biñan]], [[Laguna]] |Obispo Buenaventura Famadico |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 22.jpg|200px]] |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 48.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Parokya ng Santo Rosaryo, [[Malita]], [[Davao Occidental]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Katedral ni San Agustin, [[Cagayan de Oro]], [[Misamis Oriental]] |Arsobispo Jose Cabantan | |[[File:San Agustin Cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Esperanza<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/palos-our-lady-of-hope-gets-episcopal-coronation-on-yolandas-9th-anniversary/|title=Yolanda's 9th anniversary|website=CBCPNews}}</ref> |8 Nobyembre 2022 |Katedral Metropolitana ng [[Palo, Leyte]] |Arsobispo John Du |[[File:Pope Francis Tacloban 12.jpg|200px]] |[[File:Palo Cathedral 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria de Tondo<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/10/13/tondos-nuestra-senora-de-candelaria-granted-episcopal-coronation/|title=Tondo's Nuestra Señora de Candelaria granted episcopal coronation}}</ref> |18 Nobyembre 2022 |Basilika Menor at Pang-Arkidiyosesanang Dambana ng Banal na Bata, [[Tondo, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:TondoChurchjf1282 07.JPG|200px]] |[[File:Tondo Church Manila 2.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2022 | Pang-arkidiyosesis na Dambana at Parokya ni Santa Ana, [[Lungsod ng Davao]] |Arsobispo Romulo Valles | |[[File:Santa Ana Shrine Parish Davao City.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2022 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Mataasnakahoy]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:The original image of Nuestra Señora de la Inmaculada Concepcion de Mataasnakahoy.webp|200px]] |[[File:MataasnaKahoy,Batangasjf0431 13.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/07/03/nuestra-senora-de-los-angeles-of-binangonan-granted-episcopal-coronation/|title='Nuestra Señora de los Angeles' of Binangonan granted episcopal coronation}}</ref> |10 Disyembre 2022{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-17 ng Enero 2026}} |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, Pilapila, [[Binangonan]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:Delos Angeles de Binangonan.jpg|200px]] |[[File:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2023 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Tagaytay]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:Tagaytay City's Our Lady of Lourdes Church facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Expiación |25 Marso 2023 |Katedral ng Nuestra Señora de la Expiación, [[Lungsod ng Baguio]] |Obispo Victor Bendico |[[File:Interior de la Catedral de Nuestra Señora de la Expiación. Ciudad Baguio, 2024.jpg|200px]] |[[File:Baguio Cathedral 2023-02-24.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pronto Socorro<ref>{{Cite web|url=https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|title=Coronation of image of OL of Prompt Succor, set on May 6|website=Bicol Mail|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130235605/https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|url-status=dead}}</ref> |6 Mayo 2023 |Parokya ni San Francisco ng Assisi, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:St. Francis of Assisi Church, Buhi Camarines Sur.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |22 Oktubre 2023 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Calmay, [[Dagupan]], [[Pangasinan]] |Arsobispo [[Socrates Villegas]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 42.jpg|200px]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 54.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Loreto |1 Disyembre 2023{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Disyembre 2024.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Loreto, [[Sampaloc, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]] |[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Disyembre 2023 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad, Tambo, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Buhi.jpg|200px]] | |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2023 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi. [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]] |Arsobispo Victor Bendico |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas inside (Rizal Street, Roxas, Capiz; 04-07-2024).jpg|200px]] |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas (Rizal Street, Roxas, Capiz; 10-19-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Saleras |20 Abril 2024 |Pandiyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de las Saleras, [[Aliaga, Nueva Ecija]] |Obispo Sofronio Bancud |[[File:La Verdadera Imagen de Nuestra Señora de las Saleras, Patrona de Aliaga. Manila Cathedral 2024.jpg|200px]] |[[File:NuestraSeñoradelasSalerasParishChurchjf4956 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen de Alava |16 Hulyo 2024 |Pang-diyosesis na Dambana ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo, [[Sison, Pangasinan]] |Obispo Jacinto Jose |[[File:La Bendita Imagen de la Santísima Virgen del Carmen de Álava Coronada. Sison, Pangasinan. 2024.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofMountCarmelParishChurchjf868.JPG|200px]] |- |Madre de la Divina Gracia |23 Hulyo 2024 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Marilao, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Marilao Church Bulacan 17.jpg|200px]] |[[File:Marilao Church, Bulacan, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Sancta Maria Mater et Regina |8 Setyembre 2024 |Seminaryo ng Sancta Maria Mater et Regina, [[Roxas, Capiz|Lungsod Roxas]],[[Capiz]] ||Cardinal [[Jose Advincula]] | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Paragû |30 Setyembre 2024 |Kapilya ng Birhen ng Rosario, Paragû, [[Tumauini]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Obispo David William Antonio | | |- |Nuestra Señora de la Medalla Milagrosa |27 Nobyembre 2024 |Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Ina ng Medalya Milagrosa, [[Ermita, Maynila|Ermita]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:SVChurchjf7782 02.JPG|200px]] |[[File:09216jfErmita Adamson University Church Chapel Manila Buildingsfvf 15.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |9 Disyembre 2024 |Parokya ng Inamculada Concepcion, [[Baganga]], [[Davao Oriental]] |Obispo Abel Apigo | | |- |La Inmaculada Concepción de Batanes |9 Disyembre 2024 |Katedral ng La Inmaculada Concepción, [[Basco]], [[Batanes]] |Obispo Danilo Ulep |[[File:Our Lady of the Immaculate Conception of Batanes.jpg|200px]] |[[File:Basco Cathedral 02.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Purificacion y Candelaria |1 Pebrero 2025 |Parokya ni San Fernando de Dilao, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Purificación y Candelaria Coronada.jpg|200px]] |[[File:San Fernando de Dilao Church, Paco, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Gracia |7 Pebrero 2025 |Parokya ng Ina ng Biyaya, Lower Q. M., [[Baguio|Lungsod ng Baguio]] |Obispo Rafael Cruz | | |- |Nuestra Señora de Fatima de Urduja |2 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay gagawaran ng [[koronasyong kanonika]].}} |Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]] |Obispo Roberto Gaa |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Anunciata |19 Marso 2025 |Basilika Menor at Parokya ni San Juan Bautista, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |Obispo Ruperto Cruz Santos | |[[File:St. John the Baptist Church, Taytay, Rizal exterior 3.JPG|200px]] |- |Virgen sang Barangay |25 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 16 Oktubre 2025.}} |Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]] |Obispo Patricio Buzon |[[File:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - March 25, 2025.jpg|200px]] |[[File:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Calamba |13 Mayo 2025 |Parokya ng Birhen ng Fatima, [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit |[[Talaksan:Our Lady of Fatima of Calamba City.jpg|200px]] |[[File:2629Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 38.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Trinidad de Malate |14 Hunyo 2025 |Parokya ng Banal na Santatlo, [[Malate, Maynila|Malate]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Santisima Trinidad de Malate.jpg|200px]] |[[File:09917jfSantisima Trinidad Parish Church Estrada Dian Streets, Malate, Manila) 27.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Salvacion de Manila |16 Agosto 2025 |Parokya ng Nuestra Señora de Salvacion, [[Santa Mesa, Maynila|Sta. Mesa]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:0646JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 03.jpg|200px]] |[[File:0726JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 14.jpg|200px]] |- |Maria, Mediadora de Todas las Gracias |22 Agosto 2025 |Katedral ni Maria, Tagapamagitan ng Lahat ng Biyaya, [[Digos|Lungsod ng Digos]], [[Davao del Sur]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Maria Bambina |7 Setyembre 2025 |Parokya ng Pagsilang sa Mahal na Birheng Maria, Industrial Valley Complex, [[Marikina|Lungsod ng Marikina]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:357Nativity of Our Lady Parish Church 36.jpg|200px]] |[[File:244Industrial Valley Complex, Marikina City Church School 15.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |26 Oktubre 2025 |Parokya ni Sto. Domingo, [[Santo Domingo, Ilocos Sur|Sto. Domingo]], [[Ilocos Sur]] |Obispo Marlo Peralta | |[[File:Sto. Domingo, Ilocos Sur church - Flickr.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2025 |Parokya ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Batan, Aklan|Batan]], [[Aklan]] |Obispo Victor Bendico | | |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]] |Obispo Socrates Mesina | |[[File:Immaculate Concepcion Cathedral in Puerto Princesa City.jpeg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Lungsod ng Kotabato]] |Obispo Charlie Inzon | |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Cotabato (Quezon Avenue, Cotabato City; 08-15-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guia |12 Enero 2026 |Parokya ng Nuestra Señora de Guia, [[Magallanes, Kabite|Magallanes]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:MagallanesChurch,Naic,Cavitejf8164 01.JPG|200px]] |[[File:Magallanes,Kabitejf8104 20.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |15 Enero 2026 |Pangdiyosesis na Dambana ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje, [[La Paz, Tarlac|La Paz]], [[Tarlac]] |Obispo Roberto Mallari |[[File:LaPazChurchjf7503 07.JPG|200px]] |[[File:7804jfLa Paz Church Tarlac Shrinejf 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Buen Consejo |26 Abril 2026 |Nuestra Señora del Buen Consejo Mission Station, [[Pasacao]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas, Jr. | | |- |Nuestra Señora del Sagrado Corazon |31 Mayo 2026 |Parokya ng Kabanal-banalang Manunubos - Brixton Hill, Santol, [[Lungsod Quezon|Lugsod Quezon]] |Obispo Elias Ayuban, Jr. |[[File:Our Lady of the Sacred Heart of Quezon City.jpg|200px]] |[[File:0372jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 10.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción y del Triunfo de la Cruz de Migpangi |8 Hulyo 2026 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |Arsobispo Martin Jumoad | |[[File:Ozamiz Cathedral (JP Rizal Avenue, Ozamiz, Misamis Occidental; 10-16-2023).jpg|200px]] |- |Santa Mariang Reyna |22 Agosto 2026 |Parokya ni Santa Mariang Reyna, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' | | |- |Nuestra Señora de la Consolacion y Correa |6 Setyembre 2026 |Parokya ni Santiago Apostol, [[Paombong]], [[Bulacan]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:The Nuestra Señora dela Consolacion y Correa de Paombong.jpg|200px]] |[[File:Apaombongjf.JPG|200px]] |- |Virgen la Purisima Concepción de Tanay{{Efn|Ang imaheng nakadambana sa simbahan ay matagal nang tinatawag na Virgen ng Guadalupe ngunit sinasabi ng mga sinaunang mga akda na ang tunay na pamagat ng imahen ay La Purisima Concepcion. Noong ika-20 ng Enero 2025 ay pormal nang itinalaga ang La Purisima Concepcion na ikalawang patrona ng parokya.}} |''Hindi pa tiyak'' |Parokya ni San Ildefonso de Toledo, [[Tanay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:LaVirgenGuadalupedeTanay.jpg|200px]] |[[File:San Ildefonso Church2.JPG|200px]] |} ===Mga Imahen ni Kristo na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Batang Hesus ! Dambana |- | Santo Niño de Tacloban | 30 Hunyo 1968 | Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Sto. Niño de Tacloban, [[Tacloban]], [[Leyte]] | style="text-align:center;" | Obispo Teotimo Pacis |[[File:Santo Nino Church Tacloban altar (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |[[File:Santo Nino Church Tacloban (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Birheng Maria]] odb52ayzjev8q4w2gyo4jtutstih1b9 2216186 2216185 2026-07-15T12:57:07Z ElusiveMoth 140060 /* Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal */ 2216186 wikitext text/x-wiki Ang '''koronasyong episkopal''' o '''koronasyong diyosesana''' ({{lang-en|episcopal coronation}}) ay isang pagkilala ng isang [[Obispo]] o [[Arsobispo]] ng lokal na [[Diyosesis]] (o Arsidiyosesis), na ipinahayag sa pamamagitan ng [[dekreto]] ng koronasyon na inilabas ng lokal na ''Diocesan Chancery'' kung saan kinikilala nito ang debosyon ng isang imahen ng [[Birheng Maria]] sa ilalim ng isang partikular na titulo na iginagalang sa isang partikular na lokalidad. Ang mga kinakailangan para sa isang imahen upang bigyan ng koronasyong episkopal ay halos katulad ng sa [[koronasyong kanonika]]. Ang imahe ay dapat na nakalagak sa isang [[kapilya]], [[parokya]], o dambana; ang pinagmulan ng imahe, ang debosyon sa paligid nito at ang mga himala na nararapat na naitala. Ang mga dokumentong naglalaman ng mga salaysay at dokumentasyon sa kultura ng imahe, kasama ang mga liham ng petisyon na nilagdaan ng mga kilalang tao sa simbahan at ng mga deboto ay isinusumite rin sa mga makabuluhang awtoridad ng simbahan para sa isang rekomendasyon, upang pag-aralan ang mga dokumento at ang pag-apruba ng kahilingan na hahantong sa pagpapalabas ng dekreto ng koronasyon sa imahen.<ref>{{Cite web|url=https://pintakasiph.wordpress.com/2021/01/01/virgen-coronada-diocesana-de-filipinas-the-episcopally-crowned-marian-images-in-the-philippines/|title=Virgenes Coronadas Diocesana de Filipinas - The Episcopally Crowned Marian images in the Philippines - Pintakasi}}</ref> __TOC__ {{clear}} <gallery widths="170" heights="200"> File:Episcopal Coronation of Our Lady of Guibang.jpg | Koronasyong episkopal ng Nuestra Señora de la Visitación ng Guibang noong 26 Mayo 1973. Pinangunahan ni Arsobispo Carmine Rocco ang rito ng pagkokorona. File:DSCN9876Episcopal coronation of La Purisima Concepción de Baliuag 39.jpg | Koronasyong episkopal ng La Purísima Concepción ng Baliwag, Bulacan noong 1 Pebrero 2021. File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 14.jpg | Dekreto ng koronasyong episkopal ng Nuestra Señora del Santísimo Rosario ng Hagonoy Bulacan noong 7 Oktubre 2019, na ipinagkaloob noong 29 Hunyo 2019. </gallery> ==Mga Imaheng Kinoronahang Episkopal sa Pilipinas== ===Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" |+ ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Birheng Maria ! Dambana |- |Nuestra Señora de la O |17 Disyembre 1949 |Parokya ng Nuestra Señora de la Natividad, [[Pangil, Laguna|Pangil]], [[Laguna]] |Obispo [[Alfredo Obviar]] |[[File:Pangil,LagunaChurchjf7598 02.JPG|200px]] |[[File:148Nuestra Señora de la Natividad Parish Church 32.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Katipanan |28 Hulyo 1963 |Parokya ng Banal na Krus, [[Nabua]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Pedro Paulo Santos ||[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora de Katipanan. Holy Cross Parish, Nabua, Camarines Sur. 2024.jpg|200px]] |[[File:Holy Cross Nabua Church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |11 Oktubre 1970 |Parokya ng San Jose de Placer, [[Lungsod ng Iloilo]] |Cardinal Julio Rosales | |[[File:San Jose Placer Church, Iloilo City, Aug 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Caridad |1 Mayo 1971{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 6 Disyembre 2024.}} |Basilika Minor ng Nuestra Señora de Caridad, [[Agoo]], [[La Union]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:FvfAgooBalica9285 19.JPG|200px]] |[[File:1547Agoo Basilica 2020 18.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Visitación |26 Mayo 1973 |Pambansang Dambana ng Nuestra Señora de la Visitación, Guibang, [[Gamu]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:Our Lady of Guibang.jpg|200px]] | |- |[[Ina ng Kaligtasan|Nuestra Señora de Salvación]] |25 Agosto 1976 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaligtasan, Joroan, [[Tiwi]], [[Albay]] |Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[Talaksan:Our Lady of Salvation of Joroan, Albay.jpg|200px]] | [[Talaksan:Joroan, Tiwi, Albay church - Flickr.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>https://www.facebook.com/photo/?fbid=6070132903011309&set=pcb.6070141229677143</ref> |13 Disyembre 1992 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Roger Michael Mahony | | |- |Nuestra Señora de la Asunción |14 Disyembre 1997 |Parokya ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maragondon]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Manuel Cruz Sobreviñas |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 01.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 14.JPG|200px]] |- |Maria, Luklukan ng Karunungan |9 Pebrero 1999 |Kapilya ni Maria, Luklukan ng Karunungan, Naval Education & Training Command, [[San Antonio, Zambales|San Antonio]], [[Zambales]] |Obispo Deogracias Soriano Iñiguez Jr. | | |- |Nuestra Señora de los Desamparados<ref>{{Cite web|url= https://www.olamarikina.com.ph/the-Shrine|title=The Shrine}}</ref> |12 Mayo 2002{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Oktubre 2005.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]] |Obispo Crisostomo Yalung |[[File:OurLadyoftheAbandonedParishjf9919 12.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción de Salambao<ref>{{Cite web|url=https://dioceseofmalolos.ph/2023/07/07/sandigang-kasaysayan-260th-anniversary-of-the-discovery-of-the-image-of-our-lady-of-salambao/|title=Sandigang Kasaysayan: 260TH ANNIVERSARY OF THE DISCOVERY OF THE IMAGE OF OUR LADY OF SALAMBAO|date=7 Hulyo 2023}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |12 Disyembre 2004 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Salambao, [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:National Shrine Obando Church 40.jpg|200px]] |[[File:San Pascual Baylon Church, Obando, Bulacan.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |2 Mayo 2009 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Bacoor]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:4296Bacoor West City Cavite Landmarks Roads 02.jpg|200px]] |[[File:Saint Michael the Archangel Parish Church (Evangelista, Bacoor, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario de Fatima |13 Mayo 2009{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-1 ng Mayo 2025}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Fatima, Binakayan, [[Kawit]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 05.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |14 Agosto 2010{{efn|Ang imaheng nasa altar ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 22 Agosto 2020.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[Talaksan:Venerada Y Coronada de Nuestra Señora de Lourdes de Manila high altar image.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima<ref>{{Cite web|url= https://cbcpnews.net/cbcpnews/diocese-grants-episcopal-coronation-decree-for-marikinas-our-lady-of-fatima/|title=Diocese grants episcopal coronation decree for Marikina’s Our Lady of Fatima|date=20 Agosto 2019}}</ref> |17 Oktubre 2010{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 12 Mayo 2024.}} |Basilika at Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]] |Obispo Gabriel Villaruz Reyes |[[File:Fatima de Marikina Coronation (001) 2024-05-12.jpg|200px]] |[[Talaksan:Minor Basilica of Saint Paul of the Cross Marikina - May 12 2024.jpg|200x200px]] |- |Nuestra Señora de los Remedios |7 Disyembre 2010 |Parokya ng Nuestra Señora de los Remedios, Labangon, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Ricardo Vidal | | |- |Nuestra Señora de Guadalupe |11 Disyembre 2011 |Parokya ni Santa Rita ng Cascia, Santa Rita, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:La imagen de Nuestra Señora de Guadalupe de Santa Rita, Ciudad Olongapo. 2024.jpg|200px]] |[[File:8715Olongapo City Roads Barangays Zambales 02.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles |2 Agosto 2012 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, [[Atimonan]], [[Quezon]] |Obispo Emilio Marquez | |[[File:Our Lady of the Angels Parish Facade Atimonan, Quezon.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Lumen<ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.inquirer.net/77717/cainta-to-hold-episcopal-coronation-of-our-lady-of-light-pasig-to-inaugurate-diocesan-museum/|title=Cainta to hold episcopal coronation of Our Lady of Light; Pasig to inaugurate diocesan museum - Lifestyle Inquirer|date=25 Nobyembre 2012}}</ref> |1 Disyembre 2012{{efn|Ang pintang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Disyembre 2018.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Rizal]] |Obispo Gabriel Reyes |[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe<br/>(''Imaheng festejada'') |12 Disyembre 2012 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]] |Obispo Leo Drona |[[File:Pagsanjanjf4191 24.JPG|200px]] |[[File:Pagsanjan Church in Laguna.jpg|200px]] |- |Ina Poon Bato<ref>{{Cite web|url=https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|title=Ina Poon Bato Chapel (Botolan, Zambales)|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|url-status=dead}}</ref> |23 Enero 2013 |Dambana ng Ina Poon Bato, [[Botolan]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:InaPoonBatojf9542 03.JPG|200px]] | [[File:BotolanChurchjf9525 08.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |7 Oktubre 2013 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Dampalit, [[Malabon]] |Reberendo Padre Joey Guinto |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 35.JPG|200px]] |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 05.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Aránzazu<ref>{{Cite web|url=https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|title=Devotees commemorate Aranzazu's 4th Episcopal Coronation anniversary|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|url-status=dead}}</ref> |9 Nobyembre 2013{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 31 Mayo 2017.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], [[Rizal]] |Obispo Francisco De Leon |[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]] |[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores |10 Mayo 2014 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Pasig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Image of the Virgen de las Flores in Pasig Cathedral.jpg|200px]] |[[File:Pasig Cathedral, Feb 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |3 Oktubre 2014{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 11 Oktubre 2015.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas Jr. |[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |13 Oktubre 2014 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Pasig]] | Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:527Interior of the Santo Rosario de Pasig Church 17.jpg|200px]] |[[File:0278jfSanto Rosario de Pasig Church Barangay Rosario Ortigas Avenue Extensionfvf 08.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2014 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Santa Maria, Isabela]] |Obispo Joseph Benedict Nacua | | |- |Nuestra Señora del Santo Rosario |7 Oktubre 2016 |Katedral ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |Obispo Severo Caermare | |[[File:Dipolog City Philippines cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2017 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, Punta Princesa, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | |[[File:Archdiocesan Shrine of Our Lady of Lourdes 2022 09 002.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |20 Pebrero 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 15 Agosto 2020.}} |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[File:NS del Carmen de Nueva Manila.jpg|200px]] |[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Valenzuela |13 Mayo 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 25 Pebrero 2024.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:The National Pilgrim Image of Our Lady of Fatima.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Hulyo 2017 |Parokya ng Nuestra Señora de la Soledad, Camba, [[Binondo]], [[Maynila]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Soledad de Manila.jpg|200px]] |[[File:09002jfSanta Cruz Tondo Binondo Solitude Church Manila Streets Landmarksfvf 06.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Oktubre 2018.}} |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]] |[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]] |- |La Purísima Concepción de Santa Maria |3 Marso 2018{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Pebrero 2020.}} |Basilika Minor ng La Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]] |[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe de Extremadura |24 Mayo 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe ng Extremadura, [[Loboc]], [[Bohol]] |Arsobispo Romulo Valles |[[File:San Pedro y Pablo- Virgen de Guadalupe Photo 2.jpg|200px]] |[[File:Loboc Church (Loay Interior Road, Loboc, Bohol; 01-12-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Maasin |15 Agosto 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 13 Agosto 2022.}} |Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]] |[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]] |- |Mater Dolorosa de Tarlac<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/tarlac-to-hold-1st-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Tarlac to hold 1st episcopal coronation of Marian image|date=2 Setyembre 2018|website=CBCPNews}}</ref> |15 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 5 Hunyo 2021.}} |Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]] |[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]] |- |Mary Help of Christians |23 Setyembre 2018 |Parokya ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Balimbing, [[Boac]], [[Marinduque]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit Jr. | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao<ref>{{Cite web|url=https://www.manilatimes.net/2018/10/13/public-square/episcopal-coronation-of-our-lady-of-the-holy-rosary-inspires-catholic-faithful/457416|title=Episcopal Coronation of Our Lady of the Holy Rosary inspires Catholic faithful|website=Manila Times|date=13 Oktubre 2018}}</ref> |27 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 7 Oktubre 2022.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:La Virgen de Sapao de Cardona.jpg|200px]] |[[File:Cardona Church, Rizal, Nov 2025 (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2018 |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Pilar, Sorsogon]] |Obispo Arturo Bastes | | |- |Maria Inmaculada de Salawag |8 Disyembre 2018 |Parokya ni Maria Inmaculada, Salawag, [[Dasmariñas]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:9807Dasmariñas City Landmarks Barangays Roads 26.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 8 Disyembre 2022.}} |Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]] |[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]] |- style="vertical-align:top; background:#ccc;" |''Nuestra Señora de la Esperanza Macarena—Virgen Dolor de Sariaya''{{efn|Ang imahen ay kinoronahan ng pribadong pagmamay-ari, kaya't masasabi na hindi ito opisyal dahil hindi nakalagak ang imahen sa isang dambana. Ngunit kalaunan ay ibinigay na rin sa parokya ng pamilyang nangangalaga ang Virgen Dolor de Sariaya. Naglabas rin ng dekreto ng koronasyon ang [[Diyosesis ng Lucena]] noong 2018 na nilagdaan ng lubos na kagalang-galang, Mel Uy, [[obispo]] ng Lucena.}} |8 Disyembre 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Santo Cristo de Burgos, [[Sariaya]], [[Quezon]] |Obispo Mel Uy | |[[File:SariayaChurchPlazajf0001 09.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Pobres |29 Disyembre 2018 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Mahirap, [[Lungsod ng Taguig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora, Santísima Virgen de los Pobres de Taguig. Ina ng mga Dukha, Manila Cathedral. 2024.jpg|200px]] |[[File:827Western Bicutan, Taguig City 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria |31 Enero 2019 |Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Silang, Kabite|Silang]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:Our Lady of Candelaria de Silang.jpg|200px]] |[[File:SilangChurchjf0061 12.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Dolores<br/>(''Imaheng pamprusisyon'') |12 Abril 2019 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon]] |Obispo Mel Uy |[[File:IGMP 2023. Processional Image of Nuestra Señora de los Dolores de Quezon.jpg|200px]] |[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |8 Setyembre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, Pulong Buhangin, [[Santa Maria, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Episcopally crowned image of Impo Karmen.jpg|200px]] |[[File:3215Our Lady of Mount Carmel Church in Santa Maria, Bulacan 2021 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Mercedes |24 Setyembre 2019 |Kapilya ng Mahal na Ina ng Awa, Mercedes, [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar|Western Samar]] |Arsobispo Gabriele Giordano Gaccia | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/hagonoy-holds-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Hagonoy holds episcopal coronation of Marian image|website=CBCPNews|date=10 Oktubre 2019}}</ref> |7 Oktubre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Santo Rosario, [[Hagonoy]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 32.jpg|200px]] |[[File:09403jfRiver Mercado Santo Rosario San Jose Hagonoy Bulacanfvf 11.jpg|200px]] |- |Purísima Concepción Pequeña |8 Disyembre 2019 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Concepcion Pequeña, [[Naga, Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:Immaculate concepcion church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Merced<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2020/09/04/tarlac-bishop-approves-episcopal-coronation-of-marys-image/|title=Tarlac bishop approves episcopal coronation of Mary's image}}</ref> |24 Setyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 24 Pebrero 2023.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:MercedTarlac.jpg|200px]] |[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Amaya |1 Oktubre 2020 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Amaya, [[Tanza]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:304Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 05.jpg|200px]] |[[File:201Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 41.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Pamisaraoan |11 Oktubre 2020 |Parokya ng Banal na Sanggol, [[San Antonio, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de Pamisaraoan.jpg|200px]] |[[File:SanAntonio,Zambalesjf8901 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima |14 Nobyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Abril 2022.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santisima, [[Boljoon]], [[Cebu]] |Obispo Midyphil Billones | |[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]] |- |Maria, Kagalingan ng mga May-Sakit<br/>(''Madonna Salus Infirmorum'') |16 Nobyembre 2020 |Parokya ni San Isidro Labrador, Bambang, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Madonna Salus Infirmorum de Bambang, Bulakan 02.jpg|200px]] |[[File:0101San Isidro Labrador Parish Church Bambang, Bulakan 20.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores de Bocaue |21 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Banal na Krus ng Wawa, [[Bocaue]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Saint Martin of Tours Parish Church Bocaue Cross 25.jpg|200px]] |[[File:8125Saint Martin of Tours Parish Holy Cross Shrine Bulacan 07.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Bulakan |28 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Our Lady of Assumption Church Bulakan Bulacan Province 16.jpg|200px]] |[[File:Exterior of the Our Lady of the Assumption Parish Church in Bulacan, Bulacan 06.jpg|200px]] |- |La Purísima Concepción de Baliuag - Birhen sa Patio |1 Pebrero 2021 |Pandiyosesanang Dambana ni San Agustin, [[Baliwag]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:9609St. Augustine Parish Church of Baliuag 48.jpg|200px]] |[[File:9603Poblacion Baliuag, Bulacan 05.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Mar Cautiva |19 Hulyo 2021 |Parokya ng mga Banal na Anghel, [[Santo Tomas, La Union]] |Obispo Daniel Presto |[[File:Cautivajf.jpg|200px]] |[[File:2636Poblacion, Santo Tomas, La Union 44.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya |22 Agosto 2021 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Barretto, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Olongapo |3 Oktubre 2021 |Kapilya ng Reyna ng Kabanal-banalang Rosaryo, New Kababae, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:Santo Rosario de Olongapo.jpg|200px]] |[[File:Queen of the Most Holy Rosary Chapel, Olongapo City. 2025 (1).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de San Marcelino |10 Oktubre de 2021 |Parokya ni San Guillermo, [[San Marcelino, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de San Marcelino.jpg|200px]] |[[File:195San Marcelino, Zambales Barangays Roads 20.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción<ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/cebu-cathedral-honors-mary-with-coronation-procession|title=Cebu Cathedral honors Mary with coronation, procession|date=8 Disyembre 2021}}</ref> |8 Disyembre 2021 |Katedral Metropolitana ng [[Lungsod ng Cebu]] |Obispo Midyphil Billones |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral - Front Retablo - Right-Hand Side.jpg|200px]] |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral 20180628a.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen—La Limpia de Cebu |8 Enero 2022 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo—La Limpia, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | | |- |Nuestra Señora de la Consolación y Correa<ref>{{Cite web|url=https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|title=Our Lady of Cuyo|access-date=2023-11-30|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224233916/https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|url-status=dead}}</ref> |27 Agosto 2022 |Parokya ni San Agustin, [[Cuyo, Palawan]] |Obispo Broderick Pabillo | |[[File:Fort Cuyo.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |8 Setyembre 2022 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, Dela Paz, [[Biñan]], [[Laguna]] |Obispo Buenaventura Famadico |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 22.jpg|200px]] |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 48.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Parokya ng Santo Rosaryo, [[Malita]], [[Davao Occidental]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Katedral ni San Agustin, [[Cagayan de Oro]], [[Misamis Oriental]] |Arsobispo Jose Cabantan | |[[File:San Agustin Cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Esperanza<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/palos-our-lady-of-hope-gets-episcopal-coronation-on-yolandas-9th-anniversary/|title=Yolanda's 9th anniversary|website=CBCPNews}}</ref> |8 Nobyembre 2022 |Katedral Metropolitana ng [[Palo, Leyte]] |Arsobispo John Du |[[File:Pope Francis Tacloban 12.jpg|200px]] |[[File:Palo Cathedral 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria de Tondo<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/10/13/tondos-nuestra-senora-de-candelaria-granted-episcopal-coronation/|title=Tondo's Nuestra Señora de Candelaria granted episcopal coronation}}</ref> |18 Nobyembre 2022 |Basilika Menor at Pang-Arkidiyosesanang Dambana ng Banal na Bata, [[Tondo, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:TondoChurchjf1282 07.JPG|200px]] |[[File:Tondo Church Manila 2.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2022 | Pang-arkidiyosesis na Dambana at Parokya ni Santa Ana, [[Lungsod ng Davao]] |Arsobispo Romulo Valles | |[[File:Santa Ana Shrine Parish Davao City.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2022 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Mataasnakahoy]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:The original image of Nuestra Señora de la Inmaculada Concepcion de Mataasnakahoy.webp|200px]] |[[File:MataasnaKahoy,Batangasjf0431 13.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/07/03/nuestra-senora-de-los-angeles-of-binangonan-granted-episcopal-coronation/|title='Nuestra Señora de los Angeles' of Binangonan granted episcopal coronation}}</ref> |10 Disyembre 2022{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-17 ng Enero 2026}} |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, Pilapila, [[Binangonan]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:Delos Angeles de Binangonan.jpg|200px]] |[[File:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2023 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Tagaytay]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:Tagaytay City's Our Lady of Lourdes Church facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Expiación |25 Marso 2023 |Katedral ng Nuestra Señora de la Expiación, [[Lungsod ng Baguio]] |Obispo Victor Bendico |[[File:Interior de la Catedral de Nuestra Señora de la Expiación. Ciudad Baguio, 2024.jpg|200px]] |[[File:Baguio Cathedral 2023-02-24.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pronto Socorro<ref>{{Cite web|url=https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|title=Coronation of image of OL of Prompt Succor, set on May 6|website=Bicol Mail|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130235605/https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|url-status=dead}}</ref> |6 Mayo 2023 |Parokya ni San Francisco ng Assisi, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:St. Francis of Assisi Church, Buhi Camarines Sur.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |22 Oktubre 2023 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Calmay, [[Dagupan]], [[Pangasinan]] |Arsobispo [[Socrates Villegas]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 42.jpg|200px]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 54.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Loreto |1 Disyembre 2023{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Disyembre 2024.