Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Pia Moran 0 14927 2216432 2169805 2026-07-19T05:01:06Z OutsideNormality 164245 Undid 4 revisions from [[Special:Diff/2055724|2055724]] until [[Special:Diff/2169805|2169805]]: spam 2216432 wikitext text/x-wiki Si '''Pia Moran''' (ipinanganak noong 1962) ay isang artista mula sa Pilipinas. Ipinanganak siya bilang '''Susan Casino'''. Noong dekada 1980, nakilala siya bilang ''Miss [[Body Language]]'' o "Binibing [[Wika ng Katawan]]" sa pagsasalin; isang katawagang hinango mula sa kanyang kilos habang sumasayaw sa tugtuging kahalintulad din ng bansag sa kanya ang pamagat.<ref name=SS>Bonifacio, Tinna S. "Pia Moran," ''Pia Moran: Dancing right on'', ''On the comeback trail'', ''[http://www.starsstudious.com/ STARSTUDIO North America Edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090224205657/http://starsstudious.com/ |date=2009-02-24 }}'', Tomo 3, Bilang 11, Nobyembre 2007, pahina 77. {{in lang|en}}</ref> ==Talambuhay== Noong kanyang panahon ng kasikatan, nakaganap si Moran sa loob ng 30 mga pelikulang karamihan ay kaugnay ng katatawanan. Kabilang dito ang ''[[Tolongges]]'' kung saan kasama niya si [[George Javier]], at ang ''[[Boni & Klayd]]'' kung saan kasama niya si [[Redford White]].<ref name=SS/> Noong 1987, nakaranas ng isang aksidente ng sasakyan si Moran, isang kaganapang nakapagdulot ng pilat sa kanyang katawan, kasama ang isang nakikitang bakas na nasa gilid ng kanyang bibig. Dahil dito, pansamantalang siyang nagretiro mula sa pag-aartista sa loob ng labinlimang mga taon.<ref name=SS/> ==Mga pelikula== *''Tolongges'' *1981 - ''Boni & Klayd'' *1982 - ''[[Sinisinta Kita]]'' ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Moran, Pia}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] {{stub|Tao|Pilipinas|Artista}} mh3iy7rr51w1u7hkw2xkssaa3vay6cu One Piece 0 19067 2216404 2215804 2026-07-19T00:46:28Z Stephan1000000 98632 1170 2216404 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Agosto 2011}} {{Infobox animanga/Header | title = One Piece | image = | caption = | ja_kanji = ONE PIECE（ワンピース） | ja_romaji = Wan Pīsu | genre = <!--Discuss in talk page before adding or removing genres, however, keep in mind [[WP:MOS-AM#Content]]. Thank you.-->[[Action (genre)|Action]], [[Adventure (genre)|Adventure]], [[Comedy-drama]]<!--Discuss in talk page before adding or removing genres, however, keep in mind [[WP:MOS-AM#Content]]. Thank you.--> }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Eiichiro Oda]] | publisher = [[Shueisha]] | publisher_en = [[Viz Media]] ({{abbr|USA|United States}}, {{abbr|CAN|Canada}}, {{abbr|GBR|United Kingdom}})<br />[[Gollancz Manga]] ({{abbr|GBR|United Kingdom}})<br />[[Madman Entertainment]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}}) | demographic = ''[[Shōnen manga|Shōnen]]'' | magazine = [[Weekly Shōnen Jump]] | magazine_en = [[Shonen Jump (magazine)|Shonen Jump]] ({{abbr|USA|United States}}, {{abbr|CAN|Canada}}) | first = 4 July 1997 | last = | volumes = 115 | volume_list = List of One Piece manga volumes }} {{Infobox animanga/Video | type = Serye | director = [[Kōnosuke Uda]] (1999–2006)<br/>Munehisa Sakai (2006–2008)<br />Hiroaki Miyamoto (2008–present) | producer = Yoshihiro Suzuki | writer = Hirohiko Uesaka<br/>Tatsuya Hamazaki | music = | studio = [[Toei Animation]] | licensor = [[Madman Entertainment]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}})<br />[[4Kids Entertainment]] ({{abbr|USA|United States}} , {{abbr|CAN|Canada}})(2004–2007)<br />[[Funimation Entertainment]] ({{abbr|USA|United States}}, {{abbr|CAN|Canada}})(2007–present) | network = [[Animax]], [[Fuji TV]] | network_en = [[Toonami (UK)|Toonami]] ({{abbr|GBR|United Kingdom}})<br/>[[CN Too]] ({{abbr|GBR|United Kingdom}})<br/>[[YTV (TV channel)|YTV]] ({{abbr|CAN|Canada}})<br/>[[Cartoon Network (United States)|Cartoon Network]] ({{abbr|USA|United States}}, 2005–2007)<br/>[[Toonami]] ({{abbr|USA|United States}}, 2005–2008)<br/>[[Fox Broadcasting Company]] ({{abbr|USA|United States}}, 2003–2005)<br/>[[Cartoon Network (Australia)|Cartoon Network]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}})<br />[[Network Ten]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}}) | first = 20 Oktubre 1999 | last = | episodes = 1170 | episode_list = List of One Piece episodes }} {{Infobox animanga/Other | title = Related works | content = * [[List of One Piece films|''One Piece'' films]] * [[List of One Piece video games|''One Piece'' video games]] }} {{Infobox animanga/Footer}} Ang '''One Piece''' ay isang seryeng '''Japanese Shonen Manga''' at '''Anime''' na nilikha ng Hapon na si '''Eichiro Oda''' na naging seryal na sa '''Weekly Shonen Jump''' mula pa noong 4 July 1997. Ang bawat kabanata ay inilalathala sa '''takobon''' volumes ni '''Shueisha''', sa una nitong release noong 24 Disyembre 1997, at ang ika-60 bolyum ay noong Nobyembre 2010. Pagdaan ng 2010, inanunsiyo ng '''Shueisha''' na naipagbili na nila ang mahigit sa 200 milyong bolyum ng '''One Piece''' sa ngayon; ang ika-60 na volume ay nakapagtala ng bagong record para sa pinakamataas na initial print run sa lahat ng aklat sa Japan sa kasaysayan na may 3.4 milyong kopya. Ito rin ang unang aklat na naibenta ng mahigit 2 milyong kopya sa Opening Week ng '''Oricon Book Ranking''' ng Japan. Hango ang One Piece sa paglalakbay ni '''Monkey D. Luffy''', isang 17 taong gulang na lalaki na nakakain ng sinumpaang prutas (Hapon: 悪魔の実, ''Akuma no Mi'', [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Devil Fruit'') na tinatawag na '''Gomu Gomu no Mi''' (Sa Pilipinas: Sinumpaang Prutas ng Goma Goma) na naging daan upang ang katawan niya ay humaba at ma-deform na parang Goma, at ang kanyang itinatag na grupo, ang '''Straw Hat Pirates'''. Nilakbay ni Luffy ang karagatan upang mahanap ang pinakatago-tagong at ang pinakamalaking kayamanan na tinawag na '''One Piece''' at upang hirangin siya bilang ang susunod na '''Hari ng mga Pirata'''. Sinimulan ang pagpapalabas ng One Piece sa Pilipinas noong 2003&nbsp;ng '''GMA Network 7'''. Nakailan na rin itong pag-uulit ng mga episodes dahil sa pagbaba ng ratings nito sa kalabang Network na '''ABS-CBN'''. Ang kasalukuyang episode nito sa Pilipinas ay sa pakikipagsapalaran sa '''Enies Lobby''' at sa '''CP9'''. At sa kabila ng maraming udlot sa telebisyon, unti-unting tumataas ang ratings ito sa 17% kumpara sa kabilang estasyon na 12-15%. == Buod == Ang kuwento ay hango sa 17 taong gulang na si [[:en:Monkey D. Luffy|Monkey D. Luffy]] na pinukaw ng kanyang idolo noong bata pa sya na si [[:en:List of One Piece characters#Shanks|Red Haired Shanks]] na naglalakbay upang hanapin ang '''One Piece'''. Sa paglalakbay ni Luffy, bumuo siya ng isang samahang pirata na tinawag niyang '''Straw Hat Pirates'''. Ang grupo ay binubuo nila: *Pirate Hunter [[:en:List of One Piece characters#Roronoa Zoro|Roronoa Zoro]] *Cat Thief [[:en:List of One Piece characters#Nami|Nami]] (Ang Tagapaglayag) *Sharpshooter Sogeking [[:en:List of One Piece characters#Usopp|Usopp]] (Ang Sniper) *Black Leg [[:en:List of One Piece characters#Sanji|Sanji]] (Ang Tagapagluto) *Cotton Candy Lover [[:en:List of One Piece characters#Tony Tony Chopper|Chopper]] (Ang Manggagamot) *[[:en:List of One Piece characters#Nico Robin|Nico Robin]] (Ang Arkeyolohista) *Cyborg [[:en:List of One Piece characters#Franky|Franky]] (Ang Shipwright) *Humming [[:en:List of One Piece characters#Brook|Brook]] (Ang Musikero). *Jinbei (Ang Helmsman) Humarap din sila sa maraming pagsubok sa lahat ng sulok ng mundo. Ang pinakamalaki nilang kalaban ay ang mga [[:en:List of One Piece characters#Marines|Marino]] na hawak ng [[:en:List of One Piece characters#World Government|Pamahalaang Pandaigdig]] na naghahanap ng hustisya upang tuldukan ang [[:en:Golden Age of Piracy|Ginintuang Yugto ng mga Pirata]]. Marami ring ibang istorya ang hango sa paglalaban ng Gobyerno ,Pitong Warlord at ng Apat na Emperador, ang apat na pinakamalakas na pirata sa buong mundo. Matapos ang pagkamatay nila [[:en:List of One Piece characters#Portgas D. Ace|Portgas D. Ace]] (Ang kapatid ni Luffy na hindi niya kadugo) at ni [[:en:List of One Piece characters#Whitebeard|Whitebeard]], ang bawat miyembro ng Strawhats ay sumailalim sa matinding pagsasanay. Matapos ang dalawang taon, nabuo ulit sila sa '''Sabaody Archipelago''' at tinuloy ang paglalakbay sa Bagong Daigdig ('''New World'''). [[Kategorya:Shōnen manga]] 1a6ulnob4c36bnqgp3ola6by28ztz9v Kalayaan, Palawan 0 23258 2216374 2165578 2026-07-18T12:51:58Z Myrabert015 156576 2216374 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Kalayaan | native_name = <!-- If different from name --> | native_name_lang = fil<!-- ISO 639-2 code --> | settlement_type = [[Municipalities of the Philippines|Bayan]] | image_skyline = Thitu Island Filipino sheltered port construction.jpg | image_caption = | image_flag = | image_seal = | seal_size = 100x80px | nickname = | motto = | image_map = {{PH wikidata|image_map}} | map_caption = Mapa ng Palawan na ipinapakita ang Kalayaan | pushpin_map = Philippines | pushpin_map_caption = Kinaroroonan sa Pilipinas | coordinates = {{PH wikidata|coordinates}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] | subdivision_name = {{flag|Pilipinas}} | subdivision_type1 = [[Rehiyon ng Pilipinas|Rehiyon]] | subdivision_name1 = [[MIMAROPA]] (Rehiyon IV-B) | subdivision_type2 = [[Lalawigan ng Pilipinas|Lalawigan]] | subdivision_name2 = [[Palawan]] | subdivision_type3 = [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Distrito]] | subdivision_name3 = [[Distritong pambatas ng Palawan|Unang Distrito ng Palawan]] | established_title = Itinatag | established_date = 11 Hunyo 1978 | parts_type = [[Barangay]] | parts_style = para | p1 = 1 (Pag-asa) | government_footnotes = <ref>{{cite web |url=http://www.dilg.gov.ph/municipalities.php |title=Municipalities |publisher=Department of the Interior and Local Government |location=Quezon City, Philippines |accessdate=23 Nobyembre 2012 |archive-date=2013-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130531043557/http://dilg.gov.ph/municipalities.php |url-status=dead }}</ref> | leader_party = | leader_title = Alkalde | leader_name = Eugenio B. Bito-Onon Jr. | area_footnotes = <ref>{{cite web |title=Province: PALAWAN |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION+IV-B+%28MIMAROPA%29&regCode=17&provCode=175300000&provName=PALAWAN |work=PSGC Interactive |publisher=National Statistical Coordination Board |accessdate=23 November 2012 |location=Makati City, Philippines |archive-date=14 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114165638/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?regName=REGION+IV%2DB+%28MIMAROPA%29&regCode=17&provCode=175300000&provName=PALAWAN |url-status=dead }}</ref> | area_total_km2 = 290 | area_land_km2 = 0.79 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = <ref name=NSO10>{{cite web |url=http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/MIMAROPA.pdf |title=Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=National Statistics Office |accessdate=22 November 2012 |archive-date=15 Nobiyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121115103316/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/MIMAROPA.pdf |url-status=dead }}</ref> | population_total = 222 | population_as_of = 2010 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | postal_code_type = [[List of ZIP codes in the Philippines|ZIP code]] | postal_code = 5322 | area_code_type = [[Telephone numbers in the Philippines|Dialing code]] | area_code = | blank_name_sec1 = [[Municipalities of the Philippines#Income classification|Antas ng kita]] | blank_info_sec1 = 5th class; rural | website = [http://www.kalayaanpalawan.gov.ph/ kalayaanpalawan.gov.ph] | footnotes = |image_shield = }} Ang '''Bayan ng Kalayaan''' ay isang ika-5 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Palawan]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Bahagi ang bayan ng [[Kapuluan ng Kalayaan]], na nasa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]]. Ang bayan ng Kalayaan, kasama ang [[Pulo ng Pag-asa]] (ang sentro ng Kapuluaan ng Kalayaan) ay nasa {{convert|280|nmi|mi km}} hilaga't-kanluran ng [[Puerto Princesa]] at {{convert|932|km|nmi mi}} Timog-kanluran ng [[Kalakhang Maynila]]. Ito ay binubuo ng nag-iisang [[barangay]] ng Pag-asa na nagsisilbing poblacion ng bayan. Bukod sa [[Pulo ng Pag-asa]] (Thitu Isand), ang bayan ay binubuo din ng anim pang mga pulo: [[Pulo ng Likas]] (West York Island), [[Pulo ng Parola]] (Northeast Cay), Pulo ng Lawak (Nanshan Island), Pulo ng Kota (Loaita Island), Pulo ng Patag (Flat Island) at Pulo ng Panata (Lankiam Cay), at tatlong mga Bahura (Reefs) at buhanginan (shoals): Bahura ng Balagtas (Irving Reef), [[Buhanginan ng Ayungin]] (Second Thomas Shoal) at Bahura ng Rizal (Commodore Reef).<ref>{{cite web|url=https://www.kalayaanpalawan.gov.ph/MPDC/CLUP%202018-2027%20SEPP%20VOL%201.pdf|title=Socio-Economic and Physical Profile|series=The 2018-2027 Comprehensive Land Use Plan|volume=I|publisher=Municipality of Kalayaan|page=7|access-date=2022-10-15|archive-date=2022-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015223329/https://www.kalayaanpalawan.gov.ph/MPDC/CLUP%202018-2027%20SEPP%20VOL%201.pdf|url-status=live}}</ref> Ang munisipalidad ang pinaka-maliit na populasyon sa buong Pilipinas. Ang taunang budget ay 47 milyong piso.<ref name="Countries Around South China Sea Bolster Claims With Island Outposts">{{cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303480304579576380113652304|title=Countries Around South China Sea Bolster Claims With Island Outposts|newspaper=Wall Street Journal|date=23 May 2014|last1=Moss|first1=Trefor|access-date=8 March 2017|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111201657/https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303480304579576380113652304|url-status=live}}</ref> Noong Hunyo 11 1978, itinatag ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] bayan ng Kalayaan sa bisa ng Kautusuan pamapanguluhan bilang 1596 (Presidential Decree No. 1596).<ref>{{cite web |url=http://www.chanrobles.com/presidentialdecrees/presidentialdecreeno1596.html#.UhBdU5LMB8E |title=PD 1596 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |location=Pasig, Philippines |access-date=17 August 2013 |archive-date=26 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131026073255/http://www.chanrobles.com/presidentialdecrees/presidentialdecreeno1596.html#.UhBdU5LMB8E |url-status=live }}</ref> Lahat ng mga pulo at bahurang nasa loob ng bayan ay mga pinag-aagawan teritoryo na inaangking ng mga bansang [[Pilipinas]], [[Tsina]], [[Malaysia]], [[Taiwan]], at [[Biyetnam]]. [[Talaksan:Features in the Kalayaan Island Group.jpg|thumb|center|800px|Mapa galing sa NAMRIA na pinapakita ang mga pulo at katangian ng Kapuluang Spratly o ng Kapuluan ng Kalayaan (Spartly Islands). Ang mga pangalan ng mga pulo at katangian ay ang kinikilala ng gobyerno ng Pilipinas.]] ==Kaugnay na artikulo== * [[Kapuluan ng Kalayaan]] * [[Trường Sa, Khánh Hòa]] ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Palawan}} [[Kategorya:Mga bayan ng Palawan]] {{stub}} hd4erp0o1vi3o0gl7vgwhg2409yqkn8 Tsaa 0 40240 2216394 2151207 2026-07-18T15:16:03Z LknFenix 125962 kapeina → kapeyna 2216394 wikitext text/x-wiki {{Infobox beverage |name = Tsaa |original_name = 茶 |type = Mainit o malamig na inumin |image = Longjing tea steeping in gaiwan.jpg |caption = Tsaang longjing na ibinabad sa ''gaiwan'' |origin = Tsina<ref>{{cite news |first=Thomas |last=Fuller |title=A Tea From the Jungle Enriches a Placid Village |trans-title= Tsaa Mula sa Gubat, Nagpayaman sa Isang Mapayapang Nayon |lang=en |url=https://www.nytimes.com/2008/04/21/world/asia/21tea.html |work=[[The New York Times]] |location=New York |page=A8 |date=21 Abril 2008 |access-date=23 Pebrero 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214133259/http://www.nytimes.com/2008/04/21/world/asia/21tea.html |archive-date=14 February 2017 |url-status=live}}</ref> |introduced = Unang naitala sa Tsina noong 59 BK, pero marahil umiral ito nang mas maaga{{sfn|Mair|Hoh|2009|pp=29–30}} |color = }} Ang '''tsaa''' ay isang masamyong [[inumin]] na inihahanda sa pagbuhos ng mainit o kumukulong tubig sa preserbado o sariwang dahon ng ''[[Camellia sinensis]]'', isang [[Laging-lunti|laging-lunting]] [[palumpong]] na katutubo sa Silangang Asya na marahil nagmula sa may hanggahan ng timog-kanlurang [[Tsina]] at hilagang [[Myanmar]].<ref name="Yamamoto">{{cite book|last1=Yamamoto|first1=T|last2=Kim|first2=M|last3=Juneja|first3=L R|year=1997|isbn=978-0-8493-4006-2|title=Chemistry and Applications of Green Tea|url=https://archive.org/details/chemistryapplica0000unse|publisher=CRC Press|page=[https://archive.org/details/chemistryapplica0000unse/page/4 4]|quote=Sa mahabang panahon, iginiit ng mga botanista ang dualismo ng pinagmulan ng tsaa mula sa kanilang mga obserbasyon na mayroong mga kaibahan sa mga katangiang morpolohikal ng mga baryanteng Asames at mga baryanteng Tsino... Inulat ni Hashimoto at Shimura na ang pagkakaiba sa mga katangiang morpolohikal sa mga halamang tsaa ay hindi naman ebidensya ng ipotesis ng dualismo mula sa mga saliksik na gumamit ng pagsusuri ng mga estadistikong kumpol. Sa mga kamakailang imbestigasyon, nilinaw din na pareho ang bilang ng kromosomo (n=15) ng dalawang baryante at madaling gumawa ng hibrido ng dalawang ito. At saka natagpuan ang iba't ibang uri ng mga intermedyang hibrido o mga kusang poliployde ng mga halamang tsaa sa malawak na lugar sa binanggit na rehiyon. Maaaring maipatunay ng mga katunayang ito na ang pinagmulan ng ''Camellia sinensis'' ay nasa lugar sa pagitan ng hilagang bahagi ng distrito ng Burma, Yunnan, at Sichuan sa Tsina. (Isinalin mula sa Ingles)|lang=en|trans-title=Kimika at Mga Aplikasyon ng Tsaang Lunti}}</ref><ref>{{cite book|author1=Mary Lou Heiss|author2=Robert J. Heiss|title=The Story of Tea: A Cultural History and Drinking Guide|url=https://archive.org/details/storyofteacultur0000heis|quote=Camellia sinensis originated in southeast Asia, specifically around the intersection of 29th parallel and 98th meridian, the point of confluence of the lands of southwest China and Tibet|url-access=registration}}, north Burma, and northeast India, citing Mondal (2007) p. 519</ref>{{sfn|Heiss|Heiss|2007|pp=6–7}} Nagagawa rin ang tsaa, ngunit bihira, mula sa mga dahon ng ''Camellia taliensis''.<ref>{{Cite web|url=https://sevencups.com/shop/lao-shu-dian-hong-old-tree-yunnan|title=Laoshu Dianhong (Old Tree Yunnan)}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://teatrekker.com/product/yunnan-da-bai-silver-needles/|title=Yunnan da Bai Silver Needles – Tea Trekker|access-date=2023-08-30|archive-date=2017-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170410214412/https://teatrekker.com/product/yunnan-da-bai-silver-needles/|url-status=dead}}</ref><ref>Liu ''et al.'' (2012)</ref> Kasunod ng purong tubig, ang tsaa ay ang pinakainiinom sa buong mundo.<ref name="Macfarlane">{{cite book|first1=Alan|last1=Macfarlane|author-link=Alan Macfarlane|last2=Macfarlane|first2=Iris|author-link2=Iris Macfarlane|title=The Empire of Tea|publisher=The Overlook Press|isbn=978-1-58567-493-0|page=[https://archive.org/details/empireoftearemar00macf/page/32 32]|year=2004|url=https://archive.org/details/empireoftearemar00macf/page/32|lang=en|trans-title=Ang Imperyo ng Tsaa}}</ref> Maraming mga uri ng tsaa; nakakaginhawa, medyo mapait, at matapang ang lasa ng ilan,<ref name="ody">{{cite book|author1=Penelope Ody|title=Complete Guide to Medicinal Herbs|url=https://archive.org/details/completeguidetom0000odyp|publisher=Dorling Kindersley Publishing|location=New York|year=2000|page=[https://archive.org/details/completeguidetom0000odyp/page/48 48]|isbn=978-0-7894-6785-0|lang=en|trans-title=Kumpletong Gabay sa Yerbang Panggamot}}</ref> habang matamis, malanuwes, mabulaklak, o maladamo ang lasa ng iba. Nakakapagpasigla ang tsaa sa mga tao dahil sa nilalaman nitong [[kapeyna]].<ref>{{cite journal |vauthors=Cappelletti S, Piacentino D, Daria P, Sani G, Aromatario M |date=Enero 2015 |title=Caffeine: cognitive and physical performance enhancer or psychoactive drug? |trans-title=Kapeina: pampatalino at pampalakas o drogang sikoaktibo? |journal=Current Neuropharmacology |language=en |volume=13 |issue=1 |pages=71–88 |doi=10.2174/1570159X13666141210215655 |pmc=4462044 |pmid=26074744}}</ref> Pinetsahan ang isang maagang kapani-paniwalang talaan ng pag-inom ng tsaa sa ikatalong siglo PK, sa tekstong medikal na isinulat ni Hua Tuo, isang Tsinong mediko.<ref>[[Tsaa#Martin|Martin]], pa.&nbsp;29: "simula noong ikatlong siglo PK, tila mas kapani-paniwala ang mga pagbanggit sa tsaa, partikular ang mga napetsahan sa panahon ni Hua T'o, isang lubhang iginagalang na manggagamot at siruhano (Isinalin mula sa Ingles)"</ref> Pinasikat ito bilang inumin sa libangan noong [[dinastiyang Tang]] sa Tsina, at mula noon, kumalat ang pag-iinom ng tsaa sa mga ibang bansa sa Silangang Asya. Ipinakilala ito ng mga pari at mangangalakal na Portuges sa Europa noong ika-16 na siglo.<ref name="caff">{{cite book|author1=Bennett Alan Weinberg|author2=Bonnie K. Bealer|title=The World of Caffeine: The Science and Culture of the World's Most Popular Drug|url=https://books.google.com/books?id=YdpL2YCGLVYC&pg=PA63|year=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-92722-2|page=63|access-date=10 Enero 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427034134/https://books.google.com/books?id=YdpL2YCGLVYC&pg=PA63|archive-date=27 Abril 2016|url-status=live|lang=en|trans-title=Ang Mundo ng Kapeina: Ang Agham at Kultura ng Pinakasikat na Gamot sa Mundo}}</ref> Noong ika-17 siglo, umuso ang pag-iinom ng tsaa sa mga [[Ingles (grupong etniko)|Ingles]], na nagsimulang magtanim ng tsaa nang malawakan sa Indiyang Britaniko. == Epekto sa kalusugan == Kahit inakala na marami ang mga benepisyo sa kalusugan ng ''[[Camellia sinensis]]'' sa buong kasaysayan ng pagkonsumo nito, walang de-kalidad na ebidensya na nagpapakita na may malalaking kapakinabangan ang pag-inom ng tsaa maliban sa posibleng pagtaas ng pagkaalisto, isang epekto na dulot ng [[kapeyna]] sa mga dahon ng tsaa.<ref name="medline">{{cite web |date=30 Nobyembre 2017 |title=Black tea |trans-title=Tsaang itim |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/997.html |access-date=27 Pebrero 2018 |publisher=MedlinePlus, US National Library of Medicine |language=en}}</ref><ref name="nccih2">{{cite web |date=30 Nobyembre 2016 |title=Green tea |trans-title=Tsaang lunti |url=https://nccih.nih.gov/health/greentea |access-date=27 Pebrero 2018 |publisher=National Center for Complementary and Integrative Health, US National Institutes of Health |language=en}}</ref> Sa klinikal na pananaliksik na isinagawa noong unang bahagi ng ika-21 siglo, natuklasan na walang siyentipikong ebidensya na nagpapahiwatig na ang pag-inom ng tsaa ay may epekto sa anumang sakit o nagpapabuti sa kalusugan.<ref name="medline" /> Muntik wala [[Nutrisyon|sustansiyang esensyal]] ang mga tsaang itim at lunti, maliban sa pandiyetang mineral na [[mangganiso]], na 0.5 mg kada tasa o 26% ng Sanggunian ng Arawang Konsumo ({{lang|en|Reference Daily Intake}}).<ref>{{cite web |date=2014 |title=Tea, brewed, prepared with tap water [black tea], one cup, USDA Nutrient Tables, SR-21 |trans-title=Tsaa, pinakulo, inihanda gamit ang tubig-gripo [tsaang itim], isang tasa, Talahanayang Pansustansiya ng USDA |url=http://nutritiondata.self.com/facts/beverages/3967/2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141026201138/http://nutritiondata.self.com/facts/beverages/3967/2 |archive-date=26 Oktubre 2014 |access-date=25 Oktubre 2014 |publisher=Conde Nast |language=en}}</ref> May plurayd minsan sa tsaa; ang may pinakamarami nito ay ilang uri ng "tsaang laryo", gawa sa lumang dahon at tangkay, sapat upang makasama sa kalusugan kung maraming nainom na tsaa, na ipinapalagay na galing sa mataas na halaga ng plurayd sa lupa, asidong lupa, at matagal na pagpapakulo.<ref>{{cite journal |vauthors=Fung KF, Zhang ZQ, Wong JW, Wong MH |year=1999 |title=Fluoride contents in tea and soil from tea plantations and the release of fluoride into tea liquor during infusion |url=https://archive.org/details/sim_environmental-pollution_1999_104_2/page/197 |trans-title=Nilalamang plurayd sa tsaa at lupa mula sa taniman ng tsaa at pagkalat ng plurayd sa inuming tsaa sa panahon ng pagbabad |journal=Environmental Pollution |language=en |volume=104 |issue=2 |pages=197–205 |doi=10.1016/S0269-7491(98)00187-0}}</ref> ==Tingnan din== * [[Tisana]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Tsaa|*]] 10bqknuc8ipftpe5igxpoex66ly106h Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit 4 61725 2216419 2200523 2026-07-19T03:38:22Z Foxrivermilk 71751 /* Leogregoryfordan */ removed sensitive information from my old post 2216419 wikitext text/x-wiki '''[[Wikipedia:Maligayang pagdating!|Maligayang pagdating]] sa Wikipedia!''' Kung baguhan ka sa aming pamayanan, sulatan mo kami dito at magpakilala ka nang kaunti. Pinakamahalaga sa lahat, nais naming malaman ang iyong mga interes, mga sakop ng kaalaman, at ang mga uri ng bagay na nais mong pagtrabahuan dito sa Wikipedia. Sa ganito, mas madadalian kaming tulungan ka sa paggawa at pagpatnugot ng mga artikulo. Ikagagalak din naming malaman kung paano mo natuklasan ang Wikipedia. [[Talaksan:Litchar.png|right|]] [[Talaksan:Crystal Clear teamwork.png|right|]] :*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]] (See also: [[Wikipedia:Embahada|WP:Embassy]]). :* '''Para idagdag ang iyong sarili sa tala''': ::* '''[{{fullurl:Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|action=edit&section=new}} magtala ng komento], ''' ::* itipa o imakinilya ang iyong pangalan bilang paksa (gagawan ka nito ng bagong pang-ulo o ''header'' sa talaang pampanauhin (''guestbook''), at ::* '''<U>ilagda ang iyong pangalan</u> sa huling dulo ng iyong koment <U>sa pamamagitan ng pagtayp ng apat na tilde</u>: <nowiki>~~~~</nowiki>.'''. ::Madadagdag sa gayon ang iyong mga komento sa ibabang dulo ng tala.''' [[Category:Wikipedia|Talaang pampanauhin]] =Simula ng talaang pampanauhin= <!-----------PAKIUSAP SA PINAKABABA GUMAWA NG BAGONG SEKSYON SALAMAT PO!------------> == Hobbyph == Maligayang pagdating! Kumusta? Ang inyong abang lingkod ay isa sa mga boluntaryong editor at tagapag-ambag dito sa Wikipediang Tagalog — isang malayang ensiklopedya na sama-samang binubuo ng mga taong naniniwalang dapat bukas at malayang maibahagi ang kaalaman. Kung ikaw ay napadpad dito dahil may hinahanap kang impormasyon, mahusay! Sana’y makatulong sa iyo ang mga artikulong mababasa mo. Ngunit kung ikaw naman ay nais ding magbahagi ng kaalaman — kahit maliit na pagwawasto, dagdag na detalye, o bagong artikulo — lalo kang malugod na tinatanggap. Dito, ang bawat ambag ay mahalaga. Ang Wikipediang Tagalog ay patuloy pang lumalago. Sa tulong ng mga mambabasa, manunulat, guro, mag-aaral, mananaliksik, at mga mausisang isip, unti-unti nating napapayaman ang koleksiyon ng kaalaman sa ating sariling wikang Filipino. Kaya huwag mahiyang magbasa, magtanong, at makilahok. Baka ang susunod na mahalagang artikulo rito ay ikaw na ang magsusulat mismo. Salamat sa paggalugad! [[Tagagamit:Hobbyph|Hobbyph]] ([[Usapang tagagamit:Hobbyph|kausapin]]) 19:08, 31 Marso 2026 (UTC) == MagicJulius00 == Mabuhay sa inyong lahat! Ako ay bagong Wikipedista sa Tagalog Wikipedia. Dati akong tagagamit sa English Wikipedia. [[User:MagicJulius00|MagicJulius00]] * {{ping|MagicJulius00}}, ikaw ay naharang sa [https://en.wikipedia.org/w/index.php?limit=166&title=Special%3AContributions&contribs=user&target=MagicJulius00&namespace=&tagfilter=&start=&end= Wikipediang Inggles]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green" face="Segoe Script">Cyrus noto3at bulaga</font>]] <sup>[[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue" face="Freestyle Script, Segoe Script">Usap tayo</font>]]</sup> 08:28, 2 Hunyo 2018 (UTC) == Chitetskoy == Mabuhay! Bago ako dito sa Wikipedia Tagalog ngunit matagal na rin akong Wikipedista sa Ingles. [[User:Chitetskoy|Chitetskoy]] :Mabuhay ka! Maligayang pagdating, sana'y malibang ka sa patuloy na pagbubuo ng Wikipediang ito! - [[User:AnakngAraw|AnakngAraw]] 20:56, 14 Setyembre 2008 (UTC) == Daniel G.== Mabuhay sa inyong lahat! Ako ay bagong Wikipedista sa Tagalog! Sa kasalukuyan, aking binabalak makagawa ng 2 bagong pahina at 7 pagbabago bawat linggo. Kung may mali o kaya naman di-kanais-nais akong ginagawa ay pakisabi na lang sa akin. [[User:Lakastibay]] == Mariel Gutierrez == Hello sa inyo! Ako ay bagong Wikipedista ng Tagalog. Ako ay isa ring Wikipedista sa Ingles. [[User:Mariel Gutierrez|Mariel Gutierrez]] 12:30, 15 Pebrero 2008 (UTC) *Maligayang bati! Salamat sa iyong paglahok. - [[User:AnakngAraw|AnakngAraw]] 03:23, 24 Marso 2008 (UTC) == Reylinadottir1292 == Magandang araw sa lahat!!! Ako ay bagong Wikipedista sa Tagalog at isang Wikipedista sa Ingles. [[User:Reylinadottir1292|Reylinadottir1292]] *Maligayang bati! Salamat sa iyong paglahok. - [[User:AnakngAraw|AnakngAraw]] 03:23, 24 Marso 2008 (UTC) == Sang'gre Habagat == Magandang araw~! Ako po si Sang'gre Habagat, pero ayos na kung Gerry ang itawag nyo sa akin. Haha. Bago ako dito sa Wikipediang Tagalog, ngunit medyo matagal na rin ako sa Wikipediang Ingles. ^^ [[User:Sang&#39;gre Habagat|Sang&#39;gre Habagat]] 03:20, 24 Marso 2008 (UTC) *Maligayang bati! Salamat sa iyong paglahok. - [[User:AnakngAraw|AnakngAraw]] 03:23, 24 Marso 2008 (UTC) == Ianlopez1115 == Gandang hapon po, nandito na si Ianlopez1115, mula sa bersyong pang-Ingles na Wikipedia. Baguhan lang ako dito. Pwede ba yung mga <i>[[:en:Wikipedia:Userboxes|userboxes]]</i> dito? Naglilikha po ako ng mga ilang userboxes sa English Wikipedia. Salamat po... -[[User:Ianlopez1115|Ianlopez1115]] 06:51, 25 Marso 2008 (UTC) :Pinapayagan naman iyong mga ganoon dito. [[Special:Contributions/Felipe Aira|<font color= "#FCD116"><b>--</b></font>]] [[User:Felipe Aira|<font color= "#0038A8"><b>Felipe</b></font>]] [[User talk:Felipe Aira|<font color="#CE1126"><b>Aira</b></font>]] 07:19, 25 Marso 2008 (UTC) == Kurt John Genetia == Add me sa friendster kjgen_18@yahoo.com.ph [[User:Kjgen 18|Kjgen 18]] 22:27, 20 Abril 2008 (UTC) ==Alexius08== Katatapos ko lang isalin sa Tagalog ang ilang talata sa artikulo ni Adolf Hitler sa Ingles na Wikipedia. [[User:Alexius08|Alexius08]] 08:16, 27 Abril 2008 (UTC) == Paano maglalagay ng link sa ibang wika? == Mabuhay! Ako si Lakastibay. Mag-aaral ako na ginugustong makita na dumami ang mga pahinang Tagalog, Cebuano, at iba pang mga wikang Filipino. Gusto ko lang maitanong kung papaano makapaglalagay ng link sa ibang wika pagkatapos gumawa ng katha. Salamat sa sinumang sasagot. :Ilagay ito sa huli ng pahina: <pre> [[wika:pangalan ng artikulo sa gayong wika]] Halimbawa: artikulo ay Aklatan [[en:Library]] [[es:Biblioteca]] </pre> :Gagawin niyon ay maglalagay ng mga kawing (''link'') na tinatawag na interwiki sa kaliwang babang bahagi ng pahina. Iyon yung nakalagay na "sa ibang mga wika" sa kaliwang babang kaliwang bahagi ng pahinang ito. [[Special:Contributions/Felipe Aira|<font color= "#FCD116"><b>--</b></font>]] [[User:Felipe Aira|<font color= "#0038A8"><b>Felipe</b></font>]] [[User talk:Felipe Aira|<font color="#CE1126"><b>Aira</b></font>]] 13:29, 9 Agosto 2008 (UTC) == Ugar001 == Mabuhay! Ako po si Ugar001. Bago po ako sa Tagalog Wikipedia ngunit matagal na ako sa Wikipedia sa wikang Ingles. Nagsasalin po ako ng mga artikulo tungkol sa mga iba't ibang wika ngunit bihira akong lumagda kaya hindi ko po kaagad natatapos ang mga nasimulan ko. Patawarin ninyo po ako at maraming salamat po. --[[Tagagamit:Ugar001|Ugar001]] 10:00, 6 Nobyembre 2008 (UTC) :Maligayang pagdating sa iyo! - [[Tagagamit:AnakngAraw|AnakngAraw]] 02:01, 8 Nobyembre 2008 (UTC) == Encantandia Fanatic == Mabuhay! Isa po akong baguhan dito sa Tagalog Wikipedya, ngunit isa akong Wikipedista sa bersyon na Ingles. Hangad ko ang kaayusan at kagandahan ng impormasyon sa bawat artikulo sa Wikipedya Ingles at Tagalog. Maasahan niyo po ang tulong ko. Maraming Salamat po. [[Tagagamit:Encantadia fanatic|Encantadia fanatic]] 00:17, 8 Nobyembre 2008 (UTC) :Salamat sa iyong pagsalo at paglahok. Mabuhay ka! - [[Tagagamit:AnakngAraw|AnakngAraw]] 02:01, 8 Nobyembre 2008 (UTC) == Jessela Aldea == Mabuhay! Ako po ay si '''Jessela Aldea'''. Bago lang po ako dito sa '''Tagalog Wikipedia'''. Nais kong tumulong dito sa Tagalog Wikipedia para maganda at maayos ang impormasyon na nahahanap sa mga pahina dito. Maraming salamat po ulit! <br> [[Tagagamit:Jessela Aldea|Jessela Aldea]] 02:13, 16 Hulyo 2016 (UTC) <br> ::Maligayang pagdating po sa inyo. Salamat po sa inyong pakikilahok. Maging masaya po sana kayo sa patuloy na pagbubuo at pagpapaunlad ng wikipediang ito. - [[Tagagamit:JesselaAldea|JesselaAldea]] 03:15, 16 Hulyo 2016 (UTC) == Mk32 == Magandang araw po sa inyong lahat! Ako po ay si '''Mk32'''! Ngayon ko lang po sinisimulang gamitin ang account ko dito sa '''Tagalog Wikipedia''', at mayroon rin akong account sa Wikipediang Ingles. Nais ko pong makatulong ng kahit papaano dito sa '''Tagalog Wikipedia'''. Maraming salamat po! [[Tagagamit:Mk32|Mk32]] 06:27, 15 Disyembre 2008 (UTC) :Salamat po sa inyong pagtulong at pagtangkilik. Mabuhay po kayo! - [[Tagagamit:AnakngAraw|AnakngAraw]] 05:55, 16 Disyembre 2008 (UTC) ==jose patricio afable== Kamusta! ako po si jose patricio afable (isang pseudonym) 69.115.156.77 23:59, 7 Nobyembre 2008 (UTC) ==rifleman13== Mabuhay sa inyong lahat! Medyo matagal na akong nakarehistro dito, ngunit ngayon pa lamang ako gagamitin ang aking account... Mabuhay ang Tagalog na Wikipedia! Rifleman13 01:00, 29 Disyembre 2008 (UTC) == Akosikenn == Mabuhay! Narito po at handang tumulong kung kinakailangan sa Wikipediang Tagalog. Bagama't baguhan ay marami na din akong na-ambag sa Wikipediang Ingles. Salamat![[Tagagamit:Akosikenn|Akosikenn]] 17:16, 29 Enero 2009 (UTC) == Astronloner == maligayang araw bago ako dito sa tagalog wikipedia Astronloner 16:08, 20 Marso 2009 (UTC) == Jade Chaine Santos == [[Talaksan:JadeSantos2.jpg|thumb|Jade Chaine Santos]] Hello! Ako si Jade Chaine Santos. 16 taong gulang na, may lahing Pilipino-Español, at kasalukuyang nakatira sa [[Marikina City]]. Nag-aaral ako sa [[Polytechnic University of the Philippines]] sa Sta. Mesa, Maynila, na may kursong BS Computer Science. Isa akong ''translator'' ng mga wikang Ingles sa Tagalog at vice versa. Nawa'y maging ambag tayo sa paglinang ng wikang Pilipino! Maraming salamat po! * Cellphone #: 09089517499 * E-mail address (Friendster, Facebook, at iba pa): black_ketchup14@yahoo.com, xHakeen07_1421@yahoo.com [[Tagagamit:Black ketchup14|Black ketchup14]] 09:39, 22 Agosto 2009 (UTC) == happygoth09 == Mabuhay! Isa rin akong baguhan dito sa tagalog Wikipedia, gusto ko rin sumali at mag-ambag dito para sa ating bayan. Isa rin akong Wikimapian at siyempre ang ating bansang Pilipinas ang una kong prayoridad duon na sa pagsali ko rin dito ay ganun din ang gagawin ko. Ipapakita ko sa lahat (sa buong mundo) sa wikang Tagalog ang lahat ng kaalaman ko sa maabot ng makakaya ko para sa ating bansa. [[Tagagamit:happygoth09|happygoth09]] 22:33, Ika-15 Setyembre 2009 (UTC) == Sarhento == Magandang araw sa mga kasamang Wikipedista. Ako ay bagong salta ngunit ay taos pusong nag-aalok ng pagtulong sa paglilinang, pagpapaunlad at pag-aambag ng iba't ibang kaalaman dito sa Tagalog Wiki. Kasalukuyan akong nakabase sa Singapore at may halos anim na taon na akong manggagawang Pinoy sa labas ng ating bansa. Kung may mga katanungan o kahilingan, wag mag-atubili. <br>[[Tagagamit:Sarhento|Sarhento]] 05:15, 1 Oktubre 2009 (UTC) == JohnMarcelo == Magandang Araw mga tagagamit ng wikipedia. :) Salamat sa pagtanggap ninyo sa akin dito. <br>[[User:JohMarcelo]] 03:00, 30 Desyembre 2009 (UTC) == Zernain Villain == Magandang araw! Kilala rin bilang si '''Hippie Commie''', ako po ay bagong salta rito sa Wikipedia at isang Flipinoy risertser/titser sa araw at punkista/tangasulat naman sa gabi. Maaari niyo po akong bisitahin sa [http://rebyulusyon.blogspot.com REByu - the REBELation according to]. Maraming salamat! --[[Tagagamit:Zernain villain|Zernain Villain]] 09:37, 10 Marso 2011 (UTC) :Maligayang pagdating sa Wikipedia! Sana po maging masagana ang iyong pag-aambag sa proyekto at pakikisama sa aming pamayanan. :) --[[User:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>Sky Harbor</b></font>]] <sup>([[User talk:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])</sup> 10:56, 10 Marso 2011 (UTC) ==Jan2366== Magandang araw po sa inyong lahat. Ako po ay si Arnel Refuerzo na gumagamit ng Jan2366 dito sa Wikipedia. Isa pa akong bagitong Tagagamit at nais ko na mapalawak ang aking kaalaman sa larangang ito. Kung kayo ay mayroong panukala upang mapabuti ko ang aking mga gawa, ito ay aking pinapaunlakan. Sa kasalukuyan, nakapag ambag na ako ng ilang pahina sa salitang Inggles at sa Tagalog at nakapagbago na rin ako ng ilang pahina na sa tingin ko ay nangangailangan ng pagbabago. Sa ngayon, ako ay pansamantalang naninirahan dito sa Kaharian ng Saudi Arabya at taunang nauwi sa ating bansa. Nagsimula akong maging isang Tagagamit sa Wikipedia mula pa noong August 17, 2009. Maraming Salamat po! [[Tagagamit:Jan2366|Jan2366]] <sup>([[Usapang tagagamit:Jan2366|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])</sup> 05:36, 5 Marso 2012 (UTC) ==Ian_Fadol== Mabuhay! Isa po akong baguhang Tagagamit dito at nais kong mapalawig pa ang Tagalog Wikipedya dahil sa nakikita ko ay medyo kulang pa ang mga nakalagay dito. Sa kasalukuyan ay nagsasalin ako ng dalawang pahina rito, tungkol sa barkong RMS Titanic at sa Himagsikang Rumano ng 1989. Hangad ko ang ikabubuti ng eksiklopedyang ito. Muli, mabuhay at maraming salamat po! [[Tagagamit:Ian_Fadol|Ian_Fadol]] 20:28 25 Abril 2012 (UTC) ==Geraldinho== Mabuhay! Ako ang pinakabagong Wikipedista sa taong 2013! Nagagalak ako at may mga tao pa ring nais linangin at palawigin ang wikang Tagalog. Ang mga balakin ko bilang isang Wikipedista ay sa halip na magdagdag ng bagong lathala, wawastuhin, dadagdagan, at pagagandahin ang mga kasalukuyang nalatlhala na. Ang aking motto ay ''"quality over quantity"''. Una kong magiging proyekto ay ang pagbago sa mga pangunahing bansa (hal. UK, US, atb.) dahil isa sa interes ko ang heograpiya. [[Tagagamit:Geraldinho108|Geraldinho108]] ([[Usapang tagagamit:Geraldinho108|makipag-usap]]) 02:27, 9 Enero 2013 (UTC) ==icemast3r== Isang mainit na pagbati sa lahat! Isa ako sa mga pinakabagong [[Wikipedista#Mga tauhan|Wikipedista]] dito sa [[Tagalog Wikipedia|Wikipedyang Tagalog]] sa taong 2013, subalit may mga 2 taon na rin akong nag-aambag sa [[:en:English Wikipedia|Wikipedyang Ingles]] bilang '''[[:en:User:Icemast3r09|Icemast3r09]]''', bagaman nagagawa ko lang ito kapag may oras. Sama-sama nating pagtulungan na mapalawig pa ang ensiklopedyang ito na masasabing sariling atin, para makapagbigay ng kapaki-pakinabang na mga impormasyon sa lahat ng tumatangkilik sa Wikipedyang Tagalog. Maraming Salamat at Mabuhay! <br/><br/> [[User:Icemast3r09|<span style="border:1px solid gray;padding:0px;background:black"><font face="candara"><font color=#c0c0c0>''' - i c e m a s t 3 r - '''</font></span>]] 15:50, 20 Hunyo 2013 (UTC) ==JoeCo0327== Magandang araw! Ako po si Joemar L. Colinares, at kasisimula ko pa lang po rito sa Tagalog Wikipedia. May ilang taon na rin po ako sa Ingles na Wikipedia at nais kong magbigay ng kontribusyon sa iba pang wikang aking bihasang gamitin. Nawa'y lubusan nating mapag-ibayo ang pagbibigay ng impormasyon na kahit sino, basta't matatas sa Wikang Tagalog, ay malayang makagagamit. Maaari niyo pong bisitahin ang aking pahinang tagagamit sa Ingles Wikipedia [http://en.wikipedia.org/wiki/User:JoeCo0327]. Maraming salamat at mabuhay tayong lahat! [[Tagagamit:JoeCo0327|JoeCo0327]] ([[Usapang tagagamit:JoeCo0327|makipag-usap]]) 05:33, 13 Hunyo 2014 (UTC) <!-- Ilagay ang inyong komento sa ITAAS nito; bawal maglagay sa ibaba --> <!--- Dito nagsisimula ang mga interwiki---------> [[fr:Wikipédia:Journal des nouveaux arrivants]] ==sciericgabriel== Hello po sa inyong lahat ako po si Eric Gabriel! Nais ko lamang pong magrebisa at magsaayos ng mga artikulong may relasyon sa agham....Salamat po! P.S. Paturo po ng coding kas di po ako marunong..THANKS!!! [[Tagagamit:Sciericgabriel|Sciericgabriel]] ([[Usapang tagagamit:Sciericgabriel|makipag-usap]]) 13:49, 22 Setyembre 2013 (UTC) == Jeff Bitamug (Geoffbits) == Isang taon na ang nakalilipas mula nang ako'y nagsimulang lumikha at maglinang ng mga artikulo rito sa Tagalog wikipedia, pero ngayon ko lang napansin ang pahinang ito! Hahaha :) Gayunpaman, ako si Jeff Bitamug, nagtapos sa [[Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas]] taong 2008 (tama, matanda na ako hehe) na may kursong [[Pagtutuos]] o [[Accountancy]]. ''I'm a CPA by profession'', subalit ''passion'' ko ang pagsusulat at higit sa lahat, ang pagsasaling-wika. Ito ang pinakamalaking dahilan kung bakit ko napagpasyahang maging bahagi ng [[Tagalog Wikipedia]]. Naniniwala akong kailangan natin ng isang mapagkakatiwalaang batis ng kaalaman na nasusulat sa wikang pambansa, at marami nang impormasyon mula sa Ingles Wikipedia ang maaaring isalin nang maayos sa wikang pambansa. Interes ko ang heograpiya, kasaysayan, mga bansa, mga artista, at mga mang-aawit, lalo na ang mga ''boybands'' hehe kaya ''please'', ''help me'' ah :) Pero ''for sure'', maaasahan ninyo ang tulong ko sa pagsasaling-wika at pag-aayos ng mga artikulo rito sa Tagalog Wikipedia. Maaari niyo po akong sundan sa [[Twitter]] at Instagram (@geoffbits). Salamat sa inyo! [[Tagagamit:Geoffbits|Geoffbits]] ([[Usapang tagagamit:Geoffbits|makipag-usap]]) 14:16, 26 Oktubre 2014 (UTC) == Stranger195 == Kumusta! Ako si [[User:Stranger195|Stranger195]]. Matagal na akong nagbabago rito sa Tagalog na Wikipedia at roon sa Ingles na Wikipedia, pero hindi pa ako rito pumipirma, kaya ito na! :) --'''[[Tagagamit:Stranger195|Stranger195]]''' ([[Usapang tagagamit:Stranger195|makipag-usap]]) ([[w:en:User:Stranger195/Guestbook|guestbook]] <small>([[wikia:guestbook:User:AStranger195/Guestbook|sa Wikia]])</small>) 08:40, 15 Agosto 2015 (UTC) == Jumark27 == Kumusta, ako po ay bago palang bilang Wikipedista at nais ko rin pong mag-ambag sa inyo ng kaalaman ... gusto ko pong matutong magsalin ng mga artikulo sa Ingles patungong Tagalog ... nawa'y turuan nyo po ako dahil marami akong gustong artikulo ngunit hindi ko naman kayang isalin sa sariling wika... Salamat po. [[Tagagamit:Jumark27|Jumark27]] ([[Usapang tagagamit:Jumark27|makipag-usap]]) 06:04, 13 Oktubre 2015 (UTC) --[[Tagagamit:Anthony Jay Combate|Anthony Jay Combate]] ([[Usapang tagagamit:Anthony Jay Combate|makipag-usap]]) 21:50, 9 Pebrero 2016 (UTC)== Anthony Jay Combate == Hi sa lahat! Ako si Anthony Jay Combate. Ako ay bagong Wikipedista ng Tagalog. Ako ay isa ring Wikipedista sa Ingles. Ikinagagalak ko kayong makilala.--[[Tagagamit:Anthony Jay Combate|Anthony Jay Combate]] ([[Usapang tagagamit:Anthony Jay Combate|makipag-usap]]) 21:50, 9 Pebrero 2016 (UTC) Anthony Jay Combate == Kkiske95 == Magandang araw sa inyong lahat! Ako si Kkiske95, Wikipedistang suki na sa bersyong Ingles ngunit medyo baguhan lang dito. Nakapagsalin na ako ng ilang mga artikulong kaugnay sa kasaysayang Hapones mula sa Ingles, subalit nais ko ring magbahagi ng kaalaman kung saan kinakailangan. Bilang Wikipedistang Pilipino, nais kong maging saksi at, kung maaari, maging bahagi sa paglikha ng mga artikulong maayos, maganda, at sa kabuua'y de-kalidad sa wikang nakagisnan ko. Hangad ko ang pag-unlad ng Wikipediang Tagalog at ang higit na pagpapalawak ng kaisipan ng ating kapwa. Mabuhay! [[Tagagamit:Kkiske95|Kkiske95]] ([[Usapang tagagamit:Kkiske95|makipag-usap]]) 13:00, 10 Pebrero 2016 (UTC) == K CMS == Maraming salamat sa mainit na pagtanggap! Nakakabata naman ang inyong palakpakan. Hilig kong itama ang mga maling nakita, nakikita, at makikita ko sa bawat pahinang nababasa ko. Handa akong gumawa ng kung ano-anong pahina, anuman ang paksa, mapa-Ingles o Tagalog. [[Tagagamit:K CMS|K CMS]] ([[Usapang tagagamit:K CMS|makipag-usap]]) 08:12, 14 Pebrero 2016 (UTC) == Dinagyang Festival == Ang Dinagyang Festival ay isang panrelihiyon at kultural na pista sa lungsod ng Ilolo sa Pilipinas na ginaganap tuwing ika-4 na linggo ng Enero, o di kaya nama’y pagkatapos ng pagdiriwang sa Pista ng Sinulog sa Cebu at sa pista ng ati-atihan sa Kalibo, Aklan. Ang dalawang pistang ito ay ginaganap para parangalan ang Santo Nino at para ipagdiwang ang pagdating ng mga Malay sa Panay na sinundan ng pagbebenta ng mga Atis sa isla. Ang Dinagyang ay nagsimula pagkatapos ipakilala ng kagalang galang na pari na si Ambrosio Galindez, unang Pilipinong Rektor ng Komunidad ng mga Augustino at pari sa parokya ng San Jose, ang debosyon sa Santo Nino noong Nobyembre 1967 matapos maobserabahan ang pista ng ati-atihan sa probinsya ng Aklan. Noong 1968, isang replika ng orihinal na imahe ng Santo Nino de Cebu ang dinala sa Ilolo ni Padre Sulpicio Enderez ng Cebu bilang isang regalo sa Parokya ng San Jose. Ang mga tapat, na pinamumunuan ng mga miyembro ng Confradia del Santo Nino de Cebu, Ilolo Chapter, ang nagtrabaho para mabigyan ang imahen ng angkop na pagtanggap, na nagsisimula sa paliparan ng Ilolo at ipinaparada sa mga kalye ng Ilolo. Sa simula, ang pagdiriwang ng pista ay limitado lamang sa parokya. Inihalintulad ng Confradia ang pista sa Ati- atihan ng Ibajay, Aklan, kung saan ang mga katutubo ay sumasayaw sa daan habang ang katawan nila ay nababalot ng uling at abo upang gayahin ang mga Atis na sumasayaw para sa pagdiriwang ng pagbebenta sa Panay. Ang mga grupo ng tribong ito ang basehan ng kasalukuyang pista. Salin sa Filipino mula sa: https://en.wikipedia.org/wiki/Dinagyang SHARON PO , NAIS KO PONG GUMAMIT NG WIKIPEDIA TAGALOG DAHIL MAS KAILANGAN SALAMAT PO GODBLESS == Gorillanoodles po! == Kamusta po! Ako si Gorrillanoodles, taga Cainta, Rizal. Kasalukuyang kumukuha ng kursong Batsilyer ng Artes sa Ingles (AB English) sa Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas. Pinili ko ang Wikipediang Tagalog imbes na ang Wikipediang Ingles sapagkat nais kong makatulong sa pagpapayabong ng Wiki na ito at mas lalo pang lumawak ang mga salitang alam ko di lang sa Tagalog, kundi pati na rin sa Filipino at iba pang Wikang nasa Pilipinas. mahilig ako sa Anime at Manga, musika, agham (partikular na sa Astronomiya), at mga wika, kaya lagi akong nasa isa sa mga pahinang ito! Gayundin, nais kong makita ang isang Wikipediang Tagalog na nasa isang milyon o higit pang artikulo na may lalim at madaling unawain ng sambayanan. [[Tagagamit:Gorillanoodles|Gorillanoodles]] ([[Usapang tagagamit:Gorillanoodles|makipag-usap]]) 09:10, 24 Marso 2016 (UTC)Gorillanoodles == Leogregoryfordan == Padáyon! Akó si Leo Fordán. Mahal ko ang Pilipinas lalo na ang wika nito. Sumali akó sa wiking ito isang buwan na ang nakalipas. Napansin ko kasing wala masyadong nakaaalam ng tamang gámit ng tuldik o asento, na para sa akin ay kailangan lalo na sa mga artikulo na tulad nitong sa Wikipedia. Pinag-aralan ko ito nang matagal na panahon at masasabi kong eksperto na akó rito. Nakatutulong ito sa maayos na pagbása at para maláman ang tunay na ibigsabihin ng nagsulat. "Lalaki ako." Malalaman mo ba kung ang gusto niyang sabihin ay "tatangkad ako" o "hindi ako babae", kung walang tuldik? == JohnBeatles30 == Kamusta! Ako si JohnBeatles30. Sa totoo, Paborito ko ang Beatles. Pati yung mga 13 albums nila kagaya ng Please Please Me, With The Beatles, Beatles for Sale, at iba pa. Bisitahin nyo ang pahina ng The Beatles sa Wikipedia Tagalog para malaman nyo pa sila ng mabuti at marami. Maari nyo akong kausapin kung may kailangan kayo sa Wikipedia. At maligayang pagdating dito sa mundo ng Wikipedia Tagalog! [[Tagagamit:Johntles30|JohnBeatles30]] ([[Usapang tagagamit:JohnBeatles30|makipag-usap]]) 01:42, 25 Marso 2016 (UTC)JohnBeatles30 == AnakngTokwa == Hello sa inyo!ako si AnakngTokwa😂sorry kung ganto yung pangalan ko😂sorry rin po kung puro emoji haha..ako po ay isang kabataang pilipino.Ako po ay 11 taong gulang.May mga na-edit at naiproduce na din po akong mga pahina dito sa wikipedia.Sana po ay hindi makahadlang ang aking edad upang magbigay ako ng kontribusyon sa Wikipedia Tagalog.Salamat po!👍🎉 Anak ng Tokwa![[Tagagamit:AnakngTokwa|AnakngTokwa]] ([[Usapang tagagamit:AnakngTokwa|makipag-usap]]) 12:52, 3 Abril 2016 (UTC) == Patrick F. Matre == Hi! Ako po si Patrick F. Matre, 19 taong gulang, purong filipino ang lahi, nakatira sa Boac, Marinduque at kumukuha ng kursong BS- Entrepreneurship sa Marinduque State College. Contacts: E-mail: john.matre@yahoo.co.uk Cellphone #: 09166112651 == Lahingkayumanggi == Tunay na Pilipino , nagsasalita ng purong tagalog at bihasa sa Wikipedia [[https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tagagamit:Lahingkayumanggi]] == KEU REAL / FRANK EUGENE U. REAL == Ako ay nagagalak sa isang pagkakataong aking nais makamtan ang isang karangalan na maging bahagi ng wikipedia mula sa aking mga magiging ambag lalo na,sa larangan ng lengwaheng tagalog. Ako ay isang Bahagi ng film producer sa katunayan ng isang kumpanyang aking itinayo. Nawa'y mas mapalawak pa ang kaisipan ng mga bawat taong nais matuto. Ako ay nangangakong magiging mas kapaki-pakinabang pa ang magiging nilalatha ko sa mga susunod na araw maraming salamat 0934628208, para sa mga nais parte ng aming indie film. == Edgar Ebro == Matagal na akong rehistrado dito sa Wikepidiang Tagalog simula pa noong (Hunyo 6, 2006), ngunit hindi pa ako nakapirma dito. At hindi ako naging masyadong aktibo dito sa kadahilanang naka-focus ako sa aking trabaho ko noon sa Jeddah, gayun pa man kahit nangibang bansa ako ay patuloy akong gumagawa ng mgaa rtikulo lalo na sa Wikipedia at sa Ingles na Wikipedia. Ngunit sa kabila nun, susubukan ko pa ding makatulong dito sa Filipino Wikipedia upang maging maayos at mas lalong maintindihan ng mga Pilipino ang pagbabasa dito sa '''Ating''' Wikipedia. Magandang Araw sa inyo lahat ..ako pala si Edgar Ebro at nitong nakaraang Hunyo 6 ay sampung taon na ako dito sa Wikipedia Tagalog Version. Hilig ko talaga ang gumawa ng artikulo sa iba't ibang klase ng kategorya lalong lalo na sa Musika at Pelikula == Hamham31 == Aktibo na ako sa Wikipediang Ingles noong 2011, at awtomatikong aktibo na din ako dito sa Tagalog sa parehong taon. Hindi man ako masyadong magiging aktibo dito, pero ako'y mananatiling nakasubaybay sa Wikipediang ito para maiwasan ang anumang hindi inaasahang pambababoy at pangbabandalismo ng ilang ''tagagamit'' dito. Salamat po at Mabuhay!! [[Tagagamit:Hamham31|Hamham31]] ([[Usapang tagagamit:Hamham31|makipag-usap]]) 04:33, 9 Hulyo 2016 (UTC) == Xzyle1213 == Magandang umaga sa inyong lahat! Ako po si Xzyle Einders Cataraja at ang palayaw ko ay Xzyle1213. Ako ay isang Cebuano at labing-isang taong gulang na. Kahit ako lang ay labing-isang taong gulang, natutunan ko nang madali ang mga natutunan ko. Kung may importante kayong sasabihin sa'kin, heto po ang aking e-mail address: xzyleeinderscataraja@yahoo.com. Salamat po! [[Tagagamit:Xzyle1213|Xzyle1213]] ([[Usapang tagagamit:Xzyle1213|makipag-usap]]) 10:58, 19 Hulyo 2016 (UTC) == Magalat Cagayan == Ako si Magalat Cagayan mula sa probinsiya ng Cagayano. Ako ay isang Cagayan at sitenta anyos. Magiging aktibo at produktibo ako sa pagpapalawig nitong saling-Filipinong Wikipedia. [[tagagamit:Magalat Cagayan]] == Daniel Joy Baguio == Medyo nakakalungkot isipin na kakaunti ang mga artikulo na nandirito sa Tagalog Wikipedia. Subukan ko na lang na mapayabong itong ensiklopedia. Ang problema lang ay nag-eedit parin ako sa Ingles na Wikipedia. Kaya baka maubusan ako ng panahon dito.[[Tagagamit:DJ Baguio|DJ Baguio]] ([[Usapang tagagamit:DJ Baguio|makipag-usap]]) 06:04, 24 Hulyo 2016 (UTC) == Archery == Hi po,Ako po pala si Archery bago po ako dine at sana makakalap ako ng mga impormasyon na importanteng Mahalaga... Archery po ulit... Hello po.Baguhan lang po ako dito.Ang pangalan ko po ay Mel. == '''Democratics [[Tagagamit:Democratics|(Tignan ang aking profile)]]''' == Hello po, si Democratics ito (hindi ko totoong pangalan). Nagsimula akong nag-edit sa Ingles na Wikipedia noong Disyembre 2015 ngunit ang pinakasimula na aktibo kong kontribusyon ay noong Hulyo ng 2016. Di maglaon sa aking pagsama ay nagsimula rin ako sa aking mga kontribusyon sa Tagalog na Wikipedia. Napansin kong kay konti ng mga artikulo na ang ibang kulang ay mahalaga, importante o maraming link sa ibang artikulo. Sa kasalukuyan, maibibilang naman ang tulong ko at masisigurado kong hindi ako titigil sa pagtulong hanggang sa panahon na ang iskedyul ko ay tambak dahil sa mga gawaing-pampaaralan. Maraming salamat po. [[Tagagamit:Democratics|Democratics ]] ([[Usapang tagagamit:Democratics|makipag-usap]]) 09:26, 31 Agosto 2016 (UTC) == Berniemack == Magandang araw po sa lahat! Ako po si Berniemack Habagat. Medyo may katagalan na rin po ako sa Wikipedia, pero kadalasan nasa Ingles lang na bahagi. Kabilang din sa mga naglalayong maitatag ang Wikipedia sa wikang Hiligaynon == Mmhuang == Ako si Mmhuang, handang tumulong upang mapaganda at maparami ang artikolo dito sa wikipedia bersyon tagalog. --[[Tagagamit:Mmhuang|Mmhuang]] ([[Usapang tagagamit:Mmhuang|makipag-usap]]) 12:00, 24 Oktubre 2016 (UTC) == '''6banana''' == Magandang araw sa inyo, sa mga mambabasa rito sa pook-sapot ng Wikipedia. Ako nga pala si 6banana at ako'y matagal na nagbabasa at nagsasaayos ng mga wiki na inyong ipinapatala dito sa Tagalog na salin o bersyon ng Wikipedia. Hindi man ako aktibo sa pagsasaayos ngunit ipinapangako ko sa inyo na kapag ako ay nagsaayos ng mga wiki ay ito ay maayos na maayos at ang aking mga idinadagdag na mga link ng pook-sapot na aking pinagkukuhanan ay naberipika at opisyal na pook-sapot na naglalaman ng napatunayang mga bagay. Masisigurado kong hindi ako hihinto sa pagtulong dito sa Wikipedia kahit na marami akong mga gawaing pampaaralan. Muli, ako ay bumabati sa inyo ng magandang araw at maraming salamat po. [[Tagagamit:6banana|(Tignan ang aking profile)]] ([[Usapang tagagamit:6banana|makipag-usap]]) 15:28, 01 Nobyembre 2016 (UTC) == pag aaral == Ako ay nakatira dto sa Germany at nag aaral. At sa pamamagitan ng Wikipedia natutulungan akong mas maunawaan sa salitang tagalog ang aking mga pinag aaralan. Natuklasan ko ang Wikipedia sa pamamagitan ng pag hahanap ng mga kahulogan. Napakalaking tulong at natagpuan ko ang Wikipedia hindi madaling mag aral lalo ibang salita ang gamit. Lubos na gumagalang at nagpapasalamat Natoelyn ==Jonathanmaria== Kamusta! Ako nga pala si Jonathanmaria mula sa [[Calamba, Laguna]]. Halos isang dekada na rin ako sa [[Wikipediang Ingles]] at noong taong 2017 lamang ako unang gumawa ng pinakauna kong artikulo dito sa Tagalog Wikipedia. Batangas Tagalog at Manila Tagalog ang aking winiwika. Mahilig ako sa musika kaya mas malamang na tungkol dito ang aking mga gagawing mga artikulo sa mga susunod na mga panahon. Salamat! == Itsquietuptown == Um.... hi. Ako si Itsquietuptown at baguhan lang ako dito sa tagalog wikipedia (mga lagpas apat na araw na) at sa english wikipedia Mahilig ako sa teknolohiya at sa mga tren, at tungkol doon ang mga artikulo na gagawin ko. Salamat at magandang araw! [[Tagagamit:Itsquietuptown|Itsquietuptown]] ([[Usapang tagagamit:Itsquietuptown|makipag-usap]]) 13:03, 8 Marso 2017 (UTC) == BlacklySophisticated == Magandang araw sa inyong lahat! Ako nga pala si BlacklySophisticated, isang estudyante sa isang Science High School sa Pilipinas. Ako'y hindi masyadong magaling sa wikang Tagalog, dahil ako'y nasanay na magbasa ng mga Ingles na literatura. Ngunit, hindi iyon magiging hadlang sa pag-eedit ko ng mga artikulo dito sa malayang ensiklopedya na Wikipedia. Maraming salamat sa pagbasa! [[Tagagamit:BlacklySophisticated|BlacklySophisticated]] ([[Usapang tagagamit:BlacklySophisticated|makipag-usap]]) 10:03, 15 Marso 2017 (UTC) == Inbhiktvs == Mabuhay! Ako ay si Inbhiktvs ng Pilipinas. Ako'y isang mag-aaral mula sa mataas na paaralan sa ''University-belt'' sa Maynila. Hindi ako masyadong magaling sa Tagalog, ngunit maayos naman ang aking pananalita at pagsulat sa wika. Magaling ako sa Ingles dahil kinalakihan ko ito, pero hindi ako Fil-Am ha. Kung isasama ko ang aking dalawang salamangkang pang-wika, ay makakatulong ako sa paggawa ng artikulo sa Wikipediang ito. Salamat! [[Tagagamit:Inbhiktvs|Inbhiktvs]] ([[Usapang tagagamit:Inbhiktvs|makipag-usap]]) 09:11, 16 Abril 2017 (UTC) == GEOGIA == Magandang Gabi! Ako si GEOGIA, matagal na akong Wikipedista sa Ingles na bersyon ng Wikipedia, marami na rin akong naiambag doon ngunit nalungkot ako sa nakita ko na halos ang unti ng mga artikulong mayroon dito sa Tagalog Wikipedia kaya't nais kong mapagyabong ang pahinang ito para maipalaganap ang Wikang Filipino. == Pauljohniee == Mabuhay! Ako si pauljohniee mula sa dako ng CALABARZON. Minsan na din akong nag-aambag sa Wikipedia English. Bago pa lamang ako dito sa Wikipedia Tagalog. Hangad ko naman ang mag-ambag ng mga bagong updates sa mga lugar dito sa Pilipinas (Probinsya, Lungsod, Bayan, atbp.) :) == JohnWalterBagos == Mabuhay! Ako nga pala ang editor ng maliit na informasyon sa vlogger na aking ibinahagi dito sa wikipedia == Carrie Del Valle == Kumusta mga ka-patnugot. Ako'y nalulugod paanyaya at isang karangalan na mapabilang dito. [[Tagagamit:Carriedelvalle23|Carriedelvalle23]] ([[Usapang tagagamit:Carriedelvalle23|makipag-usap]]) 13:05, 22 Agosto 2017 (UTC) AKo po si CYroz Portucela akoy Bago dito sa Wikipedia Tagalog akoy 14 taong gulang nakatira sa lungsod quezon <small>—Ang komentong ito ay idinagdag ni [[User:Portucelacyroz|Portucelacyroz]] ([[User talk:Portucelacyroz|usapan]] • [[Special:Contributions/Portucelacyroz|kontribusyon]]) noong 11:03, 13 September 2017 (UTC).</small> == Leonard Waga == Mabuhay! I am Leonard Waga, editing english articles to make it right and clear.--[[Tagagamit:LeoPH|LeoPH]] ([[Usapang tagagamit:LeoPH|makipag-usap]]) 07:28, 1 Oktubre 2017 (UTC) == Yrb == Ikinagalak ko po na ako'y mapabilang sa Tagalog Ensayklopedya. Mayroon din akong gamit sa Ingles na pagmamay-ari. Ako ay naninirahan sa Probinsya ng Rizal, Bayan ng Taytay. Ako po ay isang ginoo at kasalukuyang mag-isa pero masaya. Mahilig ako sa mga impormasyong pambalitaan. Ako ay nakapagtapos ng kursong Edukasyon. Salamat [[Tagagamit:Muc.82|Muc.82]] ([[Usapang tagagamit:Muc.82|makipag-usap]]) 13:10, 13 Oktubre 2017 (UTC)Muc.82 == LR Guanzon == Mabuhay! Ako po ay [[Natatangi:Mga ambag/LR Guanzon|medyo bago]] rito sa Tagalog na Wikipedia, ngunit [[:en:Special:Contributions/LR Guanzon|mahigit dalawang taon]] na po akong tagagamit sa Ingles na Wikipedia. :D <font face="'Open Sans',sans-serif">{{#if:||&ndash;&nbsp;}}'''[[Tagagamit:LR Guanzon|LR Guanzon]]'''<sup>[[Usapang tagagamit:LR Guanzon|t]][[Natatangi:Mga ambag/LR_Guanzon|c]][[Natatangi:Tagagamit ng e-liham/LR_Guanzon|e]]</sup></font> 04:33, 11 Nobyembre 2017 (UTC) == Ivan == Ako nga pala si Ivan C. De Guzman, pero maaari niyo akong tawagin sa pangalang Ivan na lamang. Isa akong ekonomista na kasalukuyang sasali sa komunidad na ito. Ang Wikipedia, isang malawak na mundo na maaaring pagkuhanan ng iba't ibang impormasyon na naaayon sa katotohanan at madalas na makapulot ng bagong kaalaman sa lugar na ito. Bilang ekonomista, kagustuhan kong tumulong na maihatid ng impormasyong kinakailangan ng mga kabataan para magamit nila ito sa kanilang kinabukasan. Sana ay makilala nyo pa ako at ako'y inyong tanggapin sa Wikipedia, maraming salamat sa konsiderasyon at ako'y tumitingala sa mga susunod na mangyayari. == ShiminUfesoj == hi, ikinagagalak ko kayong makilala, ako nga pala si Shimin Ufesoj ( Shimin: galing sa salitang hapon na nagagahulugang mamamayan at Ufesoj ay binaliktad na salitang Josefu na isa ring salitang hapon para sa pangalang Jose) ang totoo kong pangalan ay Joseph Ciudadano, baguhan lamang ako sa pagsulat ng mga lathalain pero gusto ko sanang makatulong sa pagpapalawak ng mga impormasyon.. hehe salamat po. ''''''Makapal na panitik'''--''' --[[Tagagamit:ShiminUfesoj|ShiminUfesoj]] ([[Usapang tagagamit:ShiminUfesoj|makipag-usap]]) 04:04, 8 Pebrero 2018 (UTC)Joseph CIudadano == Danny Agoncillo == Mabuhay! Ako po si Danny Agoncillo, isang mamamahayag na nakapagtrabaho sa industriya ng diyaryo sa Pilipinas sa nakarang 16 na taon, 13 nito bilang isang patnugot. Nakapagsulat na ako ng isang pitak na pang-opinyon sa pahayagang Abante, "Sa Likod ng Balita," mula Enero hanggang Setyembre 2017. Nakapagtrabaho ako bilang reporter at patnugot sa Manila Chronicle, Bahrain Tribune, Manila Standard, Financial Times at Online News Editing. Mahilig akong magsulat ukol sa mga artikulo tungkol sa kasaysayan,lalo na sa Pilipinas at sa mga tradisyon ng mga Pilipino sa pagdiriwang ng Pasko. Ngayong taon ko lang nalaman na pwede palang magsulat at mamatnugot para sa Wikipedia. Sana'y magkatulungan tayong lahat para lalong mapalalim at mapayaman ang kaalaman ng mga mambabasa ng Wikipedia sa Pilipino (hindi ako komportable o sang-ayon sa "Filipino" na sa tingin ko'y salitang Ingles). Maraming Salamat! == Pahinungod == Mabuhay at ako si Pahinungod (salitang Cebuano, ibig sabihin ay dedication kahit hindi ako Bisaya) Handa akong mag-contribute dito sa Wikipedia. Medyo bago pa ako pero masaya naman ang experience ko dito. Nababasa ko yung mga gawa ng iba at natututo din naman ako. Kaya gusto ko ring makatulong sa ibang magbasa sa Filipino (Tagalog?) at maging matalino sa iba't ibang larangan ng buhay. Salamat! == AJP426 == Hi ako pala si AJP426 nandito ako para ayusin ang artikulo kung kailangan lalo na sa mga maikling paksa. actually nagawa ko yan sa artikulong [[Kim So-eun]] na hinabaan ko at gamit ko itong ip [[Natatangi:Mga_ambag/112.200.109.233|112.200.109.233]] sana huwag niyo akong sanang ibigo (fraustrated) salamat [[Tagagamit:AJP426|AJP426]] ([[Usapang tagagamit:AJP426|makipag-usap]]) 06:08, 5 Abril 2018 (UTC) == brdeeei10 == Maraming salamat sa mainit na pagtanggap! Nakakabata naman ang inyong palakpakan. Hilig kong itama ang mga maling nakita, nakikita, at makikita ko sa bawat pahinang nababasa ko. Handa akong gumawa ng kung ano-anong pahina, anuman ang paksa, mapa-Ingles o Tagalog. [[Tagagamit:brdeeei10|brdeeei10]] ([[Usapang tagagamit:brdeeei10|makipag-usap]]) 03:39, 3 Hulyo 2018 (UTC) == grzll133 == Magandang araw po sa lahat, ako si grzll133 na laking Bicol, nag-aral ng kolehiyo sa Maynila, at ngayo'y naninirahan na sa Cavite. Matagal ko ng nais malaman ang hiwaga ng Wikipedia, Tagalog man o Ingles at kung paano ako makakaambag upang pagbutihin ito. Ngayon ako'y masaya na nagagawa ko na ito, ngunit marami pa akong dapat matutunan. Mahilig ako sa kung anu-anong klase ng usapan, lalo na ang mga nakakintrigang bagay at mga bagong kaalaman. [[Tagagamit:grzll133|grzll133]] ([[Usapang tagagamit:grzll133|makipag-usap]]) 06:40, 15 Hulyo 2018 (UTC) Hi [[tagagamit:grzll133|grzll133]], pwede ka rin mag-ambag sa bikol wiki, [bcl.wikipedia.org] search mo lang[[Tagagamit:Yutaka Ozaki Sempai|Yutaka Ozaki Sempai]] ([[Usapang tagagamit:Yutaka Ozaki Sempai|makipag-usap]]) 23:52, 17 Hulyo 2018 (UTC) ==Yutaka Ozaki Sempai== Hi po yutaka Ozaki po [[Tagagamit:Yutaka Ozaki Sempai|Yutaka Ozaki Sempai]] ([[Usapang tagagamit:Yutaka Ozaki Sempai|makipag-usap]]) 23:49, 17 Hulyo 2018 (UTC) == Yahuhanan (יהוחנן) Yukia (雪亮) == I have nothing to say, just signing as requested. —[[w:User:Laibcoms|Yuki (雪亮)]] <small>([[User talk:Laibcoms|talk]] | [[Special:Contributions/Laibcoms|Contribs]])</small> 23:25, 15 Setyembre 2018 (UTC) == Jamal == Kumusta == Danitria Christine == Kamusta! Ako ay bagong Wikepedista sa wikang Tagalog at layon kong matulungan ang pagsasalin ng mga artikulo sa aking wika nang maayos at mas madaling maunawaan. Mas nais kong basahin ang mga artikulo sa Ingles ngunit dahil marami rin ang hindi naman lubos na nakaiintindi ng wikang banyagang ito, minabuti ko na makilahok sa pagsasalin ng mga artikulo, lalo na may kinalaman sa bansang Pilipinas at sa kultura nito. Hindi ako makabayan, ngunit mahal ko ang Pilipinas. Mahal ko ang Pilipinas ngunit hindi ako papatay at magpapakamatay para rito. Nais ko ring mas maintindihan ng mga taong ang pangunahing wika ay Filipino ang tungkol sa mga banyagang bansa at kanilang kultura upang ang kaunawaan tungkol sa iba ay magdulot ng kapayapaan sa paanuman. [[Tagagamit:Danitria Christine|Danitria Christine]] ([[Usapang tagagamit:Danitria Christine|makipag-usap]]) 16:44, 15 Nobyembre 2018 (UTC) Danitria Christine ==Johanry== Assalamu Alaykum, bago pala ako dito sa Tagalog wikipedia. Sana ay magtulungan tayong lahat na paunlarin ang Tagalog Wikipedia :) . [[Tagagamit:Johanry|<font color=green><b>Johany</b></font>]] ([[Usapang tagagamit:Johanry|<font color=green><b>makipag-usap</b></font>]]) 23:12, 29 Disyembre 2018 (UTC) == Tagasalinero == Mabuhay sa inyong lahat! Ako si Tagasalinero, isang bagong Wikipedista. Libangan kong magsalin ng mga artikulo at mag-ambag sa pagpapalawak ng Wikipediang Tagalog. [[Tagagamit:Tagasalinero|Tagasalinero]] ([[Usapang tagagamit:Tagasalinero|makipag-usap]]) 16:00, 25 Abril 2019 (UTC) == Irjay Rolloda == Maraming salamat mga ka-Wikipedista! Sama-sama nating palawakin at paigtingan pa ang kaalaman gamit ang wikang Tagalog. [[Tagagamit:Irjay Rolloda|Irjay Rolloda]] ([[Usapang tagagamit:Irjay Rolloda|makipag-usap]]) 15:12, 9 Setyembre 2019 (UTC) == Julan Shirwod Nueva (jsnueva1022) == Ikinalulugod kong maging isa sa mga tagapag-ambag sa pook-sapot na itong nasasakop ng Wikipedia. Marahil ay nais ko lamang iwasto ang titulong naibigay sa nasabing pahina. Hindi “Tagalog” kundi “Filipino” ang mas mainam na ipangalan sa nasabing wika sa kadahilanang iyan ang mas angkop at siya ring pambansang wika ng bansang Filipinas. Ninais kong kumabilang dito nang sa gayo’y makatulong nang higit sa pagsasaayos ng mga piling artikulo. Salamat at mabuhay! Padayon! [[Tagagamit:Jsnueva1022|Jsnueva1022]] ([[Usapang tagagamit:Jsnueva1022|makipag-usap]]) 14:10, 30 Setyembre 2019 (UTC) == Gerald Esteban (Geraldesteban 7) == Kamusta kayong lahat! Ako si Gerald Esteban, ipinanganak at lumaki sa Estados Unidos, ngunit ako ay Pilipino. Sumali ako sa Wikipedia ng Wikipedia upang yakapin ang aking kultura at wika. Ang aking unang wika ay Ingles, at hindi ako matatas sa Tagalog, kaya't mangyaring patawarin ang aking kakila-kilabot na gramatika. [[Tagagamit:Geraldesteban7|Geraldesteban7]] ([[Usapang tagagamit:Geraldesteban7|kausapin]]) 01:53, 4 Mayo 2021 (UTC) == Annika Aletheia Olvido (Kai theos en ho logos) == Maligayang Pasko po sa lahat at manigong bagong taon, mga kapwa-Wikipedista! Nakaambag na ako rito kahit papaano mula ng dalawang taong nakakaraan, pero di ko pa napansin na may talaang pampanauhin pala. Ako si Allie Olvido mula sa Lungsod ng Silay, at kasalukuyang naninirahan sa Dumaguete at nagaaral ng pilosopiya sa Pamantasang Silliman. Hilig ko ang pagtitipon ng mga kabibi, paruparo at mga aklat, at ang pagsasalin ng mga tula. Aktibong tagaambag din ako sa Ingles at Cebuano Wikipedia, at Hiligaynon na nasa limliman. Nakakuha din ako ng asignatura sa wikang Pranses at Sinaunang Griyego sa paaralan noon. Layon ko sa aking libreng panahon na maging kabahagi ng pagpapalinang at pagpapayabong sa ating sariling wika sa pamamagitan ng pagsalin at pamamatnugot sa ng mga artikulo, lalo na tungkol sa politika, pilosopiya, panitikan, kasaysayan, at kalikasan. Pagbutihin pa nating lahat ang Tagalog Wikipedia! Isang bagsak para sa ating lahat! -[[Tagagamit:Kai theos en ho logos|Kai theos en ho logos]] ([[Usapang tagagamit:Kai theos en ho logos|kausapin]]) 22:59, 24 Disyembre 2022 (UTC). ==Cloverangel237== Maano sa inyong lahat! Ako si Cloverangel237. Isa akong masugid na mananaliksik ng kasaysayan ng Pilipinas at kasalukuyang aktibista para sa pagpapanatili ng Filipino sa ating pananalita sa pang-akademikong konteksto. Naniniwala ako na hindi lamang wika ang mabubuhay ng pagpapalawak ng ating sariling wika, kundi pati narin ang diwa ng bayanihan, at pagsulong ng pag-unlad na may paki sa atin. Ito ay isang asersyon ng ating presensya sa larangan ng edukasyon. [[Tagagamit:Cloverangel237|Cloverangel237]] ([[Usapang tagagamit:Cloverangel237|kausapin]]) 13:01, 7 Agosto 2025 (UTC) ee99c49k608rankujodsxw54eh4j84f Padron:Lalawigan ng Pilipinas 10 77838 2216376 2174561 2026-07-18T12:58:06Z Myrabert015 156576 2216376 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Lalawigan ng Pilipinas |title = [[Mga lalawigan ng Pilipinas|Administrasyon ng Pilipinas]] |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |image = [[Talaksan:Coat of arms of the Philippines.svg|100px]] |above = {{flagicon|PHL}}[[Republika ng Pilipinas]] |group1 = [[Rehiyon I (Pilipinas)|Rehiyon I]] |list1 = {{Navbox subgroup |group1 =Lalawigan |list1 = '''[[Ilocos Norte]]{{•}}[[Ilocos Sur]]{{•}}[[La Union]]{{•}}[[Pangasinan]]''' |group2 = Lungsod |list2 = ''[[Alaminos, Pangasinan|Alaminos]]{{•}}[[Lungsod ng Batac|Batac]]{{•}}[[Candon]]{{•}}[[Dagupan]]{{•}}[[Laoag]]{{•}}[[San Carlos, Pangasinan|San Carlos]]{{•}}[[San Fernando, La Union|San Fernando]]{{•}}[[Urdaneta]]{{•}}[[Vigan]]'' }} |group2 = [[Lambak ng Cagayan|Rehiyon II]] |list2 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 ='''[[Batanes]]{{•}}[[Cagayan]]{{•}}[[Isabela (lalawigan)|Isabela]]{{•}}[[Nueva Vizcaya]]{{•}}[[Quirino]]''' |group2 = Lungsod |list2 = ''[[Cauayan, Isabela|Cauayan]]{{•}}[[Ilagan]]{{•}}[[Santiago, Isabela|Santiago]]{{•}}[[Tuguegarao]]'' }} |group3 = [[Gitnang Luzon|Rehiyon III]] |list3 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Aurora]]{{•}}[[Bataan]]{{•}}[[Bulacan]]{{•}}[[Nueva Ecija]]{{•}}[[Pampanga]]{{•}}[[Tarlac]]{{•}}[[Zambales]]''' |group2 = Lungsod |list2 = ''[[Angeles]]{{•}}[[Balanga]]{{•}}[[Cabanatuan]]{{•}}[[Gapan]]{{•}}[[Mabalacat]]{{•}}[[Malolos]]{{•}}[[Meycauayan]]{{•}}[[Muñoz]]{{•}}[[Olongapo]]{{•}}[[Palayan, Nueva Ecija|Palayan]]{{•}}[[San Fernando, Pampanga|San Fernando]]{{•}}[[San Jose, Nueva Ecija|San Jose]]{{•}}[[San Jose del Monte]]{{•}}[[Lungsod ng Tarlac]]'' }} |group4 = Rehiyon IV |list4 = {{Navbox subgroup |group1 = [[CALABARZON|Rehiyon IV-A]] |list1 = {{Navbox subgroup |group1=Lalawigan |list1 = '''[[Batangas]]{{•}}[[Kabite|Cavite]]{{•}}[[Laguna]]{{•}}[[Quezon]]{{•}}[[Rizal]]''' |group2= Lungsod |list2 = ''[[Antipolo]]{{•}}[[Bacoor]]{{•}}[[Lungsod ng Batangas]]{{•}}[[Lungsod ng Biñan|Biñan]]{{•}}[[Cabuyao]]{{•}}[[Calamba, Laguna|Calamba]]{{•}}[[Lungsod ng Cavite]]{{•}}[[Dasmariñas]]{{•}}[[Heneral Trias|General Trias]]{{•}}[[Imus]]{{•}}[[Lipa, Batangas|Lipa]]{{•}}[[Lucena]]{{•}}[[San Pablo, Laguna|San Pablo]]{{•}}[[San Pedro, Laguna|San Pedro]]{{•}}[[Santa Rosa, Laguna|Santa Rosa]]{{•}}[[Santo Tomas, Batangas|Santo Tomas]]{{•}}[[Tagaytay]]{{•}}[[Tanauan, Batangas|Tanauan]]{{•}}[[Lungsod ng Tayabas|Tayabas]]{{•}}[[Trece Martires]]'' }} |group2 = [[MIMAROPA|Rehiyon IV-B]] |list2 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Marinduque]]{{•}}[[Occidental Mindoro]]{{•}}[[Oriental Mindoro]]{{•}}[[Palawan]]{{•}}[[Romblon]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Calapan]]{{•}}[[Puerto Princesa]]'' }} }} |group5 = [[Kabikulan|Rehiyon V]] |list5 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 ='''[[Albay]]{{•}}[[Camarines Norte]]{{•}}[[Camarines Sur]]{{•}}[[Catanduanes]]{{•}}[[Masbate]]{{•}}[[Sorsogon]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Iriga]]{{•}}[[Legazpi, Albay|Legazpi]]{{•}}[[Ligao]]{{•}}[[Lungsod ng Masbate]]{{•}}[[Naga, Camarines Sur|Naga]]{{•}}[[Lungsod ng Sorsogon]]{{•}}[[Tabaco]]'' }} |group6 = [[Kanlurang Kabisayaan|Rehiyon VI]] |list6 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Aklan]]{{•}}[[Antique]]{{•}}[[Capiz]]{{•}}[[Guimaras]]{{•}}[[Iloilo]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Lungsod ng Iloilo]]{{•}}[[Passi]]{{•}}[[Roxas, Capiz|Roxas]]'' }} |group7 = [[Rehiyon ng Pulo ng Negros|NIR]] |list7 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Negros Occidental]]{{•}}[[Negros Oriental]]{{•}}[[Siquijor]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Bacolod]]{{•}}[[Bago, Negros Occidental|Bago]]{{•}}[[Bais]]{{•}}[[Bayawan]]{{•}}[[Cadiz, Negros Occidental|Cadiz]]{{•}}[[Canlaon]]{{•}}[[Dumaguete]]{{•}}[[Escalante]]{{•}}[[Guihulngan]]{{•}}[[Himamaylan]]{{•}}[[Kabankalan]]{{•}}[[La Carlota|La Carlota]]{{•}}[[Sagay, Negros Occidental|Sagay]]{{•}}[[San Carlos, Negros Occidental|San Carlos]]{{•}}[[Silay]]{{•}}[[Lungsod ng Sipalay|Sipalay]]{{•}}[[Talisay, Negros Occidental|Talisay]]{{•}}[[Tanjay]]{{•}}[[Victorias]]'' }} |group8 = [[Gitnang Kabisayaan|Rehiyon VII]] |list8 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Bohol]]{{•}}[[Cebu]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Bogo]]{{•}}[[Carcar]]{{•}}[[Lungsod ng Cebu|Cebu]]{{•}}[[Lungsod ng Danao|Danao]]{{•}}[[Lungsod ng Lapu-Lapu|Lapu-Lapu]]{{•}}[[Mandaue]]{{•}}[[Naga, Cebu|Naga]]{{•}}[[Tagbilaran]]{{•}}[[Talisay, Cebu|Talisay]]{{•}}[[Toledo, Cebu|Toledo]]'' }} |group9 = [[Silangang Kabisayaan|Rehiyon VIII]] |list9 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Biliran]]{{•}}[[Hilagang Samar]]{{•}}[[Katimugang Leyte]]{{•}}[[Leyte]]{{•}}[[Samar (lalawigan)|Samar]]{{•}}[[Silangang Samar]]{{•}}''' |group2 = Lungsod |list2 = ''[[Baybay, Leyte|Baybay]]{{•}}[[Borongan]]{{•}}[[Calbayog]]{{•}}[[Catbalogan]]{{•}}[[Maasin]]{{•}}[[Ormoc]]{{•}}[[Tacloban]]'' }} |group10 = [[Tangway ng Zamboanga|Rehiyon IX]] |list10= {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Zamboanga del Norte]]{{•}}[[Zamboanga Sibugay]]{{•}}[[Zamboanga del Sur]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Dapitan]]{{•}}[[Dipolog]]{{•}}[[Isabela, Basilan|Isabela]]{{•}}[[Pagadian]]{{•}}[[Lungsod ng Zamboanga]]'' }} |group11 = [[Hilagang Mindanao|Rehiyon X]] |list11 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Bukidnon]]{{•}}[[Camiguin]]{{•}}[[Lanao del Norte]]{{•}}[[Misamis Occidental]]{{•}}[[Misamis Oriental]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Cagayan de Oro]]{{•}}[[El Salvador, Misamis Oriental|El Salvador]]{{•}}[[Gingoog]]{{•}}[[Iligan]]{{•}}[[Malaybalay]]{{•}}[[Oroquieta]]{{•}}[[Ozamiz]]{{•}}[[Tangub]]{{•}}[[Valencia, Bukidnon|Valencia]]'' }} |group12 = [[Rehiyon ng Davao|Rehiyon XI]] |list12 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 ='''[[Davao de Oro]]{{•}}[[Davao del Norte]]{{•}}[[Davao Oriental]]{{•}}[[Davao Occidental]]{{•}}[[Davao del Sur]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Lungsod ng Dabaw|Lungsod ng Davao]]{{•}}[[Digos]]{{•}}[[Mati]]{{•}}[[Panabo]]{{•}}[[Samal, Davao del Norte|Samal]]{{•}}[[Tagum]]'' }} |group13 = [[SOCCSKSARGEN|Rehiyon XII]] |list13 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Cotabato (lalawigan)|Cotabato]]{{•}}[[Sarangani]]{{•}}[[South Cotabato]]{{•}}[[Sultan Kudarat]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Heneral Santos|General Santos]] (Dadiangas){{•}}[[Kidapawan]]{{•}}[[Koronadal]]{{•}}[[Tacurong]]'' }} |group14 = [[Caraga|Rehiyon XIII]] |list14 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Agusan del Norte]]{{•}}[[Agusan del Sur]]{{•}}[[Surigao del Norte]]{{•}}[[Surigao del Sur]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Bayugan]]{{•}}[[Bislig]]{{•}}[[Butuan]]{{•}}[[Cabadbaran]]{{•}}[[Lungsod ng Surigao]]{{•}}[[Tandag]]'' }} |group15 = [[Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera|CAR]] |list15 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Abra]]{{•}}[[Apayao]]{{•}}[[Benguet]]{{•}}[[Ifugao]]{{•}}[[Kalinga]]{{•}}[[Mountain Province]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Baguio]]{{•}}[[Tabuk]]'' }} |group16 = [[Kalakhang Maynila|NCR]] |list16= {{Navbox subgroup |group1 = Kabiserang Distrito |list1 = [[Maynila]] |group2 = Ikalawang Distrito |list2 = [[Marikina]]{{•}}[[Mandaluyong]]{{•}}[[Pasig]]{{•}}[[Lungsod Quezon]]{{•}}[[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] |group3 = Ikatlong Distrito |list3= [[Caloocan]]{{•}}[[Malabon]]{{•}}[[Navotas]]{{•}}[[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Valenzuela]] |group4 = Distritong Katimugan |list4 = [[Las Piñas]]{{•}}[[Makati]]{{•}}[[Muntinlupa]]{{•}}[[Parañaque]]{{•}}[[Pasay]]{{•}}[[Pateros]]{{•}}[[Taguig]] }} |group17 = [[Bangsamoro|BARMM]] |list17 = {{Navbox subgroup |group1 = Lalawigan |list1 = '''[[Basilan]]{{•}}[[Lanao del Sur]]{{•}}[[Maguindanao del Norte]]{{•}}[[Maguindanao del Sur]]{{•}}[[Sulu]]{{•}}[[Tawi-Tawi]]''' |group2 = Lungsod |list2 =''[[Lungsod ng Cotabato]]{{•}}[[Lamitan]]{{•}}[[Marawi]]'' }} |group18 = Mga ibang teritoryo |list18 = [[Talampas Benham]] |group19 = Mga pinag-aagawang teritoryo |list19 = [[Bajo de Masinloc]] {{•}} [[Kapuluan ng Kalayaan]] ([[Pulo ng Ligaw]] {{•}} [[Pulo ng Likas]] {{•}} [[Pulo ng Pag-asa]] {{•}} [[Pulo ng Parola]] {{•}}[[Bahura ng Zamora]] {{•}} [[Buhanginan ng Ayungin]]) |below = [[Mga lungsod ng Pilipinas|Mga Lungsod ng Pilipinas]] }} <noinclude> {{collapsible option}} [[Kaurian:Mga suleras ng pulitika at pamahalaan ng Pilipinas]] [[Kaurian:Rehiyon ng Pilipinas]] [[Kaurian:Heograpiya ng Pilipinas]] </noinclude> bcml2lf4m92iuhuzsa33ywyobtccaev Anarkismo 0 87382 2216377 2216371 2026-07-18T13:43:39Z Jojit fb 38 /* Mga paaralan ng kaisipan */ 2216377 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay. Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer, at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin. Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila, dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista. Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] eepepxkn869lzgxhgzj33fu1qdv6isw 2216378 2216377 2026-07-18T13:46:01Z Jojit fb 38 /* Mga paaralan ng kaisipan */ 2216378 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer, at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin. Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila, dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista. Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] mve4ken62ga3mqc4i31r38gham2bnv2 2216379 2216378 2026-07-18T13:55:42Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216379 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer, at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin. Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila, dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista. Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] fb7ts97komoqr8jjv8n1zwf2wyc4q45 2216380 2216379 2026-07-18T13:57:45Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216380 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin. Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila, dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista. Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] 6djmm6922c7vout7wfqm3ijbc3rowdx 2216382 2216380 2026-07-18T14:08:03Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216382 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila, dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista. Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] qju1cd7vk23ehnjtg031sztbhooc4yk 2216385 2216382 2026-07-18T14:36:34Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216385 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista. Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] 0cy7mq12yv6irud9v3ylm87a2bclohy 2216386 2216385 2026-07-18T14:57:02Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216386 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa. Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] 2tba22snpo2k2ibdal3yj1ahiclz9bl 2216387 2216386 2026-07-18T15:02:23Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216387 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa.<ref>{{cite journal|last=Dennison|first=Eleanor|url=https://www.jstor.org/stable/3022423|title=Philippine Labor under the Commonwealth|journal=Far Eastern Survey|volume=7|issue=24|publisher=Institute of Pacific Relations|date=7 Disyembre 1938|pages=277–282|doi=10.2307/3022423|jstor=3022423|issn=0362-8949|oclc=4636899601|url-access=subscription|language=en}}</ref> Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo. Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF). Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista. == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] m1p0i279kn3en4ajlhwc9dpwcpb9y1h 2216388 2216387 2026-07-18T15:07:27Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216388 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa.<ref>{{cite journal|last=Dennison|first=Eleanor|url=https://www.jstor.org/stable/3022423|title=Philippine Labor under the Commonwealth|journal=Far Eastern Survey|volume=7|issue=24|publisher=Institute of Pacific Relations|date=7 Disyembre 1938|pages=277–282|doi=10.2307/3022423|jstor=3022423|issn=0362-8949|oclc=4636899601|url-access=subscription|language=en}}</ref> Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo.<ref>{{cite book|last=Pomeroy|first=William J.|year=1992|title=The Philippines: Colonialism, Collaboration, and Resistance|location=New York|publisher=International|page=51|isbn=9780717806928|oclc=246725565}}</ref><ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Quezon City|oclc=76895524|page=279}}</ref> Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF).<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Quezon City|oclc=756771087|page=21}}</ref> Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista.<ref name="LKSantos">{{cite book|last=Santos|first=Lope K.|author-link=Lope K. Santos|title=[[Banaag at Sikat]]|publisher=Bookmark|location=Philippines|year=1988}}</ref> == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] 8ejscztwmo3yma7n9fonngsr1ip8tsh 2216389 2216388 2026-07-18T15:09:20Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216389 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa.<ref>{{cite journal|last=Dennison|first=Eleanor|url=https://www.jstor.org/stable/3022423|title=Philippine Labor under the Commonwealth|journal=Far Eastern Survey|volume=7|issue=24|publisher=Institute of Pacific Relations|date=7 Disyembre 1938|pages=277–282|doi=10.2307/3022423|jstor=3022423|issn=0362-8949|oclc=4636899601|url-access=subscription|language=en}}</ref> Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo.<ref>{{cite book|last=Pomeroy|first=William J.|year=1992|title=The Philippines: Colonialism, Collaboration, and Resistance|location=New York|publisher=International|page=51|isbn=9780717806928|oclc=246725565|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Quezon City|oclc=76895524|page=279}}</ref> Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF).<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Quezon City|oclc=756771087|page=21}}</ref> Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista.<ref name="LKSantos">{{cite book|last=Santos|first=Lope K.|author-link=Lope K. Santos|title=[[Banaag at Sikat]]|publisher=Bookmark|location=Philippines|year=1988}}</ref> == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] hswvi3httgalzefk2lxcho7qp6tn3cg 2216390 2216389 2026-07-18T15:10:25Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216390 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa.<ref>{{cite journal|last=Dennison|first=Eleanor|url=https://www.jstor.org/stable/3022423|title=Philippine Labor under the Commonwealth|journal=Far Eastern Survey|volume=7|issue=24|publisher=Institute of Pacific Relations|date=7 Disyembre 1938|pages=277–282|doi=10.2307/3022423|jstor=3022423|issn=0362-8949|oclc=4636899601|url-access=subscription|language=en}}</ref> Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo.<ref>{{cite book|last=Pomeroy|first=William J.|year=1992|title=The Philippines: Colonialism, Collaboration, and Resistance|location=New York|publisher=International|page=51|isbn=9780717806928|oclc=246725565|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=279|language=en}}</ref> Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF).<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Quezon City|oclc=756771087|page=21}}</ref> Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista.<ref name="LKSantos">{{cite book|last=Santos|first=Lope K.|author-link=Lope K. Santos|title=[[Banaag at Sikat]]|publisher=Bookmark|location=Philippines|year=1988}}</ref> == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] goqprg90j8wk0tchkgjuassb5tsqkds 2216391 2216390 2026-07-18T15:12:28Z Jojit fb 38 /* Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas */ 2216391 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapuwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=268|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=269|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=274|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa.<ref>{{cite journal|last=Dennison|first=Eleanor|url=https://www.jstor.org/stable/3022423|title=Philippine Labor under the Commonwealth|journal=Far Eastern Survey|volume=7|issue=24|publisher=Institute of Pacific Relations|date=7 Disyembre 1938|pages=277–282|doi=10.2307/3022423|jstor=3022423|issn=0362-8949|oclc=4636899601|url-access=subscription|language=en}}</ref> Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo.<ref>{{cite book|last=Pomeroy|first=William J.|year=1992|title=The Philippines: Colonialism, Collaboration, and Resistance|location=New York|publisher=International|page=51|isbn=9780717806928|oclc=246725565|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=279|language=en}}</ref> Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF).<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=21|language=en}}</ref> Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista.<ref name="LKSantos">{{cite book|last=Santos|first=Lope K.|author-link=Lope K. Santos|title=[[Banaag at Sikat]]|publisher=Bookmark|location=Philippines|year=1988}}</ref> == Mga Konsepto == '''Propaganda ng Gawain (Propaganda by Deed)''' Ito ay tinatawag na propaganda ng gawain dahil ito mismo ay nagpapalaganap ng mensahe sa pagkilos at hindi sa pananalita. Ginagamit itong taktika ng mga anarkista upang hikayatin ang mga taong naghihirap na mag-alsa laban sa mga makapangyarihan sa pamamagitan ng pamamaslang o pagbobomba o paninira ng mga imprastraktura. Bagamat may mga bayolenteng pamamaraan, mayroon ding mga mapayapang paraan tulad ng community pantry na sumikat noong 2019 Coronavirus Pandemic. '''Kapwa-Tulungan (Mutual Aid)''' Masnakasanayan ng Pilipino ang salitang bayanihan upang bigyang pakahulugan ang sistema ng pagtutulungan sa kapwa. Halos magkaparehas lamang ang konsepto nito sa bayanihan ngunit nag-iiba ito kapag isinakatuparan ang pahalang na pagsasaayos na hindi hinahaluan ng burukrasya o panukala, at ipamigay ang mga pangangailangan na walang halong kundisyon o kapalit. '''Hindi Mabawas-bawasang Pangangailangan (Irreducible Minimum)''' Ito ay ang paniniwala o kamalayan na ang tao ay nararapat bigyan ng mga pangangailangan na walang halong kapalit o kontribusyon sa lipunan. Ayon kay Bookchin, ang mga sinaunang lipunan ay kahit na hindi naniniwala na pareho dapat ang ipinamimigay na pangangailangan, ay kapantay pa rin nito ang pagtrato sa mga tao. Itong perspektibo na ito ay hahantong sa perspektibo na iba-iba ang pangangailangan ng indibidwal ngunit dapat matugunan pa rin. '''Pagwawakas ng Trabaho (Abolition of Work)''' Kasama din nito ang konsepto ng pagwawakas ng oras ng pagtulog, at pag-ooras. Kasalukuyang pinapaliwanag nito na kahit mawala ang mga trabaho na binibigay ng mga kumpanya at gobyerno ay hahantong sa natural na gawain ng tao ang mga makabuluhang mga bagay tulad ng paglilinis, pag-aaruga ng sanggol, paglikha ng sining, pagiimbento ng teknolohiya, at pagtulong sa kapwa. Pinupuna rin nito ang mga trabahong walang kwenta o maaaring nakasasama at sinasahuran lamang dahil kailangan siya sa mga kumpanya o gobyerno at hindi dahil kailangan ito upang magbigay benepisyo sa lipunan tulad ng mga trabahong call center, abogado, pamumulis, receptionist, mga manager, o kaya tagakolekta ng buwis. '''Pagkakaisa ng Gawain at Layunin (Unity Between Means and Ends)''' Ito ang pangunahing puna ng mga anarkista sa mga nagsusulong ng pagbabago o pag-agaw sa pamahalaan, na upang maisakatuparan ang mga pagbabago ay dapat lamang sa tao mismo manggaling ang pagkukusa na magkaroon ng malayang lipunan. Sinasabi na ang mga rebolusyonaryo ay nasasanay mag-utos at kinakalimutan o binabago ang rebolusyonaryong adhikain sa tuwing maupo sila sa pwesto. Sa banggit ni Malatesta, "Hindi sapat na gustuhin ang isang bagay; kung gusto talagang makamit ay kailangan gumamit ng sapat na pamamaraan upang makamit ito. At itong mga gawain ay hindi sapilitan, pero kumbaga hindi maiiwasang maipluwensyahan nito ang layunin na inaasam natin at ng mga pangyayari na kung saan nagaganap ang pagpupumiglas, dahil kung pinabayaan natin ang pagpili ng kilos ay maaaring humantong tayo sa ibang layunin, at maaaring maging kabaligtaran pa ang resulta, na hindi maiiwasan na epekto ng ating mga gawain. Kung sino man ang maglakbay at namali ng dinaanan ay hindi mapupunta sa kanyang pupuntahan, kundi sa kung saan siya dadalhin ng daanan." '''Kontra-Pagmamakabansa (Anti-Nationalism)''' Ang mga anarkista ay kadalasan hindi naniniwala sa pagmamakabansa o nasyonalismo dahil ito ay ginagamit na propaganda upang palakasin ang konsepto ng pamahalaan, at naniniwala na hindi dapat ikinukulong at binubukod ang mga tao sa pamamagitan ng teritoryo, dugo, o lugar ng kapanganakan. Bagamat, hindi nito ipinagbabawal ang pagkakaroon ng kinabibilangang pangkat, pagkakakilanlan, at damdaming paunlarin ang kapakanan ng bayan, ay tinututulan nito ang pagpapasimple na tayo ay may iisang kultura at pagkakakilanlan. Ang mga anarkista ay makamundo, at nais nitong wakasan ang mga harang, bakod, pag gegeneralize, pagkaekslusibo at pagbubuklod-buklod ng mga tao hindi lamang sa konteksto ng lupain at bansa, kundi sa mga aspeto ng pagkatao tulad ng pangkasarian, lahi, edad, relihiyon, trabaho at iba pa. '''Lahat ng pulis ay tarantado''' (All Cops Are Bastards, a.k.a. '''ACAB''') Bukod sa ideya na ang pulis ay hindi tugma sa pagbibigay ng kalayaan sa mga tao sa pamamagitan ng pagtulong sa gobyerno na monopolyohin ang paggamit ng karahasan at ang mismong pagbibilanggo, ang mga pulis din ay sangkot sa pagprotekta ng mga kasama nitong pulis na abusado, nagiging tuta ng makapangyarihan, nasusuhulan at siyang unang umaabuso sa kapangyarihan at titulo nito sa pamamagitan ng pagsisinungaling, power-tripping, at pagmamanipula gamit ang mga batas at kautusan. Sa malalim na diskurso, ang konsepto ng pamumulis ay tutol sa konsepto ng kalayaan na siyang nagbabanta mga kilos ng tao sa pamamagitan ng panghuhusga. '''Pagbuwag sa bilangguan (Prison Abolition)''' Ang pagbuwag ng bilangguan ay isang sistematikong pagbuwag ng pagbibilanggo mula sa kapulisan, hukuman, at pagbabatas ng pagbibilanggo. Malaki ang pang-unawa na walang krimen sa anarkiya dahil walang batas na siyang nagdidikta kung ano ang hindi dapat gawin at kung ano ang tamang gawin, ngunit hindi ibig sabihin na wala nang alitan at wala nang pagkakasala na nangyayari, o pinababayaan lang. Kumbaga, ang mga problemang ito ay sinosolusyunan sa iba't ibang kaparaanan at aspeto na siyang direktang kakaharapin ng lipunan imbes na pinababayaan ang mga tao na mabulok sa kulungan, maparusahan o piliting magbago ang mga kaaway nila. Maaring sa pamamagitan ng masinsinang pag-babati, pakikipag-areglo, pagpapalayas, ekspropriyasyon, o minsan pagkitil depende sa kalubhaan ng paggamit ng kapangyarihan. Sinasabi na ang karamihan ng krimen tulad ng pagnanakaw ay nangyayari dahil sa sistema at istruktura na humihikayat upang pagtibayin ito, kaya nararapat lamang na baguhin o wakasan ang sistemang umiiral upang magkaroon ng malawak na pagbabago sa aspeto ng krimen. '''Pagpapalaya sa Kabataan (Child Liberation)''' Madalas ang talakayan sa aspeto ng kabataan ang naipatayong agwat ng kapangyarihan at ang pagkontrol sa kanila. Sinasabi na ang mga bata ay ang pinakamadaling mauto at pinakamadaling pagsamantalahan dahil sa kakulangan niya sa kamalayan at lakas. Bagkus, kailangan niya at umaasa siya sa mga nakatatanda na bumuhay at ipahiram ang kapangyarihan sa kanya. Maspopular ang tinatawag na mapagpalayang pagpapalaki sa kabataan kung saan binibigyan sila ng kalayaan na may kasamang paggagabay at matuto sa mga tama at kamalian sa pamamagitan ng karanasan at walang humpay na pananaliksik nang sa gayon ay madala niya ito sa pagtanda hanggang sa tuluyan siyang maging malaya. Kadalasan, ang buong sistema natin ngayon ay hindi pabor sa bata, mapaekonomikal o panlipunang sitwasyon. Ilan sa mga tampok na isyu ay tulad ng pagroromantisa ng child labor, pilit na pagpapakasal, pananamantala sa pagtatalik, maagang pagbuntis o pagbubuntis, kalayaan sa pagpili ng relihiyon, juvenile justice, paggamit ng po at opo, at ang utang na loob sa magulang o nagpalaki sa kanya. '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=385–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists}} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=1–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] iq2ax1nnga3ogqlsncozcfew6hf5fdh Harry Potter and the Deathly Hallows 0 124436 2216463 1576005 2026-07-19T06:42:20Z Jojit fb 38 2216463 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido. Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. [[Kategorya:Harry Potter]] 0bres6uevrqm8zhpt8ep11bag1np1l5 2216465 2216463 2026-07-19T06:48:59Z Jojit fb 38 Nilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)]] sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows]] mula sa redirect 2216463 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido. Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. [[Kategorya:Harry Potter]] 0bres6uevrqm8zhpt8ep11bag1np1l5 2216467 2216465 2026-07-19T06:50:03Z Jojit fb 38 2216467 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido. Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Harry Potter]] m4duz8ixy3hp8cd4kbv0fat4fjhf3no 2216473 2216467 2026-07-19T08:42:31Z Jojit fb 38 2216473 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido.<ref>{{Cite web |last=Rich |first=Motoko |date=22 July 2007 |title=Record First-Day Sales for Last 'Harry Potter' Book |url=https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216034954/http://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |archive-date=16 December 2017 |access-date=15 December 2017 |website=The New York Times}}</ref><ref name="Guinness Book of World Records">{{cite web |date=21 July 2007 |title=Fastest selling book of fiction in 24 hours |url=http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919082714/http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |archive-date=19 September 2011 |access-date=5 February 2011 |work=Guinness Book of World Records}}</ref> Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Harry Potter]] eojeauphj01qv131wn9t3rxg2gh724d 2216474 2216473 2026-07-19T08:43:15Z Jojit fb 38 2216474 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido.<ref>{{Cite web |last=Rich |first=Motoko |date=22 July 2007 |title=Record First-Day Sales for Last 'Harry Potter' Book |url=https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216034954/http://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |archive-date=16 Disyembre 2017 |access-date=15 Disyembre 2017 |website=The New York Times|language=en}}</ref><ref name="Guinness Book of World Records">{{cite web |date=21 July 2007 |title=Fastest selling book of fiction in 24 hours |url=http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919082714/http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |archive-date=19 September 2011 |access-date=5 February 2011 |work=Guinness Book of World Records}}</ref> Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Harry Potter]] 5brjlaqiut61qsytol25eyhnzd7ebax 2216475 2216474 2026-07-19T08:44:24Z Jojit fb 38 2216475 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido.<ref>{{Cite web |last=Rich |first=Motoko |date=22 July 2007 |title=Record First-Day Sales for Last 'Harry Potter' Book |url=https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216034954/http://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |archive-date=16 Disyembre 2017 |access-date=15 Disyembre 2017 |website=The New York Times|language=en}}</ref><ref name="Guinness Book of World Records">{{cite web |date=21 Hulyo 2007 |title=Fastest selling book of fiction in 24 hours |url=http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919082714/http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |archive-date=19 Setyembre 2011 |access-date=5 Pebrero 2011 |work=Guinness Book of World Records|language=en}}</ref> Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Harry Potter]] 5kda604pyp8w9d4ml64smzm5y5aw6ac 2216476 2216475 2026-07-19T09:23:18Z Jojit fb 38 2216476 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido.<ref>{{Cite web |last=Rich |first=Motoko |date=22 July 2007 |title=Record First-Day Sales for Last 'Harry Potter' Book |url=https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216034954/http://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |archive-date=16 Disyembre 2017 |access-date=15 Disyembre 2017 |website=The New York Times|language=en}}</ref><ref name="Guinness Book of World Records">{{cite web |date=21 Hulyo 2007 |title=Fastest selling book of fiction in 24 hours |url=http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919082714/http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |archive-date=19 Setyembre 2011 |access-date=5 Pebrero 2011 |work=Guinness Book of World Records|language=en}}</ref> Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. == Balangkas == Ang batang mangkukulam na si Harry Potter ay malapit nang maglabimpitong taong gulang. Habang inihahatid siya ng mga kasapi ng Orden ng Phoenix patungo sa Burrow, sinalakay sila ng mga Death Eater, na ikinamatay nina "Mad-Eye" Moody at Hedwig, at ikinasugat ni George Weasley. Tinangka ni Lord Voldemort na patayin si Harry subalit nabigo. Matapos maagaw ng mga Death Eater at ni Voldemort ang Ministry of Magic, sinimulan nina Harry at ng kanyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger ang paghahanap sa apat na natitirang Horcrux ni Voldemort upang wasakin ang mga ito at gawing mortal si Voldemort. Nalaman nilang nasa pag-iingat ni Dolores Umbridge sa Ministeryo ng Mahika ang Horcrux na kuwintas (''locket''). Palihim na nakapasok sina Harry at ang kanyang mga kaibigan sa ministeryo at ninakaw ang kuwintas mula kay Umbridge, subalit hindi nila ito nagawang wasakin. Naapektuhan si Ron ng maitim na mahika ng kuwintas kaya iniwan niya sina Harry at Hermione. Sa Godric's Hollow, sinalakay sina Harry at Hermione ng ahas ni Voldemort na si Nagini, subalit nakatakas sila. Isang gabi, ginabayan si Harry ng isang Patronus patungo sa isang lawa na kinalalagyan ng Espada ni Gryffindor. Habang kinukuha niya ito, humigpit ang kuwintas sa kaniyang leeg at muntik na siyang malunod. Dumating si Ron, iniligtas si Harry, at winasak ang Horcrux gamit ang espada. Dinalaw ng tatlong magkakaibigan si Xenophilius Lovegood, na nagsalaysay sa kanila tungkol sa mga maalamat na bagay na kilala bilang Deathly Hallows: ang Matandang Wand (''Elder Wand''), ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), at ang Balabal ng Kawalang-Kita (''Cloak of Invisibility''). Gayunman, ipinaalam ni Xenophilius sa Ministeryo ng Mahika na nasa kaniyang bahay ang tatlo, kaya napilitang tumakas sina Harry at ang kaniyang mga kaibigan. Hindi naglaon, nabihag sila ng mga mangangaso ng mga pugante na kilala bilang mga Snatcher, at ikinulong sa Malfoy Manor. Itinapon sina Harry at Ron sa piitan kasama sina Dean Thomas, Luna Lovegood, G. Ollivander, at ang duwendeng si Griphook, samantalang pinahirapan ng Death Eater na si Bellatrix Lestrange si Hermione. Tinulungan sila ng duwendeng-bahay na si Dobby na makatakas, ngunit namatay ito sa proseso. Pinasok nina Harry, Ron, at Hermione ang Bangko ng Gringotts at nakuha ang isa pang Horcrux. Nagkaroon si Harry ng mga pangitain na nagsasabing may isa pang Horcrux na nakatago sa Hogwarts. Matapos makapasok ang tatlo sa paaralan sa tulong ni Aberforth Dumbledore, naghanda si Voldemort sa paglusob sa kastilyo. Habang nakikipaglaban ang mga Death Eater sa mga guro at mag-aaral, winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux mula sa Gringotts. Pagkatapos, sinamahan nila si Harry sa Silid ng Pangangailangan, kung saan natagpuan nila ang susunod na Horcrux, ang Diadema ni Ravenclaw. Tinambangan sila ni Draco Malfoy at ng mga kaibigan nitong sina Crabbe at Goyle. Gumamit si Crabbe ng isang sumpang apoy na hindi na niya nakontrol, kaya namatay siya at nawasak din ang Horcrux. Matapos nakawin ang Matandang ''Wand'' mula sa libingan ni Albus Dumbledore, nabigo si Voldemort na mapasunod ito. Sa paniniwalang si Severus Snape ang tunay na may-ari ng ''wand'', ipinagamit niya kay Nagini ang nakamamatay na pag-atake laban kay Snape. Bago mamatay, ipinasa ni Snape kay Harry ang kaniyang mga alaala, na pinanood ni Harry sa Pensieve. Inihayag ng mga alaala na minahal ni Snape ang ina ni Harry at nagsilbi siyang dobleng ahente laban kay Voldemort upang maprotektahan ito. Nabunyag din na si Dumbledore mismo ang nagplano ng sarili niyang kamatayan sa kamay ni Snape upang makuha nito ang tiwala ni Voldemort. Nalaman din ni Harry na siya mismo ay naging isang Horcrux nang unang tangkain ni Voldemort na patayin siya. Dahil dito, kailangang mamatay si Harry upang maging mortal si Voldemort. Bago niya isuko ang sarili kay Voldemort, inutusan niya si Neville Longbottom na patayin si Nagini. Ginamitan ni Voldemort si Harry ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), at nagising si Harry sa isang tila panaginip na lugar. Sinalubong siya roon ni Dumbledore, na nagpaliwanag na winasak ng sumpa ang bahagi ng kaluluwa ni Voldemort na nasa loob ni Harry at maaari na siyang mabuhay muli. Nagkamalay si Harry at nagpanggap na patay. Inutusan ni Voldemort si Hagrid na dalhin ang katawan ni Harry pabalik sa Hogwarts at hiniling na sumuko ang mga guro at mag-aaral. Subalit binunot ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Pampag-uuri at pinatay si Nagini. Nagpatuloy ang labanan, kung saan napatay ni Molly Weasley si Bellatrix. Pagkatapos ay nagpakita si Harry na buhay pa at hinarap si Voldemort sa isang tunggalian. Muli siyang ginamitan ni Voldemort ng Sumpang Pampatay, subalit tumanggi ang Matandang ''Wand'' na patayin si Harry sapagkat siya ang tunay nitong amo. Bumalik ang sumpa kay Voldemort at ito ang naging sanhi ng kaniyang kamatayan. Sa epilogo ng nobela, na nagaganap makalipas ang labinsiyam na taon, inihatid nina Harry at ng kaniyang mga kaibigan ang kanilang mga anak sa Hogwarts. Sina Harry at Ginny, na mag-asawa na, ay may tatlong anak: James Sirius, Albus Severus, at Lily Luna. Samantala, sina Ron at Hermione ay may isang anak na babae na nagngangalang Rose at isang anak na lalaki na nagngangalang Hugo. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Harry Potter]] qvjx01hvd32bjx5i2hijaylrvmnlg0u 2216477 2216476 2026-07-19T09:24:36Z Jojit fb 38 /* Balangkas */ 2216477 wikitext text/x-wiki [[File:Harry Potter and the Deathly Hallows.jpg|thumb|Pabalat ng Harry Potter at ang mga Nakamamatay na Banal o Harry Potter and the Deathly Hallows sa wikang Ingles|alt=]] Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows''''' ay isang nobelang pantasiya ng may-akdang Britaniko na si [[J.K. Rowling|J. K. Rowling]]. Ito ang ikapito at huling nobela sa seryeng ''[[Harry Potter]]''. Inilathala ito noong 21 Hulyo 2007 sa [[Reyno Unido]] ng Bloomsbury Publishing, sa Estados Unidos ng Scholastic, at sa [[Canada]] ng Raincoast Books. Isinasalaysay ng nobela ang mga pangyayaring naganap kaagad matapos ang ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (nobela)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' (2005), gayundin ang huling paghaharap ng dalawang salamangkero na sina Harry Potter at Lord Voldemort. Nang mailathala ang ''Deathly Hallows'', nabasag nito ang mga rekord sa benta at nalampasan ang mga naitalang benta ng mga naunang aklat sa seryeng ''Harry Potter''. Hawak nito ang [[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|Pandaigdaigang Tala ng Guinness]] para sa pinakamaraming nobelang naibenta sa loob ng 24 oras mula sa paglalathala, na may 8.3 milyong sipi sa Estados Unidos at 2.65 milyong sipi sa Reyno Unido.<ref>{{Cite web |last=Rich |first=Motoko |date=22 July 2007 |title=Record First-Day Sales for Last 'Harry Potter' Book |url=https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216034954/http://www.nytimes.com/2007/07/22/books/22cnd-potter.html |archive-date=16 Disyembre 2017 |access-date=15 Disyembre 2017 |website=The New York Times|language=en}}</ref><ref name="Guinness Book of World Records">{{cite web |date=21 Hulyo 2007 |title=Fastest selling book of fiction in 24 hours |url=http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919082714/http://www.guinnessworldrecords.com/Search/Details/Fastestsellingbook-of-fiction-in-24-hours/53237.htm |archive-date=19 Setyembre 2011 |access-date=5 Pebrero 2011 |work=Guinness Book of World Records|language=en}}</ref> Sa pangkalahatan ay positibo ang pagtanggap sa aklat, at kinilala ito ng American Library Association (Asosasyon ng Aklatang Amerikano) bilang isa sa mga "Mga Pinakamahusay ng Aklat para sa mga Batang Adulto". Ang adaptasyong pampelikula ng nobela ay ipinalabas sa dalawang bahagi: ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1'' noong Nobyembre 2010 at ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' noong Hulyo 2011. == Balangkas == Ang batang mangkukulam na si Harry Potter ay malapit nang maglabimpitong taong gulang. Habang inihahatid siya ng mga kasapi ng Orden ng Phoenix patungo sa Burrow, sinalakay sila ng mga Death Eater, na ikinamatay nina "Mad-Eye" Moody at Hedwig, at ikinasugat ni George Weasley. Tinangka ni Lord Voldemort na patayin si Harry subalit nabigo. Matapos maagaw ng mga Death Eater at ni Voldemort ang Ministry of Magic, sinimulan nina Harry at ng kanyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger ang paghahanap sa apat na natitirang Horcrux ni Voldemort upang wasakin ang mga ito at gawing mortal si Voldemort. Nalaman nilang nasa pag-iingat ni Dolores Umbridge sa Ministeryo ng Mahika ang Horcrux na kuwintas (''locket''). Palihim na nakapasok sina Harry at ang kanyang mga kaibigan sa ministeryo at ninakaw ang kuwintas mula kay Umbridge, subalit hindi nila ito nagawang wasakin. Naapektuhan si Ron ng maitim na mahika ng kuwintas kaya iniwan niya sina Harry at Hermione. Sa Godric's Hollow, sinalakay sina Harry at Hermione ng ahas ni Voldemort na si Nagini, subalit nakatakas sila. Isang gabi, ginabayan si Harry ng isang Patronus patungo sa isang lawa na kinalalagyan ng Espada ni Gryffindor. Habang kinukuha niya ito, humigpit ang kuwintas sa kaniyang leeg at muntik na siyang malunod. Dumating si Ron, iniligtas si Harry, at winasak ang Horcrux gamit ang espada. Dinalaw ng tatlong magkakaibigan si Xenophilius Lovegood, na nagsalaysay sa kanila tungkol sa mga maalamat na bagay na kilala bilang Deathly Hallows: ang Matandang Wand (''Elder Wand''), ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), at ang Balabal ng Kawalang-Kita (''Cloak of Invisibility''). Gayunman, ipinaalam ni Xenophilius sa Ministeryo ng Mahika na nasa kaniyang bahay ang tatlo, kaya napilitang tumakas sina Harry at ang kaniyang mga kaibigan. Hindi naglaon, nabihag sila ng mga mangangaso ng mga pugante na kilala bilang mga Snatcher, at ikinulong sa Malfoy Manor. Itinapon sina Harry at Ron sa piitan kasama sina Dean Thomas, Luna Lovegood, G. Ollivander, at ang duwendeng si Griphook, samantalang pinahirapan ng Death Eater na si Bellatrix Lestrange si Hermione. Tinulungan sila ng duwendeng-bahay na si Dobby na makatakas, ngunit namatay ito sa proseso. Pinasok nina Harry, Ron, at Hermione ang Bangko ng Gringotts at nakuha ang isa pang Horcrux. Nagkaroon si Harry ng mga pangitain na nagsasabing may isa pang Horcrux na nakatago sa Hogwarts. Matapos makapasok ang tatlo sa paaralan sa tulong ni Aberforth Dumbledore, naghanda si Voldemort sa paglusob sa kastilyo. Habang nakikipaglaban ang mga Death Eater sa mga guro at mag-aaral, winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux mula sa Gringotts. Pagkatapos, sinamahan nila si Harry sa Silid ng Pangangailangan, kung saan natagpuan nila ang susunod na Horcrux, ang Diadema ni Ravenclaw. Tinambangan sila ni Draco Malfoy at ng mga kaibigan nitong sina Crabbe at Goyle. Gumamit si Crabbe ng isang sumpang apoy na hindi na niya nakontrol, kaya namatay siya at nawasak din ang Horcrux. Matapos nakawin ang Matandang ''Wand'' mula sa libingan ni Albus Dumbledore, nabigo si Voldemort na mapasunod ito. Sa paniniwalang si Severus Snape ang tunay na may-ari ng ''wand'', ipinagamit niya kay Nagini ang nakamamatay na pag-atake laban kay Snape. Bago mamatay, ipinasa ni Snape kay Harry ang kaniyang mga alaala, na pinanood ni Harry sa Pensieve. Inihayag ng mga alaala na minahal ni Snape ang ina ni Harry at nagsilbi siyang dobleng ahente laban kay Voldemort upang maprotektahan ito. Nabunyag din na si Dumbledore mismo ang nagplano ng sarili niyang kamatayan sa kamay ni Snape upang makuha nito ang tiwala ni Voldemort. Nalaman din ni Harry na siya mismo ay naging isang Horcrux nang unang tangkain ni Voldemort na patayin siya. Dahil dito, kailangang mamatay si Harry upang maging mortal si Voldemort. Bago niya isuko ang sarili kay Voldemort, inutusan niya si Neville Longbottom na patayin si Nagini. Ginamitan ni Voldemort si Harry ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), at nagising si Harry sa isang tila panaginip na lugar. Sinalubong siya roon ni Dumbledore, na nagpaliwanag na winasak ng sumpa ang bahagi ng kaluluwa ni Voldemort na nasa loob ni Harry at maaari na siyang mabuhay muli. Nagkamalay si Harry at nagpanggap na patay. Inutusan ni Voldemort si Hagrid na dalhin ang katawan ni Harry pabalik sa Hogwarts at hiniling na sumuko ang mga guro at mag-aaral. Subalit binunot ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Pampag-uuri at pinatay si Nagini. Nagpatuloy ang labanan, kung saan napatay ni Molly Weasley si Bellatrix. Pagkatapos ay nagpakita si Harry na buhay pa at hinarap si Voldemort sa isang tunggalian. Muli siyang ginamitan ni Voldemort ng Sumpang Pampatay, subalit tumanggi ang Matandang ''Wand'' na patayin si Harry sapagkat siya ang tunay nitong amo. Bumalik ang sumpa kay Voldemort at ito ang naging sanhi ng kaniyang kamatayan. Sa epilogo ng nobela, na nagaganap makalipas ang labinsiyam na taon, inihatid nina Harry at ng kaniyang mga kaibigan ang kanilang mga anak sa Hogwarts. Sina Harry at Ginny, na mag-asawa na, ay may tatlong anak: James Sirius, Albus Severus, at Lily Luna. Samantala, sina Ron at Hermione ay may isang anak na babae na nagngangalang Rose at isang anak na lalaki na nagngangalang Hugo.<ref>{{cite book |last1=Rowling |first1=J. K. |title=Harry Potter and the Deathly Hallows (Book 7) (Hardcover) |year=2007 |isbn=978-0-7475-9105-4 |editor=Bloomsbury |place=London |language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Harry Potter]] eung6szrsgc37pxzdg5j7xmus4ncox5 Padron:Film date 10 151007 2216398 1856299 2026-07-18T23:13:05Z Jojit fb 38 2216398 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{1|}}} |{{Main other|demospace={{{demospace|}}} |{{#ifexpr:{{#time:U|{{{1}}}-{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|01}}-{{#if:{{{3|}}}|{{{3}}}|01}}}} > {{#time:U|{{CURRENTTIMESTAMP}}}} | [[Category:Mga paparating na pelikula{{#if:{{{TV|}}}|ng pantelebisyon}}]] }}{{#ifexist:Category:Mga pelikula{{#if:{{{TV|}}}|ng pantelebisyon}},{{{fy|{{{1}}}}}} | [[Category:{{{fy|{{{1}}}}}} {{#if:{{{TV|}}}|television}} films]] }} }} }}{{Plainlist| * {{Start date|{{{1|}}}|{{{2|}}}|{{{3|}}}|df=y}}{{#if:{{{4|}}}|&#32;({{{4|}}}){{{ref1|}}}|{{{ref1|}}}}}{{#if:{{{5|}}}| * {{Start date|{{{5}}}|{{{6|}}}|{{{7|}}}|df=y}}{{#if:{{{8|}}}|&#32;({{{8|}}}){{{ref2|}}}|{{{ref2|}}}}}}}{{#if:{{{9|}}}| * {{Start date|{{{9}}}|{{{10|}}}|{{{11|}}}|df=y}}{{#if:{{{12|}}}|&#32;({{{12|}}}){{{ref3|}}}|{{{ref3|}}}}}}}{{#if:{{{13|}}}| * {{Start date|{{{13}}}|{{{14|}}}|{{{15|}}}|df=y}}{{#if:{{{16|}}}|&#32;({{{16|}}}){{{ref4|}}}|{{{ref4|}}}}}}}{{#if:{{{17|}}}| * {{Start date|{{{17}}}|{{{18|}}}|{{{19|}}}|df=y}}{{#if:{{{20|}}}|&#32;({{{20|}}}){{{ref5|}}}|{{{ref5|}}}}}}} }}<!-- # Tracking categories added 3 April 2020 by User:BrownHairedGirl -->{{Main other|<!-- -->{{#if: {{{fy|}}}<!-- -->|[[Category:Template film date with category override]]<!-- -->}}<!-- -->{{#if: {{{17|}}}<!-- -->|[[Category:Template film date with 5 release dates]]<!-- -->|{{#if: {{{13|}}}<!-- -->|[[Category:Template film date with 4 release dates]]<!-- -->|{{#if: {{{9|}}}<!-- -->|[[Category:Template film date with 3 release dates]]<!-- -->|{{#if: {{{5|}}}<!-- -->|[[Category:Template film date with 2 release dates]]<!-- -->|{{#if: {{{1|}}}<!-- -->|[[Category:Template film date with 1 release date]]<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- --><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> 3cr3co4ma1xs9nsom1b8sp9nbx4ntod Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2 0 162634 2216400 2035572 2026-07-18T23:18:23Z Jojit fb 38 2216400 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} '''''Ang Harry Potter and the Deathly Hallows&nbsp;– Part 2''''' (Harry Potter at ang Hallows na Nakakamatay) ay isang pelikula na idinerekta ni [[David Yates]] at ang ikalawang pelikula na ibinase sa librong [[Harry Potter and the Deathly Hallows|na isinulat ni]] [[J. K. Rowling]]. Ito ang huli at ikawalong pelikula sa serye ng ''[[Harry Potter]]'' Ang istorya ay tungkol kay [[Harry Potter (character)|Harry Potter]] at ang kanyang pakikipagsapalaran sa paghanap at pagsira sa mga "Horcrux" ni [[Lord Voldemort]]. Ang pelikula ay pinagbibidahan nina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, kasama sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang kanyang mga matatalik na kaibigan na sina [[Ron Weasley]] at [[Hermione Granger]]. Ang iba pang pangunahing tauhan ay ginanapan nina [[Ralph Fiennes]], [[Alan Rickman]], [[Helena Bonham Carter]] at [[Maggie Smith]]. Ang pagkuha sa pelikula ay sinimulan noong {{start date|2009|2|19|df=y}} at natapos noong {{start date|2010|6|12|df=y}},<ref>{{cite web|first=Alison|last=Schwartz|url=http://www.people.com/people/article/0,,20393867,00.html|title=Daniel Radcliffe Calls Wrapping Up Harry Potter Devastating|work=[[People (magazine)|People]]|date=14 Hunyo 2010|accessdate=9 Pebrero 2011|archive-date=8 Pebrero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110208021622/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20393867%2C00.html|url-status=dead}}</ref> ang pinakahuling araw ng reshoots ay naganap noong 21 Disyembre 2010 na naghuhudyat ng pagtatapos ng 10 taon ng paggawa ng pelikula.<ref>{{cite news|first=Andrea|last=Magrath|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1336829/Emma-Watson-Daniel-Radcliffe-shoot-Harry-Potter-Deathly-Hallows-final-scenes.html#ixzz19nkR6EMq|title=Better get to the wig store! Emma Watson and Harry Potter co-stars to re-shoot crucial final Deathly Hallows scenes| work = [[Daily Mail]] |date=9 Disyembre 2010|accessdate=9 Pebrero 2011|location=London}}</ref> Ito ay mapapanood sa format na 3D, kasama ang 2D formats, sa IMAX sa {{start date|2011|7|15|df=y}}.<ref name="comingsoon1">{{cite news|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442|title=Release Date Set for Harry Potter 7: Part I|publisher=Comingsoon.net|accessdate=24 Mayo 2008|date=25 Abril 2008|archive-date=18 Mayo 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080518110305/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ifco.ie/ifco/ifcoweb.nsf/lookupupcomingreleases/D38E3C466BBA63FE802577C9004394F4?OpenDocument&OpenUp=True&type=graphic |title=IFCO: Irish Film Classification Office&nbsp;– Reviews of Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1 |publisher=Ifco.ie |date= |accessdate=2010-12-06 |archive-date=2015-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611004117/http://www.ifco.ie/ifco/ifcoweb.nsf/lookupupcomingreleases/D38E3C466BBA63FE802577C9004394F4?OpenDocument&OpenUp=True&type=graphic |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 |title=WB Sets Lots of New Release Dates! |publisher=Comingsoon.net |accessdate=25 Pebrero 2009 |date=25 Pebrero 2009 |archive-date=26 Pebrero 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226203921/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|first=Josh|last=Tyler|url=http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-And-The-Deathly-Hallows-Will-Not-Be-In-3D-As-Planned-21082.html|title=Part 1 Not in 3D|publisher=Cinema Blend|date=8 Oktubre 2010|accessdate=12 November 2010|archive-date=4 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304112431/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-And-The-Deathly-Hallows-Will-Not-Be-In-3D-As-Planned-21082.html|url-status=dead}}</ref>. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] ng037rumq8yntxi3d1tc0l1xdgepld4 2216401 2216400 2026-07-18T23:34:38Z Jojit fb 38 Nilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2 (Pelikula)]] sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]] mula sa redirect: wala namang Part 2 ang libro kaya ok lang na walang nakalagay na "(Pelikula)" sa titulo 2216400 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} '''''Ang Harry Potter and the Deathly Hallows&nbsp;– Part 2''''' (Harry Potter at ang Hallows na Nakakamatay) ay isang pelikula na idinerekta ni [[David Yates]] at ang ikalawang pelikula na ibinase sa librong [[Harry Potter and the Deathly Hallows|na isinulat ni]] [[J. K. Rowling]]. Ito ang huli at ikawalong pelikula sa serye ng ''[[Harry Potter]]'' Ang istorya ay tungkol kay [[Harry Potter (character)|Harry Potter]] at ang kanyang pakikipagsapalaran sa paghanap at pagsira sa mga "Horcrux" ni [[Lord Voldemort]]. Ang pelikula ay pinagbibidahan nina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, kasama sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang kanyang mga matatalik na kaibigan na sina [[Ron Weasley]] at [[Hermione Granger]]. Ang iba pang pangunahing tauhan ay ginanapan nina [[Ralph Fiennes]], [[Alan Rickman]], [[Helena Bonham Carter]] at [[Maggie Smith]]. Ang pagkuha sa pelikula ay sinimulan noong {{start date|2009|2|19|df=y}} at natapos noong {{start date|2010|6|12|df=y}},<ref>{{cite web|first=Alison|last=Schwartz|url=http://www.people.com/people/article/0,,20393867,00.html|title=Daniel Radcliffe Calls Wrapping Up Harry Potter Devastating|work=[[People (magazine)|People]]|date=14 Hunyo 2010|accessdate=9 Pebrero 2011|archive-date=8 Pebrero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110208021622/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20393867%2C00.html|url-status=dead}}</ref> ang pinakahuling araw ng reshoots ay naganap noong 21 Disyembre 2010 na naghuhudyat ng pagtatapos ng 10 taon ng paggawa ng pelikula.<ref>{{cite news|first=Andrea|last=Magrath|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1336829/Emma-Watson-Daniel-Radcliffe-shoot-Harry-Potter-Deathly-Hallows-final-scenes.html#ixzz19nkR6EMq|title=Better get to the wig store! Emma Watson and Harry Potter co-stars to re-shoot crucial final Deathly Hallows scenes| work = [[Daily Mail]] |date=9 Disyembre 2010|accessdate=9 Pebrero 2011|location=London}}</ref> Ito ay mapapanood sa format na 3D, kasama ang 2D formats, sa IMAX sa {{start date|2011|7|15|df=y}}.<ref name="comingsoon1">{{cite news|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442|title=Release Date Set for Harry Potter 7: Part I|publisher=Comingsoon.net|accessdate=24 Mayo 2008|date=25 Abril 2008|archive-date=18 Mayo 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080518110305/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=44442|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ifco.ie/ifco/ifcoweb.nsf/lookupupcomingreleases/D38E3C466BBA63FE802577C9004394F4?OpenDocument&OpenUp=True&type=graphic |title=IFCO: Irish Film Classification Office&nbsp;– Reviews of Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1 |publisher=Ifco.ie |date= |accessdate=2010-12-06 |archive-date=2015-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611004117/http://www.ifco.ie/ifco/ifcoweb.nsf/lookupupcomingreleases/D38E3C466BBA63FE802577C9004394F4?OpenDocument&OpenUp=True&type=graphic |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 |title=WB Sets Lots of New Release Dates! |publisher=Comingsoon.net |accessdate=25 Pebrero 2009 |date=25 Pebrero 2009 |archive-date=26 Pebrero 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226203921/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=53203 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|first=Josh|last=Tyler|url=http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-And-The-Deathly-Hallows-Will-Not-Be-In-3D-As-Planned-21082.html|title=Part 1 Not in 3D|publisher=Cinema Blend|date=8 Oktubre 2010|accessdate=12 November 2010|archive-date=4 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304112431/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-And-The-Deathly-Hallows-Will-Not-Be-In-3D-As-Planned-21082.html|url-status=dead}}</ref>. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] ng037rumq8yntxi3d1tc0l1xdgepld4 2216405 2216401 2026-07-19T01:26:49Z Jojit fb 38 2216405 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves. Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''. Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010, habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D. Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.] Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] m4amnrwo903ci9y6mxr0es5zol3nvpi 2216406 2216405 2026-07-19T01:31:17Z Jojit fb 38 2216406 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''. Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010, habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D. Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.] Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] db1bl1fwtjqpguf5cgw4ic5r1rnq02q 2216407 2216406 2026-07-19T01:47:24Z Jojit fb 38 2216407 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010, habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D. Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.] Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 1qg3x2julkqcn57lmren5cqaru8klk3 2216408 2216407 2026-07-19T02:04:32Z Jojit fb 38 2216408 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.] Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 4xcir0ihhwm0rtz2yfdy9baadhrx4qk 2216410 2216408 2026-07-19T02:35:31Z Jojit fb 38 2216410 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito. Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Panlabas na lingks == {{Portal box|Harry Potter}} * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 6o6htkucr1wh7ok1s38j45dxfd5z4oz 2216411 2216410 2026-07-19T02:36:35Z Jojit fb 38 /* Panlabas na lingks */ 2216411 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito. Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} {{Harry Potter}} {{David Yates}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 4zydbhjjtd0fa01r79x12ne2w9sufaq 2216412 2216411 2026-07-19T03:11:51Z Jojit fb 38 /* Mga panlabas na link */ 2216412 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito. Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] rfgg5sktik8kwsycrmljxhbec1ljdrr 2216413 2216412 2026-07-19T03:23:04Z Jojit fb 38 2216413 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 0ztz3g7yupbrd01k6moezecxdzw4csm 2216418 2216413 2026-07-19T03:35:10Z Jojit fb 38 2216418 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] niwl1v0mteqmhfcg5l2x51c7g204b3y 2216420 2216418 2026-07-19T04:04:10Z Jojit fb 38 2216420 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 August 2011 |access-date=18 July 2011 |website=[[Metacritic]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 July 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 July 2020 |access-date=24 July 2020 |website=Collider}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 May 2021 |access-date=24 July 2020 |website=Daily Bruin}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 July 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 July 2020 |access-date=27 July 2020 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] p4sxvbr700bluhyws2epqutotlafk9x 2216421 2216420 2026-07-19T04:07:50Z Jojit fb 38 2216421 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 July 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 July 2020 |access-date=24 July 2020 |website=Collider}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 May 2021 |access-date=24 July 2020 |website=Daily Bruin}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 July 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 July 2020 |access-date=27 July 2020 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] twd5f0inir2gmz3z1sywhkw88x1qruu 2216422 2216421 2026-07-19T04:09:04Z Jojit fb 38 2216422 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 May 2021 |access-date=24 July 2020 |website=Daily Bruin}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 July 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 July 2020 |access-date=27 July 2020 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] gmuevxn3erpjgog7o6m6c5z0c3li7vc 2216423 2216422 2026-07-19T04:09:48Z Jojit fb 38 2216423 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 July 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 July 2020 |access-date=27 July 2020 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] hj9mh3lz6bkv8l4zdr2tikq04m83soi 2216424 2216423 2026-07-19T04:11:16Z Jojit fb 38 2216424 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''. Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 5tkdkrp162iyu0mho0x8y7jt4kgh0xs 2216425 2216424 2026-07-19T04:13:47Z Jojit fb 38 2216425 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 February 2009 |access-date=1 May 2019 |website=[[Box Office Mojo]]}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 July 2020 |access-date=23 June 2023 |website=[[Box Office Mojo]]}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 August 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 August 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 38e2gk1drxyx61hqw74st0l473nwkwk 2216426 2216425 2026-07-19T04:14:39Z Jojit fb 38 2216426 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 July 2020 |access-date=23 June 2023 |website=[[Box Office Mojo]]}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 August 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 August 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 7yziu59854dheg6kmzczf18khgnl7a6 2216427 2216426 2026-07-19T04:15:18Z Jojit fb 38 2216427 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 August 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 August 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] g8t305cd48cfv8k1vvf1uu0lbn38nmb 2216428 2216427 2026-07-19T04:15:59Z Jojit fb 38 2216428 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == References == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] o9mu6al7fh1flgyh8t5facpib7w0qnh 2216429 2216428 2026-07-19T04:16:56Z Jojit fb 38 /* References */ 2216429 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos masira ang isang horcrux at matuklasan ang kahalagahan ng tatlong Deathly Hallows, sina Harry, Ron, and Hermione ay nagpatuloy sa paghahanap sa mga nalalabing horcrux ni Lord Voldemort sa kanilang pagtatangkang tuluyan siyang mapatay. Samantala, si Voldemort naman ay nakuha na ang makapangyarihan at hindi matalu-talong Elder Wand, at ninanais niyang tuluyang maging pinakamakapangyarihan. Namuno siya sa isang paglusob sa [[Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry]] sa kanyang layunin na matalo si Harry at tuluyan nang maghari sa mundo ng mga Wizard at Muggle. Ngunit sa hindi inaasahan ni Lord Voldemort, buhay si Harry dahil sa mga horcrux na kanyang winasak. Habang pinapasan ito ni Rubeus Hagrid, naalaman niyang may pag asa pa ang lahat kung kaya't nang malapit nang patayin ni Lord Voldemort si Neville Longbottom ay agad siyang nakipaglaban. Sa huli ay si Harry pa rin ay ligtas kasama ang kanyang mga kaibigan at tinuring na pamilya. Sa kabila nito ay winasak niya ang Elder Wand na naging pagmamay ari niya. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 45whkha8ctvrsm2l62uo69fod4xbgbj 2216430 2216429 2026-07-19T04:49:39Z Jojit fb 38 /* Balangkas */ 2216430 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sorting Hat, ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang ''Killing Curse'' ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] rshw6qo2fgyxdwrhxuald1nmqm9rguu 2216431 2216430 2026-07-19T04:55:36Z Jojit fb 38 /* Balangkas */ 2216431 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga Gumanap == {{further|[[List of Harry Potter cast members]]}} * [[Daniel Radcliffe]] bilang [[Harry Potter (character)|Harry Potter]], ang bida sa pelikula. * [[Rupert Grint]] bilang [[Ron Weasley]], ang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Hermione. * [[Emma Watson]] bilang [[Hermione Granger]], ang isa pang matalik na kaibigan ni Harry Potter at kasintahan ni Ron. * [[Tom Felton]] bilang [[Draco Malfoy]], isang Death Eater at anak ni Lucius at Narcissa Malfoy. * [[Helena Bonham Carter]] bilang [[Bellatrix Lestrange]], isang Death Eater, isa rin sa mga kalaban at ang pumatay sa kanyang pinsan na si [[Sirius Black]]. * [[Jim Broadbent]] bilang [[Horace Slughorn]], ang potions master ng Hogwarts. * [[Robbie Coltrane]] bilang [[Rubeus Hagrid]], ang kalahating higante na kaibigan ni Harry at dating guro sa [[Hogwarts]]. * [[Warwick Davis]] bilang [[Filius Flitwick]], ang guro ng Charms sa Hogwarts at [[Griphook]] na isang Goblin. * [[Ralph Fiennes]] bilang [[Lord Voldemort]], ang pinakamatinding kalaban ni Harry na isang walang awang wizard at pinuno ng mga Death Eaters. * [[Michael Gambon]] bilang [[Albus Dumbledore]], ang dating punong-guro ng [[Hogwarts]]at pinatay ni [[Severus Snape]]. * [[Jason Isaacs]] bilang [[Lucius Malfoy]], ang ama ni Draco Malfoy. * [[Gary Oldman]] bilang [[Sirius Black]], ang ninong ni Harry Potter na pinatay ni Bellatrix Lestrange. * [[Alan Rickman]] bilang [[Severus Snape]], ang bagong punong-guro ng [[Hogwarts]] * [[Maggie Smith]] bilang [[Minerva McGonagall]], ang guro ng transfiguration,at ang susunod na magiging punong-guro ng[[Hogwarts]]. * [[David Thewlis]] bilang [[Remus Lupin]], isang miyembro ng [[Order of the Phoenix (organisation)|Order of the Phoenix]] at dating guro ng Defense Against the Dark Arts sa [[Hogwarts]]. * [[Emma Thompson]] bilang [[Sybill Trelawney]], ang guro ng divination sa Hogwarts. * [[Julie Walters]] bilang [[Molly Weasley]], ang ina ng pamilyang Weasley at ang tumatayong ina ni Harry. <!---Do Not Add Any More Cast---> Si [[Ciarán Hinds]] ay lalabas bilang [[Aberforth Dumbledore]], ang kapatid ni Albus Dumbledore at bartender ng [[Hog's Head]]. Ibinalita ni [[Joshua Herdman]] na si [[Jamie Waylett]] ay hindi babalik sa pelikula bilang Vincent Crabbe sa ''Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2''. Ang kanyang tauhan ay aalisin sa balangkas ng pelikula at ang kanyang role ay gagampanan ng tauhan ni Herdman, si Gregory Goyle.<ref>{{cite web|url=http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|title=Jamie Waylett Fired from 'Harry Potter and the Deathly Hallows' After Drug Scandal|publisher=Hollywood Dame|date=10 Agosto 2009|access-date=2011-06-23|archive-date=2011-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20110712213701/http://hollywooddame.com/2009/08/10/jamie-waylett-fired-from-harry-potter-%E2%80%9Cdeathly-hallows%E2%80%9D-after-drug-scandal/|url-status=dead}}</ref> Ibinalita ni David Yates na para sa huling yugto ng pelikula na dapat mangyayari matapos ng labingsiyam na taon mula sa pangunahing kuwento ni Harry Potter ay hindi gaganapan ng mga matatandang artista. Gagamit lamang ng make-up at mga special-effects para mapatanda ang mga tauhan.<ref>{{cite web| url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| title=Yates 'won't recast Potter for last scene'| author=Martin, Lara| date=17 Hulyo 2009| publisher=[[Digital Spy]]| accessdate=31 Hulyo 2009| archive-date=3 Agosto 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090803214410/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a165673/yates-wont-recast-potter-for-last-scene.html| url-status=dead}}</ref> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] ofakawjdzgb0e4bzu2xj8umxk9pjgkk 2216433 2216431 2026-07-19T05:06:09Z Jojit fb 38 2216433 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito. * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort. Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''. Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter. == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] k4gty7iuig5k08fefyn8pq03xcy2xtg 2216434 2216433 2026-07-19T05:09:15Z Jojit fb 38 /* Mga gumanap */ 2216434 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort. Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''. Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter. == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] beudlhyvyffvg3ue80qgmtu4ejmdjaf 2216435 2216434 2026-07-19T05:11:28Z Jojit fb 38 /* Mga gumanap */ 2216435 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''. Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter. == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] inn2w8pt5x1ookmz5mdaymhqbpn1ck8 2216436 2216435 2026-07-19T05:12:42Z Jojit fb 38 /* Mga gumanap */ 2216436 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements2" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter. == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] lkgeam9h0kh6w6cy5fd0hjcm8dld6sl 2216437 2216436 2026-07-19T05:13:25Z Jojit fb 38 /* Mga gumanap */ 2216437 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter. == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:2010s fantasy films]] [[Kategorya:Epic films]] [[Kategorya:Films directed by David Yates]] [[Kategorya:Films shot in England]] [[Kategorya:Films shot in London]] [[Kategorya:Films shot in Scotland]] [[Kategorya:2-D films converted to 3-D]] [[Kategorya:Films shot in Wales]] [[Kategorya:Harry Potter films|07]] [[Kategorya:IMAX films]] [[Kategorya:Sequel films]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] nsdzu9zuun64a0n7tvyuj9g3dlr916j 2216438 2216437 2026-07-19T05:14:08Z Jojit fb 38 /* Mga panlabas na link */ 2216438 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter. == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 6nb8lxmhm56u50bk6sr41h1nmlgh2zh 2216439 2216438 2026-07-19T05:14:56Z Jojit fb 38 /* Mga gumanap */ 2216439 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast2" /> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] akfxtpjy7lkx7kephzp8toos2zc4bvc 2216440 2216439 2026-07-19T05:15:20Z Jojit fb 38 /* Mga gumanap */ 2216440 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong 2 Abril 2011, nagkaroon ng test screening ang Part 2 na ginanap sa Chicago. Sina [[David Yates]], [[David Heyman]], [[David Barron (film producer)|David Barron]] at [[Mark Day (editor)|Mark Day]] ay naroon.<ref>{{Cite web |title=Filmonic: Test Screening |url=http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811043027/http://filmonic.com/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-test-screening-reactions |url-status=dead }}</ref> Part 2 will have its [[world premiere]] on {{start date|2011|7|7|df=y}} at [[Trafalgar Square]] in [[London]].<ref>{{cite news|first=jevon|last=SchwartPhillips|url=http://herocomplex.latimes.com/2011/03/01/world-premiere-for-harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-set-for-july-7|title=World premiere for 'Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2′ set for Hulyo 7 | work = [[Los Angeles Times]] |date=1 Marso 2011|accessdate=2 Marso 2011}}</ref> Ang part 2 ay ipalalabas sa 12 Hulyo sa Kuwait, 13 Hulyo sa Australia, Finland at iba pang mga bansa, at sa UK, USA at Canadaay sa 13 Hulyo, walong buwan matapos ipalabas ang Part 1. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 7t92uura84r3xsxbxch6kzq2uqgzz1s 2216441 2216440 2026-07-19T05:26:24Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216441 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]]. Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX. Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011. Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''. Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. === Accolades === {| class="wikitable" |- ! Award ! Category ! Result |- | [[National Movie Awards]] | Must See Movie of the Summer<br />(Ang Kailangang Panoorin sa<br />Tag-init) | {{Nanalo}} |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] n4x1hl9alnpkmpvi7m06l71kmplsg3q 2216442 2216441 2026-07-19T05:30:11Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216442 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Pebrero 2014}} {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]]. Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX. Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011. Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''. Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. {| class="wikitable" |- |} == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 63eoiqb1xt7fykz13gzy129nysvxfch 2216443 2216442 2026-07-19T05:30:49Z Jojit fb 38 2216443 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]]. Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX. Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011. Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''. Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 6yvgj0t95w6c3s4aghtt7hds98t0lu0 2216444 2216443 2026-07-19T05:43:39Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216444 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 July 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 November 2012 |access-date=6 December 2012 |work=[[CBS News]]}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 July 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 September 2011 |access-date=3 November 2012 |work=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 July 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 November 2013}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] ipwjc4rrg8uchycmth3ib0bbmoqcwbg 2216445 2216444 2026-07-19T05:44:20Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216445 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 July 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 September 2011 |access-date=3 November 2012 |work=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 July 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 November 2013}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] oaarl5cx38k9n0uc3xhki6mty6rpbhk 2216446 2216445 2026-07-19T05:45:31Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216446 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 July 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 November 2013}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 7jwfhkmb926j9jaxdwf706d326bxtdu 2216447 2216446 2026-07-19T05:46:09Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216447 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula. Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 2dt4meyjln9lpo6o32f7722fob35ck1 2216448 2216447 2026-07-19T05:48:32Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216448 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket. Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 5z9z37a3810so2885yuwkxmm65toayc 2216449 2216448 2026-07-19T05:49:34Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216449 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] kyci72b5oqukkdlpjr96qyyxvsupcit 2216450 2216449 2026-07-19T05:50:15Z Jojit fb 38 /* Pagpapalabas */ 2216450 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects''). Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa. Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] k43dj89618g87r05ejsejxjydnbq5ii 2216451 2216450 2026-07-19T05:54:20Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216451 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 January 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 August 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 February 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 June 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 January 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 September 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 February 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 October 2013 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 December 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 November 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 January 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 September 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] ithexrbcl9yj69aoq67hxvgymzmjpxq 2216452 2216451 2026-07-19T05:55:21Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216452 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 February 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 June 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 January 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 September 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 February 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 October 2013 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 December 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 November 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 January 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 September 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 7r413h349qmrh2mlk28dfoziqmsm6w9 2216453 2216452 2026-07-19T05:56:07Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216453 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 January 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 September 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 February 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 October 2013 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 December 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 November 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 January 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 September 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] k9r70h8fjxiqckh90awy7pfps24907m 2216454 2216453 2026-07-19T05:57:13Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216454 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 February 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 October 2013 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 December 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 November 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 January 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 September 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] pesfodzjqaba2svgbvimrw330qrp5pu 2216455 2216454 2026-07-19T05:58:48Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216455 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 February 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 December 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 November 2020 |access-date=2 May 2023 |website=[[IndieWire]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 January 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 September 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] a9646esm58mcbla7pg6i330mntlhpac 2216456 2216455 2026-07-19T06:00:20Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216456 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Pebrero 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 Disyembre 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 Nobyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 January 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 September 2021 |access-date=2 May 2023 |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] aj0qm2l9hyevdrtco1ttac39dlawng5 2216458 2216456 2026-07-19T06:01:54Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216458 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Pebrero 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 Disyembre 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 Nobyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 Enero 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 Setyembre 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 December 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 December 2015 |access-date=2 May 2023 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] orc9q0lr7zy5zlk2hl34sd8j81wi13h 2216459 2216458 2026-07-19T06:02:48Z Jojit fb 38 /* Mga parangal */ 2216459 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter and the Deathly Hallows<br />Part 2 | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | caption = <!--Please DO NOT CHANGE THE CAPTION FOR THE POSTER!