Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1179 2217579 2217330 2026-07-26T02:35:47Z GinawaSaHapon 102500 /* Larangan */ 2217579 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> '''Aghám pandaigdíg''' o '''heosiyénsiyá''' ang mga [[likas na agham]] na pumapatungkol sa [[Daigdig]], partikular na sa apat na espero nito: [[biospera]], [[hidrospera]], [[atmospera]], at [[litospera]].<ref>{{Cite web |last=Albritton |first=Claude C. |last2=Windley |first2=Brian Frederick |title=Earth sciences |trans-title=Agham pandaigdig |url=https://www.britannica.com/science/Earth-sciences |access-date=2026-07-23 |website=Britannica |language=en}}</ref> Minsan din itong itinuturing na sangay ng mas malawak na [[agham pamplaneta]]. Kabilang sa mga larangan sa ilalim nito ang [[heolohiya]], [[ekolohiya]], at [[heograpiyang pisikal]]. == Larangan == === Heolohiya === {{Main|Heolohiya}} [[File:DirkvdM_rocks.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DirkvdM_rocks.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa heolohiya ang mga katangian ng litospera, kagaya ng mga batong tulad nito mula sa [[Costa Rica]].]] [[Heolohiya]] ang agham pandaigdig na nakatuon sa pag-aaral sa [[Estraktura ng Daigdig|estraktura]], nilalaman, at mga proseso ng [[Daigdig]]. Partikular na saklaw ng heolohiya ang [[litospera]], kabilang na ang [[Ibabaw ng Daigdig|ibabaw]] nito at mga [[Bato (heolohiya)|bato]]. Kasama dito ang mga pisikal na katangian at mga prosesong nagaganap sa litospera gayundin kung paano naaapektuhan ang mga ito ng [[enerhiyang heotermal]]. Ginagamit nito ang mga aspeto ng [[kimika]], [[pisika]], at [[biolohiya]] upang ipaliwanag ang mga interaksyon ng mga elemento. [[Historikong heolohiya]] ang tawag sa paglalapat ng heolohiya sa [[kasaysayan ng Daigdig]] at kung paano ito nagbago sa paglipas ng panahon. Pinag-aaralan sa [[heokimika]] ang mga kemikal na bahagi at proseso ng Daigdig. Pisikal na katangian ng Daigdig naman ang pinag-aaralan sa [[heopisika]]. Sa [[paleontolohiya]] pinag-aaralan ang mga [[posil]]. [[Heolohiyang pamplaneta]] naman ang larangan na nag-aaral sa heolohiya ng ibang mga [[planeta]] at selestiyal na bagay bukod sa Daigdig. [[Heomorpolohiya]] ang pag-aaral sa pinagmulan ng mga tanawin. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang estraktural]] ang pagbabago sa hulma ng mga bato upang makabuo ng mga [[bundok]] at ibang mga [[anyong-lupa]]. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang pangkapaligiran]] ang gampanin ng [[polusyon]] at kontaminasyon sa lupa at mga bato.<ref>{{cite book |last1=Smith |first1=Gary A. |title=How Does the Earth Work? Physical Geology ''and the'' Process of Science |url=https://archive.org/details/howdoesearthwork0000smit |last2=Pun |first2=Aurora |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-034129-7 |location=Upper Saddle River, Estados Unidos |language=en |trans-title=Paano Gumagana ang Daigdig? Ang Heolohiyang Piskal "at ang" Proseso ng Agham}}</ref> [[Mineralohiya]] ang agham na nag-aaral sa mga [[mineral]], paano ito nabubuo, estraktura ng [[kristal]], at mga katangian ng mga ito.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haldar |first=S. K. |title=Introduction to Mineralogy and Petrology |publisher=Elsevier Science |year=2020 |isbn=9780323851367 |edition=2 |language=en |trans-title=Panimula sa Mineralohiya at Petrolohiya}}</ref> [[Petrolohiya]] ang pag-aaral ng pagbubuo at komposisyon ng mga bato. Kaugnay na pag-aaral nito ang [[petropisika]], na nakapokus sa mga pisikal at kemikal na katangian ng mga bato, at [[petrograpiya]], na nakapokus naman sa tipolohiya at klasipikasyon ng mga bato.<ref name=":0" /> === Agham pang-atmospera === {{Main|Agham pang-atmospera}} [[Talaksan:Top_of_Atmosphere.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa agham pang-atmospera ang atmospera ng Daigdig.]] Unang nadebelop ang [[agham pang-atmospera]] noong ika-19 na siglo bilang paraan para sa [[Pagtataya sa panahon|pagtataya]] sa [[panahon]] sa pamamagitan ng kauusbong lang noon na larangan ng [[meteorolohiya]]. Sinundan ito ng mga pagdebelop sa mga larangan ng [[kimikang pang-atmospera]] noong sumunod na siglo bilang paraan para masukat ang [[polusyon sa hangin]] at kalaunan pati sa mga [[nakakalasong ulan]]. Sa parehong siglo rin umusbong ang [[klimatolohiya]] para pag-aralan ang [[klima]] at ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago]] nito.<ref>{{Cite book |last1=Wallace |first1=John M. |title=Atmospheric Science: An Introductory Survey |last2=Hobbs |first2=Peter V. |publisher=Elsevier Science |year=2006 |isbn=9780080499536 |edition=2 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Agham Pang-atmospera: Isang Panimulang Sarbey}}</ref> May limang patong ang [[atmospera ng Daigdig]]: mula sa ibabaw paangat, ito ang [[tropospera]], [[stratospera]], [[mesospera]], [[termospera]], at [[eksospera]]. Tinatayang nasa 75% ng kabuuang masa ng atmospera ay nasa tropospera. Nagtataglay ang atmospera ng nasa 78% [[nitroheno]], halos 21% [[oksiheno]], halos 1% [[argon]], at mga maliliit na bakas ng ibang mga gas gaya ng [[Carbon dioxide|karbong dioksiheno]] at [[Singaw ng tubig|singaw]],<ref name=":1">{{cite book |last1=Adams |first1=Simon |title=Earth Science: An illustrated guide to science |url=https://archive.org/details/earthscienceillu0000unse |last2=Lambert |first2=David |publisher=Chelsea House |year=2006 |isbn=978-0-8160-6164-8 |location=New York |language=en |trans-title=Agham pandaigdig: Isang nakaguhit na gabay sa agham}}</ref> na responsable sa pag-trap sa enerhiyang nagmula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] sa pamamagitan ng [[epektong greenhouse]].<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7 |title=American Heritage dictionary of the English language |publisher=[[Houghton Mifflin]] Company |year=1992 |isbn=978-0-395-82517-4 |edition=4 |location=Boston, Estados Unidos |language=en |trans-title=Diksiyonaryo ng wikang Ingles ng American Heritage |ref={{harvid|American Heritage}} |url-access=registration}}</ref> Ito ang dahilan kung bakit nananatiling sapat ang init sa [[ibabaw ng Daigdig]] para sa [[Tubig|likidong tubig]] at buhay. Bukod dito, gumaganap ang atmospera bilang pananggalang ng buhay laban sa mga [[Cosmic ray|kosmikong sinag]].<ref>{{Citation |last=Parker |first=Eugene |title=Shielding Space |date=March 2006 |url=https://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/Shielding/docs/Parker_06.pdf |trans-title=Pagsalag sa Kalawakan |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101094421/http://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/shielding/docs/Parker_06.pdf |publisher=Scientific American |language=en |access-date= |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead}}</ref> Ginagawa naman ng [[magnetospera]] ang [[magnetikong sakop ng Daigdig]], na resulta naman ng mga paggalaw sa [[Kaibuturan ng isang planeta|kaibuturan]] nito; sinasalag nito ang mga [[hanging solar]].<ref name=":1" /> === Hidrolohiya === {{Main|Hidrolohiya}} [[Talaksan:Water_cycle_diagram.svg|thumb|Dayagramang nagpapakita sa [[siklo ng tubig]].]] [[Hidrolohiya]] ang pag-aaral na nakatuon sa [[hidrospera]] at ang [[Siklo ng tubig|paggalaw ng tubig sa Daigdig]], partikular na ang paggamit ng tao sa mga suplay ng [[tubig-tabang]]. Ginagamit naman ang mga konsepto ng [[Inhenyeriya|inhinyeriya]] sa nalalapat na hidrolohiya upang mapanatili ang mga katubigan at maipamahagi ang suplay ng tubig. Ilan sa mga sangay ng hidrolohiya ang [[oseanograpiya]], [[hidroheolohiya]], [[ekohidrolohiya]], at [[glasyolohiya]]. Oseanograpiya ang larangan na nag-aaral sa mga [[karagatan]].<ref>{{Cite book |last1=Davie |first1=Tim |title=Fundamentals of Hydrology |last2=Quinn |first2=Nevil Wyndham |publisher=Routledge |year=2019 |isbn=9780203798942 |edition=3 |pages=1–2 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Hidrolohiya}}</ref> Pinag-aaralan naman sa hidroheolohiya ang mga [[tubig-lupa]], kabilang na ang pagmamapa sa mga suplay nito at pagsusuri sa mga nagkokontamina sa mga ito. Nilalayon naman sa nalalapat na hidroheolohiya na maiwasan ang [[Polusyon sa tubig|kontaminasyon]] sa mga tubig-lupa at mga [[mineral na bukal]] upang manatili ito bilang [[maiinom na tubig]]. Tinatayang ginagalugad na ng mga tao ang mga tubig-lupa bilang suplay simula pa noong {{BKP|3000|link=}}, ngunit naging pormal na pag-aaral lamang ang hidroheolohiya noong ika-17 siglo.<ref>{{Cite book |last1=Hölting |first1=Bernward |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |title=Hydrogeology |last2=Coldewey |first2=Wilhelm G. |publisher=Springer |year=2019 |isbn=9783662563755 |edition=8 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Hidroheolohiya |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula |doi=10.1007/978-3-662-56375-5 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816062129/https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |archive-date=2022-08-16 |url-status=live}}</ref> Ekohidrolohiya ang pag-aaral sa mga [[ekosistema]] sa hidrospera.<ref>{{Cite book |last1=Wood |first1=Paul J. |title=Hydroecology and Ecohydrology: Past, Present and Future |last2=Hannah |first2=David M. |last3=Sadler |first3=Jonathan P. |publisher=Wiley |year=2007 |isbn=9780470010174 |pages=1–6 |language=en |trans-title=Hidroekolohiya at Ekohidrolohiya: Noon, Ngayon, at Hinaharap |chapter=Ecohydrology and Hydroecology: An Introduction |trans-chapter=Ekohidrolohiya at Hidroekolohiya: Panimula}}</ref> Glasyolohiya naman ang pag-aaral sa mga [[glasyar]], [[yelo]], at [[niyebe]] sa Daigdig.<ref>{{Cite book |last=Knight |first=Peter |url=https://archive.org/details/glaciers0000knig/page/1/mode/2up |title=Glaciers |publisher=Taylor & Francis |year=1999 |isbn=9780748740000 |pages=1 |language=en |trans-title=Mga Glasyar}}</ref> === Ekolohiya === {{Main|Ekolohiya}} [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa [[biospera]] ng Daigdig, kabilang na ang [[kalikasan]] at ang interaksyon ng mga organismo sa isa't-isa at sa paligid nito. Pinag-aaralan dito ang daloy ng mga mahahalagang sangkap ng buhay tulad ng [[oksiheno]] at [[tubig]], gayundin ang gampanin at epekto ng mga tao sa mga [[ekosistema]].<ref>{{Cite book |last1=Ricklefs |first1=Robert E. |title=Ecology |last2=Miller |first2=Gary L. |publisher=W. H. Freeman |year=2000 |isbn=9780716728290 |edition=4 |pages=3–4 |language=en |trans-title=Ekolohiya}}</ref> === Heograpiyang pisikal === {{Main|Heograpiyang pisikal}} [[Heograpiyang pisikal]] ang pag-aaral sa mga [[Agham pansistemang pandaigdig|sistema ng Daigdig]] at ang mga interaksyon nito sa isa't-isa bilang bahagi ng isang mas malaking [[sistema]]. Ginagamit nito ang mga elemento mula sa ibang mga larangang tulad ng [[astronomiya]], [[meteorolohiya]], [[heolohiya]], at [[heomorpolohiya]] at naiiba sa [[heograpiyang pantao]] nakatuon sa mga tao, bagamat bahagi rin ng pag-aaral ang epekto ng mga gawain ng tao sa kalikasan.<ref>{{Cite book |last1=Petersen |first1=James F. |title=Fundamentals of Physical Geography |last2=Sack |first2=Dorothy |last3=Gabler |first3=Robert E. |publisher=Cengage Learning |year=2014 |isbn=9781285969718 |pages=2–3 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Heograpiyang Pisikal}}</ref> == Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Agham pandaigdig|*]] [[Kategorya:Agham]] {{Nature nav}} {{Earth}} hjbtsv4lzaxk7j8qtets1m2iez5wpzi 2217583 2217579 2026-07-26T03:14:06Z GinawaSaHapon 102500 /* Larangan */ 2217583 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> '''Aghám pandaigdíg''' o '''heosiyénsiyá''' ang mga [[likas na agham]] na pumapatungkol sa [[Daigdig]], partikular na sa apat na espero nito: [[biospera]], [[hidrospera]], [[atmospera]], at [[litospera]].<ref>{{Cite web |last=Albritton |first=Claude C. |last2=Windley |first2=Brian Frederick |title=Earth sciences |trans-title=Agham pandaigdig |url=https://www.britannica.com/science/Earth-sciences |access-date=2026-07-23 |website=Britannica |language=en}}</ref> Minsan din itong itinuturing na sangay ng mas malawak na [[agham pamplaneta]]. Kabilang sa mga larangan sa ilalim nito ang [[heolohiya]], [[ekolohiya]], at [[heograpiyang pisikal]]. == Larangan == === Heolohiya === {{Main|Heolohiya}} [[File:DirkvdM_rocks.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DirkvdM_rocks.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa heolohiya ang mga katangian ng litospera, kagaya ng mga batong tulad nito mula sa [[Costa Rica]].]] [[Heolohiya]] ang agham pandaigdig na nakatuon sa pag-aaral sa [[Estraktura ng Daigdig|estraktura]], nilalaman, at mga proseso ng [[Daigdig]]. Partikular na saklaw ng heolohiya ang [[litospera]], kabilang na ang [[Ibabaw ng Daigdig|ibabaw]] nito at mga [[Bato (heolohiya)|bato]]. Kasama dito ang mga pisikal na katangian at mga prosesong nagaganap sa litospera gayundin kung paano naaapektuhan ang mga ito ng [[enerhiyang heotermal]]. Ginagamit nito ang mga aspeto ng [[kimika]], [[pisika]], at [[biolohiya]] upang ipaliwanag ang mga interaksyon ng mga elemento. [[Historikong heolohiya]] ang tawag sa paglalapat ng heolohiya sa [[kasaysayan ng Daigdig]] at kung paano ito nagbago sa paglipas ng panahon. Pinag-aaralan sa [[heokimika]] ang mga kemikal na bahagi at proseso ng Daigdig. Pisikal na katangian ng Daigdig naman ang pinag-aaralan sa [[heopisika]]. Sa [[paleontolohiya]] pinag-aaralan ang mga [[posil]]. [[Heolohiyang pamplaneta]] naman ang larangan na nag-aaral sa heolohiya ng ibang mga [[planeta]] at selestiyal na bagay bukod sa Daigdig. [[Heomorpolohiya]] ang pag-aaral sa pinagmulan ng mga tanawin. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang estraktural]] ang pagbabago sa hulma ng mga bato upang makabuo ng mga [[bundok]] at ibang mga [[anyong-lupa]]. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang pangkapaligiran]] ang gampanin ng [[polusyon]] at kontaminasyon sa lupa at mga bato.<ref>{{cite book |last1=Smith |first1=Gary A. |title=How Does the Earth Work? Physical Geology ''and the'' Process of Science |url=https://archive.org/details/howdoesearthwork0000smit |last2=Pun |first2=Aurora |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-034129-7 |location=Upper Saddle River, Estados Unidos |language=en |trans-title=Paano Gumagana ang Daigdig? Ang Heolohiyang Piskal "at ang" Proseso ng Agham}}</ref> [[Mineralohiya]] ang agham na nag-aaral sa mga [[mineral]], paano ito nabubuo, estraktura ng [[kristal]], at mga katangian ng mga ito.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haldar |first=S. K. |title=Introduction to Mineralogy and Petrology |publisher=Elsevier Science |year=2020 |isbn=9780323851367 |edition=2 |language=en |trans-title=Panimula sa Mineralohiya at Petrolohiya}}</ref> [[Petrolohiya]] ang pag-aaral ng pagbubuo at komposisyon ng mga bato. Kaugnay na pag-aaral nito ang [[petropisika]], na nakapokus sa mga pisikal at kemikal na katangian ng mga bato, at [[petrograpiya]], na nakapokus naman sa tipolohiya at klasipikasyon ng mga bato.<ref name=":0" /> === Agham pang-atmospera === {{Main|Agham pang-atmospera}} [[Talaksan:Top_of_Atmosphere.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa agham pang-atmospera ang atmospera ng Daigdig.]] Unang nadebelop ang [[agham pang-atmospera]] noong ika-19 na siglo bilang paraan para sa [[Pagtataya sa panahon|pagtataya]] sa [[panahon]] sa pamamagitan ng kauusbong lang noon na larangan ng [[meteorolohiya]]. Sinundan ito ng mga pagdebelop sa mga larangan ng [[kimikang pang-atmospera]] noong sumunod na siglo bilang paraan para masukat ang [[polusyon sa hangin]] at kalaunan pati sa mga [[nakakalasong ulan]]. Sa parehong siglo rin umusbong ang [[klimatolohiya]] para pag-aralan ang [[klima]] at ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago]] nito.<ref>{{Cite book |last1=Wallace |first1=John M. |title=Atmospheric Science: An Introductory Survey |last2=Hobbs |first2=Peter V. |publisher=Elsevier Science |year=2006 |isbn=9780080499536 |edition=2 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Agham Pang-atmospera: Isang Panimulang Sarbey}}</ref> May limang patong ang [[atmospera ng Daigdig]]: mula sa ibabaw paangat, ito ang [[tropospera]], [[stratospera]], [[mesospera]], [[termospera]], at [[eksospera]]. Tinatayang nasa 75% ng kabuuang masa ng atmospera ay nasa tropospera. Nagtataglay ang atmospera ng nasa 78% [[nitroheno]], halos 21% [[oksiheno]], halos 1% [[argon]], at mga maliliit na bakas ng ibang mga gas gaya ng [[Carbon dioxide|karbong dioksiheno]] at [[Singaw ng tubig|singaw]],<ref name=":1">{{cite book |last1=Adams |first1=Simon |title=Earth Science: An illustrated guide to science |url=https://archive.org/details/earthscienceillu0000unse |last2=Lambert |first2=David |publisher=Chelsea House |year=2006 |isbn=978-0-8160-6164-8 |location=New York |language=en |trans-title=Agham pandaigdig: Isang nakaguhit na gabay sa agham}}</ref> na responsable sa pag-trap sa enerhiyang nagmula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] sa pamamagitan ng [[epektong greenhouse]].<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7 |title=American Heritage dictionary of the English language |publisher=[[Houghton Mifflin]] Company |year=1992 |isbn=978-0-395-82517-4 |edition=4 |location=Boston, Estados Unidos |language=en |trans-title=Diksiyonaryo ng wikang Ingles ng American Heritage |ref={{harvid|American Heritage}} |url-access=registration}}</ref> Ito ang dahilan kung bakit nananatiling sapat ang init sa [[ibabaw ng Daigdig]] para sa [[Tubig|likidong tubig]] at buhay. Bukod dito, gumaganap ang atmospera bilang pananggalang ng buhay laban sa mga [[Cosmic ray|kosmikong sinag]].<ref>{{Citation |last=Parker |first=Eugene |title=Shielding Space |date=March 2006 |url=https://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/Shielding/docs/Parker_06.pdf |trans-title=Pagsalag sa Kalawakan |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101094421/http://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/shielding/docs/Parker_06.pdf |publisher=Scientific American |language=en |access-date= |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead}}</ref> Ginagawa naman ng [[magnetospera]] ang [[magnetikong sakop ng Daigdig]], na resulta naman ng mga paggalaw sa [[Kaibuturan ng isang planeta|kaibuturan]] nito; sinasalag nito ang mga [[hanging solar]].<ref name=":1" /> === Hidrolohiya === {{Main|Hidrolohiya}} [[Talaksan:Water_cycle_diagram.svg|thumb|Dayagramang nagpapakita sa [[siklo ng tubig]].]] [[Hidrolohiya]] ang pag-aaral na nakatuon sa [[hidrospera]] at ang [[Siklo ng tubig|paggalaw ng tubig sa Daigdig]], partikular na ang paggamit ng tao sa mga suplay ng [[tubig-tabang]]. Ginagamit naman ang mga konsepto ng [[Inhenyeriya|inhinyeriya]] sa nalalapat na hidrolohiya upang mapanatili ang mga katubigan at maipamahagi ang suplay ng tubig. Ilan sa mga sangay ng hidrolohiya ang [[oseanograpiya]], [[hidroheolohiya]], [[ekohidrolohiya]], at [[glasyolohiya]]. Oseanograpiya ang larangan na nag-aaral sa mga [[karagatan]].<ref>{{Cite book |last1=Davie |first1=Tim |title=Fundamentals of Hydrology |last2=Quinn |first2=Nevil Wyndham |publisher=Routledge |year=2019 |isbn=9780203798942 |edition=3 |pages=1–2 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Hidrolohiya}}</ref> Pinag-aaralan naman sa hidroheolohiya ang mga [[tubig-lupa]], kabilang na ang pagmamapa sa mga suplay nito at pagsusuri sa mga nagkokontamina sa mga ito. Nilalayon naman sa nalalapat na hidroheolohiya na maiwasan ang [[Polusyon sa tubig|kontaminasyon]] sa mga tubig-lupa at mga [[mineral na bukal]] upang manatili ito bilang [[maiinom na tubig]]. Tinatayang ginagalugad na ng mga tao ang mga tubig-lupa bilang suplay simula pa noong {{BKP|3000|link=}}, ngunit naging pormal na pag-aaral lamang ang hidroheolohiya noong ika-17 siglo.<ref>{{Cite book |last1=Hölting |first1=Bernward |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |title=Hydrogeology |last2=Coldewey |first2=Wilhelm G. |publisher=Springer |year=2019 |isbn=9783662563755 |edition=8 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Hidroheolohiya |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula |doi=10.1007/978-3-662-56375-5 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816062129/https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |archive-date=2022-08-16 |url-status=live}}</ref> Ekohidrolohiya ang pag-aaral sa mga [[ekosistema]] sa hidrospera.<ref>{{Cite book |last1=Wood |first1=Paul J. |title=Hydroecology and Ecohydrology: Past, Present and Future |last2=Hannah |first2=David M. |last3=Sadler |first3=Jonathan P. |publisher=Wiley |year=2007 |isbn=9780470010174 |pages=1–6 |language=en |trans-title=Hidroekolohiya at Ekohidrolohiya: Noon, Ngayon, at Hinaharap |chapter=Ecohydrology and Hydroecology: An Introduction |trans-chapter=Ekohidrolohiya at Hidroekolohiya: Panimula}}</ref> Glasyolohiya naman ang pag-aaral sa mga [[glasyar]], [[yelo]], at [[niyebe]] sa Daigdig.<ref>{{Cite book |last=Knight |first=Peter |url=https://archive.org/details/glaciers0000knig/page/1/mode/2up |title=Glaciers |publisher=Taylor & Francis |year=1999 |isbn=9780748740000 |pages=1 |language=en |trans-title=Mga Glasyar}}</ref> === Ekolohiya === {{Main|Ekolohiya}} [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa [[biospera]] ng Daigdig, kabilang na ang [[kalikasan]] at ang interaksyon ng mga organismo sa isa't-isa at sa paligid nito. Pinag-aaralan dito ang daloy ng mga mahahalagang sangkap ng buhay tulad ng [[oksiheno]] at [[tubig]], gayundin ang gampanin at epekto ng mga tao sa mga [[ekosistema]].<ref>{{Cite book |last1=Ricklefs |first1=Robert E. |title=Ecology |last2=Miller |first2=Gary L. |publisher=W. H. Freeman |year=2000 |isbn=9780716728290 |edition=4 |pages=3–4 |language=en |trans-title=Ekolohiya}}</ref> === Heograpiyang pisikal === {{Main|Heograpiyang pisikal}} [[Heograpiyang pisikal]] ang pag-aaral sa mga [[Agham pansistemang pandaigdig|sistema ng Daigdig]] at ang mga interaksyon nito sa isa't-isa bilang bahagi ng isang mas malaking [[sistema]]. Ginagamit nito ang mga elemento mula sa ibang mga larangang tulad ng [[astronomiya]], [[meteorolohiya]], [[heolohiya]], at [[heomorpolohiya]] at naiiba sa [[heograpiyang pantao]] nakatuon sa mga tao, bagamat bahagi rin ng pag-aaral ang epekto ng mga gawain ng tao sa kalikasan.<ref>{{Cite book |last1=Petersen |first1=James F. |title=Fundamentals of Physical Geography |last2=Sack |first2=Dorothy |last3=Gabler |first3=Robert E. |publisher=Cengage Learning |year=2014 |isbn=9781285969718 |pages=2–3 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Heograpiyang Pisikal}}</ref> == Konsepto == === Looban ng Daigdig === {{Main|Estraktura ng Daigdig}} [[Talaksan:Mayon_0052.jpg|thumb|Pagputok ng [[bulkang Mayon]] sa [[Albay]] noong Disyembre 2009.]] Maipapaliwanag ang mga [[Heolohiya|heolohikong]] penomenang tulad ng mga [[tektonikong plato]], [[bulubundukin]], [[bulkan]], at [[lindol]] gamit ang mga pisikal at kemikal na proseso sa [[balat ng Daigdig]].<ref>{{cite web |title=Earth's Energy Budget |trans-title=Badyet ng Enerhiya ng Daigdig |url=http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827194704/http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |archive-date=2008-08-27 |access-date= |work=ou.edu |language=en}}</ref> Makikita naman sa ilalim ng balat ng Daigdig ang [[Mantel|manto]] na pinapainit ng [[radyoaktibong pagkabulok]] ng mga [[mabibigat na elemento]]. Hindi gaanong kasolido ang manto, na nagtataglay ng [[magma]] na nasa estado ng halos walang katapusang [[kumbeksiyon]]. Ito ang dahilan kung bakit gumagalaw ang mga plato sa litospera, bagamat di hamak na mabagal ang pag-usad, sa prosesong tinatawag na mga tektonikong plato. Tinatawag ang mga lugar kung saan nabubuo ang mga bagong balat bilang mga hangganang naghihiwalayan, habang mga hangganang nagsasalubungan ang tawag sa mga lugar kung saan bumabalik paloob sa manto ang mga balat. Tinatawag ang ikatlong uri bilang hangganang nagbabanggaan, kung saan pawang nagbabanggaan ang mga plato sa isa't isa ngunit walang bagong balat na nabubuo o nawawala. Ang paggalaw na ito ang siyang dahilan ng mga lindol sa lugar kung saan nagaganap ang mga ito. Dahil sa [[paglawak ng mga kalatagang pandagat]], nabubuo ang mga bagong balat at litospera sa pamamagitan ng magma na dumadaloy sa mula sa manto patungo malapit sa ibabaw sa pamamagitan ng mga butas, kung saan ito lumalamig at nagiging solido. Sa pamamagitan ng [[subduksiyon]], bumabalik naman sa manto ang mga balat at litospera. Nabubuo ang mga bulkan mula sa pagtunaw ng mga balat na materyal na resulta ng subduksiyon. Natutunaw ang mga balat na materyal na pinuwersang pinasok sa [[astenospera]], at maaaring may mga bahagi ito na magaan para umangat sa ibabaw, na nagreresulta sa mga bulkan at sa kaakibat nitong [[Pagputok ng bulkan|pagputok]]. == Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Agham pandaigdig|*]] [[Kategorya:Agham]] {{Nature nav}} {{Earth}} o0zy4khgf0cfyxpnje2jid1dhndrgv1 2217584 2217583 2026-07-26T03:33:12Z GinawaSaHapon 102500 /* Konsepto */ 2217584 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> '''Aghám pandaigdíg''' o '''heosiyénsiyá''' ang mga [[likas na agham]] na pumapatungkol sa [[Daigdig]], partikular na sa apat na espero nito: [[biospera]], [[hidrospera]], [[atmospera]], at [[litospera]].<ref>{{Cite web |last=Albritton |first=Claude C. |last2=Windley |first2=Brian Frederick |title=Earth sciences |trans-title=Agham pandaigdig |url=https://www.britannica.com/science/Earth-sciences |access-date=2026-07-23 |website=Britannica |language=en}}</ref> Minsan din itong itinuturing na sangay ng mas malawak na [[agham pamplaneta]]. Kabilang sa mga larangan sa ilalim nito ang [[heolohiya]], [[ekolohiya]], at [[heograpiyang pisikal]]. == Larangan == === Heolohiya === {{Main|Heolohiya}} [[File:DirkvdM_rocks.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DirkvdM_rocks.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa heolohiya ang mga katangian ng litospera, kagaya ng mga batong tulad nito mula sa [[Costa Rica]].]] [[Heolohiya]] ang agham pandaigdig na nakatuon sa pag-aaral sa [[Estraktura ng Daigdig|estraktura]], nilalaman, at mga proseso ng [[Daigdig]]. Partikular na saklaw ng heolohiya ang [[litospera]], kabilang na ang [[Ibabaw ng Daigdig|ibabaw]] nito at mga [[Bato (heolohiya)|bato]]. Kasama dito ang mga pisikal na katangian at mga prosesong nagaganap sa litospera gayundin kung paano naaapektuhan ang mga ito ng [[enerhiyang heotermal]]. Ginagamit nito ang mga aspeto ng [[kimika]], [[pisika]], at [[biolohiya]] upang ipaliwanag ang mga interaksyon ng mga elemento. [[Historikong heolohiya]] ang tawag sa paglalapat ng heolohiya sa [[kasaysayan ng Daigdig]] at kung paano ito nagbago sa paglipas ng panahon. Pinag-aaralan sa [[heokimika]] ang mga kemikal na bahagi at proseso ng Daigdig. Pisikal na katangian ng Daigdig naman ang pinag-aaralan sa [[heopisika]]. Sa [[paleontolohiya]] pinag-aaralan ang mga [[posil]]. [[Heolohiyang pamplaneta]] naman ang larangan na nag-aaral sa heolohiya ng ibang mga [[planeta]] at selestiyal na bagay bukod sa Daigdig. [[Heomorpolohiya]] ang pag-aaral sa pinagmulan ng mga tanawin. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang estraktural]] ang pagbabago sa hulma ng mga bato upang makabuo ng mga [[bundok]] at ibang mga [[anyong-lupa]]. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang pangkapaligiran]] ang gampanin ng [[polusyon]] at kontaminasyon sa lupa at mga bato.<ref name=":2">{{cite book |last1=Smith |first1=Gary A. |title=How Does the Earth Work? Physical Geology ''and the'' Process of Science |url=https://archive.org/details/howdoesearthwork0000smit |last2=Pun |first2=Aurora |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-034129-7 |location=Upper Saddle River, Estados Unidos |language=en |trans-title=Paano Gumagana ang Daigdig? Ang Heolohiyang Piskal "at ang" Proseso ng Agham}}</ref> [[Mineralohiya]] ang agham na nag-aaral sa mga [[mineral]], paano ito nabubuo, estraktura ng [[kristal]], at mga katangian ng mga ito.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haldar |first=S. K. |title=Introduction to Mineralogy and Petrology |publisher=Elsevier Science |year=2020 |isbn=9780323851367 |edition=2 |language=en |trans-title=Panimula sa Mineralohiya at Petrolohiya}}</ref> [[Petrolohiya]] ang pag-aaral ng pagbubuo at komposisyon ng mga bato. Kaugnay na pag-aaral nito ang [[petropisika]], na nakapokus sa mga pisikal at kemikal na katangian ng mga bato, at [[petrograpiya]], na nakapokus naman sa tipolohiya at klasipikasyon ng mga bato.<ref name=":0" /> === Agham pang-atmospera === {{Main|Agham pang-atmospera}} [[Talaksan:Top_of_Atmosphere.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa agham pang-atmospera ang atmospera ng Daigdig.]] Unang nadebelop ang [[agham pang-atmospera]] noong ika-19 na siglo bilang paraan para sa [[Pagtataya sa panahon|pagtataya]] sa [[panahon]] sa pamamagitan ng kauusbong lang noon na larangan ng [[meteorolohiya]]. Sinundan ito ng mga pagdebelop sa mga larangan ng [[kimikang pang-atmospera]] noong sumunod na siglo bilang paraan para masukat ang [[polusyon sa hangin]] at kalaunan pati sa mga [[nakakalasong ulan]]. Sa parehong siglo rin umusbong ang [[klimatolohiya]] para pag-aralan ang [[klima]] at ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago]] nito.<ref>{{Cite book |last1=Wallace |first1=John M. |title=Atmospheric Science: An Introductory Survey |last2=Hobbs |first2=Peter V. |publisher=Elsevier Science |year=2006 |isbn=9780080499536 |edition=2 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Agham Pang-atmospera: Isang Panimulang Sarbey}}</ref> May limang patong ang [[atmospera ng Daigdig]]: mula sa ibabaw paangat, ito ang [[tropospera]], [[stratospera]], [[mesospera]], [[termospera]], at [[eksospera]]. Tinatayang nasa 75% ng kabuuang masa ng atmospera ay nasa tropospera. Nagtataglay ang atmospera ng nasa 78% [[nitroheno]], halos 21% [[oksiheno]], halos 1% [[argon]], at mga maliliit na bakas ng ibang mga gas gaya ng [[Carbon dioxide|karbong dioksiheno]] at [[Singaw ng tubig|singaw]],<ref name=":1">{{cite book |last1=Adams |first1=Simon |title=Earth Science: An illustrated guide to science |url=https://archive.org/details/earthscienceillu0000unse |last2=Lambert |first2=David |publisher=Chelsea House |year=2006 |isbn=978-0-8160-6164-8 |location=New York |language=en |trans-title=Agham pandaigdig: Isang nakaguhit na gabay sa agham}}</ref> na responsable sa pag-trap sa enerhiyang nagmula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] sa pamamagitan ng [[epektong greenhouse]].<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7 |title=American Heritage dictionary of the English language |publisher=[[Houghton Mifflin]] Company |year=1992 |isbn=978-0-395-82517-4 |edition=4 |location=Boston, Estados Unidos |language=en |trans-title=Diksiyonaryo ng wikang Ingles ng American Heritage |ref={{harvid|American Heritage}} |url-access=registration}}</ref> Ito ang dahilan kung bakit nananatiling sapat ang init sa [[ibabaw ng Daigdig]] para sa [[Tubig|likidong tubig]] at buhay. Bukod dito, gumaganap ang atmospera bilang pananggalang ng buhay laban sa mga [[Cosmic ray|kosmikong sinag]].<ref>{{Citation |last=Parker |first=Eugene |title=Shielding Space |date=March 2006 |url=https://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/Shielding/docs/Parker_06.pdf |trans-title=Pagsalag sa Kalawakan |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101094421/http://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/shielding/docs/Parker_06.pdf |publisher=Scientific American |language=en |access-date= |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead}}</ref> Ginagawa naman ng [[magnetospera]] ang [[magnetikong sakop ng Daigdig]], na resulta naman ng mga paggalaw sa [[Kaibuturan ng isang planeta|kaibuturan]] nito; sinasalag nito ang mga [[hanging solar]].<ref name=":1" /> === Hidrolohiya === {{Main|Hidrolohiya}} [[Talaksan:Water_cycle_diagram.svg|thumb|Dayagramang nagpapakita sa [[siklo ng tubig]].]] [[Hidrolohiya]] ang pag-aaral na nakatuon sa [[hidrospera]] at ang [[Siklo ng tubig|paggalaw ng tubig sa Daigdig]], partikular na ang paggamit ng tao sa mga suplay ng [[tubig-tabang]]. Ginagamit naman ang mga konsepto ng [[Inhenyeriya|inhinyeriya]] sa nalalapat na hidrolohiya upang mapanatili ang mga katubigan at maipamahagi ang suplay ng tubig. Ilan sa mga sangay ng hidrolohiya ang [[oseanograpiya]], [[hidroheolohiya]], [[ekohidrolohiya]], at [[glasyolohiya]]. Oseanograpiya ang larangan na nag-aaral sa mga [[karagatan]].<ref>{{Cite book |last1=Davie |first1=Tim |title=Fundamentals of Hydrology |last2=Quinn |first2=Nevil Wyndham |publisher=Routledge |year=2019 |isbn=9780203798942 |edition=3 |pages=1–2 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Hidrolohiya}}</ref> Pinag-aaralan naman sa hidroheolohiya ang mga [[tubig-lupa]], kabilang na ang pagmamapa sa mga suplay nito at pagsusuri sa mga nagkokontamina sa mga ito. Nilalayon naman sa nalalapat na hidroheolohiya na maiwasan ang [[Polusyon sa tubig|kontaminasyon]] sa mga tubig-lupa at mga [[mineral na bukal]] upang manatili ito bilang [[maiinom na tubig]]. Tinatayang ginagalugad na ng mga tao ang mga tubig-lupa bilang suplay simula pa noong {{BKP|3000|link=}}, ngunit naging pormal na pag-aaral lamang ang hidroheolohiya noong ika-17 siglo.<ref>{{Cite book |last1=Hölting |first1=Bernward |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |title=Hydrogeology |last2=Coldewey |first2=Wilhelm G. |publisher=Springer |year=2019 |isbn=9783662563755 |edition=8 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Hidroheolohiya |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula |doi=10.1007/978-3-662-56375-5 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816062129/https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |archive-date=2022-08-16 |url-status=live}}</ref> Ekohidrolohiya ang pag-aaral sa mga [[ekosistema]] sa hidrospera.