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Loreto, [[Sampaloc, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]] |[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Disyembre 2023 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad, Tambo, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Buhi.jpg|200px]] | |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2023 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi. [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]] |Arsobispo Victor Bendico |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas inside (Rizal Street, Roxas, Capiz; 04-07-2024).jpg|200px]] |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas (Rizal Street, Roxas, Capiz; 10-19-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Saleras |20 Abril 2024 |Pandiyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de las Saleras, [[Aliaga, Nueva Ecija]] |Obispo Sofronio Bancud |[[File:La Verdadera Imagen de Nuestra Señora de las Saleras, Patrona de Aliaga. Manila Cathedral 2024.jpg|200px]] |[[File:NuestraSeñoradelasSalerasParishChurchjf4956 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen de Alava |16 Hulyo 2024 |Pang-diyosesis na Dambana ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo, [[Sison, Pangasinan]] |Obispo Jacinto Jose |[[File:La Bendita Imagen de la Santísima Virgen del Carmen de Álava Coronada. Sison, Pangasinan. 2024.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofMountCarmelParishChurchjf868.JPG|200px]] |- |Madre de la Divina Gracia |23 Hulyo 2024 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Marilao, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Marilao Church Bulacan 17.jpg|200px]] |[[File:Marilao Church, Bulacan, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Sancta Maria Mater et Regina |8 Setyembre 2024 |Seminaryo ng Sancta Maria Mater et Regina, [[Roxas, Capiz|Lungsod Roxas]],[[Capiz]] ||Cardinal [[Jose Advincula]] | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Paragû |30 Setyembre 2024 |Kapilya ng Birhen ng Rosario, Paragû, [[Tumauini]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Obispo David William Antonio | | |- |Nuestra Señora de la Medalla Milagrosa |27 Nobyembre 2024 |Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Ina ng Medalya Milagrosa, [[Ermita, Maynila|Ermita]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:SVChurchjf7782 02.JPG|200px]] |[[File:09216jfErmita Adamson University Church Chapel Manila Buildingsfvf 15.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |9 Disyembre 2024 |Parokya ng Inamculada Concepcion, [[Baganga]], [[Davao Oriental]] |Obispo Abel Apigo | | |- |La Inmaculada Concepción de Batanes |9 Disyembre 2024 |Katedral ng La Inmaculada Concepción, [[Basco]], [[Batanes]] |Obispo Danilo Ulep |[[File:Our Lady of the Immaculate Conception of Batanes.jpg|200px]] |[[File:Basco Cathedral 02.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Purificacion y Candelaria |1 Pebrero 2025 |Parokya ni San Fernando de Dilao, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Purificación y Candelaria Coronada.jpg|200px]] |[[File:San Fernando de Dilao Church, Paco, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Gracia |7 Pebrero 2025 |Parokya ng Ina ng Biyaya, Lower Q. M., [[Baguio|Lungsod ng Baguio]] |Obispo Rafael Cruz | | |- |Nuestra Señora de Fatima de Urduja |2 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay gagawaran ng [[koronasyong kanonika]].}} |Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]] |Obispo Roberto Gaa |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Anunciata |19 Marso 2025 |Basilika Menor at Parokya ni San Juan Bautista, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |Obispo Ruperto Cruz Santos | |[[File:St. John the Baptist Church, Taytay, Rizal exterior 3.JPG|200px]] |- |Virgen sang Barangay |25 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 16 Oktubre 2025.}} |Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]] |Obispo Patricio Buzon |[[File:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - March 25, 2025.jpg|200px]] |[[File:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Calamba |13 Mayo 2025 |Parokya ng Birhen ng Fatima, [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit |[[Talaksan:Our Lady of Fatima of Calamba City.jpg|200px]] |[[File:2629Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 38.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Trinidad de Malate |14 Hunyo 2025 |Parokya ng Banal na Santatlo, [[Malate, Maynila|Malate]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Santisima Trinidad de Malate.jpg|200px]] |[[File:09917jfSantisima Trinidad Parish Church Estrada Dian Streets, Malate, Manila) 27.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Salvacion de Manila |16 Agosto 2025 |Parokya ng Nuestra Señora de Salvacion, [[Santa Mesa, Maynila|Sta. Mesa]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:0646JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 03.jpg|200px]] |[[File:0726JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 14.jpg|200px]] |- |Maria, Mediadora de Todas las Gracias |22 Agosto 2025 |Katedral ni Maria, Tagapamagitan ng Lahat ng Biyaya, [[Digos|Lungsod ng Digos]], [[Davao del Sur]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Maria Bambina |7 Setyembre 2025 |Parokya ng Pagsilang sa Mahal na Birheng Maria, Industrial Valley Complex, [[Marikina|Lungsod ng Marikina]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:357Nativity of Our Lady Parish Church 36.jpg|200px]] |[[File:244Industrial Valley Complex, Marikina City Church School 15.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |26 Oktubre 2025 |Parokya ni Sto. Domingo, [[Santo Domingo, Ilocos Sur|Sto. Domingo]], [[Ilocos Sur]] |Obispo Marlo Peralta | |[[File:Sto. Domingo, Ilocos Sur church - Flickr.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2025 |Parokya ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Batan, Aklan|Batan]], [[Aklan]] |Obispo Victor Bendico | | |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]] |Obispo Socrates Mesina | |[[File:Immaculate Concepcion Cathedral in Puerto Princesa City.jpeg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Lungsod ng Kotabato]] |Obispo Charlie Inzon | |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Cotabato (Quezon Avenue, Cotabato City; 08-15-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guia |12 Enero 2026 |Parokya ng Nuestra Señora de Guia, [[Magallanes, Kabite|Magallanes]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:MagallanesChurch,Naic,Cavitejf8164 01.JPG|200px]] |[[File:Magallanes,Kabitejf8104 20.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |15 Enero 2026 |Pangdiyosesis na Dambana ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje, [[La Paz, Tarlac|La Paz]], [[Tarlac]] |Obispo Roberto Mallari |[[File:LaPazChurchjf7503 07.JPG|200px]] |[[File:7804jfLa Paz Church Tarlac Shrinejf 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Buen Consejo |26 Abril 2026 |Nuestra Señora del Buen Consejo Mission Station, [[Pasacao]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas, Jr. | | |- |Nuestra Señora del Sagrado Corazon |31 Mayo 2026 |Parokya ng Kabanal-banalang Manunubos - Brixton Hill, Santol, [[Lungsod Quezon|Lugsod Quezon]] |Obispo Elias Ayuban, Jr. |[[File:Our Lady of the Sacred Heart of Quezon City.jpg|200px]] |[[File:0372jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 10.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción y del Triunfo de la Cruz de Migpangi |8 Hulyo 2026 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |Arsobispo Martin Jumoad | | |- |Santa Mariang Reyna |22 Agosto 2026 |Parokya ni Santa Mariang Reyna, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' | | |- |Nuestra Señora de la Consolacion y Correa |6 Setyembre 2026 |Parokya ni Santiago Apostol, [[Paombong]], [[Bulacan]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:The Nuestra Señora dela Consolacion y Correa de Paombong.jpg|200px]] |[[File:Apaombongjf.JPG|200px]] |- |Virgen la Purisima Concepción de Tanay{{Efn|Ang imaheng nakadambana sa simbahan ay matagal nang tinatawag na Virgen ng Guadalupe ngunit sinasabi ng mga sinaunang mga akda na ang tunay na pamagat ng imahen ay La Purisima Concepcion. Noong ika-20 ng Enero 2025 ay pormal nang itinalaga ang La Purisima Concepcion na ikalawang patrona ng parokya.}} |''Hindi pa tiyak'' |Parokya ni San Ildefonso de Toledo, [[Tanay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:LaVirgenGuadalupedeTanay.jpg|200px]] |[[File:San Ildefonso Church2.JPG|200px]] |} ===Mga Imahen ni Kristo na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Batang Hesus ! Dambana |- | Santo Niño de Tacloban | 30 Hunyo 1968 | Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Sto. Niño de Tacloban, [[Tacloban]], [[Leyte]] | style="text-align:center;" | Obispo Teotimo Pacis |[[File:Santo Nino Church Tacloban altar (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |[[File:Santo Nino Church Tacloban (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Birheng Maria]] 85n6gcfzfjjdhgcory6m60s2pngpp3j 0 326973 2216201 2106855 2026-07-15T20:16:01Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216201 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{MOS|date=Enero 2024}} {{cleanup|date=Enero 2024|reason=Kailangan ayusin ang balarila at pagkakasulat. Kailangan isalin din ang mga banyagang salita.}} }}{{Infobox flag | Name = Turkmenistan | Article = | Nickname = {{lang-tk|Türkmenistanyň baýdagy}} | Image = Flag of Turkmenistan.svg | Use = 111000 | Symbol = {{FIAV|111000}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion = 2:3 | Adoption = {{Start date and age|1992|02|19|df=y}} (original version)<br />{{Start date and age|2001|01|24|df=y}} (current version) | Design = A green field with a vertical red stripe near the [[hoist (flag)|hoist side]], containing five carpet [[Gul (design)|guls]] stacked above two crossed olive branches; a white waxing crescent moon and five white [[five-pointed star]]s appear in the upper field, to the [[fly (flag)|fly side]] of the red stripe | Designer = | Image2 = Flag of the President of Turkmenistan.svg | Name2 = | Nickname2 = | Use2 = Presidential standard | Symbol2= {{FIAV|000000}} {{FIAV|Mirror}} | Proportion2 = 2:3 | Adoption2 = 27 September 1992 (original version)<br/> 14 February 2007 (current version) | Design2 = | Type = National }} [[File:Flag of Turkmenistan.jpg|thumb|Flying flag of Turkmenistan]] Ang '''watawat ng [[Turkmenistan]]''' ({{lang-tk|Türkmenistanyň baýdagy}}) ay bandilang nagtatampok ng puting gasuklay (simbolo ng [[Islam]]) at limang bituin na kumakatawan sa limang rehiyon ng bansa at sa [[Limang Mga Haligi ng Islam]]. Nakalagay sa isang berdeng field ay isang simbolikong representasyon ng sikat na industriya ng karpet sa bansa. Ipinakilala ito bilang watawat ng [[Turkmenistan]] noong Setyembre 27, 1992 upang palitan ang [[Watawat ng Turkmen Soviet Socialist Republic|watawat sa panahon ng Sobyet]] na binubuo ng pulang background na may dalawang mapusyaw na asul na bar sa gitna. Ang binagong bersyon na may ratio na 2:3 ay pinagtibay noong 23 Enero 2001. [[State Flag and Constitution Day (Turkmenistan)|State Flag and Constitution Day]] ay ipinagdiriwang noong 18 May.<ref>{{Cite journal|last=Tenora|first=Jiri|title=Ang Pambansang Watawat ng Turkmenistan ng 1992|url=https://nava.org/digital-library/raven/Raven_v02_1995_p065-078.pdf|journal=Raven|volume=2|pages=65– 78|access-date=2024-01-16|archive-date=2021-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603223048/https://nava.org/digital-library/raven/Raven_v02_1995_p065-078.pdf|url-status=dead}}</ref> == Disenyo == ===Paglalarawan=== [[File:Stamp of Turkmenistan 1992 11.jpg|left|thumb|200px]] Nagtatampok ito ng berdeng field na may patayong pulang guhit malapit sa gilid ng [[Flag terminology#Description of standard flag areas|hoist]], na naglalaman ng limang [[carpet]] [[Gul (design)|gul]]s (mga disenyo na ginamit sa paggawa ng mga alpombra) na nakasalansan sa itaas ng dalawang nakakrus na [[olive]] na sanga na katulad ng nasa bandila ng [[United Nations]]; isang puting waxing [[Hilal (crescent moon)|crescent moon]], tipikal ng [[Turkic people|Turkic]] at [[Islamic]] symbology, at limang puting [[five-pointed star]] ang lumilitaw sa itaas sulok ng field hanggang sa [[flag terminology#Description of standard flag areas|fly]] side ng pulang guhit. ===Simbolismo=== Lumilitaw ang berde at pula na mga kulay sa watawat na ito dahil ang mga ito ay pinarangalan sa kasaysayan ng mga Turkmen. Ang waxing crescent moon ay sumisimbolo sa pag-asa ng bansa para sa isang maningning na kinabukasan at ang mga bituin ay kumakatawan sa limang [[lalawigan]]s (''[[Mga Lalawigan ng Turkmenistan|welaýatlar]]'') ng Turkmenistan: [[Ahal Province|Ahal ]], [[Balkan Province|Balkan]], [[Daşoguz Province|Daşoguz]], [[Lebap Province|Lebap]] at [[Mary Province|Mary]]. Ang limang tradisyonal na disenyo ng carpet sa kahabaan ng hoist ay gumagawa ng bandila ng Turkmenistan na pinaka-kumplikadong disenyo ng pambansang watawat sa mundo. Kinakatawan nila ang limang pangunahing [[tribo]] o bahay, at bumubuo ng mga motif sa sagisag at watawat ng estado ng bansa. Ang mga tribong Turkmen na ito sa tradisyonal na pagkakasunud-sunod (pati na rin sa itaas hanggang sa ibaba) ay [[tribong Teke|Teke]] (Tekke), [[Yomut carpet|Yomut]] ([[Ymud]]), [[Saryk]] ([ [Saryq]]), [[Chowdur]] ([[Choudur]]), at [[Arsary]] ([[Ersary]]). Ang gitnang disenyo ay maaari ding kumatawan sa Salyr ([[Salur (tribe)|Salur]]), isang tribo na tumanggi bilang resulta ng pagkatalo ng militar bago ang modernong panahon. <gallery mode="packed" heights="80px" caption=""> File:First carpet gul from flag of Turkmenistan.svg|Teke File:Second carpet gul from flag of Turkmenistan.svg|Ýomut File:Third carpet gul from flag of Turkmenistan.svg|Saryk File:Fourth carpet gul from flag of Turkmenistan.svg|Çowdur File:Fifth carpet gul from flag of Turkmenistan.svg|Ärsary </gallery> ==Kasaysayan== Ang bandila ng [[Imperyong Ruso]] ay ang opisyal na watawat ng Turkmenistan hanggang sa [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso]]. Bago ang pagbagsak ng [[Soviet Union]] noong 1991, ang Turkmenistan ay may watawat na katulad ng lahat ng iba pang Republikang Sobyet; tingnan ang [[bandila ng Turkmen SSR]]. Pagkatapos ng kalayaan noong 1991, pinagtibay ng Turkmenistan ang isang watawat na halos kapareho sa kasalukuyang disenyo, noong 19 Pebrero 1992. Gayunpaman, ang mga disenyo sa kaliwa ay naiiba. Noong 1 Pebrero 1997, isang sanga ng oliba ang idinagdag upang sumagisag sa kalikasang mapagmahal sa kapayapaan ng mga taong Turkmen. Ang pagpoposisyon ng gasuklay at mga bituin ay binago din, kung saan ang gasuklay ay halos nakaposisyon sa kasalukuyang posisyon nito ngunit sa mga bituin sa isang mas hindi pantay na posisyon. Noong 2001, ang proporsyon ng bandila ay binago mula 1:2 hanggang 2:3 at ang berdeng field ay ginawang mas magaan.<ref>{{Cite web|url=http://flagspot.net/flags/tm.html|title= Turkmenistan}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Pambansang Watawat]] [[Kategorya:Mga watawat]] 0lpi31e2q4jo3ws2kjo8p54wfg81eec 0 329871 2216203 2200585 2026-07-15T21:00:48Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216203 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | honorific_prefix = Fu <!--Honorific prefix for a respected elder in Fu Yabing's ethnic group--> | name = Yabing Masalon Dulo | image = Yabing Masalon Dulo during GAMABA Awards (2018).png | image_size = 230px | alt = | caption = Si Yabing Masalon Dulo noong 2018 | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1914|08|08}} | birth_place = [[Timog Cotabato]] | death_date = {{Death date and age|2021|01|26|1914|08|08}} | death_place = [[Timog Cotabato]], Philippines | resting_place = | nationality = Pilipino | education = | alma_mater = | known_for = Paghahabi ng tela | notable_works = | style = Tradisyunal na paghahabi ng mga B'laan - ''mabal tabih'' | movement = | spouse = | partner = | parents = | father = | mother = | relatives = | family = | awards = {{awd|[[Gawad sa Manlilikha ng Bayan]]|2016}} | elected = | patrons = | memorials = | website = <!-- {{URL|Example.com}} --> | module = }} Si Fu '''Yabing Masalon Dulo''' (Agosto 8, 1914{{efn|Nakasaad sa artikulo ng [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]] na nakatala sa ''identity card'' ni Fu Yabing na ang petsa ng kanyang kapanganakan ay Agosto 14, 1910}} – Enero 26, 2021), na kilala din bilang '''Fu Yabing''', ay isang [[Kababaihan sa Pilipinas|Pilipinang]] dalubhasa sa paghahabi at pagkukulay ng ''ikat'' na pinarangalan noong 2016 bilang [[Gawad sa Manlilikha ng Bayan|Manlilikha ng Bayan]] dahil sa kanyang pagpapanatili ng tradisyonal na sining ng ''mabal tabih'' ng mga Blaan na paghabi at pagtitina ng ''ikat''. Sa kanyang kamatayan ay isa siya sa dalawang natitirang dalubhasang manghahabi ng mabal tabih ng mga katutubong Blaan sa southern [[Mindanao]] sa [[Pilipinas]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Fu Yabing Masalon Dulo – Hanggang sa Muli |url=https://hanggangsamuli.culturalcenter.gov.ph/obituaries/fu-yabing-masalon-dulo/ |url-status=dead |access-date=2026-03-30 |website=hanggangsamuli.culturalcenter.gov.ph |archive-date=2026-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260421140532/https://hanggangsamuli.culturalcenter.gov.ph/obituaries/fu-yabing-masalon-dulo/ }}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Roces |first=Marian Pastor |title=National Living Treasures: Yabing Masalon Dulo |url=https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/gamaba/yabing-masalon-dulo/ |url-status=dead |access-date=2026-03-30 |website=National Commission for Culture and the Arts - Republic of the Philippines |archive-date=2021-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126063453/https://ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/culture-profile/gamaba/yabing-masalon-dulo/ }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Espejo |first=Edwin |date=October 21, 2014 |title=Artist, purist: Fu Yabing, the Blaan master weaver |url=https://www.rappler.com/life-and-style/72636-blaan-traditional-weaving-fu-yabing/ |archive-url= |archive-date= |access-date=July 13, 2020 |website=Rappler |language=en}}</ref> ==Personal na buhay== Ipinanganak si Yabing Masalon Dulo noong Agosto 8, 1914 sa isang lugar na tinatawag na Landan sa sityo ng Amgu-o sa [[Polomolok]], [[Timog Cotabato]]. Siya ay isang iginagalang na guro at nakatatanda sa kanilang komunidad ng B'laan. Nakilala din siya bilang ''Fu'' Yabing. Ang ''Fu'' ay katawagan sa isang matandang B'laan ng isang hindi kasapi sa kanyang pamilya. Namatay siya noong Enero 26, 2021 sa edad na 106 taong gulang sa kanyang tahanan sa sityo Amgu-o.<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last=Sarmiento |first=Bong S. |date=2021-01-27 |title=B’laan master weaver Yabing Masalon Dulo passes away at 106 |url=https://newsinfo.inquirer.net/1388702/blaan-master-weaver-yabing-masalon-dulo-passes-away-at-106 |url-status=live |access-date=2026-03-30 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Estabillo |first=Allen |date=2021-01-26 |title=‘National living treasure’ Fu Yabing Dulo passes away at 106 |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1128551 |url-status=live |access-date=2026-03-30 |website=Philippine News Agency}}</ref> ==Manghahabi== Nagsimulang maghabi ng ''ikat'' si Fu Yabing sa edad na labing-apat na taong gulang.<ref name=":0" /> Isa sa mga pinakamatandang tela sa mundo ang ''ikat.'' Ang salitang ''ikat'' ay tumutukoy sa pamamaraan ng pagtitina o pagkukulay na ginagamit upang makalikha ng mga disenyo sa tela. Malapit nang mawalang anyo ng sining sa Pilipinas ang ''mabal tabih'' o paghahabi ng ''ikat.'' Ang salitang ''mabal'' ay salitang B'laan na tumutukoly sa proseso ng paghabi gamit ang mga hibla ng abaca. Ang salitang ''tabih'' ay tumutukoy sa natapos na hinabing tela.<ref name=":0" /> Inialay ni Fu Yabing ang kanyang buhay sa pagtuturo ng ''mabal tabih''.<ref name=":0" /> Nagturo ng paghahabi si Fu Yabing sa mga mag-aaral sa mga B'laan sa Lamlifew, [[Malungon]] sa lalawigan ng [[Sarangani]].<ref name=":3" /><ref name=":2" /> Matatagpuan sa [[Pambansang Museo ng Pilipinas]] ang ilan sa mga nagawang habi ni Fu Yabing katulad ng kanyang hinabing ''tabih'' noong siya ay labing dalawang taong gulang pa lamang.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-01-26 |title=1st Death Anniversary of Manlilikha ng Bayan Yabing Masalon Dulo – National Museum |url=https://www.nationalmuseum.gov.ph/2022/01/26/1st-death-anniversary-of-manlilikha-ng-bayan-yabing-masalon-dulo/ |url-status=live |access-date=2026-03-30 |website=Pambansang Museo ng Pilipinas |language=en-US}}</ref> ==Manlilikha ng Bayan== Idineklara bilang Manlilikha ng Bayan si Yabing Masalon Dulo noong 2016 sa bisa ng Proklamasyon Bilang 126 na pinirmahan ni Presidente [[Rodrigo Duterte]] noong Enero 6, 2017 dahil sa kanyang pangangalaga at pagtataguyod ng tradisyon ng B'laan na paghahabi ng ''ikat'' na ''mabal tabih''.<ref>{{Cite web |title=Proclamation No. 126, January 06, 2017 Declaring YABING MASALON DULO, AMBALANG AUSALIN, AND ESTELITA TUMANDAN BANTILAN as Manlilikha ng Bayan for 2016 |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/7/73499 |url-status=live |access-date=2026-03-30 |website=Supreme Court of the Philippines E-Library}}</ref> Pangalawa si Fu Yabing na ginawaran bilang Manlilikha ng Bayan sa lalawigan ng Timog Cotabato kasunod ni [[Lang Dulay]] na pinarangalan bilang Manlilikha ng Bayan noong 1998.<ref name=":3" /> Sa kanyang pagkamatay ay nakatanggap si Fu Yabing ng isang ''state funeral'' na isinaayos ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining. Siya ay inilibing sa lupain ng kanyang pamilya na matatagpuan sa paanan ng Bundok Matutum.<ref name=":4" /> ==Mga tala== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Panlabas na link== * [https://www.youtube.com/watch?v=OtffDSYhcuA Itinatampok si Yabing Masalon Dulo sa MindaNews] * [https://www.youtube.com/watch?v=o8rVOYMNll8 Itinatampok si Yabing Masalon Dulo sa ANC 24/7] [[Kategorya:Pilipinong manlilikha]] l9p9y0pb2vpgfsfh9o2lvhwtnf9gnzp 0 333964 2216220 2196758 2026-07-16T06:25:04Z ~2026-39867-28 164146 /* */ edit 1/? 2216220 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang debut solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay minarkahan bilang ang unang solo release ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga review mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa nangungunang sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Nag-debut din ito sa pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay nasertipiko bilang triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang nangungunang limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga chart sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa nangungunang 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref>{{Cite news |title=Jennie took hands-on approach to production on album 'Ruby,' agency says |language=en |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=2026-07-16}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Ang konsepto ni Shakespeare ng pitong yugto ng buhay mula sa ''As You Like It'' ay sumasalamin sa mang-aawit at humantong sa kaniya na tuklasin pa ang mga damdaming iyon sa album, mula sa "kawalang-malayan at pagmamahal hanggang sa kapangyarihan, pagmumuni-muni at legasiya".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-ra-rap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Noong Enero 25, isang bidyong pangmusika para sa "Zen" ang nailathala sa [[YouTube]].<ref name="Billboard 4">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After ''Ruby'' Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng nangungunang sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 ayon sa pagkakasunod.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025, kasama ang ''KPop Demon Hunters'' soundtrack at ang ''Deadline'' ng [[Blackpink]].<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay hinatol na bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang milyong kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa nangungunang sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa data mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Nag-debut din ito sa pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, nag-debut ang album sa pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa debut na ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, nag-debut ang ''Ruby'' sa pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, nag-debut si ''Ruby'' sa pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa debut ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na naghantong sa isang pang-13 debut sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa debut na ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga chart == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang chart=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang chart=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] 57hymtwho5gwzc6mw0xgmauy6bv1tmp 2216222 2216220 2026-07-16T07:04:02Z ~2026-39867-28 164146 /* Paggawa at musika */ edit 2/? 2216222 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang debut solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay minarkahan bilang ang unang solo release ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga review mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa nangungunang sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Nag-debut din ito sa pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay nasertipiko bilang triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang nangungunang limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga chart sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa nangungunang 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng nangungunang sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 ayon sa pagkakasunod.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan.<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang milyong kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa nangungunang sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa data mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Nag-debut din ito sa pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, nag-debut ang album sa pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa debut na ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, nag-debut ang ''Ruby'' sa pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, nag-debut si ''Ruby'' sa pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa debut ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na naghantong sa isang pang-13 debut sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa debut na ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga chart == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang chart=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang chart=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] kj0n9ptz9mqc2n5tkzyrqy64iy74sez 2216224 2216222 2026-07-16T07:54:24Z ~2026-39867-28 164146 /* */ 2216224 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang pamulaang solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay nagtanda bilang unang solong paglabas ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga palagay mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa punong sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Namulaan din nito ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay napatunayan ng triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang punong limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga taltaguhit sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa punong 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng punong sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 nang nakahanay.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan."<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> ==Parangal== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+{{sronly|Awards and nominations}} |- align="center" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Kasapian ! scope="col" | Gawad ! scope="col" | Kinalabasan ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | align="center" rowspan="7" | 2025 | rowspan="4" | [[Asian Pop Music Awards]] | Punong 20 Album ng Taon | {{won}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025 Winners: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang Reign|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 31, 2025|access-date=December 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101154419/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|archive-date=January 1, 2026|url-status=live}}</ref> |- | Gawad sa Paghirang ng Madla | {{won|place=9|9th place}} |- | Pinakamahusay na Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang, Jackson Wang Lead Nominees|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 2, 2025|access-date=December 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204003025/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|archive-date=December 4, 2025|url-status=live}}</ref> |- | Pinakamahusay na Tagagawa{{efn|Producers: Jennie (with her production team)}} | {{nom}} |- | [[2025 Korea Grand Music Awards|Korea Grand Music Awards]] | Pinakamahusay na Tugtuging 10 | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:2025 KGMA 본 투표 1차 종료…부문별 1위 누구? 투표 열기 고조|trans-title=2025 KGMA Main Voting 1st Round... Who is number one in each category? Vote openness is high|url=https://isplus.com/article/view/isp202509300155|via=[[Naver]]|publisher=[[Ilgan Sports]]|last=Park|first=Se-yeon|date=September 30, 2025|access-date=October 11, 2025|archive-date=February 15, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215195443/https://isplus.com/article/view/isp202509300155|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2025 Melon Music Awards|Melon Music Awards]] | Mga Angaw Punong 10 | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:지드래곤, ‘MMA’ 7관왕 등극…제니→올데프 수상|trans-title=G-Dragon wins 7 'MMA' crowns... Jennie → AllDay Project Award|url=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|via=[[Naver]]|publisher=[[iMBC]]|language=ko|last=Kim|first=Hye-young|date=December 21, 2025|access-date=December 21, 2025|archive-date=December 23, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223001834/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|url-status=live}}</ref> |- | Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Benjamin|first=Jeff|title=Korean Music Awards 2026: Effie, NMIXX, Jennie & Lee Chanhyuk Lead Nominations|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=February 5, 2026|access-date=February 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260205112422/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations/|archive-date=February 5, 2026|url-status=live}}</ref> |} == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang angaw na kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa punong sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa tala mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Namulaan din nito ang pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, namulaan ng album ang pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa pamulaang ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, namulaan ng ''Ruby'' ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, namulaan ng ''Ruby'' ang pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa pamulaan ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na humantong sa pang-13 na pamulaan sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa pamulaang ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Mula sa paglabas ng album, tatlo sa mga kanta nito ay humantong sa ''Billboard'' Hot 100 nang sabay-sabay, na'ng "Handlebars" at "Like Jennie" na namulaan ang bilang 80 at 83 nang nakahanay at "ExtraL" na balik-pasok sa bilang 99. Dahil dito, si Jennie ang unang babaeng K-pop soloist na may tatlong kantang humantong sa kasabayang linggo.<ref>{{Cite web |last=You-mee |first=Hwang |date=2025-03-19 |title=Blackpink’s Jennie places 3 songs on Billboard’s Hot 100 |url=https://www.koreaherald.com/article/10444924 |access-date=2026-07-16 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga taltaguhit == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng nangungunang sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 ayon sa pagkakasunod.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan.<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang milyong kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa nangungunang sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa data mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Nag-debut din ito sa pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, nag-debut ang album sa pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa debut na ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, nag-debut ang ''Ruby'' sa pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, nag-debut si ''Ruby'' sa pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa debut ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na naghantong sa isang pang-13 debut sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa debut na ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga chart == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang chart=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang chart=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] 84wv2667c1m5prucidm6v1l6a7czgyk 2216225 2216224 2026-07-16T08:04:12Z ~2026-39867-28 164146 help... sorry omg 2216225 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang pamulaang solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay nagtanda bilang unang solong paglabas ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga palagay mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa punong sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Namulaan din nito ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay napatunayan ng triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang punong limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga taltaguhit sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa punong 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng punong sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 nang nakahanay.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan."<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> ==Parangal== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+{{sronly|Awards and nominations}} |- align="center" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Kasapian ! scope="col" | Gawad ! scope="col" | Kinalabasan ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | align="center" rowspan="7" | 2025 | rowspan="4" | [[Asian Pop Music Awards]] | Punong 20 Album ng Taon | {{won}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025 Winners: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang Reign|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 31, 2025|access-date=December 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101154419/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|archive-date=January 1, 2026|url-status=live}}</ref> |- | Gawad sa Paghirang ng Madla | {{won|place=9|9th place}} |- | Pinakamahusay na Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang, Jackson Wang Lead Nominees|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 2, 2025|access-date=December 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204003025/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|archive-date=December 4, 2025|url-status=live}}</ref> |- | Pinakamahusay na Tagagawa{{efn|Mga tagagawa: Jennie (kasama ang pangkat paggawa)}} | {{nom}} |- | [[2025 Korea Grand Music Awards|Korea Grand Music Awards]] | Pinakamahusay na Tugtuging 10 | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:2025 KGMA 본 투표 1차 종료…부문별 1위 누구? 투표 열기 고조|trans-title=2025 KGMA Main Voting 1st Round... Who is number one in each category? Vote openness is high|url=https://isplus.com/article/view/isp202509300155|via=[[Naver]]|publisher=[[Ilgan Sports]]|last=Park|first=Se-yeon|date=September 30, 2025|access-date=October 11, 2025|archive-date=February 15, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215195443/https://isplus.com/article/view/isp202509300155|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2025 Melon Music Awards|Melon Music Awards]] | Mga Angaw Punong 10 | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:지드래곤, ‘MMA’ 7관왕 등극…제니→올데프 수상|trans-title=G-Dragon wins 7 'MMA' crowns... Jennie → AllDay Project Award|url=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|via=[[Naver]]|publisher=[[iMBC]]|language=ko|last=Kim|first=Hye-young|date=December 21, 2025|access-date=December 21, 2025|archive-date=December 23, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223001834/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|url-status=live}}</ref> |- | Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Benjamin|first=Jeff|title=Korean Music Awards 2026: Effie, NMIXX, Jennie & Lee Chanhyuk Lead Nominations|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=February 5, 2026|access-date=February 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260205112422/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations/|archive-date=February 5, 2026|url-status=live}}</ref> |} == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang angaw na kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa punong sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa tala mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Namulaan din nito ang pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, namulaan ng album ang pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa pamulaang ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, namulaan ng ''Ruby'' ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, namulaan ng ''Ruby'' ang pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa pamulaan ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na humantong sa pang-13 na pamulaan sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa pamulaang ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Mula sa paglabas ng album, tatlo sa mga kanta nito ay humantong sa ''Billboard'' Hot 100 nang sabay-sabay, na'ng "Handlebars" at "Like Jennie" na namulaan ang bilang 80 at 83 nang nakahanay at "ExtraL" na balik-pasok sa bilang 99. Dahil dito, si Jennie ang unang babaeng K-pop soloist na may tatlong kantang humantong sa kasabayang linggo.