-->Theatrical poster | director = [[David Yates]] | producer = [[David Heyman]]<br />[[David Barron (film producer)|David Barron]] <br />[[J. K. Rowling]] | screenplay = [[Steve Kloves]] | based_on = {{based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | starring = [[Daniel Radcliffe]]<br />[[Rupert Grint]]<br />[[Emma Watson]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Michael Gambon]]<br />[[Alan Rickman]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<br />[[Maggie Smith]] | music = <!--Please do not add rumours, Wikipedia is not rumour mill-->[[Alexandre Desplat]]<br />{{small|'''Orchestrator:'''}}<br />[[Conrad Pope]]<br />{{small|'''Themes:'''}}<br />[[John Williams]] | editing = [[Mark Day (editor)|Mark Day]] | cinematography = [[Eduardo Serra]] | studio = [[Heyday Films]] | distributor = [[Warner Bros.]] | released = {{Film date|df=y|2011|7|13|United States<ref name="hoyts.com.au">{{Cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=Archive copy |access-date=2011-06-23 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>|2011|7|15|United Kingdom, Ireland, Australia New Zealand<ref name="hoyts1">{{cite web |url=http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |title=(3D) Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 |publisher=Hoyts |date= |accessdate=2011-05-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809154027/http://www.hoyts.com.au/Movies/details/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows_Part_2_3D.aspx?cs=1 |url-status=dead }}</ref>}} | runtime = 145 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/AFF279024/| title=BBFC issue runtime, 145 mins| publisher=BBFC| date=| accessdate=16 Hunyo 2011}}</ref> | country = {{Film UK}}<br />{{Film US}}<!--Do not change this; see http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Talk:Harry_Potter_and_the_Order_of_the_Phoenix_%28film%29&oldid=126871681#What_makes_a_film_from_a_certain_country.3F for consensus.--> | language = English | budget = $250&nbsp;million<br />{{small|(Shared with [[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1|Part 1]])}}<ref>{{cite news| last=Frankel| first=Daniel| title=Get Ready for the Biggest 'Potter' Opening Yet : :Indented line| Gross Revenue=[1,191,786,546], estimate| work=[[The Wrap]]| date=17 November 2010| url=http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607| accessdate=21 November 2010| archive-date=18 Hulyo 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190718161656/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm| url-status=dead}}</ref><br /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Pebrero 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 Disyembre 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 Nobyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 Enero 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 Setyembre 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 Disyembre 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 Disyembre 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] el4wm2kvuuylxwkv3udsuby20z37na1 2216460 2216459 2026-07-19T06:19:13Z Jojit fb 38 2216460 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter {{nowrap|and the Deathly Hallows – Part 2}} | image = Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2.jpg | alt = Isang batang babae at dalawang batang lalaki na nakatayo sa labas ng isang gusaling may matataas na tore. | caption = Poster ng pagpapalabas sa sinehan | director = David Yates | screenplay = Steve Kloves | based_on = {{Based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | producer = {{Plain list| * David Heyman * David Barron * J. K. Rowling }} | starring = {{Plain list| * [[Daniel Radcliffe]] * [[Rupert Grint]] * [[Emma Watson]] * [[Helena Bonham Carter]] * [[Robbie Coltrane]] * [[Warwick Davis]] * [[Ralph Fiennes]] * [[Michael Gambon]] * [[John Hurt]] * [[Jason Isaacs]] * [[Gary Oldman]] * [[Alan Rickman]] * [[Maggie Smith]] * [[David Thewlis]] * [[Julie Walters]] }} | cinematography = Eduardo Serra | editing = Mark Day | music = Alexandre Desplat | studio = {{Plain list| * [[Warner Bros. Pictures]] * [[Heyday Films]] }} | distributor = Warner Bros. Pictures | released = {{Film date|df=y|2011|7|7|Trafalgar Square|2011|7|15|Reyno Unido at Estados Unidos}} | runtime = 130 minuto<ref name="BBFC">{{cite web |url=https://www.bbfc.co.uk/release/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-q29sbgvjdglvbjpwwc00njc5ntm |title=''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' (12A) |work=British Board of Film Classification |date=11 Agosto 2011 |access-date=6 Marso 2024|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105081805/http://www.bbfc.co.uk/releases/harry-potter-and-deathly-hallows-part-2-2 |archive-date=5 Enero 2016 |url-status=live }}</ref> | country = {{Plain list| * Reyno Unido * Estados Unidos }} | language = Ingles | budget = $250 milyon<br />(binahagi sa ''Part 1'')<ref>{{cite web |last=Frankel |first=Daniel |title=Get Ready for the Biggest Potter Opening Yet |website=TheWrap |date=17 Nobyembre 2010 |url=https://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607 |access-date=21 Nobyembre 2010 |quote=Warner officials say shooting parts 1 and 2 of "Deathly Hallows" (the second part comes out in July) kept cost below the more than $250&nbsp;million that was spent on 2009's "Half-Blood Prince." |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120233859/http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607 |archive-date=20 Nobyembre 2010|language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lang |first=Brent |title='Harry Potter' Looks to Shatter Box Office Record With $150M+ Debut |website=TheWrap |date=14 Hulyo 2011 |url=https://www.thewrap.com/movies/article/harry-potter-looks-shatter-box-office-record-150m-plus-debut-29122 |access-date=30 Nobyembre 2012|language=en |quote=Parts 1 and 2 of "Deathly Hallows" were filmed at a cost of roughly $250&nbsp;million, essentially giving Warner Bros. a license to print money off the profits it will bank over the upcoming weekend. |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130094403/http://www.thewrap.com/movies/article/harry-potter-looks-shatter-box-office-record-150m-plus-debut-29122 |archive-date=30 Nobyembre 2012 |url-status=live }}</ref> | gross = $1.343 bilyon<ref name="Box Office Mojo Main" /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Pebrero 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 Disyembre 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 Nobyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 Enero 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 Setyembre 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 Disyembre 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 Disyembre 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] szx8abuxb3uiansp8ik7nd9u7l5m2ij 2216461 2216460 2026-07-19T06:20:50Z Jojit fb 38 2216461 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter {{nowrap|and the Deathly Hallows – Part 2}} | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | alt = Poster ng pagpapalabas sa sinehan | caption = Poster ng pagpapalabas sa sinehan | director = David Yates | screenplay = Steve Kloves | based_on = {{Based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | producer = {{Plain list| * David Heyman * David Barron * J. K. Rowling }} | starring = {{Plain list| * [[Daniel Radcliffe]] * [[Rupert Grint]] * [[Emma Watson]] * [[Helena Bonham Carter]] * [[Robbie Coltrane]] * [[Warwick Davis]] * [[Ralph Fiennes]] * [[Michael Gambon]] * [[John Hurt]] * [[Jason Isaacs]] * [[Gary Oldman]] * [[Alan Rickman]] * [[Maggie Smith]] * [[David Thewlis]] * [[Julie Walters]] }} | cinematography = Eduardo Serra | editing = Mark Day | music = Alexandre Desplat | studio = {{Plain list| * [[Warner Bros. Pictures]] * [[Heyday Films]] }} | distributor = Warner Bros. Pictures | released = {{Film date|df=y|2011|7|7|Trafalgar Square|2011|7|15|Reyno Unido at Estados Unidos}} | runtime = 130 minuto<ref name="BBFC">{{cite web |url=https://www.bbfc.co.uk/release/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-q29sbgvjdglvbjpwwc00njc5ntm |title=''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' (12A) |work=British Board of Film Classification |date=11 Agosto 2011 |access-date=6 Marso 2024|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105081805/http://www.bbfc.co.uk/releases/harry-potter-and-deathly-hallows-part-2-2 |archive-date=5 Enero 2016 |url-status=live }}</ref> | country = {{Plain list| * Reyno Unido * Estados Unidos }} | language = Ingles | budget = $250 milyon<br />(binahagi sa ''Part 1'')<ref>{{cite web |last=Frankel |first=Daniel |title=Get Ready for the Biggest Potter Opening Yet |website=TheWrap |date=17 Nobyembre 2010 |url=https://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607 |access-date=21 Nobyembre 2010 |quote=Warner officials say shooting parts 1 and 2 of "Deathly Hallows" (the second part comes out in July) kept cost below the more than $250&nbsp;million that was spent on 2009's "Half-Blood Prince." |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120233859/http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607 |archive-date=20 Nobyembre 2010|language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lang |first=Brent |title='Harry Potter' Looks to Shatter Box Office Record With $150M+ Debut |website=TheWrap |date=14 Hulyo 2011 |url=https://www.thewrap.com/movies/article/harry-potter-looks-shatter-box-office-record-150m-plus-debut-29122 |access-date=30 Nobyembre 2012|language=en |quote=Parts 1 and 2 of "Deathly Hallows" were filmed at a cost of roughly $250&nbsp;million, essentially giving Warner Bros. a license to print money off the profits it will bank over the upcoming weekend. |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130094403/http://www.thewrap.com/movies/article/harry-potter-looks-shatter-box-office-record-150m-plus-debut-29122 |archive-date=30 Nobyembre 2012 |url-status=live }}</ref> | gross = $1.343 bilyon<ref name="Box Office Mojo Main" /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Pebrero 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 Disyembre 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 Nobyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 Enero 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 Setyembre 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 Disyembre 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 Disyembre 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] quj7gfvngmk3p5lkgxg99x2572tgzgl 2216462 2216461 2026-07-19T06:22:21Z Jojit fb 38 2216462 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Harry Potter {{nowrap|and the Deathly Hallows – Part 2}} | image = Deathly-hallows-p2-1.jpg | alt = Poster ng pagpapalabas sa sinehan | caption = Poster ng pagpapalabas sa sinehan | director = David Yates | screenplay = Steve Kloves | based_on = {{Based on|''[[Harry Potter and the Deathly Hallows]]''|[[J. K. Rowling]]}} | producer = {{Plain list| * David Heyman * David Barron * J. K. Rowling }} | starring = {{Plain list| * [[Daniel Radcliffe]] * [[Rupert Grint]] * [[Emma Watson]] * Helena Bonham Carter * Robbie Coltrane * Warwick Davis * [[Ralph Fiennes]] * Michael Gambon * John Hurt * Jason Isaacs * Gary Oldman * Alan Rickman * Maggie Smith * David Thewlis * Julie Walters }} | cinematography = Eduardo Serra | editing = Mark Day | music = Alexandre Desplat | studio = {{Plain list| * Warner Bros. Pictures * Heyday Films }} | distributor = Warner Bros. Pictures | released = {{Film date|df=y|2011|7|7|Trafalgar Square|2011|7|15|Reyno Unido at Estados Unidos}} | runtime = 130 minuto<ref name="BBFC">{{cite web |url=https://www.bbfc.co.uk/release/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-q29sbgvjdglvbjpwwc00njc5ntm |title=''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' (12A) |work=British Board of Film Classification |date=11 Agosto 2011 |access-date=6 Marso 2024|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105081805/http://www.bbfc.co.uk/releases/harry-potter-and-deathly-hallows-part-2-2 |archive-date=5 Enero 2016 |url-status=live }}</ref> | country = {{Plain list| * Reyno Unido * Estados Unidos }} | language = Ingles | budget = $250 milyon<br />(binahagi sa ''Part 1'')<ref>{{cite web |last=Frankel |first=Daniel |title=Get Ready for the Biggest Potter Opening Yet |website=TheWrap |date=17 Nobyembre 2010 |url=https://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607 |access-date=21 Nobyembre 2010 |quote=Warner officials say shooting parts 1 and 2 of "Deathly Hallows" (the second part comes out in July) kept cost below the more than $250&nbsp;million that was spent on 2009's "Half-Blood Prince." |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120233859/http://www.thewrap.com/movies/article/get-ready-biggest-potter-opening-yet-22607 |archive-date=20 Nobyembre 2010|language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lang |first=Brent |title='Harry Potter' Looks to Shatter Box Office Record With $150M+ Debut |website=TheWrap |date=14 Hulyo 2011 |url=https://www.thewrap.com/movies/article/harry-potter-looks-shatter-box-office-record-150m-plus-debut-29122 |access-date=30 Nobyembre 2012|language=en |quote=Parts 1 and 2 of "Deathly Hallows" were filmed at a cost of roughly $250&nbsp;million, essentially giving Warner Bros. a license to print money off the profits it will bank over the upcoming weekend. |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130094403/http://www.thewrap.com/movies/article/harry-potter-looks-shatter-box-office-record-150m-plus-debut-29122 |archive-date=30 Nobyembre 2012 |url-status=live }}</ref> | gross = $1.343 bilyon<ref name="Box Office Mojo Main" /> }} Ang '''''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''''' ay isang pelikulang pantasiya noong 2011 na idinirehe ni David Yates mula sa iskrip na isinulat ni Steve Kloves.<ref name="Box Office Mojo Main">{{cite Box Office Mojo|title=Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2|id=1201607|access-date=3 Marso 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422024023/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter72.htm|archive-date=22 Abril 2019|url-status=live|language=en}}</ref> Ito ang ikalawa sa dalawang pelikulang ibinatay sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)|nobelang]] inilathala noong 2007 ni J. K. Rowling, at ang ikawalo at huling yugto ng serye ng pelikulang ''[[Harry Potter]]''.<ref>{{cite news |date=13 Marso 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |language=en |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 Abril 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 Hunyo 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> Sinusundan ng pelikula si Harry habang ipinagpapatuloy niya ang kaniyang paghahanap at pagsira sa mga Horcrux ni Lord Voldemort upang tuluyan na itong mapuksa. Pinangungunahan ng isang malawak na pangkat ng mga artista ang pelikula, kabilang sina [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter, at sina [[Rupert Grint]] at [[Emma Watson]] bilang matalik niyang mga kaibigan na sina Ron Weasley at Hermione Granger. Kasama rin sa mga nagsiganap sina Helena Bonham Carter, Robbie Coltrane, Warwick Davis, [[Ralph Fiennes]], Michael Gambon, John Hurt, Jason Isaacs, Gary Oldman, Alan Rickman, Maggie Smith, David Thewlis, at Julie Walters. Nagsimula ang pangunahing potograpiya ng pelikula noong 19 Pebrero 18, 2009 at natapos noong Hunyo 12, 2010,<ref>{{cite news |date=13 March 2008 |title=Warner Bros. Plans Two-Part Film Adaptation of "Harry Potter and the Deathly Hallows" to Be Directed by David Yates |work=Business Wire |url=http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |url-status=dead |access-date=4 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628180059/http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080313005332&newsLang=en |archive-date=28 June 2017 |quote=...expand the screen adaptation of Harry Potter and the Deathly Hallows and release the film in two parts.}}</ref> habang isinagawa ang mga karagdagang pagkuha ng eksena noong Disyembre 2010. Ipinalabas ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng Warner Bros. Pictures sa [[Reyno Unido]] at [[Estados Unidos]] noong Hulyo 15, 2011, at ito lamang ang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na ipinalabas sa 3D.<ref>{{cite web |date=29 Mayo 2012 |title=Harry Potter Fans Choosing 2D Over 3D For Deathly Hallows 2 |url=https://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513181922/http://www.cinemablend.com/new/Harry-Potter-Fans-Choosing-2D-Over-3D-For-Deathly-Hallows-2-25307.html |archive-date=13 Mayo 2016 |access-date=28 Abril 2020 |language=en}}</ref> Pinuri ang pelikula bilang isang kasiya-siyang pagtatapos ng alamat, gayundin ang mga biswal na epekto, pagganap ng mga artista, mga tagpong aksiyon, pagdidirehe, musika, at sinematograpiya nito.<ref>{{cite news |last=Singh |first=Anita |date=1 Enero 2012 |title=Harry Potter aims for Oscar glory |language=en |newspaper=The Daily Telegraph |location=London |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |url-status=live |access-date=6 Enero 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106040222/http://www.telegraph.co.uk/culture/harry-potter/8987246/Harry-Potter-aims-for-Oscar-glory.html |archive-date=6 Enero 2012}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Top Movies of 2011 |url=https://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923152515/http://www.rottentomatoes.com/top/bestofrt/?year=2011 |archive-date=23 Setyembre 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Rotten Tomatoes |language=en}}</ref><ref>{{cite web |year=2011 |title=Movie Releases by Score |url=https://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830214215/http://www.metacritic.com/browse/movies/score/metascore/year?sort=desc&view=condensed&year_selected=2011&tag=supplementary-nav;item;8 |archive-date=30 Agosto 2011 |access-date=18 Hulyo 2011 |website=Metacritic|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Matt |date=14 Hulyo 2011 |title=HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS – PART 2 Review |url=https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724222756/https://collider.com/harry-potter-deathly-hallows-part-2-review/ |archive-date=24 Hulyo 2020 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Collider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Movie Review: &quot;Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2&quot; |url=https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509102317/https://dailybruin.com/2011/07/17/movie_review_quotharry_potter_and_the_deathly_hallows_part_2quot |archive-date=9 Mayo 2021 |access-date=24 Hulyo 2020 |website=Daily Bruin|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2011 |title='Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2' Premiere Attracts Thousands to Rainy London |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728003403/https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-deathly-hallows-part-208839 |archive-date=28 Hulyo 2020 |access-date=27 Hulyo 2020 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kumita ito ng mahigit [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]1.3 bilyon sa buong daigdig, kaya naging ikatlong may pinakamataas na kita sa kasaysayan ng pelikula sa panahon ng pagpapalabas nito, at ang may pinakamataas na kinita sa buong serye ng ''Harry Potter''.<ref name="boxofficemojo1">{{cite web |title=All Time Worldwide Box Office Grosses |url=https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228223109/https://boxofficemojo.com/alltime/world/ |archive-date=28 Pebrero 2009 |access-date=1 Mayo 2019 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BOMWorldwide">{{Cite web |title=2011 Worldwide Box Office |url=https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716184857/https://www.boxofficemojo.com/year/world/2011/ |archive-date=16 Hulyo 2020 |access-date=23 Hunyo 2023 |website=Box Office Mojo|language=en}}</ref><ref name="BarbiePassesHP">{{Cite web |last=McClintock |first=Pamela |date=28 Agosto 2023 |title='Barbie' Becomes Biggest Warner Bros. Movie Ever at Global Box Office, Beating Final 'Harry Potter' Pic |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/barbie-biggest-warner-bros-movie-globally-box-office-1235575786/ |access-date=30 Agosto 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng National Board of Review (Pambansang Lupon ng Repaso) ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011. Nominado ito sa tatlong gantimpala sa ika-84 na [[Gawad Academy]] at tumanggap pa ng maraming iba pang pagkilala. == Balangkas == Matapos mailibing si Dobby, hiniling ni Harry Potter sa duwendeng si Griphook na tulungan sila nina Ron Weasley at Hermione Granger na pasukin ang lagakan ni Bellatrix Lestrange sa bangkong Gringotts, dahil naghihinala silang may nakatagong Horcrux doon. Pumayag si Griphook kapalit ng Espada ni Gryffindor. Ipinaalam naman ng tagagawa ng mga wand na si Ollivander kay Harry na ang dalawang ''wand'' na nakuha mula sa Malfoy Manor ay pag-aari nina Bellatrix at Draco Malfoy. Nadama niyang nagbago ang katapatan ng ''wand'' ni Draco at kinilala na si Harry bilang bagong may-ari matapos niya itong maagaw kay Draco. Sa loob ng lagakan ni Bellatrix, natagpuan nila ang Tasa ni Helga Hufflepuff, isa sa mga Horcrux, subalit inagaw ni Griphook ang espada at iniwan sila. Nang makulong sila dahil sa mahigpit na seguridad, pinalaya nila ang dragon na nagbabantay sa bangko at tumakas sakay nito. Nagkaroon si Harry ng pangitain tungkol kay Lord Voldemort sa Gringotts, na galit na galit dahil sa pagnanakaw. Napagtanto rin niyang ang isang Horcrux na may kaugnayan kay Rowena Ravenclaw ay nakatago sa Hogwarts. Nag-''Apparate'' ang tatlo patungong Hogsmeade, kung saan tinulungan sila ni Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore. Inihayag nitong siya ang nagpadala kay Dobby sa Malfoy Manor. Itinuro rin niya ang lihim na daanan patungo sa Silid ng Pangangailangan (''Room of Requirement'') ng Hogwarts at ipinatawag si Neville Longbottom upang ihatid sila pabalik sa paaralan. Habang tinatakot ni Severus Snape ang mga guro at mag-aaral, nagpakita si Harry. Nakipaglaban si Propesor McGonagall kay Snape at napilit itong tumakas bago niya inihanda ang Hogwarts para sa nalalapit na labanan. Pinayuhan ni Luna Lovegood si Harry na kausapin ang multo ni Helena Ravenclaw, na nagsabing ginamitan ni Voldemort ng maitim na mahika ang ''diadem'' ng kaniyang ina bago ito itinago sa Silid ng Pangangailangan. Sa Silid ng mga Lihim (''Chamber of Secrets''), winasak nina Ron at Hermione ang Horcrux na tasa gamit ang pangil ng Basilisk. Samantala, sinalakay nina Draco, Blaise Zabini, at Goyle si Harry, subalit sumaklolo sina Ron at Hermione. Gumamit si Goyle ng sumpang Fiendfyre, na siya ring ikinamatay niya. Iniligtas nina Harry, Ron, at Hermione sina Draco at Zabini bago tumakas. Sinaksak ni Harry ang ''diadem'' gamit ang pangil ng Basilisk, at sinipa naman ito ni Ron papasok sa apoy. Habang sinasalakay ng hukbo ni Voldemort ang Hogwarts, napagtanto ni Harry na ang ahas ni Voldemort na si Nagini ang huling Horcrux. Narinig ng tatlo si Voldemort na sinasabihan si Snape na hindi siya paglilingkuran ng Matandang ''Wand'' (''Elder Wand'') hangga't hindi namamatay si Snape, sapagkat ito ang pumatay kay Dumbledore, ang dating may-ari ng ''wand''. Inatake ni Nagini si Snape, at bago ito namatay ay ibinigay niya kay Harry ang isa sa kaniyang mga alaala. Marami sa mga kasapi ng Orden ng Phoenix, mga mag-aaral, at mga guro ang nasawi sa labanan, kabilang sina Fred Weasley, Remus Lupin, at Nymphadora Tonks. Pinanood ni Harry ang alaala ni Snape sa Pensieve. Doon niya nalaman na magkaibigan noong bata pa sina Snape at ang kaniyang ina na si Lily Potter. Minahal ni Snape si Lily, subalit si James Potter, ama ni Harry, ang pinili nito. Kinamuhian ni Snape si James dahil sa kayabangan nito at sa pang-aapi sa kaniya. Nalaman din ni Harry na sinikap ni Snape na iligtas si Lily sa pamamagitan ng pagmamakaawa kay Dumbledore na itago ang pamilya Potter. Pagkamatay ni Lily, nagsilbi si Snape bilang dobleng ahente para kay Dumbledore sa loob ng mga Death Eater, at pumayag pa siyang patayin si Dumbledore. Nakita rin ni Harry na si Snape ang lumikha ng Patronus na usa na gumabay sa kaniya patungo sa Espada ni Gryffindor. Higit pa rito, nalaman niyang hindi niya sinasadyang naging Horcrux nang mabigo ang sumpa ni Voldemort na patayin siya noong sanggol pa siya. Upang tuluyang mawasak ang bahaging iyon ng kaluluwa ni Voldemort, kinakailangang patayin ni Voldemort si Harry mismo. Ginamit ni Harry ang Bato ng Muling Pagkabuhay (''Resurrection Stone''), na nakatago sa Ginintuang Snitch na ipinamana sa kanya, at nakita niya ang mga espiritu ng kaniyang mga magulang, ni Sirius Black, at ni Remus. Pinalakas nila ang kaniyang loob bago siya bumalik kay Voldemort sa Pinagbawalang Gubat (''Forbidden Forest''). Ginamitan siya ni Voldemort ng Sumpang Pampatay (''Killing Curse''), subalit nagising si Harry sa isang ''limbo''. Doon niya nakatagpo ang espiritu ni Dumbledore, na nagpaliwanag na wala na ang ugnayan niya kay Voldemort at maaari na siyang pumiling bumalik sa kaniyang katawan o magpatuloy sa kabilang buhay. Nagbalik si Voldemort sa Hogwarts dala ang tila walang buhay na katawan ni Harry at inutusang sumuko ang paaralan. Nang bunutin ni Neville ang Espada ni Gryffindor mula sa Sumbrerong Tagapag-uri (''Sorting Hat''), ibinunyag ni Harry na buhay pa siya. Tinalikuran ng pamilya Malfoy si Voldemort, kasama ng marami pang Death Eater. Sa Great Hall, napatay ni Molly Weasley si Bellatrix, habang pinugutan naman ni Neville si Nagini, kaya nawasak ang huling Horcrux. Tinalo ni Harry si Voldemort nang ibinalik ng kaniyang Expelliarmus ang Sumpang Pampatay ni Voldemort laban dito. Pagkatapos ng labanan, ipinaliwanag ni Harry kina Ron at Hermione na hindi kailanman napasunod ni Voldemort ang Matandang ''Wand''. Kinilala siya nito bilang tunay na amo matapos niyang madisarmahan si Draco, na noon namang nagdisarma kay Dumbledore bago ito napatay ni Snape. Sa halip na angkinin ang Matandang ''Wand'', pinili ni Harry na wasakin ito. Pagkalipas ng labinsiyam na taon, pinanood nina Harry at Ginny Weasley, na mag-asawa na, ang kanilang bunsong anak na sumakay sa tren sa King's Cross patungong Hogwarts, kasama nina Ron at Hermione at ang dalawa nilang anak. == Mga gumanap == * [[Daniel Radcliffe]] bilang Harry Potter: Isang 17-taong-gulang na salamangkero. * [[Rupert Grint]] bilang Ron Weasley: Isang batang salamangkero at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * [[Emma Watson]] bilang Hermione Granger: Isang batang mahikera at isa sa matatalik na kaibigan ni Harry. * Helena Bonham Carter bilang Bellatrix Lestrange: Isang Death Eater at tiyahin ni Draco Malfoy. Ginampanan din ni Bonham Carter si Hermione Granger kapag nagbalatkayo ito bilang si Bellatrix. * Robbie Coltrane bilang Rubeus Hagrid: Kaibigang kalahating higante ni Harry at tagapag-alaga ng mga bakuran (''gamekeeper'') ng Hogwarts. * [[Ralph Fiennes]] bilang Lord Voldemort: Isang masamang mangkukulam na uhaw sa kapangyarihan at pinuno ng mga Death Eater. * Michael Gambon bilang Propesor Albus Dumbledore: Ang dating punong-guro ng Hogwarts na pinatay ni Severus Snape. * John Hurt bilang Garrick Ollivander: Isang gumagawa ng mga mahikang baston na dinukot ng mga Death Eater. * Jason Isaacs bilang Lucius Malfoy: Ama ni Draco at isang napahiyang Death Eater. * Kelly MacDonald bilang Helena Ravenclaw: Ang multo ng Bahay Ravenclaw. Pinalitan ni MacDonald si Nina Young sa papel na ito.<ref name="replacements">{{cite web |last=Oddo |first=Marco Vito |date=Disyembre 15, 2025 |title=Every Actor Recast In The Harry Potter Movies |url=https://comicbook.com/movies/list/every-actor-recast-in-the-harry-potter-movies/ |access-date=Pebrero 13, 2026 |work=ComicBook.com |language=en}}</ref> * Gary Oldman bilang Sirius Black: Yumao nang ninong ni Harry. * Alan Rickman bilang Propesor Severus Snape: Isang dobleng ahente sa hanay ng mga Death Eater at punong-guro ng Hogwarts. * Maggie Smith bilang Propesor Minerva McGonagall: Isang guro sa Hogwarts. * David Thewlis bilang Remus Lupin: Isang kasapi ng Orden ng Phoenix at dating guro sa Hogwarts. Muling ginampanan nina Warwick Davis ang kanilang mga papel bilang Filius Flitwick, isang guro sa Hogwarts, at bilang Griphook, isang duwende at dating kawani ng bangkong Gringotts; David Bradley bilang Argus Filch, ang katiwala ng Hogwarts; Gemma Jones bilang Poppy Pomfrey, ang pangunahing manggagamot ng Hogwarts; Miriam Margolyes bilang Pomona Sprout, isang guro sa Hogwarts; at sina Julie Walters, Mark Williams, James Phelps, Oliver Phelps, Clémence Poésy, at Natalia Tena bilang mga kasapi ng Orden ng Phoenix na sina Molly Weasley, Arthur Weasley, Fred at George Weasley, Fleur Delacour, at Nymphadora Tonks. Muli ring lumabas sina Bonnie Wright bilang Ginny Weasley, nakababatang kapatid ni Ron at kasintahan ni Harry; Tom Felton bilang Draco Malfoy, anak ni Lucius at isang Death Eater; Helen McCrory bilang Narcissa Malfoy, ina ni Draco at kapatid ni Bellatrix; Dave Legeno bilang Fenrir Greyback, isang taong-lobo at tagasuporta ni Voldemort; at Nick Moran bilang Scabior, isang mangangaso ng mga pugante para kay Voldemort.<ref name="cast">{{cite web |title=Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II (2011) — Cast and crew |url=https://www.the-numbers.com/movie/Harry-Potter-and-the-Deathly-Hallows-Part-II#tab=cast-and-crew |access-date=Pebrero 13, 2026 |publisher=The Numbers |language=en}}</ref> Ginampanan naman ni Ciarán Hinds si Aberforth Dumbledore, kapatid ni Albus Dumbledore at may-ari ng bahay-inuman na Hog's Head, kapalit ni Jim McManus, na gumanap sa papel sa ''Part 1''.<ref name="replacements" /> Sa nobela, muling lumitaw sa kasukdulang labanan sa Hogwarts ang ilang tauhang hindi na nakita mula pa sa mga naunang nobela. Ayon sa direktor na si David Yates, nais niyang maibalik ang marami sa mga tauhang dati nang lumabas sa serye ng pelikula. Kabilang pa sa mga muling gumanap sa kani-kanilang mga papel mula sa mga naunang pelikula sina Emma Thompson bilang Sybill Trelawney, Jim Broadbent bilang Horace Slughorn, George Harris bilang Kingsley Shacklebolt, Domhnall Gleeson bilang Bill Weasley, Matthew Lewis bilang Neville Longbottom, Evanna Lynch bilang Luna Lovegood, Devon Murray bilang Seamus Finnigan, Jessie Cave bilang Lavender Brown, Katie Leung bilang Cho Chang, Afshan Azad bilang Padma Patil, Anna Shaffer bilang Romilda Vane, Georgina Leonidas bilang Katie Bell, Freddie Stroma bilang Cormac McLaggen, Josh Herdman bilang Gregory Goyle, Scarlett Byrne bilang Pansy Parkinson, Leslie Phillips bilang tinig ng Sumbrerong Pampag-uuri, Geraldine Somerville bilang Lily Potter, at Adrian Rawlins bilang James Potter.<ref name="cast" /> == Pagpapalabas == Noong Abril 2, 2011, nagsagawa ng isang ''test screening'' o pagsubok na pagpapalabas ng pelikula sa [[Chicago]], kung saan dumalo sina David Yates, David Heyman, David Barron, at patnugot ng pelikula na si Mark Day. Idinaos ang pandaigdigang unang pagpapalabas (''world premiere'') ng pelikula noong Hulyo 7, 2011 sa Liwasang Trafalgar sa [[Londres]]. Samantala, ginanap ang unang pagpapalabas nito sa Estados Unidos noong Hulyo 11, 2011 sa Lincoln Center sa [[Lungsod ng New York]].<ref>{{cite web |last=Derschowitz |first=Jessica |date=12 Hulyo 2011 |title="Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2" premieres in New York |url=https://www.cbsnews.com/news/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-premieres-in-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121121164820/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20078749-10391698.html |archive-date=21 Nobyembre 2012 |access-date=6 Disyembre 2012 |work=CBS News|language=en}}</ref> Bagaman kinunan ang pelikula sa 2D, isinailalim ito sa pagpapalit sa 3D sa yugto matapos ng produksyon at ipinalabas sa mga pormat na RealD 3D, IMAX 3D, at 4DX.<ref name="hollywood-r-13-J-2011">{{cite web |date=13 Hulyo 2011 |title='Harry Potter' Film To Bow On Record 423 Global Imax Screens |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913212053/http://www.hollywoodreporter.com/news/harry-potter-film-bow-record-210854 |archive-date=13 Setyembre 2011 |access-date=3 Nobyembre 2012 |work=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Orihinal na nakatakdang ipalabas ang pelikula sa [[Indonesya]] noong Hulyo 13, 2011.<ref name="ft">{{cite news |last=Deutsch |first=Anthony |date=9 Hulyo 2011 |title=Indonesia to miss Harry Potter magic |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |url-status=live |access-date=19 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161800/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/186ddc90-a97c-11e0-a04a-00144feabdc0.html |archive-date=13 Nobyembre 2013|language=en}}</ref> Gayunman, noong Pebrero 2011 ay nagpataw ang pamahalaan ng Indonesia ng bagong ''value-added tax'' (VAT) o buwis sa dagdag na halaga sa mga ''royalty'' o bayad sa [[karapatang-ari]] ng mga dayuhang pelikula, dahilan upang ihinto ng tatlong estudyo ng pelikula, kabilang ang Warner Bros. Pictures, ang pag-aangkat ng kanilang mga pelikula sa bansa, kabilang ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2''.<ref name="ft" /> Hindi rin naipalabas ang pelikula sa mga sinehan sa [[Jordan|Kaharian ng Jordan]] dahil sa bagong ipinatupad na mga buwis sa mga pelikula.<ref>{{cite web |date=6 Hulyo 2011 |title=Hollywood Boycott Jordan Courtesy Of The Jordanian Customs Authorities |url=http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714191529/http://sleeplessinamman.com/hollywood-boycott-jordan-courtesy-of-the-jordanian-customs-authorities/ |archive-date=14 Hulyo 2011 |access-date=24 Hulyo 2011 |publisher=Sleepless In Amman |language=en}}</ref> Noong Hunyo 10, isang buwan bago ang pagpapalabas ng pelikula, nagsimulang ibenta ang mga tiket.<ref>{{cite web |title=''Harry Potter'' tickets go on sale |url=https://www.azcentral.com/members/Blog/BillGoodykoontz/130775 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20210803075337/https://help.azcentral.com/ |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=23 Hunyo 2011 |publisher=AZCentral.com |language=en}}</ref> Noong Hunyo 16, 2011, iginawad sa ''Part 2'' ang 12A<ref>{{cite news |author=Anthony Quinn |date=15 Hulyo 2011 |title=Harry Potter and the Deathly Hallows, Part 2 (12A)&nbsp;– Reviews&nbsp;– Films |language=en |newspaper=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |url-status=live |access-date=7 Disyembre 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501142015/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/harry-potter-and-the-deathly-hallows-part-2-12a-2313739.html |archive-date=1 May 2013}}</ref> na sertipikasyon ng ''British Board of Film Classification'' (BBFC), na nagsabing ang pelikula ay "naglalaman ng katamtamang banta, mga detalyadong eksena ng pinsala, at paggamit ng wika." Ito ang nag-iisang pelikula sa seryeng ''Harry Potter'' na nakatanggap ng babala para sa "''injury detail''" o "detalye sa pinsala". Pagsapit ng hatinggabi ng Hulyo 15, ipinalabas ang ''Part 2'' sa 3,800 sinehan. Sa Estados Unidos, ipinalabas ito sa 4,375 sinehan, kabilang ang 3,100 3D na sinehan at 274 IMAX na sinehan, na naging pinakamalawak na pagpapalabas para sa isang pelikulang IMAX, 3D, 4DX, at Harry Potter. Sa [[Timog-silangang Asya]], ipinalabas ang pelikula noong Hulyo 16, 2011 sa Screen Red. == Mga parangal == Sa ika-84 na Gawad Academy, nakatanggap ang ''Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2'' ng mga nominasyon para sa Pinakamahusay na Disenyong Pampelikula (''Best Art Direction''), Pinakamahusay na ''Makeup'' o Pag-aayos ng Anyo, at Pinakamahusay na mga Biswal na Epekto (''Best Visual Effects'').<ref>{{Cite web |date=24 Enero 2012 |title=84th Annual Academy Award Nominations |url=https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812165617/https://variety.com/2012/film/awards/84th-annual-academy-award-nominations-1118049085/ |archive-date=12 Agosto 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2012 |title=Oscars 2012: Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614141304/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/oscars-winners-list-academy-awards-295127/ |archive-date=14 Hunyo 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Kabilang pa sa iba nitong mga nominasyon ang apat na ''British Academy Film Awards'', kung saan nagwagi ito ng isa, at apat na ''Critics' Choice Movie Awards'', kung saan nanalo ito ng dalawa.<ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=17 Enero 2012 |title=''The Artist'', ''Tinker Tailor'' and ''Hugo'' Lead the BAFTA Nominations |url=https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919004000/https://www.indiewire.com/2012/01/the-artist-tinker-tailor-and-hugo-lead-the-bafta-nominations-49756/ |archive-date=19 Setyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Pebrero 2012 |title=Baftas 2012 the winners - the full list |url=https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005112013/https://www.theguardian.com/film/2012/feb/12/baftas-2012-winners-full-list |archive-date=5 Oktubre 2013 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Knegt |first=Peter |date=13 Disyembre 2011 |title=''The Artist'' and ''Hugo'' Top Critics' Choice Award Nominations |url=https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114021730/https://www.indiewire.com/2011/12/the-artist-and-hugo-top-critics-choice-award-nominations-50584/ |archive-date=14 Nobyembre 2020 |access-date=2 Mayo 2023 |website=IndieWire|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=12 Enero 2012 |title=Critics' Choice Movie Awards: ''The Artist'' Wins Best Picture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925011158/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/critics-choice-movie-awards-winners-artist-281281/ |archive-date=25 Setyembre 2021 |access-date=2 Mayo 2023 |website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Pinili rin ng ''National Board of Review'' ang ''Deathly Hallows – Part 2'' bilang isa sa sampung pinakamahusay na pelikula ng 2011.<ref>{{Cite web |last=Grosz |first=Christy |date=1 Disyembre 2011 |title=''Hugo'' is National Board of Review's best film |url=https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205013923/https://variety.com/2011/film/awards/hugo-is-national-board-of-review-s-best-film-1118046864/ |archive-date=5 Disyembre 2015 |access-date=2 Mayo 2023 |website=Variety|language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://harrypotter.warnerbros.com/harrypotterandthedeathlyhallows/mainsite/index.html}} * {{IMDb title|1201607|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Amg movie|434402|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Rotten-tomatoes|harry_potter_and_the_deathly_hallows_part_ii|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} * {{Mojo title|harrypotter72|Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2011]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa United Kingdom]] 68z4oomrppe3184irqevn4193lcq9o0 Usapang Wikipedia:Talaan ng mga artikulong kailangang mayroon ang bawat Wikipedia 5 165385 2216457 2216054 2026-07-19T06:00:20Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2216457 wikitext text/x-wiki == New real time list of missing articles == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> I suggest that you give a look to the [[m:Mix'n'match|Mix'n'match]] tool by Magnus Manske, and that you recommend it from this page. Thanks to Wikidata, it's able to tell you in real time what articles you're missing out of several reliable lists of relevant persons. --[[m:user:Nemo_bis|Nemo]] 17:06, 10 Oktubre 2014 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Mix%27n%27match&oldid=10158766 --> :Ha? [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 12:39, 18 Agosto 2025 (UTC) ::''Automatic message delivery'' ito kaya parang walang ''sense''. Tingnan mo ang orihinal na ''message delivery'' [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Talaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&oldid=1445796 dito]. Ipinadala ang mensahe na 'yan para i-''suggest'' na puwede gumawa ng tala tulad nung nasa baba. [https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia%3ATalaan_ng_mga_artikulong_kailangang_mayroon_ang_bawat_Wikipedia&diff=1670548&oldid=1445796 Si Bluemask ang gumawa ng talang 'yan], siya 'yun isa pang aktibong admin dito sa Wikipediang Tagalog. ''Hope'' na naliwanagan ka. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:04, 23 Oktubre 2025 (UTC) :::Ah, pero bakit may kulang? Ano ba nangyari sa Q6 hanggang Q14 at bakit nawala ang Q47, at kung na delete lang sila bakit wala ang Q613? Pero di ko man iyata magagamit ito, pero salamat nalang! [[Tagagamit:OmegaAndromedae|OmegaAndromedae]] ([[Usapang tagagamit:OmegaAndromedae|kausapin]]) 04:37, 23 Oktubre 2025 (UTC) == Wikidata list == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P5008 wd:Q5460604. } |columns=number:bilang,item:aytem,label/en:artikulo,label,P18 |section= |min_section=3 |sort=label |links=red |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! bilang ! aytem ! artikulo ! label ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q9181|Q9181]] | Abraham | [[Abraham]] | [[Talaksan:PikiWiki Israel 47514 Samaritan museum on mount Grizim - Left.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q91|Q91]] | Abraham Lincoln | [[Abraham Lincoln]] | [[Talaksan:Abraham Lincoln 1846 47 interpreted Gemini.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q5670|Q5670]] | Abu Nuwas | [[Abu Nuwas]] | [[Talaksan:Abu Nuwas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q9381|Q9381]] | Adam Smith | [[Adam Smith]] | [[Talaksan:AdamSmith.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q12029|Q12029]] | addiction | [[adiksiyon]] | [[Talaksan:Alcoholism is a Prision.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q352|Q352]] | Adolf Hitler | [[Adolf Hitler]] | [[Talaksan:Adolf Hitler cropped restored 3x4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q889|Q889]] | Afghanistan | [[Apganistan|Afghanistan]] | [[Talaksan:Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q336|Q336]] | science | [[agham]] | [[Talaksan:Stylised atom with three Bohr model orbits and stylised nucleus (encircled).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q11451|Q11451]] | agriculture | [[agrikultura]] | [[Talaksan:Unload wheat by the combine Claas Lexion 584.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q8018|Q8018]] | Augustine of Hippo | [[Agustin ng Hipona]] | [[Talaksan:Saint Augustine by Philippe de Champaigne.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q2102|Q2102]] | snake | [[ahas]] | [[Talaksan:A snake coiled in the cavity of a tree.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q718|Q718]] | chess | [[ahedres]] | [[Talaksan:Chess game Staunton No. 6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q12199|Q12199]] | HIV/AIDS | [[AIDS]] | [[Talaksan:Human Immunodeficency Virus - stylized rendering.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q8597|Q8597]] | Akbar | [[Akbar ang Dakila]] | [[Talaksan:Contemporary seated portrait of Akbar, 1605.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q8006|Q8006]] | Akira Kurosawa | [[Akira Kurosawa]] | [[Talaksan:Akirakurosawa-onthesetof7samurai-1953-page88.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q571|Q571]] | book | [[aklat]] | [[Talaksan:Americanstudbookvolume2open.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7075|Q7075]] | library | [[aklatan]] | [[Talaksan:Austria - Göttweig Abbey - 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q9546|Q9546]] | Al-Ghazali | [[Al-Ghazali]] | [[Talaksan:Al Ghazali.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q282|Q282]] | wine | [[alak]] | [[Talaksan:Red and white wine 12-2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q7251|Q7251]] | Alan Turing | [[Alan Turing]] | [[Talaksan:Alan Turing (1951) (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q937|Q937]] | Albert Einstein | [[Albert Einstein]] | [[Talaksan:Albert Einstein Head cleaned.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q5580|Q5580]] | Albrecht Dürer | [[Albrecht Dürer]] | [[Talaksan:Dürer Alte Pinakothek.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q188|Q188]] | German | [[Wikang Aleman|Aleman]] | [[Talaksan:Legal status of German in the world.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q183|Q183]] | Germany | [[Alemanya]] | [[Talaksan:Aerial view of Berlin (32881394137).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q7318|Q7318]] | Nazi Germany | [[Alemanyang Nazi]] | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q7374|Q7374]] | Alfred Hitchcock | [[Alfred Hitchcock]] | [[Talaksan:Hitchcock, Alfred 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q37868|Q37868]] | algae | [[algae]] | [[Talaksan:Wlas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q262|Q262]] | Algeria | [[Algeria]] | [[Talaksan:Algeria - Location Map (2013) - DZA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q8366|Q8366]] | algorithm | [[algoritmo]] | [[Talaksan:Flowchart procedural programming.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q3968|Q3968]] | algebra | [[alhebra]] | [[Talaksan:Quadratic formula.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q156|Q156]] | alcohols | [[alkohol]] | [[Talaksan:Lukastest etoh tbutoh.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q8216|Q8216]] | Greek alphabet | [[alpabetong Griyego]] | [[Talaksan:Richtungsschild auf der Insel Ikaria, 2005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q8229|Q8229]] | Latin script | [[Sulat Latin|alpabetong Latin]] | [[Talaksan:Abecedarium.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q8209|Q8209]] | Cyrillic script | [[alpabetong Siriliko]] | [[Talaksan:Cyrillic alternates.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q1286|Q1286]] | Alps | [[Alpes]] | [[Talaksan:Alps 2007-03-13 10.10UTC 1px-250m.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q663|Q663]] | aluminium | [[aluminyo]] | [[Talaksan:Aluminium-4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q10908|Q10908]] | Amphibia | [[Amphibia]] | [[Talaksan:Fire salamander (Salamandra Salamandra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q727|Q727]] | Amsterdam | [[Amsterdam]] | [[Talaksan:Amsterdam airphoto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q6199|Q6199]] | anarchism | [[anarkismo]] | [[Talaksan:Graffiti "No Gods, No Masters" and anarchy symbol at central bus station ZOB in Munich, Germany.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q514|Q514]] | anatomy | [[anatomiya]] | [[Talaksan:Leonardo da vinci, Drawing of a Woman's Torso.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q5456|Q5456]] | Andes | [[Andes]] | [[Talaksan:Andes 70.30345W 42.99203S.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q5603|Q5603]] | Andy Warhol | [[Andy Warhol]] | [[Talaksan:Andy Warhol at the Jewish Museum (by Bernard Gotfryd) – LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q8258|Q8258]] | One Thousand and One Nights | [[Ang Isang Libo't Isang Gabi|Ang Isanglibo't Isang mga Gabi]] | [[Talaksan:Sughrat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q8269|Q8269]] | The Tale of Genji | [[Ang Kuwento ni Genji]] | [[Talaksan:Genji emaki 01003 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q8251|Q8251]] | The Art of War | [[Sining ng Pakikidigma|Ang Sining ng Pakikidigma]] | [[Talaksan:Bamboo book - closed - UCR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q11352|Q11352]] | angle | [[anggulo]] | [[Talaksan:Coord Angle.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q12117|Q12117]] | cereal | [[angkak]] | [[Talaksan:Various grains edit2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q43473|Q43473]] | Angkor Wat | [[Angkor Wat]] | [[Talaksan:Angkor wat temple.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q11425|Q11425]] | animation | [[animasyon]] | [[Talaksan:Animated GIF from the 1919 Feline folies by Pat Sullivan.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q51|Q51]] | Antarctica | [[Antartika|Antarctica]] | [[Talaksan:Antarctica 6400px from Blue Marble.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q12187|Q12187]] | antibiotic | [[antibiyotiko]] | [[Talaksan:How do different antibiotics work?.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q5685|Q5685]] | Anton Chekhov | [[Anton Chekhov]] | [[Talaksan:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q1340|Q1340]] | Antonio Vivaldi | [[Antonio Vivaldi]] | [[Talaksan:Onbekend - Antonio Vivaldi - Bologna Museo Internationale e biblioteca della musica di bologna 28-04-2012 9-21-050.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q7298|Q7298]] | Antonín Dvořák | [[Antonín Dvořák]] | [[Talaksan:Dvorak.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q3196|Q3196]] | fire | [[apoy]] | [[Talaksan:FIRE 01.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q15|Q15]] | Africa | [[Aprika]] | [[Talaksan:Africa satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q1828555|Q1828555]] | Arabic script | [[Arabic script]] | [[Talaksan:Tawqi' script - Qur'anic verses - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q8669|Q8669]] | Arab–Israeli conflict | [[Arab–Israeli conflict]] | [[Talaksan:Arab-Israeli Map.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q1357|Q1357]] | | [[Gagamba|Araneae]] | [[Talaksan:Spiders Diversity.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q11376|Q11376]] | acceleration | [[arangkada]] | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q11464|Q11464]] | plough | [[araro]] | [[Talaksan:04-09-12-Schaupflügen-Fahrenwalde-RalfR-IMG 1232.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q525|Q525]] | sun | [[Araw (astronomiya)|Araw]] | [[Talaksan:The Sun in white light.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q573|Q573]] | day | [[Araw (panahon)|araw]] | [[Talaksan:GreenwUhrWelt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q10872|Q10872]] | | [[Arkeya|Archaea]] | [[Talaksan:Archaea.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q8739|Q8739]] | Archimedes | [[Arkimedes|Archimedes]] | [[Talaksan:Retrato de un erudito (¿Arquímedes?), por Domenico Fetti.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q11500|Q11500]] | area | [[Sukat|area]] | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q414|Q414]] | Argentina | [[Arhentina]] | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q868|Q868]] | Aristotle | [[Aristoteles]] | [[Talaksan:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q11205|Q11205]] | arithmetic | [[aritmetika]] | [[Talaksan:Basic arithmetic operators.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q12271|Q12271]] | architecture | [[arkitektura]] | [[Talaksan:Ray and Maria Stata Center (MIT).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q12277|Q12277]] | arch | [[arko]] | [[Talaksan:Arch (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q1360|Q1360]] | arthropod | [[Arthropoda]] | [[Talaksan:Asian forest scorpion in Khao Yai National Park.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q11660|Q11660]] | artificial intelligence | [[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Dall-e 3 (jan '24) artificial intelligence icon.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q11427|Q11427]] | steel | [[asero]] | [[Talaksan:Kaltbandcoils.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q11158|Q11158]] | acid | [[asido]] | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q11254|Q11254]] | table salt | [[asin]] | [[Talaksan:Salt shaker on white background.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q12370|Q12370]] | salt | [[Asin (kimika)|asin]] | [[Talaksan:Ammonium-cerium(IV)-sulfate-sample.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q144|Q144]] | dog | [[aso]] | [[Talaksan:Greenland 467 (35130903436) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q3863|Q3863]] | asteroid | [[asteroyd]] | [[Talaksan:Asteroidsscale.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q333|Q333]] | astronomy | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Laser Towards Milky Ways Centre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q11002|Q11002]] | sugar | [[asukal]] | [[Talaksan:Sugar 2xmacro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q48|Q48]] | Asia | [[Asya]] | [[Talaksan:Asia satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q12152|Q12152]] | myocardial infarction | [[atake sa puso]] | [[Talaksan:Heart attack diagram.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q9368|Q9368]] | liver | [[atay]] | [[Talaksan:Leber Schaf.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q7066|Q7066]] | atheism | [[ateismo]] | [[Talaksan:Ephesians 2,12 - Greek atheos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q1524|Q1524]] | Athens | [[Atenas]] | [[Talaksan:Akropolis 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q542|Q542]] | athletics | [[Atletiks|atletika]] | [[Talaksan:Naisten 400 m aidat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q9121|Q9121]] | atom | [[atomo]] | [[Talaksan:Helium atom QM.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q408|Q408]] | Australia | [[Australya]] | [[Talaksan:Australia satellite plane.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q40|Q40]] | Austria | [[Austria]] | [[Talaksan:Austria - Location Map (2019) - AUT - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q8011|Q8011]] | Avicenna | [[Avicenna]] | [[Talaksan:Pursina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q12542|Q12542]] | Aztec | [[Aztec]] | [[Talaksan:Reconstruction of Tenochtitlan2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q467|Q467]] | woman | [[babae]] | [[Talaksan:Woman.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q787|Q787]] | pig | [[baboy]] | [[Talaksan:Sow with piglet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q11411|Q11411]] | backgammon | [[Bakgamon|backgammon]] | [[Talaksan:Backgammon lg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q10876|Q10876]] | bacteria | [[Bakterya|bacteria]] | [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q1530|Q1530]] | Baghdad | [[Baghdad]] | [[Talaksan:Bagdad collage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q8092|Q8092]] | tropical cyclone | [[bagyo]] | [[Talaksan:Dramatic Views of Hurricane Florence from the International Space Station From 9 12 (42828603210) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q8068|Q8068]] | flood | [[baha]] | [[Talaksan:KatrinaNewOrleansFlooded edit2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q7343|Q7343]] | Great Barrier Reef | [[Bahura ng Gran Barrera]] | [[Talaksan:GreatBarrierReef-EO.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q830|Q830]] | cattle | [[baka]] | [[Talaksan:Cow female black white.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q677|Q677]] | iron | [[bakal]] | [[Talaksan:Iron electrolytic and 1cm3 cube.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q8091|Q8091]] | grammar | [[balarila]] | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q1074|Q1074]] | skin | [[Balat (anatomiya)|balat]] | [[Talaksan:Komodo dragon skin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q321|Q321]] | Milky Way | [[Ariwanas|Balatas]] | [[Talaksan:Artist’s impression of the Milky Way.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q12548|Q12548]] | Holy Roman Empire | [[Banal na Imperyong Romano]] | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q1861|Q1861]] | Bangkok | [[Bangkok]] | [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q7164|Q7164]] | World Bank | [[Bangkong Pandaigdig]] | [[Talaksan:World Bank building at Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q9610|Q9610]] | Bangla | [[Wikang Bengali|Bangla]] | [[Talaksan:Bengali letters.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q902|Q902]] | Bangladesh | [[Bangladesh]] | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q11446|Q11446]] | ship | [[barko]] | [[Talaksan:DANA 2004 ubt.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q11193|Q11193]] | base | [[base]] | [[Talaksan:Sodium hydroxide solution.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q12512|Q12512]] | St. Peter's Basilica | [[Basilika ni San Pedro]] | [[Talaksan:Basilica di San Pietro in Vaticano September 2015-1a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q5372|Q5372]] | basketball | [[basketbol]] | [[Talaksan:Dream Team at the 1992 Summer Olympics.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q11475|Q11475]] | vacuum | [[basyo]] | [[Talaksan:Kolbenluftpumpe hg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q7569|Q7569]] | child | [[bata]] | [[Talaksan:Little girl of Don Som.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q12111|Q12111]] | Sorghum | [[batad]] | [[Talaksan:Sorghum bicolor - geograph.org.uk - 1070429.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q7748|Q7748]] | law | [[batas]] | [[Talaksan:JMR-Memphis1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q8063|Q8063]] | rock | [[Bato (heolohiya)|bato]] | [[Talaksan:Balanced Rock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q11421|Q11421]] | magnet | [[batubalani]] | [[Talaksan:Bar magnet crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q956|Q956]] | Beijing | [[Beijing]] | [[Talaksan:Skyline of Beijing CBD with B-5906 approaching (20211016171955).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q11465|Q11465]] | velocity | [[Tulin|belosidad]] | [[Talaksan:Vector snelheid-Plain.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q313|Q313]] | Venus | [[Benus (planeta)|Benus]] | [[Talaksan:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q64|Q64]] | Berlin | [[Berlin]] | [[Talaksan:Cityscape Berlin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q5369|Q5369]] | baseball | [[beysbol]] | [[Talaksan:Zack Greinke on July 29, 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q11563|Q11563]] | number | [[bilang]] | [[Talaksan:Numbers grid in NY.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q2111|Q2111]] | speed of light in vacuum | [[bilis ng liwanag]] | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q11442|Q11442]] | bicycle | [[bisikleta]] | [[Talaksan:00 8327 Historisches Fahrrad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q523|Q523]] | star | [[bituin]] | [[Talaksan:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q7094|Q7094]] | biochemistry | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Fat triglyceride shorthand formula.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q290|Q290]] | sex | [[biyolohikal na kasarian]] | [[Talaksan:Cromosomas X-Y y gametos.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q420|Q420]] | biology | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Biology-0001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q7108|Q7108]] | biotechnology | [[biyoteknolohiya]] | [[Talaksan:Biotecnologia Fase3.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q8355|Q8355]] | violin | [[biyulin]] | [[Talaksan:Violin VL100.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q9759|Q9759]] | blues | [[blues]] | [[Talaksan:B.B. King, 2006-06-26.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q2841|Q2841]] | Bogotá | [[Bogotá|Bogota]] | [[Talaksan:Centro internacional.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q441|Q441]] | botany | [[botanika]] | [[Talaksan:Diversity of plants image version q.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q202943|Q202943]] | Brahmagupta | [[Brahmagupta]] | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q155|Q155]] | Brazil | [[Brasil|Brazil]] | [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q9530|Q9530]] | breathing | [[breathing]] | [[Talaksan:Diaphragmatic breathing.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q8680|Q8680]] | British Empire | [[Imperyong Britaniko|Britanikong Imperyo]] | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q7391|Q7391]] | bee | [[bubuyog]] | [[Talaksan:(MHNT) Apis mellifera (female) - on viburnum tinus flowers.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q748|Q748]] | Buddhism | [[Budismo|Buddadamma]] | [[Talaksan:Large Gautama Buddha statue in Buddha Park of Ravangla, Sikkim.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q8081|Q8081]] | tornado | [[buhawi]] | [[Talaksan:F5 tornado Elie Manitoba 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q3|Q3]] | life | [[buhay]] | [[Talaksan:HumanNewborn.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q11457|Q11457]] | cotton | [[bulak]] | [[Talaksan:Cotton - പരുത്തി 03.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q506|Q506]] | flower | [[bulaklak]] | [[Talaksan:Flores.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q8072|Q8072]] | volcano | [[bulkan]] | [[Talaksan:Mount St. Helens erupting blue.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q12214|Q12214]] | smallpox | [[bulutong]] | [[Talaksan:Child with Smallpox Bangladesh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q8502|Q8502]] | mountain | [[bundok]] | [[Talaksan:Himalayas, Ama Dablam, Nepal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q513|Q513]] | Mount Everest | [[Bundok Everest]] | [[Talaksan:Mount Everest as seen from Drukair2 PLW edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q1364|Q1364]] | fruit | [[bunga]] | [[Talaksan:(MHNT) Geum urbanum - Fruit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q405|Q405]] | Moon | [[Buwan (astronomiya)|Buwan]] | [[Talaksan:FullMoon2010.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q8161|Q8161]] | tax | [[buwis]] | [[Talaksan:Pieter Brueghel the Younger, 'Paying the Tax (The Tax Collector)' oil on panel, 1620-1640. USC Fisher Museum of Art.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q85|Q85]] | Cairo | [[Cairo]] | [[Talaksan:Cairo Skyline (2020).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q16|Q16]] | Canada | [[Canada]] | [[Talaksan:Canada - Location Map (2013) - CAN - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q12284|Q12284]] | canal | [[canal]] | [[Talaksan:0283 Ribeauvillé (Haut-Rhin - Elsass).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q5465|Q5465]] | Cape Town | [[Lungsod ng Cabo|Cape Town]] | [[Talaksan:Ciudad del Cabo desde Cabeza de León, Sudáfrica, 2018-07-22, DD 34.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q11358|Q11358]] | carbohydrate | [[Karbohidrata|carbohydrate]] | [[Talaksan:Carbohydrates.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q6722|Q6722]] | Carl Friedrich Gauss | [[Carl Friedrich Gauss]] | [[Talaksan:Carl Friedrich Gauss.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q1043|Q1043]] | Carl Linnaeus | [[Carl Linnaeus]] | [[Talaksan:Carl von Linné.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q3044|Q3044]] | Charlemagne | [[Carlomagno]] | [[Talaksan:Charlemagne denier Mayence 812 814.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q1405|Q1405]] | Augustus | [[Cesar Augusto]] | [[Talaksan:Augustus of Prima Porta (inv. 2290).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q160|Q160]] | Cetacea | [[Cetacea]] | [[Talaksan:Graywhale MMC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q9045|Q9045]] | Chanakya Kautilya | [[Chanakya]] | [[Talaksan:Chanakya artistic depiction.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q1035|Q1035]] | | [[Charles Darwin]] | [[Talaksan:Charles Darwin portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q2042|Q2042]] | Charles de Gaulle | [[Charles de Gaulle]] | [[Talaksan:General Charles de Gaulle in 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q5686|Q5686]] | Charles Dickens | [[Charles Dickens]] | [[Talaksan:Dickens Gurney head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q882|Q882]] | Charlie Chaplin | [[Charlie Chaplin]] | [[Talaksan:Charlie Chaplin portrait Getty 1739411952.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q5809|Q5809]] | Che Guevara | [[Che Guevara]] | [[Talaksan:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q8201|Q8201]] | Chinese characters | [[Chinese characters]] | [[Talaksan:Hanzi.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q7322|Q7322]] | Christopher Columbus | [[Christopher Columbus]] | [[Talaksan:Ridolfo del Ghirlandaio - Ritratto di Cristoforo Colombo (1520).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q8423|Q8423]] | Cyrus the Great | [[Dakilang Ciro|Ciro ang Dakila]] | [[Talaksan:Great Men and Famous Women Volume 1 - Cyrus the Great.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q81513|Q81513]] | Citrus | [[Citrus]] | [[Talaksan:Mandarin tree closeup.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q8683|Q8683]] | Cold War | [[Digmaang Malamig|Cold War]] | [[Talaksan:US Army tanks face off against Soviet tanks, Berlin 1961.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q739|Q739]] | Colombia | [[Colombia]] | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q4604|Q4604]] | Confucius | [[Confucio|Confucius]] | [[Talaksan:Confucius, fresco from a Western Han tomb of Dongping County, Shandong province, China.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q11382|Q11382]] | conservation of energy | [[conservation of energy]] | [[Talaksan:Blocked-pendulum-strobe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q8413|Q8413]] | Constantine the Great | [[Dakilang Constantino|Constantino I]] | [[Talaksan:0 Constantinus I - Palazzo dei Conservatori (2).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q753|Q753]] | copper | [[Tanso (elemento)|copper]] | [[Talaksan:Cuivre Michigan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q241|Q241]] | Cuba | [[Cuba]] | [[Talaksan:Santa Clara (Cuba).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q165|Q165]] | sea | [[dagat]] | [[Talaksan:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q545|Q545]] | Baltic Sea | [[Dagat Baltiko]] | [[Talaksan:SvetlogorskRauschen 05-2017 img11 beach.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q5484|Q5484]] | Caspian Sea | [[Dagat Kaspiyo|Dagat Caspian]] | [[Talaksan:Caspian Sea from orbit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q1693|Q1693]] | North Sea | [[Dagat Hilaga]] | [[Talaksan:North Sea 02 ubt.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q166|Q166]] | Black Sea | [[Dagat Itim]] | [[Talaksan:Black Sea Nasa May 25 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q1247|Q1247]] | Caribbean Sea | [[Dagat Karibe]] | [[Talaksan:50 Shades Of Blue (187611681).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q37660|Q37660]] | South China Sea | [[Dagat Timog Tsina|Dagat Luzon]] | [[Talaksan:Mar de China Meridional - BM WMS 2004.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q4918|Q4918]] | Mediterranean Sea | [[Dagat Mediteraneo]] | [[Talaksan:Mediterranean Sea political map-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q2|Q2]] | Earth | [[Daigdig]] | [[Talaksan:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q8409|Q8409]] | Alexander the Great | [[Alejandrong Dakila|Dakilang Aleksander]] | [[Talaksan:Alexander the Great mosaic (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q8698|Q8698]] | Great Depression | [[Malawakang Depresyon|Dakilang Depresyon]] | [[Talaksan:Lange-MigrantMother02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q11652|Q11652]] | frequency | [[dalasan]] | [[Talaksan:FrequencyAnimation.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q11651|Q11651]] | electric current | [[daloy ng kuryente]] | [[Talaksan:Magnetic field of a steady current.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q12323|Q12323]] | dam | [[dam]] | [[Talaksan:RappbodeLufts.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q3766|Q3766]] | Damascus | [[Damasco|Damascus]] | [[Talaksan:Damascus coll.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q9415|Q9415]] | emotion | [[damdamin]] | [[Talaksan:Plutchik-wheel in arabic.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q1067|Q1067]] | Dante Alighieri | [[Dante Alighieri]] | [[Talaksan:Portrait de Dante.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q1653|Q1653]] | Danube | [[Danubio]] | [[Talaksan:Budapest from Gellert Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q41585|Q41585]] | David Hilbert | [[David Hilbert]] | [[Talaksan:Hilbert.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q1353|Q1353]] | Delhi | [[Delhi]] | [[Talaksan:Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q7174|Q7174]] | democracy | [[demokrasya]] | [[Talaksan:Election MG 3455.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q974|Q974]] | Democratic Republic of the Congo | [[Demokratikong Republika ng Congo]] | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q8514|Q8514]] | desert | [[desyerto]] | [[Talaksan:Libya 4608 Idehan Ubari Dunes Luca Galuzzi 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q1354|Q1354]] | Dhaka | [[Dhaka]] | [[Talaksan:Dhaka skyline1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q297|Q297]] | Diego Velázquez | [[Diego Velázquez]] | [[Talaksan:Diego Velázquez Autorretrato 45 x 38 cm - Colección Real Academia de Bellas Artes de San Carlos - Museo de Bellas Artes de Valencia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q198|Q198]] | war | [[digmaan]] | [[Talaksan:Thure de Thulstrup - L. Prang and Co. - Battle of Gettysburg - Restoration by Adam Cuerden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2487|Q2487]] | Thirty Years' War | [[Tatlumpung Taong Digmaan|Digmaan ng Tatlumpung Taon]] | [[Talaksan:Magdeburg 1631.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q8740|Q8740]] | Vietnam War | [[Digmaang Biyetnam]] | [[Talaksan:VietnamMural.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q8465|Q8465]] | civil war | [[digmaang sibil]] | [[Talaksan:Battle of Gettysburg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q8676|Q8676]] | American Civil War | [[Digmaang Sibil ng Amerika|Digmaang Sibil ng Estados Unidos]] | [[Talaksan:CivilWarUSAColl.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q317|Q317]] | dictatorship | [[diktadura]] | [[Talaksan:Hitler Nürnberg 1935.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q9106|Q9106]] | Dmitri Mendeleev | [[Dimitri Mendeleyev]] | [[Talaksan:Dmitri Mendeleev.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q12536|Q12536]] | Abbasid Caliphate | [[Kalipatong Abasida|Dinastiyang Abasida]] | [[Talaksan:Abbasid Caliphate-ar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q7209|Q7209]] | Han dynasty | [[Dinastiyang Han]] | [[Talaksan:Summer Vacation 2007, 263, Watchtower In The Morning Light, Dunhuang, Gansu Province.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q9903|Q9903]] | Ming dynasty | [[Dinastiyang Ming]] | [[Talaksan:Ming Empire cca 1580 (en).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q8733|Q8733]] | Qing dynasty | [[Dinastiyang Qing]] | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q9683|Q9683]] | Tang dynasty | [[Dinastiyang Tang]] | [[Talaksan:Tang Dynasty circa 700 CE.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q430|Q430]] | dinosaur | [[dinosauro]] | [[Talaksan:Various dinosaurs2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q11656|Q11656]] | diode | [[Diodo|diode]] | [[Talaksan:Diode-closeup.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q1889|Q1889]] | diplomacy | [[diplomasya]] | [[Talaksan:2024-11-18-Headquarters of the United Nations-0605.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q4439|Q4439]] | hard disk | [[Hard disk drive|diskong matigas]] | [[Talaksan:Western Digital WD2500BB Hard Disk A.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q12206|Q12206]] | diabetes | [[diyabetes]] | [[Talaksan:Blue circle for diabetes.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q9453|Q9453]] | dialectic | [[Diyalektika]] | [[Talaksan:Georg Pencz, Dialectic, NGA 33130.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q5283|Q5283]] | diamond | [[diyamante]] | [[Talaksan:Rough Diamond.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q190|Q190]] | God | [[Diyos]] | [[Talaksan:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 001.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q7430|Q7430]] | deoxyribonucleic acid | [[DNA]] | [[Talaksan:DNA animation.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q4917|Q4917]] | United States dollar | [[dolyar ng Estados Unidos]] | [[Talaksan:USDnotes.