<ref>{{Cite book |last1=Wood |first1=Paul J. |title=Hydroecology and Ecohydrology: Past, Present and Future |last2=Hannah |first2=David M. |last3=Sadler |first3=Jonathan P. |publisher=Wiley |year=2007 |isbn=9780470010174 |pages=1–6 |language=en |trans-title=Hidroekolohiya at Ekohidrolohiya: Noon, Ngayon, at Hinaharap |chapter=Ecohydrology and Hydroecology: An Introduction |trans-chapter=Ekohidrolohiya at Hidroekolohiya: Panimula}}</ref> Glasyolohiya naman ang pag-aaral sa mga [[glasyar]], [[yelo]], at [[niyebe]] sa Daigdig.<ref>{{Cite book |last=Knight |first=Peter |url=https://archive.org/details/glaciers0000knig/page/1/mode/2up |title=Glaciers |publisher=Taylor & Francis |year=1999 |isbn=9780748740000 |pages=1 |language=en |trans-title=Mga Glasyar}}</ref> === Ekolohiya === {{Main|Ekolohiya}} [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa [[biospera]] ng Daigdig, kabilang na ang [[kalikasan]] at ang interaksyon ng mga organismo sa isa't-isa at sa paligid nito. Pinag-aaralan dito ang daloy ng mga mahahalagang sangkap ng buhay tulad ng [[oksiheno]] at [[tubig]], gayundin ang gampanin at epekto ng mga tao sa mga [[ekosistema]].<ref>{{Cite book |last1=Ricklefs |first1=Robert E. |title=Ecology |last2=Miller |first2=Gary L. |publisher=W. H. Freeman |year=2000 |isbn=9780716728290 |edition=4 |pages=3–4 |language=en |trans-title=Ekolohiya}}</ref> === Heograpiyang pisikal === {{Main|Heograpiyang pisikal}} [[Heograpiyang pisikal]] ang pag-aaral sa mga [[Agham pansistemang pandaigdig|sistema ng Daigdig]] at ang mga interaksyon nito sa isa't-isa bilang bahagi ng isang mas malaking [[sistema]]. Ginagamit nito ang mga elemento mula sa ibang mga larangang tulad ng [[astronomiya]], [[meteorolohiya]], [[heolohiya]], at [[heomorpolohiya]] at naiiba sa [[heograpiyang pantao]] nakatuon sa mga tao, bagamat bahagi rin ng pag-aaral ang epekto ng mga gawain ng tao sa kalikasan.<ref>{{Cite book |last1=Petersen |first1=James F. |title=Fundamentals of Physical Geography |last2=Sack |first2=Dorothy |last3=Gabler |first3=Robert E. |publisher=Cengage Learning |year=2014 |isbn=9781285969718 |pages=2–3 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Heograpiyang Pisikal}}</ref> == Konsepto == === Looban ng Daigdig === {{Main|Estraktura ng Daigdig}} [[Talaksan:Mayon_0052.jpg|thumb|Pagputok ng [[bulkang Mayon]] sa [[Albay]] noong Disyembre 2009.]] Maipapaliwanag ang mga [[Heolohiya|heolohikong]] penomenang tulad ng mga [[tektonikong plato]], [[bulubundukin]], [[bulkan]], at [[lindol]] gamit ang mga pisikal at kemikal na proseso sa [[balat ng Daigdig]].<ref>{{cite web |title=Earth's Energy Budget |trans-title=Badyet ng Enerhiya ng Daigdig |url=http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827194704/http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |archive-date=2008-08-27 |access-date= |work=ou.edu |language=en}}</ref> Makikita naman sa ilalim ng balat ng Daigdig ang [[Mantel|manto]] na pinapainit ng [[radyoaktibong pagkabulok]] ng mga [[mabibigat na elemento]]. Hindi gaanong kasolido ang manto, na nagtataglay ng [[magma]] na nasa estado ng halos walang katapusang [[kumbeksiyon]]. Ito ang dahilan kung bakit gumagalaw ang mga plato sa litospera, bagamat di hamak na mabagal ang pag-usad, sa prosesong tinatawag na mga tektonikong plato.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>{{cite web |author=Simison, W. Brian |date=2007-02-05 |title=The mechanism behind plate tectonics |trans-title=Ang mekanismo sa likod ng mga tektonikong plato |url=http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112115037/http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |archive-date=2007-11-12 |access-date= |language=en |ref={{harvid|Simison|2007}}}}</ref> Tinatawag ang mga lugar kung saan nabubuo ang mga bagong balat bilang mga hangganang naghihiwalayan, habang mga hangganang nagsasalubungan ang tawag sa mga lugar kung saan bumabalik paloob sa manto ang mga balat. Tinatawag ang ikatlong uri bilang hangganang nagbabanggaan, kung saan pawang nagbabanggaan ang mga plato sa isa't isa ngunit walang bagong balat na nabubuo o nawawala.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3">{{cite book |last=Oldroyd |first=David |title=Earth Cycles: A historical perspective |publisher=Greenwood Press |year=2006 |isbn=978-0-313-33229-6 |location=Westport, Estados Unidos |language=en |trans-title=Mga Siklo ng Daigdig: Historikal na Pananaw}}</ref> Ang paggalaw na ito ang siyang dahilan ng mga lindol sa lugar kung saan nagaganap ang mga ito.<ref name=":2" /> Dahil sa [[paglawak ng mga kalatagang pandagat]], nabubuo ang mga bagong balat at litospera sa pamamagitan ng magma na dumadaloy sa mula sa manto patungo malapit sa ibabaw sa pamamagitan ng mga butas, kung saan ito lumalamig at nagiging solido. Sa pamamagitan ng [[subduksiyon]], bumabalik naman sa manto ang mga balat at litospera. Nabubuo ang mga bulkan mula sa pagtunaw ng mga balat na materyal na resulta ng subduksiyon.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Natutunaw ang mga balat na materyal na pinuwersang pinasok sa [[astenospera]], at maaaring may mga bahagi ito na magaan para umangat sa ibabaw, na nagreresulta sa mga bulkan at sa kaakibat nitong [[Pagputok ng bulkan|pagputok]].<ref name=":2" /><ref name=":1" /> == Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Agham pandaigdig|*]] [[Kategorya:Agham]] {{Nature nav}} {{Earth}} fpizbeqhdni7scfilnpdmlbagmz7c1k 2217588 2217584 2026-07-26T03:42:48Z GinawaSaHapon 102500 /* Konsepto */ 2217588 wikitext text/x-wiki {{Kinukumpuni}} {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> '''Aghám pandaigdíg''' o '''heosiyénsiyá''' ang mga [[likas na agham]] na pumapatungkol sa [[Daigdig]], partikular na sa apat na espero nito: [[biospera]], [[hidrospera]], [[atmospera]], at [[litospera]].<ref>{{Cite web |last=Albritton |first=Claude C. |last2=Windley |first2=Brian Frederick |title=Earth sciences |trans-title=Agham pandaigdig |url=https://www.britannica.com/science/Earth-sciences |access-date=2026-07-23 |website=Britannica |language=en}}</ref> Minsan din itong itinuturing na sangay ng mas malawak na [[agham pamplaneta]]. Kabilang sa mga larangan sa ilalim nito ang [[heolohiya]], [[ekolohiya]], at [[heograpiyang pisikal]]. == Larangan == === Heolohiya === {{Main|Heolohiya}} [[File:DirkvdM_rocks.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DirkvdM_rocks.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa heolohiya ang mga katangian ng litospera, kagaya ng mga batong tulad nito mula sa [[Costa Rica]].]] [[Heolohiya]] ang agham pandaigdig na nakatuon sa pag-aaral sa [[Estraktura ng Daigdig|estraktura]], nilalaman, at mga proseso ng [[Daigdig]]. Partikular na saklaw ng heolohiya ang [[litospera]], kabilang na ang [[Ibabaw ng Daigdig|ibabaw]] nito at mga [[Bato (heolohiya)|bato]]. Kasama dito ang mga pisikal na katangian at mga prosesong nagaganap sa litospera gayundin kung paano naaapektuhan ang mga ito ng [[enerhiyang heotermal]]. Ginagamit nito ang mga aspeto ng [[kimika]], [[pisika]], at [[biolohiya]] upang ipaliwanag ang mga interaksyon ng mga elemento. [[Historikong heolohiya]] ang tawag sa paglalapat ng heolohiya sa [[kasaysayan ng Daigdig]] at kung paano ito nagbago sa paglipas ng panahon. Pinag-aaralan sa [[heokimika]] ang mga kemikal na bahagi at proseso ng Daigdig. Pisikal na katangian ng Daigdig naman ang pinag-aaralan sa [[heopisika]]. Sa [[paleontolohiya]] pinag-aaralan ang mga [[posil]]. [[Heolohiyang pamplaneta]] naman ang larangan na nag-aaral sa heolohiya ng ibang mga [[planeta]] at selestiyal na bagay bukod sa Daigdig. [[Heomorpolohiya]] ang pag-aaral sa pinagmulan ng mga tanawin. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang estraktural]] ang pagbabago sa hulma ng mga bato upang makabuo ng mga [[bundok]] at ibang mga [[anyong-lupa]]. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang pangkapaligiran]] ang gampanin ng [[polusyon]] at kontaminasyon sa lupa at mga bato.<ref name=":2">{{cite book |last1=Smith |first1=Gary A. |title=How Does the Earth Work? Physical Geology ''and the'' Process of Science |url=https://archive.org/details/howdoesearthwork0000smit |last2=Pun |first2=Aurora |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-034129-7 |location=Upper Saddle River, Estados Unidos |language=en |trans-title=Paano Gumagana ang Daigdig? Ang Heolohiyang Piskal "at ang" Proseso ng Agham}}</ref> [[Mineralohiya]] ang agham na nag-aaral sa mga [[mineral]], paano ito nabubuo, estraktura ng [[kristal]], at mga katangian ng mga ito.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haldar |first=S. K. |title=Introduction to Mineralogy and Petrology |publisher=Elsevier Science |year=2020 |isbn=9780323851367 |edition=2 |language=en |trans-title=Panimula sa Mineralohiya at Petrolohiya}}</ref> [[Petrolohiya]] ang pag-aaral ng pagbubuo at komposisyon ng mga bato. Kaugnay na pag-aaral nito ang [[petropisika]], na nakapokus sa mga pisikal at kemikal na katangian ng mga bato, at [[petrograpiya]], na nakapokus naman sa tipolohiya at klasipikasyon ng mga bato.<ref name=":0" /> === Agham pang-atmospera === {{Main|Agham pang-atmospera}} [[Talaksan:Top_of_Atmosphere.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa agham pang-atmospera ang atmospera ng Daigdig.]] Unang nadebelop ang [[agham pang-atmospera]] noong ika-19 na siglo bilang paraan para sa [[Pagtataya sa panahon|pagtataya]] sa [[panahon]] sa pamamagitan ng kauusbong lang noon na larangan ng [[meteorolohiya]]. Sinundan ito ng mga pagdebelop sa mga larangan ng [[kimikang pang-atmospera]] noong sumunod na siglo bilang paraan para masukat ang [[polusyon sa hangin]] at kalaunan pati sa mga [[nakakalasong ulan]]. Sa parehong siglo rin umusbong ang [[klimatolohiya]] para pag-aralan ang [[klima]] at ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago]] nito.<ref>{{Cite book |last1=Wallace |first1=John M. |title=Atmospheric Science: An Introductory Survey |last2=Hobbs |first2=Peter V. |publisher=Elsevier Science |year=2006 |isbn=9780080499536 |edition=2 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Agham Pang-atmospera: Isang Panimulang Sarbey}}</ref> May limang patong ang [[atmospera ng Daigdig]]: mula sa ibabaw paangat, ito ang [[tropospera]], [[stratospera]], [[mesospera]], [[termospera]], at [[eksospera]]. Tinatayang nasa 75% ng kabuuang masa ng atmospera ay nasa tropospera. Nagtataglay ang atmospera ng nasa 78% [[nitroheno]], halos 21% [[oksiheno]], halos 1% [[argon]], at mga maliliit na bakas ng ibang mga gas gaya ng [[Carbon dioxide|karbong dioksiheno]] at [[Singaw ng tubig|singaw]],<ref name=":1">{{cite book |last1=Adams |first1=Simon |title=Earth Science: An illustrated guide to science |url=https://archive.org/details/earthscienceillu0000unse |last2=Lambert |first2=David |publisher=Chelsea House |year=2006 |isbn=978-0-8160-6164-8 |location=New York |language=en |trans-title=Agham pandaigdig: Isang nakaguhit na gabay sa agham}}</ref> na responsable sa pag-trap sa enerhiyang nagmula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] sa pamamagitan ng [[epektong greenhouse]].<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7 |title=American Heritage dictionary of the English language |publisher=[[Houghton Mifflin]] Company |year=1992 |isbn=978-0-395-82517-4 |edition=4 |location=Boston, Estados Unidos |language=en |trans-title=Diksiyonaryo ng wikang Ingles ng American Heritage |ref={{harvid|American Heritage}} |url-access=registration}}</ref> Ito ang dahilan kung bakit nananatiling sapat ang init sa [[ibabaw ng Daigdig]] para sa [[Tubig|likidong tubig]] at buhay. Bukod dito, gumaganap ang atmospera bilang pananggalang ng buhay laban sa mga [[Cosmic ray|kosmikong sinag]].<ref>{{Citation |last=Parker |first=Eugene |title=Shielding Space |date=March 2006 |url=https://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/Shielding/docs/Parker_06.pdf |trans-title=Pagsalag sa Kalawakan |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101094421/http://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/shielding/docs/Parker_06.pdf |publisher=Scientific American |language=en |access-date= |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead}}</ref> Ginagawa naman ng [[magnetospera]] ang [[magnetikong sakop ng Daigdig]], na resulta naman ng mga paggalaw sa [[Kaibuturan ng isang planeta|kaibuturan]] nito; sinasalag nito ang mga [[hanging solar]].<ref name=":1" /> === Hidrolohiya === {{Main|Hidrolohiya}} [[Talaksan:Water_cycle_diagram.svg|thumb|Dayagramang nagpapakita sa [[siklo ng tubig]].]] [[Hidrolohiya]] ang pag-aaral na nakatuon sa [[hidrospera]] at ang [[Siklo ng tubig|paggalaw ng tubig sa Daigdig]], partikular na ang paggamit ng tao sa mga suplay ng [[tubig-tabang]]. Ginagamit naman ang mga konsepto ng [[Inhenyeriya|inhinyeriya]] sa nalalapat na hidrolohiya upang mapanatili ang mga katubigan at maipamahagi ang suplay ng tubig. Ilan sa mga sangay ng hidrolohiya ang [[oseanograpiya]], [[hidroheolohiya]], [[ekohidrolohiya]], at [[glasyolohiya]]. Oseanograpiya ang larangan na nag-aaral sa mga [[karagatan]].<ref>{{Cite book |last1=Davie |first1=Tim |title=Fundamentals of Hydrology |last2=Quinn |first2=Nevil Wyndham |publisher=Routledge |year=2019 |isbn=9780203798942 |edition=3 |pages=1–2 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Hidrolohiya}}</ref> Pinag-aaralan naman sa hidroheolohiya ang mga [[tubig-lupa]], kabilang na ang pagmamapa sa mga suplay nito at pagsusuri sa mga nagkokontamina sa mga ito. Nilalayon naman sa nalalapat na hidroheolohiya na maiwasan ang [[Polusyon sa tubig|kontaminasyon]] sa mga tubig-lupa at mga [[mineral na bukal]] upang manatili ito bilang [[maiinom na tubig]]. Tinatayang ginagalugad na ng mga tao ang mga tubig-lupa bilang suplay simula pa noong {{BKP|3000|link=}}, ngunit naging pormal na pag-aaral lamang ang hidroheolohiya noong ika-17 siglo.<ref>{{Cite book |last1=Hölting |first1=Bernward |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |title=Hydrogeology |last2=Coldewey |first2=Wilhelm G. |publisher=Springer |year=2019 |isbn=9783662563755 |edition=8 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Hidroheolohiya |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula |doi=10.1007/978-3-662-56375-5 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816062129/https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |archive-date=2022-08-16 |url-status=live}}</ref> Ekohidrolohiya ang pag-aaral sa mga [[ekosistema]] sa hidrospera.<ref>{{Cite book |last1=Wood |first1=Paul J. |title=Hydroecology and Ecohydrology: Past, Present and Future |last2=Hannah |first2=David M. |last3=Sadler |first3=Jonathan P. |publisher=Wiley |year=2007 |isbn=9780470010174 |pages=1–6 |language=en |trans-title=Hidroekolohiya at Ekohidrolohiya: Noon, Ngayon, at Hinaharap |chapter=Ecohydrology and Hydroecology: An Introduction |trans-chapter=Ekohidrolohiya at Hidroekolohiya: Panimula}}</ref> Glasyolohiya naman ang pag-aaral sa mga [[glasyar]], [[yelo]], at [[niyebe]] sa Daigdig.<ref>{{Cite book |last=Knight |first=Peter |url=https://archive.org/details/glaciers0000knig/page/1/mode/2up |title=Glaciers |publisher=Taylor & Francis |year=1999 |isbn=9780748740000 |pages=1 |language=en |trans-title=Mga Glasyar}}</ref> === Ekolohiya === {{Main|Ekolohiya}} [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa [[biospera]] ng Daigdig, kabilang na ang [[kalikasan]] at ang interaksyon ng mga organismo sa isa't-isa at sa paligid nito. Pinag-aaralan dito ang daloy ng mga mahahalagang sangkap ng buhay tulad ng [[oksiheno]] at [[tubig]], gayundin ang gampanin at epekto ng mga tao sa mga [[ekosistema]].<ref>{{Cite book |last1=Ricklefs |first1=Robert E. |title=Ecology |last2=Miller |first2=Gary L. |publisher=W. H. Freeman |year=2000 |isbn=9780716728290 |edition=4 |pages=3–4 |language=en |trans-title=Ekolohiya}}</ref> === Heograpiyang pisikal === {{Main|Heograpiyang pisikal}} [[Heograpiyang pisikal]] ang pag-aaral sa mga [[Agham pansistemang pandaigdig|sistema ng Daigdig]] at ang mga interaksyon nito sa isa't-isa bilang bahagi ng isang mas malaking [[sistema]]. Ginagamit nito ang mga elemento mula sa ibang mga larangang tulad ng [[astronomiya]], [[meteorolohiya]], [[heolohiya]], at [[heomorpolohiya]] at naiiba sa [[heograpiyang pantao]] nakatuon sa mga tao, bagamat bahagi rin ng pag-aaral ang epekto ng mga gawain ng tao sa kalikasan.<ref>{{Cite book |last1=Petersen |first1=James F. |title=Fundamentals of Physical Geography |last2=Sack |first2=Dorothy |last3=Gabler |first3=Robert E. |publisher=Cengage Learning |year=2014 |isbn=9781285969718 |pages=2–3 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Heograpiyang Pisikal}}</ref> == Konsepto == {{Nature timeline}} === Looban ng Daigdig === {{Main|Estraktura ng Daigdig}} [[Talaksan:Mayon_0052.jpg|thumb|Pagputok ng [[bulkang Mayon]] sa [[Albay]] noong Disyembre 2009.]] Maipapaliwanag ang mga [[Heolohiya|heolohikong]] penomenang tulad ng mga [[tektonikong plato]], [[bulubundukin]], [[bulkan]], at [[lindol]] gamit ang mga pisikal at kemikal na proseso sa [[balat ng Daigdig]].<ref>{{cite web |title=Earth's Energy Budget |trans-title=Badyet ng Enerhiya ng Daigdig |url=http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827194704/http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |archive-date=2008-08-27 |access-date= |work=ou.edu |language=en}}</ref> Makikita naman sa ilalim ng balat ng Daigdig ang [[Mantel|manto]] na pinapainit ng [[radyoaktibong pagkabulok]] ng mga [[mabibigat na elemento]]. Hindi gaanong kasolido ang manto, na nagtataglay ng [[magma]] na nasa estado ng halos walang katapusang [[kumbeksiyon]]. Ito ang dahilan kung bakit gumagalaw ang mga plato sa litospera, bagamat di hamak na mabagal ang pag-usad, sa prosesong tinatawag na mga tektonikong plato.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>{{cite web |author=Simison, W. Brian |date=2007-02-05 |title=The mechanism behind plate tectonics |trans-title=Ang mekanismo sa likod ng mga tektonikong plato |url=http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112115037/http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |archive-date=2007-11-12 |access-date= |language=en |ref={{harvid|Simison|2007}}}}</ref> Tinatawag ang mga lugar kung saan nabubuo ang mga bagong balat bilang mga hangganang naghihiwalayan, habang mga hangganang nagsasalubungan ang tawag sa mga lugar kung saan bumabalik paloob sa manto ang mga balat. Tinatawag ang ikatlong uri bilang hangganang nagbabanggaan, kung saan pawang nagbabanggaan ang mga plato sa isa't isa ngunit walang bagong balat na nabubuo o nawawala.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3">{{cite book |last=Oldroyd |first=David |title=Earth Cycles: A historical perspective |publisher=Greenwood Press |year=2006 |isbn=978-0-313-33229-6 |location=Westport, Estados Unidos |language=en |trans-title=Mga Siklo ng Daigdig: Historikal na Pananaw}}</ref> Ang paggalaw na ito ang siyang dahilan ng mga lindol sa lugar kung saan nagaganap ang mga ito.<ref name=":2" /> Dahil sa [[paglawak ng mga kalatagang pandagat]], nabubuo ang mga bagong balat at litospera sa pamamagitan ng magma na dumadaloy sa mula sa manto patungo malapit sa ibabaw sa pamamagitan ng mga butas, kung saan ito lumalamig at nagiging solido. Sa pamamagitan ng [[subduksiyon]], bumabalik naman sa manto ang mga balat at litospera. Nabubuo ang mga bulkan mula sa pagtunaw ng mga balat na materyal na resulta ng subduksiyon.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Natutunaw ang mga balat na materyal na pinuwersang pinasok sa [[astenospera]], at maaaring may mga bahagi ito na magaan para umangat sa ibabaw, na nagreresulta sa mga bulkan at sa kaakibat nitong [[Pagputok ng bulkan|pagputok]].<ref name=":2" /><ref name=":1" /> === Espera ng Daigdig === Karaniwang hinahati ang [[ibabaw ng Daigdig]] sa agham pandaigdig sa mga patong na tinatawag na mga espera: [[atmospera]], [[litospera]], [[hidrospera]], at [[biospera]]. Kumakatawan ito sa apat na pangunahing bagay sa ibabaw: [[hangin]], [[Bato (heolohiya)|bato]], [[tubig]], at [[buhay]]. Bukod sa mga ito, sinasama rin sa mga ito ang [[kriyospera]] para sa mga [[yelo]] at [[niyebe]] at [[pedospera]] para naman sa [[lupa]]. == Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Agham pandaigdig|*]] [[Kategorya:Agham]] {{Nature nav}} {{Earth}} ok1qymhs3je125qv7oxh21aydkx9i7i 2217596 2217588 2026-07-26T04:23:33Z GinawaSaHapon 102500 2217596 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> '''Aghám pandaigdíg''' o '''heosiyénsiyá''' ang mga [[likas na agham]] na pumapatungkol sa [[Daigdig]], partikular na sa apat na espero nito: [[biospera]], [[hidrospera]], [[atmospera]], at [[litospera]].<ref>{{Cite web |last=Albritton |first=Claude C. |last2=Windley |first2=Brian Frederick |title=Earth sciences |trans-title=Agham pandaigdig |url=https://www.britannica.com/science/Earth-sciences |access-date=2026-07-23 |website=Britannica |language=en}}</ref> Minsan din itong itinuturing na sangay ng mas malawak na [[agham pamplaneta]]. Kabilang sa mga larangan sa ilalim nito ang [[heolohiya]], [[ekolohiya]], at [[heograpiyang pisikal]]. == Larangan == === Heolohiya === {{Main|Heolohiya}} [[File:DirkvdM_rocks.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DirkvdM_rocks.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa heolohiya ang mga katangian ng litospera, kagaya ng mga batong tulad nito mula sa [[Costa Rica]].]] [[Heolohiya]] ang agham pandaigdig na nakatuon sa pag-aaral sa [[Estraktura ng Daigdig|estraktura]], nilalaman, at mga proseso ng [[Daigdig]]. Partikular na saklaw ng heolohiya ang [[litospera]], kabilang na ang [[Ibabaw ng Daigdig|ibabaw]] nito at mga [[Bato (heolohiya)|bato]]. Kasama dito ang mga pisikal na katangian at mga prosesong nagaganap sa litospera gayundin kung paano naaapektuhan ang mga ito ng [[enerhiyang heotermal]]. Ginagamit nito ang mga aspeto ng [[kimika]], [[pisika]], at [[biolohiya]] upang ipaliwanag ang mga interaksyon ng mga elemento. [[Historikong heolohiya]] ang tawag sa paglalapat ng heolohiya sa [[kasaysayan ng Daigdig]] at kung paano ito nagbago sa paglipas ng panahon. Pinag-aaralan sa [[heokimika]] ang mga kemikal na bahagi at proseso ng Daigdig. Pisikal na katangian ng Daigdig naman ang pinag-aaralan sa [[heopisika]]. Sa [[paleontolohiya]] pinag-aaralan ang mga [[posil]]. [[Heolohiyang pamplaneta]] naman ang larangan na nag-aaral sa heolohiya ng ibang mga [[planeta]] at selestiyal na bagay bukod sa Daigdig. [[Heomorpolohiya]] ang pag-aaral sa pinagmulan ng mga tanawin. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang estraktural]] ang pagbabago sa hulma ng mga bato upang makabuo ng mga [[bundok]] at ibang mga [[anyong-lupa]]. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang pangkapaligiran]] ang gampanin ng [[polusyon]] at kontaminasyon sa lupa at mga bato.<ref name=":2">{{cite book |last1=Smith |first1=Gary A. |title=How Does the Earth Work? Physical Geology ''and the'' Process of Science |url=https://archive.org/details/howdoesearthwork0000smit |last2=Pun |first2=Aurora |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-034129-7 |location=Upper Saddle River, Estados Unidos |language=en |trans-title=Paano Gumagana ang Daigdig? Ang Heolohiyang Piskal "at ang" Proseso ng Agham}}</ref> [[Mineralohiya]] ang agham na nag-aaral sa mga [[mineral]], paano ito nabubuo, estraktura ng [[kristal]], at mga katangian ng mga ito.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haldar |first=S. K. |title=Introduction to Mineralogy and Petrology |publisher=Elsevier Science |year=2020 |isbn=9780323851367 |edition=2 |language=en |trans-title=Panimula sa Mineralohiya at Petrolohiya}}</ref> [[Petrolohiya]] ang pag-aaral ng pagbubuo at komposisyon ng mga bato. Kaugnay na pag-aaral nito ang [[petropisika]], na nakapokus sa mga pisikal at kemikal na katangian ng mga bato, at [[petrograpiya]], na nakapokus naman sa tipolohiya at klasipikasyon ng mga bato.<ref name=":0" /> === Agham pang-atmospera === {{Main|Agham pang-atmospera}} [[Talaksan:Top_of_Atmosphere.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa agham pang-atmospera ang atmospera ng Daigdig.]] Unang nadebelop ang [[agham pang-atmospera]] noong ika-19 na siglo bilang paraan para sa [[Pagtataya sa panahon|pagtataya]] sa [[panahon]] sa pamamagitan ng kauusbong lang noon na larangan ng [[meteorolohiya]]. Sinundan ito ng mga pagdebelop sa mga larangan ng [[kimikang pang-atmospera]] noong sumunod na siglo bilang paraan para masukat ang [[polusyon sa hangin]] at kalaunan pati sa mga [[nakakalasong ulan]]. Sa parehong siglo rin umusbong ang [[klimatolohiya]] para pag-aralan ang [[klima]] at ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago]] nito.<ref>{{Cite book |last1=Wallace |first1=John M. |title=Atmospheric Science: An Introductory Survey |last2=Hobbs |first2=Peter V. |publisher=Elsevier Science |year=2006 |isbn=9780080499536 |edition=2 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Agham Pang-atmospera: Isang Panimulang Sarbey}}</ref> May limang patong ang [[atmospera ng Daigdig]]: mula sa ibabaw paangat, ito ang [[tropospera]], [[stratospera]], [[mesospera]], [[termospera]], at [[eksospera]]. Tinatayang nasa 75% ng kabuuang masa ng atmospera ay nasa tropospera. Nagtataglay ang atmospera ng nasa 78% [[nitroheno]], halos 21% [[oksiheno]], halos 1% [[argon]], at mga maliliit na bakas ng ibang mga gas gaya ng [[Carbon dioxide|karbong dioksiheno]] at [[Singaw ng tubig|singaw]],<ref name=":1">{{cite book |last1=Adams |first1=Simon |title=Earth Science: An illustrated guide to science |url=https://archive.org/details/earthscienceillu0000unse |last2=Lambert |first2=David |publisher=Chelsea House |year=2006 |isbn=978-0-8160-6164-8 |location=New York |language=en |trans-title=Agham pandaigdig: Isang nakaguhit na gabay sa agham}}</ref> na responsable sa pag-trap sa enerhiyang nagmula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] sa pamamagitan ng [[epektong greenhouse]].<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7 |title=American Heritage dictionary of the English language |publisher=[[Houghton Mifflin]] Company |year=1992 |isbn=978-0-395-82517-4 |edition=4 |location=Boston, Estados Unidos |language=en |trans-title=Diksiyonaryo ng wikang Ingles ng American Heritage |ref={{harvid|American Heritage}} |url-access=registration}}</ref> Ito ang dahilan kung bakit nananatiling sapat ang init sa [[ibabaw ng Daigdig]] para sa [[Tubig|likidong tubig]] at buhay. Bukod dito, gumaganap ang atmospera bilang pananggalang ng buhay laban sa mga [[Cosmic ray|kosmikong sinag]].<ref>{{Citation |last=Parker |first=Eugene |title=Shielding Space |date=March 2006 |url=https://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/Shielding/docs/Parker_06.pdf |trans-title=Pagsalag sa Kalawakan |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101094421/http://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/shielding/docs/Parker_06.pdf |publisher=Scientific American |language=en |access-date= |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead}}</ref> Ginagawa naman ng [[magnetospera]] ang [[magnetikong sakop ng Daigdig]], na resulta naman ng mga paggalaw sa [[Kaibuturan ng isang planeta|kaibuturan]] nito; sinasalag nito ang mga [[hanging solar]].<ref name=":1" /> === Hidrolohiya === {{Main|Hidrolohiya}} [[Talaksan:Water_cycle_diagram.svg|thumb|Dayagramang nagpapakita sa [[siklo ng tubig]].]] [[Hidrolohiya]] ang pag-aaral na nakatuon sa [[hidrospera]] at ang [[Siklo ng tubig|paggalaw ng tubig sa Daigdig]], partikular na ang paggamit ng tao sa mga suplay ng [[tubig-tabang]]. Ginagamit naman ang mga konsepto ng [[Inhenyeriya|inhinyeriya]] sa nalalapat na hidrolohiya upang mapanatili ang mga katubigan at maipamahagi ang suplay ng tubig. Ilan sa mga sangay ng hidrolohiya ang [[oseanograpiya]], [[hidroheolohiya]], [[ekohidrolohiya]], at [[glasyolohiya]]. Oseanograpiya ang larangan na nag-aaral sa mga [[karagatan]].<ref>{{Cite book |last1=Davie |first1=Tim |title=Fundamentals of Hydrology |last2=Quinn |first2=Nevil Wyndham |publisher=Routledge |year=2019 |isbn=9780203798942 |edition=3 |pages=1–2 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Hidrolohiya}}</ref> Pinag-aaralan naman sa hidroheolohiya ang mga [[tubig-lupa]], kabilang na ang pagmamapa sa mga suplay nito at pagsusuri sa mga nagkokontamina sa mga ito. Nilalayon naman sa nalalapat na hidroheolohiya na maiwasan ang [[Polusyon sa tubig|kontaminasyon]] sa mga tubig-lupa at mga [[mineral na bukal]] upang manatili ito bilang [[maiinom na tubig]]. Tinatayang ginagalugad na ng mga tao ang mga tubig-lupa bilang suplay simula pa noong {{BKP|3000|link=}}, ngunit naging pormal na pag-aaral lamang ang hidroheolohiya noong ika-17 siglo.<ref>{{Cite book |last1=Hölting |first1=Bernward |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |title=Hydrogeology |last2=Coldewey |first2=Wilhelm G. |publisher=Springer |year=2019 |isbn=9783662563755 |edition=8 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Hidroheolohiya |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula |doi=10.1007/978-3-662-56375-5 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816062129/https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |archive-date=2022-08-16 |url-status=live}}</ref> Ekohidrolohiya ang pag-aaral sa mga [[ekosistema]] sa hidrospera.<ref>{{Cite book |last1=Wood |first1=Paul J. |title=Hydroecology and Ecohydrology: Past, Present and Future |last2=Hannah |first2=David M. |last3=Sadler |first3=Jonathan P. |publisher=Wiley |year=2007 |isbn=9780470010174 |pages=1–6 |language=en |trans-title=Hidroekolohiya at Ekohidrolohiya: Noon, Ngayon, at Hinaharap |chapter=Ecohydrology and Hydroecology: An Introduction |trans-chapter=Ekohidrolohiya at Hidroekolohiya: Panimula}}</ref> Glasyolohiya naman ang pag-aaral sa mga [[glasyar]], [[yelo]], at [[niyebe]] sa Daigdig.<ref>{{Cite book |last=Knight |first=Peter |url=https://archive.org/details/glaciers0000knig/page/1/mode/2up |title=Glaciers |publisher=Taylor & Francis |year=1999 |isbn=9780748740000 |pages=1 |language=en |trans-title=Mga Glasyar}}</ref> === Ekolohiya === {{Main|Ekolohiya}} [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa [[biospera]] ng Daigdig, kabilang na ang [[kalikasan]] at ang interaksyon ng mga organismo sa isa't-isa at sa paligid nito. Pinag-aaralan dito ang daloy ng mga mahahalagang sangkap ng buhay tulad ng [[oksiheno]] at [[tubig]], gayundin ang gampanin at epekto ng mga tao sa mga [[ekosistema]].<ref>{{Cite book |last1=Ricklefs |first1=Robert E. |title=Ecology |last2=Miller |first2=Gary L. |publisher=W. H. Freeman |year=2000 |isbn=9780716728290 |edition=4 |pages=3–4 |language=en |trans-title=Ekolohiya}}</ref> === Heograpiyang pisikal === {{Main|Heograpiyang pisikal}} [[Heograpiyang pisikal]] ang pag-aaral sa mga [[Agham pansistemang pandaigdig|sistema ng Daigdig]] at ang mga interaksyon nito sa isa't-isa bilang bahagi ng isang mas malaking [[sistema]]. Ginagamit nito ang mga elemento mula sa ibang mga larangang tulad ng [[astronomiya]], [[meteorolohiya]], [[heolohiya]], at [[heomorpolohiya]] at naiiba sa [[heograpiyang pantao]] nakatuon sa mga tao, bagamat bahagi rin ng pag-aaral ang epekto ng mga gawain ng tao sa kalikasan.<ref>{{Cite book |last1=Petersen |first1=James F. |title=Fundamentals of Physical Geography |last2=Sack |first2=Dorothy |last3=Gabler |first3=Robert E. |publisher=Cengage Learning |year=2014 |isbn=9781285969718 |pages=2–3 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Heograpiyang Pisikal}}</ref> == Konsepto == {{Nature timeline}} === Looban ng Daigdig === {{Main|Estraktura ng Daigdig}} [[Talaksan:Mayon_0052.jpg|thumb|Pagputok ng [[bulkang Mayon]] sa [[Albay]] noong Disyembre 2009.]] Maipapaliwanag ang mga [[Heolohiya|heolohikong]] penomenang tulad ng mga [[tektonikong plato]], [[bulubundukin]], [[bulkan]], at [[lindol]] gamit ang mga pisikal at kemikal na proseso sa [[balat ng Daigdig]].<ref>{{cite web |title=Earth's Energy Budget |trans-title=Badyet ng Enerhiya ng Daigdig |url=http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827194704/http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |archive-date=2008-08-27 |access-date= |work=ou.edu |language=en}}</ref> Makikita naman sa ilalim ng balat ng Daigdig ang [[Mantel|manto]] na pinapainit ng [[radyoaktibong pagkabulok]] ng mga [[mabibigat na elemento]]. Hindi gaanong kasolido ang manto, na nagtataglay ng [[magma]] na nasa estado ng halos walang katapusang [[kumbeksiyon]]. Ito ang dahilan kung bakit gumagalaw ang mga plato sa litospera, bagamat di hamak na mabagal ang pag-usad, sa prosesong tinatawag na mga tektonikong plato.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>{{cite web |author=Simison, W. Brian |date=2007-02-05 |title=The mechanism behind plate tectonics |trans-title=Ang mekanismo sa likod ng mga tektonikong plato |url=http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112115037/http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |archive-date=2007-11-12 |access-date= |language=en |ref={{harvid|Simison|2007}}}}</ref> Tinatawag ang mga lugar kung saan nabubuo ang mga bagong balat bilang mga hangganang naghihiwalayan, habang mga hangganang nagsasalubungan ang tawag sa mga lugar kung saan bumabalik paloob sa manto ang mga balat. Tinatawag ang ikatlong uri bilang hangganang nagbabanggaan, kung saan pawang nagbabanggaan ang mga plato sa isa't isa ngunit walang bagong balat na nabubuo o nawawala.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3">{{cite book |last=Oldroyd |first=David |title=Earth Cycles: A historical perspective |publisher=Greenwood Press |year=2006 |isbn=978-0-313-33229-6 |location=Westport, Estados Unidos |language=en |trans-title=Mga Siklo ng Daigdig: Historikal na Pananaw}}</ref> Ang paggalaw na ito ang siyang dahilan ng mga lindol sa lugar kung saan nagaganap ang mga ito.<ref name=":2" /> Dahil sa [[paglawak ng mga kalatagang pandagat]], nabubuo ang mga bagong balat at litospera sa pamamagitan ng magma na dumadaloy sa mula sa manto patungo malapit sa ibabaw sa pamamagitan ng mga butas, kung saan ito lumalamig at nagiging solido. Sa pamamagitan ng [[subduksiyon]], bumabalik naman sa manto ang mga balat at litospera. Nabubuo ang mga bulkan mula sa pagtunaw ng mga balat na materyal na resulta ng subduksiyon.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Natutunaw ang mga balat na materyal na pinuwersang pinasok sa [[astenospera]], at maaaring may mga bahagi ito na magaan para umangat sa ibabaw, na nagreresulta sa mga bulkan at sa kaakibat nitong [[Pagputok ng bulkan|pagputok]].