<ref>{{Cite web |last=You-mee |first=Hwang |date=2025-03-19 |title=Blackpink’s Jennie places 3 songs on Billboard’s Hot 100 |url=https://www.koreaherald.com/article/10444924 |access-date=2026-07-16 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga taltaguhit == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang chart ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] 6yzqrymuhinep7wo6f1p07m32a8m6fj 2216229 2216225 2026-07-16T08:34:50Z ~2026-39867-28 164146 /* Mga taltaguhit */ 2216229 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang pamulaang solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay nagtanda bilang unang solong paglabas ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga palagay mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa punong sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Namulaan din nito ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay napatunayan ng triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang punong limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga taltaguhit sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa punong 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng punong sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 nang nakahanay.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan."<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> ==Parangal== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+{{sronly|Awards and nominations}} |- align="center" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Kasapian ! scope="col" | Gawad ! scope="col" | Kinalabasan ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | align="center" rowspan="7" | 2025 | rowspan="4" | [[Asian Pop Music Awards]] | Punong 20 Album ng Taon | {{won}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025 Winners: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang Reign|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 31, 2025|access-date=December 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101154419/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|archive-date=January 1, 2026|url-status=live}}</ref> |- | Gawad sa Paghirang ng Madla | {{won|place=9|9th place}} |- | Pinakamahusay na Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang, Jackson Wang Lead Nominees|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 2, 2025|access-date=December 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204003025/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|archive-date=December 4, 2025|url-status=live}}</ref> |- | Pinakamahusay na Tagagawa{{efn|Mga tagagawa: Jennie (kasama ang pangkat paggawa)}} | {{nom}} |- | [[2025 Korea Grand Music Awards|Korea Grand Music Awards]] | Pinakamahusay na Tugtuging 10 | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:2025 KGMA 본 투표 1차 종료…부문별 1위 누구? 투표 열기 고조|trans-title=2025 KGMA Main Voting 1st Round... Who is number one in each category? Vote openness is high|url=https://isplus.com/article/view/isp202509300155|via=[[Naver]]|publisher=[[Ilgan Sports]]|last=Park|first=Se-yeon|date=September 30, 2025|access-date=October 11, 2025|archive-date=February 15, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215195443/https://isplus.com/article/view/isp202509300155|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2025 Melon Music Awards|Melon Music Awards]] | Mga Angaw Punong 10 | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:지드래곤, ‘MMA’ 7관왕 등극…제니→올데프 수상|trans-title=G-Dragon wins 7 'MMA' crowns... Jennie → AllDay Project Award|url=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|via=[[Naver]]|publisher=[[iMBC]]|language=ko|last=Kim|first=Hye-young|date=December 21, 2025|access-date=December 21, 2025|archive-date=December 23, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223001834/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|url-status=live}}</ref> |- | Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Benjamin|first=Jeff|title=Korean Music Awards 2026: Effie, NMIXX, Jennie & Lee Chanhyuk Lead Nominations|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=February 5, 2026|access-date=February 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260205112422/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations/|archive-date=February 5, 2026|url-status=live}}</ref> |} == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang angaw na kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa punong sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa tala mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Namulaan din nito ang pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, namulaan ng album ang pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa pamulaang ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, namulaan ng ''Ruby'' ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, namulaan ng ''Ruby'' ang pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa pamulaan ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na humantong sa pang-13 na pamulaan sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa pamulaang ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Mula sa paglabas ng album, tatlo sa mga kanta nito ay humantong sa ''Billboard'' Hot 100 nang sabay-sabay, na'ng "Handlebars" at "Like Jennie" na namulaan ang bilang 80 at 83 nang nakahanay at "ExtraL" na balik-pasok sa bilang 99. Dahil dito, si Jennie ang unang babaeng K-pop soloist na may tatlong kantang humantong sa kasabayang linggo.<ref>{{Cite web |last=You-mee |first=Hwang |date=2025-03-19 |title=Blackpink’s Jennie places 3 songs on Billboard’s Hot 100 |url=https://www.koreaherald.com/article/10444924 |access-date=2026-07-16 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga taltaguhit == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] 29s55nu0z4ibhosn7xh1szdl5dvfunh 2216230 2216229 2026-07-16T08:40:22Z ~2026-39867-28 164146 /* Mga sanggunian */ 2216230 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang pamulaang solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay nagtanda bilang unang solong paglabas ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga palagay mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa punong sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Namulaan din nito ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay napatunayan ng triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang punong limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga taltaguhit sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa punong 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng punong sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 nang nakahanay.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan."<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> ==Parangal== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+{{sronly|Awards and nominations}} |- align="center" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Kasapian ! scope="col" | Gawad ! scope="col" | Kinalabasan ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | align="center" rowspan="7" | 2025 | rowspan="4" | [[Asian Pop Music Awards]] | Punong 20 Album ng Taon | {{won}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025 Winners: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang Reign|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 31, 2025|access-date=December 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101154419/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|archive-date=January 1, 2026|url-status=live}}</ref> |- | Gawad sa Paghirang ng Madla | {{won|place=9|9th place}} |- | Pinakamahusay na Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang, Jackson Wang Lead Nominees|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 2, 2025|access-date=December 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204003025/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|archive-date=December 4, 2025|url-status=live}}</ref> |- | Pinakamahusay na Tagagawa{{efn|Mga tagagawa: Jennie (kasama ang pangkat paggawa)}} | {{nom}} |- | [[2025 Korea Grand Music Awards|Korea Grand Music Awards]] | Pinakamahusay na Tugtuging 10 | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:2025 KGMA 본 투표 1차 종료…부문별 1위 누구? 투표 열기 고조|trans-title=2025 KGMA Main Voting 1st Round... Who is number one in each category? Vote openness is high|url=https://isplus.com/article/view/isp202509300155|via=[[Naver]]|publisher=[[Ilgan Sports]]|last=Park|first=Se-yeon|date=September 30, 2025|access-date=October 11, 2025|archive-date=February 15, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215195443/https://isplus.com/article/view/isp202509300155|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2025 Melon Music Awards|Melon Music Awards]] | Mga Angaw Punong 10 | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:지드래곤, ‘MMA’ 7관왕 등극…제니→올데프 수상|trans-title=G-Dragon wins 7 'MMA' crowns... Jennie → AllDay Project Award|url=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|via=[[Naver]]|publisher=[[iMBC]]|language=ko|last=Kim|first=Hye-young|date=December 21, 2025|access-date=December 21, 2025|archive-date=December 23, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223001834/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|url-status=live}}</ref> |- | Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Benjamin|first=Jeff|title=Korean Music Awards 2026: Effie, NMIXX, Jennie & Lee Chanhyuk Lead Nominations|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=February 5, 2026|access-date=February 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260205112422/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations/|archive-date=February 5, 2026|url-status=live}}</ref> |} == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang angaw na kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa punong sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa tala mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Namulaan din nito ang pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, namulaan ng album ang pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa pamulaang ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, namulaan ng ''Ruby'' ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, namulaan ng ''Ruby'' ang pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa pamulaan ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na humantong sa pang-13 na pamulaan sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa pamulaang ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Mula sa paglabas ng album, tatlo sa mga kanta nito ay humantong sa ''Billboard'' Hot 100 nang sabay-sabay, na'ng "Handlebars" at "Like Jennie" na namulaan ang bilang 80 at 83 nang nakahanay at "ExtraL" na balik-pasok sa bilang 99. Dahil dito, si Jennie ang unang babaeng K-pop soloist na may tatlong kantang humantong sa kasabayang linggo.<ref>{{Cite web |last=You-mee |first=Hwang |date=2025-03-19 |title=Blackpink’s Jennie places 3 songs on Billboard’s Hot 100 |url=https://www.koreaherald.com/article/10444924 |access-date=2026-07-16 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga taltaguhit == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga sanggunian== {{reflist|group=lower alpha}} [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] 4wdsyd4phuvf1cjzbz6logk2t86hlme 2216231 2216230 2026-07-16T08:45:05Z ~2026-39867-28 164146 /* Mga talababa */ 2216231 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang pamulaang solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay nagtanda bilang unang solong paglabas ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga palagay mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa punong sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Namulaan din nito ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay napatunayan ng triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang punong limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga taltaguhit sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa punong 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng punong sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 nang nakahanay.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa review aggregator na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan."<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> ==Parangal== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+{{sronly|Awards and nominations}} |- align="center" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Kasapian ! scope="col" | Gawad ! scope="col" | Kinalabasan ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | align="center" rowspan="7" | 2025 | rowspan="4" | [[Asian Pop Music Awards]] | Punong 20 Album ng Taon | {{won}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025 Winners: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang Reign|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 31, 2025|access-date=December 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101154419/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|archive-date=January 1, 2026|url-status=live}}</ref> |- | Gawad sa Paghirang ng Madla | {{won|place=9|9th place}} |- | Pinakamahusay na Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang, Jackson Wang Lead Nominees|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 2, 2025|access-date=December 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204003025/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|archive-date=December 4, 2025|url-status=live}}</ref> |- | Pinakamahusay na Tagagawa{{efn|Mga tagagawa: Jennie (kasama ang pangkat paggawa)}} | {{nom}} |- | [[2025 Korea Grand Music Awards|Korea Grand Music Awards]] | Pinakamahusay na Tugtuging 10 | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:2025 KGMA 본 투표 1차 종료…부문별 1위 누구? 투표 열기 고조|trans-title=2025 KGMA Main Voting 1st Round... Who is number one in each category? Vote openness is high|url=https://isplus.com/article/view/isp202509300155|via=[[Naver]]|publisher=[[Ilgan Sports]]|last=Park|first=Se-yeon|date=September 30, 2025|access-date=October 11, 2025|archive-date=February 15, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215195443/https://isplus.com/article/view/isp202509300155|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2025 Melon Music Awards|Melon Music Awards]] | Mga Angaw Punong 10 | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:지드래곤, ‘MMA’ 7관왕 등극…제니→올데프 수상|trans-title=G-Dragon wins 7 'MMA' crowns... Jennie → AllDay Project Award|url=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|via=[[Naver]]|publisher=[[iMBC]]|language=ko|last=Kim|first=Hye-young|date=December 21, 2025|access-date=December 21, 2025|archive-date=December 23, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223001834/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|url-status=live}}</ref> |- | Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Benjamin|first=Jeff|title=Korean Music Awards 2026: Effie, NMIXX, Jennie & Lee Chanhyuk Lead Nominations|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=February 5, 2026|access-date=February 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260205112422/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations/|archive-date=February 5, 2026|url-status=live}}</ref> |} == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang angaw na kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa punong sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa tala mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Namulaan din nito ang pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, namulaan ng album ang pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa pamulaang ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, namulaan ng ''Ruby'' ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, namulaan ng ''Ruby'' ang pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa pamulaan ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na humantong sa pang-13 na pamulaan sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa pamulaang ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Mula sa paglabas ng album, tatlo sa mga kanta nito ay humantong sa ''Billboard'' Hot 100 nang sabay-sabay, na'ng "Handlebars" at "Like Jennie" na namulaan ang bilang 80 at 83 nang nakahanay at "ExtraL" na balik-pasok sa bilang 99. Dahil dito, si Jennie ang unang babaeng K-pop soloist na may tatlong kantang humantong sa kasabayang linggo.<ref>{{Cite web |last=You-mee |first=Hwang |date=2025-03-19 |title=Blackpink’s Jennie places 3 songs on Billboard’s Hot 100 |url=https://www.koreaherald.com/article/10444924 |access-date=2026-07-16 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga taltaguhit == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga talababa== {{notelist}} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] 6abm615vkta06lf7h9b9xwanxdftdpz 2216232 2216231 2026-07-16T08:48:06Z ~2026-39867-28 164146 /* Kritikal na pagtanggap */ 2216232 wikitext text/x-wiki {{Infobox album|Name=Ruby|Type=studio album|Artist=[[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]|Cover=Jennie Ruby.png|Alt=|Caption=Logo ng album|Released={{Start date|2025|03|07}}|Recorded=2024–2025|Language={{Flatlist| * Ingles * Koreano }}|Genre=* [[Pop music|Pop]] * [[hip-hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]]<ref name="RS4">{{Cite web |last=Johnston |first=Maura |date=2025-03-07 |title=Jennie's 'Ruby' Is a Fast-Moving Good Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/jennie-ruby-review-1235291125/ |access-date=2025-04-23 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref>|Length=41:30|Label=* [[Odd Atelier]] * [[Columbia Records|Columbia]]|Producer=* [[30 Roc]] * [[Rob Bisel]] * Serban Cazan * [[Dem Jointz]] * [[Diplo]] * Jelli Dorman * [[El Guincho]] * [[French Kiwi Juice|FKJ]] * Gage * Sam Homaee * [[Jonas Jeberg]] * Jennie * Jorge * Jumpa * Leclair * Melz * [[Mike Will Made It]] * MoneyGoForMyles * [[Asheton Hogan|Pluss]] * Resource * Ramus Søegren * Truebeatzz * Xeryus * [[Ido Zmishlany]]|Misc={{Singles | name = Ruby | type = studio | single1 = [[Mantra (kanta ni Jennie)|Mantra]] | single1date = Oktubre 11, 2024 | single2 = [[Love Hangover (kanta ni Jennie)|Love Hangover]] | single2date = Enero 31, 2025 | single3 = [[ExtraL]] | single3date = Pebrero 21, 2025 | single4 = [[Like Jennie]] | single4date = Marso 7, 2025 | single5 = [[Handlebars (kanta ni Jennie)|Handlebars]] | single5date = Marso 11, 2025 }}}} Ang '''''Ruby''''' ay ang pamulaang solo studio album ng Timog Koreanang mang-aawit at rapper na si [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]]. Inilabas noong Marso 7, 2025 ng [[Jennie (mang-aawit)|Odd Atelier]] at Columbia Records, ang album ay nagtanda bilang unang solong paglabas ni Jennie pagkatapos siyang umalis sa [[YG Entertainment]] noong 2023. Si Jennie ang nagsulat at isa sa katagapaggawa ng ''Ruby'' kasama ang isang hanay ng mga katuwang kabilang sina El Guincho, Diplo, at Mike Will Made It. Binubuo ng labinlimang track, ang album ay nagtatampok ng mga kolaborasyon kina Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis. Gumagalugad ng mga dyanra gaya ng [[Musikang pop|pop]], [[Musikang hip hop|hip-hop]] at R&B, ang paksa ng album ay nakabatay sa mga relasyon, impluwensya, at tagumpay ni Jennie. Nakatanggap ang ''Ruby'' ng pangkalahatang kanais-nais na mga palagay mula sa mga kritiko, na may papuri na napupunta sa masaklaw na kagalingan, paggawa, at kakayahang umunlad ni Jennie bilang isang solo artist, pati na rin ang pagkakaisa at pang-eksperimentong katangian ng album. Sa paglabas, ang album ay nakabenta ng mahigit na isang milyong kopya sa buong mundo at nag-debut sa punong sampu sa higit na 19 bansa, kabilang ang Awstralya, Pransiya, Alemanya, Olanda, Nuweba Selandya, Hilagang Korea at Estados Unidos. Nabenta ang ''Ruby'' sa mahigit 660,000 kopya sa unang linggo nito sa Hilagang Korea, ang pinakamataas na benta ng album sa unang linggo para sa isang babaeng K-pop solo artist sa taong 2025. Namulaan din nito ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, pinakamataas na ranggo ng album ng isang babaeng K-pop soloist at pumatas bilang pinakamataas na ranggo ng isang album na gawa ng isang K-pop solo artist. Ang album ay napatunayan ng triple platinum ng Korean Music Content Association (KMCA) sa pagbenta ng 750,000 kopya pati bilang ginto ng Recorded Music NZ (RMNZ) at SNEP at pilak ng British Phonographic Industry (BPI). Ang album ay naglalaman ng limang mga single: "Mantra", Love Hangover", "ExtraL", "Like Jennie", at "Handlebars". Naabot ng "Mantra" at "Like Jennie" ang punong limang ranggo ng ''Billboard'' Global 200 at Circle Digital Chart ng Timog Korea at tumalbos sa mga taltaguhit sa ilang bansa, habang ang lahat ng mga single ng album ay umabot sa punong 30 ng Global 200 at nakapasok sa US ''Billboard'' Hot 100. Para sa pagpapakilala ng record, sinimulan ni Jennie ang ''Ruby Experience'', isang apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang mga show simula Marso 6, at gumanap sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong 2025. Ang album ay nakatanggap ng maraming parangal, kabilang ang Pinakamahusay na K-pop Album sa ika-23 Korean Music Awards. == Sanligan == Noong Disyembre 2023, inihayag ni Jennie ang pagtatag ng kaniyang sariling record label, Odd Atelier, kasunod ng kanyang pag-alis sa [[YG Entertainment]] para sa mga solong aktibidad.<ref name="Billboard 1">{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=December 24, 2023 |title=BLACKPINK's Jennie Begins 'Solo Journey' with New Label and Company OA |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101133631/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-label-company-oa-odd-atelier-1235564939/ |archive-date=January 1, 2024 |access-date=January 1, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa kaniyang pagpapakita sa ''The Seasons: Lee Hyo-ri's Red Carpet'' noong Enero 2024 bilang isang panauhin, inihayag ni Jennie na ang layunin niya ay maglabas ng full-length na album sa taong iyon.<ref name="Sports Kyunghyang 1">{{Cite news |last=Lee |first=Yu-min |date=January 5, 2024 |title='YG 떠난' 제니 "올해 정규앨범 발매 목표" (이효리의 레드카펫) |language=ko |trans-title=Jennie, who 'left YG', "My goal is to release a full album this year" (Lee Hyori's Red Carpet) |work=[[Sports Kyunghyang]] |location=South Korea |url=https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |access-date=January 5, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226225714/https://sports.khan.co.kr/article/202401051138003 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Iniulat ng mga news outlet sa Timog Korea noong Marso ng parehong taon na maglalabas siya ng bagong album sa Hunyo.<ref name="The Korea Times 1">{{Cite news |last=Dong |first=Sun-hwa |date=March 31, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie to drop new album in June |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230942/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2024/12/398_371759.html |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Itinanggi ng Odd Atelier ang mga sabi-sabi, na sinasabing si Jennie ay kasalukuyan pang gumagawa ng album na walang nakatakdang petsa ng paglabas.<ref name="Star News 1">{{Cite news |last=Ahn |first=Yoon-ji |date=March 31, 2024 |script-title=ko:블랙핑크 제니, 6월 컴백할까 "확정된 바 없다"[공식] |language=ko |trans-title=Blackpink Jennie, Will She Make a Comeback in June? "Nothing's Confirmed" [Official] |work=[[Star News (South Korea)|Star News]] |location=South Korea |url=https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226230633/https://www.starnewskorea.com/stview.php?no=2024033115094349062 |archive-date=December 26, 2024}}</ref> Kasunod ng kolaborasyon nila ni Zico noong Abril 2024 na "Spot!", isiniwalat ng Timog Koreanong rapper na si Zico sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'' na mayroon siyang "pagkakataong sumilip sa mga ipapalabas na solo track demo ni Jennie" at na mayroong "napakaraming magaganda."<ref name="Billboard 2">{{Cite magazine |last=Benjamin |first=Jeff |date=May 13, 2024 |title=ZICO Reacts to Earning His First Billboard No. 1 With 'Spot!' featuring BLACKPINK's Jennie |url=https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513212220/https://www.billboard.com/music/pop/zico-spot-jennie-number-1-billboard-chart-reaction-1235680507/ |archive-date=May 13, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Noong Mayo 2024, habang dumadalo sa ''Sleeping Beauties: Reawakening Fashion'' ng Met Gala, nakipag-usap siya sa ''Vogue'' at tinudyuan ang kaniyang paparating na album, na sabi: "Marami pa akong darating sa aking album, wink, wink."<ref name="Vogue 1">{{Cite magazine |date=May 8, 2024 |title=Last Looks: Jennie |url=https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240512012626/https://www.vogue.com/video/watch/last-looks-jennie-kim |archive-date=May 12, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=0042-8000}}</ref> Noong Hunyo 20 ng parehong taon, isang bidyong patalastas na pinagbibidahan ni Jennie para sa Beats Solo Buds ay inilabas, na nagtatampok ng solo track niya, na inakalang nasa kaniyang paparating na album. Sa kanta, nag-rap siya sa isang trap beat tungkol sa pagbawi ng kanyang salaysay at pagtitindig para sa sarili.<ref name="Teen Vogue">{{Cite magazine |last=Delgado |first=Sara |date=June 21, 2024 |title=Is Jennie Shading Her Former Company in This New Song Snippet? |url=https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622030316/https://www.teenvogue.com/story/blackpink-jennie-beats-solo-buds-spot-unreleased-song |archive-date=June 22, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Teen Vogue]] |publisher=[[Condé Nast]] |location=United States |issn=1540-2215 |oclc=60618341}}</ref> Noong Setyembre 2024, inihayag na lumagda si Jennie ng isang kontrata sa pag-re-record sa Columbia Records, sa pakikipagtulungan sa Odd Atelier.<ref name="Variety 1">{{Cite magazine |last=Aswad |first=Jem |date=September 8, 2024 |title=Blackpink's Jennie Signs Solo Deal with Columbia Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240908224918/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-jennie-signs-with-columbia-records-1236137445/ |archive-date=September 8, 2024 |access-date=September 8, 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0042-2738 |oclc=60626328}}</ref> Sa isang feature ng cover story noong Oktubre 2024 para sa ''Harper's Bazaar'', tinalakay niya ang kaniyang karanasan sa paggawa sa album, ibinahaging siya ay nasa studio na nagsusuri ng mga liriko at "paggupit, gupit, gupit" sa mga boses mula "umaga hanggang gabi."<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Nang sumunod na buwan, inihayag niya na ang album ay ilalabas sa 2025, sa pamamagitan ng isang post sa Weverse.<ref name="Pinkvilla 1">{{Cite web |last=Das |first=Hrishita |date=November 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie announces her debut solo album will be released in 2025 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126095405/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-jennie-announces-her-debut-solo-album-will-be-released-in-2025-1359927 |archive-date=November 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Pinkvilla]] |location=India |language=en}}</ref> Tinudyuan ni Jennie ang paglabas ng album noong 2025 sa isang holiday greeting video noong Araw ng Pasko 2024, sinasaad na may "kasiya-siyang kinalabasan sa 11 buwang pagtatrabaho" at "ito ay magiging kaunting bagay para sa lahat. Para itong bupey para sa inyo."<ref name="The Korea Times 2">{{Cite news |date=December 26, 2024 |title=Jennie announces plan for solo album next year |work=[[The Korea Times]] |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122024456/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/01/398_389170.html |archive-date=January 22, 2025}}</ref><ref name="NME 1">{{Cite magazine |last=Yeo |first=Gladys |date=December 26, 2024 |title=BLACKPINK's Jennie teases debut solo album in new holiday greeting video |url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226084102/https://www.nme.com/news/music/blackpink-jennie-tease-debut-solo-album-holiday-video-3824820 |archive-date=December 26, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom}}</ref> Noong Enero 2025, itinampok si Jennie sa isang cover story para sa ''Billboard'', kung saan tinalakay niya ang kaniyang paghahanda sa album, na nagsasabi na siya ay "halos malapit na" sa paglabas nito.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> == Komposisyon == Binubuo ang ''Ruby'' ng labinlimang track at paglitaw ng mga feature ni Childish Gambino, Doechii, Dominic Fike, FKJ, Dua Lipa at Kali Uchis.<ref name="Korea JoongAng Daily 1">{{Cite news |last=Yoon |first=So-yeon |date=January 22, 2025 |title=Jennie to release solo album ''Ruby'' on March 7, featuring Childish Gambino and Dua Lipa |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122014442/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-01-22/entertainment/kpop/Jennie-to-release-solo-album-Ruby-on-March-7-featuring-Childish-Gambino-and-Dua-Lipa/2227764 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Nai-record ni Jennie ang album sa pangunahing wikang Ingles at inilarawan ito bilang isang paraan ng "pagdadala sa aking sarili sa mundo sa unang pagkakataon".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ang kanyang tangkain ay buoin ang kaniyang sarili sa rekord bilang "Jennie Ruby Jane, para iyon ay maging isang buong tao", na tumutukoy sa pangalan ng alter ego na naimbento niya noong siya ay nanirahan sa Nuweba Selandya bilang isang bata.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inspirasyon ng dula ni [[William Shakespeare]] na ''As You Like It'' (1599), kasama ang pitong yugto ng buhay, at may mga tema ng "kapanganakan, pag-ibig, pananampalataya, at karurukan," "kamusmusan at pag-ibig sa kapangyarihan, hunos-dili at pamana".<ref name="Korea JoongAng Daily 2">{{Cite news |last=Yoon |first=Seung-Jin |date=March 4, 2025 |title=Jennie took hands-on approach to production on album ''Ruby'', agency says |work=[[Korea JoongAng Daily]] |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |location=South Korea |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250304060955/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2025-03-04/entertainment/kpop/Jennie-took-handson-approach-to-production-on-album-Ruby-agency-says/2254122 |archive-date=March 4, 2025}}</ref> Dahil sa inspirasyon ng aspeto ng dula, inilalarawan ng cover si Jennie na nagbubukas ng kurtina ng tanghalan, na sumisimbolo sa simula ng isang bagong kabanata sa kanyang karera sa musika.<ref name="The Korea Times 3">{{Cite news |date=March 7, 2025 |title=Blackpink's Jennie drops 1st LP ''Ruby'' |work=[[The Korea Times]] |publisher=Dongwha Group |location=South Korea |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310034421/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2025/03/398_393629.html |archive-date=March 10, 2025}}</ref> Inaasahan niyang magbigay-inspirasyon sa iba pang mga kabataang babae sa album, na ang isa sa mga pangunahing mensahe nito ay "para maunawaan at manatili kung sino ka".<ref name="Harper's Bazaar 1" /> == Paggawa at musika == Kasunod ng pagtatapos ng Born Pink World Tour ng [[Blackpink]] noong Setyembre 2023, itinatag ni Jennie ang kanyang sariling malayang label na Odd Atelier noong Nobyembre at nagsimulang gumawa ng album sa simula ng 2024. Naitala niya ang "99%" ng proyekto sa [[Los Angeles]] at kinailangang gumugol ng oras sa unang pagbuo ng bagong malikhaing network at pakikipagpulong sa mga tagapaggawa at manunulat. Inamin ng artista na tumagal ng ilang buwan ng "pinagtuunan ko talaga sa sarili ko roon, paglalakad sa mga silid na puno ng mga bagong tao" hanggang sa makatagpo siya ng isang "magandang pangkat ng mga tao na nakaugnayan ko, pantinig at bilang mga kaibigan". Nahanap niya ang kanyang tunog at napunta sa kantang "Mantra", na naging pangakay na single ng album.<ref name="Billboard 3">{{Cite magazine |last=Havens |first=Lyndsey |date=January 9, 2025 |title='It's a Fight Between Me, Myself and I': Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111044124/https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |archive-date=January 11, 2025 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Ang album ay inilarawan ni Jennie na sumasaklaw sa "hanay ng mga dyanra".<ref name="Harper's Bazaar 1">{{Cite magazine |last=Patel |first=Puja |date=September 19, 2024 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919053636/https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |archive-date=September 19, 2024 |access-date=January 21, 2025 |magazine=[[Harper's Bazaar]] |publisher=[[Hearst Communications]] |location=United States |issn=0017-7873}}</ref> Ginamit niya ang paghahalo ng mga iba-ibang istilong pamboses sa rekord, na nagsasabi: "Nagpapatugtog ako sa mga iba-ibang dyanra at elemento — nag-rarap ako rito, kumakanta rito, nag-ha-harmonize dito, nakikipag-usap dito..."<ref name="Billboard 3" /> Kumuha si Jennie ng pagkakataong mamatnugot sa paggawa ng album upang "mas epektibong maisiwalat ang kaniyang pagkatao at walang-hangganang potensyal sa musika."<ref name="Korea JoongAng Daily 2" /> == Promosyon at paglabas == Noong Enero 21, 2025, opisyal na inanunsyo ni Jennie ang kanyang debut studio album na ''Ruby'' para sa paglabas nito sa Marso 7.<ref>{{Cite web |title=GLOBAL SUPERSTAR JENNIE ANNOUNCES FIRST STUDIO ALBUM “RUBY” IS SET TO RELEASE MARCH 7, 2025 – Sony Music Canada |url=https://www.sonymusic.ca/press_release/global-superstar-jennie-announces-first-studio-album-ruby-is-set-to-release-march-7-2025 |access-date=2026-02-22 |website=www.sonymusic.ca}}</ref> Ang anunsyo ay sinamahan ng opisyal na cover art para sa album pati na rin ang isang 33-segundong trailer bidyo, na nagsiwalat ng listahan ng mga itinampok na artista.<ref name="ABS-CBN">{{Cite news |last=Bernardo |first=Jaehwa |date=January 22, 2025 |title=Blackpink's Jennie to drop album ''Ruby'' on March 7 |work=[[ABS-CBN]] |publisher=[[ABS-CBN Corporation]] |location=Philippines |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122025617/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/music/2025/1/22/blackpink-s-jennie-to-drop-album-ruby-on-march-7-0957 |archive-date=January 22, 2025}}</ref> Ang isang bersyon ng album na kilala bilang "Jennie Only Audio" ay inihayag din nang wala ang mga itinampok na artista.<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> Inihayag ni Jennie ang tracklist ng album noong Pebrero 18.<ref name="Hypebeast 1">{{Cite web |last=Ki |first=Adelle |date=February 19, 2025 |title=Jennie Reveals ''Ruby'' Album Tracklist |url=https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220143535/https://hypebeast.com/2025/2/jennie-ruby-album-tracklist-release-info |archive-date=February 20, 2025 |access-date=February 20, 2025 |website=[[Hypebeast (company)|Hypebeast]] |location=Hong Kong}}</ref> Naglabas siya ng album sampler video noong Pebrero 27 na nagtatampok sa mang-aawit sa iba't ibang biswal na konsepto sa mga snippet ng mga kanta mula sa album.<ref name="Billboard 5">{{Cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=February 27, 2025 |title=Jennie of Blackpink Unveils Snippets of Unreleased Songs in ''Ruby'' Album Sampler: Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310163824/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-ruby-album-sampler-1235911346/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Sa promosyon ng album, si Jennie ay lumitaw sa mga online talk shows katulad ng ''The Zane Lowe Show'' ng Apple Music 1,<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Carmen |date=2025-03-06 |title=Jennie on BLACKPINK's legacy: "We really believe we're making a cultural move" |url=https://www.nme.com/news/music/jennie-blackpink-legacy-we-really-believe-were-making-a-cultural-move-3843966 |access-date=2026-02-22 |website=NME |language=en-GB}}</ref> ''Very British Birthday Party'' ng Capital Breakfast,<ref>{{Cite web |title=Jennie on her new album 'Ruby', preparing for Coachella 2025 and more |url=https://www.capitalfm.com/news/music/blackpink-jennie-album-ruby-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Capital |language=en}}</ref> ''Chicken Shop Date'',<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-07 |title=JENNIE of BLACKPINK Says She ‘Can’t Even Talk About’ Rihanna Because She Gets Too Starstruck |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-rihanna-chicken-shop-date-1235917765/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''The Jennifer Hudson Show''.<ref>{{Cite web |last=Dailey |first=Hannah |date=2025-03-10 |title=Watch JENNIE Praise Doechii & Refuse BLACKPINK Tour Spoilers on ‘The Jennifer Hudson Show’ |url=https://www.billboard.com/music/music-news/jennie-praises-doechii-blackpink-tour-1235918799/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Siya rin ay pinagpanayam para sa mga kuwentong cover na may mga lathala katulad ng ''Complex'',<ref>{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Jennie Is Finally Centering Herself: Jennie Cover Story |url=https://www.complex.com/music/a/yj-lee/thirst-trap-jennie-cover-story |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref> ''Harper's Bazaar'',<ref>{{Cite web |date=2024-09-19 |title=Jennie Is Going Her Own Way |url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a62157646/jennie-kim-debut-album-interview-2024/ |access-date=2026-02-22 |website=Harper's BAZAAR |language=en-US}}</ref> ''Billboard'',<ref>{{Cite web |last=Havens |first=Lyndsey |date=2025-01-09 |title=‘It’s a Fight Between Me, Myself and I’: Jennie Goes Deep on Crafting Her Solo Album |url=https://www.billboard.com/music/pop/jennie-blackpink-solo-album-oa-label-1235871796/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> at ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=Hussain |first2=Shahzaib |date=2025-04-08 |title=In The Dark, I Grew: JENNIE Interviewed {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/in-the-dark-i-grew-jennie-interviewed/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Noong Marso 6, 2026, inilathala ni Jennie ang ''Ruby (The Complete Collection)'' para sa santaóng kaarawan ng album. Ang paglabas ay nagdagdag ng anim na mga track mula sa panaunang listahan ng track, katulad ng "Jennie Lang" na mga bersiyon at bagong mga remix. Inilabas ito na may updated na pabalat na nagtatampok sa "Complete Collection" na pangalan upang maiba ito mula sa karaniwang edisiyon ng 2025. Isa pa, isang pop-up na tindahang nagngangalang "Santaon sa Ruby" ay napalakad noong Marso 5–11, sa The Hyundai Seoul sa Yeouido.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Gil |date=2026-03-06 |title=BLACKPINK’s JENNIE Celebrates One-Year Anniversary of Debut Solo LP With Expanded ‘Ruby (The Complete Collection)’ |url=https://www.billboard.com/music/pop/blackpink-jennie-debut-album-expanded-ruby-complete-collection-1236193986/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=BLACKPINK's Jennie celebrates 'Ruby' anniversary with Seoul pop-up - The Korea Times |url=https://www.koreatimes.co.kr/entertainment/k-pop/20260308/blackpinks-jennie-celebrates-ruby-anniversary-with-seoul-pop-up |access-date=2026-07-16 |website=www.koreatimes.co.kr |language=en}}</ref> === Mga single === Ang "Mantra" ay inilabas bilang pangakay na single ng album noong Oktubre 11, 2024.<ref name="Rolling Stone 2">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=October 1, 2024 |title=Jennie Announces Solo Single 'Mantra' with Flirty Teaser: 'Girls Just Gotta Have Fun' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001113507/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-solo-single-mantra-teaser-1235120166/ |archive-date=October 1, 2024 |access-date=October 1, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Naging matagumpay sa komersyo ang kanta, umabot sa unang ranggo sa Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Taywan,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Taiwan Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i44/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ikalawa at tatlong ranggo, nang nakahanay, sa ''[[Wikipedia:Balangkas/Billboard|Billboard]]'s'' Global Excl.US at Global 200.