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q11395|Q11395]] | domestication | [[domestikasyon]] | [[Talaksan:Domestication Timeline.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q612|Q612]] | Dubai | [[Dubai]] | [[Talaksan:Dubai Skyline mit Burj Khalifa (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q7873|Q7873]] | blood | [[dugo]] | [[Talaksan:Blood Test (15575812743).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q7953|Q7953]] | Zen | [[Zen|Dzen]] | [[Talaksan:Eiheiji gate.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q1063|Q1063]] | evolution | [[ebolusyon]] | [[Talaksan:L'origine de l'évolution.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q8434|Q8434]] | education | [[edukasyon]] | [[Talaksan:1887 Bettannier Der Schwarze Fleck anagoria.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q79|Q79]] | Egypt | [[Ehipto]] | [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q7150|Q7150]] | ecology | [[ekolohiya]] | [[Talaksan:Grib skov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q8134|Q8134]] | economics | [[ekonomika]] | [[Talaksan:Economics circular flow cartoon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q11214|Q11214]] | differential equation | [[ekwasyong diperensiyal]] | [[Talaksan:Exemple d'eqüacion diferenciala.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q7939|Q7939]] | El Niño | [[El Niño]] | [[Talaksan:ENSO - El Niño.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q849919|Q849919]] | electromagnetic interaction | [[electromagnetic interaction]] | [[Talaksan:Feynmann Diagram Coulomb.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q9778|Q9778]] | electronic music | [[electronic music]] | [[Talaksan:1st commercial Moog synthesizer (1964, commissioned by the Alwin Nikolai Dance Theater of NY) @ Stearns Collection (Stearns 2035), University of Michigan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q12725|Q12725]] | electricity | [[elektrisidad]] | [[Talaksan:Lightning simulator questacon04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q11650|Q11650]] | electronics | [[elektronika]] | [[Talaksan:Arduino ftdi chip-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q11344|Q11344]] | chemical element | [[Elemento (kimika)|elemento]] | [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q7207|Q7207]] | Elizabeth I of England | [[Elizabeth I ng Inglatera]] | [[Talaksan:Elizabeth1England.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q303|Q303]] | Elvis Presley | [[Elvis Presley]] | [[Talaksan:Elvis Presley Publicity Photo for The Trouble with Girls 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q613|Q613]] | Emirate of Dubai | [[Emirate of Dubai]] | [[Talaksan:UAE Dubai Marina img1 asv2018-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q11379|Q11379]] | energy | [[enerhiya]] | [[Talaksan:Electric power transmission.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q12739|Q12739]] | nuclear power | [[Enerhiyang nukleyar|enerhiyang nuklear]] | [[Talaksan:Nuclear Power Plant Cattenom.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q8753|Q8753]] | Enrico Fermi | [[Enrico Fermi]] | [[Talaksan:Enrico Fermi 1943-49.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q5292|Q5292]] | encyclopedia | [[ensiklopedya]] | [[Talaksan:Bertelsmann Lexikothek.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q8047|Q8047]] | enzyme | [[ensima]] | [[Talaksan:Enzyme inhibition.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q8272|Q8272]] | Epic of Gilgamesh | [[Epiko ni Gilgamesh]] | [[Talaksan:GilgameshTablet.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q41571|Q41571]] | epilepsy | [[epilepsiya]] | [[Talaksan:Spike-waves.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q9471|Q9471]] | epistemology | [[epistemolohiya]] | [[Talaksan:4 Pramanas, epistemology according to ancient Nyayasutras.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q9123|Q9123]] | Ernest Rutherford | [[Ernest Rutherford]] | [[Talaksan:Ernest Rutherford LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q9130|Q9130]] | Erwin Schrödinger | [[Erwin Schrödinger]] | [[Talaksan:Erwin Schrödinger - Narodowe Archiwum Cyfrowe (1-E-939).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q29|Q29]] | Spain | [[Espanya]] | [[Talaksan:Spain - Location Map (2013) - ESP - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q143|Q143]] | Esperanto | [[Esperanto]] | [[Talaksan:Flag of Esperanto.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q42527|Q42527]] | spice | [[Pampalasa|espesya]] | [[Talaksan:Spices1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q11455|Q11455]] | special relativity | [[Teorya ng natatanging relatibidad|espesyal na teoriya ng relatibidad]] | [[Talaksan:Gedankenexperiment Zeitdilitation.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q7432|Q7432]] | species | [[espesye]] | [[Talaksan:Heliconius mimicry.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q12483|Q12483]] | statistics | [[estadistika]] | [[Talaksan:Standard Normal Distribution-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q7275|Q7275]] | state | [[estado]] | [[Talaksan:Leviathan frontispiece cropped British Library.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q30|Q30]] | United States | [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] | [[Talaksan:United States - Location Map (2013) - USA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q9202|Q9202]] | Statue of Liberty | [[Estatwa ng Kalayaan]] | [[Talaksan:Statue of Liberty and a sightseeing boat, Liberty Island, New York.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q153|Q153]] | ethanol | [[etanol]] | [[Talaksan:Sample of Absolute Ethanol.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q115|Q115]] | Ethiopia | [[Ethiopia]] | [[Talaksan:Ethiopia in its region.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q9465|Q9465]] | ethics | [[etika]] | [[Talaksan:Rage-and-anger-fresco.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q8747|Q8747]] | Euclid | [[Euclides|Euclid]] | [[Talaksan:Euklid2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q4916|Q4916]] | euro | [[Euro]] | [[Talaksan:Euro Series Banknotes (2019) - centered.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q46|Q46]] | Europe | [[Europa]] | [[Talaksan:Europe satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q7371|Q7371]] | Federico Fellini | [[Federico Fellini]] | [[Talaksan:Federico Fellini NYWTS 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q1496|Q1496]] | Ferdinand Magellan | [[Fernando de Magallanes]] | [[Talaksan:Retrato de Hernando de Magallanes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q9764|Q9764]] | flamenco | [[flamenco]] | [[Talaksan:Sargent John Singer Spanish Dancer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q12748|Q12748]] | fossil fuel | [[fossil fuel]] | [[Talaksan:Combustibles fossiles.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q5432|Q5432]] | Francisco Goya | [[Francisco de Goya]] | [[Talaksan:Vicente López Portaña - el pintor Francisco de Goya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q5604|Q5604]] | Frank Lloyd Wright | [[Frank Lloyd Wright]] | [[Talaksan:Frank Lloyd Wright LC-USZ62-36384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q8007|Q8007]] | Franklin Delano Roosevelt | [[Franklin D. Roosevelt]] | [[Talaksan:FDR 1944 Color Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q905|Q905]] | Franz Kafka | [[Franz Kafka]] | [[Talaksan:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q7312|Q7312]] | Franz Schubert | [[Franz Schubert]] | [[Talaksan:Franz Schubert by Wilhelm August Rieder 1875 larger version.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q1268|Q1268]] | Frédéric Chopin | [[Frederic Francois Chopin]] | [[Talaksan:Frederic Chopin photo.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q5588|Q5588]] | Frida Kahlo | [[Frida Kahlo]] | [[Talaksan:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q9358|Q9358]] | Friedrich Nietzsche | [[Friedrich Nietzsche]] | [[Talaksan:Nietzsche187a.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q764|Q764]] | fungi | [[Halamang-singaw|Fungus]] | [[Talaksan:2006-08-09 Amanita citrina 46465 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q2736|Q2736]] | association football | [[futbol]] | [[Talaksan:Football in Bloomington, Indiana, 1995.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q125851781|Q125851781]] | Fâtih Sultan Mehemmed Han | [[Fâtih Sultan Mehemmed Han]] | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q991|Q991]] | Fyodor Dostoyevsky | [[Feodor Dostoyevsky|Fëdor Dostoevskij]] | [[Talaksan:Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q5878|Q5878]] | | [[Gabriel García Márquez]] | [[Talaksan:Gabriel Garcia Marquez.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q318|Q318]] | galaxy | [[Galaksiya|galaxy]] | [[Talaksan:NGC 4414 (NASA-med).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q8778|Q8778]] | Galen | [[Galen]] | [[Talaksan:Galenus.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q307|Q307]] | Galileo Galilei | [[Galileo Galilei]] | [[Talaksan:Galileo.arp.300pix.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q7191|Q7191]] | Nobel Prize | [[Gantimpalang Nobel]] | [[Talaksan:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q11432|Q11432]] | gas | [[gas]] | [[Talaksan:Kinetic theory of gases.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q156103|Q156103]] | gastroenteritis | [[gastroenteritis]] | [[Talaksan:Gastroenteritis viruses.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q8495|Q8495]] | milk | [[gatas]] | [[Talaksan:Glass of Milk (33657535532).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q720|Q720]] | Genghis Khan | [[Genghis Khan]] | [[Talaksan:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q5683|Q5683]] | Geoffrey Chaucer | [[Geoffrey Chaucer]] | [[Talaksan:Portrait of Geoffrey Chaucer (4671380) (cropped) 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q7302|Q7302]] | George Frideric Handel | [[George Frideric Handel]] | [[Talaksan:George Frideric Handel by Balthasar Denner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q9235|Q9235]] | Georg Wilhelm Friedrich Hegel | [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] | [[Talaksan:Jakob Schlesinger - Hegel 1831.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q5679|Q5679]] | Lord Byron | [[George Byron, Ika-6 na Barong Byron]] | [[Talaksan:Byron 1813 by Phillips.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q23|Q23]] | George Washington | [[George Washington]] | [[Talaksan:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q7311|Q7311]] | Giacomo Puccini | [[Giacomo Puccini]] | [[Talaksan:GiacomoPuccini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q897|Q897]] | gold | [[ginto]] | [[Talaksan:Gold-crystals.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q179277|Q179277]] | Giovanni Pierluigi da Palestrina | [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] | [[Talaksan:Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q6607|Q6607]] | guitar | [[gitara]] | [[Talaksan:Classical Guitar two views.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q12554|Q12554]] | Middle Ages | [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] | [[Talaksan:Friedrich-barbarossa-und-soehne-welfenchronik 1-1000x1540.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q7204|Q7204]] | Middle East | [[Gitnang Silangan]] | [[Talaksan:Colorful shaded map of Middle East.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q7317|Q7317]] | Giuseppe Verdi | [[Giuseppe Verdi]] | [[Talaksan:Giuseppi Verdi by Ferdinand Mulnier c1870.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q7181|Q7181]] | globalization | [[globalisasyon]] | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q11413|Q11413]] | go | [[Go (laro)|go]] | [[Talaksan:Go board.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q5377|Q5377]] | golf | [[golf]] | [[Talaksan:Golfer swing.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q9047|Q9047]] | Gottfried Wilhelm Leibniz | [[Gottfried Leibniz]] | [[Talaksan:Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q11412|Q11412]] | gravity | [[grabedad]] | [[Talaksan:Solar sys.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q7347|Q7347]] | Great Lakes | [[Mga Malalaking Lawa|Gran Lagos]] | [[Talaksan:ISS-43 the Great Lakes of North America.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q4421|Q4421]] | forest | [[gubat]] | [[Talaksan:Brussels Zonienwoud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q11004|Q11004]] | vegetable | [[gulay]] | [[Talaksan:Kleinmarkthalle Frankfurt Gemüsestand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q446|Q446]] | wheel | [[gulong]] | [[Talaksan:Hub (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q9188|Q9188]] | Empire State Building | [[Gusaling Empire State]] | [[Talaksan:Empire State Building (aerial view).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q7304|Q7304]] | Gustav Mahler | [[Gustav Mahler]] | [[Talaksan:Photo of Gustav Mahler by Moritz Nähr 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q6240|Q6240]] | Hafez | [[Hafez]] | [[Talaksan:Anselm Feuerbach Hafis vor der Schenke (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q12506|Q12506]] | Hagia Sophia | [[Hagia Sophia]] | [[Talaksan:Hagia Sophia Mars 2013.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q9232|Q9232]] | Jainism | [[Hainismo]] | [[Talaksan:Shravanbelgola Gomateshvara feet prayer1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q756|Q756]] | plant | [[halaman]] | [[Talaksan:Thanh Long ở Ninh Thuận.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q8094|Q8094]] | wind | [[hangin]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-1990-0206-324, Berlin, Passanten im Wind.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q8222|Q8222]] | Hangul | [[Hangul]] | [[Talaksan:Hangeul-basic.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q5673|Q5673]] | Hans Christian Andersen | [[Hans Christian Andersen]] | [[Talaksan:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q17|Q17]] | Japan | [[Hapon]] | [[Talaksan:Satellite image of Japan in May 2003.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q5287|Q5287]] | Japanese | [[Wikang Hapones|Hapones]] | [[Talaksan:Nihongo.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q729|Q729]] | animal | [[hayop]] | [[Talaksan:Animal diversity.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q5589|Q5589]] | Henri Matisse | [[Henri Matisse]] | [[Talaksan:Portrait of Henri Matisse 1933 May 20.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q8768|Q8768]] | Henry Ford | [[Henry Ford]] | [[Talaksan:Henry ford 1919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q1071|Q1071]] | geography | [[heograpiya]] | [[Talaksan:OrteliusWorldMap.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q1069|Q1069]] | geology | [[heolohiya]] | [[Talaksan:Mapa litológico de Genicera.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q8087|Q8087]] | geometry | [[heometriya]] | [[Talaksan:Westerner and Arab practicing geometry 15th century manuscript.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q7326|Q7326]] | Hernán Cortés | [[Hernán Cortés]] | [[Talaksan:Retrato de Hernán Cortés.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q1218|Q1218]] | Jerusalem | [[Herusalem]] | [[Talaksan:Dome of the Rock seen from the Mount of Olives (12395649153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q302|Q302]] | Jesus Christ | [[Hesus]] | [[Talaksan:Spas vsederzhitel sinay (cropped1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q556|Q556]] | hydrogen | [[Idrohino|hidroheno]] | [[Talaksan:Hydrogen discharge tube.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q49|Q49]] | North America | [[Hilagang Amerika]] | [[Talaksan:North America satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q934|Q934]] | North Pole | [[Hilagang Polo]] | [[Talaksan:Noaa3-2006-0602-1206 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q8690|Q8690]] | Cultural Revolution | [[Himagsikang Pangkalinangan|Himagsikan sa Kultura]] | [[Talaksan:1967-02 1967年的红卫兵.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q6534|Q6534]] | French Revolution | [[Himagsikang Pranses]] | [[Talaksan:LouisXVIExecutionBig.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q8729|Q8729]] | Russian Revolution | [[Himagsikang Ruso (1917)|Himagsikang Ruso noong 1917]] | [[Talaksan:Revolución-marzo-rusia--russianbolshevik00rossuoft.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q5451|Q5451]] | Himalayas | [[Himalaya]] | [[Talaksan:Himalayas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q9089|Q9089]] | Hinduism | [[Hinduismo]] | [[Talaksan:A Hindu wedding ritual in progress b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q2763|Q2763]] | The Holocaust | [[Holokausto|Holocaust]] | [[Talaksan:Selection on the ramp at Auschwitz-Birkenau, 1944 (Auschwitz Album) 1b.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q6691|Q6691]] | Homer | [[Homer]] | [[Talaksan:Homer bust, Farnese collection (Naples).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q8646|Q8646]] | Hong Kong | [[Hong Kong]] | [[Talaksan:Hong Kong from Victoria Peak1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q11364|Q11364]] | hormone | [[hormona]] | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q9268|Q9268]] | Judaism | [[Hudaismo]] | [[Talaksan:Menorah 0307.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q11420|Q11420]] | judo | [[Judo|hudo]] | [[Talaksan:KOCIS Korea Judo Kim Jaebum London 36 (7696361164).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q8473|Q8473]] | military | [[hukbo]] | [[Talaksan:Composite images — Military - animated.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q12551|Q12551]] | Hundred Years' War | [[Digmaang Daang Taon|Hundred Years' War]] | [[Talaksan:Battle of crecy froissart.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q319|Q319]] | Jupiter | [[Hupiter (planeta)|Hupiter]] | [[Talaksan:Jupiter OPAL 2024.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q7331|Q7331]] | Ibn Battuta | [[Ibn Battuta]] | [[Talaksan:Bust of Ibn Battuta at Ibn Battuta museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q9294|Q9294]] | Ibn Khaldun | [[Ibn Khaldun]] | [[Talaksan:Bust of Ibn Khaldun (Casbah of Bejaia, Algeria).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q5113|Q5113]] | bird | [[ibon]] | [[Talaksan:Bird Diversity 2011.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q7257|Q7257]] | ideology | [[ideolohiya]] | [[Talaksan:War2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q7314|Q7314]] | Igor Stravinsky | [[Igor Stravinsky]] | [[Talaksan:Igor Stravinsky LOC 32392u.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q362|Q362]] | World War II | [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] | [[Talaksan:Infobox collage for WWII.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q8275|Q8275]] | Iliad | [[Iliada]] | [[Talaksan:P. Oxy. 221.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q4022|Q4022]] | river | [[ilog]] | [[Talaksan:White Nile Fishermen (18156464842).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q3783|Q3783]] | Amazon | [[Ilog Amasona]] | [[Talaksan:Amazon CIAT (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q7355|Q7355]] | Yellow River | [[Ilog Dilaw]] | [[Talaksan:Yellow River - panoramio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q5089|Q5089]] | Ganges | [[Ilog Ganges]] | [[Talaksan:View of Ghats across the Ganges, Varanasi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q7348|Q7348]] | Indus River | [[Ilog Indo]] | [[Talaksan:Indus near Skardu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q3503|Q3503]] | Congo | [[Ilog Congo|Ilog Konggo]] | [[Talaksan:Sunrise near Mossaka (Congo).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q1497|Q1497]] | Mississippi River | [[Ilog Mississippi]] | [[Talaksan:Efmo View from Fire Point.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q3542|Q3542]] | Niger River | [[Ilog Niger]] | [[Talaksan:Niger River View, Djenne (6861797).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q3392|Q3392]] | Nile | [[Ilog Nilo]] | [[Talaksan:Cairo skyline, Panoramic view, Egypt.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q584|Q584]] | Rhine | [[Ilog Rin]] | [[Talaksan:Loreleyblick Maria Ruh 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q626|Q626]] | Volga | [[Ilog Volga]] | [[Talaksan:Вид на Кинешемский мост из села Воздвиженье.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q5413|Q5413]] | Yangtze | [[Ilog Yangtze]] | [[Talaksan:Qutang Gorge on Changjiang.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q7363|Q7363]] | nose | [[ilong]] | [[Talaksan:Dog nose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q9312|Q9312]] | Immanuel Kant | [[Immanuel Kant]] | [[Talaksan:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q7260|Q7260]] | imperialism | [[imperyalismo]] | [[Talaksan:China imperialism cartoon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q11774|Q11774]] | Gupta Empire | [[Imperyong Gupta]] | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q28573|Q28573]] | Inca Empire | [[Imperyong Inka|Imperyong Incaico]] | [[Talaksan:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q184536|Q184536]] | Mali Empire | [[Imperyong Mali]] | [[Talaksan:Catalan Atlas BNF Sheet 6 Western Sahara.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q12557|Q12557]] | Mongol Empire | [[Imperyong Monggol]] | |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q12560|Q12560]] | Ottoman Empire | [[Imperyong Otomano]] | [[Talaksan:Rise of Ottoman empire.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q2277|Q2277]] | Roman Empire | [[Imperyong Romano]] | [[Talaksan:Inscription Theatre Leptis Magna Libya.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q11028|Q11028]] | information | [[impormasyon]] | [[Talaksan:Structure of the Universe.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q5325|Q5325]] | inductor | [[Panawit|indaktor]] | [[Talaksan:Electronic component inductors.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q668|Q668]] | India | [[Indiya|India]] | [[Talaksan:India-locator-map-blank.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q252|Q252]] | Indonesia | [[Indonesya|Indonesia]] | [[Talaksan:Indonesian Culture.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q11051|Q11051]] | Hindustani | [[Indostaniko]] | [[Talaksan:Hindustani.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q8148|Q8148]] | industrial sector | [[industriya]] | [[Talaksan:Valero Three Rivers Refinery Texas 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q11388|Q11388]] | infrared radiation | [[infrared]] | [[Talaksan:Ir girl.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q1860|Q1860]] | English | [[Wikang Ingles|Ingles]] | [[Talaksan:William Shakespeare - Sonnet XXX - Rapenburg 30, Leiden (cropped).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q7546|Q7546]] | Ingmar Bergman | [[Ingmar Bergman]] | [[Talaksan:Ingmar Bergman (1966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q11023|Q11023]] | engineering | [[inhenyeriya]] | [[Talaksan:PIA19664-MarsInSightLander-Assembly-20150430.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q11418|Q11418]] | weak interaction | [[interaksiyong mahina]] | [[Talaksan:PiPlus muon decay.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q11415|Q11415]] | strong interaction | [[interaksiyong malakas]] | [[Talaksan:Nuclear Force anim smaller.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q12757|Q12757]] | internal combustion engine | [[internal combustion engine]] | [[Talaksan:Diesel Engine (4 cycle running).gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q7801|Q7801]] | International Court of Justice | [[Pandaigdigang Hukumang Pangkatarungan|Internasyonal na Hukuman ng Katarungan]] | [[Talaksan:Friedenspalast Den Haag (100MP).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q75|Q75]] | Internet | [[Internet]] | [[Talaksan:Internet users per 100 and GDP per capita.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q794|Q794]] | Iran | [[Iran]] | [[Talaksan:Iran - Location Map (2013) - IRN - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q796|Q796]] | Iraq | [[Iraq]] | [[Talaksan:View of Sulaymaniyah (Slemani) City in Winter - Snow 2015.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q935|Q935]] | Isaac Newton | [[Isaac Newton]] | [[Talaksan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q152|Q152]] | fish | [[isda]] | [[Talaksan:Fish-coll002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q450|Q450]] | mind | [[Isip]] | [[Talaksan:RobertFuddBewusstsein17Jh.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q432|Q432]] | Islam | [[Islam]] | [[Talaksan:Mosque.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q801|Q801]] | Israel | [[Israel]] | [[Talaksan:Часовая башня султана Абдул Хамида II - panoramio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q406|Q406]] | Istanbul | [[Istanbul]] | [[Talaksan:Istanbul Montage 2016.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q38|Q38]] | Italy | [[Italya]] | [[Talaksan:Colosseo 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q589|Q589]] | black hole | [[itim na butas]] | [[Talaksan:Black hole - Messier 87 crop max res.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q7321|Q7321]] | Jacques Cartier | [[Jacques Cartier]] | [[Talaksan:Jacques Cartier 1851-1852.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q3630|Q3630]] | Jakarta | [[Jakarta]] | [[Talaksan:Jakarta.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q9095|Q9095]] | James Clerk Maxwell | [[James Clerk Maxwell]] | [[Talaksan:James-Clerk-Maxwell-1831-1879.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q7324|Q7324]] | James Cook | [[James Cook]] | [[Talaksan:Captainjamescookportrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q6882|Q6882]] | James Joyce | [[James Joyce]] | [[Talaksan:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q8962|Q8962]] | James Prescott Joule | [[James Prescott Joule]] | [[Talaksan:SS-joule.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q9041|Q9041]] | James Watt | [[James Watt]] | [[Talaksan:James Watt by Henry Howard.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q36322|Q36322]] | Jane Austen | [[Jane Austen]] | [[Talaksan:CassandraAusten-JaneAusten(c.1810) hires.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q1047|Q1047]] | Jawaharlal Nehru | [[Jawaharlal Nehru]] | [[Talaksan:Jawaharlal Nehru, circa 1925.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q8341|Q8341]] | jazz | [[jazz]] | [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q6527|Q6527]] | Jean-Jacques Rousseau | [[Jean-Jacques Rousseau]] | [[Talaksan:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q9364|Q9364]] | Jean-Paul Sartre | [[Jean-Paul Sartre]] | [[Talaksan:Flickr - Government Press Office (GPO) - Jean Paul Sartre and Simone De Beauvoir welcomed by Avraham Shlonsky and Leah Goldberg (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q1339|Q1339]] | Johann Sebastian Bach | [[Johann Sebastian Bach]] | [[Talaksan:Johann Sebastian Bach.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q5879|Q5879]] | Johann Wolfgang von Goethe | [[Johann Wolfgang von Goethe]] | [[Talaksan:Goethe (Stieler 1828).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q7294|Q7294]] | Johannes Brahms | [[Johannes Brahms]] | [[Talaksan:JohannesBrahms.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q8958|Q8958]] | Johannes Gutenberg | [[Johannes Gutenberg]] | [[Talaksan:Gutenberg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q8963|Q8963]] | Johannes Kepler | [[Johannes Kepler]] | [[Talaksan:Johannes Kepler by Hans von Aachen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q9353|Q9353]] | John Locke | [[John Locke]] | [[Talaksan:JohnLocke.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q9317|Q9317]] | John Maynard Keynes | [[John Maynard Keynes]] | [[Talaksan:Keynes 1933.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q909|Q909]] | Jorge Luis Borges | [[Jorge Luis Borges]] | [[Talaksan:Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern (full).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q7349|Q7349]] | Joseph Haydn | [[Joseph Haydn]] | [[Talaksan:Joseph Haydn, målning av Thomas Hardy från 1792.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q855|Q855]] | Joseph Stalin | [[Joseph Stalin]] | [[Talaksan:StalinCropped1943.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q7226|Q7226]] | Joan of Arc | [[Juana ng Arko]] | [[Talaksan:Contemporaine afb jeanne d arc.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q1048|Q1048]] | Julius Caesar | [[Julio Cesar]] | [[Talaksan:Retrato de Julio César (26724093101) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q9081|Q9081]] | knowledge | [[kaalaman]] | [[Talaksan:Tetradrachm Athens 480-420BC MBA Lyon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q726|Q726]] | horse | [[kabayo]] | [[Talaksan:Biandintz eta zaldiak - modified2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q8432|Q8432]] | civilization | [[Kabihasnan]] | [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q28567|Q28567]] | Maya civilization | [[Kabihasnang Maya]] | [[Talaksan:El Castillo, Chichén Itzá.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q7242|Q7242]] | beauty | [[Kagandahan]] | [[Talaksan:A Japanese Beauty (OAW).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q10294|Q10294]] | poverty | [[Kahirapan]] | [[Talaksan:Thomas Benjamin Kennington - Orphans.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q287|Q287]] | wood | [[kahoy]] | [[Talaksan:Arquitectura en madera.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q601401|Q601401]] | trade | [[Kalakalan]] | [[Talaksan:Fredmeyer edit 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q500|Q500]] | Citrus × limon | [[Lemon|kalamansî (punò)]] | [[Talaksan:Citrus x limon - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-041.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q7881|Q7881]] | skeleton | [[Kalansay]] | [[Talaksan:Skeletons.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q10856|Q10856]] | Columbidae | [[Kalapati]] | [[Talaksan:2019-03-17 Columba oenas, Jesmond Dene 8.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q12132|Q12132]] | calendar system | [[kalendaryo]] | [[Talaksan:Revolution kalendar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q12138|Q12138]] | Gregorian calendar | [[Kalendaryong Gregoryano]] | [[Talaksan:Ewiger Kalender gregorianisch.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q7011|Q7011]] | Kalidasa | [[Kalidasa]] | [[Talaksan:Kalidas.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q12681|Q12681]] | calligraphy | [[kaligrapiya]] | [[Talaksan:Calligraphy word.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q7860|Q7860]] | nature | [[kalikasan]] | [[Talaksan:Desert Electric.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q11042|Q11042]] | culture | [[Kultura|Kalinangan]] | [[Talaksan:Fastnachtsumzug, Rottweil, Süddeutschland.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q9165|Q9165]] | soul | [[kaluluwa]] | [[Talaksan:Meister von Heiligenkreuz 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q12147|Q12147]] | health | [[Kalusugan]] | [[Talaksan:Star of life2.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q4|Q4]] | death | [[kamatayan]] | [[Talaksan:Dead dog in Ulaanbaatar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q7375|Q7375]] | Camelus | [[Kamelyo]] | [[Talaksan:Chameau de bactriane.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q7350|Q7350]] | Panama Canal | [[Kanal ng Panama|Kanal Panama]] | [[Talaksan:Panama Canal Gatun Locks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q899|Q899]] | Suez Canal | [[Kanal ng Suez|Kanal Suez]] | [[Talaksan:Suez Canal, Egypt (31596166706).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q12078|Q12078]] | cancer | [[kanser]] | [[Talaksan:Breast cancer cell (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q7366|Q7366]] | song | [[Awitin|kanta]] | [[Talaksan:Ademareuil1.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q12131|Q12131]] | disability | [[Kapansanan]] | [[Talaksan:MUTCD D9-6.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q5322|Q5322]] | capacitor | [[Kapasitor]] | [[Talaksan:JVC MX-J950R - power module-1112 (cropped) - Elna Silmic electrolytic capacitors.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q454|Q454]] | peace | [[Kapayapaan]] | [[Talaksan:Peace dove.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q8486|Q8486]] | coffee | [[kape]] | [[Talaksan:A small cup of coffee.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q6206|Q6206]] | capitalism | [[Kapitalismo]] | [[Talaksan:Anti-capitalism color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q8660|Q8660]] | Karachi | [[Karachi]] | [[Talaksan:Karachi from above.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q9430|Q9430]] | ocean | [[karagatan]] | [[Talaksan:Ocean beach at low tide against the sun.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q788|Q788]] | Arctic Ocean | [[Karagatang Artiko]] | [[Talaksan:Arctic Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q97|Q97]] | Atlantic Ocean | [[Karagatang Atlantiko]] | [[Talaksan:Atlantic Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q1239|Q1239]] | Indian Ocean | [[Karagatang Indiyo|Karagatang Indiyano]] | [[Talaksan:Indian Ocean-CIA WFB Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q98|Q98]] | Pacific Ocean | [[Karagatang Pasipiko]] | [[Talaksan:Pacific Ocean.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q12136|Q12136]] | disease | [[Sakit|karamdaman]] | [[Talaksan:Mycobacterium tuberculosis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q12125|Q12125]] | common cold | [[Karaniwang sipon]] | [[Talaksan:Rhinovirus isosurface.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q8458|Q8458]] | human rights | [[Karapatang pantao]] | [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q11419|Q11419]] | karate | [[Karatedo|Karate]] | [[Talaksan:WKF-Karate-World-Championships 2012 Paris 263.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q623|Q623]] | carbon | [[Karbon]] | [[Talaksan:Coal anthracite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q9061|Q9061]] | Karl Marx | [[Karl Marx]] | [[Talaksan:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q10990|Q10990]] | meat | [[karne]] | [[Talaksan:FoodMeat.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q309|Q309]] | history | [[kasaysayan]] | [[Talaksan:Nikolaos Gyzis - Historia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q1321|Q1321]] | Spanish | [[Wikang Kastila|Kastila]] | [[Talaksan:Eñe on keyboard - grey.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q12453|Q12453]] | measurement | [[Kasukatan]] | [[Talaksan:Taking measurements.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q11460|Q11460]] | clothing | [[kasuotan]] | [[Talaksan:Clothes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q12174|Q12174]] | obesity | [[Labis na katabaan|Katabaan]] | [[Talaksan:Obesity-waist circumference.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q8492|Q8492]] | juice | [[Katas (inumin)|katas]] | [[Talaksan:Juicing the lemons (6027988479).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q8253|Q8253]] | fiction | [[kathang-isip]] | [[Talaksan:Alice par John Tenniel 30.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q7354|Q7354]] | Southern Ocean | [[Katimugang Karagatan]] | [[Talaksan:Location Southern Ocean.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q7949|Q7949]] | truth | [[Katotohanan]] | |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q5586|Q5586]] | Katsushika Hokusai | [[Hokusai|Katsushika Hokusai]] | [[Talaksan:Hokusai as an old man.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q205|Q205]] | infinity | [[Kawalang-hanggan|Kawalang hangganan]] | [[Talaksan:Infinite.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q10943|Q10943]] | cheese | [[keso]] | [[Talaksan:Hartkaese HardCheeses.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q7296|Q7296]] | Mount Kilimanjaro | [[Kilimanjaro]] | [[Talaksan:Mt. Kilimanjaro 12.2006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q11570|Q11570]] | kilogram | [[kilogramo]] | [[Talaksan:CGKilogram.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q7178|Q7178]] | International Red Cross and Red Crescent Movement | [[Kilusang Pandaigdig ng Krus na Pula at Gasuklay na Pula]] | [[Talaksan:Medilunaroja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q2329|Q2329]] | chemistry | [[kimika]] | [[Talaksan:Chemicals in flasks.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q11165|Q11165]] | inorganic chemistry | [[kimikang inorganiko]] | |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q11372|Q11372]] | physical chemistry | [[kimikang makapisika]] | [[Talaksan:Lomonosov Chymiae Physicae 1752.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q11351|Q11351]] | organic chemistry | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Organic synthesis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q3838|Q3838]] | Kinshasa | [[Kinshasa]] | [[Talaksan:Vue Kinshasa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q11397|Q11397]] | classical mechanics | [[Klasikong mekanika|klasikong mekaniks]] | [[Talaksan:Newtons cradle animation book.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q7937|Q7937]] | climate | [[klima]] | [[Talaksan:Köppen-Geiger Climate Classification Map (1980–2016) no borders.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q10285|Q10285]] | Colosseum | [[Koliseo]] | [[Talaksan:Colosseo 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q1348|Q1348]] | Kolkata | [[Kolkata]] | [[Talaksan:Ketan donate4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q7167|Q7167]] | colonialism | [[kolonyalismo]] | [[Talaksan:RomanEmpire 117.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q3559|Q3559]] | comet | [[kometa]] | [[Talaksan:C2022 E3 (ZTF)- Alessandro Bianconi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q1004|Q1004]] | comic | [[komiks]] | [[Talaksan:Krazy Kat 1918-09-07.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q11173|Q11173]] | chemical compound | [[Kompuwestong pangkimika|kompuwesto]] | |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q68|Q68]] | computer | [[kompyuter]] | [[Talaksan:Apple II Plus, Museum of the Moving Image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q11024|Q11024]] | communication | [[Pakikipagtalastasan|Komunikasyon]] | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q6186|Q6186]] | communism | [[Komunismo]] | [[Talaksan:Comunismo.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q9581|Q9581]] | Confucianism | [[Confucianismo|Konpusyanismo]] | [[Talaksan:Jiangyin wenmiao dachengdian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q7169|Q7169]] | conservatism | [[Konserbatismo]] | [[Talaksan:Conservatism - K. LCCN2011647256 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q5107|Q5107]] | continent | [[kontinente]] | [[Talaksan:Continentes Wikipedia.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q9176|Q9176]] | Korean | [[Wikang Koreano|Koreano]] | [[Talaksan:Hangugeo-Chosonmal.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q1420|Q1420]] | car | [[kotse]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 183-J0711-0001-003, Warnemünde, Stau.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q5375|Q5375]] | cricket | [[Kriket]] | [[Talaksan:Muralitharan bowling to Adam Gilchrist.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q5043|Q5043]] | Christianity | [[Kristiyanismo]] | [[Talaksan:Jerusalem Holy-Sepulchre Jesus-Detail-01.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q12546|Q12546]] | Crusades | [[Mga Krusada|Krusada]] | [[Talaksan:Combat deuxième croisade.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q1075|Q1075]] | color | [[kulay]] | [[Talaksan:Colouring pencils.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q1390|Q1390]] | insect | [[Insekto|Kulisap]] | [[Talaksan:Insekter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q8620|Q8620]] | Kwame Nkrumah | [[Kwame Nkrumah]] | [[Talaksan:Kwame Nkrumah - The National Archives UK - CO 1069-50-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q11402|Q11402]] | force | [[Puwersa|lakas]] | [[Talaksan:Force examples.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q8441|Q8441]] | man | [[lalaki]] | [[Talaksan:Pioneer plaque line-drawing of a human male.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q7367|Q7367]] | mosquito | [[Lamok]] | [[Talaksan:Mosquito on human skin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q7386|Q7386]] | Formicidae | [[langgam]] | [[Talaksan:Meat eater ant feeding on honey02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q9333|Q9333]] | Laozi | [[Lao-Tse|Laozi]] | [[Talaksan:Zhang Lu-Laozi Riding an Ox (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q11410|Q11410]] | game | [[Laro]] | [[Talaksan:Les joueurs de cartes de P. Cézanne (Fondation Vuitton, Paris) (33568651718).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q11422|Q11422]] | toy | [[Laruan]] | [[Talaksan:Child playing with a toy cart and horse. -front- (9726037522).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q41670|Q41670]] | Latin alphabet | [[Latin alphabet]] | |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q5513|Q5513]] | Lake Baikal | [[Lawa ng Baikal]] | [[Talaksan:Olkhon Island and Lake Baikal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q5511|Q5511]] | Lake Tanganyika | [[Lawa ng Tanganyika]] | [[Talaksan:Lake Tanganyika.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q5505|Q5505]] | Lake Victoria | [[Lawa ng Victoria]] | [[Talaksan:Getting out to fish at dusk.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q4724|Q4724]] | Le Corbusier | [[Le Corbusier]] | [[Talaksan:Le Corbusier (1964).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q7243|Q7243]] | Leo Tolstoy | [[Leo Tolstoy]] | [[Talaksan:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q762|Q762]] | Leonardo da Vinci | [[Leonardo da Vinci]] | [[Talaksan:Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q7604|Q7604]] | Leonhard Euler | [[Leonhard Euler]] | [[Talaksan:Leonhard Euler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q7071|Q7071]] | Li Bai | [[Li Bai]] | [[Talaksan:李白.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q6216|Q6216]] | liberalism | [[liberalismo]] | [[Talaksan:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q7172|Q7172]] | League of Arab States | [[Ligang Arabe|Ligang Arabo]] | [[Talaksan:Arab Leage HQ 977.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q8065|Q8065]] | natural disaster | [[Likas na sakuna]] | [[Talaksan:Pinatubo91eruption plume.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q11435|Q11435]] | liquid | [[likido]] | [[Talaksan:Water drop 001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q7944|Q7944]] | earthquake | [[Lindol]] | [[Talaksan:Valdivia after earthquake, 1960.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q82571|Q82571]] | linear algebra | [[Alhebrang linyar|linear algebra]] | |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q8162|Q8162]] | linguistics | [[lingguwistika]] | |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q11367|Q11367]] | lipid | [[Lipido|Lipid]] | |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q8425|Q8425]] | society | [[Lipunan]] | [[Talaksan:Каменный век (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q8236|Q8236]] | literacy | [[Literasi]] | |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q11582|Q11582]] | litre | [[litro]] | [[Talaksan:CubeLitre.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q9128|Q9128]] | light | [[liwanag]] | [[Talaksan:Emanation.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q11197|Q11197]] | logarithm | [[logaritmo]] | [[Talaksan:Mplwp log2e10.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q8078|Q8078]] | logic | [[lohika]] | [[Talaksan:Discourse-into-the-night.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q84|Q84]] | London | [[Londres]] | [[Talaksan:London Skyline (125508655).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q65|Q65]] | Los Angeles | [[Los Angeles]] | [[Talaksan:Los Angeles with Mount Baldy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q1779|Q1779]] | Louis Armstrong | [[Louis Armstrong]] | [[Talaksan:Louis Armstrong restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q529|Q529]] | Louis Pasteur | [[Louis Pasteur]] | [[Talaksan:Louis Pasteur (1822 - 1895), microbiologist and chemist Wellcome V0026980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q7742|Q7742]] | Louis XIV of France | [[Luis XIV ng Pransiya|Louis XIV ng Pransya]] | [[Talaksan:Louis XIV of France.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q255|Q255]] | Ludwig van Beethoven | [[Ludwig van Beethoven]] | [[Talaksan:Beethoven.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q9391|Q9391]] | Ludwig Wittgenstein | [[Ludwig Wittgenstein]] | [[Talaksan:Ludwig Wittgenstein.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q12493|Q12493]] | dome | [[Lungaw]] | [[Talaksan:Spb 06-2017 img07 Trinity Cathedral.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q515|Q515]] | city | [[lungsod]] | [[Talaksan:NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q237|Q237]] | Vatican City | [[Lungsod ng Vaticano|Lungsod ng Batikano]] | [[Talaksan:0 Basilique Saint-Pierre - Rome (1).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q239|Q239]] | Brussels | [[Bruselas|Lungsod ng Bruselas]] | [[Talaksan:Brussels view from Mont des Arts, Brussels, Belgium (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q1486|Q1486]] | Buenos Aires | [[Lungsod ng Buenos Aires]] | [[Talaksan:Vista aérea de la Plaza del Congreso 10.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q8673|Q8673]] | Lagos | [[Lagos|Lungsod ng Lagos]] | [[Talaksan:Skywater.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q1489|Q1489]] | Mexico City | [[Lungsod ng Mehiko]] | [[Talaksan:Sobrevuelos CDMX HJ2A5091 (40386338731).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q60|Q60]] | New York City | [[Lungsod ng New York]] | [[Talaksan:NYC Downtown Manhattan Skyline seen from Paulus Hook 2019-12-20 IMG 7347 FRD (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q2807|Q2807]] | Madrid | [[Madrid]] | [[Talaksan:Madrid (38624991251).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q8436|Q8436]] | family | [[Pamilya|mag-anak]] | [[Talaksan:Inupiat Family from Noatak, Alaska, 1929, Edward S. Curtis (restored).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q11408|Q11408]] | magnetic field | [[magnetic field]] | [[Talaksan:DipolMagnet.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q12501|Q12501]] | Great Wall of China | [[Mahabang Muog ng Tsina]] | [[Talaksan:The Great Wall of China at Jinshanling-edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q8276|Q8276]] | Mahabharata | [[Mahabharata]] | [[Talaksan:Kurukshetra.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q1001|Q1001]] | Mahatma Gandhi | [[Mahatma Gandhi]] | [[Talaksan:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q11575|Q11575]] | maize | [[Mais]] | [[Talaksan:Corn ready to produce.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q11019|Q11019]] | machine | [[Makina]] | [[Talaksan:Bonsack machine.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q12760|Q12760]] | steam engine | [[Makinang pinasisingawan]] | [[Talaksan:Горизонтальная стационарная паровая машина.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q11083|Q11083]] | large intestine | [[Malaking bituka]] | [[Talaksan:Blausen 0603 LargeIntestine Anatomy.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q323|Q323]] | Big Bang | [[Big Bang|Malaking Pagsabog]] | [[Talaksan:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q12156|Q12156]] | malaria | [[malarya]] | [[Talaksan:Histopathology of malaria exoerythrocytic forms in liver 07G0024 lores.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q9476|Q9476]] | free will | [[Malayang kalooban]] | [[Talaksan:FreeWillTaxonomy4.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q11090|Q11090]] | small intestine | [[Maliit na bituka]] | [[Talaksan:Tractus intestinalis intestinum tenue.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q12167|Q12167]] | malnutrition | [[Malnutrisyon]] | [[Talaksan:Kwashiorkor 6180.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q7377|Q7377]] | mammal | [[Mamalya]] | |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q382441|Q382441]] | marine mammal | [[Mamalyang pandagat]] | [[Talaksan:Ursus maritimus 4 1996-08-04.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q11009|Q11009]] | nut | [[Nuwes|mani]] | [[Talaksan:Fancy raw mixed nuts macro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q780|Q780]] | chicken | [[Manok]] | [[Talaksan:Kruppert Cubalaya cropped.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q89|Q89]] | apple | [[mansanas]] | [[Talaksan:Honeycrisp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q5816|Q5816]] | Mao Zedong | [[Mao Zedong]] | [[Talaksan:Mao Tse Tung.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q2346|Q2346]] | analytical chemistry | [[Mapanuring kimika]] | [[Talaksan:Gas Chromatography Laboratory.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q7199|Q7199]] | Marcel Proust | [[Marcel Proust]] | [[Talaksan:Marcel Proust 1895.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q6101|Q6101]] | Marco Polo | [[Marco Polo]] | [[Talaksan:Marco Polo Mosaic from Palazzo Tursi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q7186|Q7186]] | Marie Curie | [[Marie Curie]] | [[Talaksan:Marie Curie (1900) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q4616|Q4616]] | Marilyn Monroe | [[Marilyn Monroe]] | [[Talaksan:Marilyn Monroe in How to Marry a Millionaire.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q7245|Q7245]] | Mark Twain | [[Mark Twain]] | [[Talaksan:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q4612|Q4612]] | Marlene Dietrich | [[Marlene Dietrich]] | [[Talaksan:Marlene Dietrich Ross-Verlag 0875(crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q111|Q111]] | Mars | [[Marte]] | [[Talaksan:Mars - August 30 2021 - Flickr - Kevin M. Gill.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q48301|Q48301]] | Martin Heidegger | [[Martin Heidegger]] | [[Talaksan:Heidegger 2 (1960).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q9554|Q9554]] | Martin Luther | [[Martin Luther]] | [[Talaksan:Lucas Cranach d.Ä. - Martin Luther, 1528 (Veste Coburg).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q8027|Q8027]] | Martin Luther King Jr. | [[Martin Luther King, Jr.]] | [[Talaksan:Martin Luther King, Jr. and Lyndon Johnson (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q7264|Q7264]] | Marxism | [[Marxismo]] | [[Talaksan:Marx and Engels.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q11423|Q11423]] | mass | [[Masa]] | [[Talaksan:2kg Gewicht freigeschnitten.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q11567|Q11567]] | complex number | [[Komplikadong bilang|masalimuot na bilang]] | |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q7365|Q7365]] | muscle | [[Kalamnan|Masel]] | [[Talaksan:Skeletal muscle.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q12800|Q12800]] | machine gun | [[Masinggan]] | [[Talaksan:De Mitrailleur 7.62mm MAG geplaatst op een grondaffuit (2009 D050713-X1083).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q7364|Q7364]] | eye | [[Mata]] | [[Talaksan:201405 eye.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q395|Q395]] | mathematics | [[matematika]] | [[Talaksan:Mathematics.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q7081|Q7081]] | materialism | [[Materyalismo]] | |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q5676|Q5676]] | Matsuo Bashō | [[Matsuo Bashō]] | [[Talaksan:Basho by Buson.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q9021|Q9021]] | Max Planck | [[Max Planck]] | [[Talaksan:Max Planck.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q9387|Q9387]] | Max Weber | [[Max Weber]] | [[Talaksan:Max Weber in 1918.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q12140|Q12140]] | medication | [[medication]] | [[Talaksan:VariousPills.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q11190|Q11190]] | medicine | [[medisina]] | [[Talaksan:Physical examination.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q96|Q96]] | Mexico | [[Mehiko]] | [[Talaksan:Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q5806|Q5806]] | Mecca | [[Meka]] | [[Talaksan:Makkah Montage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q944|Q944]] | quantum mechanics | [[Mekanikang quantum|mekaniks na kwantum]] | [[Talaksan:Ondaparticula.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q308|Q308]] | Mercury | [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]] | [[Talaksan:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q11767|Q11767]] | Mesopotamia | [[Mesopotamya|Mesopotamia]] | [[Talaksan:Statue Gudea Met 59.2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q1057|Q1057]] | metabolism | [[Metabolismo]] | [[Talaksan:Metabolism-en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q11426|Q11426]] | metal | [[metal]] | [[Talaksan:Métal Hurlant (84368201).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q11467|Q11467]] | metallurgy | [[Metalurhiya]] | [[Talaksan:VysokePece1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q11573|Q11573]] | metre | [[metro]] | [[Talaksan:Platinum-Iridium meter bar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q1065|Q1065]] | United Nations | [[Nagkakaisang Bansa|Mga Nagkakaisang Bansa]] | [[Talaksan:Secretary Kerry Addresses Delegates Before Signing the COP21 Climate Change Agreement on Earth Day in New York (26514585581).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q8750|Q8750]] | Michael Faraday | [[Michael Faraday]] | [[Talaksan:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q2831|Q2831]] | Michael Jackson | [[Michael Jackson]] | [[Talaksan:Michael Jackson 1983 (3x4 cropped) (contrast).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q5592|Q5592]] | Michelangelo | [[Michelangelo Buonarroti]] | [[Talaksan:Michelangelo Daniele da Volterra (dettaglio).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q5682|Q5682]] | Miguel de Cervantes | [[Miguel de Cervantes]] | [[Talaksan:Cervantes Jáuregui.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q5600|Q5600]] | Mimar Sinan | [[Mimar Sinan]] | [[Talaksan:Mimar Sinan, architecte de Soliman le Magnifique.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q7946|Q7946]] | mineral | [[mineral]] | [[Talaksan:Amethyst sceptre2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q9134|Q9134]] | mythology | [[mitolohiya]] | [[Talaksan:Michel Corneille the Younger - Iris and Jupiter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q12684|Q12684]] | fashion | [[moda]] | [[Talaksan:E1266601 (5398889640).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q9077|Q9077]] | Moses | [[Moises]] | [[Talaksan:Michelangelo's Moses in San Pietro in Vincoli.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q11369|Q11369]] | molecule | [[Molekula]] | |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q687|Q687]] | Molière | [[Molière]] | [[Talaksan:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q25326|Q25326]] | Mollusca | [[Mollusca]] | [[Talaksan:Mollusca.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q7269|Q7269]] | monarchy | [[monarkiya]] | [[Talaksan:Heraldic Royal Crown (Common).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q9159|Q9159]] | monotheism | [[monoteismo]] | |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q649|Q649]] | Moscow | [[Mosku]] | [[Talaksan:Saint Basil's Cathedral and the Red Square.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q9458|Q9458]] | Muhammad | [[Muhammad]] | [[Talaksan:Mohammed.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q9038|Q9038]] | Muḥammad ibn Musa al-Khwarizmi | [[Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī]] | [[Talaksan:Al-Khwarizmi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q1156|Q1156]] | Mumbai | [[Mumbai]] | [[Talaksan:Panoramic view of Taj Palace Hotel and Taj Tower with the iconic Gateway of India in the background (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q11401|Q11401]] | hip-hop | [[Musikang hip hop]] | [[Talaksan:Afrika Bambaataa and DJ Yutaka (2004).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q9730|Q9730]] | classical music | [[musikang klasiko]] | |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q11399|Q11399]] | rock music | [[Musikang rock]] | [[Talaksan:Beatles ad 1965 just the beatles crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q5152|Q5152]] | Mustafa Kemal Atatürk | [[Mustafa Kemal Atatürk]] | [[Talaksan:Atatürk Kemal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q12705|Q12705]] | renewable energy | [[Nababagong enerhiya]] | |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q7176|Q7176]] | Naguib Mahfouz | [[Naguib Mahfouz]] | [[Talaksan:Nagib Mahfouz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q171195|Q171195]] | Nagarjuna | [[Nagarjuna|Nagëddzunë]] | [[Talaksan:Nagarjuna at Samye Ling Monastery.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q3870|Q3870]] | Nairobi | [[Nairobi]] | [[Talaksan:Nairobi, view from KICC.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q11394|Q11394]] | endangered species | [[Espesyeng nanganganib|nanganganib na mga uri]] | [[Talaksan:Ostafrikanisches Spitzmaulnashorn.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q11468|Q11468]] | nanotechnology | [[Nanoteknolohiya]] | [[Talaksan:Fullerene Nanogears - GPN-2000-001535.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q517|Q517]] | Napoleon | [[Napoleon I ng Pransiya|Napoleon I ng Pransya]] | [[Talaksan:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q7184|Q7184]] | NATO | [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|NATO]] | [[Talaksan:НАТО Самит 2021 NATO Summit 2021 -14.06.2021- (51245988182).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q1615|Q1615]] | Neil Armstrong | [[Neil Armstrong]] | [[Talaksan:Neil Armstrong pose.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q13217298|Q13217298]] | Giza Necropolis | [[Nekropolis ng Giza]] | [[Talaksan:All Gizah Pyramids.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q8023|Q8023]] | Nelson Mandela | [[Nelson Mandela]] | [[Talaksan:Nelson Mandela 1994.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q5185|Q5185]] | Nematoda | [[Nematode]] | [[Talaksan:Soybean cyst nematode and egg SEM.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q332|Q332]] | Neptune | [[Neptuno]] | [[Talaksan:Neptune Voyager2 color calibrated.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q9620|Q9620]] | nerve | [[nerve]] | [[Talaksan:Nerves of the left upper extremity.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q55|Q55]] | Netherlands | [[Netherlands]] | |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q1399|Q1399]] | Niccolò Machiavelli | [[Niccolò Machiavelli]] | [[Talaksan:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q619|Q619]] | Nicolaus Copernicus | [[Nicolaus Copernicus]] | [[Talaksan:Nikolaus Kopernikus MOT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q1033|Q1033]] | Nigeria | [[Nigeria]] | [[Talaksan:The City Gate of Abuja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q9036|Q9036]] | Nikola Tesla | [[Nikola Tesla]] | [[Talaksan:Tesla circa 1890.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q627|Q627]] | nitrogen | [[Nitroheno]] | [[Talaksan:Fluessiger Stickstoff.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q7561|Q7561]] | snow | [[Niyebe]] | [[Talaksan:Düsseldorf Hofgarten 2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q9049|Q9049]] | Noam Chomsky | [[Noam Chomsky]] | [[Talaksan:Noam Chomsky portrait 2015.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q8261|Q8261]] | novel | [[nobela]] | |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q83201|Q83201]] | Non-Aligned Movement | [[Non-Aligned Movement]] | [[Talaksan:2019-10-25 Non-Aligned Movement in Baku 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q11216|Q11216]] | numerical analysis | [[Pagsusuring pambilang|numerikal na analisis]] | |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q12104|Q12104]] | Avena sativa | [[Obena]] | [[Talaksan:Avena sativa L.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q629|Q629]] | oxygen | [[Oksiheno]] | [[Talaksan:Liquid oxygen in a beaker 4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q8467|Q8467]] | Umar ibn Al-Khattāb | [[Umar|Omar]] | [[Talaksan:Rashidun Caliphs Umar ibn Al-Khattāb - عُمر بن الخطّاب ثاني الخلفاء الراشدين.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q1344|Q1344]] | opera | [[Opera]] | [[Talaksan:Giovanni Paolo Pannini - Fête musicale - 1747.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q9135|Q9135]] | operating system | [[operating system]] | |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q376|Q376]] | clock | [[orasan]] | [[Talaksan:Pendulum clock by Jacob Kock, antique furniture photography, IMG 0931 edit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q7795|Q7795]] | Organization of the Petroleum Exporting Countries | [[Organisasyon ng mga Bansang Nagluluwas ng Langis]] | [[Talaksan:Wien - OPEC-Zentrale (a).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q7825|Q7825]] | World Trade Organization | [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|Organisasyon ng Pandaigdigang Pangangalakal]] | [[Talaksan:Fourth Global Review of Aid for Trade 1691 (9237986689).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q7239|Q7239]] | organism | [[organismo]] | [[Talaksan:E. coli Bacteria (7316101966).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q55643|Q55643]] | Oceania | [[Oseaniya]] | [[Talaksan:Oceania satellite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q8442|Q8442]] | Otto von Bismarck | [[Otto von Bismarck]] | [[Talaksan:Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q7198|Q7198]] | Ovid | [[Ovidio|Ovid]] | [[Talaksan:Ovid by an anonymous sculptor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q5593|Q5593]] | Pablo Picasso | [[Pablo Picasso]] | [[Talaksan:1973 Dokfilm Picasso de Lucien Clergue Condor Films.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q8445|Q8445]] | marriage | [[pag-aasawa]] | [[Talaksan:Marriage symbol.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q316|Q316]] | love | [[pag-ibig]] | [[Talaksan:Frank Bernard Dicksee - Romeo and Juliet, 1884.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q9420|Q9420]] | thought | [[pag-iisip]] | [[Talaksan:Herkulaneischer Meister 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q11034|Q11034]] | printing | [[Paglilimbag|Pag-imprenta]] | [[Talaksan:Close up of Block Printing at Halasur village, Karnataka.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q7942|Q7942]] | global warming | [[Pag-init ng daigdig]] | [[Talaksan:Change in Average Temperature With Fahrenheit.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q11398|Q11398]] | biological classification | [[Pag-uuring pambiyolohiya]] | |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q11995|Q11995]] | human pregnancy | [[Pagdadalantao|Pagdadalangtao]] | [[Talaksan:Pregnant asian woman.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q12128|Q12128]] | dentistry | [[Pagdedentista]] | [[Talaksan:Dental surgery aboard USS Eisenhower, January 1990.JPEG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q7935|Q7935]] | avalanche | [[Pagguho ng yelo|Pagguho]] | [[Talaksan:Laviin MAL-Pamir 85 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q12133|Q12133]] | deafness | [[pagkabingi]] | [[Talaksan:Criança com problema auditivo.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q10874|Q10874]] | blindness | [[pagkabulag]] | [[Talaksan:Blinde man zoekt zijn weg in de straten van de Joodse volkswijk, Bestanddeelnr 190-0054.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q2095|Q2095]] | food | [[pagkain]] | [[Talaksan:Good Food Display - NCI Visuals Online.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q6235|Q6235]] | nationalism | [[Pagkamakabansa]] | |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q5916|Q5916]] | spaceflight | [[Paglipad sa kalawakan]] | [[Talaksan:Sputnik asm.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q8452|Q8452]] | abortion | [[pagpapalaglag]] | [[Talaksan:23 674673M 001-detail.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q11642|Q11642]] | pottery | [[pagpapalayok]] | [[Talaksan:Pottenbakkersschijf.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q8707|Q8707]] | Meiji restoration | [[Pagpapanumbalik ng Meiji]] | [[Talaksan:MeijiJoukyou.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q11990|Q11990]] | reproduction | [[Pagpaparami]] | |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q10737|Q10737]] | suicide | [[pagpapatiwakal]] | [[Talaksan:Edouard Manet - Le Suicidé.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q81041|Q81041]] | water cycle | [[pagpapaulit-ulit ng tubig]] | |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q11629|Q11629]] | painting | [[Pinta|pagpinta]] | [[Talaksan:Adriaen van Ostade 006.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q7553|Q7553]] | translation | [[Pagsasalin|Pagsasalinwika]] | [[Talaksan:Rosetta Stone.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q7754|Q7754]] | mathematical analysis | [[pagsusuring matematikal]] | |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q169207|Q169207]] | discrimination | [[Pagtatangi]] | |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q11978|Q11978]] | digestion | [[Pagtunaw ng pagkain]] | [[Talaksan:Blausen 0316 DigestiveSystem.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q11032|Q11032]] | newspaper | [[pahayagan]] | [[Talaksan:2011 newspapers Tehran 6030393078.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q843|Q843]] | Pakistan | [[Pakistan]] | [[Talaksan:Blue Hour at Pakistan Monument.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q349|Q349]] | sport | [[palakasan]] | [[Talaksan:Youth-soccer-indiana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q5389|Q5389]] | Olympic Games | [[Palarong Olimpiko]] | [[Talaksan:Olympic flag.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q5090|Q5090]] | rice | [[palay]] | [[Talaksan:White, Brown, Red & Wild rice.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q219060|Q219060]] | Palestine | [[Estado ng Palestina|Palestina]] | [[Talaksan:Palestine - 20190204-DSC 0007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q9158|Q9158]] | email | [[palihamang elektroniko]] | |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q7188|Q7188]] | government | [[pamahalaan]] | [[Talaksan:De ministers die deel uitmaken van het derde kabinet Van Agt op de trappen van Paleis Huis ten Bosch in 's-Gravenhage. D - SFA001009248.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q11030|Q11030]] | journalism | [[pamamahayag]] | [[Talaksan:CBC journalists in Montreal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q12870|Q12870]] | explosive chemicals | [[Pampasabog]] | [[Talaksan:C4 plastic explosive.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q11471|Q11471]] | time | [[panahon]] | [[Talaksan:MontreGousset001.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q11663|Q11663]] | weather | [[Panahon (meteorolohiya)|panahon]] | [[Talaksan:Wikinews weather.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q11764|Q11764]] | Iron Age | [[Panahong Bakal|Panahon ng Bakal]] | [[Talaksan:HMB Keltengrab Münsingen-Rain Grab 91.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q11759|Q11759]] | Stone Age | [[Panahong Bato|Panahon ng Bato]] | [[Talaksan:Ggantija Temples (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q12539|Q12539]] | Age of Enlightenment | [[Panahon ng Kaliwanagan]] | |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q11761|Q11761]] | Bronze Age | [[Panahong Bronse|Panahon ng Tansong Pula]] | [[Talaksan:Minoan copper ingot from Zakros, Crete.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q8142|Q8142]] | currency | [[Pananalapi (yunit ng palitan)|pananalapi]] | [[Talaksan:Billets de 5000.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q7813|Q7813]] | Universal Declaration of Human Rights | [[Pandaigdig na Pagpapahayag ng Karapatang Pantao|Pandaigdig na Pagpapahayag ng mga Karapatan ng Tao]] | [[Talaksan:Eleanor Roosevelt UDHR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q7804|Q7804]] | International Monetary Fund | [[Pondo ng Monetaryong Pandaigdig|Pandaigdigang Pondong Pananalapi]] | [[Talaksan:IMF building HR.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q12457|Q12457]] | International System of Units | [[Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit]] | [[Talaksan:International prototype of the kilogram aka Le Grand K.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q12184|Q12184]] | pandemic | [[pandemya]] | [[Talaksan:The plague of Florence in 1348, as described in Boccaccio's Wellcome L0004057.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q8463|Q8463]] | slavery | [[Pang-aalipin]] | [[Talaksan:Official medallion of the British Anti-Slavery Society (1795).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q11538|Q11538]] | mathematical proof | [[Patibay pangmatematika|Pang-matematikang patibay]] | |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q8265|Q8265]] | Dream of the Red Chamber | [[Pangarap ng Pulang Silid]] | [[Talaksan:Hongloumeng2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q11033|Q11033]] | mass media | [[Midyang panlahat|pangmadlang media]] | [[Talaksan:Diarioeluniverso.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q8242|Q8242]] | literature | [[panitikan]] | [[Talaksan:Old book bindings.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q11634|Q11634]] | art of sculpture | [[Lilok|Panlililok]] | [[Talaksan:Discobolus in National Roman Museum Palazzo Massimo alle Terme.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q8188|Q8188]] | syllable | [[pantig]] | |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q482|Q482]] | poetry | [[Panulaan]] | [[Talaksan:LeidenWallPoemYeats (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q11472|Q11472]] | paper | [[papel]] | [[Talaksan:Paperball 2.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q90|Q90]] | Paris | [[Paris]] | [[Talaksan:La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q10288|Q10288]] | Parthenon | [[Partenon|Parthenon]] | [[Talaksan:The Parthenon in Athens.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q7278|Q7278]] | political party | [[Partidong pampolitika|partidong politikal]] | |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q8454|Q8454]] | capital punishment | [[parusang kamatayan]] | [[Talaksan:ASC Leiden - F. van der Kraaij Collection - The Hanging of the Harper Seven, Liberia - 16 February 1979 - 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q6223|Q6223]] | fascism | [[Pasismo]] | [[Talaksan:Mussolini and Hitler 1940 (retouched).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q10998|Q10998]] | potato | [[patatas]] | [[Talaksan:234 Solanum tuberosum L.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q7372|Q7372]] | shark | [[Pating]] | [[Talaksan:Great white shark south africa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q11453|Q11453]] | agricultural irrigation | [[patubig]] | [[Talaksan:PivotIrrigationOnCotton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q8479|Q8479]] | Peter the Great | [[Pedro ang Dakila ng Rusya]] | [[Talaksan:Inconnu d'après J.-M. Nattier, Portrait de Pierre Ier (musée de l’Ermitage).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q11424|Q11424]] | film | [[Pelikula]] | [[Talaksan:Muybridge race horse animated.