<ref name=":2" /><ref name=":1" /> === Espera ng Daigdig === Karaniwang hinahati ang [[ibabaw ng Daigdig]] sa agham pandaigdig sa mga patong na tinatawag na mga espera: [[atmospera]], [[litospera]], [[hidrospera]], at [[biospera]]. Kumakatawan ito sa apat na pangunahing bagay sa ibabaw: [[hangin]], [[Bato (heolohiya)|bato]], [[tubig]], at [[buhay]]. Bukod sa mga ito, sinasama rin sa mga ito ang [[kriyospera]] para sa mga [[yelo]] at [[niyebe]] at [[pedospera]] para naman sa [[lupa]]. == Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Agham pandaigdig|*]] [[Kategorya:Agham]] {{Nature nav}} {{Earth}} f9118t6g57f6qgyr9e65eq7wbd3kdtj 2217597 2217596 2026-07-26T04:24:38Z GinawaSaHapon 102500 Tapos na. 2217597 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> '''Aghám pandaigdíg''' o '''heosiyénsiyá''' ang mga [[likas na agham]] na pumapatungkol sa [[Daigdig]], partikular na sa apat na espero nito: [[biospera]], [[hidrospera]], [[atmospera]], at [[litospera]].<ref>{{Cite web |last=Albritton |first=Claude C. |last2=Windley |first2=Brian Frederick |title=Earth sciences |trans-title=Agham pandaigdig |url=https://www.britannica.com/science/Earth-sciences |access-date=2026-07-23 |website=Britannica |language=en}}</ref> Minsan din itong itinuturing na sangay ng mas malawak na [[agham pamplaneta]]. Kabilang sa mga larangan sa ilalim nito ang [[heolohiya]], [[ekolohiya]], at [[heograpiyang pisikal]]. == Larangan == === Heolohiya === {{Main|Heolohiya}} [[File:DirkvdM_rocks.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DirkvdM_rocks.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa heolohiya ang mga katangian ng litospera, kagaya ng mga batong tulad nito mula sa [[Costa Rica]].]] [[Heolohiya]] ang agham pandaigdig na nakatuon sa pag-aaral sa [[Estraktura ng Daigdig|estraktura]], nilalaman, at mga proseso ng [[Daigdig]]. Partikular na saklaw ng heolohiya ang [[litospera]], kabilang na ang [[Ibabaw ng Daigdig|ibabaw]] nito at mga [[Bato (heolohiya)|bato]]. Kasama dito ang mga pisikal na katangian at mga prosesong nagaganap sa litospera gayundin kung paano naaapektuhan ang mga ito ng [[enerhiyang heotermal]]. Ginagamit nito ang mga aspeto ng [[kimika]], [[pisika]], at [[biolohiya]] upang ipaliwanag ang mga interaksyon ng mga elemento. [[Historikong heolohiya]] ang tawag sa paglalapat ng heolohiya sa [[kasaysayan ng Daigdig]] at kung paano ito nagbago sa paglipas ng panahon. Pinag-aaralan sa [[heokimika]] ang mga kemikal na bahagi at proseso ng Daigdig. Pisikal na katangian ng Daigdig naman ang pinag-aaralan sa [[heopisika]]. Sa [[paleontolohiya]] pinag-aaralan ang mga [[posil]]. [[Heolohiyang pamplaneta]] naman ang larangan na nag-aaral sa heolohiya ng ibang mga [[planeta]] at selestiyal na bagay bukod sa Daigdig. [[Heomorpolohiya]] ang pag-aaral sa pinagmulan ng mga tanawin. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang estraktural]] ang pagbabago sa hulma ng mga bato upang makabuo ng mga [[bundok]] at ibang mga [[anyong-lupa]]. Pinag-aaralan sa [[heolohiyang pangkapaligiran]] ang gampanin ng [[polusyon]] at kontaminasyon sa lupa at mga bato.<ref name=":2">{{cite book |last1=Smith |first1=Gary A. |title=How Does the Earth Work? Physical Geology ''and the'' Process of Science |url=https://archive.org/details/howdoesearthwork0000smit |last2=Pun |first2=Aurora |publisher=Pearson Prentice Hall |year=2006 |isbn=978-0-13-034129-7 |location=Upper Saddle River, Estados Unidos |language=en |trans-title=Paano Gumagana ang Daigdig? Ang Heolohiyang Piskal "at ang" Proseso ng Agham}}</ref> [[Mineralohiya]] ang agham na nag-aaral sa mga [[mineral]], paano ito nabubuo, estraktura ng [[kristal]], at mga katangian ng mga ito.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haldar |first=S. K. |title=Introduction to Mineralogy and Petrology |publisher=Elsevier Science |year=2020 |isbn=9780323851367 |edition=2 |language=en |trans-title=Panimula sa Mineralohiya at Petrolohiya}}</ref> [[Petrolohiya]] ang pag-aaral ng pagbubuo at komposisyon ng mga bato. Kaugnay na pag-aaral nito ang [[petropisika]], na nakapokus sa mga pisikal at kemikal na katangian ng mga bato, at [[petrograpiya]], na nakapokus naman sa tipolohiya at klasipikasyon ng mga bato.<ref name=":0" /> === Agham pang-atmospera === {{Main|Agham pang-atmospera}} [[Talaksan:Top_of_Atmosphere.jpg|thumb|Pinag-aaralan sa agham pang-atmospera ang atmospera ng Daigdig.]] Unang nadebelop ang [[agham pang-atmospera]] noong ika-19 na siglo bilang paraan para sa [[Pagtataya sa panahon|pagtataya]] sa [[panahon]] sa pamamagitan ng kauusbong lang noon na larangan ng [[meteorolohiya]]. Sinundan ito ng mga pagdebelop sa mga larangan ng [[kimikang pang-atmospera]] noong sumunod na siglo bilang paraan para masukat ang [[polusyon sa hangin]] at kalaunan pati sa mga [[nakakalasong ulan]]. Sa parehong siglo rin umusbong ang [[klimatolohiya]] para pag-aralan ang [[klima]] at ang [[Pagbabago ng klima|pagbabago]] nito.<ref>{{Cite book |last1=Wallace |first1=John M. |title=Atmospheric Science: An Introductory Survey |last2=Hobbs |first2=Peter V. |publisher=Elsevier Science |year=2006 |isbn=9780080499536 |edition=2 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Agham Pang-atmospera: Isang Panimulang Sarbey}}</ref> May limang patong ang [[atmospera ng Daigdig]]: mula sa ibabaw paangat, ito ang [[tropospera]], [[stratospera]], [[mesospera]], [[termospera]], at [[eksospera]]. Tinatayang nasa 75% ng kabuuang masa ng atmospera ay nasa tropospera. Nagtataglay ang atmospera ng nasa 78% [[nitroheno]], halos 21% [[oksiheno]], halos 1% [[argon]], at mga maliliit na bakas ng ibang mga gas gaya ng [[Carbon dioxide|karbong dioksiheno]] at [[Singaw ng tubig|singaw]],<ref name=":1">{{cite book |last1=Adams |first1=Simon |title=Earth Science: An illustrated guide to science |url=https://archive.org/details/earthscienceillu0000unse |last2=Lambert |first2=David |publisher=Chelsea House |year=2006 |isbn=978-0-8160-6164-8 |location=New York |language=en |trans-title=Agham pandaigdig: Isang nakaguhit na gabay sa agham}}</ref> na responsable sa pag-trap sa enerhiyang nagmula sa [[Araw (astronomiya)|Araw]] sa pamamagitan ng [[epektong greenhouse]].<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/americanheritage0000unse_a1o7 |title=American Heritage dictionary of the English language |publisher=[[Houghton Mifflin]] Company |year=1992 |isbn=978-0-395-82517-4 |edition=4 |location=Boston, Estados Unidos |language=en |trans-title=Diksiyonaryo ng wikang Ingles ng American Heritage |ref={{harvid|American Heritage}} |url-access=registration}}</ref> Ito ang dahilan kung bakit nananatiling sapat ang init sa [[ibabaw ng Daigdig]] para sa [[Tubig|likidong tubig]] at buhay. Bukod dito, gumaganap ang atmospera bilang pananggalang ng buhay laban sa mga [[Cosmic ray|kosmikong sinag]].<ref>{{Citation |last=Parker |first=Eugene |title=Shielding Space |date=March 2006 |url=https://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/Shielding/docs/Parker_06.pdf |trans-title=Pagsalag sa Kalawakan |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101094421/http://engineering.dartmouth.edu/~d76205x/research/shielding/docs/Parker_06.pdf |publisher=Scientific American |language=en |access-date= |archive-date=2016-01-01 |url-status=dead}}</ref> Ginagawa naman ng [[magnetospera]] ang [[magnetikong sakop ng Daigdig]], na resulta naman ng mga paggalaw sa [[Kaibuturan ng isang planeta|kaibuturan]] nito; sinasalag nito ang mga [[hanging solar]].<ref name=":1" /> === Hidrolohiya === {{Main|Hidrolohiya}} [[Talaksan:Water_cycle_diagram.svg|thumb|Dayagramang nagpapakita sa [[siklo ng tubig]].]] [[Hidrolohiya]] ang pag-aaral na nakatuon sa [[hidrospera]] at ang [[Siklo ng tubig|paggalaw ng tubig sa Daigdig]], partikular na ang paggamit ng tao sa mga suplay ng [[tubig-tabang]]. Ginagamit naman ang mga konsepto ng [[Inhenyeriya|inhinyeriya]] sa nalalapat na hidrolohiya upang mapanatili ang mga katubigan at maipamahagi ang suplay ng tubig. Ilan sa mga sangay ng hidrolohiya ang [[oseanograpiya]], [[hidroheolohiya]], [[ekohidrolohiya]], at [[glasyolohiya]]. Oseanograpiya ang larangan na nag-aaral sa mga [[karagatan]].<ref>{{Cite book |last1=Davie |first1=Tim |title=Fundamentals of Hydrology |last2=Quinn |first2=Nevil Wyndham |publisher=Routledge |year=2019 |isbn=9780203798942 |edition=3 |pages=1–2 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Hidrolohiya}}</ref> Pinag-aaralan naman sa hidroheolohiya ang mga [[tubig-lupa]], kabilang na ang pagmamapa sa mga suplay nito at pagsusuri sa mga nagkokontamina sa mga ito. Nilalayon naman sa nalalapat na hidroheolohiya na maiwasan ang [[Polusyon sa tubig|kontaminasyon]] sa mga tubig-lupa at mga [[mineral na bukal]] upang manatili ito bilang [[maiinom na tubig]]. Tinatayang ginagalugad na ng mga tao ang mga tubig-lupa bilang suplay simula pa noong {{BKP|3000|link=}}, ngunit naging pormal na pag-aaral lamang ang hidroheolohiya noong ika-17 siglo.<ref>{{Cite book |last1=Hölting |first1=Bernward |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |title=Hydrogeology |last2=Coldewey |first2=Wilhelm G. |publisher=Springer |year=2019 |isbn=9783662563755 |edition=8 |pages=1–3 |language=en |trans-title=Hidroheolohiya |chapter=Introduction |trans-chapter=Panimula |doi=10.1007/978-3-662-56375-5 |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816062129/https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-56375-5 |archive-date=2022-08-16 |url-status=live}}</ref> Ekohidrolohiya ang pag-aaral sa mga [[ekosistema]] sa hidrospera.<ref>{{Cite book |last1=Wood |first1=Paul J. |title=Hydroecology and Ecohydrology: Past, Present and Future |last2=Hannah |first2=David M. |last3=Sadler |first3=Jonathan P. |publisher=Wiley |year=2007 |isbn=9780470010174 |pages=1–6 |language=en |trans-title=Hidroekolohiya at Ekohidrolohiya: Noon, Ngayon, at Hinaharap |chapter=Ecohydrology and Hydroecology: An Introduction |trans-chapter=Ekohidrolohiya at Hidroekolohiya: Panimula}}</ref> Glasyolohiya naman ang pag-aaral sa mga [[glasyar]], [[yelo]], at [[niyebe]] sa Daigdig.<ref>{{Cite book |last=Knight |first=Peter |url=https://archive.org/details/glaciers0000knig/page/1/mode/2up |title=Glaciers |publisher=Taylor & Francis |year=1999 |isbn=9780748740000 |pages=1 |language=en |trans-title=Mga Glasyar}}</ref> === Ekolohiya === {{Main|Ekolohiya}} [[Ekolohiya]] ang pag-aaral sa [[biospera]] ng Daigdig, kabilang na ang [[kalikasan]] at ang interaksyon ng mga organismo sa isa't-isa at sa paligid nito. Pinag-aaralan dito ang daloy ng mga mahahalagang sangkap ng buhay tulad ng [[oksiheno]] at [[tubig]], gayundin ang gampanin at epekto ng mga tao sa mga [[ekosistema]].<ref>{{Cite book |last1=Ricklefs |first1=Robert E. |title=Ecology |last2=Miller |first2=Gary L. |publisher=W. H. Freeman |year=2000 |isbn=9780716728290 |edition=4 |pages=3–4 |language=en |trans-title=Ekolohiya}}</ref> === Heograpiyang pisikal === {{Main|Heograpiyang pisikal}} [[Heograpiyang pisikal]] ang pag-aaral sa mga [[Agham pansistemang pandaigdig|sistema ng Daigdig]] at ang mga interaksyon nito sa isa't-isa bilang bahagi ng isang mas malaking [[sistema]]. Ginagamit nito ang mga elemento mula sa ibang mga larangang tulad ng [[astronomiya]], [[meteorolohiya]], [[heolohiya]], at [[heomorpolohiya]] at naiiba sa [[heograpiyang pantao]] nakatuon sa mga tao, bagamat bahagi rin ng pag-aaral ang epekto ng mga gawain ng tao sa kalikasan.<ref>{{Cite book |last1=Petersen |first1=James F. |title=Fundamentals of Physical Geography |last2=Sack |first2=Dorothy |last3=Gabler |first3=Robert E. |publisher=Cengage Learning |year=2014 |isbn=9781285969718 |pages=2–3 |language=en |trans-title=Mga Haligi ng Heograpiyang Pisikal}}</ref> == Konsepto == {{Nature timeline}} === Looban ng Daigdig === {{Main|Estraktura ng Daigdig}} [[Talaksan:Mayon_0052.jpg|thumb|Pagputok ng [[bulkang Mayon]] sa [[Albay]] noong Disyembre 2009.]] Maipapaliwanag ang mga [[Heolohiya|heolohikong]] penomenang tulad ng mga [[tektonikong plato]], [[bulubundukin]], [[bulkan]], at [[lindol]] gamit ang mga pisikal at kemikal na proseso sa [[balat ng Daigdig]].<ref>{{cite web |title=Earth's Energy Budget |trans-title=Badyet ng Enerhiya ng Daigdig |url=http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827194704/http://okfirst.ocs.ou.edu/train/meteorology/EnergyBudget.html |archive-date=2008-08-27 |access-date= |work=ou.edu |language=en}}</ref> Makikita naman sa ilalim ng balat ng Daigdig ang [[Mantel|manto]] na pinapainit ng [[radyoaktibong pagkabulok]] ng mga [[mabibigat na elemento]]. Hindi gaanong kasolido ang manto, na nagtataglay ng [[magma]] na nasa estado ng halos walang katapusang [[kumbeksiyon]]. Ito ang dahilan kung bakit gumagalaw ang mga plato sa litospera, bagamat di hamak na mabagal ang pag-usad, sa prosesong tinatawag na mga tektonikong plato.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>{{cite web |author=Simison, W. Brian |date=2007-02-05 |title=The mechanism behind plate tectonics |trans-title=Ang mekanismo sa likod ng mga tektonikong plato |url=http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112115037/http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tecmech.html |archive-date=2007-11-12 |access-date= |language=en |ref={{harvid|Simison|2007}}}}</ref> Tinatawag ang mga lugar kung saan nabubuo ang mga bagong balat bilang mga hangganang naghihiwalayan, habang mga hangganang nagsasalubungan ang tawag sa mga lugar kung saan bumabalik paloob sa manto ang mga balat. Tinatawag ang ikatlong uri bilang hangganang nagbabanggaan, kung saan pawang nagbabanggaan ang mga plato sa isa't isa ngunit walang bagong balat na nabubuo o nawawala.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3">{{cite book |last=Oldroyd |first=David |title=Earth Cycles: A historical perspective |publisher=Greenwood Press |year=2006 |isbn=978-0-313-33229-6 |location=Westport, Estados Unidos |language=en |trans-title=Mga Siklo ng Daigdig: Historikal na Pananaw}}</ref> Ang paggalaw na ito ang siyang dahilan ng mga lindol sa lugar kung saan nagaganap ang mga ito.<ref name=":2" /> Dahil sa [[paglawak ng mga kalatagang pandagat]], nabubuo ang mga bagong balat at litospera sa pamamagitan ng magma na dumadaloy sa mula sa manto patungo malapit sa ibabaw sa pamamagitan ng mga butas, kung saan ito lumalamig at nagiging solido. Sa pamamagitan ng [[subduksiyon]], bumabalik naman sa manto ang mga balat at litospera. Nabubuo ang mga bulkan mula sa pagtunaw ng mga balat na materyal na resulta ng subduksiyon.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Natutunaw ang mga balat na materyal na pinuwersang pinasok sa [[astenospera]], at maaaring may mga bahagi ito na magaan para umangat sa ibabaw, na nagreresulta sa mga bulkan at sa kaakibat nitong [[Pagputok ng bulkan|pagputok]].<ref name=":2" /><ref name=":1" /> === Espera ng Daigdig === Karaniwang hinahati ang [[ibabaw ng Daigdig]] sa agham pandaigdig sa mga patong na tinatawag na mga espera: [[atmospera]], [[litospera]], [[hidrospera]], at [[biospera]]. Kumakatawan ito sa apat na pangunahing bagay sa ibabaw: [[hangin]], [[Bato (heolohiya)|bato]], [[tubig]], at [[buhay]]. Bukod sa mga ito, sinasama rin sa mga ito ang [[kriyospera]] para sa mga [[yelo]] at [[niyebe]] at [[pedospera]] para naman sa [[lupa]]. == Sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Agham pandaigdig|*]] [[Kategorya:Agham]] {{Nature nav}} {{Earth}} gcthc4po46qgsw0fcohjikeulco9div 0 4693 2217578 2213392 2026-07-26T02:28:21Z ~2026-41360-55 164511 /* Demograpiko */ DWCF 1170 2217578 wikitext text/x-wiki {{redirect|Diliman|halamang-gamot na diliman|Stenochlaena palustris|sa ibang gamit|Diliman (paglilinaw)}} {{Infobox Philippine city 2 | infoboxtitle = Lungsod Quezon | image_flag = Quezon City Flag.svg | sealfile = Ph_seal_ncr_quezoncity.png | locatormapfile = Ph_locator_ncr_quezoncity.png | imagesize = 250px | caption = Mapa ng [[Kalakhang Maynila]] na nagpapakita ng lokasyon ng Lungsod Quezon. | image_skyline = Quezon City Montage.png | image_caption = <!--(Mula itaas, kaliwa hanggang kanan): [[Eastwood City]], [[Quezon Memorial Circle]], tanawing himpapawid ng Lungsod Quezon, [[EDSA Shrine]], at [[Abenida Katipunan]].--> | region = [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]] | province = — | districts = Una sa ika-apat na distrito ng Lungsod Quezon | barangays = 142 | class = Unang klaseng lungsod; mataas na urbanisado | mayor = Joy Belmonte | vice_mayor = Gian Sotto | founded = 12 Oktubre 1939 | cityhood = 12 Oktubre 1939 | website = [http://www.quezoncity.gov.ph www.quezoncity.gov.ph] | areakm2 = 161.12 | language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]] | population_as_of = 2000 | population_total = 2173831 | latd = 14| latm = 38| lats = | latNS = N | longd = 121| longm = 2| longs = | longEW = E }} Ang '''Lungsod Quezon''' (Ingles: ''Quezon City'', pinaikling '''QC''') o '''Lungsod ng Quezon<ref>{{cite PH act|chamber=HB|number=3930|title=Tandang Sora Holiday Act of 2019|url=https://hrep-website.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/legisdocs/basic_18/HB03930.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120164113/https://hrep-website.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/legisdocs/basic_18/HB03930.pdf|url-status=dead|archive-date=20 Enero 2022|publisher=House of Representatives of the Philippines|access-date=12 Agosto 2025|quote=January 6 of every year is hereby declared as a special non-working holiday in the entire City of Quezon...|date=2019}}</ref>''' ay ang pinakamayaman at [[populasyon|pinakamataong]] lungsod sa [[Pilipinas]]. Ayon sa senso noong 2024, ang lungsod ay may populasyon na 3,084,270 katao. Itinatag ito noong 12 Oktubre 1939 at ipinangalan kay [[Manuel L. Quezon]], ang pangalawang [[pangulo ng Pilipinas]]. Nagsilbi bilang kabisera ng Pilipinas ang Lungsod Quezon mula 1948 hanggang 1976, nang ibinalik ang pagtatalagang ito sa lungsod ng [[Maynila]]. Matatagpuan sa pulo ng [[Luzon]], isa ang Lungsod Quezon sa mga [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] at [[Munisipalidad sa Pilipinas|munisipalidad]] na binubuo ng [[Kalakhang Maynila]], ang Pambansang Punong Rehiyon ng Pilipinas. Nilayon ng lungsod na maging pambansang kabisera ng Pilipinas na papalit sa Maynila, dahil dumaranas ang huli ng pagsisikip, kawalan ng tirahan, mahinang sanitasyon, at matinding trapiko. Upang gawin ang Lungsod Quezon, ilang baryo ang inukit mula sa mga bayan ng [[Caloocan]], [[Marikina]], [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Pasig]], bukod pa sa walong malalawak na ari-arian na binili ng pamahalaan ng Pilipinas para sa layuning ito. Opisyal itong idineklara bilang pambansang kabisera noong 12 Oktubre 1949, at ilang kagawaran at institusyon ng pamahalaan ang lumipat palabas ng Maynila papunta sa bagong kabiserang lungsod. Nangangailangan ito ng pagpapalawak ng lungsod pahilaga, na siyang dahilan upang kunin ang Novaliches mula sa Caloocan na hinati ito sa dalawang hindi magkadikit na bahagi. Ilang baryo rin ang kinuha mula sa San Mateo at ilang bahagi ng Montalban. Gayunpaman, noong 24 Hunyo 1976, ipinagpatibay ng Presidential Decree Blg. 940 na ibalik sa estado ng pambansang kabisera ang Maynila, habang ang buong Kalakhang Maynila ay itinalaga bilang luklukan ng pamahalaan.<ref name="qcpubliclibrary.org">{{cite web |date=21 Nobyembre 2006 |title=History of Quezon City Public Library |url=http://www.qcpubliclibrary.org/downloads/Full_History_Of_QC_Public_Library.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083508/http://www.qcpubliclibrary.org/downloads/Full_History_Of_QC_Public_Library.pdf |archive-date=24 Setyembre 2015 |access-date=12 Agosto 2025 |website=QC Public Library}}</ref><ref name="GovPH-PD940">{{cite PH act|chamber=PD|number=940, s. 1975|url=https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/|title=Establishing Manila as the Capital of the Philippines and as the Permanent Seat of the National Government|access-date=12 Agosto 2025|date=29 Mayo 1976|publisher=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette of the Republic of the Philippines]]|archive-date=25 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525084430/https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/|url-status=dead}}</ref> Kilala ang Lungsod Quezon para sa sining nito, industriya ng libangan at midya, at angkop na tinatawag na "City of Stars". Nasa lungsod ang mga punong-tanggapan at estudyo ng mga pangunahing himpilang pagsasahimpapawid. Kilala rin ito sa komersyo, edukasyon, pananaliksik, teknolohiya, politika, turismo at palakasan. Ilang sangay ng pambansang pamahalaan kabilang ang [[Hugnayan ng Batasang Pambansa]], ang upuan ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], ang matatagpuan sa lungsod. Isang nakaplanong lungsod ang Lungsod Quezon. Sinasaklaw nito ang kabuuang lawak na {{convert|161.11|sqkm|sp=us}}, na siyang pinakamalaking lungsod sa Kalakhang Maynila sa mga tuntunin ng lawak ng lupa. Ito ay politikal na nahahati sa anim na distrito ng kongreso, na kumakatawan sa lungsod sa Mababang Kapulungan ng [[Kongreso ng Pilipinas]]. Mayroong 142 barangay ang lungsod sa ilalim ng Pamahalaang Lungsod. Ang mga kagawaran at ahensya ng pambansang pamahalaan ay kadalasang matatagpuan sa unang ''National Government Center'' (NGC) sa Diliman, at ang pangalawang ''National Government Center'' sa Batasan Hills, kung saan matatagpuan ang Mababang Kapulungan ng Kongreso ng Pilipinas. Karamihan sa hilagang bahagi ng lungsod ay nasa paanan ng kabundukan ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]], kabilang ang La Mesa Watershed Reservation, ang pinakamalaking palatubigan sa Metro Manila at isang itinalagang protektadong lugar. == Kasaysayan == [[File:Manuel L. Quezon (November 1942).jpg|thumb|left|200px|Pangulo ng Komonwelt [[Manuel L. Quezon]].]] Bago malikha ang Lungsod Quezon, ito ay binubuo ng mga maliliit na bayan, tulad ng San Francisco del Monte, Novaliches, at Balintawak. Noong 23 Agosto 1896, ang Katipunan na pinamumunuan ni [[Andres Bonifacio]] ay nagsimula ng himagsikan laban sa [[Espanya]] sa tirahan ni [[Melchora Aquino]] sa Pugad Lawin (ngayon ay Bahay Toro at Project 8). Noong unang kalahati ng ikadalawampung siglo, pinangarap ni Pangulong Manuel L. Quezon na magkaroon ng isang bagong kapital ng bansa, papalitan nito ang Maynila na siyang kasalukuyan noong panahong iyon, at tirahan sa maraming manggagawa. Pinaniniwalaan na ang nauna niyang pagtungo sa bansang [[Mehiko]] ay ang nag-impluwensiya sa pangarap na ito. Noong 1938, nilikha ni Pangulong Quezon ang People's Homesite Corporation at bumili ng 15.29&nbsp;km² lupa mula sa lupain ng pamilya Tuason. Ipinasa ng Pambansang Asemblea ng Komonwelt ng Pilipinas ang Commonwealth Act 502 na kilala bilang "Charter ng Lungsod Quezon" na noong una ay inimungkahing Lungsod ng Balintawak. Matagumpay na namungkahi nina Narcisco Ramos at Ramon Mitra, Sr. na maipangalan ang nasabing lungsod sa kasalukuyang pangulo ng panahong iyon. Pinahintulutan ni Pangulong Quezon na maipasa ang nasabing panukala upang maging batas ng wala ang kanyang lagda noong 12 Oktubre 1939, at dito naitatag ang Lungsod Quezon. Matapos ang digmaan, ang Republic Act No. 333 na kung saan naayos ang mga hangganan ng Lungsod Quezon at [[Caloocan|Lungsod ng Kalookan]] ay nilagdaan ni Pangulong Elpidio noong 17 Hulyo 1948. Isinasaad din nito na ang nasabing lungsod ang magiging bagong kapital ng bansa at ang lawak nito ay 156.60&nbsp;km². Ang Baesa, Talipapa, San Bartolome, Pasong Tamo, Novaliches Poblacion, Banlat, Kabuyao, Pugad Lawin, Bagbag, at Pasong Putik na dating mga bahagi ng Novaliches ay may lawak na 8, 100 hektarya, ay kinuha mula sa Lungsod ng Kalookan at ibinigay sa Lungsod Quezon. Ito ang dahilan kung bakit nahati ang Lungsod na Kalookan sa dalawa - ang katimugang hati ay urbanisado at ang hilagang bahagi ay sub-rural. Noong 16 Hunyo 1950, binago ang Charter ng Lungsod Quezon ng Republic Act 537, kung saan nabago ang lawak ng siyudad sa 153.59&nbsp;km². Tuwirang 6 na taon ang dumaan, noong 16 Hunyo 1956, marami pang binago sa lawak ng siyudad, ang Republic Act No. 1575 na nagbago sa lawak ng siyudad sa 151.06&nbsp;km². Nakasaad sa pooksapot ng pamahalaan ng Lungsod Quezon na ang lawak ng lungsod ay 161.12&nbsp;km². Noong 1 Oktubre 1975, idinaos sa Lungsod Quezon ang "[[Thrilla in Manila]]" na laban nina [[Muhammad Ali]] at [[Joe Frazier]]. Sa Presidential Decree No. 824 ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]], nalikha ang Kalakhang Maynila (Metro Manila). Ang Lungsod Quezon ay naging isa sa 17 lungsod at munisipalidad ng Kalakhang Maynila. Nang sumunod na taon, ibinalik sa Lungsod ng Maynila ang pagiging kapital ng bansa mula sa Lungsod Quezon sa pamamagitan ng Presidential Decree No. 940. Noong 31 Marso 1978, inutos ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] na ilipat ang mga labi ni Pangulong Manuel L. Quezon mula sa Manila North Cemetery papunta sa bagung-tayong Quezon Memorial Monument na napapalibutan ng [[Elliptical Road]], Manuel L. Quezon monument, at ang City Hall. Noong 22 Pebrero 1986, ang bahagi ng [[Abenida Epifanio de los Santos]] (o EDSA) na nasa Lungsod Quezon ay ang lugar kung saan naganap ang mapayapang People Power Revolution. Noong 23 Pebrero 1998, pinirmahan ni Pangulong [[Fidel V. Ramos]] ang Republic Act No. 8535. Isinasaad ng nasabing batas na magkakaroon ng isang Lungsod ng Novaliches na binubuo ng 15 pinaka-hilagang mga barangay ng Lungsod Quezon. Ngunit sa sumunod sa plebesito noong 23 Oktubre 1999, mayorya ng mga nakatira sa lungsod ang tumutol sa paghiwalay sa Novaliches. Ang pamahalaan ng Lungsod Quezon ang unang lokal na pamahalaan sa Pilipinas na may kompyuterisadong paraan sa pagsisiyasat sa real estate at sa sistema ng pagbabayad nito. Nagdevelop ng sistemang database ang pamahalaan ng lungsod na ngayon ay nasa 400, 000 property units na may kakayahan na itala ang mga bayad. == 1939 Masterplan == Noong 1938, itinulak ni Pangulong Manuel L. Quezon ang mga plano para sa isang bagong lungsod kapital. Sumisikip na sa Maynila at ang mga tagapayong pangmilitar ni Pangulong Quezon ay nagsasabi na ang Maynila, na nasa tabi ng isang look, ay isang madaling target para pasabugin ng barkong pandigma kung sakaling atakihin at ang mga pagkakataon ay mataas noong mga taon bago ang giyera. Wala sa isip ng mga tagapayo ni Pangulong Quezon ang pagkakataon ng mga atake mula sa himapapawid. Gayunman, itinulak pa rin ni Quezon ang sining na magtayo ng kapital, 15&nbsp;km mula sa Look ng Maynila (malayo para sa mga baril pandagat). Tinawagan niya si [[William E. Parsons]], isang Amerikanong arkitekto at planner, na siya ring konsultant na arkitekto mula pa sa simula ng okupasyon ng mga Amerikano sa bansa. Sinimulan ni Parsons ang plano at tumulong sa pagpili sa Diliman (Tuason) Estate bilang lugar para sa bagong lungsod. Sa kasamaang-palad, namatay si Parsons sa sumunod na taon. Ang katuwang niyang si Harry Frost ang nagtuloy ng balak. Nakipagtulungan si Frost kina [[Juan Arellano]], Engr. E. D. Williams, at Arkitektong Panlandscape at Planner na si Louis Croft para gumawa ng isang grand master plan para sa bagong kabisera, ang Lungsod Quezon. Inaprubahan ang balak ng mga Pilipinong awtoridad noong 1941. Sa kalagitnaan ng lungsod ay isang 400-ektaryang parke, halos kasing-laki ng Central Park ng New York at tinutukoy ng [[Abenida North|North]], [[Abenida Timog|South (Timog)]], East, at West Avenues. Sa isang panulukan ng inimungkahing Diliman Quadrangle ang binalak ilagak ang isang 25-ektaryang lote. Dito ilalagay ang isang malaking gusaling kapitolyo parang sa [[Lehislaturang Pilipino]] at mababang mga gusali para sa mga tanggapan ng mga kongresista. Sa magkabilang panulukan ay binalak itayo - ang bagong Palasyo ng Malacañan at ang gusali ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]]. Ang tatlong sangay ng pamahalaan ay sa wakas mailalagay na sa tabi ng isa't isa. == Topograpiya == [[Talaksan:Qc-welcome-rotonda-2010.JPG|thumb|200px|Tanawin ng Lungsod Quezon mula sa himpapawid, kasama ang Mabuhay Rotonda sa harapan.]] Ang lungsod ay nakalagak sa itaas ng Talampas ng Guadalupe na isang medyo mataas na talampas sa hilagang-silangang bahagi ng lungsod - sa pagitan ng mga mababang lupain ng Maynila sa timog-kanluran at sa Lambak ng Marikina sa silangan. Sa katimugang bahagi matatagpuan ang makitid na Ilog San Juan at ang mga tributaryo nito sa Ilog Pasig, habang sa hilaga naman ng siyudad matatagpuan ang makitid ding Tullahan River. Ang Lungsod Quezon ay hinahangganan ng [[Maynila|Lungsod ng Maynila]] sa timog-kanluran, mga Lungsod ng [[Kalookan]] at [[Valenzuela]] sa kanluran at hilagang-kanluran. Sa timog naman ay ang mga Lungsod ng [[San Juan, Kalakhang Maynila|San Juan]] at [[Mandaluyong]]. Samantala, ang mga Lungsod ng [[Marikina]], at [[Pasig]] ang humahanggan sa Lungsod Quezon sa timog-silangan. Sa hilaga naman, sa kabila ng Ilog Marilao ay ang Lungsod ng [[San Jose del Monte]] sa probinsiya ng [[Bulacan]] at sa silangan ay ang mga bayan ng [[Rodriguez, Rizal|Rodriguez]] at [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], parehong nasa probinsiya ng [[Rizal]]. Nahahati ang lungsod sa ilang mga pook. Ang katimugang bahagi ng lungsod ay nahahati sa Diliman, Commonwealth, ang mga Project, Cubao, Kamias, Kamuning, New Manila, San Francisco del Monte, at Santa Mesa Heights. Ang hilagang bahagi ng lungsod ay ang Fairview at Lagro, ngunit kadalasan ay tinatawag itong Novaliches. Karamihan sa mga pook na ito ay walang nakatukoy na hangganan at sa kalikasan ay pamahayan (residential). == Ekonomiya == [[Talaksan:Smart Araneta Coliseum Basketball setup.jpg|thumb|left|200px|Araneta Coliseum]] Malawak at Iba't iba ang pangunahing pinagkikitaan sa Lungsod Quezon, subalit pangunahing mapapangkat ito sa telekomunikasyon, edukasyon, pangpamahalaan, komersyal, industrial, retail, at professional. Dahil malawak ang lungsod Quezon, binubuo ito ng limang pangunahing hiwa-hiwalay na lundong pangkalakalan. Ito ay ang mga sumusunod: ===== Cubao ===== Ang pinakalumang lundong pangkalakalan ''(commercial)'' ng lungsod kung saan makikita ang Aurora Tower at mga shopping mall. Isang langkap na panlibangang parke ang Fiesta Carnival na napalitan na ng isang sangay ng Shopwise, isang lokal na pamilihan. Makikita rin dito ang [[Araneta Coliseum]], na isang kilalang lugar na pinagdadausan ng mga consyerto at laro. ===== Eastwood ===== Una itong tinaguyod at pinaunlad ng Megaword Corporation bilang isa sa natatanging lundo ng kalakalang Information Technology sa bansa. Sa kasulukuyan ang Eastwood City ay ang pinakakilalang pook na kumakanlong sa negosyong IT. Mahigit sa 70,000 libong mangagawa, professional, at negosyante ang nagpapaunlad at nagtratrabaho dito. ===== Quezon City Central Business District ===== Matatagpuan sa Hilagang Tatsulok ng gitnang lungsod Quezon. Ito ay ang pinakabagong tinataguyod na lundong pangkalakalan ng Lungsod. Binuo sa pamumuno ng dating alkalde na si Sonny Belmonte at sa pakikipagtulungan sa Ayala Corporation. Inaasahang maging lundo ito ng transportasyong pangmasa sa hilaga dahil na rin sa apat na pangmasang riles na inaasahang magsasabang dito. ===== Eton City ===== ===== U.P. Ayala land techno hub ===== Tinaguyod bilang liwasan ng mga kumpanya ng pananaliksik at pag-unlad sa pagtutulungan ng Ayala Corporation at ng Unibersidad ng Pilipinas. Ito ay matatagpuan sa kanlurang lupain na sakop ng [[Unibersidad ng Pilipinas]]. Sa Quezon City rin matatagpuan ang punung-tanggapan ng mga malalaking estasyon ng telebisyon, tulad ng [[TV 5]], [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], [[GEM TV]], [[UNTV]], [[Net 25]], [[PTV 4]], [[RPN]], at [[IBC 13]]. Ang mga abenida ng [[Abenida Tomas Morato|Tomas Morato]] at [[Abenida Timog|Timog]] ay kilala sa pagkakaroon ng mga hile-hilera ng mga restawran samantala ang [[Abenida Banawe|Banawe Avenue]] ay kilala bilang "Autoparts Capital of the Philippines" dahil dito matatagpuan ang malakas na konsentrasyon ng mga tindahan ng mga bahagi at aksesoryas ng mga kotse at tirahan din sa mga kumpol ng mga awtentikong kainang{{efn|restawran}} Tsino bukod sa Binondo. == Komunikasyon == Ang komunikasyong sistema ng Lungsod Quezon ay pinaglilingkuran ng [[Kompanya ng Teleponong Pangmalayuan ng Pilipinas|'''PLDT''']], [[Globe Telecom|Ang '''Globe Telecommunications Inc''', (o mas kilala bilang '''Globe''')]], [[Bayan Telecommunications|Ang '''Bayan Telecommunications''']], [[Dito Telecommunity|'''Ayos Dito''']], at iba pa. Ang networking selyular sa Pilipinas, patikular sa mga lugar metropolitano, ay bumibilis sa pagbilis kasama ang mababang halaga ng mga tawag at text messaging. Ilan sa mga malalaking kompanya na kumokontrol sa mga network selyular sa Pilipinas at sa Lungsod Quezon tuwiran ay ang [[Globe Telecom]], [[Smart Communications|Smart Telecommunications (PLDT)]], at [[Sun Cellular]] mula sa [[Digitel]]. == Transportasyon == Ang lungsod ng Quezon ay binabagtas ng iilan sa pinakamalaking daanan at highway ng Kalakhang Maynila. Ang pangunahing gamit na lulan sa lungsod ay dyip, bus, traysikel, at mayroon ding pumapasadang pedicab sa ilang mga barangay. Bukod sa mga nabanggit ay pinaglilingkuran din ito ng ilan sa mga pangmasang riles. === Pangunahing Lansangan === Dahil ang Lungsod Quezon ay isang binalak na lungsod, na benepisyuhan ito ng maayos na pagplaplano ng lansangan. Malalawak ang mga kalsada ng Lungsod Quezon, na dinisenyo para sa sasakyan. Ang mga pangunahing lansangan na bumabagtas dito at ang mga sumusunod: * [[Abenida Commonwealth]] * [[Bulebar Aurora]] * [[Abenida Quezon]] * [[Abenida Epifanio de los Santos|Abenida EDSA]] * [[Metro Manila Skyway|Skyway]] * [[Daang Palibot Blg. 5]] === Quezon City Transport and Transport Management Department (QC TTMD) === Ang [https://quezoncity.gov.ph/departments/tf-transport-and-traffic-management/ Quezon City Traffic and Transport Management Department] o QC TTMD === Pangmasang Riles === Sa kasulukuyan, sineserbisyuhan ang lungsod ng tatlong pangmasang tren na bumabagtas sa mga pangunahin nitong daanan bilang alternatibong transportasyong pangmasa. Sila ang nagsisilbing tagahatid at tagakonekta sa mga katabi at karatig na lungsod at bayan ng Kalakhang Maynila. Ang mga sumsunod ay ang mga linya ng riles na nagseserbisyo sa lungsod. * [[Unang Linya ng Sistema ng Magaan na Riles Panlulan ng Maynila|Linya 1]] * [[Ikalawang Linya ng Sistema ng Magaan na Riles Panlulan ng Maynila|Linya 2]] * [[Ikatlong Linya ng Sistema ng Pangkalakhang Riles Panlulan ng Maynila|Linya 3]] ==== Kasulukuyang Ginagawa ==== * Linya 7 * Metro Manila Subway ==== Nakaplanong gawin ==== * Linya 4 * Linya 8 (Silangan-Kanlurang riles ng PNR) == Edukasyon == [[Talaksan:UP Quezon Hall (Diliman, Quezon City)(2019-04-29).jpg|thumb|200px|UP Diliman]] {{Commonscat|Quezon_City|Lungsod Quezon}} Maraming kilalang pamantasan ang matatagpuan sa Lungsod Quezon, ang isa doon ay ang [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Diliman kampus]] ng [[Unibersidad ng Pilipinas]], na itinatag noong Pebrero 1949. Dito rin matatagpuan ang Loyola Heights kampus ng [[Pamantasang Ateneo de Manila|Unibersidad ng Ateneo de Manila]], ang pangatlo sa pinakamatandang pamantasan sa Pilipinas. Bukod sa UP at Ateneo marami ring pamantasang matatagpuan sa lungsod. Ito ay ang mga sumusunod: * [[Quezon City Polytechnic University|Politeknikong Pamantasan ng Lungsod Quezon]] * [[Polytechnic University of the Philippines|Politeknikong Pamantasan ng Pilipinas]] - Commonwealth Campus * [[Pamantasang Manuel L. Quezon]] * [[New Era University|Pamantasang New Era]] * [[Pamantasan ng Dulong Silangan|Far Eastern University]] - Diliman Campus * [[Pamantasang Pangkompyuter ng AMA|AMA Computer University]] * [[Pamantasan ng Silangan|Unibersidad ng Silanganan]] * [[Philippine Women's University|Unibersidad ng Mga Kababaihang Pilipino]] * [[Pamantasang Our Lady of Fatima]] Sa Lungsod ng Quezon din matatagpuan ang pangunahing kampus ng Mataas na Paaralang Pang-agham ng Pilipinas, parte ng ahensyang pinamumunuan ng [[Kagawaran ng Agham at Teknolohiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Agham at Teknolohiya]]. ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga Medya== *DWCF News Center 1170 kHz ([[Audiovisual Communicators]] (Horizon Broadcasting Company, Inc.) ==Mga kilalang tao== ===Mga pambansang bayani at makabayan=== * [[Melchora Aquino]] – Rebolusyonaryong [[Pilipina|Pilipina]] na kilala bilang "Dakilang Babae ng [[Rebolusyong Pilipino|Rebolusyon]]" at ang "Ina ng Balintawak" para sa kanyang mga kontribusyon. * Sen. [[Benigno Aquino Jr.]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] at pinuno ng oposisyon noong [[Batas Militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|diktadurya ng Batas Militar]] ni [[Ferdinand Marcos]] === Pulitika at pamahalaan === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Corazon Aquino]] – Ika-11 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Gloria Macapagal Arroyo]] – Ika-14 [[Pangulo ng Pilipinas]], Ika-25 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] *[[Benigno Aquino III]] – Ika-15 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Tito Sotto]] – Ika-23 [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas]], dating bise-alkalde ng Lungsod Quezon, aktor at komedyante *[[Jose W. Diokno]] – Ika-32 [[Kalihim ng Katarungan (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Katarungan]], tagapagtatag na tagapangulo ng [[Komisyon sa Karapatang Pantao (Pilipinas)|Komisyon sa Karapatang Pantao]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Orlando S. Mercado]] – Ika-20 [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Depensa]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Mar Roxas]]– Ika-24 [[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]], Ika-38 [[Kalihim ng Transportasyon at Komunikasyon (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon]], Ika-26 [[Kalihim ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]], at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Miriam Defensor Santiago]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Nikki Coseteng]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Ricardo Rosario]] – Ika-189 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Cecilia Muñoz-Palma]] – Pilipinong hurista at ang unang babaeng [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], miyembro at tagapangulo ng [[Komisyon Konstitusyonal ng Pilipinas noong 1986]] *[[Alfredo Benjamin Caguioa]] – Ika-177 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Martin Villarama Jr.]] – Ika-166 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Midas Marquez]] – Ika-192 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|Katuwang Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Paquito Ochoa Jr.]] – Ika-37 [[Kalihim Tagapagpaganap (Pilipinas)|Kalihim Tagapagpaganap ng Pilipinas]], at dating Tagapamahala ng Lungsod Quezon *[[Rob Bonta]] – Ika-34 [[Attorney General ng California]] *[[Mel Mathay]] – Ika-3 [[Tagapangulo ng Metropolitan Manila Development Authority|Tagapangulo ng]] [[Metropolitan Manila Authority]], at ika-8 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Karina Constantino David]] – dating tagapangulo ng [[Housing and Urban Development Coordinating Council]] at [[Civil Service Commission (Pilipinas)|Civil Service Commission]] *[[Maris Diokno]] – historyador at dating tagapangulo ng [[National Historical Commission of the Philippines]] *[[Manuel Morato]] – dating tagapangulo ng [[Movie and Television Review and Classification Board]] at ng [[Philippine Charity Sweepstakes Office]]. *[[Romulo Neri]] – Ika-11 [[Pambansang Pangasiwaan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|Direktor-Heneral ng Pambansang Pangasiwaan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad]] *[[Mike Defensor]] – Ika-28 [[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman|Kalihim ng Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]], dating tagapangulo ng [[Konseho ng Koordinasyon ng Pabahay at Pagpapaunlad ng Lungsod]], at [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa party-list na ANAKALUSUGAN *[[Feliciano Belmonte Jr.]] – Ika-20 at ika-23 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], at ika-9 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Barry Gutierrez]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Akbayan]], at dating [[Tanggapan ng Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|tagapagsalita ng bise presidente]] para sa [[Leni Robredo]] (2016–2022). *[[Precious Hipolito]] – [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod QuezonIka-2 Distrito|Ika-2 Distrito ng Lungsod Quezon]] *[[Alfred Vargas]] – [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-5 distrito ng kongreso|Ika-5]] distrito, aktor sa pelikula at telebisyon ng [[Lungsod Quezon]] *[[Vincent Crisologo]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Mga distrito ng Lehislatura ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-1 distrito ng kongreso|Ika-1]] distrito ng [[Lungsod Quezon]] *[[Tingting Cojuangco]] – dating Gobernador ng [[Tarlac]] *[[Herbert Bautista]] – ika-10 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]], aktor sa pelikula at telebisyon *[[Kit Belmonte]] – dating [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kinatawan ng Kapulungan]] para sa [[Ika-6 na distrito ng kongreso ng Lungsod Quezon|Lungsod Quezon]] sa [[Ika-6 na distrito ng kongreso ng Lungsod Quezon|Ika-6]] na distrito *[[Joy Belmonte]] – ika-11 [[Alkalde ng Lungsod Quezon]] *[[Emmanuel Bautista]] – Ika-44 [[Listahan ng mga Punong Kawani ng AFP|Pinunong Kawani]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] {{div col end}} === Panitikan at Sining === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Napoleon Abueva]]– [[National Artist of the Philippines]] para sa Visual Arts – Sculpture *[[Ryan Cayabyab]] – [[National Artist of the Philippines]] para sa Musika *[[Jovita Fuentes]] – [[National Artist of the Philippines]] para sa Musika *[[Francisco Arcellana]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Panitikan *[[Wilfrido Ma. Guerrero]] -[[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Teatro *[[Amelia Lapeña-Bonifacio]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Teatro *[[Marilou Diaz-Abaya]] – [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Pelikula *[[Augusto Arbizo]] – artistang biswal, at tagapangasiwa ng sining *[[Simkin de Pio]] – artistang biswal *[[Rene Villanueva]] – mandudula at awtor. *[[Eric Gamalinda]]– makata at nobelista *[[Lourd de Veyra]] – makata, musikero, emcee, makata, mamamahayag, host sa TV, at personalidad sa pagsasahimpapawid * [[Jake Tordesillas]] – tagasulat ng iskrip *[[Ben Feleo]] – direktor ng pelikula, screenwriter *[[Khavn De La Cruz]] – makata at filmmaker {{div col end}} ===Libangan=== {{Div col|colwidth=30em}} *[[Alden Richards]] {{ndash}} aktor at mang-aawit *[[AJ Muhlach]] {{ndash}} mang-aawit, mananayaw at aktor *[[Jestoni Alarcon]] {{ndash}} action star na aktor, dating bise gobernador ng Lalawigan ng Rizal *[[Bayani Agbayani]] {{ndash}} aktor, komedyante at OPM singer *[[Jennica Garcia]] {{ndash}} artista *[[Julian Trono]] {{ndash}} artista *[[Joshua Dionisio]] {{ndash}} aktor *[[Dennis Trillo]] {{ndash}} aktor, [[Sparkle GMA Artist Center]] starlet * [[Vice Ganda]] {{ndash}} aktor, entrepreneur, komedyante at tv host presenter (residency lang) * [[Michelle Madrigal]] dating aktres; {{ndash}} pinagbidahan ni Chantal Gonzales sa Temptation of Wife Philippines Adaptation * [[Patricia Tumulak]] {{ndash}} artista * [[Martin Escudero]] {{ndash}} aktor *[[Janine Gutierrez]] {{ndash}} artista *[[Mayton Eugenio]] {{ndash}} artista, dj lokal na pelikula *[[Gian Sotto]] {{ndash}} band vocalist *[[Angelica Panganiban]] {{ndash}} artista *[[Johnny Delgado]] – artista sa pelikula at telebisyon *[[John Arcilla]] – artista sa pelikula at telebisyon *[[Neri Naig]] {{ndash}} artista *[[Shaina Magdayao]] {{ndash}} artista *[[Dingdong Dantes]] – aktor at TV host *[[Jericho Rosales]] {{ndash}} artista, negosyante *[[Lovi Poe]] aktres na {{ndash}} *[[Carlo Aquino]] – aktor sa pelikula, at mang-aawit *[[Kris Aquino]] – artista sa pelikula at sosyalista, aktres sa telebisyon, at host ng palabas sa telebisyon *[[Harlene Bautista]] – dating child star, aktres sa pelikula at telebisyon *[[Ramon Bautista]] – aktor, komedyante, host sa telebisyon, prodyuser ng pelikula, manunulat, modelo ng komersyo, at tagapagturo. *[[Jelo The Weirdo]] – rapper *[[JM Yosures]] – mang-aawit *[[Mich Dulce]] – Filipina fashion designer *[[Janice De Belen]] – artista (residency lang) *[[Kris Bernal]] – artista *[[Jolo Revilla]] – aktor at politiko *[[Arjo Atayde]] – artista sa pelikula at telebisyon (residency lang) *[[Gelli de Belen]] – host ng telebisyon at aktres (filipino canadian) *[[Dina Bonnevie]] – artista sa pelikula *[[Niana Guerrero]] – tagalikha ng nilalaman *[[Gee-Ann Abrahan]] – artista *[[Robi Domingo]] – VJ, aktor, mananayaw, host *[[Carolyn Fe]] – mang-aawit at artista *[[Johan Santos]] – artista, nagtatanghal ng telebisyon *[[Nova Villa]] {{ndash}} beteranong aktres, komedyante *[[John Estrada]] {{ndash}} aktor *[[John Lapus]] {{ndash}} aktor, komedyante *[[Sunshine Dizon]] {{ndash}} aktres *Mark Luz – aktor, modelo *[[Amy Perez]] {{ndash}} beteranong aktres at host sa telebisyon *[[L.A. Lopez]] {{ndash}} mang-aawit *[[Miles Ocampo]] {{ndash}} aktres *[[Krista Ranillo]] {{ndash}} dating aktres *[[Iza Calzado]] – aktres *[[Sylvia Sanchez]] – aktres *[[Aiko Melendez]] – aktres at politiko *[[Angelika Dela Cruz]] – mang-aawit, politiko at aktres *[[Kim Domingo]] - mang-aawit at aktres *[[Carmina Villarroel]] {{ndash}} aktres, presenter sa telebisyon (residency lamang) {{div col end}} === Palakasan === * [[Henry Brauner]] – manlalaro ng football<ref>{{Banggitin ang web |title=Henry Brauner (Manlalaro) |url=https://www.national-football-teams.com/player/18026/Henry_Brauner.html |access-date=Pebrero 9, 2025 |website=Mga Pambansang Koponan ng Football}}</ref> * [[Alex Eala]] {{ndash}} manlalaro ng tennis * [[Michele Gumabao]] – manlalaro ng volleyball * [[Francis Ceccarelli]] {{ndash}} alpine skier * [[Jovy Marcelo]] – [[drayber ng race car]] na namatay sa isang aksidente habang nagpapraktis para sa [[1992 Indianapolis 500]]. *[[Miguel Molina (manlalangoy)|Miguel Molina]] {{ndash}} dating manlalangoy *[[Kobe Paras]] {{ndash}} kampeong manlalaro ng basketball * [[Jai Reyes]] {{ndash}} manlalaro ng basketball *[[Chot Reyes]] {{ndash}} coach ng basketball * [[Denice Zamboanga]] {{ndash}} artista ng mixed martial arts ===Reyna ng kagandahan=== * [[Charlene Gonzales]] {{ndash}} dating reyna ng kagandahan; Miss Universe 1994 * [[Nicole Kim Donesa]] {{ndash}} dating reyna ng kagandahan; Miss World Philippines 2014 ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Metro Manila}} {{Authority control}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Quezon]] 8ae7j8f3jjddglmgacyphpc6e6cmns5 0 5185 2217565 2046971 2026-07-25T19:08:28Z Mananaliksik 2510 etimolohiya 2217565 wikitext text/x-wiki :''Para sa ibang mga gamit, tingnan [[{{PAGENAME}} (paglilinaw)]].'' {{Infobox country |native_name = <span style="line-height:1.33em;"><big> المملكة الأردنية الهاشمية</big></span><br />''Al-Mamlakah al-Urdunniyyah al-Hāšimiyyah'' |conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">Hashemite Kingdom of Jordan</span> |common_name = Jordan |image_flag = Flag of Jordan.svg |image_coat = Coat of arms of Jordan.svg |image_map = LocationJordan.svg |national_anthem = <big> عاش المليك </big><br />''[[:en:As-salam al-malaki al-urdoni|As-salam al-malaki al-urdoni]]''{{spaces|2}}<small>([[:en:transliteration|transliterasyon]])<ref>Nagsisilbi ring [[:en:Royal anthem|Royal anthem]].</ref><br />''Mabuhay ang Hari ng Jordan''</small> |official_languages = [[Wikang Arabo|Arabo]] |capital = [[Aman]] |largest_city = capital |government_type = [[Monarkiyang konstitusyonal]] |leader_title1 = [[:en:List of Kings of Jordan|Hari]] |leader_name1 = {{wikidata|property|linked|references|P35}} |leader_title2 = [[:en:Prime Minister of Jordan|Punong Ministro]] |leader_name2 = {{wikidata|property|linked|references|P6}} |sovereignty_type = [[:en:Independence|Kalayaan]] |established_event1 = pagwawakas ng [[Nagkakaisang Kaharian|Britanong]] [[:en:League of Nations mandate|Mandato ng Samahan ng Mga Bansa]] |established_date1 = 25 Mayo 1946 |area_km2 = 89342 |area_sq_mi = 45495 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = ika-112 |percent_water = negligible |population_estimate = 5,924,000 <!--UN WPP--> |population_estimate_year = Hulyo 2007 |population_estimate_rank = ika-110 |population_census = 5,100,981 |population_census_year = 2004 |population_density_km2 = 64 |population_density_sq_mi = 166 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ika-131 |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP = $27.96 billion <!--IMF--> |GDP_PPP_rank = ika-97 |GDP_PPP_per_capita = $4,900 |GDP_PPP_per_capita_rank = ika-103 |HDI_year = 2004 |HDI = 0.760 | HDI_change = {{increase}}<!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = |HDI_rank = ika-86 |Gini = 38.8 |Gini_year = 2002–03 |currency = [[:en:Jordanian dinar|Dinar]] |currency_code = JOD |time_zone = [[:en:UTC|UTC]]+2 |utc_offset = +2 |time_zone_DST = UTC+3 |utc_offset_DST = +3 |cctld = [[:en:.jo|.jo]] |calling_code = 962 |iso3166code = JO |footnote1 = }} Ang '''Jordan'''<ref>https://diksiyonaryo.ph/search/jordan</ref> ({{lang-es|Jordania}}, [[Wikang Arabo|Arabo]]: '''المملكة الأردنّيّة الهاشميّة''', al-Mamlaka al-Urduniyya al-Hāshimiyya; [[Wikipedia:Tulong#Mga pangalang internasyonal ng bansa|internasyonal]]: '''Hashemite Kingdom of Jordan''') ay isang bansa sa timog-kanlurang [[Asya]]. Hinaharangan ito ng [[Sirya]] sa hilaga, [[Iraq]] sa hilagang-silangan, [[Israel]] at [[Kanlurang Pampang]] sa kanluran, at [[Arabyang Saudi]] sa silangan at timog. Binabaybay ito kasama ng Israel ng [[Golfo ng Aqaba]] (kilala din bilang Golfo ng [[Eylat]]) at ng [[Patay na Dagat]]. == Pinagmulan ng pangalan == Nakuha ng Jordan ang pangalan nito mula sa Ilog Jordan, na bumubuo sa halos lahat ng hangganan sa hilagang-kanluran ng Jordan.<ref name="CIA factbook">{{cite web|url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jordan/|title= The World Fact book – Jordan|work= CIA World Factbook|access-date= 15 June 2018|archive-date= 27 February 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230227115821/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jordan/|url-status= dead}}</ref> Bagama't may ilang teorya para sa pinagmulan ng pangalan ng ilog na iminungkahi (tulad ng kaugnayan sa salitang hiram ng Ehipto na 'yǝʾor'; 'malaking ilog', ang Nilo),<ref name="rahkonen">{{cite journal |last1=Rahkonen |first1=Pauli Ensio Juhani |title='Canaanites' or 'Amorites'? A Study on Semitic toponyms of the second millennium BC in the Land of Canaan |journal=Studia Orientalia Electronica |date=11 October 2016 |volume=4 |pages=108–130 |url=https://journal.fi/store/article/view/46542 |access-date=25 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725183831/https://journal.fi/store/article/view/46542 |archive-date=25 July 2018 |url-status=live }}</ref>, pinaka-posible na nagmula ito sa salitang Semitiko na 'Yarad' (ירד; 'dumadaloy pababa' o 'bumaba'), na tumutukoy sa pagbaba ng ilog<ref name="etm1">{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=goq0VWw9rGIC|title= Mercer Dictionary of the Bible|access-date= 15 June 2018|year= 1990|pages= 466–467, 928|first1= Watson E.|last1= Mills|first2= Roger Aubrey|last2= Bullard|publisher= Mercer University Press|isbn= 9780865543737|archive-url= https://web.archive.org/web/20171018095243/https://books.google.com/books?id=goq0VWw9rGIC|archive-date= 18 October 2017|url-status= live}}</ref> at may mga kaugnay na matatagpuan sa Arabe, Aramaiko, Hebreo, Mandaic, atbp.<ref name="etm1"/> Ang pinakamaagang paggamit ng pangalan ay matatagpuan sa sinaunang Ehipto Papyrus Anastasi I bilang Yārdon, na malamang ay mula pa noong panahon ng paghahari ni Rameses II.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=dGFtAAAAMAAJ|title=Canaanite toponyms in ancient Egyptian documents|access-date=15 June 2018|year=1984|first1=Shmuel|last1=Aḥituv|publisher=Magnes Press|page=123|isbn=978-965-223-565-7|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018095621/https://books.google.com/books/about/Canaanite_toponyms_in_ancient_Egyptian_d.html?id=dGFtAAAAMAAJ|archive-date=18 October 2017|url-status=live}}</ref> Malaking bahagi ng lugar na bumubuo sa modernong Jordan ay dating tinatawag na Transjordan, na nangangahulugang "sa kabila ng Jordan"; ang tawag ay ginagamit upang tukuyin ang mga lupain sa silangan ng ilog.<ref name="etm1"/> Ginagamit ng Bibliyang Hebreo ang tawag עבר הירדן Ever ha'Yarden (literal na 'ang kabilang panig ng Jordan') para sa lugar.<ref name="etm1"/> Tinatawag ng sinaunang kronikang Arabo ang ilog na Al-Urdunn (isang terminong kaugnay ng Hebreong Yarden).<ref name="etm2" /> Ang Jund Al-Urdunn ay isang distrito militar sa paligid ng ilog noong unang bahagi ng panahon ng Islam.<ref name="etm2">{{cite book|url= https://archive.org/details/palestineundermo00lest|title= Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A. D. 650 To 1500|page= [https://archive.org/details/palestineundermo00lest/page/52 52]|publisher= Alexander P. Watt for the Committee of the Palestine Exploration Fund|first= Guy|last= Le Strange|date= 1890|access-date= 15 June 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20101005052930/http://www.archive.org/details/palestineundermo00lest|archive-date= 5 October 2010|url-status= live}}</ref> Kalaunan, noong panahon ng mga Krusada sa simula ng ikalawang milenyo, isang kaharian ang itinatag sa lugar sa ilalim ng pangalang Oultrejordain.<ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=nx4TAQAAIAAJ|title= Crusader Warfare: Muslims, Mongols and the struggle against the Crusades|first= David|last= Nicolle|publisher= Hambledon Continuum|date= 1 November 2008|access-date= 15 June 2018|page= 118|isbn= 9781847251466|archive-date= 10 April 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230410044106/https://books.google.com/books?id=nx4TAQAAIAAJ|url-status= live}}</ref> == Mga teritoryong pampangasiwaan == {{Talaan ng mga territoryong pampangasiwaan|Q810}} == Talababa == {{reflist}} {{Middle East}} {{Asya}} [[Kategorya:Jordan| ]] [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] {{stub}} 3umas6ju33x1qzf0x63mzffugnxbty4 0 7829 2217561 2215795 2026-07-25T14:27:19Z Skepticalism 155122 /* Antasan at pangangasiwa ng Iglesia ni Cristo */ Maliit na pagbabago sa description upang panatilihin ang NPOV 2217561 wikitext text/x-wiki {{Infobox Christian denomination |name = Iglesia ni Cristo |image = Iglesia ni Cristo flag.svg |caption = Ang Watawat ng Iglesia ni Cristo na pinaniniwalaang hango sa tatluhang kulay na watawat ng [[Italya]] na may kulay luntian, puti, at pula (unang lumabas ang watawat na ito noong panahon na nasakop ni [[Napoleon I ng Pransiya]] ang Italya). Sa gitna ay ang [[menorah]] ng mga [[Hudyo]]. |imagewidth = |main_classification = [[Restorasyonismo]]<br>[[Kontra-Trinidad]]<ref>[https://iglesianicristoreadme.blogspot.com/2014/07/facts-inc-beliefs-and-practices.html?m=1]</ref>{{efn|Ang Iglesia Ni Cristo (INC) ay hindi naniniwala sa Trinidad na katangian ni Hesukristo.}}<br>[[Protestantismo]]<ref>[https://archive.org/details/peopleofphilippi0000laub The People of the Philippines Their Religious Progress and Preparation for Spiritual Leadership in the Far East, 1925.]</ref><ref>[https://catalog.hathitrust.org/Record/001960657 A protestant view of the Iglesia ni Cristo]</ref> |imagealttext = |orientation = |Executive Minister = [[Eduardo V. Manalo]] <small>(Tagapamahalang Pangkalahatan)</small> |polity = |governance = Pamamahalang Sentral |area = 72 [[malayang estado]] {{nowrap|(base sa opisyal na direktoryo ng INC<ref name="incdirectory">{{cite web |title=INC Directory |url=https://directory.iglesianicristo.net/ |website=Iglesia Ni Cristo |publisher=Iglesia Ni Cristo |access-date=23 October 2025}}</ref>{{efn|Maaaring hindi kasama sa listahan ng INC ang creative access na mga bansa. Ayon sa kanilang website, nasa 166 na bansa at teritoryo na ang INC.<ref name="incabout">{{cite web |title=About the Iglesia Ni Cristo |url=https://iglesianicristo.net/about-us/ |website=Iglesia Ni Cristo About Us |publisher=Iglesia Ni Cristo |access-date=23 October 2025}}</ref>}})}} |headquarters = Blg. 1 Central Avenue, New Era, [[Lunsod ng Quezon]], [[Pilipinas]]<ref name="Harper 2"/> |founder = [[Felix Manalo|Felix Y. Manalo]] |founded_date = {{Start date and age|1914|07|27}} (petsa ng pagkarehistro sa [[Pamahalaan ng Pilipinas]] bilang ''Iglesia ni Kristo'' o INK){{efn|Ayon sa Articles of Incorporation ng Iglesia, ang petsa ng pagkakarehistro nito ay Hulyo 13, 1914 bilang Iglesia ni Kristo o INK,<ref name="increg">{{cite web |title=Iglesia ni Kristo Registration Document 1914 |date=July 14, 1914 |url=https://archive.org/details/IglesiaNiKristoRegistrationDocument1914 |access-date=May 30, 2020}}</ref> samantalang sa Amended Articles of Incorporation nito na isinumite noong 1948 ang nakalagay naman ng petsa ng pagkarehistro ay Hunyo 27, 1914 (bilang Iglesia ni Cristo o INC). Hulyo 27, 1914 na ang nakalagay na petsa sa Amended Articles of Incorporation na isinumite noong 1973.<ref>{{cite web |title=Iglesia Ni Cristo Amended Articles Of Incorporation 1973 |url=https://archive.org/details/IglesiaNiCristoAmendedArticlesOfIncorporation1973/page/n1/mode/2up |website=Internet Archive |access-date=24 October 2025}}</ref> Ang huling nabanggit na petsa ay nasa websayt na ng [[Komisyon sa mga Panagot at Palitan|SEC]] ngayon.<ref name="sec">{{cite web |title=SEC company verification system |url=https://checkwithsec.sec.gov.ph/check-with-sec/index |website=Securities and Exchange Commission Philippines |access-date=24 October 2025 |archive-date=8 Agosto 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250808162452/https://checkwithsec.sec.gov.ph/check-with-sec/index |url-status=dead }}</ref> Ito rin ang ginugunita ng Iglesia ngayon na petsa (Hulyo 27).}}<br>{{Start date and age|1913|12|25}} (petsa ng [[bautismo]] ng mga unang kaanib ng Iglesia ni Cristo) |founded_place = Punta, Santa Ana, [[Maynila]], [[Pilipinas]] |separated_from = |parent = |merger = | separations = Iglesia Verdadera de Cristo Jesus (1922, later renamed as The Most Holy Church of God in Christ Jesus)<ref name="tuggy">{{cite book |last1=Tuggy |first1=Arthur Leonard |title=Iglesia Ni Cristo A Study In Independent Church Dynamics |date=1976 |publisher=Conservative Baptist Publishing |location=Quezon City |url=https://archive.org/details/IglesiaNiCristoAStudyInIndependentChurchDynamics/IglesiaNiCristo-AStudyInIndependentChurchDynamics/page/n3/mode/2up |access-date=24 October 2025}}</ref><ref name="tripod">{{cite web |title=Felix Y. Manalo and the Iglesia ni Cristo |url=https://student631.tripod.com/id7.html |access-date=23 October 2025 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=The Most Holy Church of God in Christ Jesus |url=https://mostholychurch.com/ |access-date=23 October 2025}}</ref><br>Iglesia ng Dios kay Cristo Jesus (1928, later renamed as Iglesia ng Dios kay Cristo Jesus, Haligi at Suhay ng Katotohanan)<ref name="tuggy"/><br>INC Defenders (2015)<ref>[https://www.incdefenders.org/ INC Defenders]</ref><br>True Church of Christ (2015, also known as Small Remnant)<ref>{{Cite web |url=https://smallremnant.org/index.php/en/ |title=Small Remnant |access-date=2025-11-10 |archive-date=2022-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128014842/https://smallremnant.org/index.php/en/ |url-status=dead }}</ref><br>Church of Yahusha 1914 Ministries (2020)<ref>[https://churchofyahusha.org/ Church of Yahusha (Church of Yahusha 1914 Ministries)]</ref><br>Assembly of Yahusha (2021)<ref>[https://www.aoy.today/ Assembly of Yahusha]</ref> |hospitals = New Era General Hospital |aid = Felix Y. Manalo Foundation, Inc<br>UNLAD International, Inc. |congregations = 178 na distrito<ref name="incabout">{{cite web |title=About the Iglesia Ni Cristo |url=https://iglesianicristo.net/about-us/ |website=Iglesia Ni Cristo About Us |publisher=Iglesia Ni Cristo |access-date=23 October 2025}}</ref><br>3,222 na lokasyon (karamihan ay kapilya)<ref>{{cite web |title=Thousands gather for Worldwide Evangelical Mission |url=https://www.pasugo.com.ph/thousands-gather-for-worldwide-evangelical-mission/ |website=Pasugo |publisher=Iglesia Ni Cristo |access-date=23 October 2025}}</ref><br>5,968 na kongregasyon<ref name="incdirectory"/><br>2,715 house churches, group worship services, at church extensions<ref name="incdirectory"/> |ministers = 5,252 (naordenahan hanggang sa taong 2025)<ref>{{cite web |title=Ordination of Ministers, Recognitions, and 41st Commencement Exercises |url=https://incmedia.org/ordination-of-ministers-recognitions-and-41st-commencement-exercises/ |website=INC Media |publisher=Iglesia Ni Cristo |access-date=23 October 2025}}</ref> |members = Noong 2020, tinatayang 2.8 milyon ang bilang sa Pilipinas lamang, at humigit-kumulang 3 milyon ang populasyon sa buong mundo.<ref>{{cite web |last1=Bullard |first1=Eric |title=Iglesia ni Cristo |url=https://www.ebsco.com/research-starters/religion-and-philosophy/iglesia-ni-cristo |website=EBSCO |access-date=23 October 2025}}</ref> | other_names = INC, Iglesia, {{lang-en|Church of Christ}}, {{lang-es|Iglesia de Cristo}}, {{lang-ger|Kirche Christi}}, {{lang-fr|Eglise du Christ}}, {{lang-pt|Igreja de Cristo}} |tertiary = [[New Era University]]<br> College of Evangelical Ministry | website = [http://www.incmedia.org www.incmedia.org] [http://www.iglesianicristo.net www.iglesianicristo.net] }} Ang '''Iglesia ni Cristo'''<ref>{{cite journal |date=May 2007 |title=The official name of the church with upper case ''I'' in ''Iglesia'' and ''C'' in ''Cristo'' and lower case ''n'' in ''ni'', as it appears on the copyright notice of the magazine Pasugo - Felix' Message |journal=Pasugo - Message |location=Quezon City, Philippines |publisher=Iglesia ni Cristo |volume=59 |issue=5 |issn=0116-1636}}</ref> (binibigkas: [ʔɪɡˌlɛː.ʃɐ nɪ ˈkɾiːs.to], Ingles: ''Church of Christ''; daglat '''INC''') ay isang bagong kilusang relihiyoso (''new religious movement'')<ref name="Harper 2">{{cite journal|url=http://www.sacredtribesjournal.org/stj/images/Encyclopedia/Iglesia_Cristo.pdf |pages=1–3 |journal=STJ's Encyclopedia of New Religious Movements |author=Anne C. Harper |title=Iglesia ni Cristo |publisher=Sacred Tribes Press |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005190812/http://www.sacredtribesjournal.org/stj/images/Encyclopedia/Iglesia_Cristo.pdf |archive-date=October 5, 2011}}</ref><ref name=yuchen>{{cite journal |last1=Ma |first1=Yuchen |title=New Religious Movements in the Philippines: Their Development, Political Participation, and Impact |journal=Religions |date=7 April 2025 |volume=16 |issue=4 |page=471 |doi=10.3390/rel16040471 |doi-access=free }}</ref> na itinatag sa Pilipinas noong 1913 at narehistro noong Hulyo 27, 1914 sa pangunguna ni [[Felix Manalo]] at ng kanyang mga kasamahan. <ref name="nhi2" /><ref name="sophia2" /><ref name="Tipon">Tipon, Emmanuel (Hulyo 28, 2004). [https://web.archive.org/web/20071013143118/http://philippinenews.com/news/view_article.html?article_id=586e5943f3ab9a2049e883c382ca1842 "Iglesia ni Cristo celebrates 90th anniversary"](sininop mula sa [http://philippinenews.com/news/view_article.html?article_id=586e5943f3ab9a2049e883c382ca1842 orihinal] noong 2007-10-13). ''PhilippineNews.com''. Hinango noong Agosto 19, 2005</ref> Si Felix Ysagun Manalo ang unang Tagapamahalang Pangkalahatan at tagapagtatag ng Iglesia ni Cristo. Inilalarawan ng Iglesia ni Cristo ang kanilang sarili bilang "nag-iisang tunay na Iglesia" at nagsasabing sila ang muling pagbangon ng tunay na Iglesia na itinatag ni [[Hesus]], at ayon sa doktrinang INC ay nawala sa loob ng libo-libong taon.<ref name='sophia'>{{cite journal | url = http://repository.cc.sophia.ac.jp/dspace/bitstream/123456789/5124/1/200000079942_000012000_95.pdf | title = A Historical Analysis of the Iglesia ni Cristo: Christianity in the Far East, Philippine Islands Since 1914 | author = Adriel Obar Meimban | publisher = Sophia University | location = Tokyo | pages = 98–134 | year = 1994 | issue = 12 | journal = The Journal of Sophia Asian Studies | access-date = 2014-02-26 | archive-date = 2016-03-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160308064719/http://repository.cc.sophia.ac.jp/dspace/bitstream/123456789/5124/1/200000079942_000012000_95.pdf | url-status = dead }}</ref><ref name='Harper 1'>{{cite book | title = The Iglesia ni Cristo and Evangelical Christianity | author = Anne C. Harper | date = 2001-03-01 | accessdate = 2011-06-12 | pages = 101–119 | publisher = The Network for Strategic Missions | url = http://www.strategicnetwork.org/pdf/kb06048.pdf | archive-date = 2011-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927131325/http://www.strategicnetwork.org/pdf/kb06048.pdf | url-status = dead }}</ref> Sinasaad sa mga tala na ang opisyal na pagkakatala ng Iglesia ni Cristo sa pamahalaang Pilipinas noong 27 Hulyo 1914 sa pamamagitan ni [[Felix Manalo|Felix Y. Manalo.]] Ayon sa pananaw ng mga theologians, scholars, at iba pa, ang Iglesia ni Cristo ay may paniniwalang exclusivism, ibig sabihin naniniwala sila na sila lamang ang maliligtas sa araw ng paghuhukom. Noong si Felix Y. Manalo ay pumanaw noong 1963, ang Iglesia ni Cristo ay isa nang pambansang simbahan na mayroong 1,250 kongregasyon, at 35 malalaking konkretong katedral.<ref name="Sanders">Sanders, Albert J., "An Appraisal of the Iglesia ni Cristo," in Studies in ''Philippine Church History'', ed. Anderson, Gerald H. (Cornell University Press, 1969)</ref> Ang kaniyang anak na si [[Eraño Manalo]] ang sumunod na tagapanguna ng simbahan at nanguna sa kilusang pagpapalaganap sa buong mundo hanggang siya ay pumanaw noong 31 Agosto 2009,<ref name='erdy dead'>{{cite news | url = http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20090902-223133/Iglesia-ni-Cristo-leader-Erao-Manalo-dies | title = Iglesia ni Cristo leader Eraño Manalo dies | author = Arlyn dela Cruz | newspaper = Philippine Daily Inquirer | date = 2009-09-02 | accessdate = 2011-06-07 | archive-date = 2012-02-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120204223359/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20090902-223133/Iglesia-ni-Cristo-leader-Erao-Manalo-dies | url-status = dead }}</ref> ang kanya namang anak na si [[Eduardo V. Manalo]] ang humalili sa kanya bilang tagapamahalang pangkalahatan.<ref name='eduardo'>{{cite web | url = http://abs-cbnnews.com/nation/09/01/09/no-shifts-seen-when-ka-erdies-son-takes-over-inc | publisher = ABS–CBN News | title = No shifts seen when Ka Erdie's son takes over INC | author = Aries Rufo | date = 2009-09-02 | accessdate = 2011-10-07 | archive-date = 2011-08-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110808083108/http://www.abs-cbnnews.com/nation/09/01/09/no-shifts-seen-when-ka-erdies-son-takes-over-inc | url-status = dead }}</ref> Noong 2020, ang [[senso]] ng Pilipinas mula sa Philippine Statistics Authority (PSA) ay nakapagtala ng 2.6 na bahagdan (2.6%) ng populasyon na nagpapakilalang mga kaanib sa Iglesia ni Cristo. Dahil dito, ang INC ang sinasabing panglima sa pinakamalaking samahang panrelihiyon sa Pilipinas kasunod ng [[Simbahang Katoliko]] (78.8%), [[Islam]] (6.4%), Ebangheliko (4.8%), at [[Protestante]] (2.8%).<ref>{{Cite web |title=Religious Affiliation in the Philippines (2020 Census of Population and Housing) - Statistical Tables |url=https://psa.gov.ph/system/files/phcd/3_Statistical%20Table%20for%20Religious%20Affiliation%20%28for%20Posting%29_RML_12082022_PMMJ_CRD_1.xlsx |website=Phillipine Statistics Authority}}</ref> Noong Hulyo 2, 2014, idineklara ng pamahalaan ng Pilipinas ang taong 2014 bilang "Taon ng Sentenaryo ng Iglesia Ni Cristo" sa bisa ng Proklamasyon Blg. 815. Inilabas ang proklamasyong ito upang "palawigin ang kabatiran ng mga tao" sa mga naiambag ng INC sa pambansang pagsulong.