<ref name="Billboard 6">{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=October 21, 2024 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Tops Global 200 for Eighth Week, the Most of 2024 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241028191427/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-200-number-one-eighth-week-1235807210/ |archive-date=October 28, 2024 |access-date=October 21, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0006-2510 |oclc=732913734}}</ref> Natuktok din ng kanta ang ikatlong ranggo sa Circle Digital Chart ng Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=Digital Chart – Week 43 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=43&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=October 31, 2024 |website=[[Circle Chart]] |language=ko, en}}</ref> at sa loob ng punong sampu sa Indonesya,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Indonesia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i43/ |access-date=October 29, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Malaysia,<ref>{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Malaysia Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i34/ |access-date=October 22, 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Pilipinas,<ref>{{Cite magazine |date= |title=Philippines Hot 100: Week of October 26, 2024 |url=https://billboardphilippines.com/chart/philippines-hot-100/10-26-2024/ |access-date=October 23, 2024 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Singapura,<ref>{{Cite web |title=RIAS Top Charts Week 42 (11 - 17 Oct 2024) |url=https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-url=https://archive.today/20241022070145/https://www.rias.org.sg/rias-top-charts/ |archive-date=October 22, 2024 |access-date=October 22, 2024 |publisher=[[Recording Industry Association Singapore|RIAS]]}}</ref> at Gitnang Silangan.<ref>{{Cite web |title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 18/10/2024 to 24/10/2024 |url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20241029222103/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart |archive-date=October 29, 2024 |access-date=October 29, 2024 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> Noong Enero 25, 2025, ang bidyong pangmusika para sa "Zen* ay inilathala sa [[YouTube]].<ref>{{Cite web |last=Peters |first=Michell |date=January 25, 2025 |title=Jennie Drops Visually Striking 'Zen' Video After <i>Ruby</i> Album Announcement: Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125172104/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-jennie-zen-music-video-ruby-album-1235883561/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=February 22, 2026 |website=Billboard}}</ref> Ang pangalawang single na pinamagatang "Love Hangover" na pinagtatampukan ni Fike ay inilabas noong Enero 31, 2025,<ref name="Rolling Stone 3">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=January 31, 2025 |title=Jennie Taps Dominic Fike for Confessional Single 'Love Hangover' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131074721/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-dominic-fike-love-hangover-single-1235252224/ |archive-date=January 31, 2025 |access-date=January 31, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> na tumuktok sa ika-29 na ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-35 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref>{{Cite web |date=February 2–8, 2025 |title=2025 Week 06 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213021816/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=06&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=February 13, 2025 |access-date=February 13, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang ikatlong single ng album, "ExtraL" na pinagtatampukan ni Doechii, ay inilabas noong Pebrero 21,<ref name="NME 2">{{Cite magazine |last=Chin |first=Carmen |date=February 14, 2025 |title=Blackpink's Jennie teases new single 'Extral', featuring Doechii |url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214155041/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-jennie-teases-new-single-extral-featuring-doechii-3837935 |archive-date=February 14, 2025 |access-date=February 14, 2025 |magazine=[[NME]] |location=United Kingdom |issn=0028-6362}}</ref> na tumutuktok sa ika-18 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW" /> at ika-42 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11">{{Cite web |date=March 9–15, 2025 |title=2025 Week 11 Digital Chart |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=20&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321010556/https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=ALL&targetTime=11&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 20, 2025 |publisher=[[Circle Chart]] |language=ko}}</ref> Ang "Like Jennie" ay inilabas bilang ikaapat na single kasabay ang paglabas ng album noong Marso 7, 2025.<ref name="Vulture 1">{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=March 7, 2025 |title=She Knows You Dream of Jennie |url=https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307150102/https://www.vulture.com/article/jennie-like-jennie-music-video.html |archive-date=March 7, 2025 |access-date=March 7, 2025 |website=[[Vulture (website)|Vulture]] |publisher=[[Vox Media]] |location=United States}}</ref> Ito ay isang komersyal na tagumpay na tumuktok sa unang ranggo sa Timog Korea,<ref>{{Cite web |title=CIRCLE CHART - 써클차트 |url=https://circlechart.kr/ |access-date=2026-02-22 |website=circlechart.kr |language=en}}</ref> Hong Kong<ref name="HK">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Hong Kong Songs) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/i45/ |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at Malaysia,<ref>{{Cite web |title=The Official Southeast Asia Charts – This Week's Official Malaysia Chart Top 20 from 03/07/2025 to 03/13/2025 |url=https://www.officialseacharts.com/weeklychart |access-date=March 18, 2025 |publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]}}</ref> ikatlo't ikalimang ranggo sa ''Billboard'' Global Excl. US at Global 200 nang nakahanay.<ref>{{Cite magazine |last=Trust |first=Gary |date=March 17, 2025 |title=Lady Gaga & Bruno Mars' 'Die With a Smile' Dominates Both Billboard Global Charts |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317183457/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-bruno-mars-die-with-a-smile-global-charts-march-22-1235923698/ |archive-date=March 17, 2025 |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang "Handlebars" ay ipinadala sa US contemporary hit radio bilang ikalimang single ng album noong Marso 11,<ref name="Hits 1">{{Cite magazine |last=Pop Mart |date=March 11, 2025 |title=Your Radio Add Recaps |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313021134/https://www.hitsdailydouble.com/news/radio/pop-radio-recaps-2025-03-11 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 13, 2025 |magazine=[[Hits (magazine)|Hits]] |location=United States |oclc=15994494}}</ref> at inilabas sa Italian radio ng Sony Music Italy makalipas ang tatlong araw.<ref>{{Cite web |date=2025-03-07 |title=Handlebars - JENNIE, Dua Lipa |url=https://earone.com/post/85eefdcf7b28 |access-date=2026-02-22 |website=EarOne |language=it-IT}}</ref> Ang bidyong pangmusika nito ay inilabas noong Marso 10.<ref name="Elle 2">{{Cite magazine |last=Gonzales |first=Erica Gonzales |date=March 10, 2025 |title=Jennie and Dua Lipa Star in a Trippy New Music Video for Their Song 'Handlebars' |url=https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174110/https://www.elle.com/culture/music/a64078289/jennie-dua-lipa-handlebars-lyrics-meaning/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |magazine=[[Elle (magazine)|Elle]] |publisher=[[Louis Hachette Group]] |location=France}}</ref> Ang kanta ay umabot sa ika-21 ranggo sa ''Billboard'' Global 200<ref name="WW">{{Cite magazine |title=Jennie Chart History (Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/glo/ |url-status=live |access-date=March 17, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> at ika-68 ranggo sa Circle Digital Chart.<ref name="Circle 2025 Wk 11" /> Noong Abril 26, nilabas ni Jennie ang bidyong pangmusika para sa "Seoul City", na nagdala ng kabuuang bilang ng mga bidyong pangmusika mula sa album ng pito.<ref>{{Cite news |last=Jae-heun |first=Kim |date=2025-04-27 |title=Jennie of Blackpink redefines K-pop album promotion with seven 'Ruby' music videos |language=en |work=The Korea Herald |url=https://www.koreaherald.com/article/10474810 |access-date=2025-05-30}}</ref> === Pakikipagtambalan sa mga brand === Kasunod ng paglabas ng ''Ruby'', si Jennie ay nakisangkot sa mga pakikipagtambalan na may inspirasyon sa kanyang unang studio album. Noong Setyembre 2025, nakipagtambal siya sa Beats by Dre para ilabas ang espesyal na edisyong Jennie Ruby Red Beats Solo 4 wireless na headphones.<ref>{{Cite web |last=Regis |first=Ralph |date=2025-09-03 |title=JENNIE And Beats Team Up For New Special Edition Headphones |url=https://billboardphilippines.com/culture/jennie-and-beats-team-up-for-new-special-edition-headphones/ |access-date=2026-02-22 |website=billboardphilippines.com |language=en-US}}</ref> Sa parehong buwan, nakipagtambal din siya sa Amerikanong drinkware brand na Stanley 1913 para ilabas ang limitadong edisyong Stanley 1913 x JENNIE koleksyon sa Midnight Ruby.<ref>{{Cite news |last=Sirikul |first=Laura |title=Stanley 1913 Enters The K-Pop Scene Collaborating With JENNIE |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/laurasirikul/2025/09/12/stanley-1913-enters-the-k-pop-scene-collaborating-with-jennie/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Noong Nobyembre, nakipagtambal naman si Jennie sa Alemang confectionary brand na Haribo para ilabbas ang limitadong edisyong Ruby Hearts na gummies, na makikita lang sa Target.<ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=HARIBO and JENNIE Launch ‘Ruby Hearts’ Gummies for Fans |url=https://www.haribo.com/en-us/news/jennie-x-ruby-hearts |access-date=2026-02-22 |website=HARIBO |language=en-US}}</ref> == Mga live na pagtatanghal == Ipin-romote ni Jennie ang album sa iba-ibang pagtatanghal, simula sa mga nakatakdang pagpapakita sa American late night talk show na ''Jimmy Kimmel Live!'',<ref>{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=October 16, 2024 |title=Jennie Hits the Mark With 'Mantra' Performance on 'Kimmel' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125022417/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-mantra-performance-kimmel-1235134909/ |archive-date=November 25, 2024 |access-date=October 16, 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> ang mga Timog Koreanong pangmusikang programang ''M Countdown'' at ''Show!Music Core'',<ref name="M Countdown">{{Cite web |last=Lee |first=Ye-jin |date=October 17, 2024 |script-title=ko:제니, 8년만 '엠카' 컴백…레전드 미모, 카리나 꺾고 첫 음방 1위 [엑's 이슈] |trans-title=Jennie is back on "M Countdown" for the first time in 8 years...Legendary beauty beat Karina to win first place on a music show. [Ex's issue] |url=https://news.nate.com/view/20241017n39262 |access-date=October 17, 2024 |publisher=Xsports News |language=ko |via=[[Nate (web portal)|Nate]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kim |first=Tae-hyung |date=October 19, 2024 |script-title=ko:'쇼! 음악중심' 에스파 카리나 'UP' 1위…씨엔블루·제니·세븐틴 등 출격 [TV캡처] |trans-title='Show! Music Core' Aespa's Karina 'UP' 1st Place... CNBLUE, Jennie, Seventeen, etc. Appear [TV Capture] |url=https://www.stoo.com/article.php?aid=96787699911 |access-date=October 19, 2024 |website=Sports Today |language=ko}}</ref> at ang 2024 Superpop Japan music festival kasunod ng paglabas ng pangakay na single ng album na "Mantra".<ref>{{Cite web |last=Jeong |first=Ji-won |date=November 13, 2024 |script-title=ko:'슈퍼팝 재팬' 제니, 글로벌 스타 출격에 日 열광 "보고싶었다" |trans-title='Superpop Japan' Jennie, Japan's enthusiasm for global star debut "I missed you" |url=https://www.joynews24.com/view/1781483 |access-date=November 13, 2024 |website=Joy News |language=ko}}</ref> Nalimbag ang isang live na pagtatanghal na bidyo ng susunod na single sa ''Ruby'' na "Love Hangover" sa opisyal na channel ni Jennie sa YouTube.<ref>{{Cite magazine |last=Saulog |first=Gabriel |date=February 12, 2025 |title=JENNIE Showcases Her Rap Prowess On Live Performance Video of "Love Hangover" – Watch |url=https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314162329/https://billboardphilippines.com/music/news/jennie-showcases-her-rap-prowess-on-live-performance-video-of-love-hangover-watch/ |archive-date=March 14, 2025 |access-date=February 12, 2025 |magazine=[[Billboard Philippines]]}}</ref> Kasunod ng paglabas ng album, nagrekord si Jennie ng mga live na pagtatanghal ng "Like Jennie" at "Handlebars" para sa ''Iconic Stage'' ng ''Billboard'' bilang una nitong itinatampok na tao.<ref>{{Cite web |last=Ahn |first=Byeong-gil |date=March 13, 2025 |script-title=ko:제니, 빌보드 출연 첫 주인공···독점 인터뷰+퍼포먼스 |trans-title=Jennie, Billboard's first appearance as the main character···Exclusive interview + performance |url=https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313022916/https://sports.khan.co.kr/article/202503130828003 |archive-date=March 13, 2025 |access-date=March 5, 2025 |website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]] |language=ko}}</ref> Nagtanghal siya sa Coachella Valley Music and Arts Festival noong Abril 13 at 20, 2025.<ref name="The Korea Herald 1">{{Cite news |last=Hwang |first=You-mee |date=November 21, 2024 |title=Blackpink's Jennie, Lisa invited to Coachella as solo acts |work=[[The Korea Herald]] |publisher=[[Herald Corporation]] |agency=[[Asia News Network]] |location=South Korea |url=https://www.koreaherald.com/article/10011400 |access-date=March 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250310165100/https://www.koreaherald.com/article/10011400 |archive-date=March 10, 2025}}</ref> === ''The Ruby Experience'' === Ang The Ruby Experience ay ang unang concert tour ni Jennie. Bilang suporta sa album na ''Ruby'', nagsagawa si Jennie ng apat-na-lungsod na pagtatanghal ng limang kilalang-kilalang palabas sa pagitan ng Marso 6 at 21, 2025.<ref name="Rolling Stone 1">{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=January 25, 2025 |title=Jennie Will Celebrate Debut Solo Album with 'Intimate' Ruby Experience Shows |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125011305/https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennie-will-celebrate-debut-solo-album-ruby-experience-shows-1235246329/ |archive-date=January 25, 2025 |access-date=January 28, 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |location=United States |issn=0035-791X |oclc=969027590}}</ref> Orihinal na inihayag bilang isang serye ng tatlong palabas, ang mini-tour ay nagtakda ng mga karagdagang palabas sa Los Angeles at Paris.<ref name="Variety-TRE">{{Cite magazine |last=Garcia |first=Thania |date=March 7, 2025 |title=Jennie Brings 'The Ruby Experience' to Los Angeles for a Sweet and Sultry Intro to Her Solo Era: Concert Review |url=https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308105237/https://variety.com/2025/music/news/jennie-ruby-experience-concert-review-1236330927/ |archive-date=March 8, 2025 |access-date=March 19, 2025 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Vogue France">{{Cite magazine |last=Mang |first=Lolita |date=March 11, 2025 |title=Jennie (de BLACKPINK) sera en concert en France pour une date unique |url=https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250311162542/https://www.vogue.fr/article/jennie-blackpink-concert-france-paris-date |archive-date=March 11, 2025 |access-date=March 11, 2025 |magazine=[[Vogue France]] |language=fr}}</ref> Ito ay pinuri ng mga kritiko para sa kaniyang eksperimental at pangsinehan na paggawa.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 7, 2025 |title=The Ruby Experience Gives L.A. Crowd a Chance to Rock With Jennie |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250310151232/https://www.hollywoodreporter.com/lists/the-ruby-experience-jennie-best-moments/jennie-shows-her-range-by-playing-all-of-ruby/ |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref><ref name="Variety-TRE" /> == Kritikal na pagtanggap == Karaniwang nakatanggap ang ''Ruby'' ng mga positibong pagsusuri mula sa mga kritiko. Ayon sa ''[[Forbes]]'', ang ''Ruby'' ang isa sa pinakahinahangaang K-pop na album noong 2025.<ref>{{Cite news |last=Benjamin |first=Jeff |title=Most Acclaimed K-Pop Of 2025: Demon Hunters, BLACKPINK, NMIXX, J-Hope |language=en |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/the-most-acclaimed-k-pop-of-2025-demon-hunters-blackpink-nmixx--more/ |access-date=2026-02-22}}</ref> Ayon sa tagapangimpok-pahayag na Metacritic, ang ''Ruby'' ay nakatanggap ng "pangkahalatang kasiya-siyang mga review" ayon sa nakatimbang na katanapang iskor na 74 ng 100 mula sa mga anim na kritikong iskor.<ref>{{Citation |title=Ruby by JENNIE |url=https://www.metacritic.com/music/ruby/jennie |language=en |access-date=2025-04-23}}</ref> Ang ''Wonderland'', noong Hulyo 2025, ay naghatol dito bilang pinakamahusay na solo album na galing sa kasapi ng Blackpink.<ref>{{Cite web |last=Tibbits |first=Ben |date=2025-07-31 |title=Bad Bunny, Addison Rae & More: Best Albums Of 2025 So Far |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2025/07/31/best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Wonderland |language=en-GB}}</ref> Nakatanggap ang album ng apat sa limang bituin na pag-aantas mula kay Crystal Bell ng ''NME'', na pinuri ang ''Ruby'' para sa pagpapakita nito ng karisma ni Jennie, "nakatitiyak sa sarili" na artistikong layunin, at hanay ng kabosesan.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bell |first=Crystal |date=2025-03-07 |title=Jennie – 'Ruby' review: a bold, self-assured debut that redefines her narrative |url=https://www.nme.com/reviews/album/jennie-blackpink-ruby-review-3844348 |access-date=2025-04-23 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Nilagyan ng tatak ni Maria Leticia Gomes ng ''Clash'' ang album bilang "isang kapana-panabik na pakikinig" na nagpalawak ng kasiningan ni Jennie.<ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2025-04-23 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Gayundin, pinuri ni Maria Sherman ng ''Associated Press'' ang rekord para sa "ambisyoso at makintab" na pagsisikap sa paggalugad ng iba't ibang aspeto ng personalidad ni Jennie, na ang ''Ruby'' ay "isang kaleidoscope ng iba't ibang tunog [..] na puno ng kabagay, pinakintab na kasiyahan."<ref name="Associated Press 1">{{Cite news |last=Sherman |first=Maria |date=March 7, 2025 |title=Music Review: Blackpink's Jennie steps out on her own with debut solo album, ''Ruby'' |language=en |agency=[[Associated Press]] |location=United States |url=https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |access-date=March 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250309171808/https://apnews.com/article/blackpink-jennie-ruby-solo-album-music-review-a0b5dc56312d91b15ed92be9b19182c0 |archive-date=March 9, 2025}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=NME |date=2025-06-26 |title=The best albums of 2025… so far! |url=https://www.nme.com/features/music-features/best-albums-of-2025-so-far-3872624 |access-date=2026-07-16 |website=NME |language=en-GB}}</ref> Sa isang pagsusuri para sa ''Rolling Stone'', si Maura Johnston ay iniantas sa tatlo at kalahating bituin, na nagbubuod dito bilang isang "mabilis na paggalaw ng magandang oras" kasama ang "kahanga-hangang kakayahang tumupad" sa dyanra ng R&B-pop.<ref name="RS4" /> Magkatulad ding pinuri ng ''Elle'' ang album bilang "maingay, magalugad, at higit sa lahat, kasiya-siya", na may "kumpiyansang mga awit" at "nakatutuwang mga collab", habang kay Callie Alghrim ng ''Business Insider'' ay inangkin na ang mang-aawit ay "madali niyang mautusan ang spotlight".<ref>{{Cite web |date=2025-12-22 |title=The Best Albums of 2025 Might Prove Your Spotify Listening Age Wrong |url=https://www.elle.com/culture/music/a69839009/best-albums-of-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=ELLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahlgrim |first=Callie |title=The best albums of 2025 |url=https://www.businessinsider.com/best-albums-2025 |access-date=2026-02-22 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ayon naman sa ''IZM'', ang album ay pinanganak sa kumikislap at maagap na tala ng pop na nagsasala sa kaisipang pangkomersiyal ang K-pop.<ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33244 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Ang ''Ruby'' ay ika-29 na puwesto sa unang-100 listahan ng mga pinakamahusay na album ng 2025 ng ''Rolling Stone'', at ika-56 sa parehong listahan ng ''Clash''.<ref>{{Cite web |last=Stone |first=Rolling |date=2025-12-03 |title=The 100 Best Albums of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-2025-1235466292/ |access-date=2026-02-22 |website=Rolling Stone |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-12-15 |title=Albums Of The Year 2025 {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/albums-of-the-year-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref> Para sa ''Billboard'', nilagay ang album ito sa ikatlong-pinakamahusay na K-pop album ng 2025.<ref>{{Cite web |last=Webster |first=Amina Ayoud,Jeff Benjamin,Billboard Korea,Abby |date=2025-12-18 |title=The 25 Best K-Pop Albums of 2025: Staff Picks |url=https://www.billboard.com/lists/best-kpop-albums-2025/ |access-date=2026-02-22 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> Nag-aalok ng mas halo-halong pagsusuri, pinuri ni Jon Caramanica ng ''The New York Times'' ang ''Ruby'' para sa paggalugad nito gamit ang tinig at tunog ngunit pinuna ang mga kolaborasyon sa album dahil sa kanilang kakulangan ng kabuluhan.<ref>{{Cite news |last=Caramanica |first=Jon |date=2025-03-12 |title=Blackpink’s Members Wrestle With the Mega-Group’s Long Shadow |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/03/12/arts/music/blackpink-solo-albums.html |access-date=2025-04-23 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=The Best Albums Of 2025 (So Far) |url=https://www.complex.com/music/a/dimassanfiorenzo/best-albums-2025-right-now |access-date=2026-02-22 |website=Complex |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-09-02 |title=The 60 Best Albums Of 2025 (So Far...) {{!}} Features |url=https://www.clashmusic.com/features/the-60-best-albums-of-2025-so-far/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Interviews |first=Clash Magazine Music News, Reviews & |last2=ClashMusic |date=2025-03-07 |title=Jennie - Ruby {{!}} Reviews |url=https://www.clashmusic.com/reviews/jennie-ruby/ |access-date=2026-02-22 |website=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews |language=en-GB}}</ref><ref name=":0" /> Ang ilang tagapalagay kagaya ni Irene Kim ng ''Vogue'' ay nagtalo na ang pagsisikap ng mang-aawit bilang solo ay nagbigay-daan sa kanya upang maipakita ang mga katangiang naiiba sa kanyang karakter bilang it girl ng Blackpink at sa mga pinipilit ng gaawanang K-pop na isuot ng mga idolo nito.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Liam |date=2025-12-17 |title=The 45 Best Albums of 2025 |url=https://www.vogue.com/article/best-albums-of-2025 |access-date=2026-07-16 |website=Vogue |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Neo Music Communication IZM |url=https://www.izm.co.kr/posts?id=33746 |access-date=2026-07-16 |website=www.izm.co.kr}}</ref> Palagay mula sa ''Billboard'' at sa opisyal na pooksapot ng gawad Grammy ay nagsabing ang pag-iisa ng iba-ibang estilo ang nagbigay-kulay sa kaniyang pag-usbong bilang "pangmundong isig" at "bagong-salinlahing mutyang pop", na "nagtatangging itago sa mga inaasahan, dyanra, wika o pamamaraan."<ref>{{Cite web |last=Benjamin |first=Jeff |date=2025-03-10 |title=Every Song From JENNIE’s Solo Album ‘Ruby,’ Ranked |url=https://www.billboard.com/lists/jennie-ruby-songs-ranked/ |access-date=2026-07-16 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-03 |title=15 Must-Hear Albums Arriving In March 2025: Lady Gaga, Selena Gomez, JENNIE, Lucy Dacus & More |url=https://www.grammy.com/news/must-hear-albums-march-2025-lady-gaga-jennie-lucy-dacus/ |access-date=2026-07-16 |website=Grammy |language=en-US}}</ref> ==Parangal== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+{{sronly|Awards and nominations}} |- align="center" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Kasapian ! scope="col" | Gawad ! scope="col" | Kinalabasan ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | align="center" rowspan="7" | 2025 | rowspan="4" | [[Asian Pop Music Awards]] | Punong 20 Album ng Taon | {{won}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025 Winners: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang Reign|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 31, 2025|access-date=December 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101154419/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/31/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-lead-winners/|archive-date=January 1, 2026|url-status=live}}</ref> |- | Gawad sa Paghirang ng Madla | {{won|place=9|9th place}} |- | Pinakamahusay na Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=McIntyre|first=Hugh|title=Asian Pop Music Awards 2025: Jennie, G-Dragon, Lay Zhang, Jackson Wang Lead Nominees|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=December 2, 2025|access-date=December 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251204003025/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2025/12/02/asian-pop-music-awards-2025-jennie-g-dragon-lay-zhang-jackson-wang-lead-nominees/|archive-date=December 4, 2025|url-status=live}}</ref> |- | Pinakamahusay na Tagagawa{{efn|Mga tagagawa: Jennie (kasama ang pangkat paggawa)}} | {{nom}} |- | [[2025 Korea Grand Music Awards|Korea Grand Music Awards]] | Pinakamahusay na Tugtuging 10 | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:2025 KGMA 본 투표 1차 종료…부문별 1위 누구? 투표 열기 고조|trans-title=2025 KGMA Main Voting 1st Round... Who is number one in each category? Vote openness is high|url=https://isplus.com/article/view/isp202509300155|via=[[Naver]]|publisher=[[Ilgan Sports]]|last=Park|first=Se-yeon|date=September 30, 2025|access-date=October 11, 2025|archive-date=February 15, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215195443/https://isplus.com/article/view/isp202509300155|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | [[2025 Melon Music Awards|Melon Music Awards]] | Mga Angaw Punong 10 | {{won}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:지드래곤, ‘MMA’ 7관왕 등극…제니→올데프 수상|trans-title=G-Dragon wins 7 'MMA' crowns... Jennie → AllDay Project Award|url=https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|via=[[Naver]]|publisher=[[iMBC]]|language=ko|last=Kim|first=Hye-young|date=December 21, 2025|access-date=December 21, 2025|archive-date=December 23, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223001834/https://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/488021|url-status=live}}</ref> |- | Album ng Taon | {{nom}} | style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Benjamin|first=Jeff|title=Korean Music Awards 2026: Effie, NMIXX, Jennie & Lee Chanhyuk Lead Nominations|url=https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations|magazine=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=February 5, 2026|access-date=February 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260205112422/https://www.forbes.com/sites/jeffbenjamin/2026/02/05/korean-music-awards-2026-effie-nmixx-jennie--lee-chanhyuk-lead-nominations/|archive-date=February 5, 2026|url-status=live}}</ref> |} == Komersyal na pagganap == Noong Marso 4, 2025, iniulat na nakaipon ang ''Ruby'' ng 450,000 mga pre-order sa buong mundo.<ref name="The Hollywood Reporter 1">{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 5, 2025 |title=Jennie's Debut Solo Album Racks Up 450K Pre-Orders |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250305231044/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennies-ruby-debut-solo-album-450k-pre-orders-1236155036/ |archive-date=March 5, 2025 |access-date=March 5, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Nakabenta ang album ng higit pa sa isang angaw na kopya sa unang linggo ng paglabas nito at nakapasok sa punong sampu sa 19 na bansa kabilang ang Timog Korea, Awstralya, at Estados Unidos.<ref>{{Cite magazine |last=Fell |first=Nicole |date=March 18, 2025 |title=Jennie Hits 1M Global Sales in First Week for Debut Album 'Ruby' |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319004550/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/jennie-hits-1m-global-sales-first-week-debut-album-ruby-1236165638/ |archive-date=March 19, 2025 |access-date=March 18, 2025 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |publisher=[[Eldridge Industries]] |location=United States |issn=0018-3660 |oclc=44653726}}</ref> Sa Timog Korea, ang album ay nakabenta ng higit sa 660,000 kopya sa unang linggo ayon sa tala mula sa Hanteo Chart, kumakatawan sa pinakamataas na benta sa unang linggo ng paglabas ng album para sa isang babaeng K-pop solo artist sa 2025.<ref>{{Cite news |date=March 14, 2025 |title=Jennie sets first-week sales record for K-pop female soloist this year |work=[[Yonhap News Agency]] |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |url-status=live |access-date=March 14, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314023855/https://en.yna.co.kr/view/AEN20250314004200315 |archive-date=March 14, 2025}}</ref> Namulaan din nito ang pangalawang ranggo sa Circle Album Chart, na nagtala ng 595,900 kopyang nabenta sa loob ng dalawang araw pagkatapos ang paglabas.<ref name=circleweekly/> Sa Awstralya, namulaan ng album ang pangalawang ranggo sa ARIA Albums Chart, na pinangunahan ng ''Mayhem'' ni [[Lady Gaga]] (2025). Sa pamulaang ito, pumatas ang ''Ruby'' sa ''Rosie'' ni [[Rosé]] (2024) bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nabanggit na chart. Ang pagpupuwesto ay ang ikatlong pangalawang ranggong album ni Jennie sa Awstralya pagkatapos ng mga album ng Blackpink na ''The Album'' (2020) at ''Born Pink'' (2022).<ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=A monstrous debut for Lady Gaga |url=https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314091411/https://www.aria.com.au/charts/news/a-monstrous-debut-for-lady-gaga |archive-date=March 14, 2025 |access-date=March 14, 2025 |publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref> Sa Reyno Unido, namulaan ng ''Ruby'' ang pangatlong ranggo sa UK Albums Chart, na nagpalampas sa album ni Rosé na ''Rosie'' bilang ang pinakamataas na chart ng album ng isang babaeng K-pop soloist sa nasabing chart. Napatasan din niya ang ''Golden'' (2023) ni [[Jungkook|Jung Kook]] para sa pinakamataas na chart ng album ng sinumang K-pop solo artist. Nauna nang pumasok si Jennie sa pangalawang ranggo kasama ang mga album ng Blackpink na ''The Album'' at ''Born Pink.''<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jae-hoon |date=March 15, 2025 |script-title=ko:제니, 뭐니! 음방도 삼켰다 |trans-title=Jennie's 'Ruby', Highest Ranking K-Pop Solo on UK Album Chart, Tied for 3rd Place... G-Dragon's 'Übermensch' at 93rd Place |url=https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250321134646/https://www.newsis.com/view/NISX20250315_0003099858 |archive-date=March 21, 2025 |access-date=March 15, 2025 |website=[[Newsis]] |language=ko}}</ref> Sa Estados Unidos, namulaan ng ''Ruby'' ang pampitong ranggo sa [[Billboard 200]] na may nabentang 56,000 album-equivalent units sa unang linggo nito. Sa kabuuang iyon, 26,500 ay galing sa mga benta ng album, na nagbunga sa pamulaan ng album sa pangalawang ranggo sa chart ng ''Billboard'' Top Album Sales. Nakamit din nito ang 29,000 streaming equivalent albums (mula sa 39.93 milyong on-demand na opisyal na stream), na humantong sa pang-13 na pamulaan sa ''Billboard'' Top Streaming Albums chart, at 500 track equivalent albums. Sa pamulaang ito, si Jennie ay naging ikatlong kasapi ng Blackpink na nagkamit ng isang nangungunang sampung album sa US, pagkatapos ng ''Rosie'' ni Rosé at ''[[Alter Ego (album ni Lisa)|Alter Ego]]'' ni Lisa (2025).<ref>{{Cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=March 16, 2025 |title=Lady Gaga's ''Mayhem'' Debuts at No. 1 on ''Billboard'' 200 Chart |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316191025/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lady-gaga-mayhem-debuts-number-one-billboard-200-chart-1235923158/ |archive-date=March 16, 2025 |access-date=March 16, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Mula sa paglabas ng album, tatlo sa mga kanta nito ay humantong sa ''Billboard'' Hot 100 nang sabay-sabay, na'ng "Handlebars" at "Like Jennie" na namulaan ang bilang 80 at 83 nang nakahanay at "ExtraL" na balik-pasok sa bilang 99. Dahil dito, si Jennie ang unang babaeng K-pop soloist na may tatlong kantang humantong sa kasabayang linggo.<ref>{{Cite web |last=You-mee |first=Hwang |date=2025-03-19 |title=Blackpink’s Jennie places 3 songs on Billboard’s Hot 100 |url=https://www.koreaherald.com/article/10444924 |access-date=2026-07-16 |website=The Korea Herald |language=en}}</ref> == Listahan ng mga track == {{Track listing | headline = Paglilista sa mga track ng ''Ruby'' | extra_column = Producer(s) | total_length = 41:30 | title_width = 25% | writing_width = 52.5% | extra_width = 22.5% | title1 = Intro: Jane | note1 = with [[French Kiwi Juice|FKJ]] | writer1 = {{hlist|[[Jennie (singer)|Jennie]]|[[French Kiwi Juice|Vincent Fenton]]}} | extra1 = FKJ | length1 = 1:38 | title2 = [[Like Jennie]] | writer2 = {{hlist|Jennie|[[Tayla Parx]]|Amanda "Kiddo A.I." Ibanez|[[Zico (rapper)|Zico]]|[[Diplo|Thomas Pentz]]|Jorge Alfonso Sr.}} | extra2 = {{hlist|[[Diplo]]|Leclair|Jorge}} | length2 = 2:03 | title3 = Start a War | writer3 = {{hlist|[[Jonas Jeberg]]|Ramus Søegren|Jelli Dorman|[[Kuk Harrell]]}} | extra3 = {{hlist|Jeberg|Søegren|Sam Homaee|Dorman{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:45 | title4 = [[Handlebars (Jennie song)|Handlebars]] | note4 = featuring [[Dua Lipa]] | writer4 = {{hlist|Lipa|[[Rob Bisel]]|[[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]]|[[Delacey|Brittany Amaradio]]|James Ghaleb}} | extra4 = {{hlist|Bisel|[[Ido Zmishlany]]}} | length4 = 3:04 | title5 = With the IE (Way Up) | writer5 = {{hlist|Jennie|[[Dem Jointz|Dwayne Abernathy Jr.]]|Dorman|[[Fernando Arbex|Jose Fernando Arbex Miro]]}} | extra5 = [[Dem Jointz]] | length5 = 2:43 | title6 = [[ExtraL]] | note6 = featuring [[Doechii]] | writer6 = {{hlist|Jennie|[[Doechii|Jaylah Hickmon]]|Abernathy|Alexis Andrea Boyd|[[Sorana (singer)|Sorana Pacurar]]}} | extra6 = Dem Jointz | length6 = 2:47 | title7 = [[Mantra (Jennie song)|Mantra]] | writer7 = {{hlist|Jennie|Billy Walsh|Jumpa|[[Claudia Valentina]]|Elle Campbell|Dorman|Serban Cazan|[[Zikai (singer)|Zikai]]}} | extra7 = {{hlist|[[El Guincho]]|Cazan|Dorman|Jumpa}} | length7 = 2:16 | title8 = [[Love Hangover (Jennie song)|Love Hangover]] | note8 = featuring [[Dominic Fike]] | writer8 = {{hlist|Fike|Carly Gibert|Zmishlany|Blaise Railey|[[Bülow (singer)|Megan Bülow]]|Devin Workman}} | extra8 = {{hlist|Jennie|Zmishlany}} | length8 = 3:00 | title9 = [[Zen (Jennie song)|Zen]] | writer9 = {{hlist|Jennie|Dorman|[[Asheton Hogan]]|[[Bibi Bourelly]]|Kirsten Spencer}} | extra9 = [[Asheton Hogan|Pluss]] | length9 = 3:21 | title10 = Damn Right | note10 = featuring [[Childish Gambino]] and [[Kali Uchis]] | writer10 = {{hlist|Jennie|[[Childish Gambino|Donald Glover]]|[[Kali Uchis|Karly-Marina Loaiza]]|Jean Day Jr.|[[30 Roc|Samuel Gloade]]|[[Mike Will Made It|Michael Williams II]]|Bourelly|[[Ari PenSmith|Ariowa Irosogie]]}} | extra10 = {{hlist|Trubeatzz|[[30 Roc]]|[[Mike Will Made It]]}} | length10 = 3:50 | title11 = F.T.S. | writer11 = {{hlist|Jennie|Hogan|Bourelly|Gibert|Christopher Newlin}} | extra11 = {{hlist|Pluss|Gage}} | length11 = 2:32 | title12 = Filter | writer12 = {{hlist|Boyd|Pacurar|Abernathy|Carmen Reese}} | extra12 = Dem Jointz | length12 = 2:31 | title13 = Seoul City | writer13 = {{hlist|Jennie|Myles Harris|Braylin Bowman|Xeryus Gittens|Williams|Bourelly|Gibert}} | extra13 = {{hlist|MoneyGoForMyles|Resource|Xeryus|Mike Will Made It}} | length13 = 2:44 | title14 = Starlight | writer14 = {{hlist|Jennie|Hogan|Armel Potter|Williams|Bourelly|Irosogie}} | extra14 = {{hlist|Pluss|Melz|Mike Will Made It}} | length14 = 2:48 | title15 = Twin | writer15 = {{hlist|Jennie|Bourelly|Newlin|Williams}} | extra15 = {{hlist|Gage|Mike Will Made It}} | length15 = 3:28 }} '''Mga Paunawa''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} nagsisignipika bilang katagapaggawa * Ang mga pisikal na bersyon ng album ay may kahaliling pagkakasunud-sunod ng pagkakalista, pati na rin ang mga bersyong solo ng "Handlebars", "ExtraL", "Love Hangover", at "Damn Right".