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q7252|Q7252]] | feminism | [[Peminismo]] | [[Talaksan:Feminist Suffrage Parade in New York City, 1912.jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q1368|Q1368]] | money | [[pera]] | [[Talaksan:Euro coins and banknotes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q5599|Q5599]] | Peter Paul Rubens | [[Peter Paul Rubens]] | [[Talaksan:Sir Peter Paul Rubens - Portrait of the Artist - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q167|Q167]] | pi | [[Pi]] | [[Talaksan:Pi-unrolled-720.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q1090|Q1090]] | silver | [[pilak]] | [[Talaksan:Silver crystal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q928|Q928]] | Philippines | [[Pilipinas]] | [[Talaksan:Manila Bay, Roxas Boulevard buildings with navy fleet (Ermita and Malate, Manila)(2017-12-31).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q5891|Q5891]] | philosophy | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Hortus Deliciarum, Philosophy and the seven liberal arts (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q12516|Q12516]] | pyramid | [[Piramide]] | [[Talaksan:Great Pyramid of Giza - Pyramid of Khufu.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q413|Q413]] | physics | [[pisika]] | [[Talaksan:CollageFisica.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q11429|Q11429]] | nuclear fission | [[Pisyong nukleyar]] | [[Talaksan:Kernspaltung -- induced nuclear fission.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q5994|Q5994]] | piano | [[Piyano]] | [[Talaksan:Steinway & Sons concert grand piano, model D-274, manufactured at Steinway's factory in Hamburg, Germany.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q634|Q634]] | planet | [[planeta]] | [[Talaksan:Montage of Our Solar System.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q10251|Q10251]] | plasma | [[plasma]] | [[Talaksan:Plasma-lamp.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q11474|Q11474]] | plastic | [[Plastik]] | [[Talaksan:Plastic objects.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q7950|Q7950]] | plate tectonics | [[Tektonikong plato|plate tectonics]] | [[Talaksan:Plates tect2 en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q859|Q859]] | Plato | [[Platon|Plato]] | [[Talaksan:Plato Silanion Musei Capitolini MC1377.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q11405|Q11405]] | flute | [[Bansi|plawta]] | [[Talaksan:Fluiers.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q9163|Q9163]] | polytheism | [[politeismo]] | [[Talaksan:Jacopo Zucchi - The Assembly of the Gods - WGA26036.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q7163|Q7163]] | politics | [[politika]] | |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q933|Q933]] | South Pole | [[Timog Polo|Polong Timog]] | [[Talaksan:Geographic Southpole crop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q36|Q36]] | Poland | [[Polonya]] | [[Talaksan:Warsaw Old Town Market Square 10.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q12195|Q12195]] | poliomyelitis | [[Polio|Polyo]] | [[Talaksan:Polio sequelle.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q8183|Q8183]] | phoneme | [[ponema]] | |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q45|Q45]] | Portugal | [[Portugal]] | [[Talaksan:Carte du Portugal.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q11633|Q11633]] | photography | [[potograpiya]] | [[Talaksan:Winterswijk (NL), Woold, Boven Slinge -- 2014 -- 3170.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q11982|Q11982]] | photosynthesis | [[potosintesis]] | [[Talaksan:Leaves in iran برگ گلها و گیاهان ایرانی 32.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q150|Q150]] | French | [[Wikang Pranses|Pranses]] | [[Talaksan:JO199411392.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q142|Q142]] | France | [[Pransiya]] | [[Talaksan:Paris from the Arc de Triomphe, 17 October 2019.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q11756|Q11756]] | prehistory | [[Prehistorya|Prehistorikong kasaysayan]] | [[Talaksan:PSM V44 D647 Delineations on pieces of antler.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q7380|Q7380]] | primate | [[Primates|Primate]] | [[Talaksan:Primates - some families.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q12514|Q12514]] | Three Gorges Dam | [[Prinsa ng Tatlong Bangin]] | [[Talaksan:ThreeGorgesDam-China2009.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q9492|Q9492]] | probability | [[Probabilidad]] | [[Talaksan:Nuvola apps atlantik.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q7281|Q7281]] | propaganda | [[propaganda]] | [[Talaksan:Affiche émigration JP au BR-déb. XXe s..jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q23540|Q23540]] | Protestantism | [[Protestantismo]] | [[Talaksan:Lutherbibel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q8054|Q8054]] | protein | [[protina]] | [[Talaksan:Estruturas de proteínas.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q10892|Q10892]] | protist | [[Protista]] | [[Talaksan:DysnectesBrevis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q8137|Q8137]] | capital | [[Kapital (ekonomika)|Puhunan]] | [[Talaksan:Cleveland Steel Mill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q12861|Q12861]] | gunpowder | [[pulbura]] | [[Talaksan:2023 Czarny proch Vesuvit LC (3).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q12192|Q12192]] | pneumonia | [[Pulmonya]] | [[Talaksan:Pneumonia, mixed patterns, lobar and bronchopneumonia (3679096639).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q10987|Q10987]] | honey | [[Pulot-pukyutan|pulot]] | [[Talaksan:Runny hunny.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q9149|Q9149]] | fundamentalism | [[pundamentalismo]] | |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q10884|Q10884]] | tree | [[puno]] | [[Talaksan:Alnus glutinosa 011.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q11348|Q11348]] | function | [[Punsiyon (matematika)|punsiyon]] | [[Talaksan:Exp re.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q146|Q146]] | cat | [[pusa]] | [[Talaksan:Cat grooming.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q1072|Q1072]] | heart | [[Puso (anatomiya)|puso]] | [[Talaksan:Heart numlabels.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q11518|Q11518]] | Pythagorean theorem | [[Teorema ni Pitagoras|Pythagorean theorem]] | [[Talaksan:Pythagorean.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q7315|Q7315]] | Pyotr Ilyich Tchaikovsky | [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Pëtr Čajkovskij]] | [[Talaksan:Porträt des Komponisten Pjotr I. Tschaikowski (1840-1893).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q7241|Q7241]] | Rabindranath Tagore | [[Rabindranath Tagore]] | [[Talaksan:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q11448|Q11448]] | radioactivity | [[radioactivity]] | [[Talaksan:Alpha Decay.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q12969754|Q12969754]] | electromagnetic radiation | [[radyasyong elektromagnetiko]] | [[Talaksan:EM spectrumrevised.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q872|Q872]] | radio | [[Radyo]] | [[Talaksan:Biblis RFE RL 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q5597|Q5597]] | Raphael | [[Rafael Sanzio]] | [[Talaksan:Raffaello Sanzio.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q8461|Q8461]] | racism | [[rasismo]] | [[Talaksan:1943 Colored Waiting Room Sign.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q9510|Q9510]] | reality | [[reality]] | |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q2269|Q2269]] | Industrial Revolution | [[Rebolusyong Industriyal]] | [[Talaksan:Mémoires de la Société géologique de France (IA meymoiresdelaso00socig).pdf|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q128593|Q128593]] | reincarnation | [[reengkarnasyon]] | [[Talaksan:Reincarnation AS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q9794|Q9794]] | reggae | [[reggae]] | [[Talaksan:Buju Banton.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q9174|Q9174]] | religion | [[relihiyon]] | [[Talaksan:16 religionist symbols.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q5598|Q5598]] | Rembrandt | [[Rembrandt]] | [[Talaksan:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q4692|Q4692]] | Renaissance | [[Renasimiyento]] | [[Talaksan:'David' by Michelangelo JBU04.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q9191|Q9191]] | René Descartes | [[René Descartes]] | [[Talaksan:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q12562|Q12562]] | Protestant Reformation | [[Repormang Protestante]] | [[Talaksan:95Thesen facsimile colour.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q10811|Q10811]] | Reptilia | [[Reptilya]] | [[Talaksan:Extant reptilia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q7270|Q7270]] | republic | [[Republika]] | [[Talaksan:Forms of government.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q148|Q148]] | People's Republic of China | [[Tsina|Republikang Bayan ng Tsina]] | [[Talaksan:Badaling China Great-Wall-of-China-01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q5321|Q5321]] | resistor | [[resistor]] | [[Talaksan:Electronic-Axial-Lead-Resistors-Array.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q472287|Q472287]] | respiration | [[Paghinga|Respirasyon]] | [[Talaksan:Bubble Blowing 15.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q1511|Q1511]] | Richard Wagner | [[Richard Wagner]] | [[Talaksan:RichardWagner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q8678|Q8678]] | Rio de Janeiro | [[Rio de Janeiro]] | [[Talaksan:Cidade Maravilhosa.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q926|Q926]] | Roald Amundsen | [[Roald Amundsen]] | [[Talaksan:Amundsen in fur skins.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q11012|Q11012]] | robot | [[robot]] | [[Talaksan:Artaic Mosaic Fabrication Robot.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q5463|Q5463]] | Rocky Mountains | [[Bulubunduking Rocky|Rocky Mountains]] | [[Talaksan:Moraine Lake 17092005.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q10850|Q10850]] | Rodentia | [[Rodentia]] | [[Talaksan:Tamias striatus CT.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q220|Q220]] | Rome | [[Roma]] | [[Talaksan:Rome Skyline (8012016319).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q12544|Q12544]] | Byzantine Empire | [[Silangang Imperyong Romano|Romanong Imperyo sa Silangan]] | |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q7231|Q7231]] | | [[Rosa Luxemburg]] | [[Talaksan:Rosa Luxemburg.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q5378|Q5378]] | rugby | [[Rugbi]] | [[Talaksan:USO - Saracens - 20151213 - Maro Itoje attacking.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q159|Q159]] | Russia | [[Rusya]] | [[Talaksan:Kremlin Moscow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q503|Q503]] | banana | [[saging]] | [[Talaksan:Banana on whitebackground.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q6583|Q6583]] | Sahara | [[Sahara]] | [[Talaksan:Sahara real color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q11081|Q11081]] | Alzheimer's disease | [[Sakit na Alzheimer]] | [[Talaksan:Auguste D aus Marktbreit.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q12198|Q12198]] | sexually transmitted infection | [[sakit na naipapasa sa pakikipagtalik]] | [[Talaksan:Captain Condom and Lady Latex comic cover.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q86|Q86]] | headache | [[sakit ng ulo]] | [[Talaksan:The Headache (caricature) RMG PW3879.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q12135|Q12135]] | mental disorder | [[sakit sa pag-iisip]] | [[Talaksan:Gautier - Salpetriere.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q8581|Q8581]] | Saladin | [[Saladin]] | [[Talaksan:Al-Nasir I Salah al-Din Yusuf (Saladin). AH 564-589 (1169-1193 CE) Æ Dirham (30.1mm, 13.28 g, 6h). Without mint-name. Dated AH 586 (AD 1190-91). Sultan sitting facing, cross-legged, on high-backed throne (obverse).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q11469|Q11469]] | glass | [[Salamin (materyales)|salamin]] | [[Talaksan:Drinkware.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q7755|Q7755]] | constitution | [[saligang batas]] | [[Talaksan:A Carta Constitucional e a família real.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q8171|Q8171]] | word | [[salita]] | [[Talaksan:Codex claromontanus latin (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXVIII).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q5577|Q5577]] | Salvador Dalí | [[Salvador Dalí]] | [[Talaksan:Salvador Dalí 1939.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q7768|Q7768]] | Association of Southeast Asian Nations | [[Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya]] | [[Talaksan:ASEAN HQ 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q7817|Q7817]] | World Health Organization | [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan|Samahan ng Pandaigdigang Kalusugan]] | [[Talaksan:World Health Organisation headquarters, Geneva, north and west sides 2007.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q11403|Q11403]] | samba | [[samba]] | [[Talaksan:Funchal, Cortejo Alegórico de Carnaval (2026) 07.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q7785|Q7785]] | Commonwealth of Nations | [[Komonwelt ng mga Bansa|Sampamahalaan ng mga Bansa]] | [[Talaksan:Marlborough House.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q656|Q656]] | Saint Petersburg | [[San Petersburgo]] | [[Talaksan:Peter & Paul fortress in SPB 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q728|Q728]] | weapon | [[sandata]] | [[Talaksan:Sabre bayonette carabine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q12802|Q12802]] | nuclear weapon | [[Sandatang nukleyar|Sandatang nuklear]] | [[Talaksan:Nagasakibomb.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q12796|Q12796]] | firearm | [[Sandatang pumuputok]] | [[Talaksan:Gun from upper west region.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q1|Q1]] | universe | [[Uniberso|sansinukob]] | [[Talaksan:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q12171|Q12171]] | menstruation | [[Regla|Sapanahon]] | [[Talaksan:MenstrualCycle2 es.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q4605|Q4605]] | Sarah Bernhardt | [[Sarah Bernhardt]] | [[Talaksan:Face detail, Sarah Bernhardt as Doña Sol in Hernani (cropped).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q11436|Q11436]] | aircraft | [[Sasakyang panghimpapawid]] | [[Talaksan:Collection of military aircraft.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q193|Q193]] | Saturn | [[Saturno (planeta)|Saturno]] | [[Talaksan:8423 20181 1saturn2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q8873|Q8873]] | Satyajit Ray | [[Satyajit Ray]] | [[Talaksan:Satyajit Ray in New York (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q851|Q851]] | Saudi Arabia | [[Saudi Arabia]] | [[Talaksan:Saudi Arabia - Location Map (2013) - SAU - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q11639|Q11639]] | dance | [[sayaw]] | [[Talaksan:Dance-At-Bougival.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q11577|Q11577]] | Hordeum vulgare | [[Sebada]] | [[Talaksan:Champ d'Orge carrée (Hordeum vulgare).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q12099|Q12099]] | Secale cereale | [[Secale cereale]] | [[Talaksan:Ear of rye.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q11574|Q11574]] | second | [[segundo]] | |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q7868|Q7868]] | cell | [[Selula]] | [[Talaksan:Ventricaria ventricosa.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q11456|Q11456]] | semiconductor | [[Semikonduktor]] | [[Talaksan:Capteurs CCD et CMOS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q5300|Q5300]] | central processing unit | [[CPU|sentral na nagpoprosesong unit]] | [[Talaksan:2023 Intel Core i7 12700KF (3).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q8684|Q8684]] | Seoul | [[Seoul]] | [[Talaksan:경복궁 전경.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q44|Q44]] | beer | [[serbesa]] | [[Talaksan:NCI Visuals Food Beer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q8003|Q8003]] | Sergei Eisenstein | [[Sergei Eisenstein]] | [[Talaksan:Sergei Eisenstein 03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q8686|Q8686]] | Shanghai | [[Shanghai]] | [[Talaksan:20191222陆家嘴.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q7192|Q7192]] | Qin Shi Huang | [[Qin Shi Huang|Shih Huang Ti]] | [[Talaksan:Qinshihuang.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q9585|Q9585]] | Shia Islam | [[Shiismo]] | |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q812767|Q812767]] | Shinto | [[Shinto]] | [[Talaksan:Hakone Shrine Haiden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q8279|Q8279]] | Shahnameh | [[Shāhnāmeh]] | [[Talaksan:The Court of Gayumars (Cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q9441|Q9441]] | The Buddha | [[Gautama Buddha|Siddharta Gautama Buddha]] | [[Talaksan:Buddha in Sarnath Museum (Dhammajak Mutra).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q9215|Q9215]] | Sigmund Freud | [[Sigmund Freud]] | [[Talaksan:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q9316|Q9316]] | Sikhism | [[Sikhismo]] | [[Talaksan:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q9418|Q9418]] | psychology | [[sikolohiya]] | [[Talaksan:Greek uc psi icon.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q9372|Q9372]] | Sima Qian | [[Sima Qian]] | [[Talaksan:Si maqian.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q9592|Q9592]] | Catholic Church | [[Simbahang Katoliko|Simbahang Katolika Romana]] | [[Talaksan:Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q12485|Q12485]] | symmetry | [[simetriya]] | [[Talaksan:Brügge-Liebfrauenkirche-Prunkgräber DSC0166.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q7197|Q7197]] | Simone de Beauvoir | [[Simone de Beauvoir]] | [[Talaksan:Simone de Beauvoir2.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q8605|Q8605]] | Simón Bolívar | [[Simón Bolívar]] | [[Talaksan:Simón Bolívar by Acevedo Bernal, 1922.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q11768|Q11768]] | Ancient Egypt | [[Sinaunang Ehipto]] | [[Talaksan:Egypt.Giza.Sphinx.02 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q11772|Q11772]] | Ancient Greece | [[Sinaunang Gresya]] | [[Talaksan:Sicily Selinunte Temple E (Hera).JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q334|Q334]] | Singapore | [[Singapura|Singapore]] | [[Talaksan:Raffles Place.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q735|Q735]] | art | [[sining]] | [[Talaksan:Sebastiano Ricci 002.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q11417|Q11417]] | martial arts | [[sining pandigma]] | [[Talaksan:Martial arts - Fragrant Hills.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q11210|Q11210]] | coordinate system | [[sistema ng koordinado]] | [[Talaksan:Coordinate-system-in-mirror.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q8192|Q8192]] | writing system | [[Sistema ng pagsulat|sistema sa pagsulat]] | [[Talaksan:World alphabets & writing systems.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q11078|Q11078]] | endocrine system | [[Sistemang endokrina]] | [[Talaksan:Endocrine English.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q1059|Q1059]] | immunity | [[Sistemang inmune|sistemang immuno]] | |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q9404|Q9404]] | nervous system | [[Sistemang nerbiyos]] | [[Talaksan:Nervous System (PSF).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q11101|Q11101]] | sensory nervous system | [[Sistemang pandama]] | |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q544|Q544]] | Solar System | [[Sistemang Solar|Sistemang Pang-araw]] | [[Talaksan:Solar System true color.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q124794|Q124794]] | taste | [[Lasa|sistemang panlasa]] | [[Talaksan:Tongue-bitter.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q9649|Q9649]] | human digestive system | [[Sistemang panunaw]] | [[Talaksan:Digestive system diagram en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q7895|Q7895]] | reproductive system | [[Sistemang reproduktibo]] | |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q7891|Q7891]] | respiratory system | [[Sistemang respiratoryo]] | [[Talaksan:Respiratory system complete en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q11068|Q11068]] | circulatory system | [[sistemang sirkulatoryo]] | [[Talaksan:Blutkreislauf.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q681949|Q681949]] | SM Sultan | [[SM Sultan]] | |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q7397|Q7397]] | software | [[software]] | [[Talaksan:Kmail.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q913|Q913]] | Socrates | [[Sokrates]] | [[Talaksan:Socrates Louvre.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q11438|Q11438]] | solid | [[solido]] | [[Talaksan:Different minerals.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q12143|Q12143]] | time zone | [[sona ng oras]] | [[Talaksan:World Time Zones Map.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q7235|Q7235]] | Sophocles | [[Sopokles]] | [[Talaksan:Ny Carlsberg Glyptothek - Sophokles.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q332062|Q332062]] | Sorghum bicolor | [[Sorghum bicolor]] | [[Talaksan:Sorghum bicolor03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q9601|Q9601]] | Zoroastrianism | [[Zoroastrianismo|Soroastrismo]] | [[Talaksan:Faravahar.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q7272|Q7272]] | socialism | [[sosyalismo]] | |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q2001|Q2001]] | Stanley Kubrick | [[Stanley Kubrick]] | [[Talaksan:Stanley Kubrick (1949 portrait by Phillip Harrington - cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q11430|Q11430]] | state of matter | [[state of matter]] | [[Talaksan:Phase change - en.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q8877|Q8877]] | Steven Spielberg | [[Steven Spielberg]] | [[Talaksan:Steven Spielberg 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q12202|Q12202]] | stroke | [[stroke]] | [[Talaksan:MCA-Stroke-Brain-Humn-2A.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q2811|Q2811]] | submarine | [[Submarino]] | [[Talaksan:Submarine dive.gif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q1049|Q1049]] | Sudan | [[Sudan]] | [[Talaksan:Western Deffufa - Kerma.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q9603|Q9603]] | Sufism | [[Sufismo]] | [[Talaksan:Tomb of Abdul Qadir Jilani, Baghdad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q11416|Q11416]] | gambling | [[sugal]] | [[Talaksan:Gambling image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q8196|Q8196]] | Arabic alphabet | [[Alpabetong Arabe|sulat Arabo]] | [[Talaksan:Arabic-script.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q8474|Q8474]] | Suleiman the Magnificent | [[Suleiman I]] | [[Talaksan:Suleyman (enthroned, receiving Barbarossa in 1533). Süleymanname (1558).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q35355|Q35355]] | Sumer | [[Sumerya|Sumeria]] | [[Talaksan:Orientmitja2300aC.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q8573|Q8573]] | Sun Yat-sen | [[Sun Yat-sen|Sun Yat Sen]] | [[Talaksan:孙中山肖像.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q8070|Q8070]] | tsunami | [[Sunami]] | [[Talaksan:Tsunami by hokusai 19th century.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q483654|Q483654]] | Sunni Islam | [[Sunismo]] | [[Talaksan:رسم تعبيري للفظ الجلالة ومن يجلهم أهل السنة.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q9103|Q9103]] | female breast | [[Suso]] | [[Talaksan:Breasts close-up (4).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q39|Q39]] | Switzerland | [[Suwisa]] | |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q6388|Q6388]] | swimming | [[swimming]] | [[Talaksan:Two people swimming outdoors.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q3130|Q3130]] | Sydney | [[Sidney|Sydney]] | [[Talaksan:00 3178 Sydney, Australia.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q9734|Q9734]] | symphony | [[symphony]] | [[Talaksan:Ninth Symphony original.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q174|Q174]] | São Paulo | [[São Paulo]] | [[Talaksan:Sao Paulo Skyline in Brazil.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q12791|Q12791]] | sword | [[tabak]] | [[Talaksan:Albion Hospitaller Medieval Sword 1 (6092737619) (II).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q1566|Q1566]] | tobacco | [[tabako]] | [[Talaksan:Tabak 9290019.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q3947|Q3947]] | house | [[Bahay|tahanan]] | [[Talaksan:Ranch style home in Salinas, California.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q7362|Q7362]] | ear | [[tainga]] | [[Talaksan:Closeup of a human ear.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q10693|Q10693]] | periodic table | [[Talahanayang peryodiko|talaang peryodiko]] | [[Talaksan:Periodic table (32-col, enwiki), black and white.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q199804|Q199804]] | chronic obstructive pulmonary disease | [[Talamak na nakakahawang sakit sa baga]] | [[Talaksan:Centrilobular emphysema 865 lores.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q11404|Q11404]] | drum | [[Tambol]] | [[Talaksan:DrumMozartRegiment.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q11635|Q11635]] | theatre | [[tanghalan]] | [[Talaksan:Ana Maria Ventura como Altisidora en "La enamorada del rey" (1988).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q12876|Q12876]] | tank | [[Tangke]] | [[Talaksan:Char T 34 noBG.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q924|Q924]] | Tanzania | [[Tanzania]] | [[Talaksan:Tanzania - Location Map (2013) - TZA - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q5|Q5]] | human | [[tao]] | [[Talaksan:Akha cropped hires.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q577|Q577]] | year | [[taon]] | [[Talaksan:Analemma fishburn.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q9598|Q9598]] | Taoism | [[Taoismo|Tawismo]] | [[Talaksan:Taoist ceremony at Xiao ancestral temple in Chaoyang, Shantou, Guangdong (daoshi) (1).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q3616|Q3616]] | Tehran | [[Teheran|Tehrān]] | [[Talaksan:North of tehran.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q11016|Q11016]] | technology | [[teknolohiya]] | [[Talaksan:Technologie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q11661|Q11661]] | information technology | [[Teknolohiyang pang-impormasyon]] | [[Talaksan:Papertape3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q289|Q289]] | television | [[telebisyon]] | [[Talaksan:LG smart TV.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q11035|Q11035]] | telephone | [[Telepono]] | [[Talaksan:Telefon BW 2012-02-18 13-44-32.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q11466|Q11466]] | temperature | [[temperatura]] | [[Talaksan:Pakkanen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q847|Q847]] | tennis | [[Tennis|tenis]] | [[Talaksan:Roger Federer 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q12479|Q12479]] | number theory | [[Teorya ng bilang|teoriya ng bilang]] | [[Talaksan:Euclid's Orchard (large).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q12482|Q12482]] | set theory | [[Teorya ng pangkat|teoriya ng hanay]] | |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q11452|Q11452]] | general relativity | [[Teorya ng pangkalahatang relatibidad|teoriya ng pangkalahatang relatibidad]] | [[Talaksan:EinsteinLeiden4.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q11473|Q11473]] | thermodynamics | [[termodinamika]] | [[Talaksan:Heat engine summary.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q7283|Q7283]] | terrorism | [[terorismo]] | [[Talaksan:North face south tower after plane strike 9-11.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q869|Q869]] | Thailand | [[Taylandiya|Thailand]] | [[Talaksan:Temple of the Emerald of buddha or Wat Phra Kaew (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q1299|Q1299]] | The Beatles | [[The Beatles]] | [[Talaksan:Beatles Trenter 1963.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q8743|Q8743]] | Thomas Edison | [[Thomas Edison]] | [[Talaksan:Thomas Edison2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q80|Q80]] | Tim Berners-Lee | [[Tim Berners-Lee]] | [[Talaksan:LS3 4919 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q18|Q18]] | South America | [[Timog Amerika]] | [[Talaksan:South America satellite orthographic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q258|Q258]] | South Africa | [[Timog Aprika]] | [[Talaksan:South Africa - Location Map (2013) - ZAF - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q11409|Q11409]] | apartheid | [[Aparteid|Timog Aprika sa ilalim ng apartheid]] | [[Talaksan:DurbanSign1989.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q884|Q884]] | South Korea | [[Timog Korea]] | [[Talaksan:South Korea - Location Map (2013) - KOR - UNOCHA.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q8462|Q8462]] | Timur | [[Tamerlan|Timur]] | [[Talaksan:Timur seated (earliest known portrait), Timurid genealogy, 1405-1409, Samarkand (TSMK, H2152).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q1096|Q1096]] | tin | [[Lata|tin]] | [[Talaksan:Cín.PNG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q7802|Q7802]] | bread | [[tinapay]] | [[Talaksan:Assorted bread.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q1490|Q1490]] | Tokyo | [[Tokyo]] | [[Talaksan:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January (revised).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q9438|Q9438]] | Thomas Aquinas | [[Tomas ng Aquino]] | [[Talaksan:St-thomas-aquinasFXD.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q12518|Q12518]] | tower | [[Tore]] | [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q243|Q243]] | Eiffel Tower | [[Toreng Eiffel]] | [[Talaksan:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q11022|Q11022]] | screw | [[Tornilyo]] | [[Talaksan:Black wood screw with flat Phillips head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q2840|Q2840]] | influenza | [[trangkaso]] | [[Talaksan:H1N1 Influenza Virus Particles (8411599236).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q5339|Q5339]] | transistor | [[Transistor]] | [[Talaksan:Transistors.agr.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q11658|Q11658]] | transformer | [[transpormador]] | [[Talaksan:Philips N4422 - power supply transformer-2098.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q7590|Q7590]] | transport | [[Transportasyon]] | [[Talaksan:PL Mirandola Czem chciał zostać Janek mały 1925 page19.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q8736|Q8736]] | Treaty of Versailles | [[Tratado sa Versalles (1919)|Tratado ng Versailles]] | [[Talaksan:Treaty of Versailles, English version.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q870|Q870]] | train | [[tren]] | [[Talaksan:UBTZ 2TE116UM-022 Cagaan Had - Sumangijn Zoo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q15645384|Q15645384]] | wheat | [[trigo]] | [[Talaksan:Wheat close-up.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q8084|Q8084]] | trigonometry | [[trigonometriya]] | [[Talaksan:Fotothek df tg 0000230 Geometrie ^ Trigonometrie.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q9595|Q9595]] | Trimurti | [[Trimurti]] | [[Talaksan:UgrataraTemple2 (cropped).jpeg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q8338|Q8338]] | trumpet | [[Trumpeta]] | [[Talaksan:Trumpet 1.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q6097|Q6097]] | tea | [[Tsaa]] | [[Talaksan:Tea in different grade of fermentation.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q195|Q195]] | chocolate | [[tsokolate]] | [[Talaksan:Cocoa Powder and Chocolate on Marble Background.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q9397|Q9397]] | Zhu Xi | [[Zhu Xi|Tsʻang-chou-ping-sou,]] | [[Talaksan:Zhu xi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q12204|Q12204]] | tuberculosis | [[tuberkulosis]] | [[Talaksan:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q283|Q283]] | water | [[tubig]] | [[Talaksan:Ice water vapor.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q638|Q638]] | music | [[tugtugin]] | [[Talaksan:Op27 1 seg mov.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q12280|Q12280]] | bridge | [[tulay]] | [[Talaksan:Yavuz Sultan Selim Bridge Istanbul.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q676|Q676]] | prose | [[Tuluyan]] | [[Talaksan:Prose and Verse on one page.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q11345|Q11345]] | equation | [[Ekwasyon|tumbasan]] | [[Talaksan:First Equation Ever.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q11461|Q11461]] | sound | [[tunog]] | [[Talaksan:Utbredning av ljudvågor -- Onda sonora se propagando (mul).svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q7368|Q7368]] | sheep | [[tupa]] | [[Talaksan:Berå Tirehaline x Timhadite.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q43|Q43]] | Turkey | [[Turkiya]] | [[Talaksan:Ankara (16290014657).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q9141|Q9141]] | Taj Mahal | [[Tāj Mahal]] | [[Talaksan:Taj Mahal, Agra, India edit3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q10978|Q10978]] | grape | [[Ubas (prutas)|ubas]] | [[Talaksan:Wine grapes03.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q9332|Q9332]] | behavior | [[Ugali]] | [[Talaksan:Adams and Westlake (3092762993).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q212|Q212]] | Ukraine | [[Ukranya]] | [[Talaksan:Maidan Nezalezhnosti view.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q7925|Q7925]] | rain | [[Ulan]] | [[Talaksan:08152 Bukowsko (powiat sanocki).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q8074|Q8074]] | cloud | [[ulap]] | [[Talaksan:Cumulus cloud.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q11391|Q11391]] | ultraviolet radiation | [[ultrabiyoleta]] | [[Talaksan:Ozone altitude UV graph.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q1110560|Q1110560]] | Umm Kulthum | [[Umm Kulthum]] | [[Talaksan:Umm Kulthum as Fatimah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q361|Q361]] | World War I | [[Unang Digmaang Pandaigdig]] | [[Talaksan:WWImontage.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q7809|Q7809]] | UNESCO | [[UNESCO]] | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q145|Q145]] | United Kingdom | [[United Kingdom]] | [[Talaksan:Palace of Westminster from the dome on Methodist Central Hall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q7159|Q7159]] | African Union | [[Unyong Aprikano]] | |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q15180|Q15180]] | Soviet Union | [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] | |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q324|Q324]] | Uranus | [[Urano]] | [[Talaksan:Uranus Voyager2 color calibrated.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q1073|Q1073]] | brain | [[utak]] | [[Talaksan:Chimp Brain in a jar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q11006|Q11006]] | soybean | [[Balatong|utaw]] | [[Talaksan:Soybean.USDA.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q134808|Q134808]] | vaccine | [[vaccine]] | [[Talaksan:Smallpox vaccine.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q7328|Q7328]] | Vasco da Gama | [[Vasco da Gama]] | [[Talaksan:Ignoto portoghese, ritratto di un cavaliere dell'ordine di cristo, 1525-50 ca. 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q717|Q717]] | Venezuela | [[Venezuela]] | [[Talaksan:Embalse la Vueltosa 2022.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q1398|Q1398]] | Virgil | [[Virgilio|Vergilius]] | [[Talaksan:Parco della Grotta di Posillipo5 (crop).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q535|Q535]] | | [[Victor Hugo]] | [[Talaksan:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q7889|Q7889]] | video game | [[Larong bidyo|video game]] | [[Talaksan:ArcadeGames.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q1741|Q1741]] | Vienna | [[Viena]] | [[Talaksan:Wien katedra sw Szczepana widok z wiezy 6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q881|Q881]] | Vietnam | [[Vietnam]] | [[Talaksan:Hanoi Temple of Literature.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q12567|Q12567]] | Vikings | [[Mga Viking|Viking]] | |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q5582|Q5582]] | Vincent van Gogh | [[Vincent van Gogh]] | [[Talaksan:Self-portrait - Vincent van Gogh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q808|Q808]] | virus | [[Birus|virus]] | [[Talaksan:Сoronavirus. SARS-CoV-2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q1394|Q1394]] | Vladimir Lenin | [[Vladimir Lenin]] | [[Talaksan:Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q9068|Q9068]] | Voltaire | [[Voltaire]] | [[Talaksan:Nicolas de Largillière - Portrait de Voltaire (1694-1778) en 1718 - P208 - Musée Carnavalet - 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q8704|Q8704]] | Walt Disney | [[Walt Disney]] | [[Talaksan:Walt Disney 1946.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q61|Q61]] | Washington, D.C. | [[Washington, D.C.]] | [[Talaksan:Aerial view of White House and downtown, Washington, D.C LCCN2010630891.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q315|Q315]] | language | [[wika]] | [[Talaksan:Girls learning sign language.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q13955|Q13955]] | Arabic | [[Wikang Arabe]] | [[Talaksan:Learning Arabic calligraphy.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q9288|Q9288]] | Hebrew | [[Wikang Hebreo|Wikang Ebreo]] | [[Talaksan:1 QIsa example of damage col 12-13.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q9129|Q9129]] | Greek | [[Wikang Griyego]] | [[Talaksan:Pater noster in greek script.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q397|Q397]] | Latin | [[Wikang Latin]] | [[Talaksan:Arco Sisto V targa M.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q9143|Q9143]] | programming language | [[wikang pamprograma]] | [[Talaksan:C Hello World Program.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q9168|Q9168]] | Persian | [[Wikang Persa]] | [[Talaksan:Farsi.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q5146|Q5146]] | Portuguese | [[Wikang Portuges]] | [[Talaksan:Breve discurso em que se contem a conquista do Reyno de Pegu na Índia Oriental, pelos portuguezes em tempo do Viso-Rey Ayres de Saldanha; sendo capitam Salvador Ribeiro de Souza, chamado Massinga, natural de Guimaraens. Rei do Pegu.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q7737|Q7737]] | Russian | [[Wikang Ruso]] | [[Talaksan:Russian.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q11059|Q11059]] | Sanskrit | [[Wikang Sanskrito]] | [[Talaksan:Sanskrit in Siddham script.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q7838|Q7838]] | Swahili | [[Wikang Swahili]] | [[Talaksan:Manuscrit colonial kiswahili-Africa Museum.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q7850|Q7850]] | Chinese | [[Wikang Tsino]] | [[Talaksan:Chineselanguage.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q256|Q256]] | Turkish | [[Wikang Turko]] | [[Talaksan:Turkish alphabet.svg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q692|Q692]] | William Shakespeare | [[William Shakespeare]] | [[Talaksan:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q8016|Q8016]] | Winston Churchill | [[Winston Churchill]] | [[Talaksan:Sir Winston Churchill - 19086236948 (restored).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q254|Q254]] | Wolfgang Amadeus Mozart | [[Wolfgang Amadeus Mozart]] | [[Talaksan:Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q466|Q466]] | World Wide Web | [[World Wide Web]] | [[Talaksan:Alcalá de Henares (RPS 08-04-2017) Calle WWW, indicador.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q8146|Q8146]] | yen | [[Yen ng Hapon]] | [[Talaksan:JPY coin3.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q9350|Q9350]] | yoga | [[Yoga]] | [[Talaksan:Bharadwaja.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q7327|Q7327]] | Yuri Gagarin | [[Yuri Gagarin]] | [[Talaksan:Yuri Gagarin portrait.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q458|Q458]] | European Union | [[Unyong Europeo|Yuropeong Unyon]] | |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q7333|Q7333]] | Zheng He | [[Zheng He]] | [[Talaksan:2016 Malakka, Stadhuys (09).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q1631|Q1631]] | Édith Piaf | [[Édith Piaf]] | [[Talaksan:Piaf Harcourt 1946 2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q8589|Q8589]] | Ashoka | [[Ashoka|Ësokë]] | [[Talaksan:Ashoka's visit to the Ramagrama stupa Sanchi Stupa 1 Southern gateway.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 1035 | [[:d:Q7200|Q7200]] | Alexander Pushkin | [[Alexander Pushkin]] | [[Talaksan:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} g0wmk96oqdow3a12y5zuv7tc17kwiby Sukarno 0 169787 2216397 2212774 2026-07-18T21:02:26Z Crisco 1492 68732 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Sukarno and council in front of Bandung Court, Bung Karno Penjambung Lidah Rakjat 227.jpg]] → [[File:Sukarno and counsel in front of Bandung Court, Bung Karno Penjambung Lidah Rakjat 227.jpg]] wrong word 2216397 wikitext text/x-wiki {{copyedit|date=Mayo 2023}} {{Infobox Officeholder |honorific-prefix=[[Excellency|His Excellency]] [[Honorary degree|Dr. h.c.]] [[Ingénieur|Ir.]] [[Hajji|H]] |name=Sukarno |image=Presiden Sukarno.jpg |caption=Sukarno in 1949 |order2=12th [[List of Prime Ministers of Indonesia|Prime Minister of Indonesia]] as [[List of Presidents of Indonesia|President of Indonesia For Life]] |predecessor2=[[Djuanda Kartawidjaja]] |president2=Himself |successor2=Post abolished |party=[[Indonesian National Party]] |office=President of Indonesia |order=[[List of Presidents of Indonesia|1st]] |predecessor=''position established'' |primeminister=[[Sutan Sjahrir]]<br ></span>[[Amir Sjarifuddin]]<br />[[Muhammad Hatta]]<br />[[Abdul Halim (Indonesia)|Abdul Halim]]<br />[[Muhammad Natsir]]<br />[[Soekiman Wirjosandjojo]]<br />[[Wilopo]]<br />[[Ali Sastroamidjojo]]<br />[[Burhanuddin Harahap]]<br />[[Djuanda Kartawidjaja]] |successor=[[Suharto]] |vicepresident=[[Mohammad Hatta]] |spouse=Oetari<br />Inggit Garnasih<br />[[Fatmawati]] (m. 1943–1960)<br />Hartini<br />Kartini Manoppo<br />[[Dewi Sukarno]] (m. 1960–1970, his death)<br />Haryati<br />Yurike Sanger<br />Heldy Djafar |children={{Collapsible list|title=''From Inggit''|1= {{plainlist|1= *Ratna Juami (adopted children) *Kartika (adopted children) }} }} {{Collapsible list|title=''With Fatmawati''|1= {{plainlist|1= *Guntur Soekarnoputra *[[Megawati Sukarnoputri|Megawati Soekarnoputri]] *[[Rachmawati Soekarnoputri]] *Sukmawati Soekarnoputri *[[Guruh Sukarnoputra]] }} }} {{Collapsible list|title=''With Hartini''|1= {{plainlist|1= *Taufan Soekarnoputra *Bayu Soekarnoputra }} }} {{Collapsible list|title=''With Ratna''|1= {{plainlist|1= *Karina Kartika Sari Dewi Soekarno }} }} {{Collapsible list|title=''With Haryati''|1= {{plainlist|1= *Ayu Gembirowati }} }} {{Collapsible list|title=''With Kartini M''|1= {{plainlist|1= *Totok Suryawan Soekarnoputra }} }} |alma_mater=[[Bandung Institute of Technology]] |signature=Sukarno Signature.svg }}'''Sukarno''' (6 Hunyo 1901 – 21 Hunyo 1970)<ref>[http://kepustakaan-presiden.pnri.go.id/biography/?box=detail&presiden_id=1&presiden=sukarno Biografi Presiden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921135153/http://kepustakaan-presiden.pnri.go.id/biography/?box=detail&presiden_id=1&presiden=sukarno |date=2013-09-21 }} Perpustakaan Nasional Republik Indonesia</ref> ay ang unang [[Pangulo ng Indonesia]], paghahatid sa opisina mula 1945 hanggang 1967. Sukarno ay ang pinuno ng kanyang bansa sa pakikibaka para sa [[Pagsasarili]] mula sa Netherlands. Siya ay isang kitang-kitang mga lider ng Indonesia makabayan kilusan sa panahon ng olandes kolonyal na panahon, at na ginugol ng higit sa isang dekada sa ilalim ng Dutch sa pagpigil hanggang sa inilabas sa pamamagitan ng mga panghihimasok sa [[Imperyo ng Hapon|Hapon]] pwersa. Sukarno at ang kanyang mga kapwa nationalists collaborated upang kumamal ng suporta para sa mga pagsisikap digmaan mula sa mga populasyon, sa exchange para sa tulong ng mga Hapon sa kumakalat makabayan ng mga ideya. Sa Hapon na suko, Sukarno at Mohammad Hatta ipinahayag ng Indonesian pagsasarili sa 17 agosto 1945, at Sukarno ay itinalaga bilang unang pangulo. Pinangunahan niya ang mga Indonesians sa resisting Dutch muling kolonisasyon ng mga pagsusumikap sa pamamagitan ng diplomatiko at militar na paraan hanggang sa ang mga Dutch pagkilala ng Indonesian pagsasarili sa 1949. May-akda Pramoedya Ananta Sibil sa sandaling na sinulat ni "Sukarno ay ang tanging Asian lider ng modernong panahon upang mapag-isa ang mga tao ng naturang mga magkakaibang mga etniko, kultura at relihiyon background nang walang pagpapadanak ng isang drop ng dugo."<ref>Pramoedya ananta Toer, SOEKARNO, TIME Asia story TIME 100: AUGUST 23-30, 1999 VOL. 154 NO. 7/8, http://edition.cnn.com/ASIANOW/time/asia/magazine/1999/990823/sukarno1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724204557/http://edition.cnn.com/ASIANOW/time/asia/magazine/1999/990823/sukarno1.html |date=2019-07-24 }}</ref> Pagkatapos ng isang magulong panahon ng parlyamentaryo demokrasya, Sukarno itinatag ng isang diktatoryal sistema na tinatawag na "Guided sa Demokrasya" sa 1957 na matagumpay na natapos ang kawalang-tatag at rebellions na kung saan ay pagbabanta ang kaligtasan ng buhay ng mga magkakaibang at praksiyus bansa. Ang unang bahagi ng 1960 nakita Sukarno veering Indonesia sa kaliwa sa pamamagitan ng pagbibigay ng suporta at proteksyon sa mga Indonesian Komunista Party (PKI) sa kapinsalaan ng militar at [[Islamismo|mga Islamists]]. Din siya embarked sa isang serye ng mga agresibo mga banyagang mga patakaran sa ilalim ng mga ulong pambungad ng anti-imperyalismo, na may aid mula sa [[unyong Sobyet]] at [[Tsina]]. Ang ika-30&nbsp;ng setyembre Kilusan (1965) na humantong sa pagkawasak ng PKI at ang kanyang kapalit na sa 1967 sa pamamagitan ng isa sa kanyang mga generals, [[Suharto]] (tingnan sa Paglipat sa Bagong pagkakasunod-Sunod), at siya ay nanatili sa ilalim ng aresto sa bahay hanggang sa kanyang kamatayan. == Pangalan == Ang spelling '''Soekarno''', batay sa mga [[Wikang Olandes|Dutch]] sa ispeling, ay pa rin ang madalas na ginagamit na, higit sa lahat dahil siya ay naka-sign kanyang pangalan sa lumang pagbabaybay. Sukarno ang kanyang sarili insisted sa isang "u", hindi "oe", ngunit sinabi na siya ay sinabi sa paaralan upang gamitin ang estilo olandes. Sinabi niya na ito ay masyadong mahirap upang baguhin ang kanyang lagda, kaya pa rin sinulat ito sa isang "oe".<ref>{{Cite book|author1=Sukarno|author2=Adams, Cindy|year=1965|title=Sukarno: An Autobiography|url=https://archive.org/details/sukarnoautobiogr00soek|page=[https://archive.org/details/sukarnoautobiogr00soek/page/27 27]|publisher=Bobbs-Merrill}}</ref> Opisyal na Indonesian pampanguluhan decrees mula sa panahon 1947-1968, gayunpaman, ang mga naka-print ang kanyang pangalan gamit ang 1947 spelling. Ang Soekarno–Hatta International Airport, na nagsisilbi malapit sa Jakarta, ang kabisera ng Indonesia, ay gumagamit pa rin ang mga Dutch sa spelling. Indonesians din tandaan sa kanya bilang '''''Tapon'' Karno''' (Kapatid/mga Kasamahan Karno) o '''''Pak'' Karno''' ("Mr Karno").<ref>''Bung'' is an [//en.wikipedia.org/wiki/Indonesian_language Indonesian language] term of endearment analogous to "older brother", ''Pak'' is used more formally as "sir" or "father".</ref> Tulad ng maraming mga [[Mga Habanes|Javanese ang mga tao]], nagkaroon siya ng lamang ng isang pangalan.<ref>[http://coombs.anu.edu.au/SpecialProj/ASAA/biennial-conference/2006/Drakeley-Steven-ASAA2006.pdf In Search of Achmad Sukarno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110608113017/http://coombs.anu.edu.au/SpecialProj/ASAA/biennial-conference/2006/Drakeley-Steven-ASAA2006.pdf |date=2011-06-08 }} Steven Drakeley, University of Western Sydney</ref> Ayon sa may-akda Pramoedya Ananta Sibil sa ilang mga panayam, "tapon" ay isang magiliw pamagat ibig sabihin ay "kaibigan" malikhaing ginagamit upang maging isang alternatibong paraan ng pagtugon ng mga tao sa pantay na paraan, bilang isang tapat na salita ng matanda-form na "ginoo", "mas" o "bang". Siya ay paminsan-minsan tinutukoy sa mga banyagang mga account bilang "'''Achmad Sukarno'''", o ang ilang mga pagkakaiba-iba nito. Ang (ganap na gawa-gawa lamang) unang pangalan ay reputedly idinagdag sa pamamagitan ng isang British mamamahayag, nadama na ang kanyang mga mambabasa ay maaaring nalilito sa paglipas ng isang tao na may lamang ng isang solong pangalan. == Background == [[Talaksan:Sukarno_as_HBS_student_(1916),_Bung_Karno_Penjambung_Lidah_Rakjat_225.jpg|left|thumb|234x234px|Sukarno bilang isang HBS mag-aaral sa [[Surabaya]], 1916]] Ang anak ng isang Javanese pangunahing guro ng paaralan, isang aristokrata na may pangalang Raden Soekemi Sosrodihardjo, at ang kanyang mga [[Bali, Indonesia|Balinese]] asawa mula sa Brahman kasta na may pangalang Ida Ayu Nyoman Rai mula Buleleng regency, Sukarno ay ipinanganak sa Jalan Pandean IV/40 [[Surabaya|Soerabaia]] (kilala na ngayon bilang [[Surabaya]]), East Java, sa [[Dutch East Indies]] (na ngayon ng Indonesia). Siya ay orihinal na pinangalanang '''Kusno'''<ref>{{Cite web |url=http://bio.or.id/biografi-presiden-soekarno/ |title=Archive copy |access-date=2016-12-14 |archive-date=2015-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023080017/http://bio.or.id/biografi-presiden-soekarno |url-status=dead }}</ref>{{IPA-jv|kʊsnɔ}}. Mga sumusunod na [[Mga Habanes|Javanese]] ang mga pasadyang, siya ay muling pinangalanan pagkatapos surviving isang pagkabata sakit. Pagkatapos ng pagtatapos mula sa isang katutubong mga pangunahing paaralan sa 1912, siya ay ipinadala sa ''Europeesche Lagere Paaralan'' (Dutch-primaryang paaralan) sa Mojokerto. Kapag ang kanyang ama na ipinadala sa kanya sa [[Surabaya]] sa 1916 upang dumalo sa isang ''Hogere Burger School'' (Dutch-kolehiyo paghahanda ng paaralan), nakilala niya Tjokroaminoto, isang makabayan at founder ng Sarekat Islam. Sa 1920, Sukarno may-asawa Tjokroaminoto's anak na babae Siti Oetari. Sa 1921, siya ay nagsimulang pag-aaral sa ''Technische Hogeschool'' (Bandoeng Institute of Technology) sa [[Bandung]]. Nag-aral siya ng [[Inhinyeriyang sibil|civil engineering]] at nakatutok sa [[Arkitektura|architecture]]. Sa [[Bandung]], Sukarno ay naging romantically kasangkot sa Inggit Garnasih, ang asawa ng Sanoesi, ang may-ari ng boarding house kung saan siya ay nabubuhay bilang isang mag-aaral. Inggit ay 13 taon na mas matanda kaysa sa Sukarno. Sa Marso 1923, Sukarno diborsiyado Siti Oetari mag-asawa ang Inggit (na nag-diborsiyado kanyang asawa Sanoesi). Sukarno mamaya diborsiyado Inggit at may-asawa Fatmawati. Sukarno nagtapos sa isang degree sa engineering sa 25 Mayo 1926. Sa hulyo ng taong iyon, kasama ang kanyang mga unibersidad kaibigan Anwari, itinatag niya ang arkitektura kompanya Sukarno & Anwari sa [[Bandung]], kung saan ibinigay sa pagpaplano at mga serbisyo kontratista. Kabilang sa mga Sukarno arkitektura gumagana ay renovated gusali ng Preanger Hotel (1929), kung saan siya acted bilang katulong sa sikat na Dutch arkitekto Charles Palarin Wolff Schoemaker. Sukarno dinisenyo din ng maraming mga pribadong bahay sa ngayon Jalan Gatot Subroto, Jalan Palasari, at Jalan Dewi Sartika sa [[Bandung]]. Mamaya sa, bilang pangulo, Sukarno ay nanatiling nakatuon sa arkitektura, pagdidisenyo ng Pagpapahayag Bantayog at katabi ''Gedung Pola'' sa [[Jakarta]]; ang mga Kabataan Bantayog (''Tugu Muda'') sa Semarang; ang Alun-alun Bantayog sa Malang; ang Bayani' Bantayog sa [[Surabaya]]; at din ang bagong lungsod ng Palangkaraya sa Gitnang Kalimantan. Atypically, kahit na kabilang sa mga bansa ng maliit na dilat na mga piling tao, Sukarno ay matatas sa ilang mga wika. Bilang karagdagan sa mga Javanese wika ng kanyang pagkabata, siya ay isang master ng Sundanese, Balinese at ng mga [[Wikang Indones|Indonesian]], at ay lalo na malakas sa mga Dutch. Siya ay din masyadong komportable sa [[Wikang Aleman|aleman]], ingles, [[Wikang Pranses|pranses]], [[Wikang Arabe|Arabic]], at [[Wikang Hapones|Hapon]], ang lahat ng kung saan ay itinuro sa kanyang mga HBS. Siya ay nakatulong sa pamamagitan ng kanyang photographic memory at maagang umunlad isip.<ref>Ludwig M., Arnold (2004).</ref> Sa kanyang pag-aaral, Sukarno ay "marubdob modernong," ang parehong sa architecture at sa pulitika. Kinamumuhian siya ng parehong mga tradisyonal na mga Javanese [[Piyudalismo|pyudalismo]], na kung saan siya itinuturing na "pabalik" at upang managot para sa ang pagbagsak ng bansa sa ilalim ng Dutch sa pananakop at pagsasamantala, at ang [[imperyalismo]] ensayado sa pamamagitan ng [[Mundong kanluranin|Western]] bansa, na kung saan siya ay tinatawag bilang "ang pagsasamantala ng tao sa pamamagitan ng iba pang mga tao" (''pagsasamantala de l 'homme par l' homme''). Siya siya blamed ito para sa malalim na kahirapan at mababang antas ng edukasyon ng mga Indonesian ang mga tao sa ilalim ng mga Dutch. Upang i-promote ang makabayan pagmamataas sa gitna ng mga Indonesians, Sukarno bigyang-kahulugan ang mga ideya sa kanyang mga damit, sa kanyang mga lunsod o bayan pagpaplano para sa ang kabisera (sa huli [[Jakarta]]), at sa kanyang mga sosyalista sa pulitika, kahit na siya ay hindi i-extend ang kanyang lasa para sa modernong sining sa [[Musikang pop|pop musika]]; siya ay nagkaroon ng Koes Bersaudara nabilanggo para sa kanilang mga di-umano ' y sira lyrics sa kabila ng kanyang sariling reputasyon para sa womanising. Para sa Sukarno, kamakabaguhan ay bulag sa lahi, malinis at maayos at eleganteng sa estilo, at anti-imperyalista.<ref>{{Cite book|last=Mrazek|first=Rudolf|year=2002|title=Engineers of Happy Land: Technology and Nationalism in a Colony|url=https://archive.org/details/liang.engineersofhappy0000rudo|pages=[https://archive.org/details/liang.engineersofhappy0000rudo/page/n81 60]–1, 123, 125, 148, 156, 191|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-09162-5|isbn=0-691-09162-5}}</ref> == Pagsasarili pakikibaka == Sukarno ay unang nakalantad sa makabayan ng mga ideya habang naninirahan sa ilalim ng Tjokroaminoto. Mamaya, habang ang isang estudyante sa [[Bandung]], siya sa ilalim ng tubig ang kanyang sarili sa mga European, Amerikano, Makabayan, komunista, pampulitika pilosopiya at relihiyon, sa huli ay pagbuo ng kanyang sariling pampulitika ideolohiya ng Indonesian-style sosyalista self-kasapatan. Siya ay nagsimulang sa istilo ng kanyang mga ideya bilang Marhaenism, na pinangalanang matapos ang Marhaen, isang Indonesian na magsasaka siya ay nakilala sa katimugang lugar sa Bandung, na pag-aari ng kanyang maliit na isang lagay ng lupa ng lupa at nagtrabaho sa mga ito sa kanyang sarili, na gumagawa ng sapat na kita upang suportahan ang kanyang pamilya. Sa unibersidad, Sukarno ay nagsimula sa pag-aayos ng isang pag-aaral club para sa mga Indonesian ang mga mag-aaral, ang ''Algemeene Studieclub'', sa pagsalungat sa ang itinatag ng mga club ng mag-aaral na pinangungunahan ng mga Dutch ang mga mag-aaral. Sa ika-4&nbsp;ng hulyo 1927, Sukarno sa kanyang mga kaibigan mula sa ''Algemeene Studieclub'' itinatag ng isang pro-independence party, ''Partai Nasional Indonesia'' (PNI), ng kung saan Sukarno ay inihalal ang unang lider. Ang party na advocated para sa pagsasarili ng Indonesia, at laban sa imperyalismo at kapitalismo dahil ito opined na ang parehong mga sistema ng worsened ang buhay ng mga Indonesian ang mga tao. Ang party din advocated sekularismo at pagkakaisa sa gitna ng maraming iba ' t ibang mga ethnicities sa [[Dutch East Indies]], na magtatag ng isang estados Indonesia. Sukarno inaasahan din na sa Japan ay mag-umpisa ng isang digmaan laban sa western kapangyarihan at na Java ay maaaring pagkatapos ay makakuha ng pagsasarili nito sa Japan ' s aid. Darating sa lalong madaling panahon pagkatapos ng paghiwalay ng Sarekat Islam sa unang bahagi ng 1920s at ang pagdurog ng Partai Komunis Indonesia pagkatapos ng nabigo ang kanilang paghihimagsik ng 1926, PNI ay nagsimulang upang akitin ang isang malaking bilang ng mga tagasunod, lalo na sa mga bagong unibersidad na pinag-youths sabik para sa mas malaking mga kalayaan at pagkakataon tinanggihan ang mga ito sa ang rasista at nang sapilitan constrictive pampulitika sistema ng Dutch kolonyalismo.<ref name="Adams 1965">{{Cite book|last=Adams|first=Cindy|year=1965|title=Sukarno, An Autobiography|publisher=The Bobbs-Merrill Company Inc}}</ref> [[Talaksan:Sukarno and counsel in front of Bandung Court, Bung Karno Penjambung Lidah Rakjat 227.jpg|right|thumb|Sukarno sa mga kapwa defendants at mga abugado sa panahon ng kanyang pagsubok sa [[Bandung]], 1930.]] PNI mga gawain ay dumating sa ang pansin ng kolonyal na gobyerno, at Sukarno ay speeches at mga pulong ay madalas na infiltrated at disrupted sa pamamagitan ng mga ahente ng kolonyal na lihim na pulis (''Politieke Inlichtingen Dienst''/PID). Sa huli, Sukarno at iba pang mga key PNI lider ay naaresto sa disyembre 29, 1929 sa pamamagitan ng olandes kolonyal na awtoridad sa isang serye ng mga raids sa buong Java. Sukarno ang kanyang sarili ay naaresto habang sa isang pagbisita sa Yogyakarta. Sa panahon ng kanyang pagsubok sa Bandung ''Landraad'' courthouse mula agosto hanggang disyembre 1930, Sukarno ginawa ng isang mahabang serye ng mga pampulitikang mga speeches na umaatake sa kolonyalismo at imperyalismo, na may pamagat na ''Indonesia Menggoegat'' (''Indonesia Accuses''). Sa disyembre 1930, Sukarno ay sentenced sa apat na taon sa bilangguan, na kung saan ay nagsilbi sa Sukamiskin bilangguan sa Bandung. Sa kanyang speech, gayunpaman, nakatanggap ng malawak na coverage sa pamamagitan ng pindutin ang, at dahil sa malakas na presyon mula sa mga liberal na mga elemento sa parehong Netherlands at [[Dutch East Indies]], Sukarno ay inilabas sa unang bahagi ng ika-31&nbsp;ng disyembre 1931. Sa pamamagitan ng oras na ito, siya ay naging isang sikat na bayani malawak na kilala sa buong Indonesia. Gayunpaman, sa panahon ng kanyang pagkabilanggo, PNI ay splintered sa pamamagitan ng pang-aapi ng mga kolonyal na awtoridad at panloob na pag-aaway. Ang orihinal na PNI ay disbanded sa pamamagitan ng mga Dutch, at ang mga dating miyembro na nabuo sa dalawang iba ' t ibang partido; ang ''Partai Indonesia'' (Partindo) sa ilalim ng Sukarno ni associate Sartono na nagpo-promote ng masa pagkabalisa, at ang ''Pendidikan Nasional Indonesia'' (PNI Baroe) sa ilalim ng Mohammad Hatta at Soetan Sjahrir, dalawang nationalists na kamakailan-lamang ibinalik mula sa mga pag-aaral sa Netherlands, at kung sino ay nagpo-promote ng isang pang-matagalang diskarte ng pagbibigay ng modernong edukasyon sa mga walang pinag-aralan Indonesian mga tao upang bumuo ng isang intelektwal na mga piling tao magagawang mag-alok ng epektibong paglaban sa mga Dutch na mga panuntunan. Pagkatapos sinusubukang mapagkasundo ang dalawang partido upang magtatag ng isang united nationalist front, Sukarno pinili upang maging ang pinuno ng Partindo sa hulyo 28, 1932. Partindo ay pinananatili sa pagkakahanay nito sa Sukarno ay sariling diskarte ng agarang masa pagkabalisa, at Sukarno ay hindi sumang-ayon sa Hatta pang-matagalang cadre-based na pakikibaka. Hatta sa kanyang sarili naniniwala Indonesian pagsasarili ay hindi magaganap sa loob ng kanyang buhay, habang Sukarno naniniwala Hatta diskarte pinansin ng ang katunayan na ang pulitika ay maaari lamang gumawa ng tunay na pagbabago sa pamamagitan ng pagbuo at paggamit ng puwersa (''machtsvorming en machtsaanwending'').<ref name="Adams 1965"/> Sa panahon na ito, upang suportahan ang kanyang sarili at ang partido financially, Sukarno ang ibinalik sa arkitektura, pagbubukas ng bureau of Soekarno & Rooseno. Siya rin ay nagsulat ng mga artikulo para sa pahayagan ng partido, ''Fikiran Ra'jat''. Habang batay sa Bandung, Sukarno manlalakbay malawakan sa buong Java upang magtatag ng mga contact sa iba pang mga nationalists. Ang kanyang mga gawain akit ng karagdagang pansin sa pamamagitan ng mga Dutch PID. Sa kalagitnaan ng 1933, Sukarno-publish ng isang serye ng mga kasulatan na may pamagat na ''Mentjapai Indonesia Merdeka'' ("Upang Matamo ang Malayang Indonesia"). Para sa mga ito sa pagsusulat, siya ay naaresto sa pamamagitan ng mga Dutch pulis habang pagbisita sa mga kapwa makabayan Mohammad Hoesni Thamrin sa Jakarta sa 1 agosto 1933. [[Talaksan:Sukarno_in_exile_in_Bengkulu,_Bung_Karno_Penjambung_Lidah_Rakjat_229.jpg|left|thumb|Sukarno sa kanyang tahanan sa pagpapatapon, Bengkulu.]] Oras na ito, upang maiwasan ang pagbibigay ng Sukarno sa isang platform upang gumawa ng mga pampulitikang mga speeches, ang hardline gobernador-heneral Jonkheer Bonifacius Cornelis de Jonge ginagamit ang kanyang mga emergency powers upang magpadala ng mga Sukarno sa panloob na pagpapatapon na walang pagsubok. Sa 1934, Sukarno ay ipinadala, kasama ang kanyang pamilya (kabilang ang mga Inggit Garnasih), sa remote na bayan ng Ende, sa isla ng Flores. Sa panahon ng kanyang oras sa Flores, siya na ginagamit ang kanyang limitadong kalayaan ng pagkilos upang magtatag ng isang children ' s theatre. Kabilang sa mga miyembro nito ay hinaharap politiko Frans Seda. Dahil sa isang pag-aalsa ng malarya sa Flores, ang Dutch ang mga awtoridad ay nagpasya upang ilipat Sukarno at ang kanyang pamilya sa Bencoolen (ngayon Bengkulu) sa kanlurang bahagi ng [[Sumatra]], sa pebrero 1938. Sa Bengkulu, Sukarno ay naging pamilyar sa Hassan Din, ang mga lokal na pinuno ng Muhammadiyah organisasyon, at siya ay pinapayagan upang magturo ng relihiyon aral sa isang lokal na paaralan na pag-aari sa pamamagitan ng ang Muhammadiyah. Isa sa kanyang mga mag-aaral ay 15-taong-gulang na Fatmawati, anak na babae ng Hassan Din. Siya ay naging romantically kasangkot sa Fatmawati, na kung saan siya ay nabigyang-katarungan sa pamamagitan ng na nagsasabi na ang kawalan ng kakayahan ng Inggit Garnasih upang makabuo ng mga bata sa panahon ng kanilang mga halos 20-taon na pag-aasawa. Sukarno ay pa rin sa Bengkulu pagpapatapon kapag ang mga Hapon na invaded ang kapuluan sa 1942. == World War II at ng pananakop ng mga Hapones == Sa unang bahagi ng 1929, sa panahon ng Indonesian National muling Pagkabuhay, Sukarno at kapwa Indonesian makabayan lider Mohammad Hatta (mamaya Vice President), unang foresaw isang Pacific Digmaan at ang pagkakataon na ang isang Hapon maaga sa Indonesia ay maaaring ipakita para sa mga Indonesian pagsasarili dahilan.<ref>{{Cite book|author1=Sukarno|author2=Adams, Cindy|year=1965|title=Sukarno: An Autobiography|url=https://archive.org/details/sukarnoautobiogr00soek|page=[https://archive.org/details/sukarnoautobiogr00soek/page/92 92]|publisher=Bobbs-Merrill}}</ref> Sa pebrero 1942 [[Imperyo ng Hapon|Imperial Japan]] invaded ang [[Dutch East Indies]] mabilis daig Dutch pwersa na marched sa, bussed at trucked Sukarno at ang kanyang mga piling kasamahan ng tatlong daang kilometro mula sa Bengkulu sa Padang, [[Sumatra]]. Sila ay inilaan ng pagsunod sa kanya bilanggo at pagpapadala sa kanya sa Australia, ngunit biglang inabandunang sa kanya upang i-save ang kanilang mga sarili sa nalalapit na diskarte ng mga pwersang Hapones sa Padang.<ref>{{Cite book|last=Friend|first=Theodore|year=2003|title=Indonesian Destinies|url=https://archive.org/details/indonesiandestin00theo|page=[https://archive.org/details/indonesiandestin00theo/page/27 27]|publisher=The Belknap Press of Harvard University Press|isbn=0-674-01834-6|isbn=0-674-01834-6}}</ref> Ang Hapon ay nagkaroon ng kanilang sariling mga file sa Sukarno at ang kumander sa [[Sumatra]] ang lumapit sa kanya na may paggalang, kinakapos upang gamitin sa kanya upang ayusin at alagaan ang mga Indonesians. Sukarno sa iba pang mga kamay na nais mong gamitin ang mga Hapon upang makakuha ng pagsasarili para sa Indonesia: "Ang Panginoon ay praised, ang Diyos ay nagpakita sa akin ang daan; at sa lambak na iyon ng Ngarai sinabi ko: Oo, Malaya ang Indonesia ay maaari lamang nakakamit na may Dai Nippon...Para sa ang unang oras sa lahat ng aking buhay, nakita ko ang aking sarili sa mirror ng Asya."<ref>{{Cite book|last=Friend|first=Theodore|year=1988|title=The Blue-Eyed Enemy: Japan Against the West in Java and Luzon 1942–1945|url=https://archive.org/details/blueeyedenemyjap0000frie|pages=[https://archive.org/details/blueeyedenemyjap0000frie/page/82 82]–84|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-05524-6|isbn=0-691-05524-6}}</ref> Sa hulyo 1942, Sukarno ay ipinadala pabalik sa [[Jakarta]], kung saan siya re-united sa iba pang mga makabayan lider ng kamakailan-lamang na inilabas sa pamamagitan ng ang mga Hapon, sa kabilang Mohammad Hatta. Doon, nakilala niya ang mga Hapon kumander Pangkalahatang ↑ Imamura, na tinanong ni Sukarno at iba pang mga nationalists sa galvanise suporta mula sa Indonesian mga tao upang tulungan Hapon pagsusumikap ng digmaan. [[Talaksan:Sukarno_and_Japan,_ABC_1966.webm|thumb|1966 ABC ulat ng pagsusuri Sukarno ang alyansa sa pagitan ng imperial Japan at ng indonesia makabayan kilusan]] Sukarno ay handa upang suportahan ang mga Hapon, sa exchange para sa isang platform para sa kanyang sarili upang maikalat makabayan ng mga ideya sa ang masa ng populasyon. Ang mga Hapon, sa kabilang banda, kailangan ng Indonesia ng mga tauhan at natural na mga mapagkukunan upang matulungan ang kanyang mga pagsusumikap ng digmaan. Ang mga Hapon hinikayat mga milyon-milyong ng mga tao, lalo na mula sa [[Java (pulo)|Java]], upang maging sapilitang paggawa na tinatawag na "romusha" sa [[Wikang Hapones|Hapon]]. Sila ay sapilitang upang bumuo ng mga riles, paliparan, at iba pang mga pasilidad para sa mga Hapon sa loob ng Indonesia at bilang malayo bilang Burma. Bukod pa rito, ang mga Hapon requistioned bigas at iba pang pagkain na ginawa sa pamamagitan ng Indonesian magsasaka upang matustusan ang kanilang sariling mga hukbo, habang ang pagpilit na ang mga magbubukid upang linangin ang kastor langis ng halaman na ginagamit bilang abyasyon gasolina at lubricants.<ref>{{Cite web|title=Bung Karno dan Lembar Hitam Romusha " ROSO DARAS|url=http://rosodaras.wordpress.com/2009/06/03/bung-karno-dan-lembar-hitam-romusha|access-date=14 February 2011|publisher=Rosodaras.wordpress.com}}</ref> Upang makakuha ng kooperasyon mula sa Indonesian populasyon at upang maiwasan ang pagtutol sa mga panukala, ang mga Hapon ilagay Sukarno bilang pinuno ng mga ''Tiga-Isang'' mass organization kilusan. Sa Marso 1943, ang mga Hapon na nabuo ng isang bagong samahan na tinatawag na ''Poesat Tenaga Rakjat'' (POETERA/ Sentro ng People ' s Power) sa ilalim ng Sukarno, Hatta, Ki Hadjar Dewantara, at KH Mas Mansjoer. Ang layunin ng mga organisasyong ito ay upang galvanise popular na suporta para sa pangangalap ng mga ''romusha'' sapilitang paggawa, requisitioning ng mga produkto ng pagkain, at upang i-promote ang pro-Hapon at anti-Western sentiments sa gitna ng mga Indonesians. Sukarno likha ang mga kataga, ang ''Amerika kita setrika, Ingles kita linggis'' ("Let' s iron America, at pumalo ang mga British") upang i-promote ang anti-Magkakatulad sentiments. Sa ibang pagkakataon taon, Sukarno ay lastingly nahihiya ng kanyang papel na ginagampanan sa ''romusha''. Bukod pa rito, pagkain requisitioning sa pamamagitan ng ang mga Hapon sanhi ng laganap na gutom sa Java na pumatay ng higit sa isang milyong mga tao sa 1944-1945. Sa kanyang view, ang mga ito ay kinakailangan ng mga sakripisyo na ginawa upang payagan ang para sa hinaharap na pagsasarili ng Indonesia.<ref>{{Cite book|last=Sukarno|year=1965|title=Sukarno: An Autobiography|url=https://archive.org/details/sukarnoautobiogr00soek|page=[https://archive.org/details/sukarnoautobiogr00soek/page/192 192]|publisher=Bobbs-Merrill}}</ref> Siya rin ay kasangkot sa pagbuo ng ''Pembela Tanah Hangin'' (PETA) at Heiho (Indonesian volunteer hukbo hukbo) sa pamamagitan ng mga speeches broadcast sa radyo at malakas na speaker sa mga network sa buong Java at Sumatra. Sa pamamagitan ng kalagitnaan ng 1945 mga yunit ng bilang na sa paligid ng dalawang milyon, at ay naghahanda upang talunin ang anumang mga Magkakatulad pwersa na ipinadala upang muling kumuha ng Java. Sa ngayon, Sukarno sa huli diborsiyado Inggit, na tumangging tanggapin ang kanyang asawa ay nais para aasawa ng higit sa isa. Siya ay ibinigay sa isang bahay sa [[Bandung]] at isang pensiyon para sa natitirang bahagi ng kanyang buhay. Sa 1943, siya na may-asawa Fatmawati. Sila ay nanirahan sa isang bahay sa Jalan Pegangsaan Timur No. 56, hamig mula sa kanyang nakaraang mga Dutch sa mga may-ari at ipinakita sa Sukarno sa pamamagitan ng ang mga Hapon. Bahay na ito ay mamaya na maging ang lugar ng Pagpapahayag ng Indonesian ng Kalayaan noong 1945. Sa 10 nobyembre 1943 Sukarno at Hatta ay ipinadala sa isang disisyete-araw na tour ng Japan, kung saan sila ay ginayakan sa pamamagitan ng ang Emperador [[Emperador Hirohito|Hirohito]] at wined at dined sa bahay ng Punong Ministro [[Hideki Tojo]] sa [[Tokyo]]. Sa 7 setyembre 1944, sa digmaan ng pagpunta sa di-wastong para sa mga Hapon, Punong Ministro Kuniaki Koiso ipinangako ng kalayaan para sa Indonesia, kahit na walang mga petsa ay naka-set.<ref name="RICKLEFSp207">Ricklefs (1991), page 207</ref> Ang anunsyo ay nakita, ayon sa mga opisyal ng US kasaysayan, tulad ng napakalawak na pagsasanggalang para sa Sukarno ay maliwanag na pakikipagtulungan sa mga Hapon.<ref name="USCONGRESS_REV">{{Cite web|work=Country Studies, Indonesia|title=The National Revolution, 1945–50|url=http://countrystudies.us/indonesia/16.htm|publisher=U.S. Library of Congress}}</ref> Ang US sa oras na isinasaalang-alang Sukarno ang isa sa mga "pinakamagaling collaborationist na lider."<ref>Kolko, Gabriel.</ref> Sa 29 abril 1945, sa pagkahulog ng [[Pilipinas]] sa Amerikano mga kamay, ang mga Hapon na pinapayagan para sa ang pagtatatag ng ''Badan Penjelidik Oesaha-oesaha Persiapan Kemerdekaan Indonesia'' (BPUPKI), isang quasi-lehislatura na binubuo ng 67 mga kinatawan mula sa karamihan sa mga pangkat-etniko sa Indonesia. Sukarno ay hinirang bilang pinuno ng BPUPKI at ay tasked upang humantong ang talakayan upang ihanda ang batayan ng isang hinaharap na Indonesian estado. Upang magbigay ng isang karaniwang at katanggap-tanggap na mga platform upang magkaisa ang iba ' t-ibang squabbling factions sa BPUPKI, Sukarno binuo ng kanyang ideological pag-iisip na binuo para sa nakaraang dalawampung taon sa limang prinsipyo. Sa hunyo 1, 1945, ipinakilala niya ang limang alituntuning ito, na kilala bilang ''pancasila'', sa panahon ng magkasanib na sesyon ng BPUPKI gaganapin sa ang dating Volksraad Gusali (na ngayon ay tinatawag na ''Gedung Pancasila''). ''Pancasila'' bilang iniharap sa pamamagitan ng Sukarno sa panahon ng BPUPKI pagsasalita, binubuo ng limang mga karaniwang prinsipyo na kung saan Sukarno nakita bilang karaniwang ibinahagi sa pamamagitan ng lahat ng mga Indonesians: # Nasyonalismo, kung saan ang isang united Indonesian estado ay mag-inat mula sa Sabang sa Merauke, encompassing ang lahat ng mga dating [[Dutch East Indies]] # Internasyonalismo, ibig sabihin Indonesia ay upang pinahahalagahan ang mga karapatang pantao at mag-ambag sa kapayapaan ng mundo, at hindi dapat mahulog sa makatsowinista pasismo tulad ng ipinapakita sa pamamagitan ng mga [[Nazismo|Nazis]] sa kanilang mga paniniwala sa mga pangkat na panlahi kataasan ng uri ng mga Aryans # Demokrasya, na kung saan Sukarno naniniwala ay palaging sa dugo ng mga Indonesians sa pamamagitan ng pagsasanay ng pinagkaisahan-naghahanap ng (''musyawarah untuk mufakat''), isang Indonesian-style na demokrasya sa iba ' t-ibang mula sa Western-style na liberalismo # Social justice, ang isang form ng papyulista sosyalismo sa economics sa Marxist-style pagsalungat sa libreng kapitalismo. Social justice nag inilaan upang magbigay ng pantay na mga bahagi ng ekonomiya na ang lahat ng mga Indonesians, bilang laban sa ang kumpletong pang-ekonomiyang dominasyon sa pamamagitan ng mga Dutch at mga Tsino sa panahon ng kolonyal na panahon # Ang paniniwala sa Diyos, kung saan ang lahat ng mga relihiyon ay itinuturing nang pantay-pantay at kalayaan sa relihiyon. Sukarno nakita Indonesians bilang espirituwal at relihiyon na mga tao, ngunit sa kakanyahan mapagparaya patungo sa magkakaibang paniniwala sa relihiyon # Ang paniniwala sa isa at tanging Diyos na Makapangyarihan sa lahat na may mga obligasyon para sa mga Muslim na sumunod sa mga batas ng islam # May pinag-aralan at lamang sangkatauhan # Pagkakaisa ng Indonesia # Sa demokrasya sa pamamagitan ng panloob na karunungan at kinatawan ng pinagkaisahan-gusali # Panlipunang katarungan para sa lahat ng mga Indonesians Dahil sa presyon mula sa Islamic elemento, ang unang prinsipyo ng nabanggit sa ang obligasyon para sa mga Muslim upang magsagawa ng Islamic batas ([[sharia]]). Gayunman, ang pangwakas na Sila pati na nakapaloob sa 1945 Saligang-batas na kung saan ay ilagay sa bisa noong 18 agosto 1945, ibinukod na ang reference sa Islamic batas para sa kapakanan ng pambansang pagkakaisa. Ang pag-aalis ng [[sharia]] ay tapos na sa pamamagitan ng Mohammad Hatta batay sa kahilingan sa pamamagitan ng Kristiyano kinatawan Alexander Andries Maramis, at matapos ang konsultasyon sa mga katamtaman Islamic mga kinatawan Teuku Mohammad Hassan, Kasman Singodimedjo, at Ki Bagoes Hadikoesoemo.