<ref name=centennial>{{cite news|last1=Tan|first1=Kimberly Jane|title=PNoy forms task force for Iglesia ni Cristo centennial celebration|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/368657/news/nation/pnoy-forms-task-force-for-iglesia-ni-cristo-centennial-celebration|accessdate=July 4, 2014|publisher=GMA News|date=July 4, 2014}}</ref> ==Antasan at pangangasiwa ng Iglesia ni Cristo== Ang Iglesia Ni Cristo (INC) ay may maugnaying kayarian ng pamamahala na nakabatay sa isang antasan<ref>{{Cite web |date=2025-12-27 |title=Definition of HIERARCHY |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/hierarchy |access-date=2025-12-30 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> ng mga posisyon mula sa sentral na pamunuan hanggang sa lokal na kongregasyon. Ang Iglesia ni Cristo ay nakatuon sa pagkakaroon ng direksyon ng doktrina, pangangaral, at nagpapaganap na pamahalaan sa mga sangay nito.<ref>{{Cite web |title=The Church Administration – Iglesia Ni Cristo (Church Of Christ) |url=https://iglesianicristo.net/beliefs/the-church-administration/ |access-date=2025-12-30 |language=en-US}}</ref> [[Talaksan:Rodrigo Duterte - Eduardo Manalo meet (cropped).jpg|thumb|Si Eduardo Villanueva Manalo ang kasalukuyang tagapamahalang pangkalahatan (o ''executive minister'') ng Iglesia ni Cristo. ]] Ang pinakamataas na antas ng antasan ang tagapamahalang pangkalahatan<ref>{{Cite web |last=Cascante |first=Paul Matthew |date=2019-09-02 |title=The essential role of the Church Administration |url=https://www.pasugo.com.ph/the-essential-role-of-the-church-administration/ |access-date=2025-12-30 |website=Pasugo God's Message |language=en-US}}</ref>, na itinuturing na pangunahing pinuno ng Iglesia ni Cristo. Ang tungkulin ng tagapamahalang pangkalahatan ay mamahala at magbigay ng pangunahing tagubilin o desisyon. Katuwang niya ang Deputy Executive Minister, na nagsisilbing sumusuporta at maaaring umako ng mga tungkulin kapag kinakailangan. Mula sa posisyong ito nagmumula ang karamihan sa mga desisyon at patakaran na ipinatutupad sa iba’t ibang antas ng Iglesia. Nasa ilalim ng pamunuan ang Central Administration o Central Office<ref>{{Citation |title=INC Central Temple |date=2025-11-16 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=INC_Central_Temple&oldid=1322505805 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2025-12-30}}</ref>, na nagsisilbing pangunahing administrative hub. Sa tanggapang ito matatagpuan ang mga departamento at opisina na responsable sa iba’t ibang gawain, tulad ng pangangasiwa sa pananalapi, pangangaral, edukasyon sa teolohiya, komunikasyon, at iba pang operasyon. Ang tungkulin ng mga sangay na ito ay ipatupad ang mga tagubilin ng pamunuan at tiyaking maipapadala ang mga ito sa bawat distrito at lokal na kongregasyon. [[Talaksan:Iglesia ni Cristo (34381678065).jpg|thumb|Ang Templo Central ay isa sa pangunahing gusali ng pamunuan ng Iglesia ni Cristo]] Ang Iglesia ay nahahati sa mga Ecclesiastical Districts, na pinangungunahan ng District Supervising Ministers. Ang kanilang papel ay mag-coordinate sa pagitan ng Central Administration at ng mga lokal na kongregasyon sa nasasakupan nila. Sa lokal na antas naman ay naroon ang Local Ministers, na may responsibilidad sa pangaraw-araw na gawaing pang-espiritwal at administratibo sa kani-kanilang kongregasyon. Sa ibaba ng lokal na pamunuan ay ang iba’t ibang Church Officers, gaya ng mga diakono, diakonesa, kalihim, choir members, at iba pang opisyal. Ang mga tungkulin nila ay suportahan ang operasyon ng lokal, kabilang na ang paghahanda ng mga serbisyong panrelihiyon, gawaing pang-organisasyon, at iba pang gawaing itinalaga. Sa kabuuan, ang hirarkiya at administrasyon ng Iglesia Ni Cristo ay nagbibigay-diin sa sentralisadong pamumuno na nanatili sa pamilyang Manalo at malinaw na pagkakahati ng tungkulin. Ang estrukturang ito ay iniulat na ginagamit upang mapanatili ang konsistensiya sa doktrina, patakaran, at pamamahala sa mga kongregasyon sa iba’t ibang lugar. == Kasaysayan == [[Talaksan:felixManalo.jpg|thumb|170px|left|Larawan ni Felix Y. Manalo sa pabalat ng ''Pasugo''.]] Ayon sa paniniwala ng INC, si Felix Manalo ang pinaniniwalaang hulíng [[propeta|propetang]] ipinadala ng Diyós, ang "anghel mula sa Silangan" na nasasaad sa Apocalipsis 7:1-3, at ang "ibong mandaragit" na nasasaad sa Isaias 46:11. Mula noong namatay si Manalo noong 1963, may dalawa na sa pamilya Manalo ang humalili sa kanyang tungkulin.<ref>{{cite journal |last1=Ma |first1=Yuchen |title=New Religious Movements in the Philippines: Their Development, Political Participation, and Impact |journal=Religions |date=7 April 2025 |volume=16 |issue=4 |access-date=23 October 2025}}</ref> [[File:Physical logo of Iglesia ni Cristo.jpg|thumb|Pisikal na larawan ng logo ng Iglesia ni Cristo, na may baliktad na tatsulok sa disenyo.]] Ang nilalaman ng kasaysayan ng Iglesia ni Cristo ay nakasalalay at umiikot sa ika-dalawampung siglo, na makikilala sa pagbangon ng mga kilusang laban sa kolonyalismo sa mga kanayunan, na kadalasan ay may temang pananampalataya. Sa panahong ito, ang mga dayuhang misyonaryong mula sa Amerika ay nagpakilala sa kulturang Pilipino ng mga mapagpipilian sa [[Katolisismo]] na siya namang pamana ng mga Kastila.<ref name="Partridge">Partridge, Christopher (Ed.) (2004). ''Encyclopedia of new religions, new religious movements, sects and alternative spiritualities''. (Oxford: Lion Publishing, 2004) {{ISBN|0-7459-5073-6}}.</ref> [[Talaksan:Iglesia Ni Cristo Lokal ng Tondo.jpg|thumb|Ang Lokal ng Tondo, na itinatag noong Nobyembre 6, 1915, ang pangalawang pinakamatandang kongregasyon ng Iglesia ni Kristo matapos ang nabuo sa Punta, Santa Ana. Ang kasalukuyang bahay pananambahan nito ay nabuo noong 1967.]] Sa edad na pito, lumahok siya sa mga klase ng isang "Maestro Cario", ngunit bunsod ng [[Himagsikang Pilipino]] ay hindi nakapagtapos ng pag-aaral si Felix Manalo. Sa halip, siya ay natutong magsaka at gumawa ng mga sombrero.<ref name="modesto">{{cite journal |last1=Modesto |first1=Salvador Trani |title=The Iglesia Ni Kristo |journal=Unitas |date=October–December 1958 |volume=31 |issue=4 |url=https://digilib.ust.edu.ph/digital/collection/unitas/id/16887/rec/2 |access-date=24 October 2025}}</ref> Sa kaniyang pagsasaliksik sa teolohiya mula pagkabata, si [[Felix Manalo]] ay nagpalipat-lipat sa iba't ibang samahang panrelihiyon. Matapos iwanan ang [[Katolisismo]], umanib siya sa mga Kolorum, isang pangkat ng mga relihiyosong pinagsama ang paniniwalang [[Kristiyano]] at [[Animismo]] ng mga sinaunang Pilipino. Sinubukan niyang aralin ang mga iba't ibang turo ng kanyang nasamahang relihiyon, una ang mga [[Metodista]], sunod ay ang mga [[Presbiterianismo|Presbyteriano]], mga [[Restorasyonismo|Discipulos]] (Iglesia Ni Cristo na naitatag sa Pilipinas ng Mision Cristiana noong 1901), at mga [[Adbentista]]. Kaya lamang, ayon kay Manalo, sa bawat isa ay mayroon siyang nasasabing mga kakulangan sa kanilang doktrina. Sa kanyang pagkabigo ay sinubukan din niya ang mga samahang [[ateista]] at [[agnostiko]].<ref name="reed">{{Cite journal | url = http://www.kitlv-journals.nl/index.php/btlv/article/viewFile/1659/2420 | title = The Iglesia ni Cristo, 1914-2000. From obscure Philippine faith to global belief system | date = 2001 | author = Robert R. Reed | journal = Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia and Oceania | publisher = Royal Netherlands of Southeast Asian and Caribbean Studies | location = Leiden | volume = 157 | issue = 3 | pages = 561–608 | format = PDF | access-date = June 7, 2011 | archive-date = April 2, 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120402090624/http://www.kitlv-journals.nl/index.php/btlv/article/viewFile/1659/2420 | url-status = dead }}</ref> Subalit maging ang mga ito ay hindi napunan ang kaniyang pangangailangang espiritwal. Isang araw, gamit ang mga panitikang teolohiyang naipon niya mula sa mga relihiyong kanyang nasamahan, at dala maging ang iba't ibang salin ng bibliya, siya ay nagkulong sa isang silid at doon sinimulan niya ang pansariling pagsasaliksik sa teolohiya. Pagkatapos ng tatlong araw at gabi habang nag-aayuno, lumabas siya dala ang mga aral na siyang magiging pundasyon ng mga turo ng Iglesia ni Kristo noong Nobyembre 1913. Binautismuhan ang mga unang kaanib ng Iglesia noong Disyembre 25, 1913. Inimbitahan din ni Manalo ang mga kakilala sa mga Simbahang Protestante na umanib sa kanyang bagong tatag na samahan, katulad ni Justino Casanova ng Iglesia Ni Cristo (1901) at ni Obispo Nicolas Zamora ng mga Metodista. Sumama si Casanova kay Manalo, samantalang tinanggihan ni Zamora ang alok sa kanya.<ref name="Palafox">Palafox, Quennie Ann J. [http://www.nhi.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=158&Itemid=1 'First Executive Minister of the Iglesia ni Cristo (Church of Christ)'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120213230302/http://www.nhi.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=158&Itemid=1|date=2012-02-13}} "National Historical Institute"</ref><ref name="Villanueva">Villanueva, Robert C. ''The Untold Story of the Iglesia ni Cristo'' (Philippine Panorama, 1992)</ref><ref name="GM25Y1993">'25 Years in the West, ''God's Message'' (Manila: 1993)</ref><ref name="Crisostomo">Crisostomo, Isabelo T. [http://www.iglesianicristo.us/fymbio.html 'Felix Y. Manalo and the Iglesia ni Cristo'], ''Pasugo'' (Mayo-Hunyo 1986)</ref>{{efn|Ayon sa INC, kasapi si Manalo ng kongregasyong Metodista na pinamumunuan ni Zamora noong 1904. Hindi gaanong natatalakay ng INC or ng mga Metodista kung ano man ang koneksyon nila Zamora at Manalo. Yumao si Zamora noong Setyembre 14, 1914, dalawang buwan matapos irehistro ni Manalo ang ''Iglesia ni Kristo''.}} Noong Hulyo 27, 1914, bunsod ng mga paniniwalang ilegal ang pamamalakaya at pamamahayag ni Felix Manalo kung walang nakarehistrong simbahan, inirehistro niya sa [[Kagawaran ng Pananalapi|Kagawaran ng Komersyo]] ang Iglesia Ni Kristo (INK), kung saan si Manalo ang naging Tagapamahalang Pangkalahatan. Ipinalaganap ni Felix Manalo ang kanyang mensahe sa kanyang pook at unti-unti niyang napalaki ang Iglesia. Hindi gaanong pinansin ng mga umiiral ng mga simbahan ang pag-usbong ng Iglesia ni Cristo na itinatag ni Felix Manalo. [[Image:Punta.jpg|220px|left|thumb|Itinayo noong 1937, ang dating kapilya ng Lokal ng Punta sa Santa Ana, [[Manila]] ay ginawa nang INC Museum ngayon. Kapansin-pansin ang mga titik na '''INK''' sa bakod ng nasabing gusali, ang daglat ng ''Iglesia ni Kristo'' na orihinal na pangalang ipinarehistro ni Felix Manalo noong 1914.<ref>{{cite web|title=Punta And The Iglesia ni Cristo|url=http://www.theurbanroamer.com/tag/punta/|website=www.theurbanroamer.com|publisher=The Urban Roamer|access-date=August 24, 2014}}</ref>]] Ang paglaki ng Iglesia ay maaring dahil sa pagnanais ng ibang mga Pilipinong Kristiyano na magkaroon ng malayang samahang Kristiyano, ngunit sa ilang taong buhay ang Iglesia ni Kristo ay hindi pa ganap na ministro si Felix Manalo. Kaya naman noong Disyembre 25, 1918, sa ikalimang anibersaryo ng Iglesia ni Kristo, inordernahan si Manalo ng mga sumusunod na mga obispo at pastor: Alejandro Reyes ([[Sangguniang Pambansa ng mga Simbahan sa Pilipinas|Iglesia Evangelica Metodista en las Islas Filipinas o IEMELIF]]), Victoriano Mariano ([[Sangguniang Pambansa ng mga Simbahan sa Pilipinas|IEMELIF]]), Gil Domingo ([[Sangguniang Pambansa ng mga Simbahan sa Pilipinas|Iglesia de los Cristianos Filipinos]]), Guillermo Zarco ([[Presbiterianismo|Simbahang Presbyteriano]]), Emiliano Quijano (Iglesia ni Cristo 1901){{efn|Maliban sa sermon ng pasasalamat sa okasyong ito, si Quijano rin ang nagkasal kay Manalo sa kanyang naging asawa. Ang simbahang itinatag ng Mision Cristiana (Discipulos) sa Pilipinas noong 1901 ay '''Iglesia Ni Cristo'''. Upang makilala ang pagkakaiba sa Iglesia Ni Kristo na itinatag ni Felix Manalo noong 1914, dinagdag ang taon ng pagkakatatag. Mangyaring maalala na ang simbahan ni Manalo ay nairehistro bilang ''Iglesia ni Kristo'' o INK.}}, Nicolas Fajardo ([[Cosmopolitan Church|Evangelical Church]]), Roque Bautista ([[Cosmopolitan Church|Evangelical Church]]).<ref>[https://archive.org/details/IglesiaNiKristo5thYearAnniversaryAndOrdinationOfFelixY.ManaloDatedDecember251918 Iglesia Ni Kristo 5th Year Anniversary Letter of Invitation And Ordination Of Felix Y. Manalo Dated December 25, 1918]</ref> Ilang buwan ang nakalipas, noong Mayo 1919, inordenahan naman ni Manalo ang tatlong unang ministro ng INC na sina Justino Casanova (''pangulo ng lupon''), Federico Inocencio (''kagawad ng lupon''), at Teodoro Santiago (''kalihim ng lupon''). Bago lumisan patungo sa Estados Unidos noong Agosto 1919, dinalaw ni Manalo ang lahat ng kanilang mga kongregasyon at iniwan ang pamamahala sa mga bagong ordenang mga ministro hanggang sa kanyang pagbabalik sa Pilipinas noong 1921. Dalawang beses pumunta sa Estados Unidos si Manalo, noong 1919 at noong 1938.<ref name="tripod">{{cite web |title=Felix Y. Manalo and the Iglesia ni Cristo |url=https://student631.tripod.com/id7.html |access-date=23 October 2025 }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="nhi">{{cite web | url = http://nhcp.gov.ph/122nd-birth-anniversary-of-ka-felix-manalo/ | title = 122nd Birth Anniversary of Ka Felix Y. Manalo | author = Quennie Ann J. Palafox | publisher = National Historical Commission of the Philippines | pages = 1–2 | access-date = June 7, 2011 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20131204003308/http://nhcp.gov.ph/122nd-birth-anniversary-of-ka-felix-manalo/ | archive-date = December 4, 2013 | df = mdy-all}}</ref> Ayon sa INC, nag-aral si Manalo sa seminaryong [[Protestante]] na Pacific School of Religion (PSR), isang institusyon na kaanib ng United Church of Christ (sa Amerika). Si Manalo mismo ay may alaalang nakaaway niyang kaklaseng Hapones roon. Kaya lamang, wala sa mga tala ng PSR na naging mag-aaral nila si Manalo sa kahit anong taon.<ref>[https://www.psr.edu/ Pacific School of Religion]</ref> Habang wala sa Pilipinas si Manalo, may mga pagbabago na isinagawa sa loob ng Iglesia, katulad ng pagkakaroon ng midweek worship service (samba kapag Miyerkules). Pagbalik ni Manalo, nagustuhan nito ang pagkakaroon ng dalawang araw na sapilitang pagsamba kada linggo, kaya lamang imbes na Miyerkules ay ginawa niya itong Huwebes. Tinanggal rin ang kasanayan ng mga ministrong INC na pagsusuot ng sutana, na makikitang suot ng mga Katolikong pari at Protestanteng ministro.<ref name="tuggy"/><ref name="zabala">{{cite book |last1=Igmidio |first1=Zabala |title=Ako'y naging ministro ng "Iglesya ni Cristo" |date=1959 |publisher=L. Cribe Press}}</ref> Sa kasalukuyan, iba-iba na ang araw ng pagsambang isinasagawa ng Iglesia. Depende sa lokal, may pagsamba na rin kada Miyerkules, Biyernes, at Sabado. May mga pagkakataon ring sinuspinde ng Pamamahala ng Iglesia ang pagsamba sa Linggo, araw na tinuturing na nararapat na [[Pagsamba sa simbahan|araw ng pagsamba]] sa [[Kristiyanismo]].<ref name="incdirectory"/> [[File:Iglesia ni Cristo Lokal ng San Francisco del Monte.jpg|thumb|Nakumpleto noong Hulyo 27, 1962, ang INC Lokal ng San Francisco del Monte, na kilala rin bilang ''Lokal ng Frisco'', ay isa sa mga malaking kapilya na dinisenyo ng arkitektong Pilipino na si Carlos A. Santos-Viola para sa INC. Ito rin ang isa sa mga huling kapilya na pinasinayaan ng tagapagtatag ng Iglesia ni Cristo na si [[Felix Manalo]], na kalaunan ay magiging pook ng kanyang burol noong 1963. Bago ang pagtatayo ng kasalukuyang gusali ng INC Lokal ng Tondo (1967) at ng INC Lokal ng Templo Central (1984), ang INC Lokal ng Frisco ang pinakamalaking kapilya ng Iglesia base sa seating capacity nitong 3,200.]] Ang unang malaking pagsubok sa Iglesia ni Cristo (na kilala pa rin sa panahong ito bilang ''Iglesia ni Kristo'' o INK) ay ang paghiwalay ng ilan sa mga naunang ministro nito gaya nila Teofilo Ora, Januario Ponce, at Basilio Santiago noong 1922. Nahati ang Iglesia lalo na sa mga lalawigan tulad ng [[Bulacan]] at [[Nueva Ecija]] dahil na rin sa hindi pagkakaunawaan ng pangkat nila Ora at pangkat nila Manalo pagdating sa doktrina. Ayon kila Ora, hindi nagiging mahalaga si [[Hesus]] sa mga paksa, mali ang nagiging pag-unawa sa mga teksto, at hindi maayos ang nagiging pamamalakad ng Iglesia, lalo na sa mga pagpapasya ukol sa nauulat na pang-aabuso at imoralidad. Dahil na rin sa tindi ng naging epekto ng paghiwalay nila Ora, naisipan ni Manalo na ipangaral ang kanyang sarili bilang "Huling Sugo ng Diyos sa mga Huling Araw" at "Ang Tanging Sugo na may Dalawang Pagkahalal sa Karapatan." Bunsod na rin nitong pagbabago sa doktrina, lalong humigipit ang hawak ni Manalo sa Iglesia at sa buhay ng kanyang mga miyembro. Ang tawag na sa mga kaanib ng mga taga-labas ay "Iglesia ni Manalo" at mga "Manalista" dahil na rin sa panatiko nilang pagsunod sa Pamamahala.<ref name="reed"/> Ilang taon lamang ang lumipas, sinundan naman ito ng kampanya para sa reporma ni Nicolas Perez noong 1928. Nagprotesta si Perez laban sa mga abuso sa Iglesia, ang pabago-bagong mga doktrina, lalo na tungkol sa mga bisyo at pagsusuot ng alahas, at ang matinding pagkontrol ng Iglesia sa kanilang mga kaanib, sa puntong sinisira na nito ang kanilang kapasidad sa bukas at [[kritikal na pag-iisip]]. Noong nagsimula ang Iglesia, pinagbabawal ni Manalo ang mga bisyo gaya ng paninigarilyo, pag-iinom, pati na soft drinks, at ang pagsusuot ng alahas. Kalaunan, sa pagdami ng mga may-kayang mga kaanib at dahil na rin sa hirap ipatupad sa mga bagong miyembro ang mahigpit na pagbabawal na ito, pinalitan rin ang doktrina ukol sa mga bisyo at alahas. Sa kanyang paghiwalay mula sa Iglesia, nagdala rin si Perez ng ilang daang mga miyembro na iniwan rin ang Iglesia.<ref name="zabala"/> Ayon kay Teodoro Santiago, ministro ng INC, nagsimulang hayagan na itakwil ni Manalo ang pagkadiyos ni [[Kristo]] noong 1932, ngunit pinanindigan pa rin ni Manalo na si [[Hesus]] ay Panginoon.<ref name="tuggy"/> [[File:Iglesia ni Cristo chapel, Bago Bantay.jpg|thumb|Ang INC Lokal ng Bago Bantay, na natapos itayo noong Disyembre 4, 1964, ang natatanging kapilya ng Iglesia ni Cristo sa kahabaan ng [[EDSA]].]] Ang mga unang kaanib ng Iglesia, pati na mga ministro, ay sinasabing walang pinag-aralan, hindi nakakapagbasa, at karamihan ay galing sa laylayan ng lipunan.<ref name="modesto"/> Nagpatuloy ang paglaki ng Iglesia maging sa gitna ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Inalok ng mga mananakop na Hapon si Felix Manalo na mamuno sa binabalak nilang Iglesia Evangelica (Evangelical Church) na ipinares sa binuo noon ng mga Amerikano. Nang tanggihan nito ni Manalo, umigting ang suspetsa at pagbabantay nila kay Manalo, hanggang sa mapilitang itong sumunod sa mga nais ng Hapon na bumaba siya sa kanyang tungkulin. Sa isang sirkular na inilabas at nilagdaan ni Manalo mismo noong Hunyo 29, 1942, itinalaga si Prudencio Vasquez, ministro ng Nueva Ecija at kalaunan ay ng Bicol, bilang Tagapamahalang Pangkalahatan. Nagbalik si Manalo sa kanyang tungkulin matapos ang digmaan.<ref name="Suarez">[http://www.mb.com.ph/MTNN2005072640351.html 'Iglesia ni Cristo turns 91 today']{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Manila Bulletin'' (27 Hulyo 2005)</ref><ref name="manilatimesopedjul04">[http://www.newsflash.org/2004/02/ht/ht004553.htm Manila Times Editorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091003185130/http://www.newsflash.org/2004/02/ht/ht004553.htm |date=2009-10-03 }}(MANILA, 27 Hulyo 2004)</ref><ref name="filexpress121105">Filipino Express, The ''CBCP recognizes INC, El Shaddai'' Filipino Express, The (12-11-2005 MANILA)</ref> Malayo na ang narating ng Iglesia mula ng pagkatatag nito. Nang lumalaki na ang bilang ng kongregasyon, humirang ang pamunuan ng INC ng mga delegado para magpakilala ng paniniwala ng Iglesia ni Cristo sa iba't ibang lupain, kabilang na ang mga nasa labas ng bansa. Noong pumanaw si Felix Y. Manalo, taong 1963, ang kaniyang anak na si [[Eraño Manalo]] naman ang siyang humalili bilang ehekutibong ministro o Tagapamahalang Pangkalahatan at si [[Eduardo V. Manalo]] naman ang "deputy executive minister" o II Tagapamahalang Pangkalahatan.<ref name="MBEditorial">"[http://www.mb.com.ph/issues/2006/07/27/OPED2006072770196.html 'Iglesia ni Cristo 92nd Anniversary]" ''Manila Bulletin Online'' (27 Hulyo 2006)</ref> Umabot na sa limang libo apat na raan (5,400) kongregasyon na kung tawagin ay lokal sa mahigit na 90 na bansa at teritoryo sa buong mundo ang inaabot ng Iglesia ni Cristo.<ref name="lurWho">[http://www.letusreason.org/Iglesia1.htm 'Who Are They' ''Let Us Reason Ministries (2002)'']; cited by the [http://www.adherents.com/Na/Na_322.html Adherents.com religious geography citations database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930200741/http://www.adherents.com/Na/Na_322.html |date=2007-09-30 }}</ref> Kilala rin ang Iglesia ni Cristo sa Hawaii at California, dalawang estadong kilala sa dami ng imigranteng Pilipino. Bagamat hindi naglalabas ang Iglesia ni Cristo ng bilang ng kanilang miyembro, ang ibang mga mananaliksik ay naniniwala na sila ay umabot na sa 3 milyon sa buong mundo. ==Gawaing pangmisyonaryo== [[File:Cover page of Pasugo, July 1966.jpg|thumb|Si Pangulong [[Ferdinand Marcos]] kasama si [[Eraño Manalo]] ng Iglesia ni Cristo (INC) habang nasa presidential visit sa Barrio Maligaya, [[Nueva Ecija]].]] Sa Pilipinas, may programang itinatanghal at sumasahimpapawid sa radyo DZEM-AM-954&nbsp;kHz, DZEC 1062&nbsp;kHz-AM at telebisyon Net 25, dalawang estasyong pag-aari ng INC at maging sa GEM-TV Channel 49-UHF ng Eagle Broadcasting Corporation. Sa Hilagang America, isang programang pantelebisyon ang may pangalang "The Message" na ''produced'' naman ng Iglesia ni Cristo sa San Francisco Bay Area. Sa kasalukuyan ito ay naisasahimpapawid sa Estados Unidos at Canada at sa ilang bahagi ng Europa. Ang tatlumpong minutong programang ito ay tinatampukan ng ibat ibang pagtalakay ukol sa mga aral na sinasampalatayanang aral ng Iglesia Ni Cristo. Mayroon ding magasin para sa kongregasyon sa buong mundo na may pamagat na "God's Message" (kilala rin sa dating tawag na Pasugo). Ang God's Message ay naipiprinta sa Tagalog at Ingles na edisyon. Mayroong mga edisyon na parehong may Tagalog at Ingles. Ang magasin na ito ay binubuo ng mga liham sa editor, balita sa mga lokal sa buong mundo, relihiyosong tula, at mga artikulo hinggil sa pananampalatayang pang Iglesia ni Cristo, direktoryo ng mga lokal sa labas ng Pilipinas, at nagpapalabas din ng mga talapalabas ng mga serbisyong pagsamba. May mga pamphlets din na ibinibigay sa mga miyembro na nagpapakilala sa mga paunahing tagapagsalita tuwing mayroong nakatakdang pagsamba. Mayroon ding gawaing naglalayon nang pagtulong sa mahihirap. Nakapagtatag na sila ng pabahay gaya ng "Tagumpay Village" at nagbibigay ng libreng gamutan at serbisyong dental sa mga proyektong gaya ng "Lingap Sa Mamamayan". Mayroon ring pabahay ang Iglesia ni Cristo para sa mga ministro nito at sa kanilang mga pamilya. Bukod dito, mayroon rin silang mga serbisyong pangkomunidad gaya ng paglilins ng [[lansangan]], pagtatanim (tree planting project) at pag-dodonate ng dugo. == Pag-anib at mga doktrina == [[File:JfCiudadINC9814PhilArenafvf 11.JPG|thumb|Ang logo o tatak ng Iglesia ni Cristo (INC) ay binubuo ng maraming elemento. Ang ''Agnus Dei'' o [[Kordero ng Diyos (pamagat)|Kordero ng Diyos]] ay kumakatawan kay [[Hesus]]. Ang pagkakaiba nito sa simbulong [[Protestante]] ay ang pagpapalit ng INC sa tangang watawat at [[Krusipiksiyon|krus]] ng [[timbang|timbangan]] at [[Aguhon (sa pagguhit)|aguhon]] (''Square and Compasses'') ng Masoneriya. Ang [[kalapati]] naman ay kumakatawan sa [[Espiritu Santo]], habang kapansin-pansin na wala sa logo ng INC ang [[Diyos Ama]]. Samantala, ang [[kalasag]] na may kulay luntian, puti, at pula ay pinaniniwalaang hango sa tricolor na bandera ng [[Italya]], na unang lumabas noong panahon na nasakop ni [[Napoleon I ng Pransiya]] ang Italya (1796).]] Ang Iglesia ni Cristo ay aktibo sa paghikayat ng mga panibagong miyembro, lalo na sa panahon ng mga gawain ng ebanhelikal na pamamahayag. Bago maging opisyal na miyembro at mabautismuhan, ang mga naghahangad na sumapi ay dumaraan sa pagdodoktrina sa loob ng anim na buwan. Ang ilang kasapi ay boluntaryong nakikibahagi sa pagpapalaganap ng aral ng simbahan. Ayon sa INC, ang pag-anib sa kanilang simbahan ang daan tungo sa kaligtasan. Ang pagsapi sa Iglesia ni Cristo ay ibinibigay sa pamamagitan ng bautismo, hindi sa pananampalataya o pagtanggap kay [[Hesus]] o sa Kanyang naging misyon sa mundo. Ang sinuman na gustong mabautismuhan ay dapat munang sumailalim sa mga Bible study on doctrines, kung saan itinuturo ang dalawampu't lima na doktrina, matapos nito ay susubukin sila sa mga pagsamba na inaabot ng anim na buwan o mahigit pa kung hindi tuloy-tuloy. At kung ang aanib ay nagpasya na at tiyak nang sumasampalataya sa mga doktrina ay saka lamang sila tatanggap ng banal na bautismo. Kapag sya ay nakarehistro na sa kanilang lokal, sya ay binibigyan ng tarheta kung saan ay dapat itaob tuwing sasamba. Sa [[Estados Unidos]], meron tatlong karagdagang aral na itinuturo na karamihan ay naglalaman ng impormasyon ukol sa bahay sambahan at ang pagsisimula nito sa Pilipinas. Ang mga aral na ito ay nakasulat sa libro ng doktrina na isinulat ni [[Eraño G. Manalo]] na pinamagatang [[Fundamental Beliefs of the Iglesia ni Cristo]]. Ang libro ay ibinibigay sa mga ministro, ebanhelikal na mangagawa, at mga estudyanteng ministro ng INC. Bawat aral ay madalas na nagtatagal ng kalahati hanggang isang oras. Matapos na marinig ang lahat ng aral, ang mga bagong aanib ay pumapasok sa probisyonaryong period kung saan sila ay obligado na lumahok sa labing limang prayer meeting o panata na ginaganap isang beses sa isang linggo. Dito ay itinuturo sa kanila ang pananalangin at sila ay ginagabayan habang isinasa-ayon nila ang kanilang pamumuhay sa INC. Kadalasang kasama ang Tagapamahalang Pangkalahatan sa panalangin ng mga kaanib ng Iglesia ni Cristo.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=5R_2d7ndN_A Inside the Iglesia Ni Cristo: What They Really Believe]</ref> Dahil kailangan ng sapat na pagkakaunawa bago sila mabautismuhan sa INC, ang minimum na antas ng edad para lumahok sa bautismo ay labing dalawang taong gulang o kung sya ay nasa ika-anim na baitang. Para sa mga bagong panganak na sanggol, sila ay "inihahandog" habang ginaganap ang pagsamba. Ang pag-hahandog ng sanggol sa INC ay idinadaan sa pananalangin na pinamumunuan ng isang ministro ng INC. Ang Iglesia ni Cristo ay naniniwala na ang kaligtasan ay nakukuha lamang sa pamamagitan ng muling pagkabuhay at pagiging aktibong kaanib sa INC. Dahil dto, kapag ang isang miyembro ag pumanaw, hindi na siya itinuturing na kaanib, sapagkat wala na siyang pagkakataong makilahok sa bihay espirituwal at mga sakramento ng simbahan. Sa doktrina ng INC, ipinagbabawal ang pag-aalala sa mga yumao, halimbawa ay pagdiriwang ng anibersaryo ng kamatayan, pagdarasal o pag-aalay at iba pa, dahil naniniwala sila na ang mga yumao ay wala ng kamalayan. Ang mga kasapi ng Iglesia ni Cristo ay puwedeng matiwalag kung hindi nila sinusunod ang mga doktrina at alituntunin ng simbahan. Karaniwang unang hakbang ang pagbibigay ng babala o pagpapayo. Ang pagtanggal mula sa pagiging miyembro ay maaaring sanhi ng paglabag sa doktrina at aral ng INC, katulad ng pagkain ng dugo, pagtanggi sa sakramento ng bautismo, o pagsuway sa estruktura ng pamamahala ng simbahan. Maaari rin itong kaugnay sa pakikipag-ugnayan o pakikipagrelasyon sa mga hindi miyembro. Ang patuloy na pagsuway sa mga obligasyon ng kaanib gaya ng hindi pagdalo sa obligadong pagsamba o panata, o pagtanggi sa pamahalaan ng simbahan, tulad ng hindi pagsunod sa Tagapamahalang Pangkalahatan o hindi pagtanggap sa pangunahing paniniwala. Matapos ang babala at pagsubok na itama ang paglabag, ang tuloy-tuloy na paglabag ay maaaring magdulot sa pagkatanggal o ekskomunikasyon. == Central Office == [[File:Iglesia Ni Cristo Lokal ng Cubao.jpg|thumb|Nakumpleto noong 1954, ang Iglesia Ni Cristo (INC) Lokal ng Cubao sa [[Lungsod Quezon]] ang unang malaking kapilya na dinisenyo ng arkitektong Pilipino na si Carlos A. Santos-Viola para sa INC. Dahil na rin sa [[arkitektura]] nito, pinaniniwalaang naging inspirasyon ito ng sumunod pang mga bahay sambahan na itinayo ng Iglesia Ni Cristo sa buong [[Pilipinas]].]] [[File:Iglesia ni Cristo chapel, Makati.jpg|thumb|Ang INC Lokal ng Palanan, na dating kilala bilang INC Lokal ng [[Makati]], ay nabuo bilang isang kongregasyon noong 1955 mula sa mga kaanib na galing sa mga lokal sa [[Pasay]] at [[Maynila]]. Matapos mawasak ng apoy, ang nakatirik na gusaling sambahan sa kasalukuyan ay inayos at muling pinasinayaan noong 2011. Bunsod nito, naging isa ito sa mga unang bahay sambahan sa [[Pilipinas]] na tampok ang modernong disenyo sa arkitektura ng mga kapilya ng INC ngayon.]] Ang pangunahing tanggapan ng Iglesia ni Cristo ay ang Iglesia ni Cristo Central Office; kabilang ito sa isang malaki at nababantayang kompleks na matatagpuan sa [[Abenidang Komonwelt]], New Era, [[Lungsod ng Quezon]], [[Pilipinas]]. Isang editoryal sa isyu ng [[Philippine Panorama Magazine]] noong 25 Enero 2004 ang naglarawan rin sa kompleks ang mga sumusunod: ang anim na palapag na Central Office Building; ang [[Templo|Central Temple]] na may 7,000 na upuan; ang [[Tabernakulo|Tabernacle]]; isang multi-purpose na hall; ang Central Pavilion na meron kapasidad na 70,000 upuan; ang College of Evangelical Ministry; ang New Era General Hospital; at ang [[New Era University]]. Matatagpuan rin dito ang bahay ng pamilya ng Executive Minister na si [[Eduardo V. Manalo]]. == Politikal na Impluwensya sa Pilipinas == Ang impluwensiyang pampolitika ng Iglesia ni Cristo ay unti-unting lumalakas mula kalagitnaan ng ika-20 siglo. Noong dekada 1950 hanggang 1960, napansin ng mga politiko ang pagkakaisa ng mga kaanib sa pagboto, na kalauna’y naging kilalang bloc voting. Sa mga sumunod na dekada, lalo na noong panahon ng pamahalaang [[Ferdinand Marcos|Marcos]], nakilala ang INC bilang isa sa mga grupong may organisadong suporta tuwing halalan. Kilala ang mga kaanib ng Iglesia ni Cristo sa kanilang praktis ng bloc voting sa panahon ng halalan.<ref name="Pasugo1986">[http://128.32.250.15:8080/pepesblog/2005/02/21 an article in ''Pasugo'' (Manila: Iglesia ni Kristo, 1986) cited by "Pepe" 'Iglesia ni Kristo - religion and politics in Philippine society' ''Pepeslog'' (Berkeley: University of California, 21 Pebrero 2001)]{{Dead link|date=Enero 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Hinango noong 3 Hulyo 2005</ref><ref name="LoCPACS">[http://countrystudies.us/philippines/48.htm 'Indigenous Christian Churches' ''Philippines: A Country Study'', (Washington, DC: US Library of Congress, 1993 4th ed.)] ''A representative of the INC Administration states that this site contains gross inaccuracies.''</ref><ref name="Tubeza">[http://www.inq7.net/nat/2004/apr/01/nat_5-1.htm Tubeza, Philip C. 'SC ruling sought on sects' vote', ''Inquirer News Service'', (Manila: 1 Abril 2004)]. Hinango noong 6 Pebrero 2006</ref><ref name="Jurado">[http://www.manilastandardtoday.com/?page=emilJurado_mar7_2007 Jurado, Emil. 'The so-called command votes', ''Manila Standard Today'', (Manila: 7 Marso 2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013162736/http://www.manilastandardtoday.com/?page=emilJurado_mar7_2007 |date=13 Oktubre 2007 }}. Hinango noong 13 Agosto 2007</ref> Ayon sa mga pag-aaral ng mga [[Journalism|Mananaliksik]], malaking bahagi ng mga miyembro ng INC tinatayang nasa pagitan ng 68% hanggang 84% ang bumoboto ayon sa rekomendasyon ng pamunuan ng Iglesia ni Cristo. Itinuturing nila itong pagpapahayag ng doktrina ng pagkakaisa, na isang mahalagang bahagi ng kanilang pananampalataya. Dahil dito, madalas na ituring ng mga tagamasid sa politika na may makabuluhang papel ang INC sa mga halalan sa Pilipinas. Itinuturing ng mga tagamasid sa politika na may impluwensiya ang bloc voting ng Iglesia ni Cristo sa resulta ng ilang halalan sa Pilipinas. Ayon sa ilang ulat sa [[Pamamahayag|midya]], ang suporta ng INC ay madalas na hinahangad ng mga kandidato dahil sa inaasahang pagkakaisa ng kanilang mga kaanib na botante. Gayunpaman, may mga pagkakataon din na ang ilang politiko ay tumanggi sa naturang suporta upang mapanatili ang kanilang kalayaan sa paninindigang pampolitika. Iba-iba ang pananaw ng mga mananaliksik at mamamahayag hinggil sa lawak ng aktuwal na impluwensiyang ito, ngunit karaniwang kinikilala ang INC bilang isa sa mga relihiyosong samahan na may organisadong ugnayan sa larangan ng politikal na impluwensya sa Pilipinas. Ito ang nagbigay sa INC ng malaking impluwensiyang pampolitika sa mga naihalal na opisyal. ==Teolohikal na pagsalungat at kritisismo== [[File:Iglesia ni Cristo chapel (Maynila), Washington.jpg|thumb|Ang INC Lokal ng Washington ([[Sampaloc, Maynila]]) ang unang kapilyang [[kongkreto]] na itinayo ng Iglesia ni Cristo. Nakumpleto ito noong 1948. Galing sa INC Lokal ng Tayuman ang karamihan ng mga naunang kasapi ng kongregasyon na ito.]] Ang Iglesia ni Cristo ay humaharap sa mga pagsusuri at teolohikal na pagsalungat mula sa mga apologist, theologian, scholar, at ibang denominasyong Kristiyano. Tulad ng ibang relihiyosong tradisyon, may mga tagamasid at eksperto na nagbibigay ng alterntibong interpretasyon at kritikal na pananaw sa mga turo at doktrina ng INC. Bukod sa usaping teolohikal, tinatalakay din ng ilang tagapag-aral ang impluwensya ng samahan sa lipunan at politika sa Pilipinas at pandaigdig-digan. === Teolohikal na Pagsalungat === Ayon sa pananaw ng [[Santatlo|Trinitarian]] [[Kristiyanismo|Christianity]], itinuturing na salungat sa ilang turo ng Bibliya ang paniniwala ng INC na si [[Hesus|Hesukristo]] ay hindi Diyos kundi isang tao, sugo, at tagapamagitan na ipinadala ng Diyos. Binibigyang-diin ng mga [[Teolohiya|theologian]] at iskolar na maraming talata sa Kasulatan ang kanilang binabasa bilang patunay sa pagka-Diyos ni Kristo.<ref>{{Cite web |date=2025-10-28 |title=Trinity {{!