<ref name="Stereogum 1">{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=January 21, 2025 |title=BLACKPINK's JENNIE Announces Debut Solo Album feat. Dua Lipa, Doechii, Childish Gambino, & More |url=https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250122025734/https://www.stereogum.com/2293863/blackpinks-jennie-announces-debut-solo-album-feat-dua-lipa-doechii-childish-gambino-more/news/ |archive-date=January 22, 2025 |access-date=January 21, 2025 |website=[[Stereogum]] |location=United States}}</ref> * Sa di-tandis na bersyon ng album, ang "F.T.S." ay hindi kasama sa tracklist. * Ang "With the IE (Way Up)" ay naglalaman ng sample ng "Jenny from the Block", na isinulat ni Jose Fernando Arbex Miro at ginanap ni [[Jennifer Lopez]] na nagtatampok kina Jadakiss at Styles P ng The Lox. == Mga tauhan == Mga ambag ay hinango mula sa Tidal<ref name="Tidal 1">{{Cite web |last=Jennie |author-link=Jennie (singer) |date=February 21, 2025 |title=''Ruby'' / Jennie / Credits |url=https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250310174717/https://listen.tidal.com/album/421911994/credits |archive-date=March 10, 2025 |access-date=March 10, 2025 |publisher=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> === Mga musikero === {{div col}} * [[Jennie (mang-aawit)|Jennie]] – boses (lahat ng mga track) * [[French Kiwi Juice|FKJ]] – pag-po-program, taga-synthesize (track 1) * Amanda "Kiddo A.I." Ibanez – mga background na boses (track 2) * [[Chris O'Ryan]] – mga background na boses (track 2) * [[Tayla Parx]] – mga background na boses (track 2) * [[Jonas Jeberg]] – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Ramus Søegren – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Sam Homaee – pag-po-program, lahat ng mga instrumento (track 3) * Jelli Dorman – mga background na boses (mga track 3, 7, 9, 10), pag-po-program (track 8) * [[Dua Lipa]] – mga boses (track 4) * [[Rob Bisel]] – pag-po-program, bass, glockenspiel, piano, taga-synthesize, mga background na boses (track 4) * Aaron Sterling – mga tambol, mga malatambol na instrumento (track 4) * Shelby Epstine – glockenspiel (track 4) * James Alan – piano (track 4) * [[Amy Allen (songwriter)|Amy Allen]] – mga background na boses (track 4) * [[Delacey]] – mga background na boses (track 4) * [[Doechii]] – mga boses (track 6) * [[El Guincho]] – pag-po-program, pagpalakpak, tambol, mga keyboard, mga malatambol na instrumento, synth bass, taga-synthesize (track 7) * [[Dominic Fike]] – mga boses (track 8) * [[Ido Zmishlany]] – pag-po-program, bass, [[clavichord]], mga tambol, mga keyboard, organ, mga background na boses (track 8) * Will Lamoureux – violin, viola (track 8) * Blaise Railey – mga background na boses (track 8) * Carly Gibert – mga background na boses (track 8) * [[Bülow|Megan Bülow]] – mga background na boses (track 8) * [[Childish Gambino]] – mga boses (track 10) * [[Kali Uchis]] – mga boses (track 10) {{div col end}} === Teknikal === {{div col}} * FKJ – [[Audio mixing (recorded music)|paghahalo ng mga tunog]] (track 1) * [[Serban Ghenea]] – paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * Bryce Bordone – pagtulong sa paghahalo ng mga tunog (tracks 2–4, 6–8) * [[Manny Marroquin]] – paghahalo ng mga tunog (mga track 5, 9, 12, 14) * Jaycen Joshua – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Mike Seaberg – paghahalo ng mga tunog (mga track 10, 11, 13, 15) * Will Quennell – [[Audio mastering|pag-ma-master]] (tracks 1–5, 7–15) * [[Chris Gehringer]] – pag-ma-master (track 6) * Eunkyung Jung – pag-re-record (tracks 2, 14, 15) * Jonas Jeberg – pag-re-record (track 3) * Ramus Søegren – pag-re-record (track 3) * Cameron Poole – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Delacey – pag-re-record, pamboses na paggawa (track 4) * Chris O'Ryan – pamboses na paggawa (mga track 2, 4, 6), pamboses na pag-iinhinyero (6) * [[Kuk Harrell]] – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * Jelli Dorman – [[Audio engineering|pag-iinhinyero]] (mga track 3, 4, 10, 11); pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (mga track 3, 4, 7–10) * [[Dem Jointz]] – pag-re-record (tracks 5, 6, 12), pamboses na paggawa (tracks 5, 12) * Jayda Love – pag-re-record (track 6) * Devin Workman – pag-re-record, pamboses na pag-iinhinyero, pamboses na paggawa (track 8) * Gage – pag-re-record (tracks 11, 12, 14) * Aaron Sterling – pag-iinhinyero (track 4) * Jackson Card – pag-iinhinyero (track 4) * Rob Bisel – pag-iinhinyero, pag-re-record (track 4) * Jennifer Ortiz – pag-iinhinyero (track 6) * Noah Gottdenker – pag-iinhinyero (track 8) * Donald Glover – pag-iinhinyero (track 10) * Morgan Jones – pagtulong sa pag-re-record (track 4) * Ramiro Fernandez-Seoane – pagtulong sa pag-re-record (track 14) * Anthony Vilchis – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 5) * Trey Station – pagtulong sa pag-iinhinyero (mga track 5, 14) * Chris Bhikoo – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) * Jacob Richards – pagtulong sa pag-iinhinyero (track 13) {{div col end}} == Mga taltaguhit == {{col-begin}} {{col-2}} ===Mga panlingguhang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga panlingguhang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Tuktok na<br />puwesto |- ! scope="row"| Mga Awstralyanong Album ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/albums-chart/2025-03-17|title=ARIA Top 50 Albums Chart|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=March 17, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Awstriyanong Album ([[Ö3 Austria]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=austriancharts.at}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Flanders)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/nl///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Belhikanong Album ([[Ultratop]] Valonia)<ref>{{Cite web |title=Jennie [KR] - Ruby - ultratop.be |url=https://www.ultratop.be/fr///album/85f0b/Jennie-%5BKR%5D-Ruby |access-date=2025-04-24 |website=www.ultratop.be}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Kanadiyanong Album (''[[Billboard]]'')<ref name="Billboard10">{{Cite web |title=JENNIE {{!}} Biography, Music & News |url=https://www.billboard.com/artist/jennie/chart-history/cna/ |access-date=2025-04-24 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Mga Tsekong Album ([[ČPN IFPI]])<ref>{{Cite web |title=ČNS IFPI |url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId= |access-date=2025-04-24 |website=ifpicr.cz |quote=Note: Sa pahina ng chart, piliin ang 12.Týden 2025 sa field katabi ng mga katagang "CZ – ALBUMS – TOP 100" para makita at makuha ang tamang chart.}}</ref> | 31 |- ! scope="row"| Mga Dinamarkang Album ([[Hitlisten]])<ref>{{Cite web |title=Hitlisten.NU |url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=10&y=2025&list=a40 |access-date=2025-04-24 |website=Hitlisten.NU}}</ref> | 36 |- ! scope="row" | Mga Olandesang Chart ([[Album Top 100]])<ref>{{Cite web |last=Hung |first=Steffen |title=Jennie [KR] - Ruby |url=https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Jennie+%5BKR%5D&titel=Ruby&cat=a |access-date=2025-04-24 |website=hitparade.ch}}</ref> | 5 |- ! scope="row" | Mga Pinlandiyanong Album ([[Suomen virallinen lista]])<ref>{{Cite web |title=Listat |url=https://ifpi.fi/lista/artistit/Jennie/Ruby/ |access-date=2025-04-25 |website=Musiikkituottajat |language=fi}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Mga Pranses na Album ([[SNEP]])<ref>{{Cite web |title=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=11&annee=2025 |access-date=2025-04-25 |website=SNEP |language=fr-FR}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | Mga Alemanong Album ([[Offizielle Top 100]])<ref>{{Cite web |title=Offizielle Deutsche Charts |url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-details-548619 |access-date=2025-04-25 |website=www.offiziellecharts.de}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Mga Unggariyanong Album ([[MAHASZ]])<ref>{{Cite web |last=lightmedia.hu |title=Hivatalos magyar slágerlisták |url=https://slagerlistak.hu/album-top-40-slagerlista/2025/11 |access-date=2025-04-25 |website=slagerlistak.hu}}</ref> | 18 |- ! scope="row" | Mga Irlandes na Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Irish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/irish-albums-chart/20250314/ie7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 16 |- ! scope="row"| Mga Italyanong Album ([[Federazione Industria Musicale Italiana|FIMI]])<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/classifiche.kl#/charts/1/2025/11|title=Album & Compilation – Classifica settimanale WK 11 (dal 07.03.2025 al 13.03.2025)|publisher=[[Federazione Industria Musicale Italiana]]|language=it|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 33 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title=2025年03月03日～2025年03月09日 オリコン週間 アルバムランキング 21～30位 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/w/2025-03-17/p/3/ |access-date=2025-04-25 |website=ORICON NEWS |language=ja}}</ref> | 21 |- ! scope="row"| Mga Ipinagsamang Haponesang Album ([[Oricon]])<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Combined Albums: 2025-03-24 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=March 20, 2025 |language=ja |archive-url=https://archive.today/20250320041848/https://www.oricon.co.jp/rank/coa/w/2025-03-24/p/2/ |archive-date=March 20, 2025}}</ref> | 17 |- ! scope="row"| Mga Haponesang Hot na Album (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=http://billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2025&month=04&day=14|title=Billboard Japan Hot Albums – Week of April 9, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 9 |- ! scope="row"| Mga Litwaniyanong Album ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s11-4/|title=2025 11-os savaitės klausomiausi (Top 100)|language=lt|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Mga Nuweba Selandyanong Album ([[Recorded Music NZ|RMNZ]])<ref>{{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2025-03-14|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=March 14, 2025|access-date=March 14, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Niheryanong Album ([[TurnTable Top 50|''TurnTable'']])<ref>{{cite magazine|url=https://www.turntablecharts.com/charts/2|title=Official Top 100 Albums: March 7th, 2025 - March 13th, 2025|magazine=[[TurnTable charts|TurnTable]]|access-date=March 21, 2025|archive-date=March 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321173633/https://www.turntablecharts.com/charts/2|url-status=dead}}</ref> | 49 |- ! scope="row"| Mga Noruwegong Album ([[VG-lista]])<ref>{{cite web|url=https://topplista.no/charts/albums/2025-w11/|title=Album 2025 uke 11|publisher=[[VG-lista]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 12 |- ! scope="row"| Mga Polandes na Album ([[ZPAV]])<ref>{{Cite web |title=OLiS - oficjalna lista sprzedaży |url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-sprzedazy/albumy |access-date=2025-04-25 |website=www.olis.pl |language=pl}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Mga Portugesang Album ([[Associação Fonográfica Portuguesa|AFP]])<ref>{{cite web|url=https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|title=Top 200 Álbuns Semana 11 de 2025|publisher=[[Associação Fonográfica Portuguesa]]|date=March 20, 2025|access-date=March 20, 2025|archive-date=March 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320133120/https://audiogest.pt/uploads/files/file_2025-03-20-12-35-18.pdf|url-status=live}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Mga Eskosyanong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |title=Official Scottish Albums Chart on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/scottish-albums-chart/20250314/40/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Eslobakong Album ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2958|title=Top 100 Slovak Albums|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=April 7, 2025}}</ref> | 20 |- ! scope="row"| Mga Espanyolang Album ([[Productores de Música de España|PROMUSICAE]])<ref name="spanishpeak">{{cite web|url=https://elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2025/11|title=Top 100 Albums – Week 11|website=El Portal de Música|publisher=[[Productores de Música de España]]|access-date=March 17, 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album ([[Circle Chart|Circle]])<ref name=circleweekly>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=10&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Circle Album Chart – Week 10 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=March 13, 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Mga Suwesiyanong Album ([[Sverigetopplistan]])<ref>{{cite web|url=https://www.sverigetopplistan.se/chart/54?dspy=2025&dspp=11|title=Veckolista Album, vecka 11, 2025|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=March 15, 2025}}</ref> | 14 |- ! scope="row" | Mga Suwisanong Album ([[Schweizer Hitparade]])<ref>{{Citation |title=Jennie [KR] - Ruby |url=http://swisscharts.com/album/Jennie-%5BKR%5D/Ruby-548619 |access-date=2025-04-25}}</ref> | 9 |- ! scope="row" | Mga Reyno Unidong Album ([[OCC]])<ref>{{Cite web |date=2025-03-26 |title=Official Albums Chart Top 100 on 14/3/2025 |url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20250314/7502/ |access-date=2025-04-25 |website=Official Charts |language=en}}</ref> | 3 |- ! scope="row" | Estados Unidos ([[Billboard 200]])<ref name="Billboard10" /> | 7 |} {{col-2}} ===Mga pambuwanang taltaguhit=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ Pagganap ng ''Ruby'' para sa mga pambuwanang taltaguhit ! scope="col"| Chart (2025) ! scope="col"| Puwesto |- ! scope="row"| Mga Haponesang Album (Oricon)<ref>{{cite web |title=Oricon Top 50 Albums: 2025-03 |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |publisher=[[Oricon]] |access-date=April 9, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250409045338/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2025-03/p/5/ |archive-date=April 9, 2025 |language=ja}}</ref> | 43 |- ! scope="row"| Mga Timog Koreanong Album (Circle)<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/album.circle?nationGbn=T&targetTime=03&hitYear=2025&termGbn=month&yearTime=3|title=Circle Album Chart – March 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=April 10, 2025}}</ref> | 2 |} {{col-end}} == Kasaysayan ng paglabas == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Kasaysayan ng paglabas ng ''Ruby'' ! scope="col" |Lalawigan ! scope="col" |Petsa ! scope="col" |Mga Pormat ! scope="col" |Tatak ! scope="col" |{{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- ! rowspan="2" scope="row" |Sari-sari |Marso 7, 2025 |{{hlist|[[Compact disc|CD]]|[[Compact Cassette|kasete]]|[[Music download|dihital na pangluluklok]]|[[Streaming media|pag-si-stream]]}} | rowspan="2" |{{hlist|[[Odd Atelier]]|[[Columbia Records|Columbia]]}} |<ref name="Tidal 1" /><ref name="Official Store 1">Pormat ng pagpapalabas ng ''Ruby'': * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=Official Store |url=https://shop.jenn.ie/ |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250122020713/https://shop.jenn.ie/ |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' CD Digipack – Jennie Only Audio |url=https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122150715/https://shop.jenn.ie/products/jennie-ruby-cd-digipack |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} * {{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Store Exclusive Cassette - Jennie Only Audio |url=https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=January 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122180655/https://shopeu.jenn.ie/products/ruby-store-exclusive-cassette |archive-date=January 22, 2025 |url-status=dead}} </ref> |- |Agosto 22, 2025 |[[LP]] |<ref name="Official Store 2">{{cite web |author1=Jennie |author1-link=Jennie (singer) |title=''Ruby'' Vinyl |url=https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |website=Official Website |publisher=[[Columbia Records]] |access-date=May 2, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250502023841/https://shop.jenn.ie/products/ruby-vinyl |archive-date=May 2, 2025 |url-status=dead}}</ref> |} ==Mga talababa== {{notelist}} ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Mga album noong 2025]] [[Kategorya:Mga album ni Jennie]] [[Kategorya:Mga album ng Columbia Records]] qwpqff5r4313e8n7gon0ukguvkqeqy5 0 333995 2216218 2157711 2026-07-16T05:08:58Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Tropiko ng Kanser]] to [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] 2216218 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hilagang Hating-globo#Tropiko ng Kanser]] c2ykq44te50awusvv1indtt2f8b0yp6 0 334071 2216189 2216087 2026-07-15T13:22:21Z Tabilay 153890 /* Kagamitan */ 2216189 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="coach0" /> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="coach1" /> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda.<ref name="coach1" /> Noong Miami Open 2025, sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="coach0" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="coach2" /> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam. Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo. == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] kyienhsnhqscmlv2a9il6j1ckic83ck 2216190 2216189 2026-07-15T13:23:01Z Tabilay 153890 /* Mga tagapagsanay */ 2216190 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon. Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026. Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025, sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal. Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon. === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam. Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo. == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] o91mmu8c92fhe71a94qmkdph42pvlpz 2216191 2216190 2026-07-15T13:30:56Z Tabilay 153890 /* Mga tagapagsanay */ 2216191 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam. Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo. == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] g49m0r5vrjz7ueke6pmwwbbrx8dwou8 2216192 2216191 2026-07-15T13:34:59Z Tabilay 153890 /* Kagamitan */ 2216192 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 44ul7r6ny8w426khjc9r953jcwpob95 2216193 2216192 2026-07-15T13:35:40Z Tabilay 153890 /* */ 2216193 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] ibt2di8p5iutb2ujg1gqkm0ykd3w1ly 2216226 2216193 2026-07-16T08:21:12Z Tabilay 153890 /* Mga torneyong sinalihan ni Eala */ 2216226 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ====30 Panalo ni Alex Eala noong 2026==== Lumaban siya sa Auckland, tinalo si Donna Vekic sa tatlong set, pagkatapos ay sina Petra Marcinko at Magda Linette sa tuwid na set upang makarating sa quarterfinals. Sa Manila 125, nanalo siya laban kina Alina Charaeva at Himeno Sakatsume. Sa Abu Dhabi, tinalo niya sina Zeynep Sonmez at Aliaksandra Sasnovich. Sa Dubai, umusad siya laban kina Hailey Baptiste (retirement), Jasmine Paolini, at Sorana Cirstea. Sa Indian Wells, tinalo niya si Dayana Yastremska sa tatlong set at nakalusot laban kay Coco Gauff (retirement). Sa Miami, nanalo siya laban kay Laura Siegemund sa tatlong set at kay Magda Linette sa tuwid na set. Sa clay, tinalo niya si Anastasia Pavlyuchenkova sa Madrid, at sina Magdalena Frech at Xin Yu Wang sa Rome. Sa grass, tinalo niya si Shuai Zhang sa Queen’s Club, pagkatapos sina Donna Vekic, Elena Rybakina, at Elina Svitolina sa Berlin. Sa Wimbledon, nanalo siya laban kina Renata Zarazua, Maya Joint, at Iga Swiatek sa tuwid na set.<ref>{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala WTA Match Results, Splits, and Analysis |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=A2026qqF0v1 |access-date=2026-07-16 |website=www.tennisabstract.com}}</ref> {| class="wikitable" ! Tournament !! Round !! Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! 1st In !! 1st Won% !! 2nd Won% !! BP Save% |- | Auckland || R32 || Donna Vekic [CRO] || 4–6 6–4 6–4 || 1.07 || 1.0% || 5.8% || 57.7% || 66.7% || 40.9% || 54.5% |- | Auckland || R16 || Petra Marcinko [CRO] || 6–0 6–2 || 1.85 || 2.1% || 4.2% || 62.5% || 70.0% || 50.0% || 83.3% |- | Auckland || QF || Magda Linette [POL] || 6–3 6–2 || 1.29 || 0.0% || 3.2% || 61.9% || 69.2% || 41.7% || 71.4% |- | Manila 125 || R32 || Alina Charaeva [RUS] || 6–1 6–2 || 2.00 || 4.1% || 4.1% || 61.2% || 76.7% || 57.9% || 80.0% |- | Manila 125 || R16 || Himeno Sakatsume [JPN] || 6–4 6–0 || 1.51 || 1.7% || 3.4% || 60.3% || 65.7% || 60.9% || 88.9% |- | Abu Dhabi || R32 || Zeynep Sonmez [TUR] || 6–4 6–3 || 1.27 || 3.1% || 6.3% || 65.6% || 64.3% || 40.9% || 33.3% |- | Abu Dhabi || R16 || Aliaksandra Sasnovich [BLR] || 2–6 6–4 7–6(5) || 0.91 || 0.0% || 2.7% || 72.6% || 53.7% || 51.6% || 45.5% |- | Dubai || R64 || Hailey Baptiste [USA] || 6–4 0–1 RET || 1.20 || 3.3% || 3.3% || 70.0% || 71.4% || 44.4% || 50.0% |- | Dubai || R32 || Jasmine Paolini [ITA] || 6–1 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% |- | Dubai || R16 || Sorana Cirstea [ROU] || 7–5 6–4 || 1.27 || 0.0% || 4.3% || 68.6% || 66.7% || 63.6% || 50.0% |- | Indian Wells || R64 || Dayana Yastremska [UKR] || 7–5 4–6 7–5 || 1.07 || 2.1% || 4.2% || 71.9% || 59.4% || 48.1% || 14.3% |- | Indian Wells || R32 || Coco Gauff [USA] || 6–2 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% |- | Miami || R64 || Laura Siegemund [GER] || 6–7(6) 6–3 6–3 || 1.22 || 1.9% || 2.8% || 68.5% || 71.6% || 47.1% || 66.7% |- | Miami || R32 || Magda Linette [POL] || 6–3 7–6(2) || 1.37 || 1.6% || 3.1% || 60.9% || 71.8% || 76.0% || 50.0% |- | Madrid || R128 || Anastasia Pavlyuchenkova [RUS] || 6–3 6–3 || 1.38 || 1.5% || 1.5% || 68.2% || 75.6% || 38.1% || 83.3% |- | Rome || R128 || Magdalena Frech [POL] || 6–0 3–6 6–4 || 1.10 || 0.0% || 5.0% || 70.0% || 57.1% || 58.3% || 66.7% |- | Rome || R64 || Xin Yu Wang [CHN] || 6–4 6–3 || 1.24 || 0.0% || 0.0% || 66.7% || 64.3% || 47.6% || 57.1% |- | Queen’s Club || R32 || Shuai Zhang [CHN] || 6–3 6–2 || 1.51 || 4.8% || 1.6% || 62.9% || 71.8% || 52.2% || 71.4% |- | Berlin || R32 || Donna Vekic [CRO] || 7–5 6–4 || 1.12 || 10.5% || 2.6% || 53.9% || 68.3% || 54.3% || 85.7% |- | Berlin || R16 || Elena Rybakina [KAZ] || 7–5 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% |- | Berlin || QF || Elina Svitolina [UKR] || 6–3 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% |- | Wimbledon || R128 || Renata Zarazua [MEX] || 6–1 6–2 || 1.96 || 0.0% || 0.0% || 58.3% || 82.1% || 65.0% || 100% |- | Wimbledon || R64 || Maya Joint [AUS] || 3–6 6–2 6–0 || 1.21 || 5.0% || 2.5% || 60.0% || 56.3% || 65.6% || 66.7% |- | Wimbledon || R32 || Iga Swiatek [POL] || 7–6(9) 6–2 || 1.16 || 4.0% || ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 8ig6br3edq3uviz7qg4i9268u73ni1e 2216227 2216226 2026-07-16T08:22:20Z Tabilay 153890 Kinansela ang pagbabagong 2216226 ni [[Special:Contributions/Tabilay|Tabilay]] ([[User talk:Tabilay|Usapan]]) 2216227 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == === Mga torneyong sinalihan ni Eala === Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] ibt2di8p5iutb2ujg1gqkm0ykd3w1ly 2216228 2216227 2026-07-16T08:25:11Z Tabilay 153890 /* Mga torneyong sinalihan ni Eala */ 2216228 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ===30 Panalo ni Alex Eala noong 2026=== Lumaban siya sa Auckland, tinalo si Donna Vekic sa tatlong set, pagkatapos ay sina Petra Marcinko at Magda Linette sa tuwid na set upang makarating sa quarterfinals. Sa Manila, nanalo siya laban kina Alina Charaeva at Himeno Sakatsume. Sa Abu Dhabi, tinalo niya sina Zeynep Sonmez at Aliaksandra Sasnovich. Sa Dubai, umusad siya laban kina Hailey Baptiste (retirement), Jasmine Paolini, at Sorana Cirstea. Sa Indian Wells, tinalo niya si Dayana Yastremska sa tatlong set at nakalusot laban kay Coco Gauff (retirement). Sa Miami, nanalo siya laban kay Laura Siegemund sa tatlong set at kay Magda Linette sa tuwid na set. Sa clay, tinalo niya si Anastasia Pavlyuchenkova sa Madrid, at sina Magdalena Frech at Xin Yu Wang sa Rome. Sa grass, tinalo niya si Shuai Zhang sa Queen’s Club, pagkatapos sina Donna Vekic, Elena Rybakina, at Elina Svitolina sa Berlin. Sa Wimbledon, nanalo siya laban kina Renata Zarazua, Maya Joint, at Iga Swiatek sa tuwid na set.<ref>{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala WTA Match Results, Splits, and Analysis |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=A2026qqF0v1 |access-date=2026-07-16 |website=www.tennisabstract.com}}</ref> {| class="wikitable" ! Tournament !! Round !! Kalaban !! Iskor !! DR !! Ace% !! DF% !! 1st In !! 1st Won% !! 2nd Won% !! BP Save% |- | Auckland || R32 || Donna Vekic [CRO] || 4–6 6–4 6–4 || 1.07 || 1.0% || 5.8% || 57.7% || 66.7% || 40.9% || 54.5% |- | Auckland || R16 || Petra Marcinko [CRO] || 6–0 6–2 || 1.85 || 2.1% || 4.2% || 62.5% || 70.0% || 50.0% || 83.3% |- | Auckland || QF || Magda Linette [POL] || 6–3 6–2 || 1.29 || 0.0% || 3.2% || 61.9% || 69.2% || 41.7% || 71.4% |- | Manila 125 || R32 || Alina Charaeva [RUS] || 6–1 6–2 || 2.00 || 4.1% || 4.1% || 61.2% || 76.7% || 57.9% || 80.0% |- | Manila 125 || R16 || Himeno Sakatsume [JPN] || 6–4 6–0 || 1.51 || 1.7% || 3.4% || 60.3% || 65.7% || 60.9% || 88.9% |- | Abu Dhabi || R32 || Zeynep Sonmez [TUR] || 6–4 6–3 || 1.27 || 3.1% || 6.3% || 65.6% || 64.3% || 40.9% || 33.3% |- | Abu Dhabi || R16 || Aliaksandra Sasnovich [BLR] || 2–6 6–4 7–6(5) || 0.91 || 0.0% || 2.7% || 72.6% || 53.7% || 51.6% || 45.5% |- | Dubai || R64 || Hailey Baptiste [USA] || 6–4 0–1 RET || 1.20 || 3.3% || 3.3% || 70.0% || 71.4% || 44.4% || 50.0% |- | Dubai || R32 || Jasmine Paolini [ITA] || 6–1 7–6(5) || 1.32 || 3.1% || 3.1% || 63.1% || 73.2% || 50.0% || 50.0% |- | Dubai || R16 || Sorana Cirstea [ROU] || 7–5 6–4 || 1.27 || 0.0% || 4.3% || 68.6% || 66.7% || 63.6% || 50.0% |- | Indian Wells || R64 || Dayana Yastremska [UKR] || 7–5 4–6 7–5 || 1.07 || 2.1% || 4.2% || 71.9% || 59.4% || 48.1% || 14.3% |- | Indian Wells || R32 || Coco Gauff [USA] || 6–2 2–0 RET || 1.46 || 0.0% || 0.0% || 68.0% || 58.8% || 50.0% || 33.3% |- | Miami || R64 || Laura Siegemund [GER] || 6–7(6) 6–3 6–3 || 1.22 || 1.9% || 2.8% || 68.5% || 71.6% || 47.1% || 66.7% |- | Miami || R32 || Magda Linette [POL] || 6–3 7–6(2) || 1.37 || 1.6% || 3.1% || 60.9% || 71.8% || 76.0% || 50.0% |- | Madrid || R128 || Anastasia Pavlyuchenkova [RUS] || 6–3 6–3 || 1.38 || 1.5% || 1.5% || 68.2% || 75.6% || 38.1% || 83.3% |- | Rome || R128 || Magdalena Frech [POL] || 6–0 3–6 6–4 || 1.10 || 0.0% || 5.0% || 70.0% || 57.1% || 58.3% || 66.7% |- | Rome || R64 || Xin Yu Wang [CHN] || 6–4 6–3 || 1.24 || 0.0% || 0.0% || 66.7% || 64.3% || 47.6% || 57.1% |- | Queen’s Club || R32 || Shuai Zhang [CHN] || 6–3 6–2 || 1.51 || 4.8% || 1.6% || 62.9% || 71.8% || 52.2% || 71.4% |- | Berlin || R32 || Donna Vekic [CRO] || 7–5 6–4 || 1.12 || 10.5% || 2.6% || 53.9% || 68.3% || 54.3% || 85.7% |- | Berlin || R16 || Elena Rybakina [KAZ] || 7–5 6–4 || 1.19 || 6.0% || 4.5% || 68.7% || 71.7% || 57.1% || 50.0% |- | Berlin || QF || Elina Svitolina [UKR] || 6–3 6–4 || 1.16 || 5.3% || 3.5% || 50.9% || 79.3% || 32.1% || 50.0% |- | Wimbledon || R128 || Renata Zarazua [MEX] || 6–1 6–2 || 1.96 || 0.0% || 0.0% || 58.3% || 82.1% || 65.0% || 100% |- | Wimbledon || R64 || Maya Joint [AUS] || 3–6 6–2 6–0 || 1.21 || 5.0% || 2.5% || 60.0% || 56.3% || 65.6% || 66.7% |- | Wimbledon || R32 || Iga Swiatek [POL] || 7–6(9) 6–2 || 1.16 || 4.0% || 0.0% || 62.4% || 57.1% || 55.3% || 72.7% |} ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 20qat1nl8m4ytz89vvoyvi7x9ickwnt 0 335023 2216205 2215968 2026-07-15T22:52:51Z Allyriana000 119761 2216205 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|name=Miss World 2026|image=|caption=|venue=[[Nha Trang]], Biyetnam|date=5 Setyembre 2026|broadcaster=|presenters=|entrants=|placements=|debuts={{Hlist|Butan|Eritreya|French Guiana|Mosambik|Pakistan}}|withdrawals={{Hlist|Rumanya}}|returns={{hlist|Aruba|Bahamas|Guinea-Bissau|Kapuluang Cook|Kapuluang Turks at Caicos|Kosobo|Kosta Rika|Laos|Malawi|Maruekos|Noruwega|Pidyi|Santa Lucia|Tansaniya|Timog Korea}}|before=[[Miss World 2025|2025]]|next=}} Ang '''Miss World 2026''' ang magiging ika-73 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na gaganapin sa [[Nha Trang]], Biyetnam sa 5 Setyembre 2026.<ref name=":0">{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World 2026 for the first time |language=en |website=Voice of Vietnam |url=https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326224111/https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kokoronahan ni [[Suchata Chuangsri]] ng Taylandiya ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kompetisyon. == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 25 Marso 2026, inihayag ng Miss World Organization sa kanilang ''account'' sa ''[[Instagram]]'' na magaganap ang edisyong ito sa Biyetnam.<ref name=":0" /><ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Miss World 2026 pageant to be held in Vietnam |language=en |website=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326222537/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kinumpirma rin ni Hoàng Nhật Nam, direktor ng Miss World Vietnam, na mangunguna ang Biyetnam sa edisyong ito.<ref>{{cite news |last=Tieu |first=Tan |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World pageant for the first time |language=en |website=Sài Gòn Giải Phóng |url=https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326225920/https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World Estonia 2025 na si Henel Vare upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos bumitiw ang orihinal na nagwagi na si Mari-Ann Rõuk upang pagtuunan-pansin ang kaniyang pag-aaral.<ref>{{Cite news |author=Külm |first=Ülo |date=17 Agosto 2025 |title=FOTOD: tema ongi uus Miss World Estonia 2025! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: She is the new Miss World Estonia 2025! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |access-date=10 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817173439/https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |archive-date=17 Agosto 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=16 Pebrero 2026 |title=Henel Vare Confirmed as Miss World Estonia 2025 |url=https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301193803/https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |archive-date=1 Marso 2026 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Miss World |language=en}}</ref> Pinalitan ni Yifei Dong si Rongfei Gan bilang kinatawan ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last= |date=30 Disyembre 2024 |title=第73届世界小姐中国区总冠军诞生 中国地质大学研究生：网友称美的有气质！ |trans-title=The champion of the 73rd Miss World China was born. A graduate student from China University of Geosciences: Netizens said she is beautiful and has great temperament! |url=https://finance.sina.com.cn/tech/roll/2024-12-30/doc-ineceyfc1498477.shtml |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Sina}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod ay mga kumpirmadong kalahok:<ref>{{Cite web |last=Dhakal |first=Rishika |date=3 Agosto 2024 |title=Ashma Kumari KC crowned Miss Nepal 2024 |url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Kathmandu Post |language=en}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Alba|Tirtja|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bảo Ngọc's rivals at Miss World have emerged |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-post1849660.tpo |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608082221/https://tienphong.vn/vu-tau-hoa-dam-xe-tai-o-ha-noi-cuc-csgt-de-nghi-xem-xet-trach-nhiem-cua-tai-xe-o-to-post1849670.tpo |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{sortname|Julia |Kuehnle|nolink=1}} |26 |[[Berlin]] |- |{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Alina|Akselrad|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=Alina Akselrad representará a Argentina en la competencia de Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Alina Akselrad will represent Argentina in the Miss World 2026 competition |website=Córdoba Interior Informa |url=https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513041450/https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |archive-date=13 May 2026}}</ref> |27 |Córdoba |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Monika|Harutjunjan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=9 Pebrero 2026 |title=Չեխահայ Մոնիկա Հարությունյանը «Հայաստանի գեղեցկուհի» 2026 ազգային մրցույթի հաղթող |language=hy |trans-title=Czech-Armenian Monika Harutjunjanova is the winner of the "Miss Armenia 2026" national contest |website=Orer |url=https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |url-status=live |access-date=6 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209183755/https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |archive-date=9 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |28 |[[Praga]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Olivija|Spanovskis|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rifai |date=12 Enero 2026 |title=7 Potret Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Curi Atensi! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Stealing Attention! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206192814/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |archive-date=6 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |25 |[[Adelaide]] |- |{{flagicon|BAH}} [[Bahamas]] |{{sortname|Marechan|Burrows|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2025 |title=Miss World The Bahamas introduced |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260328023048/https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |archive-date=28 Marso 2026 |accessdate=}}</ref> |27 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Samanzar|Sayeed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=|date=11 Hulyo 2026|title=কে হলেন এবারের মিস ওয়ার্ল্ড বাংলাদেশ|trans-title=Who is this year's Miss World Bangladesh?|url=https://www.channel24bd.tv/entertainment/article/336770/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B8-%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6|access-date=12 Hulyo 2026|website=Channel 24|language=en}}</ref> |26 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Fatima|Koné|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 Hunyo 2025 |title=Beauté: Koné Fatima élue Miss Côte d’Ivoire 2025 |trans-title=Beauty: Koné Fatima elected Miss Côte d’Ivoire 2025 |url=https://www.linfodrome.com/culture/110869-beaute-kone-fatima-elue-miss-cote-d-ivoire-2025 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Linfodrome |language=fr}}</ref> |23 |Azaguié |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga|Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Clapson |first=Colin |date=23 Pebrero 2026 |title=22-year-old student Olga Lombardo is new Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2026/02/23/22-year-old-student-olga-lombardo-is-new-miss-belgium/ |access-date=5 Hulyo 2026 |website=VRT NWS |language=en}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|BIZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Faith|Edgar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keme-Palacio |first=Benita |date=17 Hunyo 2025 |title=Faith Edgar Crowned Miss World Belize 2025 |url=https://www.greaterbelize.com/faith-edgar-crowned-miss-world-belize-2025/ |access-date=9 Hulyo 2025 |website=Greater Belize Media |language=en-US}}</ref> |24 |San Pedro |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Mística|Núñez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Primicia |first=Redacción |date=12 Nobyembre 2025 |title=Miss Falcón gana el Miss World Venezuela 2025 |url=https://primicia.com.ve/placeres/miss-falcon-gana-el-miss-world-venezuela-2025/|access-date=13 Nobyembre 2025 |website=Primicia|language=es}}</ref> |24 |Punto Fijo |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Bảo Ngọc|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Agosto 2025 |title=Hoa hậu Bảo Ngọc thi Miss World |language=vi |trans-title=Miss Bảo Ngọc competes in Miss World |website=VnExpress |url=https://vnexpress.net/hoa-hau-bao-ngoc-thi-miss-world-4924166.html |access-date=10 Setyembre 2025}}</ref> |24 |Cần Thơ |- |{{flagicon|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] |{{sortname|Lana|Jahić|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Tuzlanka Lana Jahić je nova Miss Bosne i Hercegovine |trans-title=Lana Jahić from Tuzla is the new Miss Bosnia and Herzegovina |url=https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628051312/https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |archive-date=28 Hunyo 2026 |access-date=5 Hulyo 2026 |website=Radio Sarajavo |language=bs}}</ref> |18 |Tuzla |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Ruth|Thomas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgamanyane |first=Nnasaretha |date=25 March 2025 |title=Thomas prophecy on winning Miss Botswana comes to pass |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/thomas-prophecy-on-winning-miss-botswana-comes-to-pass/news |access-date=9 May 2025 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |24 |Masunga |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Gabriela|Botelho|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Nicolau |first=André |date=1 Pebrero 2026 |title=Gabriela Botelho, representante de Sergipe, é eleita Miss Brasil Mundo 2026 |language=pt-BR |trans-title=Gabriela Botelho, representing Sergipe, is elected Miss Brazil World 2026 |website=CNN Brasil |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202040947/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |archive-date=2 Pebrero 2026}}</ref> |25 |Belo Horizonte |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Vanessa|Kraljevic|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Melvy |date=28 Hunyo 2025 |title=La cruceña Vanessa Kraljevic es la nueva Miss Bolivia Mundo 2025 |trans-title=Vanessa Kraljevic from Santa Cruz is the new Miss Bolivia World 2025 |url=https://eju.tv/2025/06/la-crucena-vanessa-kraljevic-es-la-nueva-miss-bolivia-mundo-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Eju.tv |language=es}}</ref> |23 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Lishantely|Jennie|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Disyembre 2025 |title=Lishantely Jennie koroná komo Miss World Curaçao |language=pap |trans-title=Lishantely Jennie was crowned as Miss World Curaçao |website=extra.cw |url=https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125094420/https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |archive-date=25 Enero 2026}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Josephine|Bøttger|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=26 Abril 2026 |title=Lộ diện thêm nhiều người đẹp đến Việt Nam thi Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=More beauties revealed to be coming to Vietnam to compete in Miss World |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427012148/https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |archive-date=27 Abril 2026}}</ref> |24 |Hillerød |- |{{flagdeco|ESA}} [[:en:Miss_El_Salvador|El Salvador]] |{{sortname|Andrea|Rivas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Palacios |first=Marcella |date=1 Oktubre 2025 |title=Adriana Rivas, Miss Usulután, es la nueva Miss World El Salvador 2025/26 |trans-title=Adriana Rivas, Miss Usulután, is the new Miss World El Salvador 2025/26 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-mundo-2025-usulutan/1244878/2025/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Diario de Hoy}}</ref> |23 |[[:en:Usulután|Usulután]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Eilidh|MacDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Peddi |first=Sarah |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Scotland 2025 winner revealed as stunning Glasgow beauty takes crown just before age cut-off |language=en |website=The Scottish Sun |url=https://www.thescottishsun.co.uk/tvandshowbiz/15606953/miss-scotland-winner-eilidh-macdonald-glasgow-crown/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |[[Glasgow]] |- |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] |{{sortname|Amadea|Zupan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Enero 2025 |title=Nova Miss Slovenije je postala Amadea Zupan iz Sežane |trans-title=Amadea Zupan from Sežana became the new Miss Slovenia |url=https://svet24.si/novice/kultura/miss-slovenije-2025-zmagovalka-1393630 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novice Svet24 |language=sl}}</ref> |26 |Sežana |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Elisabeth|Reynés|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2026 |title=Elisabeth Reynés, proclamada Miss World Spain 2026, será la representante de España en Miss Mundo |language=es |trans-title=Elisabeth Reynés, proclaimed Miss World Spain 2026, will be Spain's representative at Miss World |website=El Mundo |url=https://www.elmundo.es/loc/famosos/2026/04/19/69e4ca01e9cf4a6f358b4579.