<ref name="Smith 1974 174–183">{{cite book|last=Smith|first=Roger M (ed)|title=Southeast Asia. Documents of Political Development and Change|publisher=Ithaca and London|year=1974|pages=174–183|url=|isbn=}}</ref> Sa 7 agosto 1945, ang mga Hapon na pinapayagan ang pagbuo ng isang mas maliit na ''Panitia Penjelidik Kemerdekaan Indonesia'' (PPKI), isang 21-taong committee tasked sa paglikha ng mga tiyak na mga istraktura ng pamahalaan ng mga hinaharap na mga Indonesian estado. Sa 9 agosto, ang mga nangungunang mga lider ng PPKI (Sukarno, Hatta, at KRT Radjiman Wediodiningrat), ay summoned sa pamamagitan ng ang Kumander-in-Chief ng Japan ang Timog Pinadala Pwersa, Field Marshal Hisaichi Terauchi, sa [[Da Lat]], 100&nbsp;km mula sa [[Lungsod ng Ho Chi Minh|Saigon]]. Field Marshal Terauchi nagbigay Sukarno ang kalayaan upang magpatuloy sa paghahanda para sa Indonesian pagsasarili, libreng ng Hapon panghihimasok. Pagkatapos magkano ang winning at kainan, Sukarno ng entourage ay flown bumalik sa Jakarta sa agosto 14. Walang anumang kaalaman sa mga bisita, atomic bomba ay bumaba sa [[Lungsod ng Hiroshima|Hiroshima]] at [[Lungsod ng Nagasaki|Nagasaki]], at ang mga Hapones ay naghahanda para sa pagsuko. Ang mga sumusunod na araw, sa agosto 15, ang mga Hapon na ipinahayag ang kanilang pagtanggap ng Potsdam Declaration mga tuntunin, at unconditionally surrendered sa mga Kaalyado. Sa hapon ng araw na iyon, Sukarno natanggap ang impormasyon na ito mula sa mga lider ng mga grupo ng kabataan at mga miyembro ng PETA Chairul Saleh, Soekarni, at Wikana, na ay pakikinig sa Western radio broadcast. Sila urged Sukarno upang magpahayag ng Indonesian pagsasarili agad, habang ang mga Hapon ay sa pagkalito at bago ang pagdating ng mga Magkakatulad pwersa. Nahaharap na may ganitong mabilis na turn ng mga kaganapan, Sukarno ' y nag-antala. Siya feared bloodbath dahil sa pagalit na tugon mula sa mga Hapon sa tulad ng isang ilipat, at ay nababahala sa mga prospects ng mga hinaharap na mga Magkakatulad na pagganti ng utang na loob. Sa unang bahagi ng umaga ng agosto 16, ang tatlong mga lider ng mga kabataan, naiinip na may Sukarno ay pag-uurong-sulong, inagaw sa kanya mula sa kanyang bahay at dinala siya sa isang maliit na bahay sa Rengasdengklok, Karawang, pag-aari ng isang Intsik pamilya at maraming ginagawa sa pamamagitan ng PETA. Doon sila nakakuha Sukarno pangako upang magpahayag ng kalayaan sa susunod na araw. Sa gabing iyon, ang mga youths ay nagdulot Sukarno bumalik sa bahay ng Admiral Tadashi Maeda, ang mga Hapon hukbong-dagat liaison officer sa Menteng lugar ng Jakarta, na sympathised sa Indonesian pagsasarili. Doon, siya at ang kanyang mga katulong Sajoeti Melik inihanda ang teksto ng Pagpapahayag ng Indonesian Pagsasarili. == Digmaan lider == [[Talaksan:Indonesia_declaration_of_independence_17_August_1945.jpg|thumb|Sukarno, na sinamahan ng Mohammad Hatta (kanan), ang pagdeklara ng kasarinlan ng Indonesia.]] Sa unang bahagi ng umaga ng 17 agosto 1945, Sukarno ang ibinalik sa kanyang bahay sa Jl Pegangsaan Timur No. 56, kung saan siya ay sumali sa pamamagitan ng Mohammad Hatta. Buong umaga, nang walang paghahanda leaflets na naka-print sa pamamagitan ng PETA at kabataan elemento alam ang populasyon ng nalalapit na pagpapahayag. Sa wakas, sa 10 pm, Sukarno at Hatta stepped sa front porch, na kung saan Sukarno ipinahayag ang kasarinlan ng Republika ng Indonesia sa harap ng isang karamihan ng tao ng 500 mga tao. Ang pinaka-makasaysayang ng mga gusali ay nagkaroon, gayunpaman, ay iniutos upang igupo ni Sukarno ang kanyang sarili, nang walang anumang maliwanag na dahilan.<ref>{{Cite journal|last=Mulyawan Karim|date=August 18, 2009|title=Misteri Pembongkaran Gedung Proklamasi / Mistery of Bemolishing Proclamation Building|journal=KOMPAS daily|page=27}}</ref> # Paghirang Sukarno at Mohammad Hatta bilang Presidente at Bise-Presidente at ang kanilang mga gabinete. # Paglalagay sa epekto ng 1945 Indonesian saligang-batas, na sa pamamagitan ng oras na ito ibinukod ang anumang mga reference sa mga batas ng islam. # Ang pagtatakda ng isang Sentral na Indonesian National Committee (''Komite Nasional Indonesia Poesat''/KNIP) upang tulungan ang pangulo bago ang halalan ng isang parlamento. Sukarno ng paningin para sa 1945 Indonesian saligang-batas binubuo ang Pancasila (''limang mga prinsipyo''). Sukarno ng pampulitikang pilosopiya ay higit sa lahat isang fusion ng mga elemento ng [[Marxismo|Marxism]], [[Pagkamakabansa|nasyonalismo]] at [[Islam]]. Ito ay makikita sa isang panukala ng kanyang bersyon ng Pancasila siya iminungkahi na ang BPUPKI (tungkulin ng Inspektor ng Indonesian Pagsasarili Paghahanda ng mga Pagsisikap) sa isang speech sa hunyo 1, 1945.<ref name="Smith 1974 174–183"/> Sukarno nagtalo na ang lahat ng mga alituntunin ng bansa ay maaaring summarized sa parirala ''gotong royong.''<ref>{{Cite web|title=BUNG KARNO: 6 JUNE - 21 JUNE|url=http://www.antenna.nl/wvi/eng/ic/pki/sal/salim.html}}</ref> Ang mga Indonesian parlamento, na itinatag sa batayan ng orihinal na (at sa dakong huli binago) saligang-batas, di-napatutunayang ang lahat ngunit hindi masupil. Ito ay dahil sa hindi mapagkakasundo pagkakaiba sa pagitan ng iba ' t-ibang mga panlipunan, pampulitika, relihiyon at etnikong mga factions.<ref>{{Cite book|last=Emmerson|first=Donald K. (ed.)|year=1999|title=Indonesia Beyond Suharto: Polity, Economy, Society, Transition|pages=3–38|location=Armonk, New York|publisher=M.E. Sharpe}}</ref> Sa mga sumunod na araw ang mga Pagpapahayag na ito, ang mga balita ng Indonesian pagsasarili ay kumalat sa pamamagitan ng radyo, pahayagan, leaflets, at salita ng bibig sa kabila ng mga pagtatangka sa pamamagitan ng ang mga Hapon sundalo upang sugpuin ang balita. Sa 19&nbsp;ng setyembre, Sukarno direksiyon ng isang karamihan ng tao ng isang milyong mga tao sa Ikada Larangan ng Jakarta (bahagi na ngayon ng Merdeka Square) upang gunitain ang isang buwan ng pagsasarili, na nagpapahiwatig ng malakas na mga antas ng popular na suporta para sa ang bagong republika, ng hindi bababa sa Java at Sumatra. Sa mga dalawang mga isla, ang Sukarno pamahalaan ang mabilis na itinatag ng pamahalaan ng kontrol habang ang natitirang Hapon halos retreated sa kanilang mga kuwartel na naghihintay sa pagdating ng Magkakatulad pwersa. Ang panahon ay minarkahan sa pamamagitan ng pare-pareho ang pag-atake ng armadong grupo sa mga Europeans, Intsik, mga Kristiyano, mga native na [[aristokrasya]] at ang sinuman na ay pinaghihinalaang upang tutulan ang mga Indonesian sa pagsasarili. Ang pinaka-malubhang mga kaso ay ang mga Social Revolutions sa [[Aceh]] at North Sumatra, kung saan malaking bilang ng mga Acehnese at Malay aristocrats ay namatay sa pamamagitan ng Islamic group (sa Aceh) at komunista-led mobs (sa North Sumatra), at ang "Tatlong Rehiyon-Iibigan" sa mula sa hilagang-kanluran baybayin ng Central Java kung saan malaking bilang ng mga Europeans, Intsik, at ng katutubong mga aristocrats ay lapa sa pamamagitan ng mobs. Ang mga duguan incidences patuloy na hanggang sa huli 1945 sa unang bahagi ng 1946, at simulan upang pedro-out bilang Republikano awtoridad simulan upang magsikap at pagsama-samahin ang mga kontrol. Sukarno ng pamahalaan sa una nabago ang pagbuo ng isang pambansang hukbo, para sa takot ng antagonizing ang Magkakatulad pwersa ng trabaho at ang kanilang mga pagdududa sa paglipas ng kung sila ay magagawang upang bumuo ng isang sapat na militar patakaran ng pamahalaan upang mapanatili ang kontrol ng mga kinuha teritoryo. Ang mga miyembro ng iba ' t ibang militia group na nabuo sa panahon ng Hapon okupasyon tulad ng disbanded ang PETA at Heiho, sa oras na iyon ay hinihikayat na sumali sa BKR—''Badan Keamanan Rakjat'' (Ang mga Tao sa Seguridad ng Organisasyon)—mismong isang pantulong ng mga "Biktima ng Digmaan sa Tulong ng Samahan". Ito ay lamang sa oktubre 1945 na ang BKR ay nagbago sa TKR—''Tentara Keamanan Rakjat'' (Ang mga Tao sa Seguridad ng Hukbo) sa tugon sa pagtaas ng Magkakatulad at Dutch na presensya sa Indonesia. Ang TKR armado ang kanilang mga sarili halos sa pamamagitan ng paglusob ng mga Hapon hukbo at pagkumpiska ng kanilang mga armas. Dahil sa biglaang paglipat ng Java at Sumatra mula sa General [[Douglas MacArthur]]'s American-dominado sa Southwest Pacific Area sa Panginoon Louis Mountbatten's British-dominado sa Timog-silangang Asyano Command, ang unang Magkakatulad sundalo (1st Batalyon ng Seaforth Highlanders) lamang ang dumating sa Jakarta sa huli setyembre, 1945. British pwersa ay nagsimulang upang sakupin ang mga pangunahing mga Indonesian lungsod sa oktubre 1945. Ang kumander ng British 23rd Division, Tenyente Heneral Sir Philip Christison, set up ng utos sa mga gobernador-heneral ng palasyo sa Jakarta. Christison ipinahayag nito intensyon pati na ang pagpapalaya ng lahat ng mga Magkakatulad na mga bilanggo-ng-digmaan, at upang payagan ang pagbabalik ng Indonesia sa kanyang pre-digmaan katayuan, bilang kolonya ng Netherlands. Ang mga Republikano pamahalaan ay handang tumulong sa patungkol sa ang release at pagpapabalik sa sariling bayan ng mga kaugnay na mga sibilyan at militar na mga POWs, pagse-set-up ang Komite para sa Pagpapabalik sa sariling bayan ng mga Hapon at mga kaugnay na mga Bilanggo ng Digmaan at mga Internees (''Panitia Oeroesan Pengangkoetan Djepang dan APWI''/POPDA) para sa layunin na ito. POPDA, sa pakikipagtulungan sa mga British, repatriated ng higit sa 70,000 mga Hapon at Magkakatulad POWs at internees sa pamamagitan ng dulo ng 1946. Upang labanan ang mga Dutch na mga pagtatangka upang mabawi ang kontrol ng bansa, Sukarno diskarte ay upang humingi ng internasyonal na pagkilala at suporta para sa mga bagong Indonesian Republic, sa view ng ang mga kamag-anak militar ng kahinaan ng Republika kumpara sa mga British at Dutch militar kapangyarihan. Sukarno ay magkaroon ng kamalayan na ang kanyang kasaysayan bilang isang Japanese collaborator at ang kanyang pamumuno sa Hapon-naaprubahan [[:id:Putera|PUTERA]] sa panahon ng Trabaho ay maaaring makagulo sa relasyon sa Western bansa. Samakatuwid, upang makatulong na makakuha ng mga internasyonal na pagkilala pati na rin upang tumanggap ng mga domestic mga pangangailangan para sa pagtatatag ng mga partidong pampulitika, Sukarno pinapayagan ang pagbuo ng parlyamentaryo sistema ng pamahalaan, kung saan ang isang punong ministro na kinokontrol ng araw-araw na gawain ng pamahalaan, habang Sukarno bilang pangulo nanatili bilang tau-tauhan. Ang prime ministro at ang kanyang gabinete ay maging responsable sa Central Indonesian National Committee sa halip na ang pangulo. Noong 14 nobyembre 1945, Sukarno itinalaga Sutan Sjahrir bilang unang punong ministro; siya ay isang European-aral politiko na ay hindi kailanman kasangkot sa pananakop ng mga Hapones sa mga awtoridad. Ominously, olandes ang mga sundalo at mga tagapamahala sa ilalim ng pangalan ng Netherlands Indies Civil Administration (NICA) ay nagsimula upang bumalik sa ilalim ng pangangalaga ng mga British. Sila ay humantong sa pamamagitan ng Hubertus Johannes van Mook, sa isang pre-war olandes kolonyal na administrador na humantong ang Dutch East Indies pamahalaan sa pagkakatapon sa [[Brisbane]], Australia. Sila armadong inilabas Dutch POWs, na kung saan ay nagsimulang umaakit sa shooting rampages laban sa Indonesian populasyong sibil at Republican pulis. Bilang isang kinahinatnan, armadong salungatan sa lalong madaling panahon erupted sa pagitan ng mga bagong binubuo Republican pwersa aided sa pamamagitan ng isang katakut-takot na dami ng pro-independence grupo ng nagkakagulong mga tao, laban sa mga British at Dutch pwersa. Noong nobyembre 10, ang isang full-scale na labanan sinira out sa [[Surabaya]] sa pagitan ng mga British Indian 49th Infantry Brigade at ang mga katutubong Indonesian populasyon, na kinasasangkutan ng air at naval bombardments ng lungsod sa pamamagitan ng mga British. 300 British sundalo ay pinatay (kabilang ang kanilang mga commander Brigadier Aubertin Walter Sothern Mallaby), habang libo-libo ng mga Indonesians namatay. Shootouts sinira ang out na may may alarma kaayusan sa [[Jakarta]], kabilang ang isang tinangka pataksil na pagpatay ng Punong Ministro Sjahrir sa pamamagitan ng Dutch gunmen. Upang maiwasan ang mga ito banta, Sukarno at karamihan ng kanyang pamahalaan kaliwa para sa kaligtasan ng Yogyakarta sa enero 4, 1946. Doon, ang mga Republikano pamahalaan ang natanggap na proteksyon at ng buong suporta mula sa Sultan Hamengkubuwono IX. Yogyakarta ay mananatiling bilang ang Republic capital hanggang sa katapusan ng digmaan sa 1949. Sjahrir nanatili sa Jakarta upang magsagawa ng negotiations sa mga British.<ref>{{Cite book|last=MacMillan|first=Richard|year=2006|title=The British Occupation of Indonesia 1945–1946|url=https://archive.org/details/britishoccupatio0000mcmi|location=New York|publisher=Routledge|isbn=0-415-35551-6|isbn=0-415-35551-6}}</ref> Ang unang serye ng mga laban sa huli 1945 at unang bahagi ng 1946 umalis ang mga British sa kontrol ng mga pangunahing port lungsod sa Java at Sumatra. Sa panahon ng pananakop ng mga Hapones, ang mga Panlabas na mga Isla (pagbubukod ng Java at Sumatra) ay maraming ginagawa sa pamamagitan ng Japanese Navy (Kaigun), na kung saan ay hindi pinapayagan para sa pampulitikang pagpapakilos sa kanilang lugar sa account ng maliit na populasyon base magagamit para sa pagpapakilos, at ang kalapitan ng mga lugar na ito sa mga aktibong mga sinehan ng digmaan. Dahil dito, mayroong maliit na Republican na aktibidad sa mga isla ng post-pagpapahayag. Australian at Dutch pwersa ng mabilis na inookupahan ng mga isla na ito nang walang magkano ang away sa pamamagitan ng dulo ng 1945 (hindi kasama ang paglaban ng Gusti ko Ngurah Rai sa Bali, ang paghihimagsik sa South Sulawesi, at sa pakikipaglaban sa Hulu Sungai lugar ng South Kalimantan). Samantala, ang hinterland ng mga lugar ng Java at Sumatra nanatili sa ilalim ng Republikano administrasyon. Sabik na pull out ng mga sundalo nito mula sa Indonesia, ang British pinapayagan para sa mga malalaking-scale pagbubuhos ng Dutch pwersa sa bansa sa buong 1946. Sa pamamagitan ng nobyembre 1946, ang lahat ng mga British sundalo ay na-withdraw mula sa Indonesiya, papalitan sa pamamagitan ng higit sa 150,000 mga Dutch na mga sundalo. Sa kabilang banda, ang mga Briton ay nagpadala ng Panginoon Archibald Clark Kerr, 1st Baron Inverchapel at Milya Lampson, 1st Baron Killearn upang dalhin ang mga Dutch at mga Indonesians sa negotiating table. Ang resulta ng mga negotiations ay ang Linggadjati Kasunduan naka-sign sa nobyembre 1946, kung saan ang Dutch kinilala ''[[De facto|talaga]]'' Republican soberanya sa paglipas ng Java, Sumatra, at ng buong kapuluang indonesian. Sa exchange, ang mga Republicans ay handa upang talakayin ang hinaharap ng Komonwelt-tulad ng United Kingdom ng Netherlands at Indonesia. [[Talaksan:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_President_Soekarno_opent_de_zitting_van_het_Republikeinse_Parlement_te_Malang_op_18_maart_1947_TMnr_10001279.jpg|left|thumb|Sukarno pagtugon sa mga KNIP (parlamento) sa Malang, Marso 1947]] Sukarno ng desisyon upang makipag-ayos sa mga Dutch ay natugunan na may malakas na oposisyon sa pamamagitan ng iba ' t ibang mga Indonesian factions. Tan Malaka, isang komunista politiko, na isinaayos sa mga pangkat na ito sa isang nagkakaisa harap na tinatawag na ang ''Persatoean Perdjoangan'' (PP). PP inaalok ng isang "Minimum na Programa" na tinatawag na para sa kumpletong pagsasarili, pagsasabansa ng lahat ng mga banyagang mga ari-arian, at pagtanggi ng lahat ng negotiations hanggang sa ang lahat ng mga banyagang hukbo ay na-withdraw. Ang mga programa natanggap lakit popular na suporta, kabilang ang mula sa mga armadong pwersa ng kumander Pangkalahatang Sudirman. Noong 4 hulyo 1946, militar na yunit ng naka-link sa PP inagaw Punong Ministro Sjahrir na ay pagbisita sa Yogyakarta. Sjahrir ay humahantong sa ang pag-aayos sa mga Dutch. Sukarno, pagkatapos ng matagumpay na pag-impluwensya sa Sudirman, pinamamahalaang upang ma-secure ang release ng Sjahrir at ang pag-aresto ng mga Tan Malaka at iba pang mga PP lider. Hindi pag-apruba ng Linggadjati mga tuntunin sa loob ng KNIP humantong Sukarno sa isyu ng isang atas pagdodoble ng KNIP pagiging miyembro sa pamamagitan ng kabilang ang maraming mga pro-kasunduan sa appointed na mga miyembro. Bilang kinahinatnan, KNIP ratified ang Linggadjati Kasunduan noong Marso 1947.<ref>{{Cite book|last=Poeze|first=Harry|year=2009|title=Tan Malaka, Gerakan Kiri, dan Revolusi Indonesia|location=Jakarta|publisher=KITLV}}</ref> Sa 21 hulyo 1947, ang Linggadjati Kasunduan ay nasira sa pamamagitan ng mga Dutch, na inilunsad Operatie Produkto, isang napakalaking militar pagsalakay sa Republikano-gaganapin teritoryo. Kahit na ang mga bagong reconstituted TNI ay hindi nag-aalok ng makabuluhang mga militar paglaban, ang maingay na paglabag sa pamamagitan ng mga Dutch ng isang internationally brokered kasunduan outraged opinyon ng mundo. Internasyonal na presyon pinilit ng mga Dutch upang ihinto ang kanilang mga pagsalakay ng puwersa sa agosto 1947. Sjahrir, sino ay pinalitan bilang punong ministro sa pamamagitan ng Amir Sjarifuddin, nagsakay sa [[Lungsod ng New York|New York City]] upang mag-apela Indonesian kaso sa harap ng [[Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations]]. UN Security Council ay nagbigay ng isang resolution ng pagtawag para sa agarang ceasefire, at itinalaga ng isang Mahusay na Opisina ng Committee (GOC) upang pangasiwaan ang ceasefire. Ang GOC, batay sa Jakarta, na binubuo ng mga delegations mula sa Australia (humantong sa pamamagitan ng Richard Kirby, na pinili sa pamamagitan ng Indonesia), Belgium (humantong sa pamamagitan ng Paul van Zeeland, na pinili sa pamamagitan ng Netherlands), at ang Estados Unidos (na humantong sa pamamagitan ng Frank Porter Graham, neutral). Ang Republika ay na ngayon sa ilalim ng malakas na Dutch militar pagkainis, sa Dutch militar sumasakop sa [[Kanlurang Java|West Java]], at ang hilagang baybayin ng Central Java at [[Silangang Java|East Java]], kasama ang mga susi ng produktibong mga lugar ng [[Sumatra]]. Bukod pa rito, ang mga olandes navy blockaded Republikano mga lugar mula sa mga supply ng mga mahahalagang pagkain, gamot, at mga armas. Bilang isang kinahinatnan, Punong Ministro Amir Sjarifuddin ay may maliit na pagpipilian ngunit upang mag-sign ang Renville Kasunduan sa enero 17, 1948, na kung saan kinilala ang mga Dutch sa control sa paglipas ng mga lugar na kinunan sa panahon ng Operatie Produkto, habang ang mga Republicans pledged upang bawiin ang lahat ng mga pwersa na nanatili sa iba pang mga bahagi ng ceasefire line ("Van Mook Linya"). Samantala, ang Dutch simulan upang ayusin ang papet na estado sa mga lugar sa ilalim ng kanilang trabaho, upang kontrahin ang mga Republikano impluwensiya paggamit ng mga etniko pagkakaiba-iba ng Indonesia. Ang pag-sign ng lubos na makasasama Renville Kasunduan sanhi ng kahit na mas mataas na kawalang-tatag sa loob ng Republican pampulitika istraktura. Sa Dutch-abala West Java, Darul Islam [[Pakikidigmang gerilya|guerrillas]] sa ilalim ng Sekarmadji Maridjan Kartosuwirjo pinananatili ang kanilang anti-Dutch paglaban at pinawawalang-bisa sa anumang ng katapatan sa Republika; ang mga ito sanhi ng isang madugong paghihimagsik sa West Java at iba pang mga lugar sa unang dekada ng pagsasarili. Punong Ministro Sjarifuddin, na naka-sign ang kasunduan, ay mapipilitang magbitiw sa tungkulin noong enero 1948, at ay pinalitan sa pamamagitan ng Mohammad Hatta. Hatta gabinete patakaran ng rationalising ang mga armadong pwersa sa pamamagitan ng demobilising malaking bilang ng mga armadong grupo na proliferated ang Republican lugar, nag-dulot ng matinding kawalang-kasiyahan. Makakaliwa pampulitikang mga elemento, na humantong sa pamamagitan ng nabubuhay na muli Indonesian Komunista Party (PKI) sa ilalim ng Musso kinuha bentahe ng publiko disaffections sa pamamagitan ng paglulunsad ng paghihimagsik sa Madiun, [[Silangang Java|East Java]], sa septiyembre 18, 1948. Duguan fighting ang patuloy na sa panahon ng late-setyembre hanggang sa katapusan ng oktubre 1948, kapag ang huling komunista banda ay bagsak at Musso kinunan patay. Ang communists ay overestimated sa kanilang mga potensyal na upang tutulan ang malakas na pag-apila ng Sukarno sa gitna ng mga populasyon. [[Talaksan:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_President_Soekarno_tijdens_een_wandeling_met_Hadji_Agus_Salim_TMnr_10018810.jpg|left|thumb|Sukarno at Foreign Minister Agus Salim sa Dutch pag-iingat, Parapat 1949.]] Sa 19 disyembre 1948, upang samantalahin ng Republika ng mahina ang posisyon ng pagsunod sa mga komunista paghihimagsik, ang Dutch inilunsad Operatie Kraai, ang isang ikalawang militar pagsalakay dinisenyo upang crush ang Republic sa sandaling at para sa lahat. Ang pagsalakay ay pinasimulan sa isang nasa eruplano panghahalay sa Republikano capital Yogyakarta. Sukarno iniutos ang mga armadong pwersa sa ilalim ng Sudirman upang ilunsad ang mga gerilya kampanya sa kanayunan, habang siya at iba pang mga key na lider na tulad Hatta at Sjahrir pinapayagan ang kanilang mga sarili upang maging kinuha bilanggo sa pamamagitan ng ang olandes. Upang matiyak ang pagpapatuloy ng gobyerno, Sukarno nagpadala ng telegrama upang Sjafruddin Prawiranegara, na nagbibigay sa kanya ang mga utos na humantong sa isang pang-Emergency na Pamahalaan ng Republika ng Indonesia (PDRI), batay sa walang tao sa hinterlands ng West Sumatra, isang posisyon na siya iningatan hanggang Sukarno ay inilabas sa hunyo 1949. Ang Dutch na ipinadala ni Sukarno at iba pang mga nakunan Republican lider sa pagkabihag sa Prapat, sa Dutch-maraming ginagawa sa bahagi ng North Sumatra at sa paglaon upang ang mga isla ng Bangka. [[Talaksan:Sukarno's_return_to_Yogyakarta,_Kota_Jogjakarta_200_Tahun,_plate_before_page_73.jpg|thumb|Sukarno ay bumalik sa Yogyakarta noong hunyo 1949]] Ang ikalawang Dutch pagsalakay sanhi ng kahit na higit pang mga internasyonal na pang-aalipusta. Ang Estados Unidos, impressed sa pamamagitan ng Indonesia ay ang kakayahan upang talunin ang mga 1948 komunista hamon sa labas nang walang tulong, nanganganib upang i-cut-off ang mga Marshall Aid ng mga pondo sa Netherlands kung ang operasyon ng militar sa Indonesia patuloy na. TNI hindi matibag at patuloy na pasahod gerilya paglaban laban sa mga Dutch, pinaka-kapansin-pansin ang pag-atake sa mga Dutch-gaganapin Yogyakarta na humantong sa pamamagitan ng Tenyente-Koronel [[Suharto]] noong 1 Marso 1949. Dahil dito, ang mga olandes ay sapilitang upang mag-sign ang Roem-van Roijen Kasunduan sa 7 Mayo 1949. Ayon sa kasunduan na ito, ang mga Dutch inilabas ang Republican pamumuno at ibinalik ang mga lugar na nakapalibot sa Yogyakarta sa Republikano kontrol sa hunyo 1949. Ito ay sinundan sa pamamagitan ng ang mga Dutch-Indonesian Round Table Conference gaganapin sa [[The Hague|Ang Hague]] kung saan ang humantong sa makumpleto ang paglipat ng [[Soberanya|kapangyarihan]] sa pamamagitan ng ang Queen Juliana ng Netherlands sa Indonesia, sa ika-27&nbsp;ng disyembre 1949. Sa araw na iyon, Sukarno nagsakay mula sa Yogyakarta sa [[Jakarta]], sa paggawa ng isang matagumpay na pagsasalita sa ang mga hakbang ng mga gobernador-heneral ng palasyo, agad na pinalitan ng pangalan ang Merdeka Palace ("Kalayaan Palace"). == Tau-tauhan pangulo == [[Talaksan:Sukarno's_rise_to_power,_ABC_1966.webm|thumb|Balita footage ng Sukarno ang pagtatalaga sa tungkulin bilang pangulo]] [[Talaksan:Nieuws_uit_Indonesië-_De_beëdiging_van_President_Soekarno_in_Djokjakarta-512314.ogv|thumb|250x250px|Sukarno ang pagtatalaga sa tungkulin bilang pangulo (17 disyembre 1949, komentaryo sa Dutch)]] Sa oras na ito, bilang bahagi ng isang kompromiso sa mga Dutch, Indonesia pinagtibay ng isang bagong pederal na saligang-batas na ginawa sa bansa ng isang pederal na estado na tinatawag na ang ''Republik Indonesia Serikat'' (Republika ng Estados Unidos ng Indonesia), na binubuo ng Republika ng Indonesia na kung saan ang hangganan ay tinutukoy sa pamamagitan ng ang "Van Mook Linya", kasama ang anim na estado at siyam na autonomous teritoryo nilikha sa pamamagitan ng ang olandes. Sa panahon ng unang kalahati ng 1950, ang mga kalagayan na dahan-dahan na dissolved sa kanilang mga sarili bilang ang mga Dutch militar na dati propped ang mga ito ay na-withdraw. Sa agosto 1950, sa huling estado &ndash; ang Estado ng East Indonesia &ndash; dissolving mismo, Sukarno ipinahayag ng isang Demokratikong Republika ng Indonesia na batay sa mga bagong na-binuo ng pansamantalang saligang-batas ng 1950. Ang parehong mga Pederal na Saligang-batas ng 1949 at ang Pansamantalang Saligang-batas ng 1950 ay parlyamentaryo sa likas na katangian, kung saan ang executive awtoridad sa inilatag na may kalakasan ministro, at kung saan—sa papel—limitado pampanguluhan kapangyarihan. Gayunpaman, kahit na sa kanyang pormal na nabawasan papel, siya iniutos ng isang mahusay na pakikitungo ng mga moral na awtoridad bilang Ama ng Bansa. Ang mga unang taon ng parlyamentaryo demokrasya di-napatutunayang upang maging napaka-pabagu-bago para sa Indonesia. Cabinets ay nahulog sa mabilis na pagsusunud-sunod dahil sa talamak na mga pagkakaiba sa pagitan ng mga iba ' t-ibang mga pampulitikang partido sa loob ng mga bagong itinalaga parlamento (''Dewan Perwakilan Rakjat''/DPR). Nagkaroon ng matinding hidwaan sa hinaharap path ng Indonesian estado, sa pagitan ng mga nationalists na nais ng isang seglar estado (humantong sa pamamagitan ng Partai Nasional Indonesia unang itinatag sa pamamagitan ng Sukarno), ang mga Islamists na nais ng Islamic estado (humantong sa pamamagitan ng Masyumi Party), at ang mga communists na nais ng komunista estado (humantong sa pamamagitan ng PKI, lamang ang pinapayagan upang mapatakbo muli sa 1951). Sa pang-ekonomiyang harap, nagkaroon ng matinding sama ng loob sa patuloy na pang-ekonomiyang dominasyon sa pamamagitan ng malaking mga Dutch sa mga korporasyon at ang mga etniko-Chinese. Ang Darul Islam rebels sa ilalim ng Kartosuwirjo sa West Java tumangging kinikilala Sukarno ng kapangyarihan at ipinahayag ng isang NII (Negara Islam Indonesia – Islamic Estado ng Indonesia) noong agosto 1949. Rebellions sa suporta ng Darul Islam din sinira ang out sa South Sulawesi sa 1951, at sa [[Aceh]] sa 1953. Samantala, pro-federalism mga miyembro ng nabuwag KNIL inilunsad nabigo ang paghihimagsik sa [[Bandung]] (APRA paghihimagsik ng 1950), sa Makassar noong 1950, at sa Ambon (Republic of South Maluku pag-aalsa ng 1950).<ref>{{Cite web|title=Sejarah Indonesia|url=http://www.gimonca.com/sejarah|access-date=14 February 2011|publisher=Gimonca.com}}</ref> Bukod pa rito, ang mga militar ay punit-punit sa pamamagitan ng mga labanan sa pagitan ng mga opisyal na nagmula mula sa kolonyal-panahon mga KNIL, na wished para sa isang maliit at ang mga piling tao propesyonal na militar, at ang napakalaki karamihan ng mga sundalo na nagsimula ang kanilang mga karera sa Hapon-nabuo sa PETA, sino ay natatakot ng pagiging discharged at ay mas kilala para sa makabayan-kasigasigan sa paglipas ng propesyonalismo. Sa oktubre 17, 1952, ang mga lider ng ang dating-KNIL pangkatin, Army Chief Colonel Abdul Haris Nasution at Armadong Pwersa ng Chief-of-Staff Tahi Bonar Simatupang mobilized ang kanilang mga hukbo sa isang palabas ng puwersa. Pagprotesta laban sa mga pagtatangka ng DPR sa makagambala sa militar ng negosyo sa ngalan ng ang dating-PETA pangkatin ng militar, Nasution at Simatupang ay nagkaroon ng kanilang mga hukbo palibutan ang Merdeka Palasyo at ituro ang kanilang mga tangke ng mga turrets sa gusali. Ang kanilang mga pangangailangan upang Sukarno ay na ang mga kasalukuyang DPR ma-dismiss. Para sa mga ito sanhi, Nasution at Simatupang nag-mobilized sibilyan protesters. Sukarno ay dumating sa labas ng palasyo at naniwala sa parehong mga sundalo at mga sibilyan upang pumunta sa bahay. Nasution at Simatupang ay mamaya-dismiss. Nasution, gayunpaman, ay maaaring muling-itinalaga bilang Punong Hukbo pagkatapos ng reconciling sa Sukarno noong 1955. Noong 1954, Sukarno may-asawa Hartini, isang 30-taong-gulang na balo mula sa Salatiga, kanino siya pa nakikilala sa panahon ng isang salu-salo. Ang kanyang ikatlong asawa, Fatmawati ay outraged sa pamamagitan ng ang ika-apat na pag-aasawa. Siya kaliwa Sukarno at ang kanilang mga anak, kahit na sila ay hindi kailanman opisyal na diborsiyado. Fatmawati hindi na kinuha up ang mga tungkulin bilang Unang Ginang ng bansa, ng isang papel sa dakong huli napuno sa pamamagitan ng Hartini. [[Talaksan:1955_Indonesian_Election_Sukarno.png|thumb|Sukarno papel ng kanyang boto sa 1955 halalan]] Sa international front, Sukarno organisado ang Bandung Conference noong 1955, na may layunin ng uniting ang pagbuo ng Asian at African bansa sa isang "non-aligned movement" upang counter ang parehong Estados Unidos at ang Sobiyet Union.<ref>{{Cite book|last=Kinzer|first=Stephen|year=2013|title=The Brothers: John Foster Dulles, Allen Dulles, and Their Secret World War|url=https://archive.org/details/brothersjohnfost0000kinz|page=[https://archive.org/details/brothersjohnfost0000kinz/page/203 203]|location=New York|publisher=Times Books}}</ref> Sukarno ay dumating upang magalit ang kanyang mga tau-tauhan na posisyon at ang pagtaas ng disorder ng bansa sa buhay pampulitika. Nagke-claim na ang mga Western-style na parlyamentaryo demokrasya ay hindi angkop para sa Indonesia, siya na tinatawag na para sa isang sistema ng "guided sa demokrasya." Sukarno nagtalo na sa antas ng village, mahalagang katanungan ay nagpasya sa pamamagitan ng napakahabang pag-aaral na dinisenyo upang makamit ang isang pinagkaisahan, sa ilalim ng paggabay ng mga matatanda village. Sukarno nagtalo na ito ay dapat na maging modelo para sa ang buong bansa, kasama ang pangulo tumatagal ang papel na ginagampanan ipinapalagay sa pamamagitan ng mga nayon ng mga elder. Siya iminungkahi na ang isang pamahalaan batay hindi lamang sa [[Partidong politiko|mga partidong pampulitika]] ngunit sa "functional group" na binubuo ng mga bansa sa pangunahing mga elemento, na kung saan ay sama-sama bumuo ng isang Pambansang Konseho, sa pamamagitan ng kung saan ang isang pambansang pinagkaisahan ay maaaring ipahayag ang kanyang sarili sa ilalim ng presidential patnubay. Vice-President Mohammad Hatta ay matindi ang laban sa Sukarno ay guided sa demokrasya konsepto. Nagbabanggit ng mga ito at iba pang mga hindi mapagkakasundo pagkakaiba, Hatta natatalaga mula sa kanyang posisyon sa disyembre 1956. Hatta pagreretiro ay nagpadala ng isang shockwave sa buong Indonesia, lalo na ang mga kabilang sa mga di-Javanese ng mga ethnicities, na tumingin sa Hatta bilang kanilang kinatawan sa isang Javanese-dominado ng pamahalaan. Mula disyembre 1956 sa enero 1957, regional commanders militar sa North Sumatra, Central Sumatra, at South Sumatra lalawigan kinuha sa ibabaw ng mga lokal na pamahalaan control. Sila ay ipinahayag ng isang serye ng mga militar ang mga konseho na kung saan ay upang tumakbo sa kani-kanilang lugar at tumangging tanggapin ang mga order mula sa Jakarta. Ang isang katulad na regional militar kilusan kinuha kontrol ng North Sulawesi sa Marso 1957. Sila demanded ang pag-aalis ng mga komunista impluwensiya sa pamahalaan, pantay-pantay na ibahagi sa kita ng pamahalaan, at pagbabalik ng dating Sukarno-Hatta duumvirate. Nahaharap na may ganitong malubhang hamon upang ang pagkakaisa ng republika, Sukarno ipinahayag [[Batas militar|ang batas militar]] (''Staat van Oorlog en Beleg'') sa 14 Marso 1957. Siya ay itinalaga ng isang di-partidistang punong ministro Djuanda Kartawidjaja, habang ang militar ay sa ang mga kamay ng kanyang mga tapat na Pangkalahatang Nasution. Nasution lalong ibinahagi ni Sukarno ang mga tanawin sa ang mga negatibong epekto ng western demokrasya sa Indonesia, at nakita niya ang isang mas malawak na papel para sa militar sa pampulitikang buhay. Bilang isang reconciliatory ilipat, Sukarno iniimbitahan ang mga lider ng pampook na konseho sa Jakarta sa 10-14 setyembre 1957, upang dumalo sa isang Pambansang Kumperensya (''Musjawarah Nasional''), kung saan nabigo upang dalhin sa isang solusyon sa krisis. Sa nobyembre 30, 1957, isang pataksil na pagpatay pagtatangka ay ginawa sa Sukarno sa pamamagitan ng paraan ng isang granada atake habang siya ay pagbisita sa isang paaralan ng mga function na sa Cikini, Central Jakarta. Anim na mga bata ay namatay, ngunit Sukarno ay hindi magdusa sa anumang mga malubhang mga sugat. Ang mga perpetrators ay mga miyembro ng Darul Islam grupo, sa ilalim ng pagkakasunod-sunod ng mga lider nito Sekarmadji Maridjan Kartosuwirjo. Sa pamamagitan ng disyembre 1957, Sukarno ay nagsimula na kumuha ng seryosong hakbang upang ipatupad ang kanyang kapangyarihan sa ibabaw ng mga bansa. Sa buwan na iyon, siya ay nationalized 246 Dutch kumpanya na kung saan ay na-dominating ang Indonesian ekonomiya, karamihan sa kapansin-pansin ang NHM, Royal Dutch Shell subsidiary ''Bataafsche Petrolyo Maatschappij'', Escomptobank, at ang "big five" Dutch sa kalakalan korporasyon (''NV Borneo, Sumatra Maatschappij / Borsumij'', ''NV Internationale Crediet - en Handelsvereeneging "Rotterdam" / Internatio'', ''NV Jacobson van den Berg & Co'', ''NV Lindeteves-Stokvis'', at ''NV Geo Wehry & Co''), at pinatalsik sa 40,000 mga Dutch sa mga mamamayan ang natitira sa Indonesia habang confiscating kanilang mga katangian, purportedly dahil sa kabiguan sa pamamagitan ng ang olandes pamahalaan upang ipagpatuloy ang negotiations sa ang kapalaran ng Netherlands New Guinea bilang ang ipinangako sa 1949 Round Table Conference.<ref>van de Kerkhof, 2005, p. 28-31</ref> Sukarno ang mga patakaran ng pang-ekonomiya nasyonalismo ay strengthened sa pamamagitan ng ang labas Presidential Directive No. 10&nbsp;ng 1959, na kung saan naka-ban sa komersyal na mga gawain sa pamamagitan ng mga banyagang mamamayan sa mga rural na lugar. Ang patakaran na ito na naka-target sa mga etnikong Tsino, na dominado sa parehong rural at urban na mga retail na ekonomiya sa kabila ng ang katunayan na sa oras na ito ang ilang mga ng mga ito ay nagkaroon ng Indonesian pagkamamamayan. Ang patakaran na ito ay nagresulta sa napakalaking paglilipat ng rural etniko-Chinese populasyon sa mga lunsod o bayan lugar, at humigit-kumulang sa 100,000 pinili upang bumalik sa China. Upang harapin ang mga dissident regional commanders, Sukarno at Army Chief Nasution nagpasya upang kumuha ng marahas hakbang ng pagsunod sa mga kabiguan ng ''Musjawarah Nasional''. Sa pamamagitan ng paggamit ng mga rehiyonal na mga opisyal na nanatiling tapat sa Jakarta, Nasution isinaayos ng isang serye ng mga "regional coups" na ousted ang dissident commanders sa North Sumatra (Colonel Maludin Simbolon) at South Sumatra (Colonel Barlian) sa pamamagitan ng disyembre 1957. Ito ibinalik sa pamahalaan ang kontrol sa mga pangunahing lungsod ng Medan at [[Palembang]]. Noong pebrero 1958, ang mga natitirang mga dissident commanders sa Central Sumatra (Colonel Ahmad Hussein) at North Sulawesi (Colonel Ventje Sumual) ipinahayag ang PRRI-Permesta Kilusan na naglalayong overthrowing ang Jakarta pamahalaan. Sila ay sumali sa pamamagitan ng maraming mga sibilyan na ang mga pulitiko mula sa Masyumi Partido, tulad ng Sjafruddin Prawiranegara na ay laban sa lumalaking impluwensiya ng communists. Dahil sa kanilang mga anti-komunista ng retorika, ang rebels nakatanggap ng pera, mga armas, at lakas-tao mula sa [[Pangunahing Ahensiya ng Kaalaman|CIA]] sa isang kampanya na kilala bilang Kapuluan. Ang suporta na ito kapag natapos Allen Lawrence Papa, isang American pilot, ay kinunan down na pagkatapos ng isang pambobomba bigla at hindi inaasahang pagsalakay sa pamahalaan-gaganapin Ambon sa buwan ng abril 1958. Sa buwan ng abril 1958, ang gitnang pamahalaan ay tumugon sa pamamagitan ng paglulunsad ng mga nasa eruplano at tinaguriang seaborne militar invasions sa Padang at Manado, ang mga rebelde capitals. Sa pamamagitan ng dulo ng 1958, ang mga rebels ay nang paladigma bagsak, at ang huling natitirang rebelde gerilya band surrendered sa agosto 1961.<ref>{{Cite book|last=Roadnight|first=Andrew|year=2002|title=United States Policy towards Indonesia in the Truman and Eisenhower Years|location=New York|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=0-333-79315-3|isbn=0-333-79315-3}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Kinzer|first=Stephen|year=2013|title=The Brothers: John Foster Dulles, Allen Dulles, and Their Secret World War|url=https://archive.org/details/brothersjohnfost0000kinz|location=New York|publisher=Times Books}}</ref> == 'Guided sa Demokrasya' at pagtaas ng autokrasya == [[Talaksan:1959 Sukarno's Presidential Decree.jpg|right|thumb|Sukarno (sa tuktok ng ang mga hakbang) ng pagbabasa ng kanyang mga mag-atas sa 5 hulyo 1959]] Ang mga kahanga-hangang militar victories sa paglipas ng PRRI-Permesta rebels at ang sikat na pagsasabansa ng mga olandes kumpanya kaliwa Sukarno sa isang napaka-malakas na posisyon. Sa 5&nbsp;ng hulyo 1959, Sukarno reinstated ang mga 1945 konstitusyon sa pamamagitan ng presidential atas. Itinatag ito ng isang pampanguluhan sistema na kung saan siya naniniwala ay gawin itong mas madali upang ipatupad ang mga prinsipyo ng guided demokrasya. Siya na tinatawag na ang sistema ng ''Pahayag Politik'' o Manipol—ngunit ang aktwal na pamahalaan sa pamamagitan ng mag-atas. Sukarno envisioned isang Indonesian-style sosyalista lipunan, na nakadikit sa ang mga prinsipyo ng USDEK: # ''Undang-Undang Dasar '45'' (Saligang-batas ng 1945) # ''Sosialisme Indonesia'' (Indonesian sosyalismo) # ''Demokrasi Terpimpin'' (Guided Sa Demokrasya) # ''Ekonomi Terpimpin'' (Iniutos Ng Ekonomiya). # ''Kepribadian Indonesia'' (Indonesia Pagkakakilanlan) [[Talaksan:Guided Democracy in Indonesia political structure (en).svg|left|thumb|Ang istraktura ng Sukarno ay guided sa demokrasya noong 1962]] Sa Marso 1960, Sukarno disbanded kongreso at pinalitan ito ng isang bagong parliyamento kung saan ang kalahati ng mga miyembro ay itinalaga sa pamamagitan ng ang president (''Dewan Perwakilan Rakjat – Gotong Rojong'' / DPR-GR). Noong setyembre 1960, siya ay itinatag ng isang Pansamantalang People ' s Consultative Assembly (''Madjelis Permusjawaratan Rakjat Sementara''/MPRS) bilang ang pinakamataas na pambatasan kapangyarihan ayon sa 1945 konstitusyon. MPRS mga kasapi ay binubuo ng mga miyembro ng DPR-GR at ng mga miyembro ng "functional group" na itinalaga ng pangulo. Gamit ang pag-back ng militar, Sukarno disbanded ang Islamic party na Masyumi at Sutan Sjahrir's party PSI, akusasyon sa kanila ng paglahok sa PRRI-Permesta-iibigan. Ang militar naaresto at nabilanggo maraming ng Sukarno pampulitika opponents, mula sa sosyalista Sjahrir sa Islamic pulitiko Mohammad Natsir at Hamka. Paggamit ng batas militar na kapangyarihan, ang pamahalaan sarado-down na mga pahayagan na ang mga kritikal na ng Sukarno ang mga patakaran.<ref>{{Cite web|title=Kronik Pendirian Rezim Pelarangan Buku – Sejarahsosial|url=http://sites.google.com/site/sejarahsosial/pelaranganbuku/kronik-pendirian-rezim-pelarangan-buku|access-date=14 February 2011|publisher=Sites.google.com|archive-date=11 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110111071847/http://sites.google.com/site/sejarahsosial/pelaranganbuku/kronik-pendirian-rezim-pelarangan-buku|url-status=dead}}</ref> Sa panahon na ito, mayroong ilang mga pagtatangka pataksil na pagpatay sa Sukarno buhay. Sa 9 Marso 1960, Daniel Maukar, isang Indonesian airforce tenyente na sympathised sa Permesta paghihimagsik, strafed ang Merdeka Palasyo at Bogor Palasyo sa kanyang mga MiG-17 manlalaban jet, sinusubukan upang patayin ang presidente; siya ay hindi nasugatan. Sa Mayo 1962, Darul Islam ahente shot sa pangulo sa panahon ng [[Eid al-Adha]] panalangin sa bakuran ng palasyo. Sukarno muli escaped pinsala. Sa seguridad harap, ang militar na nagsimula ang isang serye ng mga epektibong mga kampanya na natapos na ang pang-festering Darul Islam paghihimagsik sa West Java (1962), Aceh (1962), at sa Timog Sulawesi (1965). Kartosuwirjo, ang mga lider ng Darul Islam, ay nakunan at pinaandar noong setyembre 1962. Upang maging panimbang ang kapangyarihan ng militar, Sukarno ang nagsimula sa umaasa sa suporta ng Partido Komunista ng Indonesia (PKI). Sa 1960, siya ipinahayag ang kanyang pamahalaan na batay sa Nasakom, isang union ng tatlong ideological strands naroroon sa Indonesian lipunan: ''nasionalisme'' (nasyonalismo), ''agama'' (relihiyon), at ''komunisme'' (komunismo). Alinsunod dito, Sukarno ang nagsimula sa admitting higit pang mga communists sa kanyang pamahalaan, habang ang pagbuo ng malakas na kaugnayan sa ang PKI chairman Dipa Nusantara Aidit. Upang dagdagan ang Indonesia ng prestihiyo, Sukarno suportado at nanalo ang bid para sa ang 1962 Asian Games na gaganapin sa [[Jakarta]]. Maraming mga sports pasilidad tulad ng Senayan sports complex (kabilang ang 100,000-upuan Tapon Karno Stadium) ay binuo upang mapaunlakan ang mga laro. Doon ay pampulitika pag-igting kapag ang mga Indonesians tumanggi ang mga entry ng mga delegations mula sa [[Israel]] at [[Taiwan]]. Pagkatapos ng [[Pandaigdigang Lupong Olimpiko|International Olympic Committee]] ilagay ang parusa sa Indonesia dahil sa mga pagbubukod na ito patakaran, Sukarno retaliated sa pamamagitan ng pagsasagawa ng isang "non-imperyalista" katunggali kaganapan sa [[Palarong Olimpiko|Olympic Games]], na tinatawag na ang ''Laro ng mga Bagong Umuusbong na mga Pwersa'' (GANEFO). GANEFO ay matagumpay na gaganapin sa Jakarta noong nobyembre 1963, at ito ay dinaluhan ng 2,700 mga atleta mula sa 51 bansa. Bilang bahagi ng kanyang pag-building program, Sukarno iniutos ang konstruksiyon ng mga malalaking mga monumental na gusali tulad ng National Monument (''Monumen Nasional''), Istiqlal Moske, Jakarta, CONEFO Gusali (na ngayon ang Parliament Building), Hotel Indonesia, at ang Sarinah shopping centre upang ibahin ang anyo ng Jakarta mula sa isang dating kolonyal na sapa sa isang modernong lungsod. Ang mga modernong Jakarta boulevards ng Jalan Thamrin, Jalan Sudirman, at Jalan Gatot Subroto ay binalak at constructed sa ilalim ng Sukarno. === Dayuhang patakaran === Bilang Sukarno domestic kapangyarihan ay secured, siya ay nagsimulang upang magbayad ng higit pa pansin sa mundo ng entablado. Siya embarked sa isang serye ng mga agresibo at mapamilit mga patakaran batay sa anti-imperyalismo upang madagdagan ang Indonesia ng mga internasyonal na prestihiyo. Ang mga anti-imperyalista at anti-Western patakaran, madalas na gumagamit ng brinkmanship sa iba pang mga bansa, ay dinisenyo din upang magkaisa ang iba ' t iba at praksiyus Indonesian mga tao. Sa ito, siya ay aided sa pamamagitan ng kanyang mga Banyagang Ministro Subandrio. Pagkatapos ng kanyang unang pagbisita sa [[Beijing]] noong 1956, Sukarno ay nagsimula upang palakasin ang kanyang kaugnayan sa mga Tao ng Republika ng Tsina at ang mga komunista pagkakaisa sa pangkalahatan. Siya rin ay nagsimulang upang tanggapin ang pagtaas ng halaga ng [[Unyong Sobyet|Sobiyet]] pagkakaisa militar aid. Sa pamamagitan ng unang bahagi ng 1960, ang Sobiyet pagkakaisa ibinigay higit pa aid sa Indonesia kaysa sa anumang iba pang mga di-komunista bansa, habang ang mga Sobiyet militar aid sa Indonesia ay equaled lamang sa pamamagitan ng kanyang aid sa Cuba. Ang malaking pag-agos ng mga komunista aid na-prompt ng isang pagtaas sa mga militar aid mula sa [[Dwight D. Eisenhower|Dwight Eisenhower]] at [[John F. Kennedy]] Administrations, na nag-aalala tungkol sa isang pakaliwa naaanod na dapat Sukarno umaasa masyadong maraming sa Sobiyet pagkakaisa aid.<ref name="aga.nvg.org">{{cite web|url=http://aga.nvg.org/oppgaver/chapter1.html|title=Chapter 1: January 1961–Winter 1962: Out from Inheritance|publisher=Aga.nvg.org|access-date=14 February 2011|archive-date=19 July 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20020719140540/http://aga.nvg.org/oppgaver/chapter1.html|url-status=dead}}</ref> Sukarno ay feted sa panahon ng kanyang pagbisita sa Estados Unidos sa 1956, kung saan siya direksiyon ng isang magkasanib na sesyon ng [[Kongreso ng Estados Unidos]]. Sa lalong madaling panahon pagkatapos ng kanyang unang pagbisita sa Amerika, Sukarno binisita ang [[Unyong Sobyet|Sobiyet Union]], kung saan siya ay nakatanggap ng isang kahit na mas labis-labis na maligayang pagdating. Sobiyet Premier [[Nikita Hruščëv|Nikita Khrushchev]] bayad sa isang pabalik na pagbisita sa [[Jakarta]] at [[Bali, Indonesia|Bali]] sa 1960, kung saan siya ay iginawad Sukarno sa Lenin Peace Prize. Upang gumawa ng mga bayad-pinsala para sa CIA paglahok sa PRRI-Permesta paghihimagsik, US President [[John F. Kennedy|Kennedy]] inanyayahan Sukarno sa Washington, d. c. at ibinigay sa Indonesia na may bilyun-bilyong dolyar sa mga sibilyan at militar aid.<ref name="aga.nvg.org"/> Mag-follow-up sa matagumpay na 1955 sa Bandung Conference, Sukarno tinangka upang pekein ng isang bagong alyansa na tinatawag na "Bagong Umuusbong na Pwersa" (NEFO), bilang isang kontra sa Western superpowers naka-dub ang "Lumang Itinatag ng mga Pwersa" (OLDEFO), kung kanino siya ay inakusahan ng pagkalat ng "Neo-Kolonyalismo at Imperyalismo" (NEKOLIM). Sa 1961, Sukarno itinatag ng isa pang pampulitika alyansa, na tinatawag na ang mga Non-Aligned Movement (NAM, sa Indonesia na kilala bilang Gerakan Non-Blok, GNB) sa Egypt President Gamal Abdel Nasser, Indya ni Punong Ministro Pandit Jawaharlal Nehru, Yugoslavia's President [[Josip Broz Tito]], at Ghana' s President [[Kwame Nkrumah]], sa isang pagkilos na tinatawag na Ang mga Inisyatiba ng Limang (Sukarno, Nkrumah, Nasser, Tito, at Nehru). NAM ay inilaan upang magbigay ng pampulitikang pagkakaisa at impluwensiya para sa mga bansa na wished upang mapanatili ang kalayaan mula sa mga Amerikano at Sobiyet pinakamalakas blocs, na kung saan ay nakikibahagi sa [[Digmaang Malamig|Malamig na Digmaan]] kumpetisyon. Sukarno ay pa rin pakarinyo remembered para sa kanyang papel sa nagpo-promote ng mga ang impluwensiya ng mga bagong malayang bansa. Ang kanyang pangalan ay ginagamit bilang isang pangalan ng kalye sa [[Cairo]], Egypt at [[Rabat]], Morocco, at bilang isang pangunahing square sa [[Peshawar]], Pakistan. Sa 1956, ang Unibersidad ng Belgrade iginawad sa kanya ng isang honorary titulo ng doktor. [[Talaksan:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_President_Soekarno_en_de_Indiase_premier_Nehru_kijken_toe_hoe_Indira_Gandhi_bloemen_in_ontvangst_neemt_tijdens_een_bezoek_aan_de_Borobudur_TMnr_10015646.jpg|thumb|Sukarno sa Borobudur sa Indian prime minister Jawaharlal Nehru at ang kanyang mga anak na babae [[Indira Gandhi]] sa panahon ng kanilang pagbisita sa Indonesia]] [[Talaksan:Sukarno_and_Fidel,_1960.jpg|thumb|Sukarno at [[Fidel Castro]] sa 1960, Havana, Cuba]] Sa 1960 Sukarno ay nagsimula sa isang agresibo mga banyagang patakaran upang ma-secure ang Indonesian teritoryal na pag-angkin. Sa agosto ng na taon, Sukarno sinira-off ang diplomatikong relasyon sa Netherlands sa paglipas ng patuloy na pagkabigo upang mag-umpisa ang mga pag-uusap sa hinaharap ng Netherlands New Guinea, bilang ay sumang-ayon sa ang mga Dutch-Indonesian Round Table Conference ng 1949. Sa buwan ng abril 1961 ang mga Dutch inihayag ang pagbuo ng isang ''Nieuw Guinea Raad'', na may intensyon ng paglikha ng isang malayang [[Papua New Guinea|Papuan]] estado. Sukarno ipinahayag ng isang estado ng militar paghaharap sa kanyang ''Tri Komando Rakjat'' (TRIKORA) pagsasalita sa Yogyakarta, sa disyembre 19, 1961. Siya pagkatapos ay itinuro sa militar incursions sa kalahati-isla, na kung saan siya tinutukoy bilang Kanlurang Irian. Sa pamamagitan ng dulo ng 1962 3,000 Indonesian sundalo ay naroroon sa buong Kanlurang Irian/West Papua. Isang hukbong-dagat labanan erupted noong enero 1962 kapag ang apat na Indonesian torpedo bangka ay naharang sa pamamagitan ng mga Dutch ang mga barko at eroplano off ang baybayin ng Vlakke Hoek. Isa Indonesian bangka ay mas mababa, pagpatay ang hukbong-dagat Deputy Chief-of-Staff Commodore Jos Sudarso. Samantala, ang Kennedy Administrasyon nag-aalala ng isang patuloy na Indonesian shift patungo sa komunismo ay dapat Dutch i-hold sa sa Kanlurang Irian/West Papua. Sa pebrero 1962 US Attorney General [[Robert F. Kennedy|Robert Kennedy]] naglakbay sa Netherlands at alam ng gobyerno na ang Estados Unidos ay hindi sumusuporta sa Netherlands sa isang armadong salungatan sa Indonesia. Sa Sobiyet armaments at tagapayo, Sukarno binalak ng isang malaking-scale na hangin - at tinaguriang seaborne paglusob ng mga Dutch militar punong-himpilan ng Biak para sa agosto 1962, na tinatawag na ''Operasi Djajawidjaja''. Ito ay dapat na humantong sa pamamagitan ng Major-General [[Suharto]], ang hinaharap Pangulo ng Indonesia. Bago ang mga plano ma-natanto, Indonesia at Netherlands naka-sign ang Kasunduang New York noong agosto 1962. Ang dalawang mga bansa sumang-ayon upang ipatupad ang Bunker Plano (na binuo sa pamamagitan ng Amerikanong diplomat Ellsworth Bunker), kung saan ang Dutch sumang-ayon sa kamay sa paglipas ng Kanlurang Irian/West Papua upang UNTEA sa 1 oktubre 1962. UNTEA ilipat ang mga teritoryo sa Indonesian authority sa Mayo 1963. [[Talaksan:Sukarno_konfrontasi,_indonesia's_undeclared_war,_ABC_1966.webm|thumb|1966 ABC ulat tinatalakay ang Sukarno ang pampulitikang konteksto para sa Konfrontasi]] Pagkatapos ng pag-secure ng kontrol sa Kanlurang Irian/West Papua, Sukarno pagkatapos ay laban sa mga British-suportado pagtatatag ng ang [[Malaysia|Pederasyon ng Malaysia]] noong 1963, na nagke-claim na ito ay isang neo-kolonyal na isang lagay ng lupa sa pamamagitan ng British upang maghukay sa ilalim ng Indonesia. Sa kabila ng Sukarno pampulitika overtures, na natagpuan ng ilang mga suporta kapag ang mga makakaliwa pampulitikang mga elemento sa Borneo teritoryo [[Sarawak]] at [[Brunei]] laban Federation plano at nakahanay ang kanilang mga sarili na may Sukarno, Malaysia ay itinatag noong setyembre 1963. Ito ay sinundan sa pamamagitan ng ang Indonesia–Malaysia paghaharap (''Konfrontasi''), ipinahayag ni Sukarno sa kanyang ''Dwi Komando Rakjat'' (DWIKORA) pagsasalita sa Jakarta noong 3 Mayo 1964. Sukarno ng ipinahayag layunin ay hindi, tulad ng ilang mga di-umano ' y, sa annex [[Sabah]] at [[Sarawak]] sa Indonesia, ngunit upang magtaguyod ng isang "Estado ng Hilagang Kalimantan" sa ilalim ng kontrol ng Hilagang Kalimantan Komunista Party. Mula 1964 hanggang sa unang bahagi ng 1966, ang isang limitadong bilang ng mga Indonesian ang mga sundalo, ang mga populasyong sibil, at Malaysian komunista guerillas ay ipinadala sa Hilagang Borneo at Malay Peninsula. Ang mga pwersa fought na may British at Commonwealth mga sundalo na itinalaga upang protektahan ang nagbubuhat estado ng Malaysia. Indonesian ahente sumabog din ng ilang mga bomba sa [[Singapore]]. Domestically, Sukarno fomented anti-British damdamin at ang British Embassy ay na-burn mo pababa. Sa 1964, ang lahat ng mga Briton sa mga kumpanya ng operating sa bansa, kabilang ang mga Indonesian operasyon ng Chartered Bank at Unilever, ay nationalized. Sa 1964 Sukarno ay nagsimula sa isang anti-Amerikano na mga kampanya, na kung saan ay motivated sa pamamagitan ng kanyang shift patungo sa komunista pagkakaisa at mas friendly na relasyon sa mga [[Lyndon B. Johnson|Lyndon Johnson]] ng Administrasyon. Amerikano mga interes at negosyo sa Indonesia ay denunsyado sa pamamagitan ng mga opisyal ng gobyerno at inaatake sa pamamagitan ng PKI-led mobs. American na mga pelikula ay naka-ban, ang mga Amerikano na mga libro at [[The Beatles|Beatles]] album ay burn, at ang Indonesian band Koes Plus ay ibinilanggo para sa paglalaro ng mga Amerikano-estilo ng [[rock and roll]] music. Bilang isang resulta, ang US aid sa Indonesia ay itinigil, na kung saan Sukarno ginawa ang kanyang tanyag na pangungusap, ''"Pumunta sa impiyerno sa iyong aid"''. Sukarno withdrew mula sa Indonesia ang [[Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations]] sa 7 enero 1965 kung kailan, sa AMIN pag-back, Malaysia kinuha ng isang upuan sa [[Kapulungang Pangkatiwasayan ng Mga Nagkakaisang Bansa|UN Security Council]]. Bilang NAM bansa ay nagiging hatiin sa iba ' t-ibang factions, at bilang ng mas kaunting mga bansa ay handa upang suportahan ang kanyang anti-Western banyagang patakaran, Sukarno ay nagsimula upang abandunahin ng kanyang mga di-align ng retorika. Sukarno nabuo ang isang bagong alyansa sa [[Tsina|China]], [[Hilagang Korea|North Korea]], [[Hilagang Vietnam]]<nowiki/>at Cambodia na kung saan siya tinatawag na ang "[[Beijing]]-[[Pyongyang]]-[[Hanoi]]-[[Phnom Penh]]-[[Jakarta]] Axis". Pagkatapos ma-withdraw mula sa Indonesia ang mga "imperyalista-dominado" [[Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations]] noong enero 1965, Sukarno hinahangad upang magtatag ng isang katunggali organisasyon sa UN na tinatawag na ang Conference ng Bagong Umuusbong na mga Pwersa (CONEFO) na may suporta mula sa Tsina, na sa oras na iyon ay hindi pa isang miyembro ng United Nations.{{Fact|date=November 2013}} Sa pamahalaan ang mabigat na may utang na loob sa Sobiyet Union, ang Indonesia ay naging increasingly nakasalalay sa China para sa suporta.<ref name="Hughes 2002, p. 21">Hughes (2002), p. 21</ref> Sukarno nagsalita increasingly ng Beijing-Jakarta axis,<ref name="Hughes 2002, p. 21">Hughes (2002), p. 21</ref> na kung saan ay ang core ng isang bagong anti-imperyalista world organization, ang CONEFO.{{Fact|date=November 2013}} === Domestic tensions === Domestically, Sukarno ang patuloy na upang mapagsama-sama ang kanyang kontrol. Siya ay ginawa ng pangulo para sa buhay sa pamamagitan ng ang MPRS sa 1963. Ang kanyang ideological kasulatan sa Manipol-USDEK at NASAKOM naging ipinag-uutos na mga paksa sa Indonesian mga paaralan at mga unibersidad, habang ang kanyang mga speeches ay upang maging kabisado at tinalakay sa pamamagitan ng lahat ng mga mag-aaral. Ang lahat ng mga pahayagan, ang tanging radio station (RRI), at ang tanging [[Telebisyon|television]] station (TVRI) ay ginawa sa "mga tool ng rebolusyon" at tumayo upang maikalat Sukarno ang mga mensahe. Sukarno nakabuo ng isang uri ng pagsamba ng pagkatao, sa ang kabisera ng mga bagong nakuha sa Kanlurang Irian pinalitan ang pangalan upang Sukarnapura at ang pinakamataas na bundok sa bansa ay pinalitan ng pangalan mula sa Carstensz Pyramid sa Puntjak Sukarno (Sukarno Peak). Sa kabila ng mga appearances ng unchallenged control, Sukarno ay guided sa demokrasya nakatayo sa babasagin lugar dahil sa likas na taglay ng salungatan sa pagitan ng kanyang dalawang kalakip na suporta sa mga haligi, ang militar at ang mga communists. Ang militar, nationalists, at ang mga Islamic group ay shocked sa pamamagitan ng ang mabilis na paglago ng partido komunista sa ilalim ng Sukarno ng proteksyon. Natakot sila sa isang nalalapit na pagtatatag ng isang komunistang estado sa Indonesia. Sa pamamagitan ng 1965, ang PKI ay 3 milyong mga kasapi, at ay partikular na malakas sa [[Gitnang Java]] , at [[Bali, Indonesia|Bali]]. PKI ay maging ang pinakamatibay party sa Indonesia. Ang militar at ang nationalists ay lumalaking-ingat ng Sukarno ang malapit na alyansa sa komunistang Tsina, kung saan sila naisip nakompromiso Indonesia soberanya. Mga elemento ng militar ang di sumang-ayon sa Sukarno patakaran ng paghaharap sa Malaysia, na sa kanilang mga view lamang ang nakinabang communists, at nagpadala ng ilang opisyal (kabilang ang mga hinaharap na mga Armadong Pwersa Chief Leonardus Benjamin Moerdani) upang maikalat ang lihim sa kapayapaan-feelers sa Malaysian government. Ang mga Islamic clerics, na karamihan ay mga landowners, nadama threatened sa pamamagitan ng PKI ay kumpiska ng lupa pagkilos (''aksi sepihak'') sa kanayunan at sa pamamagitan ng ang komunista sa kampanya laban sa "pitong baranggay ng mga demonio", isang term na ginagamit para sa landlords o mas mahusay na-off ang mga magsasaka (na katulad ng mga anti-kulak kampanya sa Stalinist panahon). Ang parehong mga grupo harbored malalim na pang-aaba para PKI sa mga partikular na dahil sa mga alaala ng duguan 1948 komunistang rebelyon. Bilang tagapamagitan ng tatlong mga grupo sa ilalim ng NASAKOM system, Sukarno ipinapakita sa mas malawak na mga sympathies sa communists. Ang PKI ay napaka-ingat upang suportahan ang lahat ng mga Sukarno ang mga patakaran. Samantala, Sukarno nakita ang PKI bilang ang pinakamahusay na-organisadong at ideologically solid party sa Indonesia, at isang kapaki-pakinabang na mga tubo upang makakuha ng higit pang mga militar at pinansiyal na tulong mula sa [[Silangang Harang|mga Komunista Pagkakaisa]] ng mga bansa. Sukarno din sympathised sa communists' rebolusyonaryo ideals, na kung saan ay katulad ng sa kanyang sarili. Upang pahinain ang impluwensiya ng militar, kinansela ni Sukarno ang batas militar (na nagbigay ng malawak na-sumasaklaw kapangyarihan sa militar) noong 1963. Noong setyembre 1962, siya "- promote" ang malakas na Pangkalahatang Nasution sa mas mababa-maimpluwensiya mga posisyon ng mga Armadong Pwersa Chief, habang ang mga maimpluwensyang posisyon ng Hukbo Chief ay ibinigay sa Sukarno ay loyalist Ahmad Yani. Samantala, ang posisyon ng Air Force Chief ay ibinigay sa Omar Dhani, na noon ay isang bukas na komunista tagahanga. Sa Mayo 1964, Sukarno ipinagbawal na mga gawain ng mga ''Pahayag Kebudajaan'' (Manikebu), isang samahan ng mga artist at mga manunulat na kasama ng mga kilalang mga Indonesian mga manunulat tulad ng Hans Bague Jassin at Wiratmo Soekito, na nag-awas mula sa kanilang mga trabaho. Manikebu ay itinuturing na isang karibal sa pamamagitan ng ang komunista writer ' s association ''Lembaga Kebudajaan Rakjat'' (Lekra), na humantong sa pamamagitan ng Pramoedya Ananta Sibil. Sa disyembre 1964, Sukarno disbanded ang ''Badan Pendukung Soekarnoisme'' (BPS), ang "Association para sa nagpo-Promote ng Sukarnoism", isang samahan na hinahangad upang tutulan ang komunismo sa pamamagitan ng invoking Sukarno ng sariling Pancasila pagbabalangkas. Sa enero, 1965, Sukarno, sa ilalim ng presyon mula sa PKI, ipinagbawal na ang Murba Party. Murba ay isang [[Trotskismo|Trotskyite]] party na ang ideolohiya ay magkaaway upang PKI ng orthodox linya ng Marxismo.<ref>{{Cite book|last=Mortimer|first=Rex|year=2006|title=Indonesian Communism under Sukarno, 1959–1965|publisher=Equinox}}</ref> Tensions sa pagitan ng militar at communists tumaas sa buwan ng abril 1965, kapag PKI chairman Aidit na tinatawag na para sa pagbuo ng isang "ikalimang armadong puwersa" na binubuo ng mga armadong magsasaka at manggagawa. Sukarno naaprubahan sa ideya na ito at sa publiko na tinatawag na para sa agarang pagbuo ng tulad ng isang puwersa sa 17 Mayo 1965. Gayunpaman, ang ideya na ito ay tinanggihan sa pamamagitan ng Hukbo Chief Ahmad Yani at Pagtatanggol Ministro Nasution, bilang na ito ay para na rin na nagpapahintulot sa mga PKI upang magtatag ng kanyang sariling sandatahang lakas. Sa lalong madaling panahon pagkatapos na ito sa pagtanggi, sa Mayo 29,"Gilchrist Sulat" ay lumitaw. Ang sulat ay parang nakasulat sa pamamagitan ng British ambassador Andrew Gilchrist sa mga Banyagang Opisina sa London, sa pagbanggit ng isang magkasanib na mga Amerikano at British pagtatangka sa pagbabagsak sa Indonesia sa tulong ng mga "lokal na hukbo ng mga kaibigan". Ang sulat na ito, na ginawa sa pamamagitan ng Subandrio, aroused Sukarno ay takot ng isang militar na isang lagay ng lupa upang ibagsak sa kanya, isang takot na kung saan siya paulit-ulit na nabanggit sa panahon ng susunod na ilang buwan. Ang [[Czechoslovakia]]n agent Ladislav Bittman na defected sa 1968-claim na ang kanyang ahensiya (StB) huwad na mga sulat sa mga kahilingan mula PKI sa pamamagitan ng Sobiyet Union, pahid sa mga anti-komunista generals. Sa kanyang independence day speech ng 17 agosto 1965, Sukarno ipinahayag ang kanyang intensyon upang gumawa ng Indonesia sa isang anti-imperyalista alyansa na may China at sa iba pang mga komunista regimes, at binigyan ng babala ang mga Hukbo na hindi makagambala. Siya rin ipinahayag ang kanyang suporta para sa pagtatatag ng "ikalimang puwersa" ng mga armadong magsasaka at manggagawa.<ref>{{Cite book|last=Dake|first=Antonie|year=2006|title=Sukarno Files|publisher=Yayasan Obor}}</ref> Habang Sukarno nakatuon ang kanyang enerhiya sa domestic at internasyonal na pulitika, ang ekonomiya ng Indonesia ay napapabayaan at deteryorado mabilis. Pamahalaan ang mga naka-print na pera upang tustusan ang kanyang mga militar expenditures, na nagreresulta sa hyperinflation lumalagpas sa 600% sa isang taon sa 1964-1965. Pagpupuslit at pagbagsak ng i-export ang mga plantasyon ng mga sektor deprived ang pamahalaan ng magkano-kinakailangan na dayuhang palitan ng mga kita. Dahil dito, ang pamahalaan ay hindi serbisyo ang napakalaking mga banyagang mga utang na ito na naipon mula sa parehong Western at Komunista pagkakaisa ng mga bansa. Karamihan sa mga badyet ng pamahalaan ay ginugol sa militar, na nagreresulta sa pagkasira ng mga imprastraktura tulad ng mga daan, riles, port, at iba pang mga pampublikong pasilidad. Deteriorating transportasyon imprastraktura at mahihirap harvests sanhi ng shortages ng pagkain sa maraming mga lugar. Ang maliit na pang-industriya sektor languished at lamang na ginawa sa 20% ng kapasidad dahil sa kakulangan ng investment. Sukarno ang kanyang sarili ay mapanlait ng [[Makroekonomiya|macroeconomics]], at ay hindi at ayaw magbigay ng praktikal na mga solusyon upang ang mga mahirap pang-ekonomiyang kalagayan ng bansa. Sa halip, Sukarno ginawa mas ideological conceptions tulad ng '''Trisakti''': pampulitikang kapangyarihan, pang-ekonomiyang kasarinlan, at kultural na pagsasarili. Siya advocated mga Indonesians na "nakatayo sa kanilang sariling mga paa" (''berdikari'') at maabot ang pang-ekonomiyang kasarinlan, libre mula sa mga banyagang impluwensiya.<ref>{{Cite book|last=Adams|first=Cindy|year=1965|title=Bung Karno, My Friend}}</ref> Patungo sa dulo ng kanyang mga panuntunan, Sukarno ng kakulangan ng interes sa economics na nilikha ng isang distansya sa pagitan ng kanyang sarili at ang mga Indonesian mga tao, na ay naghihirap matipid.<ref>{{Cite book|last=Vickers|first=Adrian|year=2012|title=Bali – A Paradise Created|url=https://archive.org/details/baliparadisecrea0000vick}}</ref> ang Kanyang mukha ay naging namamaga sa pamamagitan ng sakit at ang kanyang mga pagkamatingkad at sexual conquests – na kung saan ay sabay-sabay na endeared siya sa mga tao – dulot ng pampublikong pintas at naka-suporta patungo sa hukbo. == Pag-alis mula sa kapangyarihan at kamatayan == [[Talaksan:Soekarno.jpg|thumb|Sukarno]] Sa bukang-liwayway ng 1 oktubre 1965, anim na ng Indonesia pinaka-senior hukbo generals ay inagaw at pinatay sa pamamagitan ng isang kilusan ng pagtawag sa kanilang sarili ang "30 setyembre Kilusan" (G30S). Kabilang sa mga namatay ay Ahmad Yani, habang Nasution makitid escaped, ngunit ang mga kilusan inagaw Unang Tenyente Pierre Tendean, ang kanyang pangalawa militar; siguro mistaking sa kanya para sa Pangkalahatang Nasution sa kadiliman. Ang G30S Kilusan na binubuo ng mga miyembro ng Presidential Guards, Brawidjaja Division, at Diponegoro Division, sa ilalim ng utos ng isang Tinyente-Colonel Untung bin Sjamsuri, isang kilalang komunista tagahanga na lumahok sa 1948 PKI paghihimagsik. Ang kilusan kinuha kontrol ng sa istasyon ng radyo at ang Merdeka Square. Sila broadcast ng isang pahayag deklarasyon ang mga kidnappings ay sinadya upang maprotektahan ang Sukarno mula sa isang pagtatagumpay pagtatangka sa pamamagitan ng [[Pangunahing Ahensiya ng Kaalaman|CIA]]-naiimpluwensyahan sa generals. Mamaya, ito-broadcast ng balita ng disbandment ng Sukarno ng gabinete, upang mapalitan sa pamamagitan ng isang "Revolutionary Council". Sa Gitnang Java, ang mga sundalo na nauugnay sa ang Kilusan din kinuha kontrol ng Yogyakarta at nag-iisa sa 1-2 oktubre, pagpatay ng dalawang mga colonels sa proseso. Major General [[Suharto]], commander ng Army ' s strategic reserve command, kinuha kontrol ng hukbo ang mga sumusunod na umaga.<ref>Ricklefs (1991), p. 282.</ref> Suharto iniutos ng hukbo upang sakupin ang radio station ng Radyo Republik Indonesia at Merdeka Square mismo. Sa hapon ng araw na iyon, Suharto na ibinigay ng isang ultimatum sa Halim Air Force Base, kung saan ang G30S ay batay sa kanilang mga sarili at kung saan Sukarno (ang mga dahilan para sa kanyang presensya ay hindi maliwanag at ang mga ay ang paksa ng ang claim at counter-claim), Air Mariskal ng hukbo Omar Dhani, at PKI chairman Aidit ay natipon. Sa pamamagitan ng ang mga sumusunod na araw, ito ay malinaw na ang incompetently organisadong at mahina coordinated ang pagtatagumpay ay nabigo. Sukarno kinuha up paninirahan sa Bogor Palasyo, habang Omar Dhani tumakas sa [[Silangang Java|East Java]] at Aidit sa Central Java.<ref name="Ricklefs 1991, pp. 281–282">Ricklefs (1991), pp. 281–282.</ref> sa Pamamagitan ng oktubre 2, Suharto ng mga sundalo inookupahan Halim Air Force Base, matapos ang isang maikling gunfight. Sukarno ng pagsunod sa Suharto ng oktubre 1 ultimatum upang mag-iwan Halim ay nakikita bilang ang pagbabago ng lahat ng kapangyarihan relasyon.<ref>Friend (2003), p. 105.</ref> Sukarno babasagin balanse ng kapangyarihan sa pagitan ng mga militar, pampulitika Islam, communists, at nationalists na salig sa kanyang "Guided sa Demokrasya" ay ngayon sa collapsing.<ref name="Ricklefs 1991, pp. 281–282"/> Sa ika-3&nbsp;ng oktubre, ang mga corpses ng ang inagaw generals ay natuklasan na malapit sa Halim Air Force Base, at sa oktubre 5 sila ay buried sa isang pampublikong seremonya na pinangunahan ng mga [[Suharto]]. Sa unang bahagi ng oktubre 1965, ang isang militar na kampanya ng propaganda ay nagsimula upang walisin ang mga bansa, matagumpay na kapani-paniwala sa parehong mga Indonesian at internasyonal na madla na ito ay isang Komunista kapalaran, at na ang mga murders ng mga duwag na mga kabuktutan laban sa Indonesian bayani dahil sa mga taong ay kinunan ay beteranong opisyal ng militar.<ref name="Vickers 2005, p. 157">Vickers (2005), p. 157.</ref> Ang PKI ay denials ng paglahok ay may maliit na epekto.<ref name="Ricklefs 1991, p. 287">Ricklefs (1991), p. 287.</ref> Sumusunod na mga pagtuklas at mga pampublikong libing ng generals' corpses sa 5 oktubre, ang mga sundalo kasama ang mga Islamic organisasyon Muhammadiyah at Nahdlatul Ulama, na humantong sa isang kampanya upang linisin ang Indonesian lipunan, pamahalaan at mga armadong pwersa ng partido komunista at iba pang mga makakaliwa organisasyon. Nangungunang PKI mga miyembro ay agad naaresto, ang ilang mga hinatulan ng bitay. Aidit ay nakunan at pinatay noong nobyembre 1965.<ref name="Vickers 2005, p. 157">Vickers (2005), p. 157.</ref> linisin Ang kumalat sa buong bansa gamit ang pinakamasama massacres sa Java, at Bali.<ref name="Ricklefs 1991, p. 287">Ricklefs (1991), p. 287.</ref> Sa ilang mga lugar ang mga sundalo organisadong mga sibilyan na mga grupo at mga lokal na militias, sa iba pang mga lugar ng komunidad vigilante aksyon sinundan ng mga hukbo.<ref>Vickers (2005), pages 158–159</ref> Ang mga pinaka-tinatanggap tinanggap ng mga pagtatantya ay na hindi bababa sa kalahati ng isang milyong ay namatay.<ref>Ricklefs (1991), p. 288; Friend (2003), p. 113; Vickers (2005), p. 159; {{Cite journal|author=Robert Cribb|year=2002|title=Unresolved Problems in the Indonesian Killings of 1965–1966|url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_july-august-2002_42_4/page/550|journal=Asian Survey|volume=42|issue=4|pages=550–563|doi=10.1525/as.2002.42.4.550|doi=10.1525/as.2002.42.4.550}}</ref> Ito ay naisip na ang bilang maraming bilang na 1.5 milyong ay nabilanggo sa isang yugto o sa isa pa.<ref>Vickers (2005), pp. 159–60.</ref> Bilang isang resulta ng pampadumi, ang isa sa Sukarno ang tatlong haligi ng suporta, ang Indonesian Komunista Partido, ay hindi naging epektibo eliminated sa pamamagitan ng ang iba pang mga dalawang, ang mga militar at pampulitika Islam. Ang killings at ang mga kabiguan ng kanyang mga manipis na "rebolusyon" namimighati mga Sukarno at siya ay sinubukan unsuccessfully upang protektahan ang PKI sa pamamagitan ng nagre-refer na sa ang mga generals na' killings bilang isang ''rimpeltje sa de oceaan'' ("malit na alon sa dagat ng rebolusyon"). Siya sinubukan upang panatilihin ang kanyang impluwensiya sa sumasamo sa isang enero 1966 broadcast para sa mga bansa na sumunod sa kanya. Subandrio na hinahangad upang lumikha ng isang Sukarnoist haligi (''Barisan Sukarno''), na kung saan ay undermined sa pamamagitan ng mga Suharto ang pangako ng katapatan sa Sukarno at ang sabay-sabay na pagtuturo para sa lahat ng mga tapat sa Sukarno upang ipahayag ang kanilang suporta para sa hukbo.<ref>Ricklefs (1991), p. 288.</ref> Sa oktubre 1, 1965, Sukarno itinalaga General Pranoto Reksosamudro bilang Punong Hukbo upang palitan ang mga patay Ahmad Yani, ngunit siya ay sapilitang upang bigyan ito ng posisyon sa Suharto ng dalawang linggo mamaya. Sa pebrero 1966, Sukarno reshuffled ang kanyang mga gabinete, tela ng sako Nasution bilang Pagtatanggol Ministro at abolishing ang kanyang posisyon ng mga armadong pwersa ng chief ng mga kawani, ngunit Nasution tumanggi sa hakbang pababa. Simula sa enero 1966, university mga mag-aaral na nagsimula nagpapakita laban sa Sukarno, hinihingi ang disbandment ng PKI at para sa pamahalaan upang makontrol ang spiraling sa pagpapalabas ng labis na salapi. Sa pebrero 1966, estudyante demonstrators sa harap ng Merdeka Palasyo ay kinunan sa pamamagitan ng Presidential Guards, pagpatay sa mga mag-aaral Arief Rachman Hakim, na noon ay mabilis na naging isang martir sa pamamagitan ng demonstrators mag-aaral. Sa isang pulong ng Sukarno ang buong gabinete ay gaganapin sa Merdeka Palasyo sa Marso 11 1966. Bilang mga mag-aaral ay nagpapakita laban sa administrasyon, unidentified mga hukbo ay nagsimulang magtipon sa labas. Sukarno, Subandrio at isa pang ministro agad na umalis ang mga pulong at nagpunta sa Bogor Palasyo sa pamamagitan ng helicopter. Tatlong mga pro-Suharto generals (Basuki Rahmat, Amirmachmud, at Mohammad Jusuf) ay despatsado sa Bogor palasyo at sila ay nakilala sa Sukarno na naka-sign para sa kanila ng isang Presidential Order na kilala bilang ''Supersemar''. Sa pamamagitan ng ang pagkakasunod-sunod, Sukarno nakatalaga Suharto sa "gawin ang lahat ng hakbang itinuturing na kinakailangan upang magarantiya ang seguridad, kalmado at katatagan ng pamahalaan at ang rebolusyon at upang magarantiya ang personal na kaligtasan at kapangyarihan [ng Sukarno]". Ang pag-akda ng dokumento, at kung Sukarno ay sapilitang upang mag-sign, marahil kahit na sa tutok ng baril, ay isang punto ng makasaysayang debate. Ang epekto ng pagkakasunud-sunod, gayunpaman, ay ang paglipat ng mga awtoridad sa Suharto. Pagkatapos ng pagkuha ng Presidential Order, Suharto ay ang PKI ipinahayag ilegal at ang mga partido ay na-buwag. Siya rin ang naaresto ng maraming mga mataas na ranggo na opisyal na tapat sa Sukarno sa singil ng pagiging PKI mga kasapi at/o sympathizers, karagdagang pagbabawas ng Sukarno ng pampulitikang kapangyarihan at impluwensiya. # Pagpaparaya 30 setyembre Kilusan at paglabag sa saligang-batas sa pamamagitan ng pagsuporta PKI internasyonal komunista agenda # Kapabayaan ng ekonomiya # Pag-promote ng pambansang "moral na marawal na kalagayan" ni Sukarno maingay womanising pag-uugali.