}} Definition, Theology, & History {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Trinity-Christianity |access-date=2025-11-06 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Sa kabilang panig, itinuturo ng Iglesia ni Cristo na si Hesus ay taong walang kasalanan na isinugo upang itatag ang tunay na Iglesia at gampanan ang kaniyang tungkulin bilang tagapagligtas sa pamamagitan ng sakripisyo sa [[Krusipiksiyon|krus]].<ref>{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Crucifixion {{!}} Description, History, Punishment, & Jesus {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/crucifixion-capital-punishment |access-date=2025-11-06 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> [[File:Shield of Trinity in hexagon English.svg-squared.png|thumb|Ang dayagram ng Trinidad, na binubuo ng [[Diyos Ama]], [[Diyos Anak]] na si [[Hesus]], at Diyos Espiritu Santo na Kalasag ay hindi nilayong maging isang eskematiko na dayagram ng kayarian ng Diyos, kundi nagpapakita ito ng isang serye ng mga pahayag tungkol sa ugnayan sa pagitan ng mga persona ng [[Santatlo|Trinidad]].]] Tungkol sa pagkasugo ni Felix Y. Manalo, may mga theologian, historian, at religious observer na hindi sumasang-ayon sa pananaw ng INC na siya ang “huling sugo ng Diyos.”<ref>{{Cite web |title=Prophethood - (World Religions) - Vocab, Definition, Explanations {{!}} Fiveable |url=https://fiveable.me/key-terms/hs-world-religions/prophethood |access-date=2025-11-06 |website=fiveable.me |language=en}}</ref> Ayon sa kanila, walang sapat na batayan upang ituring siyang propeta o apostol batay sa pamantayan ng Bibliya. Gayunman, tinuturing siya ng mga iskolar bilang isang Pilipinong restorasyonista na nagtayo ng independyenteng kilusang Kristiyano noong [[Ika-20 dantaon|ika-20 siglo]].<ref>{{Citation |title=Christianity in the 20th century |date=2025-09-13 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Christianity_in_the_20th_century&oldid=1311056128 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2025-11-06}}</ref> Sa panig naman ng Iglesia ni Cristo, itinuturo na si Felix Manalo ay instrumento ng Diyos sa muling pagtatatag ng tunay na Iglesia na nawala matapos ang panahon ng mga apostol, bilang pagtupad sa propesiya hinggil sa pagbabalik ng Iglesia sa "malayong silangan" na ayon sa doktrina ng Iglesia ni Cristo ay tumutukoy sa Pilipinas.<ref>{{Cite web |last=Mandirigma |first=Iglesia Ni Cristo: Ibong |date=2019-04-23 |title=WHY FAR EAST IS CORRECT IN ISAIAH 43:5, MOFFAT TRANSLATION? |url=https://iglesianicristoibongmandirigma.wordpress.com/2019/04/23/why-far-east-is-correct-in-isaiah-435-moffat-translation/ |access-date=2025-11-06 |website=Iglesia ni Cristo: Ibong Mandirigma |language=en}}</ref> Sa kontekstong [[Hudaismo|Hudyo]], ang Malayong Silangan ay hindi lamang heograpikal na hangganan kundi isang larangan ng pakikisalamuha sa kapangyarihang banyaga. Sa [[Persian Empire|Persia]], nakita ng mga Hudyo ang kamay ng Diyos sa pagpapalaya sa kanila mula sa pagkabihag sa [[Babilonya]] sa ilalim ni [[Cyrus|Haring Ciro]]. Naging sagisag ito ng muling pagbangon at pag-asa. Samantala, ang Cyprus ay nagsilbing tulay sa pagitan ng Kanluran at Silangan isang pook ng kalakalan, paglalakbay, at palitan ng kultura. Sa ganitong tanaw, ang Malayong Silangan ay naging bahagi ng mas malawak na kwento ng diaspora, pagbabalik, at patuloy na paghahanap ng identidad ng [[Mga Hudyo|bayang Hudyo]].<ref>{{Cite web |date=2025-10-14 |title=Cyrus the Great {{!}} Biography & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Cyrus-the-Great |access-date=2025-11-06 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-10-03 |title=Persia In the Bible – Amazing Bible Timeline with World History |url=https://amazingbibletimeline.com/blog/persia-in-the-bible/ |access-date=2025-11-06 |language=en-US}}</ref> [[File:Tissot The Flight of the Prisoners.jpg|thumb|''The Flight of the Prisoners'' (1896) pininta ni [[James Tissot]]; Ipinapakita ang mga Hudyo na pinipilit lisanin ang kanilang bayan sa [[Judea]] nang sakupin ito ng [[Babilonya|Kaharian ng Babylonya]].]] Itinuturo ng Iglesia ni Cristo na ang kaligtasan ay matatamo lamang sa pamamagitan ng pagiging kaanib sa kanilang samahan, sapagkat tanging sa loob ng tunay na Iglesia matatagpuan ang ganap na pagpapatawad at pag-asa ng buhay na walang hanggan.<ref>{{Cite web |title=Exclusivism {{!}} religion {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/exclusivism |access-date=2025-11-06 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Sa kabilang banda, may mga teolohiyang inklusibo na nagsasabing ang awa at hustisya ng Diyos ay hindi limitado sa anumang institusyon o samahan, at sa huli, ang Diyos lamang ang makapaghahatol kung sino ang maliligtas.<ref>{{Cite web |title=Topical Bible: The Inclusivity of Salvation |url=https://biblehub.com/topical/t/the_inclusivity_of_salvation.htm#:~:text=Old%20Testament%20Foundations,God's%20salvation%20to%20all%20peoples. |access-date=2025-11-06 |website=biblehub.com}}</ref> === Kritika sa Iglesia ni Cristo === Ang Iglesia ni Cristo ay isa sa mga matatag na [[Relihiyon|institusyong panrelihiyon]] sa Pilipinas. Sa loob ng mahigit isang siglo, ito ay kinilala sa disiplina, organisasyon, at kakayahang panatilihin ang pagkakaisa ng mga kasapi. Gayunman, ayon sa mga iskolar, tagamasid ng relihiyon, at mga sektor ng midya, hindi rin ito ligtas sa mga kritika na tumutukoy sa mga usapin ng kalayaan, pamumuno, at impluwensiya sa [[Politika ng Pilipinas|politika]]. Base sa mga pag-aaral sa [[sosyolohiya]] at [[Agham pampolitika|political science]], ang istruktura ng INC ay inilalarawan bilang lubhang [[mwod:hierarchism|hierarkikal]] at [https://fiveable.me/key-terms/intro-anthropology/centralized-authority sentralisado]. Ang awtoridad ay nakatuon sa sentralisasyon ng kapangyarihan ng Dinastiyang Manalo, partikular sa antas ng Church Administration. Ayon sa mga analista, nagdudulot ito ng mataas na antas ng disiplina at pagkakaisa, ngunit binabawasan ang espasyo para sa malayang diskurso. Ang ilang dating kasapi at kritiko ay nagsasaad na ang bukas na pagtutol sa mga doktrina o patakaran ay maaaring magbunga ng parusang pagsususpende sa mga aktibidad o pagtiwalag.<ref>{{Cite web |title=Centralized Authority - (Intro to Anthropology) - Vocab, Definition, Explanations {{!}} Fiveable |url=https://fiveable.me/key-terms/intro-anthropology/centralized-authority |access-date=2025-11-06 |website=fiveable.me |language=en}}</ref> <ref>{{Citation |title=Iglesia ni Cristo |date=2025-11-06 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Iglesia_ni_Cristo&oldid=1320652396 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2025-11-06}}</ref> Inilalarawan ng mga tagapagmasid sa larangan ng [[komunikasyon]] na ang ganitong kalagayan ay nagreresulta sa tinatawag na suppression of [[Kalayaan sa pananalita|freedom of speech]] sa loob ng samahan. Sa ganitong sistema, ang pagsunod sa pamunuan ay madalas na inuuna kaysa sa malayang pagpapahayag ng saloobin o opinyon.<ref>{{Cite web |title=Suppression of dissent: definitions |url=https://documents.uow.edu.au/~bmartin/dissent/intro/definitions.html |access-date=2025-11-06 |website=documents.uow.edu.au}}</ref> Gayunpaman, binabanggit din ng ilang neutral na iskolar na maaaring ituring ng INC ang ganitong kalakaran bilang paraan ng pagpapanatili ng pagkakaisa at disiplina, na sentro ng kanilang [[pananampalataya]]. Ayon sa mga ulat ng midya at komentaryong pampulitika, madalas ding iugnay sa INC ang usapin ng dinastikong pamumuno, sapagkat mula pa noong pagkakatatag nito ay nanatili sa pamilyang Manalo ang pinakamataas na posisyon sa pamunuan ng Iglesia. Para sa mga tagasuri, ito ay nagpapakita ng konsolidasyon ng kapangyarihan at kahalintulad ng pamumunong monarkikal sa istruktura. Subalit, ipinapaliwanag ng mga tagapagtanggol ng sistema na ito ay simbolo ng tuloy-tuloy na pamumuno at pagkakaisa ng doktrina.<ref>{{Cite web |date=2009-12-15 |title=The Iglesia ni Cristo: Dynasty in the Iglesia ni Cristo? |url=https://iglesianicristoreadme.blogspot.com/2009/12/dynasty-in-iglesia-ni-cristo.html |access-date=2025-11-06 |website=The Iglesia ni Cristo}}</ref> Sa larangan naman ng politika, itinuturo ng mga politikal na analista at mamamahayag na ang bloc voting ng INC ay may malaking epekto sa resulta ng halalan. Ang ganitong patakaran ay itinuturing ng Iglesia bilang ekspresyon ng espiritwal na pagkakaisa, subalit inilalarawan ng mga kritiko ito bilang potensyal na instrumento ng impluwensiya o negosasyon sa mga kandidatong pampolitika. Ang ganitong gawain ay patuloy na pinag-aaralan ng mga eksperto bilang halimbawa ng ugnayan ng relihiyon at [[halalan]] sa bansa.<ref>{{Citation |title=Block voting |date=2025-05-08 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Block_voting&oldid=1289403961 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2025-11-06}}</ref> <ref>{{Citation |title=Election |date=2025-11-05 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Election&oldid=1320556470 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2025-11-06}}</ref> Base sa ilang panlipunang pag-aaral, may mga tagamasid din na tumutukoy sa pagkakaroon ng cult of personality sa loob ng INC, dahil sa matinding pagtuon sa karisma at awtoridad ng mga pinuno, lalo na sa tagapamahalang pangkalahatan ng Iglesia. Gayunpaman, ipinapaliwanag ng ilang eksperto sa relihiyon na ang ganitong katangian ay hindi natatangi sa INC, kundi karaniwan sa mga denominasyon, relihiyosong kilusan na binibigyang-diin ang sakral na [[Awtoritarismo|awtoridad]] ng pamunuan.<ref>{{Citation |title=Cult of personality |date=2025-10-27 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cult_of_personality&oldid=1319015436 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2025-11-06}}</ref> <ref>{{Cite web |title=1987 Constitution {{!}} Senate Electoral Tribunal |url=https://www.set.gov.ph/resources/philippine-constitutions/1987-constitution/ |access-date=2025-11-06 |language=en-US }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sa huli, inilalarawan ng mga akademiko at komentarista ang mga kritikang ito bilang bahagi ng mas malawak na diskurso hinggil sa balanse ng awtoridad at [[kalayaan]] sa loob ng mga institusyong panlipunan. Ang INC, sa pananaw nila, ay hindi lamang isang simbahan kundi isang modelo ng organisasyong [[Pilipinong|Pilipino]] mahigpit, kolektibo, at nakaugat sa ideya ng pagkakaisa bilang kabalikat ng pananampalataya. ==Mga tala== {{notelist}} == Mga sanggunian == {{reflist|refs= <ref name="nhi">{{cite web | url = http://nhcp.gov.ph/122nd-birth-anniversary-of-ka-felix-manalo/ | title = 122nd Birth Anniversary of Ka Felix Y. Manalo | author = Quennie Ann J. Palafox | publisher = National Historical Commission of the Philippines | pages = 1–2 | access-date = 2011-06-07 | url-status=dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20131204003308/http://nhcp.gov.ph/122nd-birth-anniversary-of-ka-felix-manalo/ | archive-date = Disyembre 4, 2013 }}</ref> <ref name="incmedia-organization">{{cite web|url=http://incmedia.org/inc/history.html|title=Iglesia ni Cristo - Church of Christ - Official Website|work=Organization|publisher=Iglesia ni Cristo|page=Independent|access-date=25 Marso 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120821051154/http://www.incmedia.org/inc/history.html|archive-date=Agosto 21, 2012|df=mdy-all}}</ref> }} == Mga kawing na panlabas == === Kampi === * [http://www.uniquebiblestudy.com/ Unique bible study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006004003/http://www.uniquebiblestudy.com/ |date=2007-10-06 }} Isang bible study na naglalaman ng tipikal na doktrina ng INC at may tanong at sagot na pagkaka-ayos tulad nang ginagamit ng kanilang mga ministro. Walang malinaw na tukoy sa Iglesia ni Cristo sa website na ito. * [https://web.archive.org/web/20070523024458/http://www.geocities.com/truthfinder_inc/ Truthfinder's INC Page] Site ng isang miyembro ng INC: INC profile, mga panimulang turo, kasaysayan, atbp. * [http://www.taestensen.com/robert/fft_doc/2f_main.htm Food for the Soul] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311082058/http://www.taestensen.com/robert/fft_doc/2f_main.htm |date=2007-03-11 }} Mga tula at panibagong limbag ng artikulo ng God's Message * [http://www.readmeinc.blogspot.com/ The Iglesia Ni Cristo] "Read me's Page", blog ng isang miyembro ng INC: tungkol sa INC atbp. === Laban === * [[iarchive:ThePowerAndTheGloryTheCultOfManalo/|The Power and the Glory: The Cult Of Manalo]] * [http://www.examineiglesianicristo.com Examine Iglesia Ni Cristo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080807161900/http://www.examineiglesianicristo.com/ |date=2008-08-07 }} - Ebandyelikong kritika ng INC base sa mga nakasulat sa Pasugo * [http://www.letusreason.org/igleidir.htm LetUsReason.org: Iglesia Ni Cristo] - Mga artikulo tungkol sa INC at kanilang mga paniniwala * [http://www.apts.edu/jam/01-1/a-harper.pdf The Iglesia ni Cristo and evangelical Christianity] - artikulong isinulat ni Anne C. Harper. Ayon sa kanyang panlalarawan:''"The purpose of this paper is to explore the INC's view of Evangelicals and to consider whether <nowiki>[evangelicals] need to reassess [their]</nowiki> apologetic and evangelistic approach to this group".'' (Kailangan ng [[Portable Document Format|PDF]] reader, [http://web.archive.org/web/20040715165549/http://www.apts.edu/jam/01-1/a-harper.pdf HTML na salin hatid Google]) * [http://iglesiaexposed.i8.com/ Iglesia ni Cristo in a nutshell - Doctrines exposed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013214510/http://iglesiaexposed.i8.com/ |date=2007-10-13 }} - Mga post ni Cultic Research, ginawa noong 2002/2003 sa isang forum na walang moderator tungkol sa mga aspeto ng INC * [http://incworld.faithweb.com/ INCWorld at FaithWeb.com] - Isang hindi opisyal na website na naglalaman ng mga artikulong bumabatikos sa INC, huwag ikalito sa [[Intranet]] site na [http://www.incworld.org/ INCWorld.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071007113342/http://www.incworld.org/ |date=2007-10-07 }}. * http://www.truthcaster.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006131558/http://www.truthcaster.com/ |date=2007-10-06 }} - Isang 24/7 na broadband channel na mayroong live webcast kung saan ibinubunyag ang mga hindi maka-bibliyang doktrina ng Iglesia ni Cristo === Ibang kawing na may kaugnayan === * [http://www.gem-tv.net/index.html GEM-tv ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818041959/http://www.gem-tv.net/index.html |date=2007-08-18 }} Global Exansion Media Television - Nagpapasahimpapawid ng mga relihiyosong programa maliban sa balita at panlibang. Channel 2068 sa Direct TV. * [http://www.net-25.com/howtolisten.html DZEC live audio webcast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929044526/http://www.net-25.com/howtolisten.html |date=2007-09-29 }} - mga tagalog na relihiyosong programa na isinasahimpapawid tuwing karaniwang araw, 8:00 p.m. hanggang 12:00&nbsp;ng hatinggabi sa lokal na oras ng Pilipinas. [[Kategorya:Mga bagong kilusang relihiyosong Kristiyano]] 9827jx1cc865lyqx8g0jqmjajiyrj4s 0 11250 2217648 2212761 2026-07-26T10:29:24Z Allyriana000 119761 Inayos ang balarila 2217648 wikitext text/x-wiki {{For|astronomiya|Planeta}}{{Infobox planetary system|background=#efefef | title = Sistemang Solar | image = [[File:Solar System True Color TL.png|upright=1.3|frameless]] | image_alt = A true-color image of the Solar System with sizes, but not distances, to scale. The order of the planets are from right to left. | image_size = 400px | caption = {{Longitem|The [[Sun]], [[Planets of the solar system|planets, moons and dwarf planets]]{{Efn|The [[Asteroid Belt]], [[Kuiper Belt]], and [[Scattered Disc]] are not added because the individual asteroids are too small to be shown on the diagram.}}<br />(true color, size to scale, distances not to scale)|style=padding:2px 0 4px 0;}} | age = 4.568&nbsp;billion years{{refn|group=lower-alpha|name=AgeSolarSystem}} | location = {{Longitem|{{unbulleted list |{{nowrap|[[Local Interstellar Cloud]]}} |[[Local Bubble]]<ref name="JPL interstellar">{{cite web |url=http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |title=Our Local Galactic Neighborhood | website= interstellar.jpl.nasa.gov |publisher=NASA |series=Interstellar Probe Project |year= 2000 |access-date=8 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |archive-date=21 November 2013 |url-status=dead }}</ref> |[[Orion–Cygnus Arm]] |[[Milky Way]]<ref>{{Cite web |last=Hurt |first=R. |date=8 November 2017 |title=The Milky Way Galaxy |url=https://science.nasa.gov/resource/the-milky-way-galaxy/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |language=en-US}}</ref>}}}} | neareststar = {{Longitem|{{Ublist |[[Proxima Centauri]] |&nbsp;(4.2465&nbsp;[[Light-year|ly]])<ref name="lurie2014">{{cite journal |last1=Lurie |first1=John C. |last2=Henry |first2=Todd J. |last3=Jao |first3=Wei-Chun |last4=Quinn |first4=Samuel N. |last5=Winters |first5= Jennifer G. |last6=Ianna |first6=Philip A. |last7=Koerner |first7=David W. |last8= Riedel |first8=Adric R. |last9=Subasavage |first9=John P. | display-authors = 3| year= 2014 |title=The Solar neighborhood. XXXIV. A search for planets orbiting nearby M dwarfs using astrometry |journal=The Astronomical Journal |volume=148 |issue= 5 |pages=91 |arxiv=1407.4820 |bibcode= 2014AJ....148...91L |doi= 10.1088/0004-6256/148/5/91 |s2cid= 118492541 |issn = 0004-6256}}</ref> |[[Alpha Centauri]] |&nbsp;(4.36&nbsp;ly)<ref name="RECONS">{{cite web|work= astro.gsu.edu| publisher= Research Consortium On Nearby Stars, Georgia State University|date=7 September 2007|title=The One Hundred Nearest Star Systems |url=http://www.astro.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|access-date=2 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20071112173559/http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm|archive-date=12 November 2007| url-status=live}}</ref>}}}} | frostline = {{val|5|u=AU|p=~}}<ref name="Mumma">{{Cite journal |last1=Mumma |first1=M. J. |last2=Disanti |first2=M. A. |last3=Dello Russo |first3=N. |last4=Magee-Sauer |first4=K. |last5=Gibb |first5=E. |last6=Novak |first6=R. |display-authors = 3| year= 2003 |title=Remote infrared observations of parent volatiles in comets: A window on the early solar system |url=https://archive.org/details/sim_advances-in-space-research_2003-06_31_12/page/2562 |journal=Advances in Space Research |volume=31 |issue=12 |pages=2563–2575 |bibcode= 2003AdSpR..31.2563M |citeseerx= 10.1.1.575.5091 |doi=10.1016/S0273-1177(03)00578-7}}</ref> | outerplanetname = [[Neptune]] | semimajoraxis = 30.07 AU<ref name=Horizons">{{cite web |first=Donald K. |last=Yeomans |url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&COMMAND=%278%27&TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&START_TIME=%272000-01-01%27&STOP_TIME=%272000-01-02%27&STEP_SIZE=%27200%20years%27&CENTER=%27@0%27&OUT_UNITS=%27AU-D%27 |title=HORIZONS Web-Interface for Neptune Barycenter (Major Body=8) |publisher=[[JPL Horizons On-Line Ephemeris System]] | website= jpl.nasa.gov|access-date=18 July 2014 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907055935/https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&COMMAND=%278%27&TABLE_TYPE=%27ELEMENTS%27&START_TIME=%272000-01-01%27&STOP_TIME=%272000-01-02%27&STEP_SIZE=%27200%20years%27&CENTER=%27%400%27&OUT_UNITS=%27AU-D%27 |url-status=live }}{{snd}}Select "Ephemeris Type: Orbital Elements", "Time Span: 2000-01-01 12:00 to 2000-01-02". ("Target Body: Neptune Barycenter" and "Center: Solar System Barycenter (@0)".)</ref> | Kuiper_cliff = 50–70 AU<ref name="twotino">{{cite journal | first1= E. I.| last1= Chiang |title=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances | url= https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2003-07_126_1/page/430|journal=[[The Astronomical Journal]] |volume=126 |issue=1 |pages=430–443 |date=2003 |doi=10.1086/375207 |last2=Jordan |first2=A. B. |last3=Millis |first3=R. L. |last4=Buie |first4=M. W. |last5=Wasserman |first5=L. H. |last6=Elliot |first6=J. L. |last7=Kern |first7=S. D. |last8=Trilling |first8=D. E. |last9=Meech |first9=K. J. | display-authors = 3| bibcode= 2003AJ....126..430C |arxiv=astro-ph/0301458 |s2cid=54079935}}</ref><ref name= "KuiperGap">{{cite journal |first1=C. | last1=de la Fuente Marcos |first2=R. | last2= de la Fuente Marcos |title=Past the outer rim, into the unknown: structures beyond the Kuiper Cliff |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters]] |volume=527 |issue=1 |pages= L110–L114 |url=https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |publication-date=20 September 2023 |date=January 2024 |access-date=28 September 2023 |bibcode=2024MNRAS.527L.110D |arxiv=2309.03885 |doi=10.1093/mnrasl/slad132 | doi-access=free |s2cid= |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028132004/https://academic.oup.com/mnrasl/article-abstract/527/1/L110/7280408 |url-status=live}}</ref> | heliopause = detected at 120 AU<ref name="heliopause">{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|title=NASA Spacecraft Embarks on Historic Journey Into Interstellar Space|first=Tony|last=Greicius| website= nasa.gov| date=5 May 2015|access-date=19 April 2024|archive-date=11 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611233345/https://www.nasa.gov/mission_pages/voyager/voyager20130912.html#.UjJLPZKR86s|url-status=dead}}</ref> | hillsphere = 1.1 pc (230,000 AU)<ref name="Chebotarev">{{cite journal |last1=Chebotarev |first1=G. A. |title=Gravitational Spheres of the Major Planets, Moon and Sun |journal=Astronomicheskii Zhurnal |date=1 January 1963 |volume=40 |pages=812 |bibcode=1964SvA.....7..618C |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |issn=0004-6299 |access-date=6 May 2024 |archive-date=7 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507030847/https://adsabs.harvard.edu/full/1964SvA.....7..618C |url-status=live }}</ref> – 0.865 pc (178,419 AU)<ref>{{cite journal |last1=Souami |first1=D |last2= Cresson |first2=J |last3=Biernacki |first3=C |last4=Pierret |first4=F |title=On the local and global properties of gravitational spheres of influence |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=21 August 2020 |volume= 496 |issue=4 |pages= 4287–4297 |doi= 10.1093/mnras/staa1520|doi-access=free | arxiv= 2005.13059 }}</ref> | noknown_stars = yes | noknown_planets = yes | stars = [[Sun]] | planets = {{Longitem|{{Plainlist|*[[Mercury (planet)|Mercury]] * [[Venus]] * [[Earth]] * [[Mars]] * [[Jupiter]] * [[Saturn]] * [[Uranus]] * [[Neptune]]}}}} | dwarfplanets = {{Longitem|{{Plainlist| * {{Dp|Ceres}} * {{Dp|Orcus}} * [[Pluto]] * [[Haumea]] * {{Dp|Quaoar}} * [[Makemake]] * {{Dp|Gonggong}} * [[Eris (dwarf planet)|Eris]] * {{Dp|Sedna}} * &nbsp;[[List of possible dwarf planets|''more candidates...'']] }}}} | satellites = 758<ref name="JPLbodies">{{Cite web |title=Solar System Objects |url=https://ssd.jpl.nasa.gov |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210707142304/https://ssd.jpl.nasa.gov |archive-date=7 July 2021 |access-date=14 August 2023 |publisher=NASA/JPL Solar System Dynamics}}</ref> | minorplanets = 1,368,528<ref name="MPCSummary">{{Cite web |title=Latest Published Data |url=https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |access-date=27 May 2024 |website=The International Astronomical Union Minor Planet Center |archive-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305034947/https://minorplanetcenter.net/mpc/summary |url-status=live }}</ref> | comets = 4,591 | inclination = ~60°, to the ecliptic{{Refn |group=lower-alpha |name=angle}}<!-- If anyone can find a cited value for the inclination of the Solar System's invariable plane to the galactic plane, please replace this value --> | galacticcenter = {{longitem|24,000–28,000 ly}}<ref name="francis14">{{cite journal |first1=Charles |last1=Francis |first2=Erik |last2=Anderson |s2cid= 119235554 |title=Two estimates of the distance to the Galactic Centre |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |date=June 2014 |volume=441 |issue=2 |pages=1105–1114 |doi=10.1093/mnras/stu631 |doi-access=free |bibcode= 2014MNRAS.441.1105F |arxiv=1309.2629}}</ref> | orbitalspeed = {{longitem|720,000&nbsp;km/h (450,000&nbsp;mi/h)<ref name="roughfactsofthesun" />}} | orbitalperiod = ~230 [[million year]]s<ref name="roughfactsofthesun">{{Cite web |title=Sun: Facts |url=https://science.nasa.gov/sun/facts/ |access-date=19 April 2024 |website=science.nasa.gov |date=14 November 2017 |language=en-US |archive-date=19 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419151126/https://science.nasa.gov/sun/facts/ |url-status=live }}</ref> | spectral = [[G-type main-sequence star|G2V]] }} Ang '''Sistemang Solar''' o '''sangkaarawaan''' ay isang sistemang planetaryo na binubuo ng [[Araw (astronomiya)|Araw]] at ng iba pang mga bagay sa kalawakan na apektado ng pwersa ng [[grabedad]] nito.<ref>{{Cite web |date=22 Marso 2023 |title=Our Solar System |url=https://solarsystem.nasa.gov/solar-system/our-solar-system/overview |access-date=25 Marso 2023 |website=NASA Solar System Exploration |publisher=[[NASA]] |language=en}}</ref> Nabuo ito 4.6 bilyong taon na ang nakalilipas mula nang gumuho ang isang siksik na rehiyon ng isang molekular na ulap, na bumubuo sa Araw at isang ''protoplanetary disc''. Ang Araw ay isang tipikal na bituin na nagpapanatili ng balanseng ekwilibriyo sa pamamagitan ng pagsasanib ng [[idrohino]] at [[elyo]] sa kaibuturan nito, na naglalabas ng enerhiyang mula sa panlabas na potospir nito. Binubuo ng walong planeta ang sistemang planetaryo na umiikot sa araw. Apat sa mga ito ay mga [[Mga planetang terestrial|planetang terestrial]] na pangunahing binubuo ng bato at metal—Merkuryo, Benus, ang Daigdig, at Marte, at apat sa mga ito ay mga [[higanteng planeta]] na mas malaki kumpara sa apat na planetang terestrial. Ang dalawa sa pinakamalaki, ang Hupiter at Saturno, ay mga ''gas giant'' na pangunahing binubuo ng idrohino at elyo, habang ang Urano, at Neptuno ay mga ''ice giant'' na pangunahing binubuo ng mga sangkap na may matataas na mga punto ng pagkatunaw tulad ng tubig, metano, at amonya. Mahigit sa 99.86% ng masa ng Sistemang Solar ay mula sa Araw, at halos 90% ng natitirang masa ay mula sa Hupiter at Saturno. Mayroong isang malakas na kasunduan sa mga astronomo na ang may hindi bababa sa walong [[planetang unano]] ang Sistemang Solar—[[Ceres]], [[Pluto]], [[Haumea (astronomiya)|Haumea]], [[50000 Quaoar|Quaoar]], [[Makemake (astronomiya)|Makemake]], [[225088 Gonggong|Gonggong]], [[Eris (astronomiya)|Eris]], at [[90377 Sedna|Sedna]]. Mayroong malaking bilang ng maliliit na bagay sa Sistemang Solar tulad ng mga [[asteroyd]], [[meteoroyd]], [[kometa]], bulkanoyd (mga batong lumiligid sa araw sa loob ng ligiran ng Merkuryo), sentauro, at [[mga ulap ng alikabok sa pagitan ng mga planeta]]. Ilan sa mga ito ay matatagpuan sa [[Sinturon ng asteroyd]] (pagitan ng ligiran ng Marte at Hupiter) at [[Sinturon ng Kuiper]] (labas ng ligiran ng Neptuno). Anim na planeta, anim na planetang unano, at iba pang mga bagay ang may mga natural na satelayt na umiikot sa kanilang ligiran, na karaniwang tinatawag na mga 'buwan'. == Pagkatuklas at paggalugad == Sa paglipas ng mga dantaon, unti-uting lumago ang kaalaman ng sangkatauhan tungkol sa Sistemang Solar. Hanggang sa huling bahagi ng [[Gitnang Kapanahunan]] at [[Renasimiyento]], naniniwala ang mga astronomo mula sa Europa hanggang sa Indiya na [[Heliosentrismo|nakatigil ang Daigdig sa gitna ng sansinukob]],<ref>{{Cite book |last=Orrell |first=David |url=https://books.google.com/books?id=mNMsa18vTpsC&pg=PA25 |title=Truth Or Beauty: Science and the Quest for Order |date=2012 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300186611 |pages=25–27 |access-date=23 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730084322/https://www.google.com/books/edition/Truth_Or_Beauty/mNMsa18vTpsC?gbpv=1&pg=PA25 |archive-date=30 Hulyo 2022 |url-status=live}}</ref> at tiyak na naiiba sa mga banal o malinang na bagay na gumagalaw sa kalangitan. Bagaman ang pilosopong Griyego na si [[Aristarco|Aristarco ng Samos]] ang nagmungkahi ng isang heliosentrikong pagsasaayos ng kosmos, si [[Nicolaus Copernicus]] ang unang kilalang taong nakabuo ng sistemang heliosentriko na gumamit ng matematika sa panghuhula.<ref>{{Cite magazine |last=Rufus |first=W. C. |date=1923 |title=The astronomical system of Copernicus |url=https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1923-10_31_8/page/n13 |magazine=[[Popular Astronomy (US magazine)|Popular Astronomy]] |page=510 |volume=31 |bibcode=1923PA.....31..510R}}</ref><ref>{{Cite book |last=Weinert |first=Friedel |url=https://archive.org/details/copernicusdarwin00wein |title=Copernicus, Darwin, & Freud: revolutions in the history and philosophy of science |date=2009 |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-1-4051-8183-9 |page=[https://archive.org/details/copernicusdarwin00wein/page/n29 21] |language=en |url-access=limited}}</ref> Bagaman hindi agad naitaboy ng heliosentrismo ang paniniwalang heosentriko, ang mga kaisipan ni Copernicus ay umani ng mga tagasunod, tulad ni [[Johannes Kepler]]. Gamit ang mga tumpak na obserbasyon ni [[Tycho Brahe]], binuo ni Kepler ang ''Rudolphine Tables'' sa ilalim ng isang pinahusay na modelong heliosentriko, kung saan ipinakita niya na ang mga daantala ng mga planeta ay nasa anyong patambilog sa halip na ganap na bilog. Sa pamamagitan ng ''Rudolphine Tables'', naging posible ang masusing pagtutuos sa kinalalagyan ng mga planetang natuklasan na noong panahong iyon. Ginamit ang mga talahanayang ito ni [[Pierre Gassendi]] sa isang paghula ng isang pagdaan ng Merkuryo noong 1631, gayundin ni [[Jeremiah Horrocks]] para sa isang pagdaan ng Benus noong 1639. Nagbigay ito ng isang malakas na pagpapatunay ng heliosentrisimo at sa mga daantalang patambilog na ipinanukala ni Kepler.<ref>{{Cite book |last=LoLordo |first=Antonia |url=https://www.worldcat.org/oclc/182818133 |title=Pierre Gassendi and the Birth of Early Modern Philosophy |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-511-34982-9 |location=New York |pages=12, 27 |oclc=182818133 |access-date=23 Abril 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220420161223/https://www.worldcat.org/title/pierre-gassendi-and-the-birth-of-early-modern-philosophy/oclc/182818133 |archive-date=20 Abril 2022 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Athreya |first1=A. |last2=Gingerich |first2=O. |date=December 1996 |title=An Analysis of Kepler's Rudolphine Tables and Implications for the Reception of His Physical Astronomy |journal=Bulletin of the American Astronomical Society |volume=28 |issue=4 |page=1305 |bibcode=1996AAS...189.2404A}}<!--|accessdate=26 December 2013--></ref> Pagsapit ng ika-17 dantaon, isinapubliko ni [[Galileo Galilei]] ang paggamit ng [[teleskopyo]] sa larangan ng astronomiya, kung saan natuklasan niya, kaisa ni [[Simon Marius]], na may kasamang apat na buwan ang planetang Hupiter na umiinog sa paligid nito.<ref>{{Cite journal |last=Pasachoff |first=Jay M. |date=Mayo 2015 |title=Simon Marius's Mundus Iovialis: 400th Anniversary in Galileo's Shadow |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0021828615585493 |url-status=live |journal=Journal for the History of Astronomy |language=en |volume=46 |issue=2 |pages=218–234 |bibcode=2015JHA....46..218P |doi=10.1177/0021828615585493 |issn=0021-8286 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127213209/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0021828615585493 |archive-date=27 Nobyembre 2021 |access-date=23 Abril 2022 |s2cid=120470649}}</ref> Matapos ang pagtuklas nito, naitala naman ni [[Christiaan Huygens]] ang pagkakatuklas sa buwan ng Saturno na [[Titan (buwan)|Titan]], gayundin ang natatanging hugis ng mga singsing na nakapalibot sa naturang planeta.<ref>{{Cite web |date=8 Disyembre 2012 |title=Christiaan Huygens: Discoverer of Titan |url=https://www.esa.int/About_Us/ESA_history/Christiaan_Huygens_Discoverer_of_Titan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206001920/http://www.esa.int/About_Us/ESA_history/Christiaan_Huygens_Discoverer_of_Titan |archive-date=6 Disyembre 2019 |access-date=23 Abril 2025 |website=ESA Space Science |publisher=The European Space Agency |language=en}}</ref> Noong 1677, nasaksihan ni Edmond Halley ang pagtawid ng Merkuryo sa harap ng Araw. Ang karanasang ito ang nagbigay-daan sa kaniyang pag-unawa na ang pagmamasid sa [[paralaks]] ng isang planeta (na mas mainam kung gagamitin ang pagtawid ng Benus) ay magagamit sa pamamagitan ng trigonometriya upang matiyak ang eksaktong layo ng Daigdig, Benus, at Araw mula sa isa't isa.<ref>{{Cite conference|last=Chapman|first=Allan|date=Abril 2005|editor-last=Kurtz|editor-first=D. W.|title=Jeremiah Horrocks, William Crabtree, and the Lancashire observations of the transit of Venus of 1639|conference=Transits of Venus: New Views of the Solar System and Galaxy, Proceedings of IAU Colloquium #196, held 7–11 June 2004 in Preston, U.K.|publisher=Cambridge University Press|publication-place=Cambridge|volume=2004|pages=3–26|bibcode=2005tvnv.conf....3C|doi=10.1017/S1743921305001225|doi-access=free|journal=Proceedings of the International Astronomical Union}}</ref> Sa kaniyang tanyag at pundamental na akdang ''[[Principia Mathematica]]'' na inilathala noong 1687, pinatunayan ni [[Isaac Newton]], na katuwang ni Halley, na ang mga katawang makalangit ay may katangiang hindi naiiba sa mga naririto sa Daigdig. Ipinamalas niya na kaisang umiiral ang mga batas ng grabidad at paggalaw sa Daigdig at sa kalawakan.<ref name=":0">{{Cite book |last1=Frautschi |first1=Steven C. |author-link=Steven Frautschi |title=The Mechanical Universe: Mechanics and Heat |title-link=The Mechanical Universe |last2=Olenick |first2=Richard P. |last3=Apostol |first3=Tom M. |author-link3=Tom M. Apostol |last4=Goodstein |first4=David L. |author-link4=David L. Goodstein |date=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-71590-4 |edition=Advanced |location=Cambridge [Cambridgeshire] |oclc=227002144}}</ref> == Pagbubuo at ebolusyon == [[File:Soot-line1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Soot-line1.jpg|thumb|250x250px|Dayagram ng ''protoplanetary disk'' ng maagang Sistemang Solar, kung saan nabuo ang Daigdig at iba pang mga bagay sa Sistemang Solar]] === Sa nakaraan === Nabuo ang Sistemang Solar 4.568 bilyong taon na ang nakalipas mula sa pagkagiba ng pwersa ng grabedas ng isang rehiyon sa loob ng isang malaking [[molekular na ulap]]. Ang paunang ulap na ito ay maaaring ilang sinag-taon ang haba at maaring nagsilang ng ilang bituin.