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Mallorca]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Jade Lin |Glab|nolink=1}} |26 | |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Henel|Vare|nolink=1}} |28 |[[Tallin]] |- |{{Flagicon|Ethiopia}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Ruth|Yirgalem|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 Abril 2026 |title=The Enduring Legacy of Miss World from London to Vietnam |language=en |website=Pulse of Africa |url=https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628062603/https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |21 |[[Adis Abeba]] |- |{{Flagicon image|Flag of French Guiana.svg}} [[French Guiana]] |{{sortname|Audrey|Ho-Wen-Tsaï|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Hunyo 2026 |title=Audrey Ho Wen Tsai représentera la Guyane au concours Miss World, une « première historique » pour le territoire |language=fr |trans-title=Audrey Ho Wen Tsai will represent French Guiana at the Miss World competition, a "historic first" for the territory |work=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-atlantique-appli/audrey-ho-wen-tsai-representera-la-guyane-au-concours-miss-world-une-premiere-historique-pour-le-territoire |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[:en:Kourou|Kourou]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Helena|Hawke|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Owens |first=David |date=5 Mayo 2025 |title=Student nurse is crowned Miss Wales 2025 |url=https://nation.cymru/culture/student-nurse-is-crowned-miss-wales-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Nation Cymru |language=en-GB}}</ref> |20 |Caerleon |- |{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|María de los Ángeles|Ndong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nkene |first=Gabriel Ebang Oyono |date=9 Setyembre 2025 |title=Conozca a todas las ganadoras del certamen Miss Guinea Ecuatorial 2024 |language=es |trans-title=Meet all the winners of the Miss Equatorial Guinea 2024 pageant |website=Ahora Equatorial Guinea |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804214509/https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |archive-date=4 Agosto 2025}}</ref> |25 |[[Malabo]] |- |{{Flagicon|GRC}} [[Gresya]] |{{sortname|Mikaela|Kasari|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=73ος Διαγωνισμός Ομορφιάς: Star Hellas 2025 η Μικαέλα Κάσαρι – Λάμψη στο Fantasia Live |language=el |trans-title=73rd Beauty Contest: Star Hellas 2025 Mikaela Kasari – Shine at Fantasia Live |website=Showbiz TV |url=https://showbiz-tv.gr/lifestyle/81884/73os-diagonismos-omorfias-star-hellas-2025-i/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Annaëlle|Ibo|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Annaelle Ibo représentera la Guadeloupe à Miss Monde 2026 |language=fr |trans-title=Annaelle Ibo will represent Guadeloupe at Miss World 2026 |website=France-Antilles |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529111751/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |archive-date=29 Mayo 2026}}</ref> |24 |Metz |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{sortname|Andrea|Ortíz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=1 Hunyo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |20 |Chiquimula |- |{{Flagicon|Guyana}} [[Guyana]] |{{sortname|Kelcia|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Kelcia Nelson crowned Miss World Guyana 2026 |language=en |website=Newsroom Guyana |url=https://newsroom.gy/2026/05/26/kelcia-nelson-crowned-miss-world-guyana-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |Linden |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Nevaeh|Allen|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is the new Miss Jamaica World |language=en |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260126/nevaeh-allen-new-miss-jamaica-world |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |Linstead |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Yui|Kawana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=22 Oktubre 2025 |title=『ミス・ワールド』日本代表に川名祐衣さん、憧れの存在は上戸彩 「刑事ものに出たい」 |trans-title=Yui Kawana is Japan's representative for Miss World, and her idol is Aya Ueto: "I want to be in a detective show" |url=https://www.sankei.com/article/20251022-BFZZXZT6E5LADJ5QA3UQNURWXQ/ |access-date=14 Nobyembre 2025 |website=Sankei Shimbun |language=ja }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |24 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Marie Kemlyne|Félix|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Cerisier |first=Angella Laurancya |date=9 Hunyo 2026 |title=« ZOOMONS » sur Miss World Haïti 2026 : « Beauty with a Purpose »… ou « j’ai pas de connexion en fait » ! |trans-title="ZOOMONS" on Miss World Haiti 2026: "Beauty with a Purpose"... or "I don't actually have a connection!" |url=https://belidemag.net/culture/zoomons-sur-miss-world-haiti-2026-beauty-with-a-purpose-ou-jai-pas-de-connexion-en-fait/ |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Belinde Magzaine |language=fr}}</ref> |25 |Jérémie |- |{{flagdeco|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |{{sortname|Julia|Horne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2025 |title=New Miss Gibraltar looks ahead to a busy year |url=https://www.gbc.gi/news/julia-horne-wins-miss-gibraltar-2025 |access-date=10 Setyembre 2025 |website=Gibraltar Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> |26 |[[Gibraltar|Hibraltar]] |- |{{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] |{{sortname|Carly|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=McLaughlin |first=Sophie |date=3 Hunyo 2025 |title=Carly Wilson crowned as Miss Northern Ireland 2025 |url=https://www.belfastlive.co.uk/whats-on/be/gallery/miss-northern-ireland-2025-named-31771078 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Belfast Live |language=en}}</ref> |24 |Rathfriland |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Nikita|Porwal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Jose |first=Jinta |date=4 Setyembre 2024 |title=Who is Femina Miss India Madhya Pradesh 2024, Nikita Porwal? Learn now! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/who-is-femina-miss-india-madhya-pradesh-2024-nikita-porwal-learn-now/articleshow/113066234.cms |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Ujjain |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Audrey Bianca|Callista|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sukardi |first=Muhammad |date=9 Hulyo 2025 |title=Profil Audrey Bianca, Pemenang Miss Indonesia 2025 |trans-title=Profile of Audrey Bianca, Winner of Miss Indonesia 2025 |url=https://www.inews.id/lifestyle/seleb/profil-audrey-bianca-pemenang-miss-indonesia-2025 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=iNews |language=id}}</ref> |22 |[[Jakarta]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Grace|Richardson|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Billson |first=Chantelle |date=24 Nobyembre 2025 |title='Powerful and proud' student makes history as first out gay Miss England |language=en |website=PinkNews |url=https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124113009/https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |archive-date=24 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Leicester]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Caoimhe|Kenny|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Barr |first=Caoimhinn |date=16 Hunyo 2025 |title=Former Inishowen schoolgirl crowned Miss Ireland 2025 |language=en |website=Donegal Live |url=https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |url-status=live |access-date=10 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616160846/https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |archive-date=16 Hunyo 2025}}</ref> |25 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Lucrezia|Mangilli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Chi è Lucrezia Mangilli, la nuova Miss Mondo Italia 2024 |trans-title=Who is Lucrezia Mangilli, the new Miss World Italy 2024 |url=https://www.ilgiornale.it/news/personaggi/chi-lucrezia-mangilli-nuova-miss-mondo-italia-2024-2335831.html |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Il Giornale |language=it}}</ref> |26 |[[Udine]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Leakena|In|nolink=1}} |24 |[[Nom Pen]] |- |{{flagdeco|CMR}} [[Cameroon|Kamerun]] |{{sortname|Noura|Njikam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref> |25 |[[Yaoundé]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Angelina|Fan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Agosto 2024 |title=2024年第三届加拿大中国高校校友网球公开赛成功举办 |language=zh-Hans |trans-title=The 3rd Canada Chinese University Alumni Tennis Open 2024 was successfully held |website=Easyca.ca |url=https://easyca.ca/archives/409461 |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807031614/https://easyca.ca/archives/409461 |archive-date=7 Agosto 2025}}</ref> | 24 | [[Toronto]] |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Kristianna|Gordon|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Khôi |first=Minh |date=28 Marso 2026 |title=Điều đặc biệt của mỹ nhân Cayman thi Miss World 2026 |language=vi |trans-title=The Special Features of the Cayman Beauty Queen Competing in Miss World 2026 |website=Saostar |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329091136/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |archive-date=29 Marso 2026}}</ref> |21 |West Bay |- |{{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]] |{{sortname|Tiarē|Henry-Anguna|nolink=1}}<ref name="HACMCI">{{cite news |last=Etches |first=Melina |date=4 Nobyembre 2025 |title=Henry-Anguna crowned Miss Cook Islands 2025 |website=Radio New Zealand |url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219065209/https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |archive-date=19 Disyembre 2025 |accessdate=}}</ref> |23 |Titikaveka |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Bagym|Baltabaeva|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title="Қазақстан аруы - 2024" байқауының жеңімпазы анықталды (фото) |trans-title=The winner of the "Miss Kazakhstan - 2024" contest has been announced |url=https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207013424/https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Nur.kz |language=kk}}</ref> |23 |Oskemen |- |{{Flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Trizah Muhenje|Akala|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Wangu |first=Mariam |date=20 Disyembre 2025 |title=Ivy Trizah Muhenje crowned Miss World Kenya 2026: A new Queen, A new era |language=en |website=TV47 Digital |url=https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118163138/https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |archive-date=18 Enero 2026}}</ref> |24 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Andrea|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Carolina |date=6 Agosto 2024 |title=Quién es Andrea Romero, la nueva Miss Mundo Colombia 2024: tiene una anécdota con Iván Duque |trans-title=Who is Andrea Romero, the new Miss World Colombia 2024? She has an anecdote with Iván Duque |url=https://colombia.as.com/actualidad/quien-es-andrea-romero-la-nueva-miss-mundo-colombia-2024-tiene-una-anecdota-con-ivan-duque-n/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> |19 |[[Atlántico (Colombia)|Atlántico]] |- |{{Flagicon|Croatia}} [[Croatia|Kroasya]] |{{sortname|Ema Helena|Vičar|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=29 Oktubre 2025 |title=Ema Helena (23) je nova Miss Hrvatske |language=hr |trans-title=Ema Helena (23) is the new Miss Croatia |website=Index.hr |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251029205303/https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |archive-date=29 Oktubre 2025}}</ref> |23 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon|Laos}} [[Laos]] |{{sortname|Mongkoutphet|Harnsana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Hulyo 2026 |title=Miss World Laos Is Preserving Traditional Weaving Through Her Beauty With a Purpose Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-laos-is-preserving-traditional-weaving-through-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/154913211.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Salavan |- |{{Flagicon|Lebanon}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Perla|Harb|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Oktubre 2025 |title=Perla Harb wins Miss Lebanon 2025 crown in star-studded ceremony |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/882325/perla-harb-wins-miss-lebanon-2025-crown-in-star-studded-ceremony/en |access-date=21 Oktubre 2025 |website=Lebanese Broadcasting Corporation International |language=en}}|</ref> |22 |Al-Maamriyah |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Taanusiya|Chetty|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sokial |first=Sandra |date=4 Disyembre 2024 |title=Taanusiya Chetty wins Miss World Malaysia 2024 |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/taanusiya-chetty-wins-miss-world-malaysia-2024#goog_rewarded |access-date=10 Hulyo 2025 |website=The Star |language=en}}</ref> |24 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Nicole|Spiteri|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Hulyo 2024 |title=Nicole Spiteri wins Miss World Malta contest |url=https://tvmnews.mt/en/news/nicole-spiteri-wins-miss-world-malta-contest/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=TVM News |language=en-GB}}</ref> |23 |Marsa |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{sortname|Laurence|Fibleuil|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pinel-Fereol |first=Peggy |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Martinique 2026 : Maureen-Alycia Lucea-Merlin représentera la Martinique à Miss France 2027 |language=fr |trans-title=Miss Martinique 2026: Maureen-Alycia Lucea-Merlin will represent Martinique at Miss France 2027 |website=Outre-mer La 1ère |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614055134/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |archive-date=14 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Le Robert |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Chirihan|Chergui|nolink=1}} |– |[[Casablanca]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{sortname|Shreeya|Bokhoree|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mungur |first=Nathalie Marion |date=25 Abril 2025 |title=Shreeya Bokhoree élue Miss World Mauritius 2026 |language=fr |trans-title=Shreeya Bokhoree elected Miss World Mauritius 2026 |website=Le Défi Media Group |url=https://defimedia.info/shreeya-bokhoree-elue-miss-world-mauritius-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Grand Port |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Cassandra|García|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Naranjo López |first=Itzel |date=30 Nobyembre 2025 |title=¿Quién es Cassandra García Olea, Miss México 2025? Competirá en Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Who is Cassandra García Olea, Miss Mexico 2025? She will compete in Miss World 2026 |website=SDP Noticias |url=https://www.sdpnoticias.com/espectaculos/famosos/quien-es-cassandra-garcia-olea-miss-mexico-2025-competira-en-miss-mundo-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Emiliano Zapata |- |{{flagicon|MGL}} [[Mongolya]] |{{sortname|Enkhtuul|Bayarsaikhan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=24 Setyembre 2025 |title=“Miss World Mongolia-2026” фестивалийн үндэсний ялагчаар Б.Энхтуул шалгарлаа |url=https://ikon.mn/n/3i1p |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Ikon.mn |language=mn}}</ref> |26 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|Montenegro}} [[Montenegro]] |{{sortname|Maša|Vukićević|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 2026 |title=Maša Vukićević sa Cetinja predstavlja Crnu Goru na Izboru za miss svijeta |language=bs |trans-title=Maša Vukićević from Cetinje represents Montenegro at the Miss World Pageant |website=Cafe del Montenegro |url=https://www.cdm.me/zabava/showbiz/masa-vukicevic-sa-cetinja-predstavlja-crnu-goru-na-izboru-za-miss-svijeta/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Cetinje |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|Han Theint Theint |Aung|nolink=1}} |20 |[[Yangon]] |- |{{flagicon|Namibia}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Elly|Aron|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nghifindaka |first=Lucia |date=2 Pebrero 2026 |title=Elly Aron crowned Miss NGO Namibia 2026 |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/node/114863 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |Ohangwena |- |{{NPL}} |{{sortname|Luna|Luitel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Sanskriti Pokharel |date=31 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal World 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |url-status=live |access-date=21 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902041014/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |archive-date=2 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Tamunosoye|Karibi-George|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Miss Bayelsa Crowned Miss World Nigeria 2026 |language=en |website=Silverbird Group |url=https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607061949/https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Port Harcourt |- |{{Flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |{{sortname|Belén|Cáceres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Miss World Nicaragua Belen Cáceres Launches Her Beauty With A Purpose Project, One Smile at a Time |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-nicaragua-belen-cceres-launches-her-beauty-with-a-purpose-project-one-smile-at-a-time/articleshow/154759256.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Matagalpa |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Chloe|Robinson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bao Ngoc's rivals at Miss World have emerged |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608191438/https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |19 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Holland|Olanda]] |{{sortname|Charlotte|Boonstra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Reitsma |first=Martin |date=7 Oktubre 2025 |title=Miss World Nederland, Beauty with A Purpose op Kasteel de Wittenburg |language=nl |website=Delft op Zondag |url=https://www.delftopzondag.nl/nieuws/algemeen/108121/miss-world-nederland-beauty-with-a-purpose-op-kasteel-de-witt |url-status=live |access-date=16 Oktubre 2025}}</ref> |26 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Aneeqa Jamal|Iqbal|nolink=1}} |24 | |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Madeline|Miller|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fernández |first=Diana |date=16 Hunyo 2026 |title=La modelo Madeline Elena Miller Vergara es la nueva Miss Mundo Panamá 2026 |language=es |trans-title=Model Madeline Elena Miller Vergara is the new Miss World Panama 2026 |website=Ellas |url=https://www.ellas.pa/belleza/la-modelo-madeline-elena-miller-vergara-es-la-nueva-miss-mundo-panama-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Josiane|Sciotti|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Josiane Sciotti Wins Miss World Peru 2026 |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061836/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss World Philippines|Pilipinas]] |{{Sortname|Asia Rose|Simpson}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |18 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Kiia|Huutoniemi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Nobyembre 2025 |title=Huutoniemi Miss World Finland voittoon |language=fi |trans-title=Huutoniemi wins Miss World Finland |website=Ähtärijärven Uutisnuotta |url=https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101071417/https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |archive-date=1 Enero 2026}}</ref> |21 |Jyväskylä |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Maja|Todd|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Maja Todd została Miss Polonia 2025! Co wiemy o laureatce? |trans-title=Maja Todd is Miss Polonia 2025! What do we know about the winner? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/maja-todd-zostala-miss-polonia-2025-co-wiemy-o-laureatce/ar/c6p2-27711799 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Włocławek Nasze Miasto |language=pl-PL}}</ref> |21 |Katowice |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Suil Anyelina|Pagán|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sepúlveda Núñez |first=Bárbara |date=30 Hunyo 2026 |title=Conoce a la nueva Miss Mundo de Puerto Rico 2026: Así comienza el camino de Suil Anyelina Pagán |language=es |trans-title=Meet the new Miss World Puerto Rico 2026: This is how Suil Anyelina Pagán's journey begins |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/magacin/inspiracion-liderazgo/fotogalerias/conoce-a-la-nueva-miss-mundo-de-puerto-rico-2026-asi-comienza-el-camino-de-suil-anyelina-pagan/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Vitória|Babinetchi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Antunes |first=Sandra Catarina |date=30 Hunyo 2026 |title=Jovem de Guimarães é a nova Miss World Portugal e vai representar o país no Vietname |language=pt |trans-title=A young woman from Guimarães is the new Miss World Portugal and will represent the country in Vietnam |website=Braga TV |url=https://bragatv.pt/jovem-de-guimaraes-e-a-nova-miss-world-portugal-e-vai-representar-o-pais-no-vietname/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |Guimarães |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Indira|Ampiot|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Litaud |first=Emmanuelle |date=18 Mayo 2026 |title=«Déterminée à porter haut les couleurs de notre pays» : Indira Ampiot représentera la France à Miss Monde |language=fr |trans-title="Determined to proudly represent our country": Indira Ampiot will represent France at Miss World |website=TV Magazine |url=https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518100201/https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |archive-date=18 Mayo 2026}}</ref> |21 |Basse-Terre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Joheirry|Mola|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Albuez |first=Maholi |date=12 Oktubre 2025 |title=Joheirry Mola es coronada Miss Mundo Dominicana 2025 |trans-title=Joheirry Mola is crowned Miss Mundo Dominicana 2025 |url=https://elnacional.com.do/joheirry-mola-es-coronada-miss-mundo-dominicana/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |24 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Linda|Górecká|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Soukup |first=Jaroslav |date=3 Mayo 2025 |title=Vítězkou Miss Czech Republic se stala Linda Górecká |trans-title=Linda Górecká was crowned Miss Czech Republic |url=https://www.novinky.cz/clanek/koktejl-vitezkou-miss-czech-republic-2025-se-stala-linda-gorecka-40519702 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novinky |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Adah|Mushibi|nolink=1}} |26 |[[Lusaka]] |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |{{sortname|Fatima |Diop|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hulyo 2026 |title=Fatoumata Diop portera les couleurs du Sénégal |language=fr |trans-title=Fatoumata Diop will represent Senegal |website=Le Soleil |url=https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708134715/https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |archive-date=8 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Dakar]] |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Simona|Manojlović|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Pebrero 2026 |title=One je ponela titulu najlepše! Simona Manojlović je nova mis Srbije! |language=bs |trans-title=She took home the title of most beautiful! Simona Manojlović is the new Miss Serbia! |website=Republika |url=https://www.republika.rs/zabava/estrada/729287/mis-srbije-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Novi Sad |- |{{Flagicon|Zimbabwe}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Brunette|Makanyiso|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Miss World Zimbabwe 2026 Brunette Makanyiso Champions Youth Empowerment at Teen Rescue Mission |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-zimbabwe-2026-brunette-makanyiso-champions-youth-empowerment-at-teen-rescue-mission/articleshow/154823908.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Chitungwiza |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Aishwarya Nicole|Tan|nolink=1}} |22 |[[Singapura]] |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |{{sortname|Foziya Abdullahi|Garad|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hunyo 2026 |title=Foziya Abdullahi Garad Wins Miss World Somalia 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/foziya-abdullahi-garad-wins-miss-world-somalia-2026/articleshow/154797612.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Prathibha|Liyanarachchi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hunyo 2026 |title=In conversation with Miss World Sri Lanka 2026 Prathibha Liyanaarachchi |url=https://themorning.lk//articles/51TZkbRARIpVJTf9YxNj |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Morning |language=en}}</ref> |27 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Bianca|Lindström|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Maria Berit Bianca Santos Lindström Wins Miss World Sweden 2026 Crown |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628064744/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Latricia Ian|Sawe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Maricha |first=Julius |date=1 Mayo 2026 |title=Latricia Sawe: The girl who dreamt of flying, then ruled the runway |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/latricia-sawe-the-girl-who-dreamt-of-flying-then-ruled-the-runway-5442892 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |24 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Kanteera|Techaphattanakul|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Mayo 2026 |title=งดงามทรงพลัง น้ำผึ้ง กานต์ธีรา คว้ามงมิสเวิลด์-ไทยแลนด์ 2026 พร้อมชิงมงฟ้าที่เวียดนาม ก.ย. นี้ |language=th |trans-title=Beautiful and powerful, Namphueng Kanteera wins the Miss World-Thailand 2026 crown and will compete for the Miss World title in Vietnam this September |website=Thairath |url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510185219/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854#goog_rewarded |archive-date=10 Mayo 2026}}</ref> |25 |Mae Yao |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Min-seo|Cha|nolink=1}} |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|South Sudan}} [[Timog Sudan]] |{{sortname|Nyandeng Kerubino|Kuanyin|nolink=1}} |– |[[Juba]] |- |{{flagicon|TOG}} [[Togo]] |{{sortname|Nadiratou|Afolabi|nolink=1}} |23 |Sokodé |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Georgia-Lee|Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2025 |title=Georgia-Lee is Miss World T&T |language=en |website=Trinidad Express Newspapers |url=https://trinidadexpress.com/news/local/georgia-lee-is-miss-world-t-t/article_6dc15b78-2e2c-452d-88d9-27c8121a4d3f.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Arima |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Ignacia|Fernández|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Valdez |first=Cynthia |date=10 Nobyembre 2025 |title=Ignacia Fernández, la nueva Miss Mundo Chile que ganó la corona a ritmo de death metal |language=es |trans-title=Ignacia Fernández, the new Miss World Chile who won the crown to the rhythm of death metal |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193727/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal/ |archive-date=12 Nobyembre 2025}}</ref> |27 |Las Condes |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Yifei|Dong|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Dong Yifei Set to Represent China at the 75th Anniversary edition of Miss World |language=en |website=Fermina India |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061123/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Qiqihar]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Sıla|Saraydemir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Disyembre 2025 |title=New Azra Akın! Who is Sıla Saraydemir, the 2025 Miss Turkey? |language=en |website=Haberler |url=https://en.haberler.com/new-azra-akin-who-is-sila-saraydemir-the-2025-miss-19374446/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |{{sortname|Elle|Muhoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2025 |title=Who is Miss Uganda 2025, Elle Trivia Muhoza? |url=https://www.newtimes.co.rw/article/29907/entertainment/who-is-miss-uganda-2025-elle-trivia-muhoza |access-date=25 Setyembre 2025 |website=The New Times |language=en}}</ref> |22 |Bukomansimbi |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Valeriia|Lisovska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Zelenetska |first=Vita |date=14 Disyembre 2025 |title=18-year-old Odesa resident Valeriia Lisovska received the crown of "Miss Ukraine - 2025" |language=en |website=Ukrainian National News |url=https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214143950/https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref> |18 |[[Odessa]] |- |{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Janka|Végvári|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Végvári Janka lett a Miss World Hungary győztese |trans-title=Here is the beautiful winner! Janka Végvári became the winner of Miss World Hungary |url=https://www.blikk.hu/galeria/miss-world-hungary-gyoztes/w2pggc7 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Blikk |language=hu}}</ref> |18 |Mosonmagyaróvár |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missworld.com/}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] mbpw94ay2dqaikmpedltdf0eugqx0bj 2216235 2216205 2026-07-16T10:34:38Z Allyriana000 119761 2216235 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|name=Miss World 2026|image=|caption=|venue=[[Nha Trang]], Biyetnam|date=5 Setyembre 2026|broadcaster=|presenters=|entrants=|placements=|debuts={{Hlist|Butan|Eritreya|French Guiana|Mosambik|Pakistan}}|withdrawals={{Hlist|Rumanya}}|returns={{hlist|Aruba|Bahamas|Guinea-Bissau|Kapuluang Cook|Kapuluang Turks at Caicos|Kosobo|Kosta Rika|Laos|Malawi|Maruekos|Noruwega|Pidyi|Santa Lucia|Tansaniya|Timog Korea}}|before=[[Miss World 2025|2025]]|next=}} Ang '''Miss World 2026''' ang magiging ika-73 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na gaganapin sa [[Nha Trang]], Biyetnam sa 5 Setyembre 2026.<ref name=":0">{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World 2026 for the first time |language=en |website=Voice of Vietnam |url=https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326224111/https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kokoronahan ni [[Suchata Chuangsri]] ng Taylandiya ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kompetisyon. == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 25 Marso 2026, inihayag ng Miss World Organization sa kanilang ''account'' sa ''[[Instagram]]'' na magaganap ang edisyong ito sa Biyetnam.<ref name=":0" /><ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Miss World 2026 pageant to be held in Vietnam |language=en |website=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326222537/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kinumpirma rin ni Hoàng Nhật Nam, direktor ng Miss World Vietnam, na mangunguna ang Biyetnam sa edisyong ito.<ref>{{cite news |last=Tieu |first=Tan |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World pageant for the first time |language=en |website=Sài Gòn Giải Phóng |url=https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326225920/https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World Estonia 2025 na si Henel Vare upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos bumitiw ang orihinal na nagwagi na si Mari-Ann Rõuk upang pagtuunan-pansin ang kaniyang pag-aaral.<ref>{{Cite news |author=Külm |first=Ülo |date=17 Agosto 2025 |title=FOTOD: tema ongi uus Miss World Estonia 2025! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: She is the new Miss World Estonia 2025! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |access-date=10 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817173439/https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |archive-date=17 Agosto 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=16 Pebrero 2026 |title=Henel Vare Confirmed as Miss World Estonia 2025 |url=https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301193803/https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |archive-date=1 Marso 2026 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Miss World |language=en}}</ref> Pinalitan ni Yifei Dong si Rongfei Gan bilang kinatawan ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last= |date=30 Disyembre 2024 |title=第73届世界小姐中国区总冠军诞生 中国地质大学研究生：网友称美的有气质！ |trans-title=The champion of the 73rd Miss World China was born. A graduate student from China University of Geosciences: Netizens said she is beautiful and has great temperament! |url=https://finance.sina.com.cn/tech/roll/2024-12-30/doc-ineceyfc1498477.shtml |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Sina}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod ay mga kumpirmadong kalahok:<ref>{{Cite web |last=Dhakal |first=Rishika |date=3 Agosto 2024 |title=Ashma Kumari KC crowned Miss Nepal 2024 |url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Kathmandu Post |language=en}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Alba|Tirtja|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bảo Ngọc's rivals at Miss World have emerged |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-post1849660.tpo |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608082221/https://tienphong.vn/vu-tau-hoa-dam-xe-tai-o-ha-noi-cuc-csgt-de-nghi-xem-xet-trach-nhiem-cua-tai-xe-o-to-post1849670.tpo |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{sortname|Julia |Kuehnle|nolink=1}} |26 |[[Berlin]] |- |{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Alina|Akselrad|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=Alina Akselrad representará a Argentina en la competencia de Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Alina Akselrad will represent Argentina in the Miss World 2026 competition |website=Córdoba Interior Informa |url=https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513041450/https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |archive-date=13 May 2026}}</ref> |27 |Córdoba |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Monika|Harutjunjan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=9 Pebrero 2026 |title=Չեխահայ Մոնիկա Հարությունյանը «Հայաստանի գեղեցկուհի» 2026 ազգային մրցույթի հաղթող |language=hy |trans-title=Czech-Armenian Monika Harutjunjanova is the winner of the "Miss Armenia 2026" national contest |website=Orer |url=https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |url-status=live |access-date=6 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209183755/https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |archive-date=9 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |28 |[[Praga]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Olivija|Spanovskis|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rifai |date=12 Enero 2026 |title=7 Potret Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Curi Atensi! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Stealing Attention! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206192814/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |archive-date=6 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |25 |[[Adelaide]] |- |{{flagicon|BAH}} [[Bahamas]] |{{sortname|Marechan|Burrows|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2025 |title=Miss World The Bahamas introduced |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260328023048/https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |archive-date=28 Marso 2026 |accessdate=}}</ref> |27 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Samanzar|Sayeed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=|date=11 Hulyo 2026|title=কে হলেন এবারের মিস ওয়ার্ল্ড বাংলাদেশ|trans-title=Who is this year's Miss World Bangladesh?