<ref>{{Cite web|date=5 April 1997|title=Nawaksara|url=http://www.tempointeractive.com/ang/min/02/05/presiden.htm|access-date=14 February 2011|publisher=Tempointeractive.com|archive-date=8 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120308184933/http://www.tempointeractive.com/ang/min/02/05/presiden.htm|url-status=dead}}</ref> [[Talaksan:Indonesian_president_sukarno_responds_to_political_tensions,_ABC_1967.webm|thumb|Abril 1967 ABC ulat ng pampulitika tensions sa dulo ng Sukarno panahon]] Sa 22 hunyo 1966, Sukarno ginawa ang Nawaksara pagsasalita sa harap ng MPRS session, isang hindi matagumpay na huling-bambang na pagtatangka upang ipagtanggol ang kanyang sarili at ang kanyang mga guided sa sistema ng demokrasya. Sa agosto 1966, sa paglipas ng Sukarno ng pagtutol, Indonesia natapos na ang kanyang paghaharap sa Malaysia at rejoined ang [[Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations]]. Pagkatapos ng paggawa ng isa pang matagumpay na mga pananagutan pagsasalita (Nawaksara Addendum) sa 10 enero 1967, Sukarno ay nakuha ng kanyang president-para-sa-buhay pamagat sa pamamagitan ng MPRS sa 12 Marso 1967, sa isang session chaired sa pamamagitan ng kanyang mga dating kapanalig, Nasution. Siya ay ilagay sa ilalim ng aresto sa bahay sa Bogor Palasyo, kung saan ang kanyang kalusugan deteryorado dahil sa pagtanggi ng sapat na medikal na pangangalaga. Namatay siya ng bato kabiguan sa Jakarta Ospital ng Hukbo sa 21 hunyo 1970 sa edad na 69. Siya ay inilibing sa Blitar, [[Silangang Java|East Java]], Indonesia. == Pamilya == [[Talaksan:Sukarno_and_family,_Bung_Karno_Penjambung_Lidah_Rakjat_240.jpg|thumb|Sukarno sa Fatmawati at limang ng kanilang mga anak. Clockwise mula sa sentro: Sukarno, Sukmawati, Fatmawati, Guruh, Megawati, Guntur, Rachmawati]] Sukarno ay ng mga [[Mga Habanes|Javanese]] at mga Balinese pinaggalingan. Sukarno ng may-asawa Siti Oetari sa 1920, at diborsiyado kanyang sa 1923 mag-asawa Inggit Garnasih, kanino siya diborsiyado c. 1943 mag-asawa Fatmawati.<ref name="tim1958">{{Cite news|date=10 March 1958|work=TIME|title=Djago, the Rooster|url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,863059,00.html|access-date=20 April 2009|archive-date=4 Pebrero 2013|archive-url=https://archive.today/20130204182821/http://www.time.com/time/printout/0,8816,863059,00.html|url-status=dead}}</ref> Sukarno nag-asawa Hartini sa 1954, matapos na kung saan siya at Fatmawati pinaghiwalay nang divorcing. Sa 1959, siya ay ipinakilala sa ang pagkatapos ay ang 19-taon gulang na Hapon na babaing punong-abala Naoko Nemoto, kanino siya na may-asawa sa 1962 at palitan ang pangalan ng Ratna Dewi Sukarno.<ref>{{Cite news|last=Mydans|first=Seth|date=17 February 1998|work=The New York Times|title=Jakarta Journal; Weighty Past Pins the Wings of a Social Butterfly|url=http://www.nytimes.com/1998/02/17/world/jakarta-journal-weighty-past-pins-the-wings-of-a-social-butterfly.html?sec=&spon=&pagewanted=print|access-date=20 April 2009}}</ref> Sukarno nag-asawa ng limang iba pang mga mag-asawa: Haryati (1963-1966); Kartini Manoppo (1959-1968); Yurike Sanger (1964-1968); Heldy Djafar (1966-1969). Megawati Sukarnoputri, na nagsilbi bilang ang ika-limang pangulo ng Indonesia, ay ang kanyang anak na babae sa pamamagitan ng kanyang asawa Fatmawati. Ang kanyang mga mas bata kapatid na lalaki Guruh Sukarnoputra (ipinanganak sa 1953) ay minana Sukarno ng masining na baluktot at isang [[Koreograpiya|koreograpo]] at sumulat ng kanta, na ginawa ng isang pelikula ''Untukmu, Indonesiaku'' (Para sa Iyo, ang Aking Indonesia) ang tungkol sa Indonesian kultura. Siya ay din ng isang miyembro ng Indonesian mga Tao ay mga Kinatawan ng Konseho para sa Megawati ng Indonesian Democratic Party – Pakikibaka. Ang kanyang mga kapatid Guntur Sukarnoputra, Rachmawati Sukarnoputri at Sukmawati Sukarnoputri lahat ng naging aktibo sa pulitika. Sukarno ay nagkaroon ng isang anak na babae na nagngangalang Kartika sa pamamagitan ng Dewi Sukarno.<ref>"[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B06E2DD173FF934A25751C0A96E958260&sec=&spon=&pagewanted=print Jakarta Journal; Weighty Past Pins the Wings of a Social Butterfly]," ''[//en.wikipedia.org/wiki/The_New_York_Times The New York Times]''</ref> Noong 2006 Kartika Sukarno may-asawa Frits Seegers, Netherlands-ipinanganak chief executive officer ng Barclays Global Tingian at Komersyal na mga Bangko.<ref>"[http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article673513.ece Seegers joins the Barclays superstars] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612230544/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article673513.ece |date=2011-06-12 }}," ''[//en.wikipedia.org/wiki/Times_Online Times Online]''</ref> Iba pang mga supling isama Taufan at Bayu sa pamamagitan ng kanyang asawa Hartini, at isang anak na lalaki na may pangalang Toto Suryawan Soekarnoputra (ipinanganak noong 1967, sa Alemanya), sa pamamagitan ng kanyang asawa Kartini Manoppo. == Sa popular na kultura == === Mga aklat === * ''Kuantar Ke Gerbang'', isang Indonesian nobelang sa pamamagitan ng Ramadhan KH, ay nagsasabi sa kuwento ng romantikong relasyon sa pagitan ng Sukarno at Inggit Garnasih, ang kanyang pangalawang asawa. === Mga kanta === * Isang kanta na may pamagat na "Untuk Paduka Jang Mulia Presiden Sukarno" (Sa Kanyang Kamahalan Pangulong Sukarno) ay nakasulat sa unang bahagi ng 60s sa pamamagitan ng Soetedjo at popularized sa pamamagitan ng Lilis Suryani, isang sikat na Indonesian babae soloista. Ang mga lyrics ay puno na may mga expression ng papuri at pagkilala ng utang na loob sa Pangulo pagkatapos-para-sa-buhay. === Mga pelikula === * [[Mga Pilipino|Filipino]] aktor Mike Emperio portrayed Sukarno sa 1982 movie ''Ang Year of Living Dangerously'' nakadirekta sa pamamagitan ng Peter Weir pati na iniangkop mula sa isang nobelang ng parehong pangalan na nakasulat sa pamamagitan ng Christopher Koch. * Indonesian sosyolohista at manunulat Umar Kayam portrayed Sukarno sa dalawang 1982 pelikula Pengkhianatan 30 G S/PKI at halamang buto 66 nakadirekta sa pamamagitan ng Arifin C. Noer. * Indonesian aktor Frans Tumbuan portrayed Sukarno sa 1997 pelikula ''Blanco, Ang Kulay ng pag-Ibig'' (siksik mula sa kanyang orihinal na TV serial bersyon, ''Api Cinta Antonio Blanco'') tungkol sa mga espanyol pintor Antonio Blanco na nanirahan at tumira sa [[Bali, Indonesia|Bali]], [[Indonesia]]. * Indonesian aktor soultan mga Saladin portrayed Sukarno sa 2005 pelikula ''Gie'', nakadirekta sa pamamagitan ng riri Riza, tungkol sa buhay ng mga mag-aaral activist Soe Hok Gie. * Indonesian aktor Tio Pakusadewo ay naka-set upang ganapin ang papel Sukarno sa isang binalak ng pelikula ''9 Dahilan'', na nagsasabi ang kuwento ng siyam na mga kababaihan sa ang buhay ng ang founding ama: Oetari (portrayed sa pamamagitan ng Acha Septriasa); Inggit Garnasih (Masaya Salma); Fatmawati (Revalina Sayuthi Temat); Hartini (Lola Amaria); Haryati; Kartini Manoppo (Buwan Guritno); Ratna Sari Dewi (Mariana Renata); at Yurike Sanger (Pevita Pearce). Katangi-tangi, Tio Pakusadewo din ay portrayed Sukarno ay erstwhile mga kasamahan at sa wakas kahalili, [[Suharto]], sa isa pang 2012 historical biopic, ''Habibie dan Ainun''. * Indonesian aktor Ario Bayu portrayed Sukarno sa 2013 movie ''Soekarno: Indonesia Merdeka'' nakadirekta sa pamamagitan ng Hanung Bramantyo, tungkol sa kanyang buhay mula sa kapanganakan hanggang sa Indonesian pagsasarili mula sa pagsakop ng mga Hapon. * Indonesian aktor Baim Wong portrayed Sukarno sa 2013 movie ''Ketika Tapon di Ende'', na tumututok sa oras at buhay ng Sukarno sa panahon ng kanyang pagpapatapon sa Ende, Flores Island. * Indonesian aktor at TV-pagkatao Dave Mahendra portrayed Sukarno sa 2015 pelikula ''Guru Bangsa: Tjokroaminoto'', isang biopic ng Oemar Sinabi Tjokroaminoto, isang Indonesian makabayan na ay madalas na kredito bilang mentor ng maraming mga kilalang mga numero sa ang mga bansa sa paglaban sa pagsasarili, kabilang ang Sukarno ang kanyang sarili. == Tingnan din == * Kasaysayan ng Indonesia * Pagpapahayag ng Indonesian Pagsasarili * Estados Unidos ng Indonesia * Asian-African Conference * Non-Nakahanay Kilusan * GANEFO * 30 Setyembre Kilusan * Withdrawal ng Indonesia mula sa UN == Mga sanggunian == === Pangkalahatang === * Kahin, Audrey R. at George McT. ''Pagbabagsak tulad ng mga Banyagang Patakaran: Ang Lihim na Eisenhower at Dulles Debacle sa Indonesia'', Ang Bagong Press, 1995. * Blum, William. ''Pagpatay ng pag-Asa: US Militar at CIA Pamamagitan Simula ng World War II'', Itim na Rosas, 1998, pp.&nbsp;193–198 * US Central Intelligence Agency, ang mga ''Pananaliksik na pag-Aaral: Indonesia—Ang Pagtatagumpay na Backfired,'' 1968, p.&nbsp;71n. * Bob Hering, 2001, ''Soekarno, ang arkitekto ng isang bansa, 1901-1970'', KIT Publisher Amsterdam, ISBN 90-6832-510-8, KITLV Leiden, ISBN 90-6718-178-1 * Hughes, Juan (2002), ''Ang Dulo ng Sukarno – Isang Pagtatagumpay na Misfired: Isang Pampadumi na Tumakbo Ligaw'', Kapuluan Pindutin ang, ISBN 981-4068-65-9 * Oei Tjoe Mandala ng puntas, 1995, Memoar Oei Tjoe Mandala ng puntas: Pembantu Presiden Soekarno(Ang talambuhay ng Oei Tjoe Mandala ng puntas, katulong sa President Sukarno), Hasta Mitra, ISBN 979-8659-03-1 (ipinagbawal na sa Indonesia) * Lambert J. Giebels, 1999, ''Soekarno. Nederlandsch onderdaan. Biografie 1901-1950''. Talambuhay ng bahagi 1, Bert Bakker Amsterdam, ISBN 90-351-2114-7 * Lambert J. Giebels, 2001, ''Soekarno. Pangulo, 1950-1970'', Talambuhay ng bahagi 2, Bert Bakker Amsterdam, ISBN 90-351-2294-1 geb., ISBN 90-351-2325-5 pbk. * Lambert J. Giebels, 2005, ''De stille pagpatay ng lahi: de fatale gebeurtenissen rond val de van de Indonesische pangulo Soekarno'', ISBN 90-351-2871-0 * Legge, Juan David. ''Sukarno: Isang Pampulitika Talambuhay'' * {{Cite book|last=Ricklefs|first=M.C.|year=1991|title=A History of Modern Indonesia since c. 1300|publisher=MacMillan|isbn=0-333-57690-X|isbn=0-333-57690-X}} * Panitia Nasional Penyelenggara Peringatan HUT Kemerdekaan RI ke-XXX (National Committee sa ika-30 Indonesian Anibersaryo ng Kalayaan), 1979, ''30 Tahun Indonesia Merdeka (ako: 1945-1949)'' (30 Taon ng Independent Indonesia (Bahagi ko:1945-1949), Tira Pustaka, Jakarta === Mga tala === {{Reflist|2}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1901]] [[Kategorya:Namatay noong 1970]] [[Kategorya:Mga pangulo ng Indonesia]] 3w2y41f7h4d4hskw39zg9qc5di5vvqa Panthera 0 228771 2216478 2209295 2026-07-19T09:45:18Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2216478 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Panthera'' | fossil_range = [[Mioseno|Late Miocene]] - Recent, {{fossil_range|5.95|0}} | image = 4panthera2.0.png | image_width = 200px | image_caption = | taxon = Panthera | authority = [[Lorenz Oken|Oken]], 1816 | type_species = ''[[Felis pardus]]'' | type_species_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | range_map= | range_map_caption= }} Ang '''''Panthera''''' ay mga [[mamalya]]ng nasa saring ng pamilyang [[Felidae]]. == Mga espesye == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item (concat("''[[", ?taxonname, "]]''") as ?taxonLink) (concat("[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=", ?msw, " Mammal Species of the World]") as ?mswLink) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16521 ; wdt:P105 wd:Q7432 ; wdt:P171* wd:Q127960 ; wdt:P225 ?taxonname . optional { ?item wdt:P959 ?msw . } } |columns=P18:Larawan,?taxonLink:Species,P1843:Ibang tawag,?mswLink:MSW |section= |min_section=3 |sort=P225 |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! Larawan ! Species ! Ibang tawag ! MSW |- | [[Talaksan:PZ lion pride.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera leo]]'' | en:Lion<br/>af:Leeu<br/>ak:Gyata<br/>an:Leyón<br/>an:Lión<br/>ar:أَسَدٌ<br/>bar:Léwe<br/>bar:Löwe<br/>be:Леў (Lew)<br/>bg:Лъв (Lăv)<br/>bn:সিংহ<br/>ca:Lleó<br/>ce:Лоьм<br/>cs:lev<br/>cy:Llew<br/>da:Løve<br/>de:Löwe<br/>ee:Dzata<br/>el:Λιοντάρι (Liondári)<br/>eo:Leono<br/>es:León<br/>et:Lõvi<br/>eu:Lehoi<br/>fa:شیر<br/>fi:Leijona<br/>fo:Leyva<br/>fr:Lion<br/>frr:Lööw<br/>gl:León-leoa<br/>gu:સિંહ<br/>haw:Liona<br/>he:אריה<br/>hi:शेर<br/>hi:सिंह<br/>hr:Lav<br/>hu:Oroszlán<br/>hy:Առյուծ<br/>is:Ljón<br/>it:Leone<br/>ja:ライオン<br/>ko:사자<br/>ky:Арстан<br/>la:Leo<br/>li:Liew<br/>ln:Nkosi<br/>lt:Liūtas<br/>lv:Lauva<br/>mk:Лав (lav)<br/>ml:സിംഹം (simham)<br/>mr:शेर (Śēra)<br/>mr:सिंह (singh<br/>mt:Iljun<br/>nl:Leeuw<br/>nn:Løve<br/>nb:Løve<br/>nv:Náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí<br/>pa:ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ<br/>pl:lew afrykański<br/>pt:Leão<br/>ro:Leu<br/>ru:лев<br/>sc:Lioni<br/>sl:lev<br/>ss:Libubesi<br/>st:Tau<br/>sv:Lejon<br/>sw:Simba<br/>ta:சிங்கம்<br/>th:สิงโต<br/>tr:Aslan<br/>uk:Лев (Lev)<br/>vec:Leon<br/>vi:sư tử<br/>yi:לייב<br/>zh:狮子<br/>fr:Lion d'Afrique<br/>en:African Lion<br/>lb:Léiw<br/>ar:لَيْثٌ<br/>ka:ლომი<br/>ga:leon<br/>ms:Singa<br/>ast:lleón<br/>hy:առյուծ | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000228 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Junior-Jaguar-Belize-Zoo.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera onca]]'' | en:Jaguar<br/>es:Otorongo<br/>es:Tigre Americano<br/>es:Tigre Real<br/>es:Yaguar<br/>es:Yaguarete<br/>de:Jaguar<br/>pt:jaguar<br/>pt-br:onça-pintada<br/>pt-br:onça-verdadeira<br/>pt-br:jaguaretê<br/>pt-br:jaguarapinima<br/>pt-br:acanguçu<br/>pt-br:canguçu<br/>pl:jaguar amerykański<br/>en:jaguar<br/>ro:Jaguar<br/>ro:Tigru american<br/>ast:xaguar<br/>sl:jaguar<br/>it:giaguaro<br/>he:יגואר<br/>sv:jaguar | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000240 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Jaglion.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera onca × Panthera leo]]'' | | |- | [[Talaksan:Male leopard - Mara.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera pardus]]'' | en:Leopard<br/>es:Leopardo<br/>es:Pantera<br/>fr:Léopard<br/>fr:Panthère<br/>de:Leopard<br/>he:נמר<br/>pl:lampart plamisty<br/>yi:לעמפערט<br/>id:macan tutul<br/>hu:leopárd<br/>zh:金钱豹<br/>zh:豹<br/>sl:leopard<br/>it:leopardo | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000250 Mammal Species of the World] |- | | ''[[Panthera sondaica]]'' | | |- | [[Talaksan:Adult male Royal Bengal tiger.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera tigris]]'' | en:Tiger | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000259 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Tigon4.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera tigris × Panthera leo]]'' | | |- | [[Talaksan:Uncia uncia.jpg|center|128px]] | ''[[Panthera uncia]]'' | en:snow leopard | |} {{Wikidata list end}} [[kategorya:Felidae]] bcmrmwocsdot0xginfq89wgskp5i3cj Padron:FIFA World Rankings 10 284009 2216384 1670376 2026-07-18T14:12:46Z Julius Santos III 139725 /* */ 2216384 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{nowrap|{{#ifeq:{{FIFA World Rankings/data|{{{1|}}}}}|NR|{{Abbr|NR|Not ranked}}|{{FIFA World Rankings/data|{{{1|}}}}} {{#ifeq:{{FIFA World Rankings/data|{{{1|}}}_move}}|0|{{steady}}|{{#ifeq:{{str sub old|{{FIFA World Rankings/data|{{{1|}}}_move}}|0|1}}|-|{{decrease}} {{#expr:abs({{FIFA World Rankings/data|{{{1|}}}_move}})}}|{{decrease}} {{FIFA World Rankings/data|{{{1|}}}_move}}}}}}}} <small>({{#if:{{{mdy|}}}|{{FIFA World Rankings/data|month}} {{FIFA World Rankings/data|day}},|{{FIFA World Rankings/data|day}} {{FIFA World Rankings/data|month}}}} {{FIFA World Rankings/data|year}})</small>{{refn|name=FIFA World Rankings|{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/ |title=The FIFA/Coca-Cola World Ranking |website=FIFA |date={{#if:{{{mdy|}}}|{{FIFA World Rankings/data|month}} {{FIFA World Rankings/data|day}},|{{FIFA World Rankings/data|day}} {{FIFA World Rankings/data|month}}}} {{FIFA World Rankings/data|year}} |access-date={{#if:{{{mdy|}}}|{{FIFA World Rankings/data|month}} {{FIFA World Rankings/data|day}},|{{FIFA World Rankings/data|day}} {{FIFA World Rankings/data|month}}}} {{FIFA World Rankings/data|year}}}}}}}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> bjoz4dpb122224g7y9mg49vwovp2vjt Padron:FIFA World Rankings/data 10 284012 2216383 1670379 2026-07-18T14:10:42Z Julius Santos III 139725 /* */ 2216383 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{{1}}} <!--Updated--> | day = 11 | month = June | year = 2026 <!--Rankings--> | BEL = 1 | BEL_move = 0 | FRA = 2 | FRA_move = 0 | BRA = 3 | BRA_move = 0 | CRO = 4 | CRO_move = 0 | ENG = 5 | ENG_move = 0 | POR = 6 | POR_move = 1 | URU = 7 | URU_move = -1 | SUI = 8 | SUI_move = 0 | ESP = 9 | ESP_move = 0 | DEN = 10 | DEN_move = 0 | ARG = 11 | ARG_move = 1 | COL = 12 | COL_move = -1 | CHI = 13 | CHI_move = 0 | SWE = 14 | SWE_move = 3 | NED = 14 | NED_move = 1 | GER = 16 | GER_move = -2 | MEX = 17 | MEX_move = -1 | ITA = 18 | ITA_move = 1 | WAL = 19 | WAL_move = -1 | POL = 20 | POL_move = 1 | PER = 20 | PER_move = 0 | AUT = 22 | AUT_move = 2 | SEN = 23 | SEN_move = 2 | ROU = 24 | ROU_move = 2 | USA = 17 | USA_move = 1 | TUN = 26 | TUN_move = -4 | SVK = 27 | SVK_move = 1 | UKR = 28 | UKR_move = -1 | IRN = 29 | IRN_move = 1 | SRB = 29 | SRB_move = 6 | VEN = 31 | VEN_move = -2 | PAR = 32 | PAR_move = -1 | IRL = 33 | IRL_move = 0 | BIH = 34 | BIH_move = -2 | NIR = 35 | NIR_move = -1 | CRC = 36 | CRC_move = 1 | ISL = 37 | ISL_move = -1 | SCO = 38 | SCO_move = 2 | TUR = 39 | TUR_move = -1 | MAR = 40 | MAR_move = 7 | AUS = 41 | AUS_move = 1 | CZE = 42 | CZE_move = 6 | GRE = 43 | GRE_move = -1 | NGA = 44 | NGA_move = 0 | MNE = 44 | MNE_move = -5 | BUL = 46 | BUL_move = -1 | NOR = 46 | NOR_move = 2 | RUS = 48 | RUS_move = -7 | COD = 49 | COD_move = -3 | JPN = 50 | JPN_move = 0 | HUN = 51 | HUN_move = 4 | GHA = 51 | GHA_move = 1 | KOR = 53 | KOR_move = 0 | JAM = 54 | JAM_move = -1 | CMR = 55 | CMR_move = -4 | EGY = 56 | EGY_move = 2 | ECU = 57 | ECU_move = 4 | FIN = 58 | FIN_move = -2 | BOL = 59 | BOL_move = 0 | ALB = 60 | ALB_move = 0 | BFA = 61 | BFA_move = -4 | SVN = 62 | SVN_move = 0 | HON = 62 | HON_move = 0 | MLI = 64 | MLI_move = 2 | CIV = 65 | CIV_move = -1 | GUI = 66 | GUI_move = -1 | ALG = 67 | ALG_move = 0 | MKD = 68 | MKD_move = 0 | KSA = 69 | KSA_move = 3 | SLV = 70 | SLV_move = 0 | PAN = 71 | PAN_move = -1 | CPV = 72 | CPV_move = -4 | RSA = 72 | RSA_move = 1 | SYR = 74 | SYR_move = 0 | UGA = 75 | UGA_move = 4 | CHN = 76 | CHN_move = -1 | BLR = 76 | BLR_move = 2 | CAN = 78 | CAN_move = -2 | UAE = 79 | UAE_move = 2 | CUW = 80 | CUW_move = -1 | LIB = 81 | LIB_move = 1 | ZAM = 82 | ZAM_move = -5 | OMA = 83 | OMA_move = 1 | CGO = 84 | CGO_move = 3 | GAB = 85 | GAB_move = -2 | LUX = 86 | LUX_move = -2 | CYP = 86 | CYP_move = 0 | IRQ = 88 | IRQ_move = 1 | GEO = 89 | GEO_move = 3 | ISR = 90 | ISR_move = 1 | KGZ = 91 | KGZ_move = -1 | TRI = 92 | TRI_move = 1 | QAT = 93 | QAT_move = 3 | BEN = 94 | BEN_move = -7 | UZB = 95 | UZB_move = -1 | EST = 96 | EST_move = 2 | IND = 97 | IND_move = 0 | FRO = 98 | FRO_move = -3 | PLE = 99 | PLE_move = 0 | VIE = 100 | VIE_move = 2 | MTN = 101 | MTN_move = 3 | ARM = 101 | ARM_move = 0 | HAI = 103 | HAI_move = 0 | LBY = 104 | LBY_move = 1 | KEN = 105 | KEN_move = 0 | MAD = 106 | MAD_move = -6 | AZE = 107 | AZE_move = 0 | NIG = 108 | NIG_move = 0 | PRK = 109 | PRK_move = 1 | JOR = 109 | JOR_move = 3 | NAM = 111 | NAM_move = -2 | CTA = 112 | CTA_move = 1 | BHR = 113 | BHR_move = 0 | PHI = 114 | PHI_move = 2 | ZIM = 115 | ZIM_move = -5 | SLE = 116 | SLE_move = -1 | MOZ = 117 | MOZ_move = 5 | TJK = 118 | TJK_move = 0 | THA = 118 | THA_move = 3 | KAZ = 120 | KAZ_move = -3 | GNB = 121 | GNB_move = -2 | NZL = 122 | NZL_move = -3 | TOG = 123 | TOG_move = 0 | TPE = 124 | TPE_move = 0 | ANG = 125 | ANG_move = 5 | ATG = 126 | ATG_move = 0 | SDN = 127 | SDN_move = 8 | TKM = 127 | TKM_move = 1 | NCA = 129 | NCA_move = -2 | MWI = 130 | MWI_move = -5 | KVX = 131 | KVX_move = 6 | LVA = 132 | LVA_move = 0 | AND = 133 | AND_move = 0 | LTU = 133 | LTU_move = -4 | YEM = 135 | YEM_move = -4 | SKN = 136 | SKN_move = -3 | RWA = 137 | RWA_move = 1 | TAN = 138 | TAN_move = -2 | MYA = 139 | MYA_move = 2 | BDI = 139 | BDI_move = 3 | HKG = 141 | HKG_move = 3 | SWZ = 141 | SWZ_move = -2 | COM = 143 | COM_move = 5 | SOL = 144 | SOL_move = -1 | BOT = 145 | BOT_move = -5 | LES = 146 | LES_move = 3 | AFG = 147 | AFG_move = -2 | EQG = 148 | EQG_move = -2 | GUA = 149 | GUA_move = -2 | LBR = 150 | LBR_move = 4 | ETH = 151 | ETH_move = -1 | MDV = 152 | MDV_move = -1 | SUR = 153 | SUR_move = 0 | NCL = 154 | NCL_move = 1 | DOM = 154 | DOM_move = -2 | MRI = 156 | MRI_move = 0 | TAH = 157 | TAH_move = 0 | KUW = 158 | KUW_move = -1 | BRB = 159 | BRB_move = 3 | IDN = 160 | IDN_move = 0 | BLZ = 161 | BLZ_move = 3 | NEP = 162 | NEP_move = -1 | VAN = 163 | VAN_move = -1 | SSD = 164 | SSD_move = -5 | SIN = 165 | SIN_move = 0 | GAM = 166 | GAM_move = 7 | MAS = 167 | MAS_move = 2 | PNG = 167 | PNG_move = -1 | FIJ = 169 | FIJ_move = -2 | MDA = 170 | MDA_move = 1 | LCA = 171 | LCA_move = -3 | CAM = 172 | CAM_move = -2 | GRN = 173 | GRN_move = -1 | CUB = 174 | CUB_move = 3 | CHA = 175 | CHA_move = -1 | BER = 176 | BER_move = 4 | DMA = 177 | DMA_move = 1 | PUR = 178 | PUR_move = -3 | VIN = 179 | VIN_move = -4 | GUY = 180 | GUY_move = -1 | LIE = 181 | LIE_move = 1 | MLT = 182 | MLT_move = 1 | MAC = 183 | MAC_move = 1 | LAO = 184 | LAO_move = -3 | STP = 185 | STP_move = 2 | BHU = 186 | BHU_move = 2 | ARU = 187 | ARU_move = -2 | MNG = 188 | MNG_move = -2 | SEY = 189 | SEY_move = -1 | COK = 190 | COK_move = 2 | ASA = 190 | ASA_move = 2 | GUM = 192 | GUM_move = 2 | BAN = 192 | BAN_move = 2 | GIB = 194 | GIB_move = -4 | BRU = 195 | BRU_move = 1 | TLS = 196 | TLS_move = -5 | SAM = 197 | SAM_move = 0 | DJI = 197 | DJI_move = 0 | PAK = 199 | PAK_move = 0 | MSR = 200 | MSR_move = 2 | SRI = 201 | SRI_move = 0 | VIR = 202 | VIR_move = -2 | CAY = 203 | CAY_move = 0 | TGA = 204 | TGA_move = 0 | ERI = 204 | ERI_move = 0 | SOM = 204 | SOM_move = 0 | VGB = 207 | VGB_move = 0 | TCA = 208 | TCA_move = 3 | AIA = 208 | AIA_move = 0 | BAH = 210 | BAH_move = 0 | SMR = 211 | SMR_move = -2 }}<noinclude>{{documentation|Template:FIFA World Rankings/doc}}</noinclude> idlyeoi86q7i56eariioc6edz4d4700 Padron:FIFA World Rankings/doc 10 286840 2216381 1719222 2026-07-18T14:07:10Z Julius Santos III 139725 2216381 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|Module:SportsRankings}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> == Usage == This template ({{tl|FIFA World Rankings}}) is meant to help quicky update the [[FIFA World Rankings]] for all [[List of men's national association football teams|211 men's national teams of FIFA]], displayed in the infobox on each national team article. When given a country code, the template outputs the FIFA World Ranking of a country, along with a movement indicator (increase, decrease, or steady), and by how many spots a country moves, if applicable. The date of the rankings is also listed, along with a reference to the rankings from FIFA's website. If desired, the FIFA ranking reference can be used elsewhere in the article using the name "FIFA World Rankings" (i.e. <code><nowiki><ref name="FIFA World Rankings"/></nowiki></code>). == Parameters == * <code><nowiki>1</nowiki></code> (unnamed): FIFA country code * <code><nowiki>mdy</nowiki></code>: Switches dates to month-day-year format == Example == An example of the code used to display the ranking of the United States: <pre>{{FIFA World Rankings|USA}}</pre> This code produces the following: {{FIFA World Rankings|USA}} {{reflist}} The template can be tested at the sandbox page, [[Template:FIFA World Rankings/sandbox]]. == Updating == The main template page is '''not meant''' to be updated. The rankings should be updated at [[Module:SportsRankings/data/FIFA World Rankings]]. To update the rankings: # On line 14, add the day and month (along with the year if necessary) of the '''current rankings''' # On line 15, add the day and month (along with the year if necessary) of the '''previous rankings''' # Between line 20 and 230, paste in the code for the new rankings (see [[Template:FIFA World Rankings/doc#Generating rankings code|generating code section]]) and save. Once the cache of a national team page is [[Wikipedia:Purge|purged]], the updated ranking will be displayed. ===Generating rankings code=== All positions can be quickly updated using a spreadsheet. For example, after copying the entire ranking list (211 rows from all five pages, unedited) from [https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html FIFA's ranking list], the following formula can be used in an external spreadsheet to generate the code necessary to update the data page (given the FIFA rankings begin in cell A1): <pre>=" { """&B2&""", "&A1&", "&E1&", "&C1&" },"</pre> If unnecessary lines are included, then paste the text into [https://codebeautify.org/remove-lines-containing a site] to remove lines with the string <code>, , ,</code>. == See also == * [[Template:FIFA Women's World Rankings]] ([[Module:SportsRankings/data/FIFA Women's World Rankings]]) * [[Template:World Football Elo Ratings]] ([[Module:SportsRankings/data/World Football Elo Ratings]]) <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Association football templates]] [[Category:Templates that generate named references]] }}</includeonly> 5fgxs8xvpar67dge616r9vyv3z2yj8r Beck 0 296721 2216396 2215118 2026-07-18T17:27:15Z Niegodzisie 98041 /* Discography */ 2216396 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|associated_acts={{flatlist| * [[Charlotte Gainsbourg]] * [[The Flaming Lips]] * [[Willie Nelson]] * Devendra Banhart * [[Thurston Moore]] * [[Jack White]] * Nate Ruess * Pharrell Williams * [[Cage the Elephant]] * Flume * [[Lady Gaga]] * [[Paul McCartney]] * [[Boards of Canada]] * P!nk * [[Beastie Boys]] }}|background=solo_singer|birth_date={{birth date and age|1970|7|8}}|birth_name=Bek<!-- His birth name was Bek, see the sources given. This is not a typo and should not be changed without good reason.--> David Campbell|birth_place=[[Los Angeles|Los Angeles, California]], U.S.|caption=Gumagawa ng Beck sa Hulyo 2018|genre={{flatlist| * [[Alternative rock]] * [[anti-folk]]<!--Keep it simple to avoid disputes over genre--> * [[art pop]]<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1999/02/28/arts/music-they-re-recording-but-are-they-artists.html|title=MUSIC; They're Recording, but Are They Artists?|first=Stephen|last=Holden|date=February 28, 1999|website=Nytimes.com|accessdate=October 17, 2019}}</ref> * [[Americana (musika)|Americana]] * [[alternative hip hop]] }}|image=|instrument={{flatlist| * Vocals * guitar * keyboards }}|label={{flatlist| * [[DGC Records|DGC]] * Interscope * Bong Load * Fonograf * [[Capitol Records|Capitol]] * K * [[Sonic Enemy]] }}|name=Beck|occupation={{flatlist| * Singer * songwriter * musician * record producer }}|website={{URL|beck.com}}|years_active=1989-kasalukuyan}} Si '''Beck Hansen''' (ipinanganak Bek David Campbell; 8 Hulyo 1970) ay isang Amerikanong mang-aawit, tag-aawit, musikero, at tagagawa ng record. Naging tanyag siya noong unang bahagi ng 1990s kasama ang kanyang pang-eksperimentong at estilo ng lo-fi, at naging kilalang kilala sa paglikha ng mga koleksyon ng musikal ng mga malalawak na genre. Siya ay may kalamnan na nakapaloob sa [[Musikang pambayan|folk]], funk, [[Musikang Soul|soul]], [[Musikang hip hop|hip hop]], electronic, [[alternative rock]], [[Country (musika)|country]], at psychedelia. Nagpalabas siya ng 14 na mga album sa studio, pati na rin ang ilang mga di-album na solo at isang libro ng sheet ng musika. Ipinanganak at lumaki sa [[Los Angeles, California|Los Angeles]], lumaki si Beck patungo sa hip-hop at katutubong sa kanyang mga kabataan at nagsimulang magsagawa ng lokal sa mga coffeehhouse at club. Lumipat siya sa [[Lungsod ng Bagong York|New York City]] noong 1989 at naging kasangkot sa maliit ngunit nagniningas na kilusang [[anti-folk]]. Bumalik sa Los Angeles noong unang bahagi ng 1990s, pinutol niya ang kanyang pambihirang tagumpay na "[[Loser (awit ni Beck)|Loser]]", na naging isang hit sa buong mundo noong 1994, at pinakawalan ang kanyang unang pangunahing album, ang ''[[Mellow Gold]]'', sa parehong taon. ''[[Odelay]]'', na inilabas noong 1996, ang nanguna sa mga botohan ng kritiko at nanalo ng ilang mga parangal. Inilabas niya ang naiimpluwensyang bansa, twangy ''[[Mutations (album ni Beck)|Mutations]]'' noong 1998, at ang funk-infused ''[[Midnite Vultures]]'' noong 1999. Ang malambot na acoustic [[Sea Change (album ni Beck)|''Sea Change'']] noong 2002 ay nagpakita ng mas malubhang Beck, at noong 2005 ay bumalik si ''[[Guero]]'' sa sample-based na paggawa ng ''Odelay''. ''[[The Information]]'' noong 2006 ay inspirasyon ng electro-funk, hip hop, at psychedelia; Ang ''[[Modern Guilt]]'' ng 2008 ay inspirasyon ng '60s pop music; at ang 2014 na folk-infused ''[[Morning Phase]]'' na nanalo ng Album of the Year sa ika-57 na Grammy Awards noong 8 Pebrero 2015. Ang kanyang ika-labintatlong studio album, ''[[Colors (album ni Beck)|Colors]]'', ay pinakawalan noong Oktubre 2017 pagkatapos ng mahabang proseso ng produksiyon, at nagwagi ng mga parangal para sa Best Alternative Album at Best Engineered Album sa ika-61 na Taunang Grammy Awards. Ang kanyang labing-apat na album, na may pamagat na ''[[Hyperspace]]'', ay inilabas noong 22 Nobyembre 2019. Sa pamamagitan ng isang pop art collage ng mga musikal na estilo, mahilig at ironic na lyrics, at mga pag-aayos ng postmodern na isinasama ang mga sample, drum machine, live na instrumento at tunog effects, Beck ay pinasasalamatan ng mga kritiko at pampubliko sa buong kanyang karera sa musika bilang kabilang sa mga pinaka-idiosyncratically malikhaing musikero ng 1990s at 2000s alternatibong bato. Dalawa sa mga pinakapopular at nakikilala na mga pagrekord ng Beck ay ang ''Odelay'' at ''Sea Change'', na pareho sa na-ranggo sa listahan ng ''Rolling Stone'' ng 500 greatest albums of all time. Ang apat na beses na platinum artist ay nakipagtulungan sa ilang mga artista at gumawa ng ilang mga kontribusyon sa mga soundtrack. == Maagang buhay == Ipinanganak si Beck na si Bek David Campbell<ref>{{cite web|accessdate=April 25, 2008|url=http://www.tv.com/beck/person/48794/summary.html|title=Beck|publisher=[[TV.com]]| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080507071853/http://www.tv.com/beck/person/48794/summary.html| archivedate= May 7, 2008 | url-status= live}}</ref><ref>{{cite web|accessdate=April 25, 2008|url=http://www.jewsrock.org/index.cfm?fuseaction=words.view&wordid=3FC1DBF2-9A54-4545-B7F31CC252768881|title=Rocking the Catskills|publisher=Jews Rock|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080611071044/http://www.jewsrock.org/index.cfm?fuseaction=words.view&wordid=3FC1DBF2-9A54-4545-B7F31CC252768881 |archivedate = June 11, 2008}}</ref> sa Los Angeles, California, noong 8 Hulyo 1970,<ref>Ancestry.com. ''California Birth Index, 1905–1995'' [database on-line]. Provo, UT, USA: The Generations Network, Inc., 2005.</ref> ang anak ng [[Estados Unidos|Amerikanong]] visual artist na si Bibbe Hansen at tagaayos ng [[Canada|Canadian]], kompositor, at conductor na si David Campbell.<ref name=rsencyclopedia>George-Warren, Holly and Romanowski, Patricia. (2001). ''The Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll''. New York: Fireside, 1136 pp. First edition, 2001.</ref> Lumaki si Bibbe sa gitna ng eksena ng arte ng War War Factory ng New York noong 1960 at naging superstar ng Warhol,<ref name="rsencyclopedia"/> ngunit lumipat sa California sa edad na 17 at nakilala si David doon. Ang lola ng ina ni Bibbe ay Hudyo, habang ang kanyang ama na si Al Hansen, ay taga-Norwegian<ref>{{cite web| url=http://www.indexmagazine.com/interviews/bibbe_hansen.shtml| title=Bibbe Hansen, 1999| author= Davis, Vaginal| work=Indexmagazine.com| year=1999| accessdate=March 4, 2007| archiveurl= https://web.archive.org/web/20070308155245/http://www.indexmagazine.com/interviews/bibbe_hansen.shtml| archivedate= March 8, 2007 | url-status= live}}</ref><ref>{{cite news | url=https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-al-hansen-1589055.html | location=London | work=The Independent | first=Dick | last=Higgins | title=Obituary: Al Hansen | date=June 30, 1995 | access-date=April 25, 2020 | archive-date=September 20, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170920101300/https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-al-hansen-1589055.html | url-status=dead }}</ref> at siya ay isang payunir sa kilusang Fluxus na avant-garde.<ref name="rsencyclopedia"/> Sinabi ni Beck na siya ay "itinaas na nagdiriwang ng mga piyesta opisyal ng mga Judio" at na itinuturing niyang siya ay Hudyo. Sinimulan ni Beck ang buhay sa isang silid ng silid na malapit sa bayan ng Los Angeles. Bilang isang bata, nakatira siya sa isang bumababang kapitbahayan malapit sa Hollywood Boulevard. Nang maglaon ay naalala niya, "Nang umalis kami doon, naghahabulan sila ng milya ng mga bahay at mas malaki at nagtatayo ng mababang upa, higanteng mga bloke sa apartment." Ang pamilyang mas mababang uri ay nakipagbaka sa pananalapi, lumipat sa Hoover at Ninth Street, isang kapitbahayan na pangunahin ng mga Koreans at mga refugee ng Salvadorian. Ipinadala siya para sa isang oras upang manirahan kasama ang kanyang mga lolo at lola sa Kansas, nang maglaon ay sinabi niya na naisip niya na "sila ay uri ng pag-aalala" tungkol sa kanyang "kakaibang" buhay sa bahay.<ref name=rs94>{{cite news| url =https://www.rollingstone.com/music/news/meet-beck-the-unlikely-success-story-of-a-hip-hop-folk-rocker-19940421| title =Meet Beck: The Unlikely Success Story of a Hip-Hop Folk Rocker| work =[[Rolling Stone (magazine)|Rolling Stone]]| date =April 21, 1994| accessdate =July 11, 2013| author =Wild, David| issue =680| pages =79–80| publisher =[[Jann Wenner|Wenner Media]] [[Limited liability company|LLC]]| location =New York City| issn =0035-791X| archive-date =24 Mayo 2013| archive-url =https://web.archive.org/web/20130524110928/http://www.rollingstone.com/music/news/meet-beck-the-unlikely-success-story-of-a-hip-hop-folk-rocker-19940421| url-status =dead}}</ref> Dahil ang kanyang lolo sa ama ay isang ministro ng Presbyterian, lumaki si Beck na naimpluwensyahan ng musika at mga himno ng simbahan.<ref name="rs94"/> Gumugol din siya ng oras sa Europa kasama ang kanyang apo sa ina.<ref name="Spin 2008-09">{{cite web|last1=McAlley|first1=John|title=Reverberation: The Beck Sessions (September 2008 cover story)|url=https://www.spin.com/2014/07/reverberation-beck-sessions-cover-story-september-2008/|website=spin.com|publisher=Spin Magazine|accessdate=September 29, 2014|date=September 1, 2008|archive-date=Septiyembre 27, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927025528/http://www.spin.com/2014/07/reverberation-beck-sessions-cover-story-september-2008/|url-status=dead}}</ref> Matapos maghiwalay ang kanyang mga magulang noong siya ay 10 taong gulang, si Beck ay nanatili sa kanyang ina at kapatid na si Channing sa Los Angeles, kung saan naiimpluwensyahan siya ng magkakaibang mga handog ng lungsod — lahat mula sa [[Musikang hip hop|hip hop]] hanggang musika ng Latin at ang eksena ng sining ng kanyang ina — na sa bandang huli ay muling lumitaw sa kanyang trabaho.<ref name= :"ny">{{Cite news|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/12/02/beck-is-home|title=Beck Is Home|last=Petrusich|first=Amanda|date=2019-11-25|access-date=2019-11-29|language=en|issn=0028-792X}}</ref> Nakuha ni Beck ang kanyang unang gitara sa 16 at naging isang musikero sa kalye, na madalas na naglalaro sa [[Lead Belly]] ay sumasakop sa Lafayette Park. Sa kanyang kabataan, natuklasan ni Beck ang musika ng [[Sonic Youth]], [[Pussy Galore]], at [[X (banda)|X]], ngunit nanatiling hindi interesado sa karamihan ng musika sa labas ng katutubong lahi hanggang sa maraming taon sa kanyang karera.<ref name="rsencyclopedia"/> Ang unang kontemporaryong musika na gumawa ng isang direktang koneksyon kay Beck ay ang hip hop, na una niyang narinig sa mga tala ng Grandmaster Flash noong unang bahagi ng 1980s. Lumaki sa isang nakararami na distrito ng Latin, natagpuan niya ang kanyang sarili ang nag-iisang puting bata sa kanyang paaralan, at mabilis na natutunan kung paano mag-breakdance. Noong siya ay 17, lumaki si Beck matapos na marinig ang isang record ng Mississippi na si John Hurt sa bahay ng isang kaibigan, at gumugol ng maraming oras sa kanyang silid na sinisikap na tularan ang mga diskarte sa pagpili ng daliri ni Hurt. Pagkaraan ng ilang sandali, ginalugad ni Beck ang mga blues at katutubong musika, na natuklasan sina Woody Guthrie at Blind Willie Johnson. Parang "total outcast", bumaba si Beck sa paaralan pagkatapos ng junior high. Sinabi niya sa kalaunan na kahit na sa tingin niya ay mahalaga ang paaralan, naramdaman niyang hindi ligtas doon. Nang mag-apply siya sa bagong pagganap ng arts high school sa bayan, siya ay tinanggihan.<ref name=nym12>{{cite news | url=https://www.vulture.com/2012/12/beck-hansens-song-reader.html| title=Listening to Beck: The Artist on His New Album, Which Isn't Really an Album At All| work=[[New York (magazine)|New York]]| date=December 23, 2012| accessdate=July 11, 2013 | author=Lee, Dan P.| publisher =New York Media, LLC| location =New York City | issn = 0028-7369}}</ref> Dinala siya ng kanyang kapatid sa post-Beat jazz na lugar sa Echo Park at Silver Lake. Nag-hang out siya sa Los Angeles City College, nakakahamok na mga rekord, libro at lumang sheet ng musika sa library nito. Gumamit siya ng isang pekeng ID upang umupo sa mga klase doon, at nakipagkaibigan din siya ng isang tagapagturo ng panitikan at ang kanyang makatang asawa. Nagtrabaho siya sa isang string ng mga trabaho ng menial, kabilang ang pag-load ng mga trak at pagpapatakbo ng isang blower ng dahon. == Estilo ng musikal == Ang estilo ng musikal ni Beck ay itinuturing na [[Alternative rock|alternative]]<ref>{{cite news|accessdate=May 6, 2008|url=http://www.mtv.com/news/articles/1429687/19970227/beck.jhtml|title=Beck, Braxton, Babyface Share Grammy Wealth|publisher=MTV|date=February 27, 1997|archive-date=Pebrero 14, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214224439/http://www.mtv.com/news/articles/1429687/19970227/beck.jhtml|url-status=dead}}</ref> at [[independiyenteng musika|indie]].<ref>{{cite news|title=Old school night for 'The O.C.'|work=Los Angeles Times|date=February 27, 2005|page=E47|author= Hochman, Steve}}</ref> Marami na siyang ginampanan ng mga instrumento sa kanyang musika mismo.<ref name="the information">{{cite news |accessdate=May 6, 2008|url=https://www.rollingstone.com/reviews/album/11852928/review/11925431/the_information|title=The Information review |work=[[Rolling Stone]] |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080422063243/http://www.rollingstone.com/reviews/album/11852928/review/11925431/the_information |archivedate = April 22, 2008}}</ref> Nagawa na rin ni Beck ang ilang mga remix para sa mga kapwa artista, lalo na sina [[David Bowie]] at [[Björk]]. Siya ay kilala upang synthesize ang ilang mga elemento ng musikal na magkasama sa kanyang musika, kabilang ang mga folk, psychedelia, electronic, bansa, Latin na musika, hip hop, funk, soul, blues, noise music, jazz, at maraming uri ng rock.<ref name="guero">{{cite magazine|accessdate=May 6, 2008|url=https://nymag.com/nymetro/arts/music/pop/reviews/11605/|title=White-Boy Shuffle |magazine=[[New York (magazine)|New York]]|date=March 28, 2005|author=Beato, Greg }}</ref> Kumuha din siya ng musika mula sa Los Angeles bilang sanggunian sa kanyang mga kanta.<ref name="guero" /> Pinalakpakan ng Pitchfork Media ang ''Midnite Vultures'', na nagsasabing, "Si Beck ay kamangha-mangha na pinaghahalo ang [[Prince (musikero)|Prince]], [[Talking Heads]], ''[[Paul's Boutique]]'', 'Shake Your Bon-Bon', at [[Mathlete]] sa ''Midnite Vultures'', ang kanyang pinaka-pare-pareho at mapaglarong album pa." Ang pagsusuri ay nagkomento na ang kanyang paghahalo ng "goofy piety at hindi maliwanag na hangarin" ay nakatulong sa album.<ref>{{cite web|accessdate=May 6, 2008|url=http://www.pitchforkmedia.com/article/record_review/15360-midnite-vultures?artist_title=15360-midnite-vultures|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080406103110/http://www.pitchforkmedia.com/article/record_review/15360-midnite-vultures?artist_title=15360-midnite-vultures|archivedate=April 6, 2008|title=Midnite Vultures review |publisher=[[Pitchfork Media]] }}</ref> Ang isang kanta ni Beck na tinawag na "Harry Partch", isang parangal sa [[Harry Patch|kompositor ng parehong pangalan]] at ang kanyang "corporeal" na musika, ay gumagamit ng 43-tone scale ng Partch.<ref>Beck.com [http://www.americansongwriter.com/2009/11/beck-salutes-harry-partch/ Beck salutes Harry Partch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100121164753/http://www.americansongwriter.com/2009/11/beck-salutes-harry-partch/ |date=2010-01-21 }}</ref> == Discography == *''[[Golden Feelings]]'' (1993) *''[[Stereopathetic Soulmanure]]'' (1994) *''[[Mellow Gold]]'' (1994) *''[[One Foot in the Grave]]'' (1994) *''[[Odelay]]'' (1996) *''[[Mutations (album ni Beck)|Mutations]]'' (1998) *''[[Midnite Vultures]]'' (1999) *''[[Sea Change (album ni Beck)|Sea Change]]'' (2002) *''[[Guero]]'' (2005) *''[[The Information]]'' (2006) *''[[Modern Guilt]]'' (2008) *''[[Morning Phrase]]'' (2014) *''[[Colors (album ni Beck)|Colors]]'' (2017) *''[[Hyperspace]]'' (2019) *''Ride Lonesome'' (2026) == Mga Sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.beck.com Opisyal na website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.beck.com/ |date=2007-08-21 }} [[Kategorya:Beck| ]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1970]] [[Kategorya:Mga Amerikano]] [[Kategorya:Mga Amerikanong Canadiano]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga musiko mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga Amerikanong Hudyo]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Norwegian]] [[Kategorya:Mga Amerikanong liping-Swedish]] [[Kategorya:Mga artist ng XL Recordings]] [[Kategorya:Mga artist ng DGC Records]] myfl41q7ylnoyeddjhjvgfwpog3wxda Maison Schiaparelli 0 332981 2216373 2167872 2026-07-18T12:18:59Z IvanScrooge98 71427 /* */ tweaks 2216373 wikitext text/x-wiki {{Infobox company|founder=[[Elsa Schiaparelli]]|key_people=Daniel Roseberry, Christian Lacroix|owner=Diego Della Valle|website={{url|schiaparelli.com}}|hq_location_city=[[Paris]]|hq_location_country=[[Pransiya]]|founded={{ubl|Orihinal: {{start date and age|1927}}|Pagkatapos ng paglusaw: {{start date and age|1957}}|Pagkabuhay-muli: {{start date and age|2014}}}}|defunct=Original: {{end date|1954}}|logo=Schiaparelli logo.svg}} Ang '''Maison Schiaparelli''' ({{IPAc-en|ˌ|s|k|æ|p|ə|ˈ|r|ɛ|l|i}}) ay isang ''haute couture house'' na nilikha ng ''avant-garde'' na taga-disenyong Italyana na si Elsa Schiaparelli noong 1927,<ref>{{Cite web |last=Borrelli-Persson |first=Laird |date=1 Hulyo 2022 |title=Everything You Need to Know About Elsa Schiaparelli Ahead of the Shocking! Exhibition in Paris |url=https://www.vogue.com/article/everything-you-need-to-know-about-elsa-schiaparelli-ahead-of-the-shocking-exhibition-in-paris |access-date=4 Pebrero 2025 |website=[[Vogue]] |language=en-US}}</ref> at nagtungo sa ''luxury ready-to-wear'' matapos mabili noong 2007 ni Diego Della Valle. Sikat ang bahay sa mga kakaibang damit nito, ang paggamit ng [[surrealismo]] sa mga koleksyon nito, ang pagkamapagpatawa nito, ang kulay na "Shocking Pink", ang ''gender crossing'', at ang paggamit nito ng mga paglalarawan ng anatomya ng tao, bukod sa iba pang hindi kinaugalian na mga tema.<ref>{{Cite web |title=V&A · Elsa Schiaparelli |url=https://www.vam.ac.uk/collections/elsa-schiaparelli |access-date=4 Pebrero 2025 |website=Victoria and Albert Museum |language=en}}</ref> Inilarawan ang estilo ng bahay bilang "''hard chic''".<ref>{{Cite web |title=Elsa Schiaparelli {{!}} Iconhouse |url=http://www.iconhouse.com/article/icons/elsa-schiaparelli |access-date=4 Pebrero 2025 |website=Iconhouse.com}}</ref> Matatagpuan ang kumpanya sa 21 Place Vendôme sa [[Paris|Paris, Pransiya]] . Ang kasalukuyang ''creative director'' ng Maison Schiaparelli ay si Daniel Roseberry mula noong 2019.<ref>{{Cite news |last=Cavanagh |first=Alice |date=2 Hulyo 2019 |title=Daniel Roseberry’s Schiaparelli Debut |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/07/01/t-magazine/daniel-roseberry-schiaparelli.html |access-date=4 Pebrero 2025 |issn=0362-4331}}</ref> == Sa ilalim ni Elsa Schiaparelli == [[Talaksan:1937_Elsa_Schiaparelli_evening_gown.jpg|left|thumb| Dalawang damit panggabi mula sa Schiaparelli. Itinatampok ng kaliwang damit na mula 1951, ang ''signature color'' ni Schiaparelli na ''shocking pink''. Itinatampok naman ng kanang damit mula noong 1937 ang kakaibang ''butterfly print''.]] Lumipat si [[Elsa Schiaparelli]] sa Paris matapos makipag-diborsyo sa kaniyang asawang si Wilhelm de Wendt de Kerlor at ang pagsilang ng kanilang anak na babae na dumanas ng polio.<ref name=":0">{{Cite web |last=Bougere |first=Marie-Caroline |title=Schiaparelli, l’art de la shocking Couture |trans-title=Schiaparelli, the art of shocking Couture |url=https://www.marieclaire.fr/histoire-schiaparelli,1356849.asp |access-date=4 Pebrero 2025 |website=Marie Claire |language=fr}}</ref> Bagama't hindi marunong manahi, natuklasan niya ang panlasa sa pananamit matapos makasama si Paul Poiret at nagpasyang ilunsad ang kaniyang sariling pagawaan ng damit noong 1927, sa kaniyang ''apartment'' sa ''Rue de l'Université''.<ref name=":0" /> Medyo konserbatibo ang kaniyang mga unang disenyo, na may pagtuon sa mga niniting na damit. Ang kaniyang unang likha ay ang ''[[trompe-l'œil]]'' na panglamig na may puting ribon na nakagantsilyo sa pamaraang ''trompe-l'œil'' sa itim na likuran. Ang mga panglamig ay gawa ng kaibigang Armenian ni Schiaparelli na si Aroosiag Mikaëlian, na nanatili sa bahay nang mahabang panahon.<ref>{{Cite web |last=Borrelli-Persson |first=Laird |date=29 Marso 2022 |title=A Brief History of Elsa Schiaparelli’s Iconic Bow Sweater |url=https://www.vogue.com/article/a-brief-history-of-elsa-schiaparelli-s-iconic-bow-sweater |access-date=4 Pebrero 2025 |website=[[Vogue]] |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ay binuksan niya ang kaniyang unang tindahan, ang "Pour le Sport", sa 4, Rue de la Paix sa Paris. Noong 1928, inilunsad niya ang kaniyang unang pabango, ang "S", sa itim at puti na lalagyan.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Monica |date=10 Setyembre 2015 |title=5 Times Elsa Schiaparelli Revolutionized the Perfume World |url=https://www.vogue.com/article/schiaparelli-perfumes-shocking-fragrance |access-date=5 Pebrero 2025 |website=[[Vogue]] |language=en-US}}</ref> Lumago ang kaniyang negosyo sa paglipas ng panahon na pumalo ng 400 empleyado ang kaniyang bahay noong 1932, at noong 1935 ay lumipat ang bahay mula sa 4, Rue de la Paix papuntang 21 Place Vendôme sa Paris.<ref>{{Cite web |last=Mouchet |first=Sandrine |date=22 Marso 2017 |title=SAGA – Elsa Schiaparelli : la renaissance de la marque d'une créatrice star |trans-title=SAGA – Elsa Schiaparelli: the rebirth of a star designer’s brand |url=https://www.gala.fr/mode/tendances_mode/saga_-_elsa_schiaparelli_la_renaissance_de_la_marque_d_une_creatrice_star_389725 |access-date=5 Pebrero 2025 |website=Gala |language=fr}}</ref> Noong kalagitnaan ng 1930s, nakipagtulungan si Schiaparelli sa mga artista mula sa kilusang [[Surrealismo]] kasama sina Salvador Dalí, Jean Cocteau, at Leonor Fini. Sa panahong ito, napunta siya sa kung ano ang magiging kaniyang estetikang kakaiba at surrealistiko. Ang mga linya ng pabango na binuo ng bahay tulad ng ''Zut'', ''Shocking'', ''Shocking You'', ''So Sweet'', at ''Snuff'' ay may mga lalagyan na nagpapakita ng panlasa ni Schiaparelli para sa surrealismo. Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, unti-unting nakaranas ng pagdalisdis ang Schiaparelli, at noong 1954, idineklara ng bahay ang kanilang pagkabangkarote.<ref name=":1">{{Cite web |title=Maison Schiaparelli - The History of the House |url=https://www.schiaparelli.com/en/21-place-vendome/the-story-of-the-house/ |access-date=8 Pebrero 2025 |website=Schiaparelli |language=en}}</ref> Gumawa si Elsa Schiaparelli ng isang bagong kompanya noong 1957 upang ibenta ang kaniyang mga pabango, at ito ang aktwal na kompanya ng Schiaparelli ngayon. Nagpatuloy din siya sa paglunsad ng mga pabango at pagbibigay ng mga lektura. Namatay si [[Elsa Schiaparelli]] sa kaniyang pagtulog noong 13 Nobyembre 1973 sa edad na 83.<ref name=":1" /> == Pagkabuhay-muli == === Sa ilalim ni Guido de Sassoli === Apat na taon matapos ang pagkamatay ni Elsa Schiaparelli, pumalit si Serge Lepage bilang ang ''creative director'' ng Maison Schiaparelli, na na pag-aari ni Guido de Sassoli noong panahong iyon. Sa halip na kumuha lamang ng bagong taga-disenyo ang Schiaparelli, nagsimula sila makipagtulungan kay Serge Lepage. Ang unang koleksyon ng Lepage-Schiaparelli ay inilabas noong Enero 1977 at pagkaraan ng huling dalawang taon, noong Enero 1979. Sa kabuuan, mayroong limang ''haute couture collection'', at hindi bababa sa dalawang ''ready-to-wear collection'' na tinatawag na mga ''<nowiki/>'atelier' collection''.<ref>{{Cite web |title=Schiaparelli, Elsa |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/schiaparelli-elsa/#:~:text=Her%20house%20was%20re-opened,Written%20by%20bigchief173 |access-date=8 Pebrero 2025 |website=Vintage Fashion Guild |language=en-US}}</ref> === Sa ilalim ni Diego Della Valle === Noong 2007, binili ni ng tagapangulo ng Tod's Group na si Diego Della Valle ang Schiaparelli ''perfumes company'' at ang mga karapatan sa Schiaparelli brand.<ref>{{Cite web |title=ELSA SCHIAPARELLI SAS (PARIS 1) Chiffre d'affaires, résultat, bilans sur SOCIETE.COM - 572161123 |url=https://www.societe.com/societe/elsa-schiaparelli-sas-572161123.html |access-date=8 Pebrero 2025 |website=Societe}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bizet |first=Carine |date=2 Hulyo 2013 |title=Lacroix réveille Schiaparelli |language=fr |trans-title=Lacroix awakens Schiaparelli |work=Le Monde |url=https://www.lemonde.fr/m-styles/article/2013/07/02/lacroix-reveille-schiaparelli_3440441_4497319.html |access-date=8 Pebrero 2025}}</ref> Kinuha ni Diego Della Valle ang taga-disenyo na si Christian Lacroix upang lumikha ng isang koleksyon para sa bahay noong 2013, ngunit ito ay nabigo na magkatotoo. Kalaunan ay kinuha ni Valle ang designer taga-disenyo na si Marco Zanini bilang ''creative director''.<ref name=":2">{{Cite news |date=6 Nobyembre 2013 |title=Schiaparelli revient sur les podiums de la haute couture |language=fr |trans-title=Schiaparelli returns to the haute couture catwalks |work=Le Monde |url=https://www.lemonde.fr/mode/article/2013/11/06/schiaparelli-revient-sur-les-podiums-de-la-haute-couture_3508853_1383317.html |access-date=8 Pebrero 2025}}</ref> Sa pagtatapos ng taong 2013, pinangalanang "Guest Member" ang tatak ng Chambre Syndicale de la Haute Couture,<ref name=":2" /> at noong Enero 2014, iniharap ng bahay ang kanilang unang koleksyon ng mga damit mula noong 1954 sa ilalim ni Zanini. == Mga sanggunian == {{Reflist}} fsqlwybgt1edgkwh66n9g5d893m23kn Tisana 0 333300 2216392 2210277 2026-07-18T15:12:34Z LknFenix 125962 kapeina → kapeyna 2216392 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Hibiscus_Delight_tisane.jpg|thumb| "''Hibiscus delight''" na gawa sa paglugom ng mga bulaklak ng [[gumamela]], bunga ng rosas, balat ng kahel, tsaang lunti, at dahon ng pulang [[sampinit]].<ref>{{Cite web |title=Hibiscus Delight (Loose Leaf Tea Blend) – 1/2 lb |url=https://www.lonestarbotanicals.com/product/hibiscus-delight-loose-leaf-tea-blend-1-2-lb/ |access-date=2021-08-04 |website=Lone Star Botanicals |archive-date=2021-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927035133/https://www.lonestarbotanicals.com/product/hibiscus-delight-loose-leaf-tea-blend-1-2-lb/ |url-status=dead }}</ref>]] [[Talaksan:Butterfly-pea_flower_tea_3.jpg|thumb| Tsaang [[pukingan]]. Nilagyan ang nasa kanan ng katas ng dayap, kaya naglila ang kulay nito.]] Ang mga '''tisana''' ay mga inuming gawa sa [[inpusyon]] o [[Dekoksyon|dekoksiyon]] ng [[Yerba|mga yerba]], [[pampalasa]], o iba pang bahagi ng [[halaman]] sa mainit na tubig. Kadalasang pantukoy ang '''tsaang yerba''', o '''''tsaa''''' lamang, sa lahat ng uri ng tisana. Maraming yerba ang ginagamit sa mga tsaa/tisana na ginagamit din sa halamang gamot at sa katutubong gamot. Karaniwang hindi naglalaman ang mga "tsaang" ito ng anumang tunay na ''[[tsaa]]'' (''[[Camellia sinensis]]''), ngunit may tunay na tsaa ang ilang mga timpla (hal., ang Indiyong klasiko, ''masala chai''). Maaaring gamitin ang terminong tsaang "yerba" upang distinggihin ang mga inuming ito mula sa mga "tunay" na tsaa (hal., itim, berde, puti, dilaw, oolong), na inihanda mula sa mga preserbadong dahon ng halamang tsaa, ''[[Camellia sinensis]]''. Hindi tulad ng mga tunay na tsaa, walang likas na [[kapeyna]] ang karamihan sa mga tisana (bagaman maaaring gawing dekapeinado ang tsaa, ibig sabihin, iproseso upang alisin ang kapeina).<ref>{{Cite web |title=Herbal tea |trans-title=Tsaang yerba |url=https://www.dictionary.com/browse/herbal-tea |access-date=2019-09-25 |publisher=Dictionary.reference.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Center |first=Garfield Medical |title=Different Types of Tea and Caffeine Content |trans-title=Mga Iba't Ibang Uri ng Tsaa at Nilalamang Kapeina |url=https://www.garfieldmedicalcenter.com/GMC-Blog/2016/October/Different-Types-of-Tea-and-Caffeine-Content.aspx |access-date=2021-01-29 |website=Garfield Medical Center |language=en}}</ref> Subalit ang ilang mga halaman ay may mga sikoaktibong kompuwesto, tulad ng kapeina o iba pang pampasigla, tulad ng teobromina, kokaina o epedrina. Baliktad ang epekto ng iba, na nagsisilbing pampakalma. May tiyak na pangalan ang ilang karaniwang [[inpusyon]] tulad ng ''mate'' at ''rooibos''. Ang tsaang gumamela o tsaang hibisko ay isang uri ng inpusyong yerba, ngunit may maraming timpla na inilarawan bilang ibang halaman na may gumamela bilang pangunahing sangkap, o isa sa mga medyor na sangkap.<ref>{{cite web |title=Blackberry & Blueberry infusion |trans-title=Inpusyon ng Sarsamora & Ayusip |url=https://www.sainsburys.co.uk/gol-ui/product/sainsburys-blackberry--blueberry---acai-berry-tea-bags-x20 |access-date=6 Marso 2024 |publisher=Sainsbury's |language=en}} Isang tipikal na halimbawa, inilarawan bilang Sarsamora & Ayusip, ngunit gumamela ang paungahing sangkap nito, at 0.5% ng mga binanggit na sangkap.</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Tsaa]] 9n5majpu4cmyr5hdcyyif11bbtryh5d 2216393 2216392 2026-07-18T15:15:10Z LknFenix 125962 kapeina → kapeyna 2216393 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Hibiscus_Delight_tisane.jpg|thumb| "''Hibiscus delight''" na gawa sa paglugom ng mga bulaklak ng [[gumamela]], bunga ng rosas, balat ng kahel, tsaang lunti, at dahon ng pulang [[sampinit]].<ref>{{Cite web |title=Hibiscus Delight (Loose Leaf Tea Blend) – 1/2 lb |url=https://www.lonestarbotanicals.com/product/hibiscus-delight-loose-leaf-tea-blend-1-2-lb/ |access-date=2021-08-04 |website=Lone Star Botanicals |archive-date=2021-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927035133/https://www.lonestarbotanicals.com/product/hibiscus-delight-loose-leaf-tea-blend-1-2-lb/ |url-status=dead }}</ref>]] [[Talaksan:Butterfly-pea_flower_tea_3.jpg|thumb| Tsaang [[pukingan]]. Nilagyan ang nasa kanan ng katas ng dayap, kaya naglila ang kulay nito.]] Ang mga '''tisana''' ay mga inuming gawa sa [[inpusyon]] o [[Dekoksyon|dekoksiyon]] ng [[Yerba|mga yerba]], [[pampalasa]], o iba pang bahagi ng [[halaman]] sa mainit na tubig. Kadalasang pantukoy ang '''tsaang yerba''', o '''''tsaa''''' lamang, sa lahat ng uri ng tisana. Maraming yerba ang ginagamit sa mga tsaa/tisana na ginagamit din sa halamang gamot at sa katutubong gamot. Karaniwang hindi naglalaman ang mga "tsaang" ito ng anumang tunay na ''[[tsaa]]'' (''[[Camellia sinensis]]''), ngunit may tunay na tsaa ang ilang mga timpla (hal., ang Indiyong klasiko, ''masala chai''). Maaaring gamitin ang terminong tsaang "yerba" upang distinggihin ang mga inuming ito mula sa mga "tunay" na tsaa (hal., itim, berde, puti, dilaw, oolong), na inihanda mula sa mga preserbadong dahon ng halamang tsaa, ''[[Camellia sinensis]]''. Hindi tulad ng mga tunay na tsaa, walang likas na [[kapeyna]] ang karamihan sa mga tisana (bagaman maaaring gawing dekapeynado ang tsaa, ibig sabihin, iproseso upang alisin ang kapeyna).<ref>{{Cite web |title=Herbal tea |trans-title=Tsaang yerba |url=https://www.dictionary.com/browse/herbal-tea |access-date=2019-09-25 |publisher=Dictionary.reference.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Center |first=Garfield Medical |title=Different Types of Tea and Caffeine Content |trans-title=Mga Iba't Ibang Uri ng Tsaa at Nilalamang Kapeyna |url=https://www.garfieldmedicalcenter.com/GMC-Blog/2016/October/Different-Types-of-Tea-and-Caffeine-Content.aspx |access-date=2021-01-29 |website=Garfield Medical Center |language=en}}</ref> Subalit ang ilang mga halaman ay may mga sikoaktibong kompuwesto, tulad ng kapeyna o iba pang pampasigla, tulad ng teobromina, kokaina o epedrina. Baliktad ang epekto ng iba, na nagsisilbing pampakalma. May tiyak na pangalan ang ilang karaniwang [[inpusyon]] tulad ng ''mate'' at ''rooibos''. Ang tsaang gumamela o tsaang hibisko ay isang uri ng inpusyong yerba, ngunit may maraming timpla na inilarawan bilang ibang halaman na may gumamela bilang pangunahing sangkap, o isa sa mga medyor na sangkap.<ref>{{cite web |title=Blackberry & Blueberry infusion |trans-title=Inpusyon ng Sarsamora & Ayusip |url=https://www.sainsburys.co.uk/gol-ui/product/sainsburys-blackberry--blueberry---acai-berry-tea-bags-x20 |access-date=6 Marso 2024 |publisher=Sainsbury's |language=en}} Isang tipikal na halimbawa, inilarawan bilang Sarsamora & Ayusip, ngunit gumamela ang paungahing sangkap nito, at 0.5% ng mga binanggit na sangkap.</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Tsaa]] nf47wxwipwj6fdylgz5bsuha2gvfmqa DWLV-AM 0 333834 2216468 2157116 2026-07-19T06:53:09Z Sedustinlizardo10112000 161895 Ayusin 2216468 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWLV | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = DWLV 603 | airdate = | frequency = 603 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs programming|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = C/D/E | callsign_meaning = | owner = Bicol Broadcasting System | sister_stations = [[DWLV-FM|91.9 BBS FM]]<br>TV5 Channel 2 Naga | website = }} Ang '''DWLV''' (603 [[:en:AM_broadcasting|AM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bicol Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa BBS Bldg., Balatas Rd., Brgy. Balatas, [[Naga, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 12, 2020}}</ref><ref>[http://naga.gov.ph/uncategorized/media/ Media in Naga]</ref><ref>[http://www.bicolstandard.com/2016/12/bicol-standard-partners-with-dwlv.html BICOL STANDARD partners with DWLV]</ref><ref>[http://www.bicolstandard.com/2016/09/broadcasting-from-facebook-new-trend-in-bicol.html Broadcasting from Facebook: a new trend in Bicol]</ref><ref>[http://sanjose.camarinessur.gov.ph/kbp-members-participates-in-oplan-broadcastreeing-in-san-jose/ KBP Members Participates in OPLAN BROADCASTREEING in San Jose]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] n9sfy3il31py1pir29pwtgqwgw3jjpq DWLV-FM 0 333845 2216464 2158033 2026-07-19T06:48:49Z Sedustinlizardo10112000 161895 Ayusin 2216464 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = BBS FM | callsign = DWLV | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = 91.9 BBS FM | airdate = 2004 | frequency = 91.9 MHz | format = [[:en:Classic Hits|Classic Hits]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Wikang Gitnang Bikol|Bicolano]], [[Filipino language|Filipino]], [[English language|English]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 10,000 watts | erp = | class = | former_callsigns = DZLR (2004–2015) | former_names = Mixx FM (2004–2015) | owner = Bicol Broadcasting System | sister_stations = [[DWLV-AM|DWLV]]<br>TV5 Channel 2 Naga | website = }} Ang '''DWLV''' (91.9 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''91.9 BBS FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Bicol Broadcasting System]]. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa BBS Bldg., Balatas Rd., Brgy. Balatas, [[Naga, Camarines Sur]].<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=December 9, 2020}}</ref><ref>[https://www.kbp.org.ph/wp-content/uploads/2019/02/Bicol-Broadcasting-System-Inc.jpg KBP Members]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.bworldonline.com/senate-resolution-on-abs-cbn-operation-turned-over-to-ntc/ Senate resolution on ABS-CBN operation turned over to NTC]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] p7c2xx9dbmefcav6e4fk92iw2381sdj Coffea canephora 0 333876 2216395 2157971 2026-07-18T15:16:46Z LknFenix 125962 kapeina → kapeyna 2216395 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Kapeng robusta | image = Ripe Seeds Coffee Robusta Coorg Karnataka India Feb24 D72 25688.jpg | image_caption = Mga bunga ng ''Coffea canephora'' | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Chadburn, H. |author2=Davis, A.P. |date=2017 |title=''Coffea canephora'' |volume=2017 |page=e.T18290186A18539466 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T18290186A18539466.en |access-date=19 Nobyembre 2021}}</ref> |familia = [[Rubiaceae]] | genus = Coffea | species = canephora | authority = [[Jean Baptiste Louis Pierre|Pierre]] ex A.Froehner | synonyms = ''Coffea robusta'' <small>L.Linden</small> }} Ang '''''Coffea canephora''''' (lalo na ang '''''C. canephora var. robusta''''', na mas laganap sa pagtatanim kaya't kadalasang tinatawag lamang na '''''Coffea robusta''''', o karaniwang '''kapeng robusta''') ay isang uri ng [[Coffea|halamang kape]] na nagmula sa gitna at kanlurang bahagi ng sub-Saharyanang Aprika. Isa itong espesye ng [[halamang namumulaklak]] sa [[Pamilya (biyolohiya)|pamilyang]] [[Rubiaceae]]. Bagama't malawak na kilala bilang ''Coffea robusta'', ang halaman ay siyentipikong kinikilala bilang ''Coffea canephora'', na may dalawang pangunahing uri: ''robusta'' at ''nganda''.<ref name="Dagoon05">{{Cite book |last=J. Dagoon |url=https://books.google.com/books?id=MPjMkLKebBQC&pg=PA58 |title=Agriculture & Fishery Technology Iv |publisher=Rex Bookstore, Inc. |year=2005 |isbn=9789712342233 |page=58 |language=en |trans-title=Teknolohiya ng Agrikultura at Pangingisda Iv |access-date=22 Hulyo 2011}}</ref> Kumakatawan ang ''Coffea robusta'' ng 40% hanggang 45% ng pandaigdigang produksiyon ng [[kape]], at ''[[Coffea arabica]]'' ang bumubuo sa karamihan ng natitirang bahagi.<ref>{{Cite web |title=World Robusta coffee production 2022 |trans-title=Pandaigdigang produksiyon ng kapeng Robusta noong 2022 |url=https://www.statista.com/statistics/225402/world-robusta-coffee-production/ |access-date=2023-01-19 |website=Statista |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=World Arabica coffee production 2022 |trans-title=Pandaigdigang produksiyon ng kapeng Arabica noong 2022 |url=https://www.statista.com/statistics/225400/world-arabica-coffee-production/ |access-date=2023-01-19 |website=Statista |language=en}}</ref> May ilang pagkakaiba sa komposisyon ng mga butil ng kape mula sa C. arabica at C. robusta.<ref>{{cite journal |last1=R Urgert and M B Katan |date=1 Nobyembre 1996 |title=The cholesterol-raising factor from coffee beans. |trans-title=Ang salik na nagpapataas ng kolesterol mula sa mga butil ng kape. |journal=[[Journal of the Royal Society of Medicine]] |language=en |volume=89 |issue=11 |pages=618–623 |doi=10.1177/014107689608901107 |pmc=1295997 |pmid=9135590 |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gaia Vince |date=16 Nobyembre 2005 |title=Decaffeinated coffee may be harmful to heart |trans-title=Kapeng di-kapeinado, maaaring makapinsala sa puso |url=https://www.newscientist.com/article/dn8328-decaffeinated-coffee-may-be-harmful-to-heart/ |journal=New Scientist |language=en}} Mukhang may pagkakamali itong artikulo sa paggamit ng salitang "dipteno" sa halip na "diterpeno", at tila sumasalungat din sa sanggunian sa itaas.</ref> Ang mga butil mula sa ''C. robusta'' ay may mas mababang asididad, mas matinding kapaitan, at mas makahoy at di-gaanong prutas na lasa kumpara sa mga butil ng ''C. arabica.'' Ginagamit ang karamihan nito para sa agarang kape. == Paglalarawan == [[Talaksan:Clusters_Flowers_Coffee_Suntikoppa_Apr24_A7C_10765.jpg|thumb| Kumpol-kumpol ng mga bulaklak ng kapeng Robusta]] Ang robusta ay isang espesye ng [[halamang namumulaklak]] sa [[Pamilya (biyolohiya)|pamilyang]] [[Rubiaceae]]. Bagama't malawak na kilala sa katawagang ''Coffea robusta'', ang halaman ay kasalukuyang kinikilala sa agham bilang ''Coffea canephora'', na may dalawang pangunahing uri: ''C. c. robusta'' at ''C. c. nganda''.<ref name="Dagoon05"/> May mababaw na sistema ng ugat ang halaman at tumutubo ito bilang isang matibay na puno o palumpong na umaabot sa mga {{Convert|10|m|ft}} ang taas. Hindi regular ang pamumulaklak nito, at tumatagal ng humigit-kumulang 10-11 buwan bago mahinog ang mga beri, na namumunga ng mga butil na hugis-itlog. Mas mataas ang ani ng halamang robusta kaysa sa arabika, naglalaman ito ng mas maraming [[kapeyna]] (2.7% kumpara sa 1.5% ng arabika), <ref name="Nesbitt05">{{Cite book |last=Mark Nesbitt |url=https://books.google.com/books?id=5JXBN7fqg0MC&pg=PA177 |title=The Cultural History of Plants |publisher=Taylor & Francis |year=2005 |isbn=978-0-203-02090-6 |pages=176–177 |language=en |trans-title=Ang Kasaysayang Kultural ng mga Halaman |access-date=22 Hulyo 2011}}</ref> at mas kaunti namang asukal (3-7% kumpara sa 6-9% ng arabika).<ref name="TheCoffeeBarrister">{{Cite web |date=31 Hulyo 2016 |title=Understanding the Difference: Arabica vs Robusta |trans-title=Pag-uunawa sa Pagkakaiba: Arabica k. Robusta |url=https://www.coffeeb.net/arabica-vs-robusta/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820053209/https://www.coffeeb.net/arabica-vs-robusta/ |archive-date=20 Agosto 2016 |access-date=2 Agosto 2016 |publisher=The Coffee Barrister |language=en}}</ref> Dahil hindi ito gaanong tinatablan ng mga peste at sakit kumpara sa arabika,<ref name="DavironPonte2005">{{Cite book |last=Benoit Daviron |url=https://books.google.com/books?id=mwpAO0J9ojgC&pg=PA51 |title=The Coffee Paradox: Global Markets, Commodity Trade and the Elusive Promise of Development |last2=Stefano Ponte |publisher=Zed Books |year=2005 |isbn=978-1-84277-457-1 |page=51 |language=en |trans-title=Ang Balintuna ng Kape: Mga Pandaigdigang Merkado, Kalakalan ng Paninda at ang Mailap na Pangako ng Pag-uunlad}}</ref> mas kaunti ang kinakailangang herbisidyo at pestisidyo. == Katutubong distribusyon == Katutubong tumutubo ang ''C. canephora'' sa Kanluran at Gitnang Aprika mula [[Liberia|Liberya]] hanggang [[Tanzania|Tansanya]], at patimog sa [[Angola]]. Hindi ito kinilala bilang isang espesye ng ''[[Coffea]]'' hanggang noong 1897,<ref>{{Cite web |last=Adolf |first=Engler |date=1895–1918 |title=Notizblatt des Königlichen Botanischen Gartens und Museums zu Berlin |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/28795724#page/279/mode/1up |publisher=In Commission bei Wilhelm Engelmann |language=de}}</ref> mahigit isang daang taon matapos makilala ang ''[[Coffea arabica]]''.<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/358191#page/184/mode/1up |title=Caroli Linnaei ... Species plantarum |last2=Lars |first2=Salvius |date=1753 |publisher=Impensis Laurentii Salvii |volume=1 |language=en}}</ref><ref name="Nesbitt05"/> Naturalisado rin umano ito sa [[Borneo]], [[Polinesiyang Pranses|Polinesyang Pranses]], [[Costa Rica|Kosta Rika]], [[Nicaragua|Nikaragwa]], [[Jamaica|Hamayka]] at sa mga Antilas Menores.<ref>{{Cite web |title=World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew |trans-title=Pandaigdigang Tseklist ng mga Piling Pamilyang Halaman: Royal Botanic Gardens, Kew |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=45464 |access-date=2017-08-01 |website=apps.kew.org |language=en-GB}}</ref> Noong 1927, may natuklasang [[hibrido]] ng robusta at arabika sa Timor. Kalaunan, ginamit ang lahing ito sa pagpaparami ng mga halaman na lumalaban sa kalawang ng kape.<ref name="bbc">{{Cite web |last=Penarredonda |first=Jose Luis |date=6 Nobyembre 2017 |title=The disease that could change how we drink coffee |trans-title=Ang sakit na maaaring magbago kung paano tayo umiinom ng kape |url=http://www.bbc.com/future/story/20171106-the-disease-that-could-change-how-we-drink-coffee |access-date=23 Nobyembre 2017 |website=BBC: In depth, Food |language=en}}</ref> == Paglinang at paggamit == Ang robusta ay may pinagmulan sa gitna at kanlurang bahagi ng sub-Saharyanong Aprika.<ref name=Dagoon05/> Madali itong alagaan, mas mataas ang ani, halos doble ang taglay nitong kapeyna at mas marami rin itong antioksidante,<ref>{{cite journal |last1=Vignoli |first1=J. A. |last2=Bassoli |first2=D. G. |last3=Benassi |first3=M. T. |year=2011 |title=Antioxidant activity, polyphenols, caffeine and melanoidins in soluble coffee: The influence of processing conditions and raw material |trans-title=Aktibidad ng antioksidante, polipenol, kapeina at melanoydina sa natutunaw na kape: Ang impluwensya ng mga kondisyon ng pagproseso at hilaw na materyal |journal=Food Chemistry |language=en |volume=124 |issue=3 |pages=863–868 |doi=10.1016/j.foodchem.2010.07.008}}</ref> at hindi gaanong madaling kapitan ng sakit kumpara sa arabika. Kumakatawan ito sa 43% ng pandaigdigang produksiyon ng kape, kung saan bumubuo ang arabika sa natitira, maliban sa 1.5% na kinakatawan ng ''[[Coffea liberica]]''.<ref name="CoffeeProduction">{{cite web |date=Disyembre 2019 |title=Coffee: World Markets and Trade |trans-title=Kape: Mga Pandaigdigang Merkado at Kalakalan |url=https://downloads.usda.library.cornell.edu/usda-esmis/files/m900nt40f/sq87c919h/8w32rm91m/coffee.pdf |access-date=8 Mayo 2020 |publisher=United States Department of Agriculture – Foreign Agricultural Service |language=en}}</ref> Kadalasang itinatanim ito sa Biyetnam, kung saan ipinakilala ito ng mga kolonistang Pranses noong huling bahagi ng ika-19 na siglo. Gayunman, itinatanim din ito sa Indiya, Aprika, at sa Brasil, kung saan malawak na nililinang ang uring ''conilon''.<ref name="Horowitz04">{{cite book |author=A. Rami Horowitz |url=https://books.google.com/books?id=GYZaVvtGJ4sC&pg=PA41 |title=Insect pest management: field and protected crops |publisher=Springer |year=2004 |isbn=978-3-540-20755-9 |page=41 |language=en |trans-title=Pagkontrol sa mga insektong peste: mga pananim sa bukirin at protektadong lugar |access-date=23 Agosto 2011}}</ref> Ang Biyetnam, na pangunahing nagtatanim ng robusta, ay naging pinakamalaking tagaluwas ng kapeng robusta sa buong mundo, na bumubuo sa higit sa 40% ng kabuuang produksiyon.<ref name="CoffeeProduction" /> Nahigitan nito ang Brasil (25% ng pandaigdigang produksiyon), Indonesya (13%), Indiya (5%), at Uganda (5%).<ref name="CoffeeProduction" /> Pinakamalaking prodyuser pa rin ng kape sa buong mundo ang Brasil, na gumagawa ng halos isang-katlo ng pandaigdigang produksiyon ng kape, ngunit 69% nito ay C. arabica.<ref name="CoffeeProduction" /> Dahil mas madaling alagaan ang robusta at mas marami ang ani kumpara sa ''C. arabica'', mas mura itong iprodyus.<ref name="Miyanari08">{{cite book |last=Miyanari |first=Walter |url=https://books.google.com/books?id=84mcxGe5WtsC&pg=PA7 |title=Aloha Coffee Island |publisher=Savant Books & Publications |year=2008 |isbn=978-0-615-18348-0 |page=7 |language=en |trans-title=Aloha Pulo ng Kape |access-date=13 December 2011}}</ref> Ang binusang butil ng robusta ay gumagawa ng matapang at buong-katawang kape na may natatanging malupang lasa, ngunit karaniwang mas mapait kaysa sa arabika dahil sa nilalaman nitong pirasina.