<ref name="Arizona">{{Cite web |last=Zabludoff |first=Ann |title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System |url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/617GeDn2a?url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html |archive-date=22 Agosto 2011 |access-date=6 Mayo 2024 |website=NATS 102: The Physical Universe |publisher=University of Arizona |language=en}}</ref> Gaya ng karaniwang mga molekular na ulap, halos binubuo ang isang ito ng [[idrohino]], na may ilang [[elyo]], at maliit na dami ng mga mas mabibigat na elemento na pinagsama ng mga naunang henerasyon ng mga bituin.<ref name=":3">{{Cite conference|last=Irvine|first=W. M.|date=1983|title=The chemical composition of the pre-solar nebula|volume=1|pages=3|bibcode=1983coex....1....3I|book-title=Cometary exploration; Proceedings of the International Conference}}</ref> Habang bumabagsak ang ''pre-solar nebula'', naging sanhi ang konserbasyon ng [[angular momentum|''angular momentum'']] upang umikot ito nang mas mabilis.<ref name=":3" /> Naging mas mainit kaysa sa nakapalibot na disko ang sentro nito, kung saan nakolekta ang karamihan sa masa. Habang bumibilis ang pag-ikot ng umuungkot na nebula, nagsimula itong pumatag bilang isang ''[[protoplanetary disc]]'' na may diyametro na humigit-kumulang {{Convert|200|AU|e9km e9mi|abbr=unit|lk=off}}, at isang mainit, at masinsin na [[Protostar|''protostar'']] sa gitna.<ref>{{Cite journal |last=Greaves |first=Jane S. |date=7 Enero 2005 |title=Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems |url=https://archive.org/details/sim_science_2005-01-07_307_5706/page/68 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=307 |issue=5706 |pages=68–71 |bibcode=2005Sci...307...68G |doi=10.1126/science.1101979 |pmid=15637266 |s2cid=27720602}}</ref><ref>{{Cite book |last1=National Research Council, Division on Engineering and Physical Sciences |title=Strategy for the Detection and Study of Other Planetary Systems and Extrasolar Planetary Materials: 1990–2000 |last2=Space Studies Board, Committee on Planetary and Lunar Exploration |date=1990 |publisher=National Academies Press |isbn=978-0309041935 |publication-place=Washington D.C. |pages=21–33 |chapter=3. Present Understanding of the Origin of Planetary Systems |access-date=6 Mayo 2024 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=y56pS7SJs_8C&pg=PT29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220409211803/https://books.google.com/books?id=y56pS7SJs_8C&pg=PT29&lpg=PT29 |archive-date=9 Abril 2022 |url-status=live}}</ref> Ang mga planeta ay nabuo sa pamamagitan ng pag-iipon mula sa diskong ito,<ref>{{Cite journal |last1=Boss |first1=A. P. |last2=Durisen |first2=R. H. |date=2005 |title=Chondrule-forming Shock Fronts in the Solar Nebula: A Possible Unified Scenario for Planet and Chondrite Formation |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=621 |issue=2 |page=L137 |arxiv=astro-ph/0501592 |bibcode=2005ApJ...621L.137B |doi=10.1086/429160 |s2cid=15244154}}</ref> kung saan ang mga alikabok at gaas ay dumidikit sa isa't-isa sa pamamagitan ng grabidad at nagbubuklod-buklod upang bumuo ng mas malalaking mga katawan. Daan-daang mga ''protoplanet'' ang maaaring umiral sa unang bahagi ng Sistemang Solar, ngunit sila ay maaaring nagsanib o nawasak, kaya naiwan ang mga planeta, planetang unano, at iba pang mga natitirang maliliit na katawan.<ref name="bennett_8.2">{{Cite book |last=Bennett |first=Jeffrey O. |title=The cosmic perspective |url=https://archive.org/details/isbn_9780134874364_9 |date=2020 |publisher=Pearson |isbn=978-0-134-87436-4 |edition=9th |location=Hoboken, New Jersey |chapter=Chapter 8.2}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Nagasawa |first1=M. |title=Protostars and Planets V |last2=Thommes |first2=E. W. |last3=Kenyon |first3=S. J. |last4=Bromley |first4=B. C. |last5=Lin |first5=D. N. C. |date=2007 |publisher=University of Arizona Press |editor-last=Reipurth |editor-first=B. |publication-place=Tucson |pages=639–654 |chapter=The Diverse Origins of Terrestrial-Planet Systems |bibcode=2007prpl.conf..639N |display-authors=3 |access-date=10 April 2022 |editor-last2=Jewitt |editor-first2=D. |editor-last3=Keil |editor-first3=K. |chapter-url=https://jila.colorado.edu/~pja/astr5820/nagasawa.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220412010025/https://jila.colorado.edu/~pja/astr5820/nagasawa.pdf |archive-date=12 Abril 2022 |url-status=live}}</ref> Dahil sa kanilang mas mataas na mga punto ng pagkulo, tanging ang mga metal at mga silikato lamang ang maaaring umiral sa solidong anyo sa mainit na panloob na Sistemang Solar na malapit sa Araw (sa loob ng ''frost line''). Sa kalaunan ay bubuoin nila ang mga planetang terestrial, o ang mga mababatong planetang [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]], [[Benus (planeta)|Benus]], ang [[Daigdig]], at [[Marte]]. Dahil ang mga matitigas na materyales na ito ay binubuo lamang ng isang maliit na bahagi ng ''solar nebula'', hindi lumaki nang napakalaki ang mga planetang terestrial.<ref name="bennett_8.2" /> Nabuo ang mga higanteng planeta ([[Hupiter (planeta)|Hupiter]], [[Saturno (planeta)|Saturno]], [[Urano]], at [[Neptuno]]) sa labas ng ''frost line'', ang punto sa pagitan ng mga ligiran ng Marte at Hupiter kung saan ang materyal ay sapat na malamig upang manatiling solido ang mga sumpunging nagyeyelong looban. Ang mga yelo na bumubuo sa mga planetang ito ay mas marami kaysa sa mga metal at mga silikato na bumubuo sa mga planetang terestrial, na nagpapahintulot sa kanila na lumaki nang sapat upang makuha ang malalaking himpapawid ng idrohino at elyo, ang mga pinakamagaan at pinakamaraming elemento.<ref name="bennett_8.2" /> Nagbuklod-buklod ang mga natirang piraso na hindi kailanman magiging mga planeta sa mga rehiyon tulad ng [[sinturon ng asteroyd]], [[sinturon ng Kuiper]], at [[ulap na Oort]].<ref name="bennett_8.2" /> Sa loob ng 50 milyong taon, ang tindi at densidad ng idrohino sa gitna ng ''protostar'' ay naging sapat nang malaki upang masimulan nito ang termonukleyar na pagsasanib.<ref name="Yi2001">{{Cite journal |last1=Yi |first1=Sukyoung |last2=Demarque |first2=Pierre |last3=Kim |first3=Yong-Cheol |last4=Lee |first4=Young-Wook |last5=Ree |first5=Chang H. |last6=Lejeune |first6=Thibault |last7=Barnes |first7=Sydney |display-authors=3 |date=2001 |title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The ''Y''² Isochrones for Solar Mixture |journal=Astrophysical Journal Supplement |volume=136 |issue=2 |pages=417–437 |arxiv=astro-ph/0104292 |bibcode=2001ApJS..136..417Y |doi=10.1086/321795 |s2cid=118940644}}</ref> Habang nag-iipon ang elyo sa kaibuturan nito, lalong lumiliwanag ang Araw;<ref name=":4">{{Cite journal |last=Gough |first=D. O. |date=November 1981 |title=Solar Interior Structure and Luminosity Variations |url=https://archive.org/details/solar-physics_1981-11_74_1/page/21 |journal=Solar Physics |volume=74 |issue=1 |pages=21–34 |bibcode=1981SoPh...74...21G |doi=10.1007/BF00151270 |s2cid=120541081}}</ref> sa unang bahagi ng buhay ''main-sequence'' nito, ang liwanag ng Araw ay nasa 70% kaysa sa kung ano ito ngayon.<ref>{{Cite journal |last=Shaviv |first=Nir J. |date=2003 |title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind |journal=[[Journal of Geophysical Research]] |volume=108 |issue=A12 |page=1437 |arxiv=astroph/0306477 |bibcode=2003JGRA..108.1437S |doi=10.1029/2003JA009997 |s2cid=11148141}}</ref> Ang temperatura, bilis ng reaksyon, presyon, at densidad ay tumaas hanggang sa makamit ang ''hydrostatic equilibrium'': ang presyon na dulot ng init na sumasalungat sa puwersa ng grabidad. Sa puntong ito, naging bituing ''main-sequence'' ang Araw.<ref>{{Cite journal |last1=Chrysostomou |first1=A. |last2=Lucas |first2=P. W. |date=2005 |title=The Formation of Stars |url=https://archive.org/details/sim_contemporary-physics_january-february-2005_46_1/page/n29 |journal=[[Contemporary Physics]] |volume=46 |issue=1 |pages=29–40 |bibcode=2005ConPh..46...29C |doi=10.1080/0010751042000275277 |s2cid=120275197}}</ref> Nilikha ng hangin ng Araw ang ''[[heliosphere]]'' at tinangay ang natitirang gaas at alikabok mula sa ''protoplanetary disc'' patungo sa kalawakan.<ref name=":4" /> Kasunod ng pagwawaldas ng ''protoplanetary disc'', iminungkahi ng modelong Nice na ang mga pagtatagpong grabitasyonal sa pagitan ng mga planetasimal at ng mga higanteng planeta ay naging sanhi ng bawat isa na lumipat sa iba't-ibang mga daantala. Humantong ito sa dinamikong kawalang-tatag ng buong sistema, na nakakalat sa mga planetasimal at sa huli ay inilagay ang mga higanteng planeta sa kanilang kasalukuyang mga posisyon. Sa panahong ito, minungkahi ng ''grand tack hypothesis'' na ang isang huling papasok na paglipat ng Hupiter ay nagpakalat sa karamihan ng sinturon ng asteroyd, na humantong sa ''Late Heavy Bombardment'' ng mga planetang terestrial.<ref>{{cite journal |last1=Gomes |first1=R. |last2=Levison |first2=H. F. |last3=Tsiganis |first3=K. |last4=Morbidelli |first4=A. |year=2005 |title=Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-05-26_435_7041/page/466 |journal=Nature |volume=435 |issue=7041 |pages=466–469 |bibcode=2005Natur.435..466G |doi=10.1038/nature03676 |pmid=15917802 |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite book |last=Crida |first=A. |title=Reviews in Modern Astronomy: Formation and Evolution of Cosmic Structures |date=2009 |isbn=9783527629190 |volume=21 |pages=215–227 |chapter=Solar System Formation |bibcode=2009RvMA...21..215C |doi=10.1002/9783527629190.ch12 |arxiv=0903.3008 |s2cid=118414100}}</ref> === Sa kasalukuyan at sa hinaharap === Ang Sistemang Solar ay nananatili sa sa isang medyo matatag at dahan-dahang umuusbong na estado sa pamamagitan ng pagsunod sa mga nakahiwalay na ligiran na sumasailalim sa puwersa ng grabidad ng Araw.<ref>{{Cite journal |last1=Malhotra |first1=R. |last2=Holman |first2=Matthew |last3=Ito |first3=Takashi |date=Oktubre 2001 |title=Chaos and stability of the solar system |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=98 |issue=22 |pages=12342–12343 |bibcode=2001PNAS...9812342M |doi=10.1073/pnas.231384098 |pmc=60054 |pmid=11606772 |doi-access=free}}</ref> Bagama't medyo matibay ang Sistemang Solar sa loob ng bilyun-bilyong taon, ito ay teknikal na magulo, at sa kalaunan ay maaaring magambala. May maliit na posibilidad na isa pang bituin ang dadaan sa Sistemang Solar sa susunod na ilang bilyong taon. Bagama't maaari nitong masira ang sistema at kalaunan ay humantong sa pagpapatalsik ng mga planeta, banggaan ng mga planeta, o mga planeta na tumatama sa Araw milyun-milyong taon ang makalipas, malamang na iiwan nito ang Sistemang Solar tulad sa ngayon.<ref>{{cite journal |last1=Raymond |first1=Sean |display-authors=etal |date=27 Nobyembre 2023 |title=Future trajectories of the Solar System: dynamical simulations of stellar encounters within 100 au |url=https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |url-status=live |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=527 |issue=3 |pages=6126–6138 |arxiv=2311.12171 |bibcode=2024MNRAS.527.6126R |doi=10.1093/mnras/stad3604 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210152219/https://academic.oup.com/mnras/article/527/3/6126/7452883?login=false |archive-date=10 Disyembre 2023 |access-date=31 Agosto 2025 |doi-access=free}}</ref> [[File:Sun_red_giant.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sun_red_giant.svg|thumb|Ang kasulukuyang Araw kumpara sa pinakamataas na sukat nito sa yugtong ''red giant''.]] Magtatagal ng 10 bilyong taon ang yugtong ''main-sequence'' ng Araw, mula simula hanggang wakas, kumpara sa humigit-kumulang dalawang bilyong taon para sa lahat ng iba pang kasunod na mga yugto ng pinagsama-samang buhay bago maging retaso ang Araw.<ref name="mnras386_1">{{Cite journal |last1=Schröder |first1=K.-P. |last2=Connon Smith |first2=Robert |date=Mayo 2008 |title=Distant future of the Sun and Earth revisited |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=386 |issue=1 |pages=155–163 |arxiv=0801.4031 |bibcode=2008MNRAS.386..155S |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |doi-access=free |s2cid=10073988}}</ref> Mananatili sa kung ano ang Sistemang Solar ngayon hanggang sa mapalitan ang idrohino sa kaibuturan nito sa elyo, na magaganap nang humigit-kumulang 5 bilyong taon mula ngayon. Mamarkahan nitong ang pagtatapos ng yugtong ''main-sequence'' ng Araw. Sa oras na iyon, kukurot ang kaibuturan ng Araw sa ''hydrogen fusion'' na nagaganap sa kahabaan ng balat na nakapalibot sa elyong hindi gumagalaw, at ang enerhiyang nailalabas ay mas malaki kaysa sa kasalukuyan. Ang mga panlabas na patong ng Araw ay lalawak sa humigit-kumulang 260 beses sa kasalukuyang diyametro nito, at ang Araw ay magiging isang ganap na pulang higante. Dahil sa tumaas na ''surface area'' nito, ang ibabaw ng Araw ay magiging mas malamig (2,600 K (4,220 °F) sa pinakamalamig nito) kaysa sa kung ano ito noong bituing ''main-sequence'' pa lamang ito.<ref name="mnras386_1" /> Inaasahang mapapasingaw ng lumalawak na Araw ang Merkuryo gayundin sa Benus, at hindi na matitirahan ang Daigdig at Marte (maaaring sisirain din ang Daigdig).<ref>{{cite web |date=17 Mayo 2016 |title=Giant red stars may heat frozen worlds into habitable planets |url=https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824183233/https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/giant-red-stars-may-heat-frozen-worlds-into-habitable-planets/ |archive-date=24 Agosto 2025 |access-date=31 Agosto 2025 |website=NASA Science |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Aungwerojwit |first1=Amornrat |last2=Gänsicke |first2=Boris T |last3=Dhillon |first3=Vikram S |last4=Drake |first4=Andrew |last5=Inight |first5=Keith |last6=Kaye |first6=Thomas G |last7=Marsh |first7=T R |last8=Mullen |first8=Ed |last9=Pelisoli |first9=Ingrid |last10=Swan |first10=Andrew |display-authors=3 |date=2024 |title=Long-term variability in debris transiting white dwarfs |journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] |volume=530 |issue=1 |pages=117–128 |arxiv=2404.04422 |doi=10.1093/mnras/stae750 |doi-access=free}}</ref> Sa kalaunan, magiging sapat na mainit ang kaibuturan ng Araw para sa ''helium fusion''; magsusunog ng elyo ang Araw sa isang bahagi ng oras na sinunog nito ang idrohino sa kaibuturan. Hindi sapat ang laki ng Araw upang simulan ang pagsasanib ng mas mabibigat na elemento, at ang mga reaksyong nuklear sa kaibuturan nito ay bababa. Ang mga panlabas na patong nito ay iluluwa sa kalawakan, na mag-iiwan ng isang siksik na puting unano, kalahati ng orihinal na bigat ng Araw ngunit kasinlaki lamang ng Daigdig.<ref name="mnras386_1" /> Ang mga nailuwang mga panlabas na patong ay maaaring bumuo ng isang ''planetary nebula'', na magbabalik ng ilan sa mga materyal na bumubuo sa Araw{{snd}}ngunit ngayon ay pinayaman ng mas mabibigat na elemento tulad ng [[karbon]] – sa ''interstellar medium''.<ref>{{Cite web |title=Planetary Nebulas |url=https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406205913/https://www.cfa.harvard.edu/research/topic/planetary-nebulas |archive-date=6 Abril 2024 |access-date=31 Agosto 2025 |website=cfa.harvard.edu |publisher=Harvard & Smithsonian Center for Astrophysics |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gesicki |first1=K. |last2=Zijlstra |first2=A. A. |last3=Miller Bertolami |first3=M. M. |date=7 Mayo 2018 |title=The mysterious age invariance of the planetary nebula luminosity function bright cut-off |url=https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q== |url-status=live |journal=Nature Astronomy |volume=2 |issue=7 |pages=580–584 |arxiv=1805.02643 |bibcode=2018NatAs...2..580G |doi=10.1038/s41550-018-0453-9 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116173409/https://www.nature.com/articles/s41550-018-0453-9.epdf?sharing_token=XozRTVzMDBR74HQBj2lbV9RgN0jAjWel9jnR3ZoTv0OzwWt8mLOdVW4Y_YiE39Le3Xp-8zVx5tUnLpAORu5j1mnJNZpxp_fWsbZgn60hEE3IHsu89UrtgD6uRRVi7jD74SBwEYsmB2RyB2RCfRqLbLr5EqTy1-rK2KrrLO-TxuHwLmapWXxYkuOn5Rgut4w4JuE1XKNeJeRNDNx_0juT0bPlXn9WB29_BzKx1pGlzEXtR677aZ3SUe5um8epWM4PgYT-VDXR6Jevm-M9SDszF4a2eWOeV0CdynDONJuE1n37sanK9itS1edHH_xrybrldJgWdACO4sxHnFn3DHdB0Q== |archive-date=16 Enero 2024 |access-date=31 Agosto 2025 |hdl=11336/82487 |s2cid=256708667}}</ref> ==Komposisyon== [[Talaksan:Size planets comparison.jpg|thumb|Ang mga planeta sa sistemang solar]] Bagamat madalas ding gamitin ang salitang "sistemang solar" upang tumukoy sa iba pang mga [[sistemang planetaryo]]ng natuklasan sa mga bituin, ang tamang gamit nito ay sa sistemang kinabibilangan ng Daigdig. Hango ang salitang "solar" mula sa ''Sol'' na siyang pangalan ng Araw sa [[wikang Latin]], kaya't marapat na gamitin lamang ang katawagang ito sa sistemang nabuo sa grabitasyon ng Araw. Kapag pinag-uusapan ang iba pang sistemang planetaryo, mas mabuting gamitin ang pangalan ng pangunahing bituin bilang kapalit ng pangalan ng Araw. Halimbawa, ang "sistemang [[Pollux]]" o "sistemang [[51 Pegasi]]" upang tumukoy sa mga bituin nito kasama ang mga planetang lumiligid dito. Sa ngayon, umaabot na sa 200 ang bilang ng mga planetang natatagpuan sa ibang bituin. ==Araw== [[Talaksan:The Sun in white light.jpg|upright|thumb|Ang Araw (Sun)]] {{See also|Araw (astronomiya)}} Ang araw ay ang nag-iisang [[bituin]] sa kalagitnaan ng sistemang solar na ay nililibotan ng walong planeta, kasama na ang "Daigdig" (''Earth''), Ang enerhiyang nagmumula sa anyong ilaw at init na nagmumula rito. {{clear}} ==Buwan (Earth)== [[Talaksan:FullMoon2010.jpg|upright|thumb|Ang buwan ng [[Mundo]] (planetang Earth).]] {{See also|Buwan (astronomiya)}} Ang mga planeta ng Sistemang Solar at malamang ay mga unanong planeta ay inikutan ng hindi bababa sa 219 natural na satellite o buwan. [[Talaksan:Small bodies of the Solar System.jpg|thumb|upright=1.5|Ilang mga buwan, maliliit na planeta at mga kometa sa Sistemang Solar.]] [[Talaksan:Moons of solar system v7.jpg|thumb|upright=1.5|Ilang buwan sa Sistemang Solar.]] [[Talaksan:Moons vs time.SVG|thumb|upright=1.5|Bilang ng mga buwan sa planetang solar na natutuklasan kada taon hangang 2019]] Ang [[Mercury (planet)|Mercury]] na pinakamaliit at pinakaloob na planeta sa Sistemang Solar ay walang buwan.<ref name="mercury_no_moons">{{cite journal | bibcode=2007P&SS...55.2037W | title=A search for natural satellites of Mercury | last=Warell | first=J. |author2=Karlsson, O. | date=2007 | journal=Planetary and Space Science | volume=55 | issue=14 | pages=2037–2041 | doi=10.1016/j.pss.2007.06.004}}</ref> Ang [[Venus]] ay walang buwan.<ref name="venus_no_moons">{{cite web | url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/venus/moons | title=Solar System Exploration: Planets: Venus: Moons | publisher=NASA | access-date=16 March 2008 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160211051705/http://solarsystem.nasa.gov/planets/venus/moons | archive-date=11 February 2016}}</ref> Ang [[Mundo]](Earth) ay may isang buwan. Ang [[Mars]] ay may dalawang buwan: ang [[Phobos]] at [[Deimos]].<ref name="mars_limit">{{cite journal | title=A Survey for Outer Satellites of Mars: Limits to Completeness | url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2004-11_128_5/page/2542 | first=Scott | last=Sheppard |display-authors=etal | date=2004 | doi=10.1086/424541 | journal=The Astronomical Journal | volume=128 | issue=5 | pages=2542–2546 | arxiv=astro-ph/0409522 | bibcode=2004AJ....128.2542S| s2cid=45681283 }}</ref> Ang [[Jupiter]] ay may 80 buwan. Ang [[Saturn]] ay may 83 buwan na walang alam na orbito. Kabilang dito ang [[Titan]] na ikalawang pinakamalaking buwan sa Sistemang Solar. Ang [[Uranus]] ay may 27 buwan. Ang [[Neptune]] ay may 14 buwan na ang pinakamalaki ang [[Triton]]. Ang [[Pluto]] na isang [[unanong planeta]] ay may 5 buwan. Ang pinakamalaki rito ang [[Charon]]. Sa mga unanong planeta, ang Ceres ay walang buwan. : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Bilang ng mga buwan |- ! width=120 | Planeta ! width=70 | [[Mercury (planet)|Mercury]] ! width=70 | [[Benus (planeta)|Venus]] ! width=70 | [[Daigdig|Earth]] ! width=70 | [[Marte (planeta)|Mars]] ! width=70 | [[Hupiter (planeta)|Jupiter]] ! width=70 | [[Saturno (planeta)|Saturn]] ! width=70 | [[Urano|Urnaus]] ! width=70 | [[Neptuno (planeta)|Neptune]] |- | Bilang ng mga buwan | 0 | 0 | [[Moon|1]] | [[Moons of Mars|2]] | [[Moons of Jupiter|80]] | [[Moons of Saturn|83]] | [[Moons of Uranus|27]] | [[Moons of Neptune|14]] |} : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! width=120 | (Posibleng unano) ! width=70 | [[Ceres (dwarf planet)|Ceres]] ! width=70 | {{dp|Orcus}} ! width=70 | [[2003 AZ84|2003 AZ₈₄]] ! width=70 | [[Pluto]] ! width=70 | {{dp|Ixion}} ! width=70 | {{dp|Salacia}} ! width=70 | [[2002 MS4|2002 MS₄]] ! width=70 | [[Haumea]] ! width=70 | {{dp|Quaoar}} ! width=70 | [[Makemake|Make-<br />make]] ! width=70 | {{dp|Varda}} ! width=70 | [[2002 AW197|2002 AW₁₉₇]] ! width=70 | [[2013 FY27|2013 FY₂₇]] ! width=70 | [[225088 Gonggong|Gong-<br />gong]] ! width=70 | [[Eris (dwarf planet)|Eris]] ! width=70 | {{dp|Sedna}} |- | {{nowrap|Bilang ng mga buwan}} | 0 | [[Vanth (moon)|1]] | 1 | [[Moons of Pluto|5]] | 0 | [[Actaea (moon)|1]] | 0 | [[Moons of Haumea|2]] | [[Weywot (moon)|1]] | [[S/2015 (136472) 1|1]] | [[Ilmarë (moon)|1]] | 0 | 1 | [[Xiangliu (moon)|1]] | [[Dysnomia (moon)|1]] | 0 |} ==Panloob na mga planeta== [[Talaksan:Telluric planets size comparison.jpg|thumb|Ang mga terrestrayal na mga panloob na planeta sa sistemang solar]] Ang mga "Inner planets" nakacompurmiso sa isang rehiyon ito ay mga tinatawag na mga terrestriyal mga planeta na napapalibutan ng asteriod belt, Ay binubuo ng mga metal at mga bagay, Ang mga inner planets ay malapit sa Araw (''Sun''), Ito ay may layong 5 AU (750 milyon km; 460 milyon mi). ===1. Merkuryo=== [[Talaksan:Mercury in color - Prockter07-edit1.jpg|upright|thumb|Ang Merkuryo (Mercury)]] {{See also|Merkuryo (planeta)}} Ang merkuryo ay isang planeta sa sistemang solar ay ang ika-una at pinaka-maliit sa walong planeta, Ipinangalan ito sa Romanong diyos na si Merkuryo. {{clear}} ===2. Benus=== [[Talaksan:PIA23791-Venus-NewlyProcessedView-20200608.jpg|upright|thumb|Ang Benus (Venus)]] {{See also|Benus (planeta)}} Ang benus ay ang ikalawa at tinaguriang pinakamiit sa walong planeta, dahil sa inilalabas nitong "green house effect" na natatabunan mula sa mababang lebel ng ulap, Nahigitan nito ang planetang Merkuryo na ika-una na katabi mula sa ''Araw'', Pinangalanan mula sa diyosa ng pag-ibig at kagandahan ng mga Romano. {{clear}} ===3. Mundo (Earth)=== [[Talaksan:Earth as seen from space.jpg|upright|thumb|Ang Daigdig (Earth)]] {{See also|Daigdig}} Ang [[mundo]] (''earth'') ay ikatlong planeta na umiinog sa gitnang [[bituin]] na ''Araw'' ng sistemang solar, Ang buhay at mayrong mga namumuhay na organismo, kasama nito ang "Buwan" sa pag-ikot sa rehiyon ng "frost line". {{clear}} ===4. Marte=== [[Talaksan:OSIRIS Mars true color.jpg|upright|thumb|Ang Marte (Mars)]] {{See also|Marte}} Ang Marte o Mars ay ang ikaapat at mapulang planeta, dito matatagpuan ang pinakamataas na bundok sa sistemang solar ang "Olympus Mons", ito ay may kasakasamang dalawang siluna ito ang "Phobos" at "Deimos", Ang Mars ay kasinglaki ng kontinente ng [[Aprika]] na makikita sa Daigdig. {{clear}} ==Panlabas na mga planeta== Ang "outer region planets" o "giant planets" sa ''sistemang solar'' ay nagtataglay ng maraming siluna (buwan) at nag lalabas ng gas, ammonia, yelo at diyamante, Ang planetang Hupiter ay ang pinakamalaki sa 8 walong planeta, na siyang nagbabalanse ng puwersa sa pagitan ng Saturno, Marte at Benus ng asteriod belt mula sa kabilang rehiyon na terrestrayal planeta at frost line. ===5. Hupiter=== [[Talaksan:Jupiter and its shrunken Great Red Spot.jpg|upright|thumb|Ang Hupiter (Jupiter)]] {{See also|Hupiter (planeta)}} Ang Hupiter ay ang ikalima at pinakamalaking planeta na nasa loob ng ''sistemang solar'' na nasa pagitan ng mga planetang Saturno at Marte. Ang hupiter ang siyang kumokontrol sa puwersa ng mga planetang Marte at Benus mula sa pag-inog nito sa gitnang ''Araw''. Ang planeta ay mayroong mga malalaking bagyo mula sa apat na singsing nito at nagtataglay ng gas. {{clear}} ===6. Saturno=== [[Talaksan:Top view of the rings of Saturn by Cassini - October 10, 2013.jpg|upright|thumb|Ang Saturno (Saturn)]] {{See also|Saturno (planeta)}} Ang Saturno ay ang ika-anim na planeta sa sistemang solar ito ay mga katabi ng planetang Hupiter at Urano, Ang saturn ay ang tinaguriang the "Jewel Planet of the Solar System" dahil sa taglay nitong nakapalibot na singsing, ito ay napapalibotan ng mga walong siluna ang mga: Mimas, Enceladus, Tethys, Dione, Rhea, Titan, Hyperion, Lapetus. {{clear}} ===7. Urano=== [[Talaksan:Uranus true colour.jpg|upright|thumb|Ang Urano (Uranus)]] {{See also|Urano}} Ang Urano o uranus ay ang ika pitong planeta sa loob ng sistemang solar at Jovian planets, ito ay nagtataglay ng ammonia, yelo at masangsang na amoy, may mga ilang pag-ulan ng diyamante, ito ay katabi ng mga planetang Saturno at Neptuno, kasama ng "uranus" ang limang siluna (buwan) sa pag-inog nito ito ang mga: Miranda, Ariel, Umbriel, Titana at Oberon. {{clear}} ===8. Neptuno=== [[Talaksan:Neptune - Voyager 2 (29347980845) flatten crop.jpg|upright|thumb|Ang Neptuno (Neptune)]] {{See also|Neptuno}} Ang Neptuno o neptune ay ang ika walong planeta sa loob ng sistemang solar at Jovian planets, ito ay ang pinakamalayo at dulong planeta maliban sa planetang Pluto na sa ika-siyam na puwesto, Ang Neptuno ay ipinangalan sa Diyos ng dagat ng mga [[Romano]]. Ang kasamang siluna (buwan) nito sa pag-inog ay ang Triton. {{clear}} ==Kuiper belt== Ang mga planeta sa "kuiper belt" o napapaloob sa "trans-Neptunian region" kabilang ang planetang Pluto at Ceres na tinaguriang mga "dwarf planet". ===9. Pluto=== {{See also|Pluto}} Ang Pluto ay ang pinakamaliit na planeta mula sa planetang Merkuryo, Ang "pluto" ay ang ika-siyam na planeta na nakapaloob sa sistemang solar, ngunit hindi nabibilang sa bilang ng walong planeta. kasama ng Pluto ang Ceres sa dwarf planets. {{clear}} ==Tingnan din== *[[Eksoplaneta]] *[[Uniberso]] *[[Araw (astronomiya)]] *[[Bituin]] *[[Pagtuklas at paggalugad ng Sistemang Solar]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * [http://www.exoplanet.eu/ Talaan ng mga sistema ng mga bituin] na pinananatili ng ''Observatoire de Paris'' sa pangunguna ni Jean Schneider ng ''Laboratoire de l'Univers et de ses Théories''. {{Solar system table}} {{Earth}} [[Kategorya:Sistemang Solar|*]] [[Kategorya:Mga sistemang planetaryo]] evtlfa1664d3anlrx0fxzf1timwigzn 0 18242 2217586 2217530 2026-07-26T03:36:49Z ~2026-41508-66 164515 /* */ Inupdate ang larawan ng bago. 2217586 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Vhong Navarro in Dubai 2026.jpg | caption =Vhong Navarro sa Dubai 2026 | name = Vhong Navarro | birth_name = Ferdinand Hipolito Navarro | nickname = | birth_date = {{birth date and age|1977|01|04}} | birth_place = [[Makati]], [[Pilipinas]] | occupation = [[Aktor]], [[mananayaw]], [[mang-aawit]], [[TV presenter|host]] | years_active = 1990–kasalukuyan }} Si '''Vhong Navarro''' (ipinanganak na '''Ferdinand Hipolito Navarro''' noong Enero 4, 1977) sa siyudad ng [[Makati]], ay isang [[Pilipino]]ng aktor na dating miyembro ng pangkat na mananayaw na [[Streetboys]]. ==Mga pinasikat na awitin== *Pamela (Mula Sa Pelikulang [[Otso-Otso, Pamela-melawan]] ) *Totoy Bibbo *Don Romantiko (Mula sa Pelikulang [[D'Anothers]]) *Chickboy (Mula Sa Pelikulang [[Agent x444]]) *Da Vhong (Mula sa Pelikulang [[Da Possessed]]) ==Pilmograpiya== ===Telebisyon=== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year !! Title !! Role !! Network |- |- | 2017 || [[Minute to Win It: Last Man Standing]] || Player || rowspan=24|[[ABS-CBN]] |- | 2015 || [[Dance Kids]] || Judge |- | rowspan=2|2014 || ''[[Wansapanataym|Wansapanataym: Nato De Coco]]'' || Oscar "Oca" Palmera |- | ''[[Home Sweetie Home]]'' || Jerome |- | 2011–2013 || ''[[Toda Max]]'' || Justin Bibbo |- | 2011 || ''[[100 Days to Heaven]]'' || Elpidio "Pido" Abucay |- |rowspan=3|2010 || ''[[Kokey @ Ako]]'' || Bruce Kho Reyes/Belat |- | ''[[Wowowee]]'' || Host/himself |- | ''[[Magpasikat]]'' || Host/himself |- | 2009–present || ''[[It's Showtime (variety show)|It's Showtime]]'' (formerly ''Showtime'') || Host/himself |- | rowspan=2|2009 || ''[[George and Cecil]]'' || Guest appearance |- | ''[[May Bukas Pa]]'' || Moy |- |rowspan=3| 2008 || ''[[Pilipinas, Game KNB?]]'' || Host/himself |- |''[[I Love Betty La Fea]]'' || Nicholas "Kulas" Moro |- |''[[I am KC]]: Love to Dance'' || Eman |- | 2007 || ''[[Mars Ravelo's Lastikman (TV series)|Mars Ravelo's Lastikman]]'' || Eskappar/Miguel Asis/Lastikman |- | 2006–2009 || ''[[ASAP (Variety Show)|ASAP]]'' || Host/himself |- |rowspan=3| 2006 || ''[[Love Spell|Love Spell:Pasko Na Santa Ko]]'' || Donato |- |''[[Da Adventures of Pedro Penduko|Komiks Presents: Da Adventures of Pedro Penduko]]'' || Gary |- |''[[Gudtaym]]'' || Host/himself |- |rowspan=3| 2004 || ''[[Yes, Yes Show!|Yes Yes Show]]'' || Host/himself |- |''[[Magandang Tanghali Bayan#MTB: Ang Saya Saya|MTB Ang Saya Saya]]'' || Host/himself |- |''Pirated CD (Celebrity Disguise)'' || Host/himself |- |rowspan=2| 2003 || ''[[Bida si Mister, Bida si Misis]]'' || Bok Tyson |- |''[[Wazzup Wazzup]]'' || Host/Himself || [[Studio 23]] |- | 2001 || ''Whattamen'' || Elton ||rowspan=5| [[ABS-CBN]] |- | 1999–2001 || ''[[Pwedeng Pwede]]'' || as Samson |- | 1997 || ''Spice Boys'' || ????? |- | 1996–1999 || ''[[Super Laff-In]]'' || Host/himself |- | 1992 || ''[[Home Along Da Riles]]'' || Hurculies |} ===Pelikula=== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year !! Title !! Role |- ||2018 || Unli Life || Lead Role |- | rowspan=2|2017 || [[Woke Up Like This (2017 film)|Woke Up Like This]] || Nando |- || [[Mang Kepweng Returns]]<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/08/08/16/vhong-navarro-is-new-mang-kepweng|title=Vhong Navarro is new 'Mang Kepweng'|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=Agosto 8, 2016|accessdate=Hulyo 1, 2018}} </ref> || Mang Kepweng |- | rowspan=3|2014 || ''[[Moron 5.2: The Transformation]]'' || Vhong Navarro |- || ''[[Da Possessed]]''<ref>{{cite web|url=https://philnews.ph/2014/02/26/vhong-navarro-resume-acting-da-possessed-movie-video/|title=Vhong Navarro to Resume Acting for “Da Possessed” Movie (Video)|author=Ed Umbao|publisher=Philippine News|date=Pebrero 26, 2014|accessdate=Hulyo 1, 2018}} </ref> || Ramon |- || ''[[Starting Over Again (film)|Starting Over Again]]'' || Cameo |- || 2012 || ''[[Shake, Rattle & Roll 14|Shake Rattle and Roll 14:The Invasion]]'' || Hank |- || 2011 || ''[[Bulong (film)|Bulong]]'' || Conan |- || 2010 || ''[[RPG: Metanoia]]'' || Cel/Sargo <small>(voice)</small> |- |rowspan=2| 2009 || ''[[Kimmy Dora]]'' || Waiter <small>(cameo)</small> |- | ''Astig'' || Real Estate Buyer |- |rowspan=2| 2008 || ''[[My Only U]]'' || Bong |- | ''[[Supahpapalicious]]'' || Adonis |- || 2007 || '' [[Agent X44]] '' || Reserve Agent King Agila / Agent X44 |- | [[2005 in film|2005]] || ''[[D' Anothers]]'' || Hesus Resurrection |- |rowspan=2| [[2004 in film|2004]] || ''Otso-Otso Pamela One'' || Amboy/Dao |- |''[[Gagamboy]]'' || Junie/Gagamboy |- |rowspan=6| 2003 || ''[[Mr. Suave]]'' || Rico Suave |- | ''Utang ng Ama'' || Babaero |- | ''AsBoobs: Asal Bobo'' || Kitoy |- | ''[[Pinay Pie]]'' || Butch |- |''Keka'' || Bhong |- |''[[Spirit Warriors: The Shortcut]]'' || Thor |- |rowspan=4| 2002 || ''JOLOGS'' || Kulas |- |''Cass And Carry: Who Wants to be a Billionaire'' || Carry |- |''[[Got 2 Believe]]'' || Rudolph |- |''May Pag-ibig Pa Kaya?'' || Lesther |- |rowspan=2| 2001 || ''Banyo Queen'' (Navarro's first Viva film) || Pating |- |''Oops Teka Lang Diskarte Ko 'To'' || Dencio |- |rowspan=4| 2000|| ''[[Spirit Warriors (film)|Spirit Warriors]]'' || Thor |- | ''Anghel Dela Guardia'' || Raphael |- | ''Daddy O! Baby O!'' || Benny |- | ''Tugatog'' || Monset |- | 1998 || ''Labs Kita...Okey Ka Lang'' || Jason |- | 1996 || ''Istokwa'' || Macky |- | 1994 || ''Separada'' || Streetboys |} ==Mga Parangal== *PMPC Star Awards For Television **Best Talent Search Program Hosts (2010 & 2011) **Best Reality Game Show Hosts (2012) *2014 Yahoo OMG! Awards Philippines - Winner of Best Male TV Host == Sanggunian == {{BD|1977|LIVING|Navarro, Vhong}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] 11n3fsmwxgovr18h3xzwt6ep7qpheyl 2217605 2217586 2026-07-26T04:59:30Z Vhong Darren Ion Jhong 162424 /* */ Bagong larawan. 2217605 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Vhong Navarro at ABS-CBN Ball 2023 (4).jpg | caption =Vhong Navarro sa ABS-CBN Ball 2023 | name = Vhong Navarro | birth_name = Ferdinand Hipolito Navarro | nickname = | birth_date = {{birth date and age|1977|01|04}} | birth_place = [[Makati]], [[Pilipinas]] | occupation = [[Aktor]], [[mananayaw]], [[mang-aawit]], [[TV presenter|host]] | years_active = 1990–kasalukuyan }} Si '''Vhong Navarro''' (ipinanganak na '''Ferdinand Hipolito Navarro''' noong Enero 4, 1977) sa siyudad ng [[Makati]], ay isang [[Pilipino]]ng aktor na dating miyembro ng pangkat na mananayaw na [[Streetboys]]. ==Mga pinasikat na awitin== *Pamela (Mula Sa Pelikulang [[Otso-Otso, Pamela-melawan]] ) *Totoy Bibbo *Don Romantiko (Mula sa Pelikulang [[D'Anothers]]) *Chickboy (Mula Sa Pelikulang [[Agent x444]]) *Da Vhong (Mula sa Pelikulang [[Da Possessed]]) ==Pilmograpiya== ===Telebisyon=== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year !! Title !! Role !! Network |- |- | 2017 || [[Minute to Win It: Last Man Standing]] || Player || rowspan=24|[[ABS-CBN]] |- | 2015 || [[Dance Kids]] || Judge |- | rowspan=2|2014 || ''[[Wansapanataym|Wansapanataym: Nato De Coco]]'' || Oscar "Oca" Palmera |- | ''[[Home Sweetie Home]]'' || Jerome |- | 2011–2013 || ''[[Toda Max]]'' || Justin Bibbo |- | 2011 || ''[[100 Days to Heaven]]'' || Elpidio "Pido" Abucay |- |rowspan=3|2010 || ''[[Kokey @ Ako]]'' || Bruce Kho Reyes/Belat |- | ''[[Wowowee]]'' || Host/himself |- | ''[[Magpasikat]]'' || Host/himself |- | 2009–present || ''[[It's Showtime (variety show)|It's Showtime]]'' (formerly ''Showtime'') || Host/himself |- | rowspan=2|2009 || ''[[George and Cecil]]'' || Guest appearance |- | ''[[May Bukas Pa]]'' || Moy |- |rowspan=3| 2008 || ''[[Pilipinas, Game KNB?]]'' || Host/himself |- |''[[I Love Betty La Fea]]'' || Nicholas "Kulas" Moro |- |''[[I am KC]]: Love to Dance'' || Eman |- | 2007 || ''[[Mars Ravelo's Lastikman (TV series)|Mars Ravelo's Lastikman]]'' || Eskappar/Miguel Asis/Lastikman |- | 2006–2009 || ''[[ASAP (Variety Show)|ASAP]]'' || Host/himself |- |rowspan=3| 2006 || ''[[Love Spell|Love Spell:Pasko Na Santa Ko]]'' || Donato |- |''[[Da Adventures of Pedro Penduko|Komiks Presents: Da Adventures of Pedro Penduko]]'' || Gary |- |''[[Gudtaym]]'' || Host/himself |- |rowspan=3| 2004 || ''[[Yes, Yes Show!