|url=https://www.channel24bd.tv/entertainment/article/336770/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B8-%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6|access-date=12 Hulyo 2026|website=Channel 24|language=en}}</ref> |26 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Fatima|Koné|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 Hunyo 2025 |title=Beauté: Koné Fatima élue Miss Côte d’Ivoire 2025 |trans-title=Beauty: Koné Fatima elected Miss Côte d’Ivoire 2025 |url=https://www.linfodrome.com/culture/110869-beaute-kone-fatima-elue-miss-cote-d-ivoire-2025 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Linfodrome |language=fr}}</ref> |23 |Azaguié |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga|Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Clapson |first=Colin |date=23 Pebrero 2026 |title=22-year-old student Olga Lombardo is new Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2026/02/23/22-year-old-student-olga-lombardo-is-new-miss-belgium/ |access-date=5 Hulyo 2026 |website=VRT NWS |language=en}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|BIZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Faith|Edgar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keme-Palacio |first=Benita |date=17 Hunyo 2025 |title=Faith Edgar Crowned Miss World Belize 2025 |url=https://www.greaterbelize.com/faith-edgar-crowned-miss-world-belize-2025/ |access-date=9 Hulyo 2025 |website=Greater Belize Media |language=en-US}}</ref> |24 |San Pedro |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Mística|Núñez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Primicia |first=Redacción |date=12 Nobyembre 2025 |title=Miss Falcón gana el Miss World Venezuela 2025 |url=https://primicia.com.ve/placeres/miss-falcon-gana-el-miss-world-venezuela-2025/|access-date=13 Nobyembre 2025 |website=Primicia|language=es}}</ref> |24 |Punto Fijo |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Bảo Ngọc|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Agosto 2025 |title=Hoa hậu Bảo Ngọc thi Miss World |language=vi |trans-title=Miss Bảo Ngọc competes in Miss World |website=VnExpress |url=https://vnexpress.net/hoa-hau-bao-ngoc-thi-miss-world-4924166.html |access-date=10 Setyembre 2025}}</ref> |24 |Cần Thơ |- |{{flagicon|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] |{{sortname|Lana|Jahić|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Tuzlanka Lana Jahić je nova Miss Bosne i Hercegovine |trans-title=Lana Jahić from Tuzla is the new Miss Bosnia and Herzegovina |url=https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628051312/https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |archive-date=28 Hunyo 2026 |access-date=5 Hulyo 2026 |website=Radio Sarajavo |language=bs}}</ref> |18 |Tuzla |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Ruth|Thomas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgamanyane |first=Nnasaretha |date=25 March 2025 |title=Thomas prophecy on winning Miss Botswana comes to pass |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/thomas-prophecy-on-winning-miss-botswana-comes-to-pass/news |access-date=9 May 2025 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |24 |Masunga |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Gabriela|Botelho|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Nicolau |first=André |date=1 Pebrero 2026 |title=Gabriela Botelho, representante de Sergipe, é eleita Miss Brasil Mundo 2026 |language=pt-BR |trans-title=Gabriela Botelho, representing Sergipe, is elected Miss Brazil World 2026 |website=CNN Brasil |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202040947/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |archive-date=2 Pebrero 2026}}</ref> |25 |Belo Horizonte |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Vanessa|Kraljevic|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Melvy |date=28 Hunyo 2025 |title=La cruceña Vanessa Kraljevic es la nueva Miss Bolivia Mundo 2025 |trans-title=Vanessa Kraljevic from Santa Cruz is the new Miss Bolivia World 2025 |url=https://eju.tv/2025/06/la-crucena-vanessa-kraljevic-es-la-nueva-miss-bolivia-mundo-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Eju.tv |language=es}}</ref> |23 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Lishantely|Jennie|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Disyembre 2025 |title=Lishantely Jennie koroná komo Miss World Curaçao |language=pap |trans-title=Lishantely Jennie was crowned as Miss World Curaçao |website=extra.cw |url=https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125094420/https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |archive-date=25 Enero 2026}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Josephine|Bøttger|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=26 Abril 2026 |title=Lộ diện thêm nhiều người đẹp đến Việt Nam thi Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=More beauties revealed to be coming to Vietnam to compete in Miss World |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427012148/https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |archive-date=27 Abril 2026}}</ref> |24 |Hillerød |- |{{flagdeco|ESA}} [[:en:Miss_El_Salvador|El Salvador]] |{{sortname|Andrea|Rivas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Palacios |first=Marcella |date=1 Oktubre 2025 |title=Adriana Rivas, Miss Usulután, es la nueva Miss World El Salvador 2025/26 |trans-title=Adriana Rivas, Miss Usulután, is the new Miss World El Salvador 2025/26 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-mundo-2025-usulutan/1244878/2025/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Diario de Hoy}}</ref> |23 |[[:en:Usulután|Usulután]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Eilidh|MacDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Peddi |first=Sarah |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Scotland 2025 winner revealed as stunning Glasgow beauty takes crown just before age cut-off |language=en |website=The Scottish Sun |url=https://www.thescottishsun.co.uk/tvandshowbiz/15606953/miss-scotland-winner-eilidh-macdonald-glasgow-crown/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |[[Glasgow]] |- |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] |{{sortname|Amadea|Zupan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Enero 2025 |title=Nova Miss Slovenije je postala Amadea Zupan iz Sežane |trans-title=Amadea Zupan from Sežana became the new Miss Slovenia |url=https://svet24.si/novice/kultura/miss-slovenije-2025-zmagovalka-1393630 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novice Svet24 |language=sl}}</ref> |26 |Sežana |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Elisabeth|Reynés|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2026 |title=Elisabeth Reynés, proclamada Miss World Spain 2026, será la representante de España en Miss Mundo |language=es |trans-title=Elisabeth Reynés, proclaimed Miss World Spain 2026, will be Spain's representative at Miss World |website=El Mundo |url=https://www.elmundo.es/loc/famosos/2026/04/19/69e4ca01e9cf4a6f358b4579.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Mallorca]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Jade Lin |Glab|nolink=1}} |26 | |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Henel|Vare|nolink=1}} |28 |[[Tallin]] |- |{{Flagicon|Ethiopia}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Ruth|Yirgalem|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 Abril 2026 |title=The Enduring Legacy of Miss World from London to Vietnam |language=en |website=Pulse of Africa |url=https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628062603/https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |21 |[[Adis Abeba]] |- |{{Flagicon image|Flag of French Guiana.svg}} [[French Guiana]] |{{sortname|Audrey|Ho-Wen-Tsaï|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Hunyo 2026 |title=Audrey Ho Wen Tsai représentera la Guyane au concours Miss World, une « première historique » pour le territoire |language=fr |trans-title=Audrey Ho Wen Tsai will represent French Guiana at the Miss World competition, a "historic first" for the territory |work=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-atlantique-appli/audrey-ho-wen-tsai-representera-la-guyane-au-concours-miss-world-une-premiere-historique-pour-le-territoire |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[:en:Kourou|Kourou]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Helena|Hawke|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Owens |first=David |date=5 Mayo 2025 |title=Student nurse is crowned Miss Wales 2025 |url=https://nation.cymru/culture/student-nurse-is-crowned-miss-wales-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Nation Cymru |language=en-GB}}</ref> |20 |Caerleon |- |{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|María de los Ángeles|Ndong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nkene |first=Gabriel Ebang Oyono |date=9 Setyembre 2025 |title=Conozca a todas las ganadoras del certamen Miss Guinea Ecuatorial 2024 |language=es |trans-title=Meet all the winners of the Miss Equatorial Guinea 2024 pageant |website=Ahora Equatorial Guinea |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804214509/https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |archive-date=4 Agosto 2025}}</ref> |25 |[[Malabo]] |- |{{Flagicon|GRC}} [[Gresya]] |{{sortname|Mikaela|Kasari|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=73ος Διαγωνισμός Ομορφιάς: Star Hellas 2025 η Μικαέλα Κάσαρι – Λάμψη στο Fantasia Live |language=el |trans-title=73rd Beauty Contest: Star Hellas 2025 Mikaela Kasari – Shine at Fantasia Live |website=Showbiz TV |url=https://showbiz-tv.gr/lifestyle/81884/73os-diagonismos-omorfias-star-hellas-2025-i/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Annaëlle|Ibo|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Annaelle Ibo représentera la Guadeloupe à Miss Monde 2026 |language=fr |trans-title=Annaelle Ibo will represent Guadeloupe at Miss World 2026 |website=France-Antilles |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529111751/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |archive-date=29 Mayo 2026}}</ref> |24 |Metz |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{sortname|Andrea|Ortíz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=1 Hunyo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |20 |Chiquimula |- |{{Flagicon|Guyana}} [[Guyana]] |{{sortname|Kelcia|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Kelcia Nelson crowned Miss World Guyana 2026 |language=en |website=Newsroom Guyana |url=https://newsroom.gy/2026/05/26/kelcia-nelson-crowned-miss-world-guyana-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |Linden |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Nevaeh|Allen|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is the new Miss Jamaica World |language=en |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260126/nevaeh-allen-new-miss-jamaica-world |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |Linstead |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Yui|Kawana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=22 Oktubre 2025 |title=『ミス・ワールド』日本代表に川名祐衣さん、憧れの存在は上戸彩 「刑事ものに出たい」 |trans-title=Yui Kawana is Japan's representative for Miss World, and her idol is Aya Ueto: "I want to be in a detective show" |url=https://www.sankei.com/article/20251022-BFZZXZT6E5LADJ5QA3UQNURWXQ/ |access-date=14 Nobyembre 2025 |website=Sankei Shimbun |language=ja }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |24 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Marie Kemlyne|Félix|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Cerisier |first=Angella Laurancya |date=9 Hunyo 2026 |title=« ZOOMONS » sur Miss World Haïti 2026 : « Beauty with a Purpose »… ou « j’ai pas de connexion en fait » ! |trans-title="ZOOMONS" on Miss World Haiti 2026: "Beauty with a Purpose"... or "I don't actually have a connection!" |url=https://belidemag.net/culture/zoomons-sur-miss-world-haiti-2026-beauty-with-a-purpose-ou-jai-pas-de-connexion-en-fait/ |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Belinde Magzaine |language=fr}}</ref> |25 |Jérémie |- |{{flagdeco|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |{{sortname|Julia|Horne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2025 |title=New Miss Gibraltar looks ahead to a busy year |url=https://www.gbc.gi/news/julia-horne-wins-miss-gibraltar-2025 |access-date=10 Setyembre 2025 |website=Gibraltar Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> |26 |[[Gibraltar|Hibraltar]] |- |{{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] |{{sortname|Carly|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=McLaughlin |first=Sophie |date=3 Hunyo 2025 |title=Carly Wilson crowned as Miss Northern Ireland 2025 |url=https://www.belfastlive.co.uk/whats-on/be/gallery/miss-northern-ireland-2025-named-31771078 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Belfast Live |language=en}}</ref> |24 |Rathfriland |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Nikita|Porwal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Jose |first=Jinta |date=4 Setyembre 2024 |title=Who is Femina Miss India Madhya Pradesh 2024, Nikita Porwal? Learn now! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/who-is-femina-miss-india-madhya-pradesh-2024-nikita-porwal-learn-now/articleshow/113066234.cms |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Ujjain |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Audrey Bianca|Callista|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sukardi |first=Muhammad |date=9 Hulyo 2025 |title=Profil Audrey Bianca, Pemenang Miss Indonesia 2025 |trans-title=Profile of Audrey Bianca, Winner of Miss Indonesia 2025 |url=https://www.inews.id/lifestyle/seleb/profil-audrey-bianca-pemenang-miss-indonesia-2025 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=iNews |language=id}}</ref> |22 |[[Jakarta]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Grace|Richardson|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Billson |first=Chantelle |date=24 Nobyembre 2025 |title='Powerful and proud' student makes history as first out gay Miss England |language=en |website=PinkNews |url=https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124113009/https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |archive-date=24 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Leicester]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Caoimhe|Kenny|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Barr |first=Caoimhinn |date=16 Hunyo 2025 |title=Former Inishowen schoolgirl crowned Miss Ireland 2025 |language=en |website=Donegal Live |url=https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |url-status=live |access-date=10 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616160846/https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |archive-date=16 Hunyo 2025}}</ref> |25 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Lucrezia|Mangilli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Chi è Lucrezia Mangilli, la nuova Miss Mondo Italia 2024 |trans-title=Who is Lucrezia Mangilli, the new Miss World Italy 2024 |url=https://www.ilgiornale.it/news/personaggi/chi-lucrezia-mangilli-nuova-miss-mondo-italia-2024-2335831.html |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Il Giornale |language=it}}</ref> |26 |[[Udine]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Leakena|In|nolink=1}} |24 |[[Nom Pen]] |- |{{flagdeco|CMR}} [[Cameroon|Kamerun]] |{{sortname|Noura|Njikam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref> |25 |[[Yaoundé]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Angelina|Fan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Agosto 2024 |title=2024年第三届加拿大中国高校校友网球公开赛成功举办 |language=zh-Hans |trans-title=The 3rd Canada Chinese University Alumni Tennis Open 2024 was successfully held |website=Easyca.ca |url=https://easyca.ca/archives/409461 |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807031614/https://easyca.ca/archives/409461 |archive-date=7 Agosto 2025}}</ref> | 24 | [[Toronto]] |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Kristianna|Gordon|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Khôi |first=Minh |date=28 Marso 2026 |title=Điều đặc biệt của mỹ nhân Cayman thi Miss World 2026 |language=vi |trans-title=The Special Features of the Cayman Beauty Queen Competing in Miss World 2026 |website=Saostar |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329091136/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |archive-date=29 Marso 2026}}</ref> |21 |West Bay |- |{{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]] |{{sortname|Tiarē|Henry-Anguna|nolink=1}}<ref name="HACMCI">{{cite news |last=Etches |first=Melina |date=4 Nobyembre 2025 |title=Henry-Anguna crowned Miss Cook Islands 2025 |website=Radio New Zealand |url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219065209/https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |archive-date=19 Disyembre 2025 |accessdate=}}</ref> |23 |Titikaveka |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Bagym|Baltabaeva|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title="Қазақстан аруы - 2024" байқауының жеңімпазы анықталды (фото) |trans-title=The winner of the "Miss Kazakhstan - 2024" contest has been announced |url=https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207013424/https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Nur.kz |language=kk}}</ref> |23 |Oskemen |- |{{Flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Trizah Muhenje|Akala|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Wangu |first=Mariam |date=20 Disyembre 2025 |title=Ivy Trizah Muhenje crowned Miss World Kenya 2026: A new Queen, A new era |language=en |website=TV47 Digital |url=https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118163138/https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |archive-date=18 Enero 2026}}</ref> |24 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Andrea|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Carolina |date=6 Agosto 2024 |title=Quién es Andrea Romero, la nueva Miss Mundo Colombia 2024: tiene una anécdota con Iván Duque |trans-title=Who is Andrea Romero, the new Miss World Colombia 2024? She has an anecdote with Iván Duque |url=https://colombia.as.com/actualidad/quien-es-andrea-romero-la-nueva-miss-mundo-colombia-2024-tiene-una-anecdota-con-ivan-duque-n/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> |19 |[[Atlántico (Colombia)|Atlántico]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Marigona|Musshabani|nolink=1}} |22 |Gjakova |- |{{Flagicon|Croatia}} [[Croatia|Kroasya]] |{{sortname|Ema Helena|Vičar|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=29 Oktubre 2025 |title=Ema Helena (23) je nova Miss Hrvatske |language=hr |trans-title=Ema Helena (23) is the new Miss Croatia |website=Index.hr |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251029205303/https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |archive-date=29 Oktubre 2025}}</ref> |23 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon|Laos}} [[Laos]] |{{sortname|Mongkoutphet|Harnsana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Hulyo 2026 |title=Miss World Laos Is Preserving Traditional Weaving Through Her Beauty With a Purpose Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-laos-is-preserving-traditional-weaving-through-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/154913211.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Salavan |- |{{Flagicon|Lebanon}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Perla|Harb|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Oktubre 2025 |title=Perla Harb wins Miss Lebanon 2025 crown in star-studded ceremony |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/882325/perla-harb-wins-miss-lebanon-2025-crown-in-star-studded-ceremony/en |access-date=21 Oktubre 2025 |website=Lebanese Broadcasting Corporation International |language=en}}|</ref> |22 |Al-Maamriyah |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Taanusiya|Chetty|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sokial |first=Sandra |date=4 Disyembre 2024 |title=Taanusiya Chetty wins Miss World Malaysia 2024 |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/taanusiya-chetty-wins-miss-world-malaysia-2024#goog_rewarded |access-date=10 Hulyo 2025 |website=The Star |language=en}}</ref> |24 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Nicole|Spiteri|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Hulyo 2024 |title=Nicole Spiteri wins Miss World Malta contest |url=https://tvmnews.mt/en/news/nicole-spiteri-wins-miss-world-malta-contest/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=TVM News |language=en-GB}}</ref> |23 |Marsa |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{sortname|Laurence|Fibleuil|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pinel-Fereol |first=Peggy |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Martinique 2026 : Maureen-Alycia Lucea-Merlin représentera la Martinique à Miss France 2027 |language=fr |trans-title=Miss Martinique 2026: Maureen-Alycia Lucea-Merlin will represent Martinique at Miss France 2027 |website=Outre-mer La 1ère |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614055134/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |archive-date=14 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Le Robert |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Chirihan|Chergui|nolink=1}} |– |[[Casablanca]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{sortname|Shreeya|Bokhoree|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mungur |first=Nathalie Marion |date=25 Abril 2025 |title=Shreeya Bokhoree élue Miss World Mauritius 2026 |language=fr |trans-title=Shreeya Bokhoree elected Miss World Mauritius 2026 |website=Le Défi Media Group |url=https://defimedia.info/shreeya-bokhoree-elue-miss-world-mauritius-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Grand Port |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Cassandra|García|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Naranjo López |first=Itzel |date=30 Nobyembre 2025 |title=¿Quién es Cassandra García Olea, Miss México 2025? Competirá en Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Who is Cassandra García Olea, Miss Mexico 2025? She will compete in Miss World 2026 |website=SDP Noticias |url=https://www.sdpnoticias.com/espectaculos/famosos/quien-es-cassandra-garcia-olea-miss-mexico-2025-competira-en-miss-mundo-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Emiliano Zapata |- |{{flagicon|MGL}} [[Mongolya]] |{{sortname|Enkhtuul|Bayarsaikhan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=24 Setyembre 2025 |title=“Miss World Mongolia-2026” фестивалийн үндэсний ялагчаар Б.Энхтуул шалгарлаа |url=https://ikon.mn/n/3i1p |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Ikon.mn |language=mn}}</ref> |26 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|Montenegro}} [[Montenegro]] |{{sortname|Maša|Vukićević|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 2026 |title=Maša Vukićević sa Cetinja predstavlja Crnu Goru na Izboru za miss svijeta |language=bs |trans-title=Maša Vukićević from Cetinje represents Montenegro at the Miss World Pageant |website=Cafe del Montenegro |url=https://www.cdm.me/zabava/showbiz/masa-vukicevic-sa-cetinja-predstavlja-crnu-goru-na-izboru-za-miss-svijeta/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Cetinje |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|Han Theint Theint |Aung|nolink=1}} |20 |[[Yangon]] |- |{{flagicon|Namibia}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Elly|Aron|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nghifindaka |first=Lucia |date=2 Pebrero 2026 |title=Elly Aron crowned Miss NGO Namibia 2026 |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/node/114863 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |Ohangwena |- |{{NPL}} |{{sortname|Luna|Luitel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Sanskriti Pokharel |date=31 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal World 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |url-status=live |access-date=21 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902041014/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |archive-date=2 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Tamunosoye|Karibi-George|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Miss Bayelsa Crowned Miss World Nigeria 2026 |language=en |website=Silverbird Group |url=https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607061949/https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Port Harcourt |- |{{Flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |{{sortname|Belén|Cáceres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Miss World Nicaragua Belen Cáceres Launches Her Beauty With A Purpose Project, One Smile at a Time |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-nicaragua-belen-cceres-launches-her-beauty-with-a-purpose-project-one-smile-at-a-time/articleshow/154759256.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Matagalpa |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Chloe|Robinson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bao Ngoc's rivals at Miss World have emerged |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608191438/https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |19 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Holland|Olanda]] |{{sortname|Charlotte|Boonstra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Reitsma |first=Martin |date=7 Oktubre 2025 |title=Miss World Nederland, Beauty with A Purpose op Kasteel de Wittenburg |language=nl |website=Delft op Zondag |url=https://www.delftopzondag.nl/nieuws/algemeen/108121/miss-world-nederland-beauty-with-a-purpose-op-kasteel-de-witt |url-status=live |access-date=16 Oktubre 2025}}</ref> |26 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Aneeqa Jamal|Iqbal|nolink=1}} |24 | |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Madeline|Miller|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fernández |first=Diana |date=16 Hunyo 2026 |title=La modelo Madeline Elena Miller Vergara es la nueva Miss Mundo Panamá 2026 |language=es |trans-title=Model Madeline Elena Miller Vergara is the new Miss World Panama 2026 |website=Ellas |url=https://www.ellas.pa/belleza/la-modelo-madeline-elena-miller-vergara-es-la-nueva-miss-mundo-panama-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Josiane|Sciotti|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Josiane Sciotti Wins Miss World Peru 2026 |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061836/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss World Philippines|Pilipinas]] |{{Sortname|Asia Rose|Simpson}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |18 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Kiia|Huutoniemi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Nobyembre 2025 |title=Huutoniemi Miss World Finland voittoon |language=fi |trans-title=Huutoniemi wins Miss World Finland |website=Ähtärijärven Uutisnuotta |url=https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101071417/https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |archive-date=1 Enero 2026}}</ref> |21 |Jyväskylä |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Maja|Todd|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Maja Todd została Miss Polonia 2025! Co wiemy o laureatce? |trans-title=Maja Todd is Miss Polonia 2025! What do we know about the winner? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/maja-todd-zostala-miss-polonia-2025-co-wiemy-o-laureatce/ar/c6p2-27711799 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Włocławek Nasze Miasto |language=pl-PL}}</ref> |21 |Katowice |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Suil Anyelina|Pagán|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sepúlveda Núñez |first=Bárbara |date=30 Hunyo 2026 |title=Conoce a la nueva Miss Mundo de Puerto Rico 2026: Así comienza el camino de Suil Anyelina Pagán |language=es |trans-title=Meet the new Miss World Puerto Rico 2026: This is how Suil Anyelina Pagán's journey begins |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/magacin/inspiracion-liderazgo/fotogalerias/conoce-a-la-nueva-miss-mundo-de-puerto-rico-2026-asi-comienza-el-camino-de-suil-anyelina-pagan/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Vitória|Babinetchi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Antunes |first=Sandra Catarina |date=30 Hunyo 2026 |title=Jovem de Guimarães é a nova Miss World Portugal e vai representar o país no Vietname |language=pt |trans-title=A young woman from Guimarães is the new Miss World Portugal and will represent the country in Vietnam |website=Braga TV |url=https://bragatv.pt/jovem-de-guimaraes-e-a-nova-miss-world-portugal-e-vai-representar-o-pais-no-vietname/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |Guimarães |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Indira|Ampiot|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Litaud |first=Emmanuelle |date=18 Mayo 2026 |title=«Déterminée à porter haut les couleurs de notre pays» : Indira Ampiot représentera la France à Miss Monde |language=fr |trans-title="Determined to proudly represent our country": Indira Ampiot will represent France at Miss World |website=TV Magazine |url=https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518100201/https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |archive-date=18 Mayo 2026}}</ref> |21 |Basse-Terre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Joheirry|Mola|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Albuez |first=Maholi |date=12 Oktubre 2025 |title=Joheirry Mola es coronada Miss Mundo Dominicana 2025 |trans-title=Joheirry Mola is crowned Miss Mundo Dominicana 2025 |url=https://elnacional.com.do/joheirry-mola-es-coronada-miss-mundo-dominicana/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |24 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Linda|Górecká|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Soukup |first=Jaroslav |date=3 Mayo 2025 |title=Vítězkou Miss Czech Republic se stala Linda Górecká |trans-title=Linda Górecká was crowned Miss Czech Republic |url=https://www.novinky.cz/clanek/koktejl-vitezkou-miss-czech-republic-2025-se-stala-linda-gorecka-40519702 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novinky |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Adah|Mushibi|nolink=1}} |26 |[[Lusaka]] |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |{{sortname|Fatima |Diop|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hulyo 2026 |title=Fatoumata Diop portera les couleurs du Sénégal |language=fr |trans-title=Fatoumata Diop will represent Senegal |website=Le Soleil |url=https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708134715/https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |archive-date=8 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Dakar]] |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Simona|Manojlović|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Pebrero 2026 |title=One je ponela titulu najlepše! Simona Manojlović je nova mis Srbije! |language=bs |trans-title=She took home the title of most beautiful! Simona Manojlović is the new Miss Serbia! |website=Republika |url=https://www.republika.rs/zabava/estrada/729287/mis-srbije-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Novi Sad |- |{{Flagicon|Zimbabwe}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Brunette|Makanyiso|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Miss World Zimbabwe 2026 Brunette Makanyiso Champions Youth Empowerment at Teen Rescue Mission |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-zimbabwe-2026-brunette-makanyiso-champions-youth-empowerment-at-teen-rescue-mission/articleshow/154823908.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Chitungwiza |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Aishwarya Nicole|Tan|nolink=1}} |22 |[[Singapura]] |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |{{sortname|Foziya Abdullahi|Garad|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hunyo 2026 |title=Foziya Abdullahi Garad Wins Miss World Somalia 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/foziya-abdullahi-garad-wins-miss-world-somalia-2026/articleshow/154797612.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Prathibha|Liyanarachchi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hunyo 2026 |title=In conversation with Miss World Sri Lanka 2026 Prathibha Liyanaarachchi |url=https://themorning.lk//articles/51TZkbRARIpVJTf9YxNj |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Morning |language=en}}</ref> |27 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Bianca|Lindström|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Maria Berit Bianca Santos Lindström Wins Miss World Sweden 2026 Crown |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628064744/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Latricia Ian|Sawe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Maricha |first=Julius |date=1 Mayo 2026 |title=Latricia Sawe: The girl who dreamt of flying, then ruled the runway |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/latricia-sawe-the-girl-who-dreamt-of-flying-then-ruled-the-runway-5442892 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |24 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Kanteera|Techaphattanakul|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Mayo 2026 |title=งดงามทรงพลัง น้ำผึ้ง กานต์ธีรา คว้ามงมิสเวิลด์-ไทยแลนด์ 2026 พร้อมชิงมงฟ้าที่เวียดนาม ก.ย. นี้ |language=th |trans-title=Beautiful and powerful, Namphueng Kanteera wins the Miss World-Thailand 2026 crown and will compete for the Miss World title in Vietnam this September |website=Thairath |url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510185219/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854#goog_rewarded |archive-date=10 Mayo 2026}}</ref> |25 |Mae Yao |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Min-seo|Cha|nolink=1}} |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|South Sudan}} [[Timog Sudan]] |{{sortname|Nyandeng Kerubino|Kuanyin|nolink=1}} |– |[[Juba]] |- |{{flagicon|TOG}} [[Togo]] |{{sortname|Nadiratou|Afolabi|nolink=1}} |23 |Sokodé |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Georgia-Lee|Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2025 |title=Georgia-Lee is Miss World T&T |language=en |website=Trinidad Express Newspapers |url=https://trinidadexpress.com/news/local/georgia-lee-is-miss-world-t-t/article_6dc15b78-2e2c-452d-88d9-27c8121a4d3f.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Arima |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Ignacia|Fernández|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Valdez |first=Cynthia |date=10 Nobyembre 2025 |title=Ignacia Fernández, la nueva Miss Mundo Chile que ganó la corona a ritmo de death metal |language=es |trans-title=Ignacia Fernández, the new Miss World Chile who won the crown to the rhythm of death metal |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193727/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal/ |archive-date=12 Nobyembre 2025}}</ref> |27 |Las Condes |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Yifei|Dong|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Dong Yifei Set to Represent China at the 75th Anniversary edition of Miss World |language=en |website=Fermina India |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061123/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Qiqihar]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Sıla|Saraydemir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Disyembre 2025 |title=New Azra Akın! Who is Sıla Saraydemir, the 2025 Miss Turkey? |language=en |website=Haberler |url=https://en.haberler.com/new-azra-akin-who-is-sila-saraydemir-the-2025-miss-19374446/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |{{sortname|Elle|Muhoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2025 |title=Who is Miss Uganda 2025, Elle Trivia Muhoza? |url=https://www.newtimes.co.rw/article/29907/entertainment/who-is-miss-uganda-2025-elle-trivia-muhoza |access-date=25 Setyembre 2025 |website=The New Times |language=en}}</ref> |22 |Bukomansimbi |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Valeriia|Lisovska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Zelenetska |first=Vita |date=14 Disyembre 2025 |title=18-year-old Odesa resident Valeriia Lisovska received the crown of "Miss Ukraine - 2025" |language=en |website=Ukrainian National News |url=https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214143950/https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref> |18 |[[Odessa]] |- |{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Janka|Végvári|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Végvári Janka lett a Miss World Hungary győztese |trans-title=Here is the beautiful winner! Janka Végvári became the winner of Miss World Hungary |url=https://www.blikk.hu/galeria/miss-world-hungary-gyoztes/w2pggc7 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Blikk |language=hu}}</ref> |18 |Mosonmagyaróvár |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missworld.com/}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] jus8uyxbapnrt9ofauy66828rwlgr86 0 338481 2216188 2215443 2026-07-15T13:09:50Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2216188 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}} {{Infobox animanga/Header | name = Snowball Earth | ja_kanji = スノウボールアース | ja_romaji = Sunoubōru Āsu | genre = }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = Yuhiro Tsujitsugu | publisher = Shogakukan | publisher_en = {{English manga publisher|NA=Viz Media}} | imprint = Big Comics | magazine = Monthly Big Comic Spirits | first = Enero 27, 2021 | last = | volumes = 11 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = {{ubl|Takuya Iragashi|Takeshi Iwata (assistant)}} | producer = {{ubl|Toshio Nakatani|Manabu Tamura|Masahiko Minami|Masahiro Yamashita}} | writer = Shigeru Murakoshi | music = {{ubl|Tatsuya Kato|Hiroaki Tsutsumi|Yuki Kanesaka}} | studio = Studio Kai | licensee = {{ubl|Crunchyroll (streaming)|Disney Platform Distribution|{{English anime licensee|SEA=Muse Communication}}}} | network = Nippon Television Network System (Nippon TV) | network_en = | first = Abril 3, 2026 | last = | episodes = 11 | episode_list = }} {{Infobox animanga/Footer}} Ang '''''Snowball Earth''''' ({{Langx|ja|スノウボールアース|Sunoubōru Āsu}}, {{Literal|Maniyebeng Mundo}}) ay isang serye ng [[manga]] na sinulat at ginuhit ni Yuhiro Tsujitsugu. Pumapatungkol ang kuwento kay Tetsuo Yabusame at sa kanyang higanteng robot na si Yukio upang labanan ang mga ''[[kaiju]]'' mula sa kalawakan. Matapos ang pagkatalo nila mula sa huling laban, bumalik siya sa mundo, para malaman itong nakatakip sa niyebe. Nailathala ang ''Snowball Earth'' sa magasin ng [[Shogakukan]] ng ''Monthly Big Comic Spirits'' mula noong Enero 2021;<ref>{{cite web|url=https://natalie.mu/comic/news/413943|website=Comic Natalie|title= 友達のいない"救世主"と1体のロボットによる近未来SFサバイバル、月スピで開幕|language=jp|access-date=Hunyo 13, 2026|archive-date=4 Enero 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104224826/https://natalie.mu/comic/news/413943|url-status=dead}}</ref> sa kasalukuyan, may 11 bolyum na [[tankōbon]] ito.<ref>{{cite web|url=https://natalie.mu/comic/news/665835|website=Comic Natalie|title=【4月1日付】本日発売の単行本リスト|language=jp|access-date=Hunyo 13, 2026|archive-date=19 Abril 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419134820/https://natalie.mu/comic/news/665835|url-status=dead}}</ref> Nagkaroon ito teleseryeng [[anime]] na ginawa ng [[Studio Kai]],<ref>{{cite web|last=Cayanan|first=Joanna|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2025-07-17/yuhiro-tsujitsugu-snowball-earth-manga-gets-tv-anime-in-2026/.226762|website=[[Anime News Network]]|title=Yuhiro Tsujitsugu's Snowball Earth Manga Gets TV Anime in 2026|language=en|access-date=Hunyo 13, 2026}}</ref> na kasalukuyang umeere ngayon. == Mga tauhan == === Pangunahing tauhan === {{Nihongo|Tetsuo Yabusame|流鏑馬 鉄男|Yabusame Tetsuo}} :{{Voiced by|Takuto Yoshinaga}}<ref name="Voice">{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2025-12-11/snowball-earth-anime-reveals-main-cast-more-staff-april-2026-debut-in-teaser-video/.231970|website=[[Anime News Network]]|title=Snowball Earth Anime Reveals Main Cast, More Staff, April 2026 Debut in Teaser Video|language=en|access-date=June 4, 2026}}</ref> {{Nihongo|Yukio|ユキオ|Yukio}} :{{Voiced by|Daisuke Hirakawa}}<ref name="Voice"/> === Minashima Mall === {{Nihongo|Ao Nogi|乃木 蒼|Nogi Ao}} :{{Voiced by|Konomi Tamura}}<ref name="Voice"/> {{Nihongo|Hagane Takamura|瀧村矧音|Takamura Hagane}} :{{Voiced by|Ami Koshimizu}}<ref name="Voice"/> === E-RDE Light (VIERDE) === {{Nihongo|Isseki Segami|相模 逸石|Sagami Isseki}} :{{Voiced by|Tomokazu Sugita}}<ref name="Voice2">{{cite web|url=https://natalie.mu/comic/news/663704|title=「スノウボールアース」に杉田智和、河西健吾ら出演　謎の組織が立ちはだかるPV公開|language=ja|access-date=June 4, 2026|archive-date=18 Abril 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260418030638/https://natalie.mu/comic/news/663704|url-status=dead}}</ref> {{Nihongo|Tamiya Sakurai|桜井多 見哉|Sakurai Tamiya}} :{{Voiced by|Tomohiro Ōno}}<ref name="Voice2"/> {{Nihongo|Yuma Uzuki|卯月 ゆま|Uzuki Yuma}} :{{Voiced by|Manami Narahira}}<ref name="Voice2"/> {{Nihongo|Otoichi Kinoe|(甲 乙一|Kinoe Otoichi}} :{{Voiced by|Anna Nagase}}<ref name="Voice2"/> {{Nihongo|Riko Akagi|赤城 莉子|Akagi Riko}} :{{Voiced by|Maki Kawase}}<ref name="Voice2"/> {{Nihongo|Nayuta Izumi|泉那 由他|Izumi Nayuta}} :{{Voiced by|Kengo Kawanishi}}<ref name="Voice2"/> {{Nihongo|Makoto Saionji|西園寺 真琴|Saionji Makoto}} :{{Voiced by|Chitose Morinaga}}<ref name="Voice2"/> == Mga sanggunian == <references /> [[Kategorya:Anime]] [[Kategorya:Manga]] [[Kategorya:Seinen manga]] gmg6gnx500hwtxl3zr4sx2k9y9fnrps 0 338828 2216208 2216127 2026-07-16T01:23:59Z GinawaSaHapon 102500 2216208 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katinig sa harapan''' o '''koronal''' ang mga [[katinig]] na nabubuo gamit ang harapang bahagi ng [[dila]] sa isang [[lugar ng artikulasyon]]. Kabilang sa mga ito ang mga [[katinig sa ngipin]], [[Katinig sa gilagid|gilagid]], [[Katinig sa likurang gilagid|likurang gilagid]], at [[Katinig sa dilang pulupot|dilang pulupot]].