<ref>{{cite book |author=Andrew J. Taylor, Robert Linforth |url=https://books.google.com/books?id=2_WbE3gaDH0C&q=robusta++earthy+flavour&pg=PT83 |title=Food Flavour Technology |publisher=John Wiley and Sons |year=2010 |isbn=978-1-4443-1778-7 |page=68 |language=en |trans-title=Teknolohiya ng Lasa ng Pagkain |access-date=13 December 2011}}</ref><ref>{{cite book |last=Wintgens |first=Jean Nicolas |url=https://books.google.com/books?id=Lxbz7TG5wwAC&pg=PA799 |title=Coffee: Growing, Processing, Sustainable Production: A Guidebook for Growers |publisher=Wiley-VCH |year=2009 |isbn=978-3-527-32286-2 |page=799 |language=en |trans-title=Kape: Pagtatanim, Pagpoproseso, Sustenableng Produksiyon: Isang Aklat Panggabay para sa mga Nagtatanim |access-date=13 Disyembre 2011}}{{Dead link|date=December 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ==Galeriya== <gallery widths="190" heights="180"> Talaksan:Coffee Singnally Coorg Jun24 A7CR 01495.jpg|Mga palumpong na Robusta sa Kodagu Talaksan:Flowers Closeup Coffee Robusta Suntikoppa Apr24 A7C 10826.jpg|Malapitang larawan ng mga bulaklak Talaksan:Canephora.jpg|Hilaw na (o 'berdeng') butil ng robusta Talaksan:Coffee drying traditional Indonesia.jpg|Tradisyonal na pagpapatuyo ng mga butil ng kape sa Kalibaru, Indonesya </gallery> == Tingnan din == *''[[Coffea arabica]]'' ==Mga sanggunian== {{Reflist}} amd42uwmb3mgfw0xqf2t84d577v7jmv Alexandra Eala 0 334071 2216414 2216228 2026-07-19T03:23:43Z Tabilay 153890 /* Mga Laban ni Alex Eala bilang Propesyonal */ 2216414 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Mga Laban ni Alex Eala bilang Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 98ldw9nycnspvdxiuodaid1wlw34bhn 2216415 2216414 2026-07-19T03:25:05Z Tabilay 153890 2216415 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> === Mga Laban ni Alex Eala bilang Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] gbgxki7j8hhmxca0i5lvg3q01qol3tf 2216416 2216415 2026-07-19T03:25:25Z Tabilay 153890 2216416 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 875yz6ajfqp1kbaa8jyfmmnc371otg1 2216417 2216416 2026-07-19T03:25:53Z Tabilay 153890 2216417 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Mga Laban ni Alex Eala bilang Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] gw3ci13l927xg0bfemdo3rah59ecoes 2216469 2216417 2026-07-19T07:26:53Z Tabilay 153890 /* Propesyonal */ 2216469 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WTAEALAPROF" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 3iuyi65ut5oar49lnik2sfnm5kjnqo3 2216470 2216469 2026-07-19T07:35:15Z Tabilay 153890 /* Propesyonal */ 2216470 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] l5qe73lvza1xnbbtdph22vpjexdsvui 2216471 2216470 2026-07-19T07:36:59Z Tabilay 153890 2216471 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph//2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 130 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 13, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title}}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] g8pd9vltoqz4oed2pdeu2n215ry3ago Miss World 2026 0 335023 2216472 2216249 2026-07-19T08:21:31Z Allyriana000 119761 2216472 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|name=Miss World 2026|image=|caption=|venue=[[Nha Trang]], Biyetnam|date=5 Setyembre 2026|broadcaster=|presenters=|entrants=|placements=|debuts={{Hlist|Butan|Eritreya|French Guiana|Mosambik|Pakistan}}|withdrawals={{Hlist|Rumanya}}|returns={{hlist|Aruba|Bahamas|Guinea-Bissau|Kapuluang Cook|Kapuluang Turks at Caicos|Kosobo|Kosta Rika|Laos|Malawi|Maruekos|Noruwega|Pidyi|Santa Lucia|Tansaniya|Timog Korea}}|before=[[Miss World 2025|2025]]|next=}} Ang '''Miss World 2026''' ang magiging ika-73 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na gaganapin sa [[Nha Trang]], Biyetnam sa 5 Setyembre 2026.<ref name=":0">{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World 2026 for the first time |language=en |website=Voice of Vietnam |url=https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326224111/https://english.vov.vn/en/culture/vietnam-to-host-miss-world-2026-for-the-first-time-post1278752.vov |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kokoronahan ni [[Suchata Chuangsri]] ng Taylandiya ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kompetisyon. == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 25 Marso 2026, inihayag ng Miss World Organization sa kanilang ''account'' sa ''[[Instagram]]'' na magaganap ang edisyong ito sa Biyetnam.<ref name=":0" /><ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Miss World 2026 pageant to be held in Vietnam |language=en |website=[[ABS-CBN]] |url=https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326222537/https://www.abs-cbn.com/lifestyle/pageants-beauty-queens/2026/3/26/miss-world-2026-pageant-to-be-held-in-vietnam-1205 |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> Kinumpirma rin ni Hoàng Nhật Nam, direktor ng Miss World Vietnam, na mangunguna ang Biyetnam sa edisyong ito.<ref>{{cite news |last=Tieu |first=Tan |date=26 Marso 2026 |title=Vietnam to host Miss World pageant for the first time |language=en |website=Sài Gòn Giải Phóng |url=https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260326225920/https://en.sggp.org.vn/vietnam-to-host-miss-world-pageant-for-the-first-time-post124913.html |archive-date=26 Marso 2026}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss World Estonia 2025 na si Henel Vare upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos bumitiw ang orihinal na nagwagi na si Mari-Ann Rõuk upang pagtuunan-pansin ang kaniyang pag-aaral.<ref>{{Cite news |author=Külm |first=Ülo |date=17 Agosto 2025 |title=FOTOD: tema ongi uus Miss World Estonia 2025! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: She is the new Miss World Estonia 2025! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |access-date=10 Setyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817173439/https://www.nelli.ee/fotod-tema-ongi-uus-miss-world-estonia-2025 |archive-date=17 Agosto 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=16 Pebrero 2026 |title=Henel Vare Confirmed as Miss World Estonia 2025 |url=https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301193803/https://www.missworld.com/news/henel-vare-confirmed-as-miss-world-estonia-2025 |archive-date=1 Marso 2026 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Miss World |language=en}}</ref> Pinalitan ni Yifei Dong si Rongfei Gan bilang kinatawan ng Tsina dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last= |date=30 Disyembre 2024 |title=第73届世界小姐中国区总冠军诞生 中国地质大学研究生：网友称美的有气质！ |trans-title=The champion of the 73rd Miss World China was born. A graduate student from China University of Geosciences: Netizens said she is beautiful and has great temperament! |url=https://finance.sina.com.cn/tech/roll/2024-12-30/doc-ineceyfc1498477.shtml |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Sina}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod ay mga kumpirmadong kalahok:<ref>{{Cite web |last=Dhakal |first=Rishika |date=3 Agosto 2024 |title=Ashma Kumari KC crowned Miss Nepal 2024 |url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/03/ashma-kumari-crowned-miss-nepal-2024 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Kathmandu Post |language=en}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Alba|Tirtja|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bảo Ngọc's rivals at Miss World have emerged |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-post1849660.tpo |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608082221/https://tienphong.vn/vu-tau-hoa-dam-xe-tai-o-ha-noi-cuc-csgt-de-nghi-xem-xet-trach-nhiem-cua-tai-xe-o-to-post1849670.tpo |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{sortname|Julia |Kuehnle|nolink=1}} |26 |[[Berlin]] |- |{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Alina|Akselrad|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=Alina Akselrad representará a Argentina en la competencia de Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Alina Akselrad will represent Argentina in the Miss World 2026 competition |website=Córdoba Interior Informa |url=https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260513041450/https://cordobainteriorinforma.com/2025/12/27/alina-akselrad-representara-a-argentina-en-la-competencia-de-miss-mundo-2026/ |archive-date=13 May 2026}}</ref> |27 |Córdoba |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Monika|Harutjunjan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=9 Pebrero 2026 |title=Չեխահայ Մոնիկա Հարությունյանը «Հայաստանի գեղեցկուհի» 2026 ազգային մրցույթի հաղթող |language=hy |trans-title=Czech-Armenian Monika Harutjunjanova is the winner of the "Miss Armenia 2026" national contest |website=Orer |url=https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |url-status=live |access-date=6 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209183755/https://orer.eu/hy/2026/02/09/monika-harutuinian-2026-miss-armenia/ |archive-date=9 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |28 |[[Praga]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australya]] |{{sortname|Olivija|Spanovskis|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rifai |date=12 Enero 2026 |title=7 Potret Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Curi Atensi! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss World Australia 2026 Olivija Spanovskis, Stealing Attention! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260206192814/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-world-australia-2026-olivija-spanovskis-curi-atensi-c1c2-01-9mwsv-xsplqs |archive-date=6 Pebrero 2026 |accessdate=}}</ref> |25 |[[Adelaide]] |- |{{flagicon|BAH}} [[Bahamas]] |{{sortname|Marechan|Burrows|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2025 |title=Miss World The Bahamas introduced |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260328023048/https://www.thenassauguardian.com/multimedia/video_gallery/miss-world-the-bahamas-introduced/video_5913ce5c-ff42-54b4-94f1-7784588cc06d.html |archive-date=28 Marso 2026 |accessdate=}}</ref> |27 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Samanzar|Sayeed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=|date=11 Hulyo 2026|title=কে হলেন এবারের মিস ওয়ার্ল্ড বাংলাদেশ|trans-title=Who is this year's Miss World Bangladesh?|url=https://www.channel24bd.tv/entertainment/article/336770/%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B8-%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6|access-date=12 Hulyo 2026|website=Channel 24|language=en}}</ref> |26 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Fatima|Koné|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 Hunyo 2025 |title=Beauté: Koné Fatima élue Miss Côte d’Ivoire 2025 |trans-title=Beauty: Koné Fatima elected Miss Côte d’Ivoire 2025 |url=https://www.linfodrome.com/culture/110869-beaute-kone-fatima-elue-miss-cote-d-ivoire-2025 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Linfodrome |language=fr}}</ref> |23 |Azaguié |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga|Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Clapson |first=Colin |date=23 Pebrero 2026 |title=22-year-old student Olga Lombardo is new Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2026/02/23/22-year-old-student-olga-lombardo-is-new-miss-belgium/ |access-date=5 Hulyo 2026 |website=VRT NWS |language=en}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|BIZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Faith|Edgar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keme-Palacio |first=Benita |date=17 Hunyo 2025 |title=Faith Edgar Crowned Miss World Belize 2025 |url=https://www.greaterbelize.com/faith-edgar-crowned-miss-world-belize-2025/ |access-date=9 Hulyo 2025 |website=Greater Belize Media |language=en-US}}</ref> |24 |San Pedro |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Mística|Núñez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Primicia |first=Redacción |date=12 Nobyembre 2025 |title=Miss Falcón gana el Miss World Venezuela 2025 |url=https://primicia.com.ve/placeres/miss-falcon-gana-el-miss-world-venezuela-2025/|access-date=13 Nobyembre 2025 |website=Primicia|language=es}}</ref> |24 |Punto Fijo |- |{{flagicon|VIE}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Bảo Ngọc|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Agosto 2025 |title=Hoa hậu Bảo Ngọc thi Miss World |language=vi |trans-title=Miss Bảo Ngọc competes in Miss World |website=VnExpress |url=https://vnexpress.net/hoa-hau-bao-ngoc-thi-miss-world-4924166.html |access-date=10 Setyembre 2025}}</ref> |24 |Cần Thơ |- |{{flagicon|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina|Bosnya at Hersegobina]] |{{sortname|Lana|Jahić|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Tuzlanka Lana Jahić je nova Miss Bosne i Hercegovine |trans-title=Lana Jahić from Tuzla is the new Miss Bosnia and Herzegovina |url=https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628051312/https://radiosarajevo.ba/magazin/showbiz/tuzlanka-lana-jahic-nova-miss-bosne-i-hercegovine/642737 |archive-date=28 Hunyo 2026 |access-date=5 Hulyo 2026 |website=Radio Sarajavo |language=bs}}</ref> |18 |Tuzla |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Ruth|Thomas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgamanyane |first=Nnasaretha |date=25 March 2025 |title=Thomas prophecy on winning Miss Botswana comes to pass |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/thomas-prophecy-on-winning-miss-botswana-comes-to-pass/news |access-date=9 May 2025 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |24 |Masunga |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Gabriela|Botelho|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Nicolau |first=André |date=1 Pebrero 2026 |title=Gabriela Botelho, representante de Sergipe, é eleita Miss Brasil Mundo 2026 |language=pt-BR |trans-title=Gabriela Botelho, representing Sergipe, is elected Miss Brazil World 2026 |website=CNN Brasil |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260202040947/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/gabriela-botelho-representante-de-sergipe-e-eleita-miss-brasil-mundo-2026/ |archive-date=2 Pebrero 2026}}</ref> |25 |Belo Horizonte |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Vanessa|Kraljevic|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Melvy |date=28 Hunyo 2025 |title=La cruceña Vanessa Kraljevic es la nueva Miss Bolivia Mundo 2025 |trans-title=Vanessa Kraljevic from Santa Cruz is the new Miss Bolivia World 2025 |url=https://eju.tv/2025/06/la-crucena-vanessa-kraljevic-es-la-nueva-miss-bolivia-mundo-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Eju.tv |language=es}}</ref> |23 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUR}} [[Curaçao]] |{{sortname|Lishantely|Jennie|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=16 Disyembre 2025 |title=Lishantely Jennie koroná komo Miss World Curaçao |language=pap |trans-title=Lishantely Jennie was crowned as Miss World Curaçao |website=extra.cw |url=https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125094420/https://extra.cw/lishantely-jennie-korona-komo-miss-world-curacao/ |archive-date=25 Enero 2026}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Josephine|Bøttger|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Lam |first=Duy |date=26 Abril 2026 |title=Lộ diện thêm nhiều người đẹp đến Việt Nam thi Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=More beauties revealed to be coming to Vietnam to compete in Miss World |website=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260427012148/https://tienphong.vn/lo-dien-them-nhieu-nguoi-dep-den-viet-nam-thi-hoa-hau-the-gioi-post1838810.tpo |archive-date=27 Abril 2026}}</ref> |24 |Hillerød |- |{{flagdeco|ESA}} [[:en:Miss_El_Salvador|El Salvador]] |{{sortname|Andrea|Rivas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Palacios |first=Marcella |date=1 Oktubre 2025 |title=Adriana Rivas, Miss Usulután, es la nueva Miss World El Salvador 2025/26 |trans-title=Adriana Rivas, Miss Usulután, is the new Miss World El Salvador 2025/26 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/miss-mundo-2025-usulutan/1244878/2025/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Diario de Hoy}}</ref> |23 |[[:en:Usulután|Usulután]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Eilidh|MacDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Peddi |first=Sarah |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss Scotland 2025 winner revealed as stunning Glasgow beauty takes crown just before age cut-off |language=en |website=The Scottish Sun |url=https://www.thescottishsun.co.uk/tvandshowbiz/15606953/miss-scotland-winner-eilidh-macdonald-glasgow-crown/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |[[Glasgow]] |- |{{flagicon|SLO}} [[Eslobenya]] |{{sortname|Amadea|Zupan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Enero 2025 |title=Nova Miss Slovenije je postala Amadea Zupan iz Sežane |trans-title=Amadea Zupan from Sežana became the new Miss Slovenia |url=https://svet24.si/novice/kultura/miss-slovenije-2025-zmagovalka-1393630 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novice Svet24 |language=sl}}</ref> |26 |Sežana |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Elisabeth|Reynés|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 2026 |title=Elisabeth Reynés, proclamada Miss World Spain 2026, será la representante de España en Miss Mundo |language=es |trans-title=Elisabeth Reynés, proclaimed Miss World Spain 2026, will be Spain's representative at Miss World |website=El Mundo |url=https://www.elmundo.es/loc/famosos/2026/04/19/69e4ca01e9cf4a6f358b4579.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Mallorca]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Jade Lin |Glab|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=14 Hulyo 2026 |title=Jade Glab Wins Miss World America 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/jade-glab-wins-miss-world-america-2026/articleshow/155090865.cms |access-date=19 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Belmar |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Henel|Vare|nolink=1}} |28 |[[Tallin]] |- |{{Flagicon|Ethiopia}} [[Ethiopia|Etiyopiya]] |{{sortname|Ruth|Yirgalem|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=23 Abril 2026 |title=The Enduring Legacy of Miss World from London to Vietnam |language=en |website=Pulse of Africa |url=https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628062603/https://pulseofafrica.info/entertainment/216?lang=en |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |21 |[[Adis Abeba]] |- |{{Flagicon image|Flag of French Guiana.svg}} [[French Guiana]] |{{sortname|Audrey|Ho-Wen-Tsaï|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Hunyo 2026 |title=Audrey Ho Wen Tsai représentera la Guyane au concours Miss World, une « première historique » pour le territoire |language=fr |trans-title=Audrey Ho Wen Tsai will represent French Guiana at the Miss World competition, a "historic first" for the territory |work=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-atlantique-appli/audrey-ho-wen-tsai-representera-la-guyane-au-concours-miss-world-une-premiere-historique-pour-le-territoire |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[:en:Kourou|Kourou]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Helena|Hawke|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Owens |first=David |date=5 Mayo 2025 |title=Student nurse is crowned Miss Wales 2025 |url=https://nation.cymru/culture/student-nurse-is-crowned-miss-wales-2025/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Nation Cymru |language=en-GB}}</ref> |20 |Caerleon |- |{{flagdeco|GNQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |{{sortname|María de los Ángeles|Ndong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Nkene |first=Gabriel Ebang Oyono |date=9 Setyembre 2025 |title=Conozca a todas las ganadoras del certamen Miss Guinea Ecuatorial 2024 |language=es |trans-title=Meet all the winners of the Miss Equatorial Guinea 2024 pageant |website=Ahora Equatorial Guinea |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |url-status=live |access-date=1 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804214509/https://ahoraeg.com/cultura/2024/09/09/conozca-a-todas-las-ganadoras-del-certamen-miss-guinea-ecuatorial-2024/ |archive-date=4 Agosto 2025}}</ref> |25 |[[Malabo]] |- |{{Flagicon|GRC}} [[Gresya]] |{{sortname|Mikaela|Kasari|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=27 Disyembre 2025 |title=73ος Διαγωνισμός Ομορφιάς: Star Hellas 2025 η Μικαέλα Κάσαρι – Λάμψη στο Fantasia Live |language=el |trans-title=73rd Beauty Contest: Star Hellas 2025 Mikaela Kasari – Shine at Fantasia Live |website=Showbiz TV |url=https://showbiz-tv.gr/lifestyle/81884/73os-diagonismos-omorfias-star-hellas-2025-i/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Annaëlle|Ibo|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Annaelle Ibo représentera la Guadeloupe à Miss Monde 2026 |language=fr |trans-title=Annaelle Ibo will represent Guadeloupe at Miss World 2026 |website=France-Antilles |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529111751/https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/annaelle-ibo-representera-la-guadeloupe-a-miss-monde-2026-1080445.php |archive-date=29 Mayo 2026}}</ref> |24 |Metz |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{sortname|Andrea|Ortíz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=1 Hunyo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |20 |Chiquimula |- |{{Flagicon|Guyana}} [[Guyana]] |{{sortname|Kelcia|Nelson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Kelcia Nelson crowned Miss World Guyana 2026 |language=en |website=Newsroom Guyana |url=https://newsroom.gy/2026/05/26/kelcia-nelson-crowned-miss-world-guyana-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |27 |Linden |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Nevaeh|Allen|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is the new Miss Jamaica World |language=en |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20260126/nevaeh-allen-new-miss-jamaica-world |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |19 |Linstead |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Yui|Kawana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=22 Oktubre 2025 |title=『ミス・ワールド』日本代表に川名祐衣さん、憧れの存在は上戸彩 「刑事ものに出たい」 |trans-title=Yui Kawana is Japan's representative for Miss World, and her idol is Aya Ueto: "I want to be in a detective show" |url=https://www.sankei.com/article/20251022-BFZZXZT6E5LADJ5QA3UQNURWXQ/ |access-date=14 Nobyembre 2025 |website=Sankei Shimbun |language=ja }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |24 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Marie Kemlyne|Félix|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Cerisier |first=Angella Laurancya |date=9 Hunyo 2026 |title=« ZOOMONS » sur Miss World Haïti 2026 : « Beauty with a Purpose »… ou « j’ai pas de connexion en fait » ! |trans-title="ZOOMONS" on Miss World Haiti 2026: "Beauty with a Purpose"... or "I don't actually have a connection!" |url=https://belidemag.net/culture/zoomons-sur-miss-world-haiti-2026-beauty-with-a-purpose-ou-jai-pas-de-connexion-en-fait/ |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Belinde Magzaine |language=fr}}</ref> |25 |Jérémie |- |{{flagdeco|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |{{sortname|Julia|Horne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2025 |title=New Miss Gibraltar looks ahead to a busy year |url=https://www.gbc.gi/news/julia-horne-wins-miss-gibraltar-2025 |access-date=10 Setyembre 2025 |website=Gibraltar Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> |26 |[[Gibraltar|Hibraltar]] |- |{{flagicon|NIR}} [[Hilagang Irlanda]] |{{sortname|Carly|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=McLaughlin |first=Sophie |date=3 Hunyo 2025 |title=Carly Wilson crowned as Miss Northern Ireland 2025 |url=https://www.belfastlive.co.uk/whats-on/be/gallery/miss-northern-ireland-2025-named-31771078 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Belfast Live |language=en}}</ref> |24 |Rathfriland |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Nikita|Porwal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Jose |first=Jinta |date=4 Setyembre 2024 |title=Who is Femina Miss India Madhya Pradesh 2024, Nikita Porwal? Learn now! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/who-is-femina-miss-india-madhya-pradesh-2024-nikita-porwal-learn-now/articleshow/113066234.cms |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Ujjain |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{sortname|Audrey Bianca|Callista|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sukardi |first=Muhammad |date=9 Hulyo 2025 |title=Profil Audrey Bianca, Pemenang Miss Indonesia 2025 |trans-title=Profile of Audrey Bianca, Winner of Miss Indonesia 2025 |url=https://www.inews.id/lifestyle/seleb/profil-audrey-bianca-pemenang-miss-indonesia-2025 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=iNews |language=id}}</ref> |22 |[[Jakarta]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Grace|Richardson|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Billson |first=Chantelle |date=24 Nobyembre 2025 |title='Powerful and proud' student makes history as first out gay Miss England |language=en |website=PinkNews |url=https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124113009/https://www.thepinknews.com/2025/11/24/powerful-and-proud-student-makes-history-as-first-out-gay-miss-england/ |archive-date=24 Nobyembre 2025}}</ref> |19 |[[Leicester]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Caoimhe|Kenny|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Barr |first=Caoimhinn |date=16 Hunyo 2025 |title=Former Inishowen schoolgirl crowned Miss Ireland 2025 |language=en |website=Donegal Live |url=https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |url-status=live |access-date=10 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616160846/https://www.donegallive.ie/news/home/1826756/former-inishowen-schoolgirl-crowned-miss-ireland-2025.html |archive-date=16 Hunyo 2025}}</ref> |25 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Lucrezia|Mangilli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Chi è Lucrezia Mangilli, la nuova Miss Mondo Italia 2024 |trans-title=Who is Lucrezia Mangilli, the new Miss World Italy 2024 |url=https://www.ilgiornale.it/news/personaggi/chi-lucrezia-mangilli-nuova-miss-mondo-italia-2024-2335831.html |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Il Giornale |language=it}}</ref> |26 |[[Udine]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Kambodya]] |{{sortname|Leakena|In|nolink=1}} |24 |[[Nom Pen]] |- |{{flagdeco|CMR}} [[Cameroon|Kamerun]] |{{sortname|Noura|Njikam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref> |25 |[[Yaoundé]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Angelina|Fan|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Agosto 2024 |title=2024年第三届加拿大中国高校校友网球公开赛成功举办 |language=zh-Hans |trans-title=The 3rd Canada Chinese University Alumni Tennis Open 2024 was successfully held |website=Easyca.ca |url=https://easyca.ca/archives/409461 |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250807031614/https://easyca.ca/archives/409461 |archive-date=7 Agosto 2025}}</ref> | 24 | [[Toronto]] |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Kristianna|Gordon|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Khôi |first=Minh |date=28 Marso 2026 |title=Điều đặc biệt của mỹ nhân Cayman thi Miss World 2026 |language=vi |trans-title=The Special Features of the Cayman Beauty Queen Competing in Miss World 2026 |website=Saostar |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329091136/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/dieu-dac-biet-cua-my-nhan-cayman-thi-miss-world-2026-202603281126245696.html |archive-date=29 Marso 2026}}</ref> |21 |West Bay |- |{{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]] |{{sortname|Tiarē|Henry-Anguna|nolink=1}}<ref name="HACMCI">{{cite news |last=Etches |first=Melina |date=4 Nobyembre 2025 |title=Henry-Anguna crowned Miss Cook Islands 2025 |website=Radio New Zealand |url=https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219065209/https://www.rnz.co.nz/news/pacific/577773/henry-anguna-crowned-miss-cook-islands-2025 |archive-date=19 Disyembre 2025 |accessdate=}}</ref> |23 |Titikaveka |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Bagym|Baltabaeva|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title="Қазақстан аруы - 2024" байқауының жеңімпазы анықталды (фото) |trans-title=The winner of the "Miss Kazakhstan - 2024" contest has been announced |url=https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207013424/https://kaz.nur.kz/lady/2196852-qazaqstan-aruy-2024-baiqauynyng-zhengimpazy-anyqtaldy/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=14 Pebrero 2025 |website=Nur.kz |language=kk}}</ref> |23 |Oskemen |- |{{Flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Trizah Muhenje|Akala|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Wangu |first=Mariam |date=20 Disyembre 2025 |title=Ivy Trizah Muhenje crowned Miss World Kenya 2026: A new Queen, A new era |language=en |website=TV47 Digital |url=https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118163138/https://www.tv47.digital/ivy-trizah-muhenje-crowned-miss-world-kenya-2026-a-new-queen-a-new-era-130331/ |archive-date=18 Enero 2026}}</ref> |24 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Andrea|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Carolina |date=6 Agosto 2024 |title=Quién es Andrea Romero, la nueva Miss Mundo Colombia 2024: tiene una anécdota con Iván Duque |trans-title=Who is Andrea Romero, the new Miss World Colombia 2024? She has an anecdote with Iván Duque |url=https://colombia.as.com/actualidad/quien-es-andrea-romero-la-nueva-miss-mundo-colombia-2024-tiene-una-anecdota-con-ivan-duque-n/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Diario AS |language=es-co}}</ref> |19 |[[Atlántico (Colombia)|Atlántico]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Marigona|Musshabani|nolink=1}} |22 |Gjakova |- |{{Flagicon|Croatia}} [[Croatia|Kroasya]] |{{sortname|Ema Helena|Vičar|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=29 Oktubre 2025 |title=Ema Helena (23) je nova Miss Hrvatske |language=hr |trans-title=Ema Helena (23) is the new Miss Croatia |website=Index.hr |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |url-status=live |access-date=8 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251029205303/https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2725361 |archive-date=29 Oktubre 2025}}</ref> |23 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon|Laos}} [[Laos]] |{{sortname|Mongkoutphet|Harnsana|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Hulyo 2026 |title=Miss World Laos Is Preserving Traditional Weaving Through Her Beauty With a Purpose Project |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-laos-is-preserving-traditional-weaving-through-her-beauty-with-a-purpose-project/articleshow/154913211.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |24 |Salavan |- |{{Flagicon|Lebanon}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Perla|Harb|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Oktubre 2025 |title=Perla Harb wins Miss Lebanon 2025 crown in star-studded ceremony |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/882325/perla-harb-wins-miss-lebanon-2025-crown-in-star-studded-ceremony/en |access-date=21 Oktubre 2025 |website=Lebanese Broadcasting Corporation International |language=en}}|</ref> |22 |Al-Maamriyah |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Taanusiya|Chetty|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sokial |first=Sandra |date=4 Disyembre 2024 |title=Taanusiya Chetty wins Miss World Malaysia 2024 |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/taanusiya-chetty-wins-miss-world-malaysia-2024#goog_rewarded |access-date=10 Hulyo 2025 |website=The Star |language=en}}</ref> |24 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Nicole|Spiteri|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Hulyo 2024 |title=Nicole Spiteri wins Miss World Malta contest |url=https://tvmnews.mt/en/news/nicole-spiteri-wins-miss-world-malta-contest/ |access-date=10 Hulyo 2025 |website=TVM News |language=en-GB}}</ref> |23 |Marsa |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |{{sortname|Laurence|Fibleuil|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pinel-Fereol |first=Peggy |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Martinique 2026 : Maureen-Alycia Lucea-Merlin représentera la Martinique à Miss France 2027 |language=fr |trans-title=Miss Martinique 2026: Maureen-Alycia Lucea-Merlin will represent Martinique at Miss France 2027 |website=Outre-mer La 1ère |url=https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614055134/https://la1ere.franceinfo.fr/martinique/miss-martinique-2026-maureen-alycia-lucea-merlin-representera-la-martinique-a-miss-france-2027-1710355.html |archive-date=14 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Le Robert |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Chirihan|Chergui|nolink=1}} |– |[[Casablanca]] |- |{{flagicon|MRI}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{sortname|Shreeya|Bokhoree|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mungur |first=Nathalie Marion |date=25 Abril 2025 |title=Shreeya Bokhoree élue Miss World Mauritius 2026 |language=fr |trans-title=Shreeya Bokhoree elected Miss World Mauritius 2026 |website=Le Défi Media Group |url=https://defimedia.info/shreeya-bokhoree-elue-miss-world-mauritius-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Grand Port |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Cassandra|García|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Naranjo López |first=Itzel |date=30 Nobyembre 2025 |title=¿Quién es Cassandra García Olea, Miss México 2025? Competirá en Miss Mundo 2026 |language=es |trans-title=Who is Cassandra García Olea, Miss Mexico 2025? She will compete in Miss World 2026 |website=SDP Noticias |url=https://www.sdpnoticias.com/espectaculos/famosos/quien-es-cassandra-garcia-olea-miss-mexico-2025-competira-en-miss-mundo-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Emiliano Zapata |- |{{flagicon|MGL}} [[Mongolya]] |{{sortname|Enkhtuul|Bayarsaikhan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=24 Setyembre 2025 |title=“Miss World Mongolia-2026” фестивалийн үндэсний ялагчаар Б.Энхтуул шалгарлаа |url=https://ikon.mn/n/3i1p |access-date=25 Setyembre 2025 |website=Ikon.mn |language=mn}}</ref> |26 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|Montenegro}} [[Montenegro]] |{{sortname|Maša|Vukićević|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 2026 |title=Maša Vukićević sa Cetinja predstavlja Crnu Goru na Izboru za miss svijeta |language=bs |trans-title=Maša Vukićević from Cetinje represents Montenegro at the Miss World Pageant |website=Cafe del Montenegro |url=https://www.cdm.me/zabava/showbiz/masa-vukicevic-sa-cetinja-predstavlja-crnu-goru-na-izboru-za-miss-svijeta/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Cetinje |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|Han Theint Theint |Aung|nolink=1}} |20 |[[Yangon]] |- |{{flagicon|Namibia}} [[Namibia|Namibya]] |{{sortname|Elly|Aron|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nghifindaka |first=Lucia |date=2 Pebrero 2026 |title=Elly Aron crowned Miss NGO Namibia 2026 |language=en |website=Namibian Broadcasting Corporation |url=https://nbcnews.na/node/114863 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |20 |Ohangwena |- |{{NPL}} |{{sortname|Luna|Luitel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Sanskriti Pokharel |date=31 Agosto 2025 |title=Luna Luitel crowned Miss Nepal World 2025 |language=en |website=The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |url-status=live |access-date=21 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250902041014/https://kathmandupost.com/art-culture/2025/08/31/luna-luitel-crowned-miss-nepal-world-2025 |archive-date=2 Setyembre 2025}}</ref> |26 |[[Katmandu]] |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Tamunosoye|Karibi-George|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Miss Bayelsa Crowned Miss World Nigeria 2026 |language=en |website=Silverbird Group |url=https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607061949/https://silverbirdtv.com/miss-bayelsa-crowned-miss-world-nigeria-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Port Harcourt |- |{{Flagicon|Nicaragua}} [[Nikaragwa]] |{{sortname|Belén|Cáceres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Miss World Nicaragua Belen Cáceres Launches Her Beauty With A Purpose Project, One Smile at a Time |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-nicaragua-belen-cceres-launches-her-beauty-with-a-purpose-project-one-smile-at-a-time/articleshow/154759256.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Matagalpa |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Chloe|Robinson|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hunyo 2026 |title=Lộ diện nhiều đối thủ của Bảo Ngọc ở Hoa hậu Thế giới |language=vi |trans-title=Many of Bao Ngoc's rivals at Miss World have emerged |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608191438/https://www.24h.com.vn/dep/lo-dien-nhieu-doi-thu-cua-bao-ngoc-o-hoa-hau-the-gioi-c78a1768414.html |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |19 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Holland|Olanda]] |{{sortname|Charlotte|Boonstra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |author=Reitsma |first=Martin |date=7 Oktubre 2025 |title=Miss World Nederland, Beauty with A Purpose op Kasteel de Wittenburg |language=nl |website=Delft op Zondag |url=https://www.delftopzondag.nl/nieuws/algemeen/108121/miss-world-nederland-beauty-with-a-purpose-op-kasteel-de-witt |url-status=live |access-date=16 Oktubre 2025}}</ref> |26 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{sortname|Aneeqa Jamal|Iqbal|nolink=1}} |24 | |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Madeline|Miller|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fernández |first=Diana |date=16 Hunyo 2026 |title=La modelo Madeline Elena Miller Vergara es la nueva Miss Mundo Panamá 2026 |language=es |trans-title=Model Madeline Elena Miller Vergara is the new Miss World Panama 2026 |website=Ellas |url=https://www.ellas.pa/belleza/la-modelo-madeline-elena-miller-vergara-es-la-nueva-miss-mundo-panama-2026/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Josiane|Sciotti|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Josiane Sciotti Wins Miss World Peru 2026 |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061836/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/josiane-sciotti-wins-miss-world-peru-2026/articleshow/154823736.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Miss World Philippines|Pilipinas]] |{{Sortname|Asia Rose|Simpson}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=4 Pebrero 2026 |title=Asia Rose Simpson of Quezon City crowned Miss World Philippines 2026 |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/651535/asia-rose-simpson-of-quezon-city-crowned-miss-world-philippines-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |18 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Kiia|Huutoniemi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Nobyembre 2025 |title=Huutoniemi Miss World Finland voittoon |language=fi |trans-title=Huutoniemi wins Miss World Finland |website=Ähtärijärven Uutisnuotta |url=https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101071417/https://www.ahtarinjarvenuutisnuotta.net/teemat/huutoniemi-miss-world-finland-voittoon-6.177.47503.6e114f7653 |archive-date=1 Enero 2026}}</ref> |21 |Jyväskylä |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Maja|Todd|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Maja Todd została Miss Polonia 2025! Co wiemy o laureatce? |trans-title=Maja Todd is Miss Polonia 2025! What do we know about the winner? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/maja-todd-zostala-miss-polonia-2025-co-wiemy-o-laureatce/ar/c6p2-27711799 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Włocławek Nasze Miasto |language=pl-PL}}</ref> |21 |Katowice |- |{{flagicon|PUR}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Suil Anyelina|Pagán|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sepúlveda Núñez |first=Bárbara |date=30 Hunyo 2026 |title=Conoce a la nueva Miss Mundo de Puerto Rico 2026: Así comienza el camino de Suil Anyelina Pagán |language=es |trans-title=Meet the new Miss World Puerto Rico 2026: This is how Suil Anyelina Pagán's journey begins |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/magacin/inspiracion-liderazgo/fotogalerias/conoce-a-la-nueva-miss-mundo-de-puerto-rico-2026-asi-comienza-el-camino-de-suil-anyelina-pagan/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Vitória|Babinetchi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Antunes |first=Sandra Catarina |date=30 Hunyo 2026 |title=Jovem de Guimarães é a nova Miss World Portugal e vai representar o país no Vietname |language=pt |trans-title=A young woman from Guimarães is the new Miss World Portugal and will represent the country in Vietnam |website=Braga TV |url=https://bragatv.pt/jovem-de-guimaraes-e-a-nova-miss-world-portugal-e-vai-representar-o-pais-no-vietname/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |Guimarães |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{sortname|Indira|Ampiot|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Litaud |first=Emmanuelle |date=18 Mayo 2026 |title=«Déterminée à porter haut les couleurs de notre pays» : Indira Ampiot représentera la France à Miss Monde |language=fr |trans-title="Determined to proudly represent our country": Indira Ampiot will represent France at Miss World |website=TV Magazine |url=https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518100201/https://tvmag.lefigaro.fr/programme-tv/miss-france/determinee-a-porter-haut-les-couleurs-de-notre-pays-indira-ampiot-representera-la-france-a-miss-monde-20260518 |archive-date=18 Mayo 2026}}</ref> |21 |Basse-Terre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Joheirry|Mola|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Albuez |first=Maholi |date=12 Oktubre 2025 |title=Joheirry Mola es coronada Miss Mundo Dominicana 2025 |trans-title=Joheirry Mola is crowned Miss Mundo Dominicana 2025 |url=https://elnacional.com.do/joheirry-mola-es-coronada-miss-mundo-dominicana/ |access-date=16 Oktubre 2025 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |24 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Linda|Górecká|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Soukup |first=Jaroslav |date=3 Mayo 2025 |title=Vítězkou Miss Czech Republic se stala Linda Górecká |trans-title=Linda Górecká was crowned Miss Czech Republic |url=https://www.novinky.cz/clanek/koktejl-vitezkou-miss-czech-republic-2025-se-stala-linda-gorecka-40519702 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Novinky |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Adah|Mushibi|nolink=1}} |26 |[[Lusaka]] |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |{{sortname|Fatima |Diop|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=8 Hulyo 2026 |title=Fatoumata Diop portera les couleurs du Sénégal |language=fr |trans-title=Fatoumata Diop will represent Senegal |website=Le Soleil |url=https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708134715/https://lesoleil.sn/actualites/arts-et-culture/fatoumata-diop-portera-les-couleurs-du-senegal/ |archive-date=8 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Dakar]] |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |{{sortname|Simona|Manojlović|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Pebrero 2026 |title=One je ponela titulu najlepše! Simona Manojlović je nova mis Srbije! |language=bs |trans-title=She took home the title of most beautiful! Simona Manojlović is the new Miss Serbia! |website=Republika |url=https://www.republika.rs/zabava/estrada/729287/mis-srbije-2026 |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |21 |Novi Sad |- |{{Flagicon|Zimbabwe}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Brunette|Makanyiso|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Miss World Zimbabwe 2026 Brunette Makanyiso Champions Youth Empowerment at Teen Rescue Mission |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/miss-world-zimbabwe-2026-brunette-makanyiso-champions-youth-empowerment-at-teen-rescue-mission/articleshow/154823908.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |26 |Chitungwiza |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Aishwarya Nicole|Tan|nolink=1}} |22 |[[Singapura]] |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |{{sortname|Foziya Abdullahi|Garad|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=29 Hunyo 2026 |title=Foziya Abdullahi Garad Wins Miss World Somalia 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/foziya-abdullahi-garad-wins-miss-world-somalia-2026/articleshow/154797612.cms |access-date=9 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |21 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Prathibha|Liyanarachchi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hunyo 2026 |title=In conversation with Miss World Sri Lanka 2026 Prathibha Liyanaarachchi |url=https://themorning.lk//articles/51TZkbRARIpVJTf9YxNj |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Morning |language=en}}</ref> |27 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Sweden|Suwesya]] |{{sortname|Bianca|Lindström|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=25 Hunyo 2026 |title=Maria Berit Bianca Santos Lindström Wins Miss World Sweden 2026 Crown |language=en |website=Fermina |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628064744/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/maria-berit-bianca-santos-lindstrm-wins-miss-world-sweden-2026-crown/articleshow/154759399.cms |archive-date=28 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{sortname|Latricia Ian|Sawe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Maricha |first=Julius |date=1 Mayo 2026 |title=Latricia Sawe: The girl who dreamt of flying, then ruled the runway |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/latricia-sawe-the-girl-who-dreamt-of-flying-then-ruled-the-runway-5442892 |access-date=9 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |24 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Kanteera|Techaphattanakul|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=10 Mayo 2026 |title=งดงามทรงพลัง น้ำผึ้ง กานต์ธีรา คว้ามงมิสเวิลด์-ไทยแลนด์ 2026 พร้อมชิงมงฟ้าที่เวียดนาม ก.ย. นี้ |language=th |trans-title=Beautiful and powerful, Namphueng Kanteera wins the Miss World-Thailand 2026 crown and will compete for the Miss World title in Vietnam this September |website=Thairath |url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510185219/https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2931854#goog_rewarded |archive-date=10 Mayo 2026}}</ref> |25 |Mae Yao |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Romanda |Hombir|nolink=1}} |27 |Mpumalanga |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Min-seo|Cha|nolink=1}} |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|South Sudan}} [[Timog Sudan]] |{{sortname|Nyandeng Kerubino|Kuanyin|nolink=1}} |– |[[Juba]] |- |{{flagicon|TOG}} [[Togo]] |{{sortname|Nadiratou|Afolabi|nolink=1}} |23 |Sokodé |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Georgia-Lee|Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 2025 |title=Georgia-Lee is Miss World T&T |language=en |website=Trinidad Express Newspapers |url=https://trinidadexpress.com/news/local/georgia-lee-is-miss-world-t-t/article_6dc15b78-2e2c-452d-88d9-27c8121a4d3f.html |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Arima |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Ignacia|Fernández|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Valdez |first=Cynthia |date=10 Nobyembre 2025 |title=Ignacia Fernández, la nueva Miss Mundo Chile que ganó la corona a ritmo de death metal |language=es |trans-title=Ignacia Fernández, the new Miss World Chile who won the crown to the rhythm of death metal |website=¡Hola! |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112193727/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20251110866743/miss-mundo-chile-ganadora-corona-heavy-metal/ |archive-date=12 Nobyembre 2025}}</ref> |27 |Las Condes |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Yifei|Dong|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Singh |first=Shruthi |date=1 Hulyo 2026 |title=Dong Yifei Set to Represent China at the 75th Anniversary edition of Miss World |language=en |website=Fermina India |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |url-status=live |access-date=5 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702061123/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-world/dong-yifei-set-to-represent-china-at-the-75th-anniversary-edition-of-miss-world/amp_articleshow/154823989.cms |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Qiqihar]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Sıla|Saraydemir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Disyembre 2025 |title=New Azra Akın! Who is Sıla Saraydemir, the 2025 Miss Turkey? |language=en |website=Haberler |url=https://en.haberler.com/new-azra-akin-who-is-sila-saraydemir-the-2025-miss-19374446/ |access-date=9 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UGA}} [[Uganda]] |{{sortname|Elle|Muhoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2025 |title=Who is Miss Uganda 2025, Elle Trivia Muhoza? |url=https://www.newtimes.co.rw/article/29907/entertainment/who-is-miss-uganda-2025-elle-trivia-muhoza |access-date=25 Setyembre 2025 |website=The New Times |language=en}}</ref> |22 |Bukomansimbi |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Valeriia|Lisovska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Zelenetska |first=Vita |date=14 Disyembre 2025 |title=18-year-old Odesa resident Valeriia Lisovska received the crown of "Miss Ukraine - 2025" |language=en |website=Ukrainian National News |url=https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |url-status=live |access-date=9 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214143950/https://unn.ua/en/news/18-year-old-odesa-resident-valeriia-lisovska-received-the-crown-of-miss-ukraine-2025 |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref> |18 |[[Odessa]] |- |{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Janka|Végvári|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Hunyo 2025 |title=Végvári Janka lett a Miss World Hungary győztese |trans-title=Here is the beautiful winner! Janka Végvári became the winner of Miss World Hungary |url=https://www.blikk.hu/galeria/miss-world-hungary-gyoztes/w2pggc7 |access-date=10 Hulyo 2025 |website=Blikk |language=hu}}</ref> |18 |Mosonmagyaróvár |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missworld.com/}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] r1jbpoci6uozuz8yte3gkh14hgtiu4e Padron:Kapuluan ng Kalayaan 10 335626 2216375 2213784 2026-07-18T12:56:04Z Myrabert015 156576 2216375 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Kapuluan ng Kalayaan | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | title = [[Kapuluan ng Kalayaan]] | listclass = hlist | image = | group1 = Mga sagupaan | list1 = * [[Pulo ng Pugad#1975 – Pagbawi ng Timog Vietnam sa Pulo ng Pugad|Insidente sa Pulo ng Pugad (1975)]] * [[Kampanya sa Dagat Silangan]] (1975) * [[Sagupaan sa Bahura ng Mabini]] (1988) | group2 = Mga rehiyon | list2 = * [[Dangerous Ground (South China Sea)|Delikadong Karagatan]] * [[Pampang ng Kota]] * [[Bahura ng Quezon]] * [[Bahura ng Hilagang Peligro]] * [[Guyot ng Recto]] * [[Pampang ng Bayani]] * [[Pampang ng Pagkakaisa]] | group3 = Mga sinasakop na pulo/bahura | list3 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = text-align: left | group1 = {{flag icon|Brunei}} [[Brunei]] | list1 = * [[Bahura ng Louisa]] | group2 = {{flag icon|China}} [[Tsina]] | list2 = * [[Bahura ng Cuarteron]] * [[Bahura ng Fiery Cross]] * [[Mga Bahura ng Gaven]] * [[Bahura ng Hughes]] * [[Bahura ng Mabini]] * [[Bahura ng Panganiban]] * [[Bahura ng Zamora]] | group3 ={{flag icon|Malaysia}} [[Malaysia]] | list3 = * [[Bahura ng Ardasier]] * [[Bahura ng Dallas]] * [[Bahura ng Erica]] * [[Bahura ng Investigator]] * [[Bahura ng Mariveles]] * [[Bahura ng Swallow]] | group4 = {{flag icon|Philippines}} [[Pilipinas]] | list4 = * [[Bahura ng Rizal]] * [[Pulo ng Patag]] * [[Bahura ng Balagtas]] * [[Pulo ng Panata]] * [[Pulo ng Melchora Aquino]] * [[Pulo ng Loaita]] * [[Pulo ng Lawak]] * [[Pulo ng Parola]] * [[Buhanginan ng Ayungin|Bahura ng Ayungin]] * [[Pulo ng Pag-asa]] * [[Pulo ng Likas]] | group5 = {{flag icon|Republic of China}} [[Taiwan]] | list5 = * [[Pulo ng Ligaw]] * [[Bahura ng Silangang Ligaw]] | group6 = {{flag icon|Vietnam}} [[Biyetnam]] | list6 = * [[Bahura ng Alison]] * [[Pulo ng Amboyna Cay]] * [[Bahura ng Barque Canada]] * [[Bahura ng Bombay Castle]] * [[Bahura ng Central London]] * [[Bahura ng Collins]] * [[Bahura ng Cornwallis South]] * [[Bahura ng Discovery Great]] * [[Bahura ng East London]] * [[Bahura ng Grierson]] * [[Bahura ng Ladd]] * [[Bahura ng Lansdowne]] * [[Pulo ng Namyit]] * [[Bahura ng Pearson]] * [[Bahura ng Petley]] * [[Pulo ng Bailan]] * [[Pulo ng Rurok]] * [[Bahura ng South Reef]] * [[Pulo ng Pugad]] * [[Pulo ng Lagos]] * [[Bahura ng Tennent]] * [[Bahura ng West London]] }} | group4 = Mga 'di sinasakop | list4 = * [[Bahura ng Unang Tomas]] * [[Bahura ng Kalahating Buwan]] * [[Mga Bahura ng Luconia]] * [[Bahura ng Hilagang-Silangan Investigator]] * [[Bahura ng Royal Captain]] * [[Buhanginan ng Escoda|Bahura ng Escoda]] * [[Bahura ng Ikatlong Tomas]] * [[Bahura ng Kanluranin]] * [[Bahura ng Julian Felipe]] | group5 = Kaugnay na artikulo | list5 = * [[Alitan sa Kapuluan ng Kalayaan]] * [[Malayang Teritoryo ng Freedomland]] * "[[Dakilang Pader ng Buhangin]]" * [[Listahan ng mga paliparan sa Kapuluan ng Spratly]] * [[Listahan ng mga tampok na pandagat sa Kapuluan ng Spratly]] * [[Pilipinas at ang Kapuluan ng Kalayaan]] ** [[Kalayaan, Palawan]] * [[Republika ng Morac-Songhrati-Meads]] * [[Mga alitang teritoryal sa Dagat Timog Tsina]] * [[Siyam na gatlang na guhit|Siyam na gatlang na guhit (Nine-dash line)]] }} <noinclude> {{Navbox documentation}} [[Category:Mga sulating may alitang teritoryo sa Asya]] [[Category:Mga kahon ng nabigasyon ng pulo]] </noinclude> bng0hpzj4xo9ag5zc0i89r04watzfe0 Forgotten Island 0 338836 2216399 2216175 2026-07-18T23:17:26Z Jojit fb 38 2216399 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates|date=March 2026}} {{Infobox film | image = <!-- Forgotten Island poster.jpeg --> | caption = Poster ng pagpapalabas sa sinehan | director = {{Plainlist| * [[Joel Crawford (director)|Joel Crawford]] * Januel Mercado }} | writer = {{Plainlist| * Joel Crawford * Januel Mercado }} | producer = Mark Swift | starring = {{Plainlist| * [[H.E.R.]] * [[Liza Soberano]] * [[Dave Franco]] * [[Jenny Slate]] * [[Manny Jacinto]] * [[Dolly de Leon]] * [[Jo Koy]] * [[Ronny Chieng]] * [[Lea Salonga]] }} | editing = <!-- DAPAT MAY KASAMANG SANGGUNIAN. TINGNAN ANG WP:CITE. --> | music = Nathan Matthew David | studio = [[DreamWorks Animation]] | distributor = [[Universal Pictures]] | released = {{Film date|2026|9|23|Pilipinas}}<br>{{Film date|2026|9|25|Estados Unidos}} | runtime = 99 minuto<ref name="f860">{{cite web | title=Forgotten Island | website=Annecy Festival | url=https://www.annecyfestival.com/en/the-festival/official-selection/special-events/forgotten-island | access-date=2026-07-03}}</ref> | country = Estados Unidos<!-- Huwag idagdag ang Pilipinas. Bagaman nakatakda ang kuwento sa Pilipinas, ang pelikula ay binubuo at ginagawa ng isang Amerikanong studio. --> | language = Ingles | budget = <!-- DAPAT MAY KASAMANG SANGGUNIAN. TINGNAN ANG WP:CITE. --> | gross = <!-- DAPAT MAY KASAMANG SANGGUNIAN. TINGNAN ANG WP:CITE. --> }} Ang '''''Forgotten Island''''' ay isang paparating na Amerikanong animadong [[Pelikulang pakikipagsapalaran|pelikulang komedya at pakikipagsapalaran]] na isinulat at idinirehe nina [[Joel Crawford (direktor)|Joel Crawford]] at Januel Mercado. Ginawa ng [[DreamWorks Animation]], tampok sa pelikula ang mga boses nina [[H.E.R.]], [[Liza Soberano]], [[Dave Franco]], [[Jenny Slate]], [[Manny Jacinto]], [[Dolly de Leon]], [[Jo Koy]], [[Ronny Chieng]], at [[Lea Salonga]]. Opisyal na inanunsyo ng DreamWorks Animation ang pelikula noong Abril 2025, kung saan sina Crawford at Mercado ang itinakdang sumulat at magdirehe nito. Humugot sila ng inspirasyon mula sa kanilang pagkakaibigan at [[Mitolohiyang Pilipino|mitolohiyang Pilipino]]. Ang mga unang kasapi ng pangkat ng mga gumaganap ay inanunsyo noong Oktubre 2025, at kinumpirma ang karagdagang pagpili ng mga gaganap sa sumunod na Marso. Ang mga unang pagpapalabas ng "work-in-progress" ng pelikula ay isinagawa sa [[CinemaCon]] 2026 at sa [[Annecy International Animation Film Festival 2026]]. Nakatakdang ipalabas ng [[Universal Pictures]] ang ''Forgotten Island'' sa Setyembre 23, 2026 sa Pilipinas. ==Banghay== Sa [[Pilipinas]] noong dekada 1990,<ref name="variety">{{Cite web |last=Tangcay |first=Jazz |date=March 25, 2026 |title='Forgotten Island' Trailer: H.E.R. and Liza Soberano Star in DreamWorks' Filipino Folklore-Inspired Animated Movie |url=https://variety.com/2026/film/news/forgotten-island-trailer-dreamworks-her-1236697699/ |access-date=March 26, 2026 |website=Variety |language=en-US}}</ref> nangako ang dalawang magkaibigang sina Jo at Raissa na mananatili silang magkaibigan habambuhay. Matapos nilang makapagtapos ng mataas na paaralan, naghahanda si Raissa na lumipat sa [[Estados Unidos]] upang mag-aral sa kolehiyo, sa paghihikayat ng kaniyang mga magulang. Dahil sa pangambang tuluyang mawala ang kanilang ugnayan, sinikap ni Jo na hikayatin siyang manatili. Gayunpaman, bigla silang nadala sa pamamagitan ng isang portal patungo sa mahiwagang daigdig ng nakalimutang pulo ng Nakali, kung saan unti-unting naglalaho ang mga alaala habang mas matagal na nananatili roon ang isang tao.<ref>{{cite news |last1=Purnell |first1=Kristofer |title=Liza Soberano, H.E.R. try to keep their memories in 'Forgotten Island' trailer |url=https://www.philstar.com/entertainment/movies/2026/03/26/2516949/liza-soberano-her-try-keep-their-memories-forgotten-island-trailer |access-date=26 March 2026 |work=The Philippine Star |date=26 March 2026}}</ref> ==Mga gumaganap na tagapagboses== * [[H.E.R.]] bilang si Jo * [[Liza Soberano]] bilang si Raissa * [[Dave Franco]] bilang si Raww, isang mabait ngunit malas na taong-[[Askal|aspin]] * [[Manny Jacinto]] bilang si Bungi, isang [[Tiyanak]] * [[Jenny Slate]] bilang si Batiba, isang [[Batibat]] * [[Lea Salonga]] bilang ang Kinatatakutang [[Manananggal]], ang pinakakinatatakutang nilalang sa pulo * [[Dolly de Leon]] bilang si Lola Fatima * Kevin McCann bilang si Mermahn, Prinsipe ng mga [[Kataw (Philippine mythology)|Kataw]] Bukod dito, sina [[Jo Koy]], [[Ronny Chieng]], Amielynn Abellera, at [[Sophia Laforteza]] ay naitalaga sa mga papel na hindi pa isiniwalat. ==Produksiyon== ===Pagbuo=== Noong Abril 2025, inanunsyo ng [[DreamWorks Animation]] na isinasagawa ang pagbuo ng isang orihinal na animadong [[Pelikulang pakikipagsapalaran|pelikulang komedya at pakikipagsapalaran]] na may pamagat na ''Forgotten Island'', na isinulat at idinirehe nina [[Joel Crawford (director)|Joel Crawford]] at Januel Mercado, at hango sa [[mitolohiyang Pilipino]].<ref>{{cite web|last=McClintock|first=Pamela|title=DreamWorks Animation Reveals New Film 'Forgotten Island', Sets Fall 2026 Release|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/dreamworks-forgotten-island-movie-1236191413/|access-date=April 15, 2025|website=[[The Hollywood Reporter]]|date=April 15, 2025|archive-date=April 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250415182236/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/dreamworks-forgotten-island-movie-1236191413/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Manalo|first=Mike|date=April 17, 2025|title=Dreamworks Unveils Filipino Animated Film 'Forgotten Island' for September 2026|url=https://thenerdsofcolor.org/2025/04/16/dreamworks-unveils-filipino-animated-film-forgotten-island-for-september-2026/|access-date=October 30, 2025|website=The Nerds of Color|language=en-US}}</ref> Humugot sina Crawford at Mercado, na magkasamang nagtrabaho sa studio mula pa noong ''[[Kung Fu Panda 2]]'' (2011), ng inspirasyon mula sa kanilang pagkakaibigan.<ref>{{Cite web |last=Gajewski |first=Ryan |date=2026-03-26 |title=H.E.R., Liza Soberano Get Emotional as Trailer for Animated 'Forgotten Island' Celebrates Filipino Culture |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/forgotten-island-her-liza-soberano-trailer-dreamworks-1236546384/ |access-date=2026-03-26 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> ===Mga Taga-ganap=== {{multiple image | total_width = 300 | image1 = H.E.R. Interview.jpg | image2 = Liza Soberano 2016.jpg | footer = Sina [[H.E.R.]] at [[Liza Soberano]] ang nagbibigay-tinig sa pangunahing mga tauhang sina Jo at Raissa. }} Noong Oktubre 2025, inanunsyo na sina [[H.E.R.]], [[Liza Soberano]], [[Dave Franco]], [[Manny Jacinto]], [[Jenny Slate]], at [[Lea Salonga]] ay kabilang sa mga gumaganap sa pelikula.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2025/10/her-dave-franco-jenny-slate-forgotten-island-1236601661/|title=Six Heading To DreamWorks Animation's 'Forgotten Island'|last=D'Alessandro|first=Anthony|website=[[Deadline Hollywood]]|date=October 29, 2025|access-date=October 29, 2025}}</ref> Noong Marso 2026, nadagdag ang mga gumaganap na sina [[Jo Koy]], [[Dolly de Leon]], [[Ronny Chieng]], at Amielynn Abellera.<ref>{{Cite web |last=Tangcay |first=Jazz |date=March 20, 2026 |title=Dreamworks Animation's 'Forgotten Island' Adds Jo Koy, Dolly de Leon, Ronny Chieng and Amielynn Abellera (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2026/film/news/dreamworks-animation-forgotten-island-jo-koy-dolly-de-leon-1236694437/ |access-date=March 20, 2026 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> ===Animasyon at disenyo=== Ang estilo ng animasyon ay katulad sa naunang pelikula ng DreamWorks na ''[[Puss in Boots: The Last Wish]]'' (2022), na idinirehe rin ni Crawford.<ref name="variety" /> Sinabi nina Mercado at Crawford na ang biswal na estilo ng pelikula ay hinango sa sining ng Pilipinas at sa [[disenyong grapiko ng dekada 1990]]. Nagbabago ang estilo ng animasyon sa buong pelikula, na pana-panahong lumilipat mula sa pangunahing makabagong computer-generated animation tungo sa animasyong 2D na may impluwensiya ng [[anime]]. Ginagamit ang mga estilisadong 2D na sekwensiyang ito sa mga pagbabalik-tanaw, na tumutukoy sa estilo ng mga seryeng anime gaya ng ''Dragon Ball Z'', ''Street Fighter'', at ''Sailor Moon'', depende sa kung aling tauhan ang naalala. Ang mga sekwensiyang ito ay inanimahan ng Snipple Animation, isang studio na nakabase sa Maynila, bilang paggunita sa kasaysayan ng mga studio sa Pilipinas na gumagawa ng outsourced na mga seryeng anime. Sa presentasyon ng pelikula sa Annecy, binigyang-diin ng mga tagalikha ng pelikula ang mga ambag ng mga Pilipinong animator, at binanggit na ang kulturang Pilipino ang nagsilbing pundasyon ng proyekto sa halip na maging isa lamang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Lang |first=Jamie |date=2026-06-23 |title=DreamWorks Takes Us To ‘Forgotten Island’ In Annecy Preview |url=https://www.cartoonbrew.com/feature-film/forgotten-island-annecy-trailer-joel-crawford-januel-mercado-263470.html |access-date=2026-06-27 |website=[[Cartoon Brew]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldbart |first=Max |date=2026-06-23 |title='Forgotten Island' Team Talk Filipino Culture & Casting Lea Salonga |url=https://deadline.com/2026/06/forgotten-island-team-on-filipino-culture-lea-salonga-1236964786/ |access-date=2026-06-27 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ===Musika=== Noong Oktubre 2025, inanunsyo na si Nathan Matthew David ang bubuo ng musika para sa pelikula.<ref>{{cite web|url=https://filmmusicreporter.com/2025/10/29/nathan-matthew-david-to-score-dreamworks-animations-forgotten-island/|title=Nathan Matthew David to Score DreamWorks Animation's 'Forgotten Island'|website=Film Music Reporter|date=October 29, 2025|access-date=December 30, 2025}}</ref> Ang soundtrack ng pelikula ay magtatampok ng mga pagtatanghal nina H.E.R., [[Bini (grupo)|Bini]], [[Lea Salonga]], [[SB19]], [[Francis Magalona]], [[Sophia Laforteza]], [[Ruby Ibarra]], at Carl Angelo.<ref>{{Cite web |last=Tangcay |first=Jazz |date=June 19, 2026 |title=H.E.R., Bini, Lea Salonga, Katseye's Sophia Laforteza Lead Dreamworks Animation's ''Forgotten Island'' Soundtrack (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2026/film/news/her-bini-lea-salonga-forgotten-island-soundtrack-1236785161/ |access-date=June 19, 2026 |website=Variety |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=De Guzman |first=Alyana |date=June 20, 2026 |title=BINI, Lea Salonga, Sophia Laforteza, H.E.R. lead soundtrack for DreamWorks Animation's ‘Forgotten Island |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/6/20/bini-lea-salonga-sophia-laforteza-h-e-r-lead-soundtrack-for-forgotten-island-1324 |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=June 20, 2026 |work=}}</ref> ==Pagpapalabas== Nakatakdang ipalabas ang ''Forgotten Island'' sa Estados Unidos sa Setyembre 25, 2026.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2025/04/dreamworks-animation-forgotten-island-release-date-1236369039/|title=DreamWorks Animation Dates 'Forgotten Island' For Fall 2026|last=D'Alessandro|first=Anthony|website=[[Deadline Hollywood]]|date=April 15, 2025|access-date=April 15, 2025|archive-date=May 27, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527232415/https://deadline.com/2025/04/dreamworks-animation-forgotten-island-release-date-1236369039/|url-status=live}}</ref> Isang work-in-progress cut na bersiyon ng pelikula ang ipinalabas sa [[CinemaCon]] sa [[Las Vegas]] noong Abril 15, 2026, at sa [[2026 Annecy International Animation Film Festival]] sa [[Pransiya]] noong Hunyo 24, kung saan sinalubong ito ng masigabong palakpakan.<ref>{{cite news |last=Taylor |first=Drew |title=‘Forgotten Island’ First Look: Bold and Dazzling, This Movie Is Everything DreamWorks Animation Can Be |url=https://www.thewrap.com/creative-content/movies/forgotten-island-cinemacon-sneak-preview/ |access-date=3 July 2026 |work=[[TheWrap]] |date=15 April 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Licsi |first=Ayae |title='Forgotten Island' earns five-minute standing ovation at Annecy International Animation Film Festival |url=https://philstarlife.com/geeky/953896-forgotten-island-earns-five-minute-standing-ovation-at-annecy-international-animation-film-festival |access-date=3 July 2026 |work=[[The Philippine Star]] |date=25 June 2026}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga pelikulang 3D ng 2026]] [[Kategorya:Mga pelikulang pakikipagsapalaran at komedya ng 2026]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang animado ng 2026]] [[Kategorya:Mga pelikulang computer-animated ng 2026]] [[Kategorya:Mga pelikulang nasa wikang Ingles ng 2026]] [[Kategorya:Mga pelikulang pantasyang pakikipagsapalaran ng 2026]] [[Kategorya:Mga pelikulang pantasyang komedya ng 2026]] [[Kategorya:Mga pelikulang animadong 3D]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang 3D]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang pakikipagsapalaran at komedya]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang animadong pakikipagsapalaran]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang animadong komedya]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang animadong pantasya]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang computer-animated]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang pantasyang pakikipagsapalaran]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang pantasyang komedya]] [[Kategorya:Mga Amerikanong pelikulang pandagat]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado tungkol sa pagkakaibigan]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado tungkol sa mga hayop na nagsasalita]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado na itinakda noong dekada 1990]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado na itinakda sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado na itinakda sa mga pulo]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado na may impluwensiya ng anime]] [[Kategorya:Mga pelikula ng DreamWorks Animation]] [[Kategorya:Mga pelikulang pakikipagsapalaran at komedya sa wikang Ingles]] [[Kategorya:Mga pelikulang pantasyang pakikipagsapalaran sa wikang Ingles]] [[Kategorya:Mga pelikulang pantasyang komedya sa wikang Ingles]] [[Kategorya:Mga pelikula tungkol sa pagbubura at pagbabago ng alaala]] [[Kategorya:Mga pelikulang idinirehe ni Joel Crawford]] [[Kategorya:Mga pelikulang animado ng Universal Pictures]] [[Kategorya:Mga nalalapit na pelikula sa wikang Ingles]] s536cijfzlhh93npq0apgxpg28zq6c6 Kategorya:Mga paparating na pelikula 14 338839 2216403 2216158 2026-07-19T00:24:35Z Jojit fb 38 2216403 wikitext text/x-wiki [[Kategorya:Mga pelikula]] oass8lo2t0egjoq0x7x8swxg5et04i8 Toxic Till The End 0 338847 2216409 2216337 2026-07-19T02:31:25Z JENSwilleat 159283 /* */ 2216409 wikitext text/x-wiki {{Infobox song|name=Toxic Till the End|cover=Rosé - Toxic Till the End.png|caption=Pampromosyong talangguhit|alt=|artist=[[Rosé]]|album=[[Rosie (Rosé album)|Rosie]]|type=single|released={{start date|2024|12|6|df=y}}|recorded=|studio=Glenwood Place Recording ([[Burbank, California|Burbank]])|genre=* [[Emo pop]] * [[power pop]] * [[synth-pop]]|length=2:37|label=* [[The Black Label]] * [[Atlantic Records|Atlantic]]|writer=* [[Rosé]] * [[Michael Pollack (songwriter)|Michael Pollack]] * [[Emily Warren]] * Evan Blair|producer=Evan Blair|prev_title=[[Number One Girl]]|prev_year=2024|next_title=[[Messy (Rosé song)|Messy]]|next_year=2025|misc={{External music video|{{YouTube|eA0lHNZ1KCA|"Toxic Till the End"}}}}}}Ang "'''Toxic Till the End'''" ay ang kanta ng Nuweba Selandya at Timog Koreanang mang-aawit na si [[Rosé]]. Ito ay inilabas noong ika-6 ng Disyembre 2024 sa pamamagitan ng The Black Label at Atlantic Records bilang ikatlong single mula sa kanyang pamulaang studio album, ''ang Rosie'' (2024). Ito ay isinulat nina Rosé, Michael Pollack, Emily Warren, at Evan Blair, na siya ring tagagawa ng track. Ito ay inilarawan bilang isang emo pop, power pop, at synth-pop mag-isang nagsasalong mga gitara at synths na may maramdaming hilaw na titik. Hango sa mga nakaraang karanasan ni Rosé, ang kanta ay umiikot sa isang toxic na relasyon na paulit-ulit na nabubuo. Positibo ang mga kritiko sa "Toxic Till the End" dahil sa lalim ng damdamin at masiglang pagkagawa nito. Ang kanta ay nagtagumpay at tumuktok sa ikaapat na pwesto sa Circle Digital Chart, at naging pangalawang top-ten hit mula sa ''Rosie'' sa Timog Korea. Tumuktok ito sa ika-15 pwesto sa ''Billboard'' Global 200 at ikaanim sa Global Excl.US, na nagtanda sa kanyang ikatlong punong-sampung hit sa ikahuling taltaguhit. Sa iba pang mga lugar, nakapasok ito sa punong sampung kanta sa Hong Kong, Singapura, Taywan at Malasya at lumapag sa taltaguhit sa Awstralya, Kanada, Hapon, Reyno Unido, Estados Unidos, bukod sa iba pang mga bansa. Ang kanta ay pinatunayang ginto ng Music Canada at ng [[Recording Industry Association of Japan]] (RIAJ). Isang kasamang bidyong pangmusika ang idinirihi ni Ramez Silyan at inilabas sa hudyatan ni Rosé sa YouTube kasabay ng paglabas ng single. Tampok sa video sina Rosé at ang aktor na si Evan Mock sa isang nakalalasong salaysay ng pag-ibig na kinunan sa Old Westbury Gardens, agong.York. pin-romotengi Roxic Till the End" sa pamamagitan ng mga pagtatanghal sa ''The Tonight Show Starring Jimmy Fallon'', Le Gala des Pièces Jaunes, GMO Sonic, ''The Howard Stern Show'', Global Citizen Festival, at Deadline World Tour ng [[Blackpink]] . Ang kanta ay ginawaran ng Best Vocal Performance sa 2025 MAMA Awards at Best Digital Song sa ika-40 Golden Disc Awards, at nakatanggap ng nominasyon para sa Best K-Pop sa 2025 MTV Video Music Awards. f5uzlwjbn1jr7rbjln2qslppjy0dnp3 Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2 (Pelikula) 0 338850 2216402 2026-07-18T23:34:39Z Jojit fb 38 Nilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2 (Pelikula)]] sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]] mula sa redirect: wala namang Part 2 ang libro kaya ok lang na walang nakalagay na "(Pelikula)" sa titulo 2216402 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]] 8ppb927gbpiiq5de1ydnw1z1l6ydt36 Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela) 0 338851 2216466 2026-07-19T06:48:59Z Jojit fb 38 Nilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Harry Potter and the Deathly Hallows (nobela)]] sa [[Harry Potter and the Deathly Hallows]] mula sa redirect 2216466 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Harry Potter and the Deathly Hallows]] kdn5li4qsj0jq6enmiccndls6vxs7sv