<ref>{{SOWL}}</ref> Lahat ng mga wika sa mundo ay may katinig sa harapan liban sa [[Wikang Mekeo|wikang Hilagang-kanlurang Mekeo]] sa [[Papua New Guinea|Papua Nueva Ginea]].<ref name="u749">{{cite journal |last=Blevins |first=Juliette |date=2009 |title=Another Universal Bites the Dust: Northwest Mekeo Lacks Coronal Phonemes |trans-title=May isa na namang Unibersal na Hindi pala: Walang Katinig sa Harapan ang Hilagang-kanlurang Mekeo |url=https://julietteblevins.ws.gc.cuny.edu/files/2016/10/Blevins2009e-UniversalBitesDustMekeo.pdf |journal=Oceanic Linguistics |language=en |volume=48 |issue=1 |pages=264–273 |doi=10.1353/ol.0.0033 |issn=1527-9421 |access-date=2025-07-07}}</ref> Sa [[wikang Tagalog]], pawang mga [[katinig sa gilagid]] at [[Katinig sa likurang gilagid|likurang gilagid]] ang mga katinig sa harapan. Ito ang mga tunog na {{IPA|[n t d s ɾ l]}} sa gilagid (kabilang ang {{IPA|[z]}} kung isasama pati mga [[hiram na salita]]) at {{IPA|[ʃ tʃ dʒ]}} sa likurang gilagid. == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa talahanayan sa baba ang mga pulmonikong katinig sa harapan na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Nahahati ito sa mga grupo ayon sa lugar ng artikulasyon. Para sa bawat pares, nasa taas ang di-matunog na anyo habang nasa baba naman ang [[Tunog (ponetika)|matunog]]. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- ! colspan="6" |[[Katinig sa dila-labi]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa labi-dila]] | colspan="5" ! {{n/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̼}}}} |[[Wikang Araki|Araki]] |{{Lang|akr|m̈ana}} |'tawa' |{{IPA|[n̼ana]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa labi-dila]] |{{Big|{{IPA link|t̼|audio=yes}}}} |[[Wikang Tangoa|Tangoa]] |{{Lang|tgp|p̈ep̈e}} |'paruparo' |{{Ipa|[t̼et̼e]}} |- |{{Big|{{IPA link|d̼|audio=yes}}}} |[[Wikang Vao|Vao]] |? |'pating' |{{Ipa|[ⁿ̼d̼aɣo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa labi-dila]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θ̼}}}} |[[Wikang Big Nambas|Big Nambas]] |? |'[[hika]]' |{{IPA|[ˈinɛθ̼]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̼}}}} |[[Wikang Tangoa|Tangoa]] |? |'bato' |{{IPA|[ð̼atu]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa ngipin]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̪̊}}}} |[[Wikang Iaai|Iaai]] |{{Lang|iai|hnââ}} |'maliit' |{{IPA|[n̪̊ɔɔ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̪}}}} |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{Lang|ga|naoi}} |'siyam' |{{IPA|[n̪ˠɰiː]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪}}}} |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{Lang|cs|toto}} |'ito' |{{IPA|[ˈt̪ot̪o]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪}}}} |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{Lang|ga|dorcha}} |'madilim' |{{IPA|[ˈd̪ˠɔɾˠəxə]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasara-sutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪s̪}}}} |[[Wikang Ungaro|Unggaro]] |{{Lang|hu|cica}} |'kuting' |{{IPA|[ˈt̻͡s̪it̻͡s̪ɒ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪z̪}}}} |[[Wikang Latbiyano|Latbiyano]] |{{Lang|lv|drudzis}} |'lagnat' |{{IPA|[ˈd̪rud̻͡z̪is̪]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪θ}}}} |[[Wikang Slavey|Slavey]] |{{Lang|den|eníddhę}} |'gusto namin' |{{IPA|[ɛ̀nít̪θɛ̃̀]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪ð}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (New York) |{{Lang|en|they}} |'sila' |{{IPA|[d̪͡ðeɪ̯]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|s̪}}}} |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{Lang|zh|三}} {{Lang|zh-Latn|sān}} |'tatlo' |{{IPA|[s̪a̋n]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|z̪}}}} |[[Wikang Pranses|Pranses]] |{{Lang|fr|zèbre}} |'[[sebra]]' |{{IPA|[z̪ɛbʁ]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θ}}}} |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{Lang|sw|thamini}} |'halaga' |{{IPA|[θɑˈmini]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð}}}} |[[Wikang Arabe|Arabo]] |{{Lang|ar|ذهب}} {{Lang|ar-Latn|dhahab}} |'ginto' |{{IPA|[ˈðæhæb]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa ngipin pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬ̪}}}} |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] (Trondheim) |{{Lang|no|sælt}} |'naibenta' |{{IPA|[s̪aɬ̪t̪]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngipin]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̞}}}} |[[Wikang Kagayanën|Kagayanën]] |{{Lang|cgc|kalag}} |'kaluluwa' |{{IPA|[kað̞aɡ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngipin pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̪}}}} |[[Wikang Ungaro|Unggaro]] |{{Lang|hu|elem}} |'baterya' |{{IPA|[ˈɛl̪ɛm]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa gilagid]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̥}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|cotton}} |'bulak' |{{IPA|[ˈkɒˈtn̥̍]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |nipis |{{IPA|[nipis]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |matamis |{{IPA|[mɐtɐˈmis]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d}}}} | colspan="2" |dalaga |{{IPA|[dɐˈlaɰɐ]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasara-sutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ts}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|tea}} |'tsaa' |{{IPA|[ˈt͡sɪˑi̯]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dz}}}} |[[Wikang Luksemburges|Luksemberges]] |{{Lang|lb|spadséieren}} |'gumala' |{{IPA|[ʃpɑˈd͡zɜ̝ɪ̯əʀən]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tɹ̝̊}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] (GA) |{{Lang|en|tree}} |'puno' |{{IPA|[t͡ɹ̝̊ʷɪi̯]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dɹ̝}}}} |{{Lang|en|dream}} |'panaginip' |{{IPA|[d͡ɹ̝ʷɪi̯m]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tɬ}}}} |[[Wikang Islandes|Islandes]] |{{Lang|is|bolli}} |'tasa' |{{IPA|[ˈpɔt͡ɬɪ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dɮ}}}} |[[Wikang Xhosa|Xhosa]] |{{Lang|xh|indlovu}} |'elepante' |{{IPA|[ind͡ɮ̤ɔːv̤u]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|s}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |lasa |{{IPA|[ˈlasɐ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|z}}}} |[[Wikang Malayo|Malay]] |{{Lang|ms|beza}} |'pagkakaiba' |{{IPA|[bezə]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θ̠}}}} |[[Wikang Islandes|Islandes]] |{{Lang|is|þú}} |'ikaw' |{{IPA|[θ̠uː]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̠}}}} |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{Lang|cs|čtyři}} |'apat' |{{IPA|[ˈt͡ʃtɪɹ̝ɪ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬ}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|tegell}} |'takure' |{{IPA|[ˈtɛɡɛɬ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɮ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|ukudla}} |'kumain' |{{IPA|[úɠùːɮá]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa gilagid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ}}}} |[[Wikang Albanes|Albanes]] |{{Lang|sq|gjelbër}} |'luntian' |{{IPA|[ˈɟʑɛlbəɹ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̥}}}} |[[Wikang Pranses|Pranses]] |{{Lang|fr|peuple}} |'mamamayan' |{{IPA|[pœpl̥]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |luto |{{IPA|[ˈluto]}} |- | rowspan="2" |[[Belarisadong katinig na palapit sa gilagid pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɫ}}}} |[[Wikang Islandes|Islandes]] |{{Lang|is|sigldi}} |'naglayag' |{{IPA|[s̺ɪɫ̪t̪ɪ]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɾ̥}}}} |[[Wikang Turko|Turko]] |{{Lang|tr|bir}} |'isa' |{{IPA|[biɾ̝̊]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɾ}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |'biro' |{{IPA|[ˈbiɾɔʔ]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɺ̥}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɺ}}}} |[[Wikang Hapones|Hapon]] |{{Lang|ja|心}} {{Lang|ja-Latn|kokoro}} |'puso' |{{IPA|[ko̞ko̞ɺo̞]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|r̥}}}} |[[Wikang Olandes|Olandes]] |{{Lang|nl|ver}} |'malayo' |{{IPA|[vɛr̥]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|r}}}} |[[Wikang Portuges|Portuges]] |{{Lang|pt|rato}} |'daga' |{{IPA|[ratu]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa likurang gilagid]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̠̊}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|einki}} |'wala' |{{IPA|[ˈɔn̠̊t͡ʃɪ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̠}}}} |[[Wikang Italyano|Italyano]] |{{Lang|it|angelo}} |'anghel' |{{IPA|[ˈän̠ʲːd͡ʒelo]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̠ʃ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |tsuper |{{IPA|[t͡ʃʊˈpɛɾ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̠ʒ}}}} | colspan="2" |diyan |{{IPA|[d͡ʒän]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̠ɹ̠̊˔}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̠ɹ̠˔}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʃ}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |siya |{{IPA|[ʃa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʒ}}}} |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{Lang|sk|žena}} |'babae' |{{IPA|[ʒena]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠̊˔}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|crew}} |'kasamahan' |{{IPA|[kɹ̝̠̊ʊu̯]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠˔ }}}} |[[Wikang Olandes|Olandes]] |{{Lang|nl|meer}} |'lawa' |{{IPA|[meːɹ̠˔]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] |{{Lang|en|car}} |'kotse' |{{IPA|[ˈkʰɑɹ̠]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̠}}}} |[[Wikang Igbo|Igbo]] |{{Lang|ig|lì}} |'ibaón' |{{IPA|[l̠ì]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa likurang gilagid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|r̠}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa dilang pulupot]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɳ̊}}}} |[[Wikang Iaai|Iaai]] |{{Lang|iai|hnrathu}} |'malamig' |{{IPA|[ɳ̊aθu]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɳ}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|ørn}} |'agila' |{{IPA|[œɻɳ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʈ}}}} |[[Wikang Habanes|Habanes]] |{{Lang|jv|bathang}} |'bangkay' |{{Ipa|[baʈaŋ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɖ}}}} |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{Lang|su|nord}} |'hilaga' |{{IPA|[nuːɖ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tʂ}}}} |[[Wikang Espanyol|Espanyol]] (Tsile) |{{Lang|es|cuatro}} |'apat' |{{IPA|[ˈˈkwatʂo]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dʐ}}}} |[[Wikang Hilagang Qiang|Hilagang Qiang]] |{{Lang|cng|vvdhe}} |'bituin' |{{IPA|[ʁɖ͡ʐə]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tꞎ}}}} |[[Wikang Kati|Kati]] |{{Lang|bsh|akƛ̣i}} |'taggutom' |{{IPA|[ʔaˈkʈ͡ꞎi]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d𝼅}}}} |[[Wikang Bhadarwahi|Bhadarwahi]] |{{Lang|bhd|haiḍḷ}} |'luyang-dilaw' |{{IPA|[haiɖ͡𝼅]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʂ}}}} |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]] |{{Lang|uk|шахи}} {{Lang|uk-Latn|šahy}} |'[[ahedres]]' |{{Ipa|[ˈʂɑxɪ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʐ}}}} |[[Wikang Polako|Polako]] |{{Lang|pl|żona}} |'asawang babae' |{{IPA|[ˈʐ̻ɔn̪ä]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ̊˔}}}} |[[Wikang Ormuri|Ormuri]] |{{Lang|oru|suř}} |'pula' |{{IPA|[suɻ̝̊]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ˔}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Timog Aprika) |{{Lang|en|red}} |'pula' |{{IPA|[ɻ˔ed]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ꞎ}}}} |[[Wikang Toda|Toda]] |? |'lambak' |{{IPA|[paɭ̊ ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼅}}}} |[[Wikang Ao|Ao]] |{{Lang|njo|liru}} |'kumpas' |{{IPA|[li𝼅u]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa dilang pulupot]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|hoyrdi}} |'narinig' |{{IPA|[hɔiɻʈɛ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɭ̊}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɭ}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|árla}} |'maaga' |{{IPA|[ɔɻɭa]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽ̊}}}} |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{Lang|sv|mjölk}} |'gatas' |{{IPA|[mi̯ɔɽ̊k]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽ}}}} |[[Wikang Hausa|Hausa]] |{{Lang|ha|bara}} |'katulong' |{{IPA|[bəɽä]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼈̊}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼈}}}} |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{Lang|sv|blad}} |'dahon' |{{IPA|['b𝼈ɑː(d)]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽ̊r̥}}}} |[[Wikang Gaeliko|Gaeliko]] |{{Lang|gd|àraid}} |'sigurado' |{{IPA|[ˈaːɽ̊͜r̊ˠhætʲ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽr}}}} |[[Wikang Olandes|Olandes]] |{{Lang|nl|riem}} |'sinturon' |{{IPA|[ɽrim]}} |- |} === Di-pulmonikong katinig === {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- ! colspan="6" |[[Katinig sa ngipin]] |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪θʼ}}}} |[[Wikang Deg Xinag|Deg Xinag]] |{{Lang|ing|tthʼok}} |'putahe' |{{IPA|[t̪͡θʼok]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θʼ}}}} |[[Wikang Yap|Yap]] |{{Lang|yap|th'abii}} |'pinaka' |{{IPA|[θʼabiː]}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǀ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Hadza|Hadza]] | rowspan="2" |{{Lang|hts|cinambo}} | rowspan="2" |'tutubi' | rowspan="2" |{{IPA|[k͜ǀinambo]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǀ|qǀ}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡǀ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Yeyi|Yeyi]] | rowspan="2" |{{Lang|yey|kugǀawa}} | rowspan="2" |'magputol ng damo' | rowspan="2" |{{IPA|[kuɡ͜ǀawa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡǀ|ɢǀ}}}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋǀ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Khoekhoe|Khoekhoe]] | rowspan="2" |{{Lang|naq|ǀnam}} | rowspan="2" |'magmahal' | rowspan="2" |{{IPA|[ᵑǀȁm̀]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋǀ|ɴǀ}}}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa gilagid]] |- |[[Matunog na paloob na katinig sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɗ}}}} |[[Wikang Mono|Mono]] |{{Lang|mnh|ku‘da}} |'utang' |{{IPA|[kūɗā]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɗ̥}}}} |[[Wikang Mam|Mam]] |{{Lang|mam|tʼutʼan}} |'tapusin' |{{IPA|[ɗ̥ɯɗ̥aŋ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|tʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Navajo|Navajo]] |{{Lang|nv|yáʼátʼééh}} |'kamusta' |{{IPA|[jáʔátʼɛ́ːh]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tsʼ}}}} |[[Wikang Hausa|Hausa]] |{{Lang|ha|tsoro}} |'takot' |{{IPA|[t͡sʼoro]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tɬʼ}}}} |[[Wikang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|tlʼeex}} |'basura' |{{IPA|[t͡ɬʼix]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|sʼ}}}} |[[Wikang Hausa|Hausa]] |{{Lang|ha|tsutsa}} |'bulate' |{{IPA|[sʼusʼa]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬʼ}}}} |[[WIkang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|lʼook}} |'isda' |{{IPA|[ɬʼuːk]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬʼ}}}} |[[WIkang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|lʼook}} |'isda' |{{IPA|[ɬʼuːk]}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǃ|kǃ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Xhosa|Xhosa]] | rowspan="2" |{{Lang|xh|iqanda}} | rowspan="2" |'itlog' | rowspan="2" |{{IPA|[iq͜ǃanda]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k!|qǃ}}}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǁ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Hadza|Hadza]] | rowspan="2" |{{Lang|hts|exekeke}} | rowspan="2" |'makinig' | rowspan="2" |{{IPA|[ʔek͜ǁekeke]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǁ|qǁ}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|gǃ|gǃ}}}} | rowspan="4" |[[Wikang Yeyi|Yeyi]] | rowspan="2" |{{Lang|yey|kagǃawa}} | rowspan="2" |'kalabasa' | rowspan="2" |{{IPA|[kaɡ͜ǃawa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|g!|ɢǃ}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|gǃ|gǃ}}}} | rowspan="2" |{{Lang|yey|mugǁawa}} | rowspan="2" |'palaso' | rowspan="2" |{{IPA|[muɡ͜ǁawa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|g!|ɢǃ}}}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǃ̃|ŋǃ}}}} |[[Wikang !Kung|!Kung]] |{{Lang|vaj|nǃan}} |'sa loob' |{{IPA|[ŋ͜ǃáŋ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǃ̃|ɴǃ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|inqola}} |'karwahe' |{{IPA|[iɴ͜ǃɔ́ːla]}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǁ̃|ŋǁ}}}} |[[Wikang Hadza|Hadza]] |{{Lang|hts|konxa}} |'magpares' |{{IPA|[koŋ͜ǁa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǁ̃|ɴǁ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|inxeba}} |'sugat' |{{IPA|[iɴ͜ǁɛ́ːɓa]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa likurang gilagid]] |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̠ʃʼ}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|ch'umpi}} |'kayumanggi' |{{IPA|[t͡ʃʼʊmpɪ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʃʼ}}}} |[[WIkang Gullah|Gullah]] |{{Lang|gul|shew}} |'mag-ahit' |{{IPA|[ʃʼɛw]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa dilang pulupot]] |- |[[Matunog na paloob na katinig sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ᶑ}}}} |[[Wikang Ngadha|Ngadha]] |{{Lang|nxq|haadha}} |'nanay' |{{IPA|[hɑːᶑ̥ɐ]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ᶑ̊}}}} |[[Wikang Oromo|Oromo]] |{{Lang|om|modhe}} |'mabuti' |{{IPA|[ˈmoᶑe]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|ʈʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Yokuts|Yokuts]] |{{Lang|yok|ṭʼa∙yʼ}} |'ilalim ng balahibo' (ng ibon) |{{IPA|[ʈʼaːjˀ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tʂʼ}}}} |[[Wikang Adyghe|Adyghe]] |{{Lang|ady|чӏыфэ}} {{Lang|ady-Latn|çʼıfə}} |'utang' |{{IPA|[ʈ͡ʂʼəfa]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʂʼ}}}} |[[Wikang Keres|Keres]] |{{Lang|kjq|sr'aatsi}} |'napilas' |{{IPA|[ʂʼɑːtsi]}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k𝼊|k𝼊}}}} | rowspan="2" colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k!|q𝼊}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡ𝼊|ɡ𝼊}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Gitnang !Kung|Gitnang !Kung]] | rowspan="2" |{{Lang|vaj|g‼ú}} | rowspan="2" |'tubig' | rowspan="2" |{{IPA|[ɡ͡‼ú]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡ𝼊|ɢ𝼊}}}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ𝼊|ŋ𝼊}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Damin|Damin]] | rowspan="2" |{{Lang|und|rnǃrn!u}} | rowspan="2" |'tubig-tabang' | rowspan="2" |{{IPA|[𝼊̃\𝼊̃u]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ𝼊|ɴ𝼊}}}} |- |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Bigkas]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] 1g26d4zjg409h7sto6sl29xaksb8v11 2216209 2216208 2026-07-16T01:26:13Z GinawaSaHapon 102500 2216209 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> {{IPA notice}} Sa [[ponetika]], '''katínig sa harapán''' o '''koronál''' ang mga [[katinig]] na nabubuo gamit ang harapang bahagi ng [[dila]] sa isang [[lugar ng artikulasyon]]. Kabilang sa mga ito ang mga [[katinig sa ngipin]], [[Katinig sa gilagid|gilagid]], [[Katinig sa likurang gilagid|likurang gilagid]], at [[Katinig sa dilang pulupot|dilang pulupot]].<ref>{{SOWL}}</ref> Lahat ng mga wika sa mundo ay may katinig sa harapan liban sa [[Wikang Mekeo|wikang Hilagang-kanlurang Mekeo]] sa [[Papua New Guinea|Papua Nueva Ginea]].<ref name="u749">{{cite journal |last=Blevins |first=Juliette |date=2009 |title=Another Universal Bites the Dust: Northwest Mekeo Lacks Coronal Phonemes |trans-title=May isa na namang Unibersal na Hindi pala: Walang Katinig sa Harapan ang Hilagang-kanlurang Mekeo |url=https://julietteblevins.ws.gc.cuny.edu/files/2016/10/Blevins2009e-UniversalBitesDustMekeo.pdf |journal=Oceanic Linguistics |language=en |volume=48 |issue=1 |pages=264–273 |doi=10.1353/ol.0.0033 |issn=1527-9421 |access-date=2025-07-07}}</ref> Sa [[wikang Tagalog]], pawang mga [[katinig sa gilagid]] at [[Katinig sa likurang gilagid|likurang gilagid]] ang mga katinig sa harapan. Ito ang mga tunog na {{IPA|[n t d s ɾ l]}} sa gilagid (kabilang ang {{IPA|[z]}} kung isasama pati mga [[hiram na salita]]) at {{IPA|[ʃ tʃ dʒ]}} sa likurang gilagid. == Uri == === Pulmonikong katinig === Nasa talahanayan sa baba ang mga pulmonikong katinig sa harapan na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Nahahati ito sa mga grupo ayon sa lugar ng artikulasyon. Para sa bawat pares, nasa taas ang di-matunog na anyo habang nasa baba naman ang [[Tunog (ponetika)|matunog]]. {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- ! colspan="6" |[[Katinig sa dila-labi]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa labi-dila]] | colspan="5" ! {{n/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̼}}}} |[[Wikang Araki|Araki]] |{{Lang|akr|m̈ana}} |'tawa' |{{IPA|[n̼ana]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa labi-dila]] |{{Big|{{IPA link|t̼|audio=yes}}}} |[[Wikang Tangoa|Tangoa]] |{{Lang|tgp|p̈ep̈e}} |'paruparo' |{{Ipa|[t̼et̼e]}} |- |{{Big|{{IPA link|d̼|audio=yes}}}} |[[Wikang Vao|Vao]] |? |'pating' |{{Ipa|[ⁿ̼d̼aɣo]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa labi-dila]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θ̼}}}} |[[Wikang Big Nambas|Big Nambas]] |? |'[[hika]]' |{{IPA|[ˈinɛθ̼]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̼}}}} |[[Wikang Tangoa|Tangoa]] |? |'bato' |{{IPA|[ð̼atu]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa ngipin]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̪̊}}}} |[[Wikang Iaai|Iaai]] |{{Lang|iai|hnââ}} |'maliit' |{{IPA|[n̪̊ɔɔ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̪}}}} |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{Lang|ga|naoi}} |'siyam' |{{IPA|[n̪ˠɰiː]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪}}}} |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{Lang|cs|toto}} |'ito' |{{IPA|[ˈt̪ot̪o]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪}}}} |[[Wikang Irlandes|Irlandes]] |{{Lang|ga|dorcha}} |'madilim' |{{IPA|[ˈd̪ˠɔɾˠəxə]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasara-sutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪s̪}}}} |[[Wikang Ungaro|Unggaro]] |{{Lang|hu|cica}} |'kuting' |{{IPA|[ˈt̻͡s̪it̻͡s̪ɒ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪z̪}}}} |[[Wikang Latbiyano|Latbiyano]] |{{Lang|lv|drudzis}} |'lagnat' |{{IPA|[ˈd̪rud̻͡z̪is̪]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪θ}}}} |[[Wikang Slavey|Slavey]] |{{Lang|den|eníddhę}} |'gusto namin' |{{IPA|[ɛ̀nít̪θɛ̃̀]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̪ð}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (New York) |{{Lang|en|they}} |'sila' |{{IPA|[d̪͡ðeɪ̯]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|s̪}}}} |[[Wikang Mandarin|Mandarin]] |{{Lang|zh|三}} {{Lang|zh-Latn|sān}} |'tatlo' |{{IPA|[s̪a̋n]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|z̪}}}} |[[Wikang Pranses|Pranses]] |{{Lang|fr|zèbre}} |'[[sebra]]' |{{IPA|[z̪ɛbʁ]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θ}}}} |[[Wikang Swahili|Swahili]] |{{Lang|sw|thamini}} |'halaga' |{{IPA|[θɑˈmini]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð}}}} |[[Wikang Arabe|Arabo]] |{{Lang|ar|ذهب}} {{Lang|ar-Latn|dhahab}} |'ginto' |{{IPA|[ˈðæhæb]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa ngipin pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬ̪}}}} |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] (Trondheim) |{{Lang|no|sælt}} |'naibenta' |{{IPA|[s̪aɬ̪t̪]}} |- | colspan="5" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngipin]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̞}}}} |[[Wikang Kagayanën|Kagayanën]] |{{Lang|cgc|kalag}} |'kaluluwa' |{{IPA|[kað̞aɡ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa ngipin pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̪}}}} |[[Wikang Ungaro|Unggaro]] |{{Lang|hu|elem}} |'baterya' |{{IPA|[ˈɛl̪ɛm]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa gilagid]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̥}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|cotton}} |'bulak' |{{IPA|[ˈkɒˈtn̥̍]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |nipis |{{IPA|[nipis]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |matamis |{{IPA|[mɐtɐˈmis]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d}}}} | colspan="2" |dalaga |{{IPA|[dɐˈlaɰɐ]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasara-sutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ts}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|tea}} |'tsaa' |{{IPA|[ˈt͡sɪˑi̯]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dz}}}} |[[Wikang Luksemburges|Luksemberges]] |{{Lang|lb|spadséieren}} |'gumala' |{{IPA|[ʃpɑˈd͡zɜ̝ɪ̯əʀən]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tɹ̝̊}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Ingles|Ingles]] (GA) |{{Lang|en|tree}} |'puno' |{{IPA|[t͡ɹ̝̊ʷɪi̯]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dɹ̝}}}} |{{Lang|en|dream}} |'panaginip' |{{IPA|[d͡ɹ̝ʷɪi̯m]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tɬ}}}} |[[Wikang Islandes|Islandes]] |{{Lang|is|bolli}} |'tasa' |{{IPA|[ˈpɔt͡ɬɪ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dɮ}}}} |[[Wikang Xhosa|Xhosa]] |{{Lang|xh|indlovu}} |'elepante' |{{IPA|[ind͡ɮ̤ɔːv̤u]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|s}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |lasa |{{IPA|[ˈlasɐ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|z}}}} |[[Wikang Malayo|Malay]] |{{Lang|ms|beza}} |'pagkakaiba' |{{IPA|[bezə]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θ̠}}}} |[[Wikang Islandes|Islandes]] |{{Lang|is|þú}} |'ikaw' |{{IPA|[θ̠uː]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ð̠}}}} |[[Wikang Tseko|Tseko]] |{{Lang|cs|čtyři}} |'apat' |{{IPA|[ˈt͡ʃtɪɹ̝ɪ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬ}}}} |[[Wikang Gales|Gales]] |{{Lang|cy|tegell}} |'takure' |{{IPA|[ˈtɛɡɛɬ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɮ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|ukudla}} |'kumain' |{{IPA|[úɠùːɮá]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa gilagid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ}}}} |[[Wikang Albanes|Albanes]] |{{Lang|sq|gjelbër}} |'luntian' |{{IPA|[ˈɟʑɛlbəɹ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̥}}}} |[[Wikang Pranses|Pranses]] |{{Lang|fr|peuple}} |'mamamayan' |{{IPA|[pœpl̥]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |luto |{{IPA|[ˈluto]}} |- | rowspan="2" |[[Belarisadong katinig na palapit sa gilagid pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɫ}}}} |[[Wikang Islandes|Islandes]] |{{Lang|is|sigldi}} |'naglayag' |{{IPA|[s̺ɪɫ̪t̪ɪ]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɾ̥}}}} |[[Wikang Turko|Turko]] |{{Lang|tr|bir}} |'isa' |{{IPA|[biɾ̝̊]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɾ}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |'biro' |{{IPA|[ˈbiɾɔʔ]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɺ̥}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɺ}}}} |[[Wikang Hapones|Hapon]] |{{Lang|ja|心}} {{Lang|ja-Latn|kokoro}} |'puso' |{{IPA|[ko̞ko̞ɺo̞]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|r̥}}}} |[[Wikang Olandes|Olandes]] |{{Lang|nl|ver}} |'malayo' |{{IPA|[vɛr̥]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|r}}}} |[[Wikang Portuges|Portuges]] |{{Lang|pt|rato}} |'daga' |{{IPA|[ratu]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa likurang gilagid]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̠̊}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|einki}} |'wala' |{{IPA|[ˈɔn̠̊t͡ʃɪ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|n̠}}}} |[[Wikang Italyano|Italyano]] |{{Lang|it|angelo}} |'anghel' |{{IPA|[ˈän̠ʲːd͡ʒelo]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̠ʃ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |tsuper |{{IPA|[t͡ʃʊˈpɛɾ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̠ʒ}}}} | colspan="2" |diyan |{{IPA|[d͡ʒän]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̠ɹ̠̊˔}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d̠ɹ̠˔}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʃ}}}} |[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | colspan="2" |siya |{{IPA|[ʃa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʒ}}}} |[[Wikang Eslobako|Eslobako]] |{{Lang|sk|žena}} |'babae' |{{IPA|[ʒena]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠̊˔}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (RP) |{{Lang|en|crew}} |'kasamahan' |{{IPA|[kɹ̝̠̊ʊu̯]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠˔ }}}} |[[Wikang Olandes|Olandes]] |{{Lang|nl|meer}} |'lawa' |{{IPA|[meːɹ̠˔]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɹ̠}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] |{{Lang|en|car}} |'kotse' |{{IPA|[ˈkʰɑɹ̠]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa likurang gilagid pagilid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|l̠}}}} |[[Wikang Igbo|Igbo]] |{{Lang|ig|lì}} |'ibaón' |{{IPA|[l̠ì]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa likurang gilagid]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|r̠}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa dilang pulupot]] |- | rowspan="2" |[[Katinig na pailong sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɳ̊}}}} |[[Wikang Iaai|Iaai]] |{{Lang|iai|hnrathu}} |'malamig' |{{IPA|[ɳ̊aθu]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɳ}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|ørn}} |'agila' |{{IPA|[œɻɳ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʈ}}}} |[[Wikang Habanes|Habanes]] |{{Lang|jv|bathang}} |'bangkay' |{{Ipa|[baʈaŋ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɖ}}}} |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{Lang|su|nord}} |'hilaga' |{{IPA|[nuːɖ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tʂ}}}} |[[Wikang Espanyol|Espanyol]] (Tsile) |{{Lang|es|cuatro}} |'apat' |{{IPA|[ˈˈkwatʂo]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|dʐ}}}} |[[Wikang Hilagang Qiang|Hilagang Qiang]] |{{Lang|cng|vvdhe}} |'bituin' |{{IPA|[ʁɖ͡ʐə]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasara-sutsot sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tꞎ}}}} |[[Wikang Kati|Kati]] |{{Lang|bsh|akƛ̣i}} |'taggutom' |{{IPA|[ʔaˈkʈ͡ꞎi]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|d𝼅}}}} |[[Wikang Bhadarwahi|Bhadarwahi]] |{{Lang|bhd|haiḍḷ}} |'luyang-dilaw' |{{IPA|[haiɖ͡𝼅]}} |- | rowspan="2" |[[Matinis na katinig na pasutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʂ}}}} |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]] |{{Lang|uk|шахи}} {{Lang|uk-Latn|šahy}} |'[[ahedres]]' |{{Ipa|[ˈʂɑxɪ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʐ}}}} |[[Wikang Polako|Polako]] |{{Lang|pl|żona}} |'asawang babae' |{{IPA|[ˈʐ̻ɔn̪ä]}} |- | rowspan="2" |[[Di-matinis na katinig na pasutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ̊˔}}}} |[[Wikang Ormuri|Ormuri]] |{{Lang|oru|suř}} |'pula' |{{IPA|[suɻ̝̊]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ˔}}}} |[[Wikang Ingles|Ingles]] (Timog Aprika) |{{Lang|en|red}} |'pula' |{{IPA|[ɻ˔ed]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na pasutsot sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ꞎ}}}} |[[Wikang Toda|Toda]] |? |'lambak' |{{IPA|[paɭ̊ ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼅}}}} |[[Wikang Ao|Ao]] |{{Lang|njo|liru}} |'kumpas' |{{IPA|[li𝼅u]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa dilang pulupot]] | colspan="5" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɻ}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|hoyrdi}} |'narinig' |{{IPA|[hɔiɻʈɛ]}} |- | rowspan="2" |[[Katinig na palapit sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɭ̊}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɭ}}}} |[[Wikang Perowes|Perowes]] |{{Lang|fo|árla}} |'maaga' |{{IPA|[ɔɻɭa]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽ̊}}}} |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{Lang|sv|mjölk}} |'gatas' |{{IPA|[mi̯ɔɽ̊k]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽ}}}} |[[Wikang Hausa|Hausa]] |{{Lang|ha|bara}} |'katulong' |{{IPA|[bəɽä]}} |- | rowspan="2" |[[Simpleng katinig na pakatal sa dilang pulupot pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼈̊}}}} | colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|𝼈}}}} |[[Wikang Suweko|Suweko]] |{{Lang|sv|blad}} |'dahon' |{{IPA|['b𝼈ɑː(d)]}} |- | rowspan="2" |[[Matinding katinig na pakatal sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽ̊r̥}}}} |[[Wikang Gaeliko|Gaeliko]] |{{Lang|gd|àraid}} |'sigurado' |{{IPA|[ˈaːɽ̊͜r̊ˠhætʲ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɽr}}}} |[[Wikang Olandes|Olandes]] |{{Lang|nl|riem}} |'sinturon' |{{IPA|[ɽrim]}} |- |} === Di-pulmonikong katinig === {{table alignment}} {| class="wikitable defaultcenter" |- ! rowspan="2" | Pangalan !! rowspan="2" | IPA ! colspan="4" |Halimbawa |- !Wika !Salita !Kahulugan !Bigkas |- ! colspan="6" |[[Katinig sa ngipin]] |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̪θʼ}}}} |[[Wikang Deg Xinag|Deg Xinag]] |{{Lang|ing|tthʼok}} |'putahe' |{{IPA|[t̪͡θʼok]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|θʼ}}}} |[[Wikang Yap|Yap]] |{{Lang|yap|th'abii}} |'pinaka' |{{IPA|[θʼabiː]}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǀ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Hadza|Hadza]] | rowspan="2" |{{Lang|hts|cinambo}} | rowspan="2" |'tutubi' | rowspan="2" |{{IPA|[k͜ǀinambo]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǀ|qǀ}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡǀ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Yeyi|Yeyi]] | rowspan="2" |{{Lang|yey|kugǀawa}} | rowspan="2" |'magputol ng damo' | rowspan="2" |{{IPA|[kuɡ͜ǀawa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡǀ|ɢǀ}}}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa ngipin]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋǀ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Khoekhoe|Khoekhoe]] | rowspan="2" |{{Lang|naq|ǀnam}} | rowspan="2" |'magmahal' | rowspan="2" |{{IPA|[ᵑǀȁm̀]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋǀ|ɴǀ}}}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa gilagid]] |- |[[Matunog na paloob na katinig sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɗ}}}} |[[Wikang Mono|Mono]] |{{Lang|mnh|ku‘da}} |'utang' |{{IPA|[kūɗā]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɗ̥}}}} |[[Wikang Mam|Mam]] |{{Lang|mam|tʼutʼan}} |'tapusin' |{{IPA|[ɗ̥ɯɗ̥aŋ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|tʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Navajo|Navajo]] |{{Lang|nv|yáʼátʼééh}} |'kamusta' |{{IPA|[jáʔátʼɛ́ːh]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tsʼ}}}} |[[Wikang Hausa|Hausa]] |{{Lang|ha|tsoro}} |'takot' |{{IPA|[t͡sʼoro]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tɬʼ}}}} |[[Wikang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|tlʼeex}} |'basura' |{{IPA|[t͡ɬʼix]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|sʼ}}}} |[[Wikang Hausa|Hausa]] |{{Lang|ha|tsutsa}} |'bulate' |{{IPA|[sʼusʼa]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬʼ}}}} |[[WIkang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|lʼook}} |'isda' |{{IPA|[ɬʼuːk]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɬʼ}}}} |[[WIkang Tlingit|Tlingit]] |{{Lang|tli|lʼook}} |'isda' |{{IPA|[ɬʼuːk]}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǃ|kǃ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Xhosa|Xhosa]] | rowspan="2" |{{Lang|xh|iqanda}} | rowspan="2" |'itlog' | rowspan="2" |{{IPA|[iq͜ǃanda]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k!|qǃ}}}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǁ}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Hadza|Hadza]] | rowspan="2" |{{Lang|hts|exekeke}} | rowspan="2" |'makinig' | rowspan="2" |{{IPA|[ʔek͜ǁekeke]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|kǁ|qǁ}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|gǃ|gǃ}}}} | rowspan="4" |[[Wikang Yeyi|Yeyi]] | rowspan="2" |{{Lang|yey|kagǃawa}} | rowspan="2" |'kalabasa' | rowspan="2" |{{IPA|[kaɡ͜ǃawa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|g!|ɢǃ}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa gilagid pagilid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|gǃ|gǃ}}}} | rowspan="2" |{{Lang|yey|mugǁawa}} | rowspan="2" |'palaso' | rowspan="2" |{{IPA|[muɡ͜ǁawa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|g!|ɢǃ}}}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǃ̃|ŋǃ}}}} |[[Wikang !Kung|!Kung]] |{{Lang|vaj|nǃan}} |'sa loob' |{{IPA|[ŋ͜ǃáŋ]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǃ̃|ɴǃ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|inqola}} |'karwahe' |{{IPA|[iɴ͜ǃɔ́ːla]}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǁ̃|ŋǁ}}}} |[[Wikang Hadza|Hadza]] |{{Lang|hts|konxa}} |'magpares' |{{IPA|[koŋ͜ǁa]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ǁ̃|ɴǁ}}}} |[[Wikang Zulu|Zulu]] |{{Lang|zu|inxeba}} |'sugat' |{{IPA|[iɴ͜ǁɛ́ːɓa]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa likurang gilagid]] |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|t̠ʃʼ}}}} |[[Wikang Quechua|Quechua]] |{{Lang|qu|ch'umpi}} |'kayumanggi' |{{IPA|[t͡ʃʼʊmpɪ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa likurang gilagid]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʃʼ}}}} |[[WIkang Gullah|Gullah]] |{{Lang|gul|shew}} |'mag-ahit' |{{IPA|[ʃʼɛw]}} |- ! colspan="6" |[[Katinig sa dilang pulupot]] |- |[[Matunog na paloob na katinig sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ᶑ}}}} |[[Wikang Ngadha|Ngadha]] |{{Lang|nxq|haadha}} |'nanay' |{{IPA|[hɑːᶑ̥ɐ]}} |- |[[Di-matunog na paloob na katinig sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ᶑ̊}}}} |[[Wikang Oromo|Oromo]] |{{Lang|om|modhe}} |'mabuti' |{{IPA|[ˈmoᶑe]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|ʈʼ|audio=yes}}}} |[[Wikang Yokuts|Yokuts]] |{{Lang|yok|ṭʼa∙yʼ}} |'ilalim ng balahibo' (ng ibon) |{{IPA|[ʈʼaːjˀ]}} |- |[[Palabas na katinig na pasara-sutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|tʂʼ}}}} |[[Wikang Adyghe|Adyghe]] |{{Lang|ady|чӏыфэ}} {{Lang|ady-Latn|çʼıfə}} |'utang' |{{IPA|[ʈ͡ʂʼəfa]}} |- |[[Palabas na katinig na pasutsot sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ʂʼ}}}} |[[Wikang Keres|Keres]] |{{Lang|kjq|sr'aatsi}} |'napilas' |{{IPA|[ʂʼɑːtsi]}} |- | rowspan="2" |[[Tenuis na katinig na pitik sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k𝼊|k𝼊}}}} | rowspan="2" colspan="4" ! {{N/a}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|k!|q𝼊}}}} |- | rowspan="2" |[[Matunog na katinig na pitik sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡ𝼊|ɡ𝼊}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Gitnang !Kung|Gitnang !Kung]] | rowspan="2" |{{Lang|vaj|g‼ú}} | rowspan="2" |'tubig' | rowspan="2" |{{IPA|[ɡ͡‼ú]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ɡ𝼊|ɢ𝼊}}}} |- | rowspan="2" |[[Pailong na katinig na pitik sa dilang pulupot]] |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ𝼊|ŋ𝼊}}}} | rowspan="2" |[[Wikang Damin|Damin]] | rowspan="2" |{{Lang|und|rnǃrn!u}} | rowspan="2" |'tubig-tabang' | rowspan="2" |{{IPA|[𝼊̃\𝼊̃u]}} |- |{{Big|{{IPA link|audio=yes|ŋ𝼊|ɴ𝼊}}}} |- |} == Sanggunian == {{Reflist}}{{Articulation navbox}} [[Kategorya:Mga katinig]] [[Kategorya:Bigkas]] [[Kategorya:Ponetikang pang-artikulasyon]] 198ivmflkuuhbn3la7fq2uveffxxf09