|Yes Yes Show]]'' || Host/himself |- |''[[Magandang Tanghali Bayan#MTB: Ang Saya Saya|MTB Ang Saya Saya]]'' || Host/himself |- |''Pirated CD (Celebrity Disguise)'' || Host/himself |- |rowspan=2| 2003 || ''[[Bida si Mister, Bida si Misis]]'' || Bok Tyson |- |''[[Wazzup Wazzup]]'' || Host/Himself || [[Studio 23]] |- | 2001 || ''Whattamen'' || Elton ||rowspan=5| [[ABS-CBN]] |- | 1999–2001 || ''[[Pwedeng Pwede]]'' || as Samson |- | 1997 || ''Spice Boys'' || ????? |- | 1996–1999 || ''[[Super Laff-In]]'' || Host/himself |- | 1992 || ''[[Home Along Da Riles]]'' || Hurculies |} ===Pelikula=== {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year !! Title !! Role |- ||2018 || Unli Life || Lead Role |- | rowspan=2|2017 || [[Woke Up Like This (2017 film)|Woke Up Like This]] || Nando |- || [[Mang Kepweng Returns]]<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/08/08/16/vhong-navarro-is-new-mang-kepweng|title=Vhong Navarro is new 'Mang Kepweng'|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=Agosto 8, 2016|accessdate=Hulyo 1, 2018}} </ref> || Mang Kepweng |- | rowspan=3|2014 || ''[[Moron 5.2: The Transformation]]'' || Vhong Navarro |- || ''[[Da Possessed]]''<ref>{{cite web|url=https://philnews.ph/2014/02/26/vhong-navarro-resume-acting-da-possessed-movie-video/|title=Vhong Navarro to Resume Acting for “Da Possessed” Movie (Video)|author=Ed Umbao|publisher=Philippine News|date=Pebrero 26, 2014|accessdate=Hulyo 1, 2018}} </ref> || Ramon |- || ''[[Starting Over Again (film)|Starting Over Again]]'' || Cameo |- || 2012 || ''[[Shake, Rattle & Roll 14|Shake Rattle and Roll 14:The Invasion]]'' || Hank |- || 2011 || ''[[Bulong (film)|Bulong]]'' || Conan |- || 2010 || ''[[RPG: Metanoia]]'' || Cel/Sargo <small>(voice)</small> |- |rowspan=2| 2009 || ''[[Kimmy Dora]]'' || Waiter <small>(cameo)</small> |- | ''Astig'' || Real Estate Buyer |- |rowspan=2| 2008 || ''[[My Only U]]'' || Bong |- | ''[[Supahpapalicious]]'' || Adonis |- || 2007 || '' [[Agent X44]] '' || Reserve Agent King Agila / Agent X44 |- | [[2005 in film|2005]] || ''[[D' Anothers]]'' || Hesus Resurrection |- |rowspan=2| [[2004 in film|2004]] || ''Otso-Otso Pamela One'' || Amboy/Dao |- |''[[Gagamboy]]'' || Junie/Gagamboy |- |rowspan=6| 2003 || ''[[Mr. Suave]]'' || Rico Suave |- | ''Utang ng Ama'' || Babaero |- | ''AsBoobs: Asal Bobo'' || Kitoy |- | ''[[Pinay Pie]]'' || Butch |- |''Keka'' || Bhong |- |''[[Spirit Warriors: The Shortcut]]'' || Thor |- |rowspan=4| 2002 || ''JOLOGS'' || Kulas |- |''Cass And Carry: Who Wants to be a Billionaire'' || Carry |- |''[[Got 2 Believe]]'' || Rudolph |- |''May Pag-ibig Pa Kaya?'' || Lesther |- |rowspan=2| 2001 || ''Banyo Queen'' (Navarro's first Viva film) || Pating |- |''Oops Teka Lang Diskarte Ko 'To'' || Dencio |- |rowspan=4| 2000|| ''[[Spirit Warriors (film)|Spirit Warriors]]'' || Thor |- | ''Anghel Dela Guardia'' || Raphael |- | ''Daddy O! Baby O!'' || Benny |- | ''Tugatog'' || Monset |- | 1998 || ''Labs Kita...Okey Ka Lang'' || Jason |- | 1996 || ''Istokwa'' || Macky |- | 1994 || ''Separada'' || Streetboys |} ==Mga Parangal== *PMPC Star Awards For Television **Best Talent Search Program Hosts (2010 & 2011) **Best Reality Game Show Hosts (2012) *2014 Yahoo OMG! Awards Philippines - Winner of Best Male TV Host == Sanggunian == {{BD|1977|LIVING|Navarro, Vhong}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga taga-Kalakhang Maynila]] cvz5fvka4f18h5jcg9gj5sjqn308zef 0 19067 2217567 2216404 2026-07-25T23:03:46Z Stephan1000000 98632 1171 2217567 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Agosto 2011}} {{Infobox animanga/Header | title = One Piece | image = | caption = | ja_kanji = ONE PIECE（ワンピース） | ja_romaji = Wan Pīsu | genre = <!--Discuss in talk page before adding or removing genres, however, keep in mind [[WP:MOS-AM#Content]]. Thank you.-->[[Action (genre)|Action]], [[Adventure (genre)|Adventure]], [[Comedy-drama]]<!--Discuss in talk page before adding or removing genres, however, keep in mind [[WP:MOS-AM#Content]]. Thank you.--> }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Eiichiro Oda]] | publisher = [[Shueisha]] | publisher_en = [[Viz Media]] ({{abbr|USA|United States}}, {{abbr|CAN|Canada}}, {{abbr|GBR|United Kingdom}})<br />[[Gollancz Manga]] ({{abbr|GBR|United Kingdom}})<br />[[Madman Entertainment]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}}) | demographic = ''[[Shōnen manga|Shōnen]]'' | magazine = [[Weekly Shōnen Jump]] | magazine_en = [[Shonen Jump (magazine)|Shonen Jump]] ({{abbr|USA|United States}}, {{abbr|CAN|Canada}}) | first = 4 July 1997 | last = | volumes = 115 | volume_list = List of One Piece manga volumes }} {{Infobox animanga/Video | type = Serye | director = [[Kōnosuke Uda]] (1999–2006)<br/>Munehisa Sakai (2006–2008)<br />Hiroaki Miyamoto (2008–present) | producer = Yoshihiro Suzuki | writer = Hirohiko Uesaka<br/>Tatsuya Hamazaki | music = | studio = [[Toei Animation]] | licensor = [[Madman Entertainment]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}})<br />[[4Kids Entertainment]] ({{abbr|USA|United States}} , {{abbr|CAN|Canada}})(2004–2007)<br />[[Funimation Entertainment]] ({{abbr|USA|United States}}, {{abbr|CAN|Canada}})(2007–present) | network = [[Animax]], [[Fuji TV]] | network_en = [[Toonami (UK)|Toonami]] ({{abbr|GBR|United Kingdom}})<br/>[[CN Too]] ({{abbr|GBR|United Kingdom}})<br/>[[YTV (TV channel)|YTV]] ({{abbr|CAN|Canada}})<br/>[[Cartoon Network (United States)|Cartoon Network]] ({{abbr|USA|United States}}, 2005–2007)<br/>[[Toonami]] ({{abbr|USA|United States}}, 2005–2008)<br/>[[Fox Broadcasting Company]] ({{abbr|USA|United States}}, 2003–2005)<br/>[[Cartoon Network (Australia)|Cartoon Network]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}})<br />[[Network Ten]] ({{abbr|AUS|Australia}}, {{abbr|NZL|New Zealand}}) | first = 20 Oktubre 1999 | last = | episodes = 1171 | episode_list = List of One Piece episodes }} {{Infobox animanga/Other | title = Related works | content = * [[List of One Piece films|''One Piece'' films]] * [[List of One Piece video games|''One Piece'' video games]] }} {{Infobox animanga/Footer}} Ang '''One Piece''' ay isang seryeng '''Japanese Shonen Manga''' at '''Anime''' na nilikha ng Hapon na si '''Eichiro Oda''' na naging seryal na sa '''Weekly Shonen Jump''' mula pa noong 4 July 1997. Ang bawat kabanata ay inilalathala sa '''takobon''' volumes ni '''Shueisha''', sa una nitong release noong 24 Disyembre 1997, at ang ika-60 bolyum ay noong Nobyembre 2010. Pagdaan ng 2010, inanunsiyo ng '''Shueisha''' na naipagbili na nila ang mahigit sa 200 milyong bolyum ng '''One Piece''' sa ngayon; ang ika-60 na volume ay nakapagtala ng bagong record para sa pinakamataas na initial print run sa lahat ng aklat sa Japan sa kasaysayan na may 3.4 milyong kopya. Ito rin ang unang aklat na naibenta ng mahigit 2 milyong kopya sa Opening Week ng '''Oricon Book Ranking''' ng Japan. Hango ang One Piece sa paglalakbay ni '''Monkey D. Luffy''', isang 17 taong gulang na lalaki na nakakain ng sinumpaang prutas (Hapon: 悪魔の実, ''Akuma no Mi'', [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Devil Fruit'') na tinatawag na '''Gomu Gomu no Mi''' (Sa Pilipinas: Sinumpaang Prutas ng Goma Goma) na naging daan upang ang katawan niya ay humaba at ma-deform na parang Goma, at ang kanyang itinatag na grupo, ang '''Straw Hat Pirates'''. Nilakbay ni Luffy ang karagatan upang mahanap ang pinakatago-tagong at ang pinakamalaking kayamanan na tinawag na '''One Piece''' at upang hirangin siya bilang ang susunod na '''Hari ng mga Pirata'''. Sinimulan ang pagpapalabas ng One Piece sa Pilipinas noong 2003&nbsp;ng '''GMA Network 7'''. Nakailan na rin itong pag-uulit ng mga episodes dahil sa pagbaba ng ratings nito sa kalabang Network na '''ABS-CBN'''. Ang kasalukuyang episode nito sa Pilipinas ay sa pakikipagsapalaran sa '''Enies Lobby''' at sa '''CP9'''. At sa kabila ng maraming udlot sa telebisyon, unti-unting tumataas ang ratings ito sa 17% kumpara sa kabilang estasyon na 12-15%. == Buod == Ang kuwento ay hango sa 17 taong gulang na si [[:en:Monkey D. Luffy|Monkey D. Luffy]] na pinukaw ng kanyang idolo noong bata pa sya na si [[:en:List of One Piece characters#Shanks|Red Haired Shanks]] na naglalakbay upang hanapin ang '''One Piece'''. Sa paglalakbay ni Luffy, bumuo siya ng isang samahang pirata na tinawag niyang '''Straw Hat Pirates'''. Ang grupo ay binubuo nila: *Pirate Hunter [[:en:List of One Piece characters#Roronoa Zoro|Roronoa Zoro]] *Cat Thief [[:en:List of One Piece characters#Nami|Nami]] (Ang Tagapaglayag) *Sharpshooter Sogeking [[:en:List of One Piece characters#Usopp|Usopp]] (Ang Sniper) *Black Leg [[:en:List of One Piece characters#Sanji|Sanji]] (Ang Tagapagluto) *Cotton Candy Lover [[:en:List of One Piece characters#Tony Tony Chopper|Chopper]] (Ang Manggagamot) *[[:en:List of One Piece characters#Nico Robin|Nico Robin]] (Ang Arkeyolohista) *Cyborg [[:en:List of One Piece characters#Franky|Franky]] (Ang Shipwright) *Humming [[:en:List of One Piece characters#Brook|Brook]] (Ang Musikero). *Jinbei (Ang Helmsman) Humarap din sila sa maraming pagsubok sa lahat ng sulok ng mundo. Ang pinakamalaki nilang kalaban ay ang mga [[:en:List of One Piece characters#Marines|Marino]] na hawak ng [[:en:List of One Piece characters#World Government|Pamahalaang Pandaigdig]] na naghahanap ng hustisya upang tuldukan ang [[:en:Golden Age of Piracy|Ginintuang Yugto ng mga Pirata]]. Marami ring ibang istorya ang hango sa paglalaban ng Gobyerno ,Pitong Warlord at ng Apat na Emperador, ang apat na pinakamalakas na pirata sa buong mundo. Matapos ang pagkamatay nila [[:en:List of One Piece characters#Portgas D. Ace|Portgas D. Ace]] (Ang kapatid ni Luffy na hindi niya kadugo) at ni [[:en:List of One Piece characters#Whitebeard|Whitebeard]], ang bawat miyembro ng Strawhats ay sumailalim sa matinding pagsasanay. Matapos ang dalawang taon, nabuo ulit sila sa '''Sabaody Archipelago''' at tinuloy ang paglalakbay sa Bagong Daigdig ('''New World'''). [[Kategorya:Shōnen manga]] molv4s6jh0e2au193muu9ua3ki2zvtn 2 19115 2217645 1388982 2026-07-26T09:48:12Z Mananaliksik 2510 /* Gitnang Silangan */ 2217645 wikitext text/x-wiki <center>'''Aktibong muli sa Tagalog Wikipedia ang manggagamit na ito.'''</center> <center>''This user is active again in Tagalog Wikipedia.''</center> '''Mabuhay sa Pahina ni Mananaliksik!''' {{Userboxtop|toptext=<span style="font-size: 80%">[[Wikipedia:Babel]]</span>}} {{User tl}} {{User fil}} {{user bik-2}} {{User:Bluemask/Userboxes/User tl-en}} {{User en-4}} {{User es-1}} {{User ja-1}} {{user ko-1}} {{User ceb-1}} {{Userboxbreak|toptext=<span style="font-size: 80%">ETC!</span>}} {{user date}} {{User Pilipino}} {{User windows}} {{Userboxbottom}} ==Pananaw== Para sa akin, hindi kailangan lumikha ng mga bagong salita upang matumbasan ang mga banyagang salita. Mas maganda kung susundin natin ang mga dalubhasa dito. == Kaalaman tungkol sa Mananaliksik == == Layunin == Magtala ng mga artikulo na nakasaad sa Tagalog na magagamit ng ibang mananaliksik na nais ay nasa wikang Tagalog. Sa tingin ko kasi, makakatulong ang website na ito sa pagpapa-unlad ng panitikan ng [[Wikang Tagalog]]. Nais kong maibahagi ang aking unting kaalaman sa iba. ==Kasapi ng Wikiproyekto Pilipinas== ===Mga bayan at lungsod sa Pilipinas=== Bilang Kasapi ng Wikiproyektong ito, Sinimulan kong gawaan ng mga artikulo ang mga bayan at lungsod sa mga lalawigan ng Pilipinas. Ito ang aking tinututukan at binabantayan. Ang aking mga nagawa ay makikita [[special:Contributions/Mananaliksik|dito]]<br> ==Mga Bansa sa Timog Silangang Asya== Kasabay ng paggawa ng mga artikulo sa mga bayan at lungsod sa Pilipinas, sinisumulan ko na ring palawigin ang mga artikulo sa mga karatig bansa ng Pilipinas. Lalo na ang pagpapasimula ng mga artikulo ng mga pagkakahating pampulitikal ng kanilang mga bansa. Karamihan sa aking mga nagawa ay salin mula sa bersyon nito Wikipediang ingles at ang iba naman ay nakuha ko sa aking mga pagsasaliksik. === Mga Kasalukuyang Pinapalawig === *[[Indonesya]] *[[Brunay]] *[[Malaysia]] *[[Vietnam]] *[[Thailand]] *[[Singapore]] *[[Laos]] ---- == Mga Ibang Proyekto == ==Wiki Proyekto Magpalawig == Sinimulan kong gawin nang wiki proyekto ko ang ang magpalawig ng mga artikulo ngayon 2009. Ang mga sumusunod ay ang mga tala ng mga nakatakdang palawigin sa hinaharap. Mga Pahinang nakatakdang gawin at palawigin === Mga Mang-aawit na mga Amerikano (Solo at Banda) === *[[Beyonce Knowles]] *[[Kanye West]] *[[Akon]] *[[Justin Timberlake]] *[[Madonna]] *[[Mariah Carey]] *[[Britney Spears]] *[[Eminem]] *[[Timbaland]] *[[OneRepublic]] === [[Silangang Asya]] === *[[Hapon]] *[[Tsina]] *[[Timog Korea]] *[[Hilagang Korea]] *[[Mongolia]] ===Gitnang Silangan=== [[Arabyang Saudi]] [[Jordan]] ==Mga Estado ng Estados Unidos== *[[California]] *[[Florida]] *[[Bagong York]] *[[Texas]] ==Mga demograpiya ng mga bansa (Abril 2010)== Sinimulang dagdagang ng kabatiran tungkol sa demograpiya (salin mula sa Ingles) *[[Mehiko]] *[[Hayti]] ==Padron== {{Talaan ng mga dagat ng Pilipinas}} Kung nais ninyong magtanong, malaya kayong mag-iwan ng mensahe sa aking pahina ng [[User_talk:Mananaliksik|Usapan]] [[en:User:mananaliksik]] <!-- ==Bilang ng Ambag== *[http://toolserver.org/~interiot/cgi-bin/Tool1/wannabe_kate?username=Mananaliksik&site=tl.wikipedia.org Bilang ng Ambag ko] --> r6qyhmnqw6f62h4i8itv8yylpgc6hhh 2217646 2217645 2026-07-26T09:48:41Z Mananaliksik 2510 /* Gitnang Silangan */ 2217646 wikitext text/x-wiki <center>'''Aktibong muli sa Tagalog Wikipedia ang manggagamit na ito.'''</center> <center>''This user is active again in Tagalog Wikipedia.''</center> '''Mabuhay sa Pahina ni Mananaliksik!''' {{Userboxtop|toptext=<span style="font-size: 80%">[[Wikipedia:Babel]]</span>}} {{User tl}} {{User fil}} {{user bik-2}} {{User:Bluemask/Userboxes/User tl-en}} {{User en-4}} {{User es-1}} {{User ja-1}} {{user ko-1}} {{User ceb-1}} {{Userboxbreak|toptext=<span style="font-size: 80%">ETC!</span>}} {{user date}} {{User Pilipino}} {{User windows}} {{Userboxbottom}} ==Pananaw== Para sa akin, hindi kailangan lumikha ng mga bagong salita upang matumbasan ang mga banyagang salita. Mas maganda kung susundin natin ang mga dalubhasa dito. == Kaalaman tungkol sa Mananaliksik == == Layunin == Magtala ng mga artikulo na nakasaad sa Tagalog na magagamit ng ibang mananaliksik na nais ay nasa wikang Tagalog. Sa tingin ko kasi, makakatulong ang website na ito sa pagpapa-unlad ng panitikan ng [[Wikang Tagalog]]. Nais kong maibahagi ang aking unting kaalaman sa iba. ==Kasapi ng Wikiproyekto Pilipinas== ===Mga bayan at lungsod sa Pilipinas=== Bilang Kasapi ng Wikiproyektong ito, Sinimulan kong gawaan ng mga artikulo ang mga bayan at lungsod sa mga lalawigan ng Pilipinas. Ito ang aking tinututukan at binabantayan. Ang aking mga nagawa ay makikita [[special:Contributions/Mananaliksik|dito]]<br> ==Mga Bansa sa Timog Silangang Asya== Kasabay ng paggawa ng mga artikulo sa mga bayan at lungsod sa Pilipinas, sinisumulan ko na ring palawigin ang mga artikulo sa mga karatig bansa ng Pilipinas. Lalo na ang pagpapasimula ng mga artikulo ng mga pagkakahating pampulitikal ng kanilang mga bansa. Karamihan sa aking mga nagawa ay salin mula sa bersyon nito Wikipediang ingles at ang iba naman ay nakuha ko sa aking mga pagsasaliksik. === Mga Kasalukuyang Pinapalawig === *[[Indonesya]] *[[Brunay]] *[[Malaysia]] *[[Vietnam]] *[[Thailand]] *[[Singapore]] *[[Laos]] ---- == Mga Ibang Proyekto == ==Wiki Proyekto Magpalawig == Sinimulan kong gawin nang wiki proyekto ko ang ang magpalawig ng mga artikulo ngayon 2009. Ang mga sumusunod ay ang mga tala ng mga nakatakdang palawigin sa hinaharap. Mga Pahinang nakatakdang gawin at palawigin === Mga Mang-aawit na mga Amerikano (Solo at Banda) === *[[Beyonce Knowles]] *[[Kanye West]] *[[Akon]] *[[Justin Timberlake]] *[[Madonna]] *[[Mariah Carey]] *[[Britney Spears]] *[[Eminem]] *[[Timbaland]] *[[OneRepublic]] === [[Silangang Asya]] === *[[Hapon]] *[[Tsina]] *[[Timog Korea]] *[[Hilagang Korea]] *[[Mongolia]] ===Gitnang Silangan=== * [[Arabyang Saudi]] * [[Jordan]] ==Mga Estado ng Estados Unidos== *[[California]] *[[Florida]] *[[Bagong York]] *[[Texas]] ==Mga demograpiya ng mga bansa (Abril 2010)== Sinimulang dagdagang ng kabatiran tungkol sa demograpiya (salin mula sa Ingles) *[[Mehiko]] *[[Hayti]] ==Padron== {{Talaan ng mga dagat ng Pilipinas}} Kung nais ninyong magtanong, malaya kayong mag-iwan ng mensahe sa aking pahina ng [[User_talk:Mananaliksik|Usapan]] [[en:User:mananaliksik]] <!-- ==Bilang ng Ambag== *[http://toolserver.org/~interiot/cgi-bin/Tool1/wannabe_kate?username=Mananaliksik&site=tl.wikipedia.org Bilang ng Ambag ko] --> 94syzbexikpoaegq5kdxtwrhglixk5d 0 19886 2217608 2206280 2026-07-26T05:30:18Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217608 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | infoboxtitle = Calamba City | native_name = ᜃᜎᜋ̟ᜊ | image_skyline = Calamba City skyline.jpg | image_caption = Ang lungsod ng Calamba noong Oktubre 2023 | settlement_type = [[Mga lungsod ng Pilipinas|Kinukumpuning Lungsod]] | nicknames = {{Plainlist| * ''The Premier City of Growth, Leisure and National Pride'' * ''Hometown of Jose Rizal'' * ''Spring Resort Capital of the Philippines'' }} | sealfile = Ph_seal_laguna_calamba.png | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng Laguna na nagpapakita sa lokasyon ng lungsod ng Calamba | subdivision_type = [[Bansa]] | subdivision_name = [[Pilipinas]] | subdivision_type1 = [[Estado]] | subdivision_name1 = [[Timog Luzon]] | subdivision_type2 = [[Rehiyon]] | subdivision_name2 = [[Calabarzon]] | subdivision_type3 = [[Lalawigan]] | subdivision_name3 = [[Laguna]] | subdivision_type4 = Distrito | subdivision_name4 = 1 | subdivision_type5 = [[Kabisera]] | subdivision_name5 = Real (''de jure'')<br>[[Calamba Poblacion]] (''de facto'') | subdivision_type6 = Biggest barangay | subdivision_name6 = [[Canlubang]] | barangays = 54 | class = Unang klase; urban | leader_title = (Hunyo 30, 2022)<br>Mayor<br>Bise mayor | leader_name = [[Roseller H. Rizal]]<br>Angelito S. Lazaro Jr. | leader_title2 = Representatibo sa Kongreso | leader_name2 = Cha Hernandez | leader_title3 = Konsehal | leader_name3 = {{plainlist| * Joselito Catindig * Saturnino Lajara * Leeane P. Aldabe * Dyan D. Espiridion * Johnny Lazaro * Pursino Oruga * Moises Morales * Doreen Cabrera * Gerard Teruel * Arvin Manguiat * Edison Natividad * Kathrina Silva }} | founded = 28 Agosto 1742 | cityhood = 21 Abril 2001 | areakm2 = 144.80 | population_as_of = 2024 | population_total = 575,046 | blank_name_sec1 = Wika | blank_info_sec1 = [[Batangas Tagalog|Batangeño]]<br>[[Wikang Tagalog|Tagalog]]<br>[[Taglish]] | latd = 14| latm = 13| lats = 1.2| latNS = N | longd = 121| longm = 10| longs = 1.2| longEW = E }} Ang '''Lungsod ng Calamba''' o sa simpleng, '''Calamba''' ay isang unang klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng Laguna, [[Pilipinas]]. Ito ay nasa layong 54 kilometro sa timog ng [[Maynila]], at isang oras ang layo kung sasakay ng bus. Ang Calamba ay sikat na lugar panturista dahil sa mga ''hot spring resort'', na karamihan ay nasa barangay Pansol, at sa ''Canlubang Golf and Country Club''. Isa rin ang Calamba sa mahalagang sentro ng industriya sa rehiyong CALABARZON dahil sa dami ng mga liwasang pang-industriya at pang-komersyo sa lungsod. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Tanyag ang lungsod ng Calamba lalo na sa kasaysayan pagkat dito isinilang ang pambansang bayani ng Pilipinas, si Dr. [[José Rizal]]. == Kasaysayan == Ang pangalan ng lungsod na nagmula sa isang alamat noong mga unang panahon ng pananakop ng Espanya sa bansa. Dalawang "gwardya sibil" o sundalo ang naligaw at napadaan sa lugar na ngayon ay tinatawag na Calamba. Nakita ng mga sundalo ang isang binibini na dumating mula sa isang ilog na may dalang bangang lalagyan ng tubig at isang kalan na kahoy ang panggatong. Ang mga sundalo, sa walang anu-anong wikang [[Espanyol]] at mataas na tono, upang itago ang katotohanang sila ay naliligaw, ay nagtanong sa dalaga kung ano ang pangalan ng lugar na kanilang kinaroroonan. Ang babae, na nagsasalita lamang ng kanyang sariling wika, sa pag-aakalang siya ay tinatanong kung ano ang kanyang dala-dala ay sumagot ng "kalan-banga", na ang ibig sabihin ay "luwad na kalan" (kalan) at "banga ng tubig" (banga). Dahil hindi ito mabigkas ng tuwid ng dalawang Espanyol, tinawag na Calamba ang bayan mula noon. Ang alamat na ito ay nanatili sa pamamagitan ng konkretong tubig banga na nakatayo sa liwasang bayan ng may mga pangalan ng mga barangay sa lungsod ng nakasulat dito. Ito ay itinuturing na pinakamalaking "Claypot" sa mundo. Ang parehong dsenyo ng banga ay matatagpuan sa selyo ng pangalan ng lungsod. ==Etimolohiya== [[Talaksan:Calamba City Skyline 2018.jpg|thumb|Ang lungsod ng Calamba noong ika Agosto 2018.]] Ang liwasan ay iminungkahi ni Dr. Agapito Alzona, na noon ay konsehal ng bayan, upang magamit ang mga bakanteng lugar na kung saan ang lumang palengkeng bayan ay dating nakalagay. Ang resolusyon ay inaprubahan ng noo'y alkalde Romano Lazaro at idinagdag ang karagdagang ₱5, 000 para sa mga bakod sa orihinal na ₱15, 000 gastos sa pagpapagawa. Ito ay natapos noong taong 1939. Bago ito naging isang hiwalay na bayan,ang Calamba ay dating sakop ng Tabuco, ngayon ay kilala bilang Cabuyao. Ang Calamba ay naging isang malayang pueblo sa 28 Agosto 1742. Sa panahon ng pananakop ng mga Hapones noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], ang lungsod ay naging saksi sa drama ng isang walang awang pagpatay sa panahon na kung saan ang Imperial Japanese Army ay pumatay ng hindi bababa sa 2,000 sibilyan na tinawag na "Calamba Massacre". Sa pagpasa ng Republic Act No 9,024 noong 7 Abril 2001 at ang pag-apruba ng mga residente sa isang plebisito noong Abril 21, ang Calamba ay naisulong mula sa isang munisipalidad sa ikalawang Distrito ng Laguna upang maging ganap na isang lungsod pagkatapos ng [[San Pablo]]. Isang ipinahayag lungsod noong petsang 7 Abril 2001, ang Calamba ay nakilala bilang isang pangunahing sentro ng pagsulong at ito ay lubhang mabuti nakaposisyon na tulad ng kanyang mataas na ang istratehikong lokasyon, na sa isang malaking krus na daan sa Rehiyon, na may mabuting pahiwatig para sa pagpapaunlad ng mga pasilidad sa rehiyon. Ang kasalukuyang at iminungkahing mga proyekto, gaya ng kinilala sa maraming plano ng pamahalaan at pribadong sektor, ay ang higit pang palakasin ang posisyon ng mga munisipalidad bilang mga pangunahing sentro ng pamamahala, pagawaan, pangangalakal at kabuhayan. Ang sub-urbanisasyon nito ay ay higit na pinatibay ng mga iminungkahing lugar ng mga pangunahing proyektong pangtirahan sa komunidad at mahusay na itinatag na mga institusyon sa pag-aaral. Noong 28 Oktubre 2003, sa bisa ng Executive Order 246, ang Calamba City ay hinirang bilang panrehiyong sentro ng Region IV-A (CALABARZON). Ang Calamba ay nakapagmamalaki ng hindi kukulangin sa limang pambansang bayani: [[Dr Jose Rizal]], General Paciano Rizal, Teodora Alonzo, ang General Vicente Lim, at Lt. Geronimo Aclan. == Mga Barangay == <!-- [[File:A Calamba Medical Center Skycraper.jpg|thumb|Ang Skycraper kuha mula noong Abril 2013 sa Barangay Lawa]] --> Ang lungsod ng Calamba ay pampolitika na nahahati sa 54 na mga barangay kasama rito ang Canlubang isa sa pinakamalaking barangay sa Calamba. {| border="0" |- ---- | valign="top" | * Bagong Kalsada * Bañadero * Banlic * Barandal * Batino * Bubuyan * Bucal * Bunggo * Burol * Camaligan * [[Canlubang]] * Halang * Hornalan * [[Kay-Anlog]] * Laguerta * La Mesa * Lawa * Lecheria | valign="top" | * Lingga * Looc * Mabato * Majada-Labas * [[Makiling, Calamba|Makiling]] * Mapagong * Masili * Maunong * Mayapa * Milagrosa * Paciano Rizal * Palingon * Palo-Alto * Pansol *[[Parian, Calamba|Parian]] * Barangay 1 (Pob.) * Barangay 2 (Pob.) * Barangay 3 (Pob.) * Barangay 4 (Pob.) * Barangay 5 (Pob.) | valign="top" | * Barangay 6 (Pob.) * Barangay 7 (Pob.) * Prinza * Punta * Puting Lupa * Real * Saimsim * Sampiruhan * San Cristobal * San Jose * San Juan * Sirang Lupa * Sucol * Turbina * Ulango * Uwisan |} == Mga pasyalan sa Calamba == * [[Gusaling Panlungsod ng Calamba]] * St. John the Baptist Church * [[Canlubang Golf & Country Club]] * [[Calamba Claypot]] * [[Carmel, Canlubang]] * Carmelray Industrial Park 1 * [[Dambanang Rizal (Calamba)]] * iMall * [[Isla ng Calamba]] * [[José Rizal Coliseum]] * [[Republ1c Wakepark]] * [[San Jose Manggawa Parish (Canlubang)|San Jose Manggawa]] * [[SM City Calamba]] * [[Villa Cueba]] ===Galeriya=== <gallery widths=200 heights=150 > Talaksan:CalambaCityjf2751 03.JPG|Calamba City Hall Talaksan:CalambaChurchjf3075 05.JPG|Saint John Baptist Church Talaksan:Canlubang Golf & Country Club faultline.jpg|Can Golf entrance Talaksan:Calamba City Giant Water Pot.jpg|Calamba Claypot Talaksan:1982Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 12.jpg|Carmel District Talaksan:Rizal Shrine Outdoor (Calamba, Laguna).jpg|Rizal Shrine Talaksan:1915Calamba City Canlubang Roads Landmarks Barangays 17.jpg|iMall Talaksan:The wake park at Nuvali in Laguna.jpg|Republ1c Wakepark|Republ1c Wakepark Talaksan:St. Joseph Parish Church in Canlubang, Calamba, Laguna.jpg|St. Joseph Church Talaksan:546Calamba City National Highway 05.jpg|SM City Calamba </gallery> == Mga kilalang sikat sa Calamba == <!-- Alphabetically order --> * Ariel Gevańa Vanguardia, ay isang Coach sa PBA mula year 2003 hanggang sa kasalukuyan. * Delfina Herbosa de Natividad, ay ang pamangkin ni Dr. José Rizal * [[Dolores Ramirez]], ay kilala sa kanyang kontribusyon ukol sa pag-aaral ng mga komposisyon * [[Jeric Gonzales]], ay isang Aktor, at isa sa mga nanalo sa Protege. * [[José Rizal]], ay tinaguriang pambansang bayani ng [[Pilipinas]], at nasyonalista ng Repormat. * [[Lester Avan Andrada]], ay isang pangpelikulang aktor * Leopoldo B. Uichanco, Ay ang ika-2 Pilipino Dean ng UP College of Agriculture, Ama ng Philippine Entomolohiya * [[Palito]], ay isang Komedyanteng pilipinong aktor * [[Paciano Rizal]], ay ang Militanteng Heneral at Rebolusyonaryo, siya ay panganay na kapatid ni Dr. José Rizal * Ronnie Alcano, ay isang propesyonal sa pool na manglalaro, galing sa Calamba. * Sam Mangubat, ay isang mang-aawit ng [[It's Showtime]]. * [[Thea Tolentino]], ay isang Aktres galing sa Laguna, at isa sa mga nanalo sa Protege * [[Therese Malvar]], ay isang Gawad-aktres sa Pilipinas * [[Vicente Lim]], ay ang World War II Brigadier General ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga kilalang personalidad== <gallery widths="140" heights="140"> File:Jose Rizal full.jpg|Dr. Jose Rizal File:Dolores Ramirez NAST.jpg|[[Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas|Pambansang Siyentipiko]] Dolores Ramirez File:Vicente Podico Lim (1888–1944) at West Point in 1914.png| [[Vicente Lim]] File:Jhoanna at Billboard K POWER 100 (2) (cropped).jpg|[[Jhoanna (singer)|Jhoanna Robles]] File:Ronato Alcano.jpg|Ronato "Ronnie" Alcano </gallery> {{Div col|colwidth=30em}} * [[José Rizal]] – pambansang bayani, nasyonalista at repormista ng Pilipinas * [[Paciano Rizal]] – rebolusyonaryong heneral, at ang nakatatandang kapatid ni José Rizal * [[Trinidad Rizal]] – feminist leader at co-founder ng unang feminist organization ng Pilipinas, ang Asociacion Femenista Filipina. * [[Delfina Herbosa de Natividad]] – isa sa tatlong babae, kasama si Marcela Agoncillo at ang kanyang anak na si Lorenza, na pinagtahian ang [[Watawat ng Pilipinas]]. Pamangkin ni José Rizal. * [[Vicente Lim]] – [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] Brigadier General *[[Paglaban ng mga manggagawa laban sa diktadurang Marcos#Mga martir at bayaning pinarangalan sa Bantayog ng mga Bayani|Florencio Pesquesa]] – manggagawa sa bukid at pinuno ng mga manggagawa noong panahon ng [[batas militar sa Pilipinas|batas militar]] na dinukot at [[Sapilitang pagkawala|naglaho]]. Ang kanyang pangalan ay nakasulat sa [[Bantayog ng mga Bayani]]<ref>{{Cite web|last=|first=|date=July 13, 2016|title=PESQUESA, Florencio S.|url=https://www.bantayog.org/pesquesa-florencio-s/|access-date=2021-ngwebsite=2021-ngwebsite Bayani|language=en-US|archive-date=November 27, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127171720/https://www.bantayog.org/pesquesa-florencio-s/|url-status=live}}</ref> * Leopoldo B. Uichanco – Pangalawang Pilipinong Dekano ng [[Unibersidad ng Pilipinas Los Baños Kolehiyo ng Agrikultura at Agham ng Pagkain|UP Kolehiyo ng Agrikultura]], Ama ng Entomolohiya ng Pilipinas<ref name="DOST SPHERES">{{Banggitin ang web |url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000299 |title=Dost-Stii &#124; Mga Sphere |access-date=Abril 20, 2021 |archive-date=Abril 20, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420113738/http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000299#:~:text=Dr.,in%201918%20at%20the%20U.P.// |url-status=dead }}</ref><ref name="NAST">https://nast.ph/images/pdf%20files/Publications/NAST%20Transactions/NAST%202001%20Transactions%20Volume%2023/BSD%201%20Directions%20of%20Systematic%20Entomology%20in%20the%20Philippines,%20Acd%20Clare%20R.%20Baltazar%202001.pdf.//{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Patay na link|petsa=Pebrero 2022}}</ref> t-second-to-none/ |url-status=live }}</ref> * [[Jose Juliano]] – nuclear physicist at kemikong pang-nuclear * [[José Yulo]] – Ika-5 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], ika-6 [[Punong Mahistrado ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], dating senador, ika-13 at ika-35 [[Kalihim ng Hustisya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Hustisya]] *[[Ruth Mariano-Hernandez]] {{ndash}} dating miyembro ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] mula sa [[Ika-2 distrito ng kongreso|ika-2]] ng [[Laguna (lalawigan)|Laguna]] * Dominador E. Chipeco, Sr. – Ika-12 [[Gobernador ng Laguna]] * Restituto L. Luna – Ika-14 [[Gobernador ng Laguna]] * [[Teresita S. Lazaro]] – Ika-16 [[Gobernador ng Laguna]] * [[Ramil L. Hernandez]] – Ika-18 [[Gobernador ng Laguna]] at kasalukuyang miyembro ng [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] mula sa [[Ika-2 distrito ng kongreso ng Laguna|ika-2]] na distrito ng [[Laguna (lalawigan)|Laguna]] * [[Ronato Alcano]] – propesyonal na manlalaro ng [[mga bilyar na bulsa|bilyar]] * [[Maybelline Masuda]] – [[Brazilian Jiu-Jitsu]] practitioner * [[John Vic De Guzman]] – manlalaro ng volleyball at artista * [[Jerrold Tarog]] – direktor ng pelikula at tagasulat ng senaryo * [[Palito]] – komedyante at artista * [[Teody Belarmino]] – artista sa pelikula * [[Aruray]] – artista at komedyante * [[Menggie Cobarrubias]] – artista sa pelikula at telebisyon * [[Therese Malvar]] – aktres * [[Thea Tolentino]] – aktres, nagwagi sa [[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]] * [[Jeric Gonzales]] – aktor, nagwagi sa [[Protégé: The Battle For The Big Artista Break]] * [[Sam Mangubat]] – mangaawit, 2nd placer of [[Tawag ng Tanghalan]] * [[Jhoanna (mangaawit)|Jhoanna Robles]] – miyembro ng [[Pinoy pop]] group [[Bini (grupo)|Bini]]<ref>{{cite news |title=LEADER OF THE PACK: 8 STARTER-FACTS ABOUT BINI MEMBER JHOANNA |url=https://zeenmag.com/leader-of-the-pack-8-starter-facts-about-bini-member-jhoanna/ |access-date=Hulyo 26, 2024 |publisher=Zeen Magazine |date=Hunyo 25, 2024 |archive-date=Hunyo 26, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626124432/https://zeenmag.com/leader-of-the-pack-8-starter-facts-about-bini-member-jhoanna/ |url-status=live }}</ref> {{div col end}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga kawing anlabas == * [http://www.msc.net.ph/calamba/ Town of Calamba information site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061113140914/http://www.msc.net.ph/calamba/ |date=2006-11-13 }} * [http://www.laguna.gov.ph/Articles/05_05_Calamba.htm Calamba web page sa Opisyal na Website ng Laguna] * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }} * [[:en:Image:Banga.JPG#Summary|Picture of Calamba Town Plaza "Banga"]] {{Calamba}} {{Laguna}} {{Mga kompanya sa Laguna}} {{Mga Lungsod sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga bayan ng Laguna]] 1msmnd4dbepxl8bbseu1yxwa1kkao6f 0 21702 2217564 1442155 2026-07-25T18:17:26Z Mananaliksik 2510 2217564 wikitext text/x-wiki Ang '''[[Paghuhubog ng Katawan]]''' sa '''[[Palaro ng Timog Silangang Asya 2005]]''' ay ginanap sa Teatro ng [[:en:Government Service Insurance System|GSIS]] sa [[Lungsod ng Pasay]], [[Pilipinas]]. Sa isport na tinatawag na Paghuhubog ng Katawan, ipinapakita ng mga ''bodybuilder'' ang kanilang pangangatawan sa isang lupon ng mga hurado, na nagbibigay ng puntos batay sa kanilang kaakit-akit na anyo. ==Talaan ng medalya== {| {{RankedMedalTable}} |- ||1||style="text-align:left"|{{border|{{flagicon2|Singapore}}}} [[Singapore sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|Singapore]] ||2||0||1||'''3''' |- ||2||style="text-align:left"|{{flagicon2|Philippines}} [[Pilipinas sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|Pilipinas]] ||2||0||0||'''2''' |- |rowspan=2|3||style="text-align:left"|{{flagicon2|Vietnam}} [[Vietnam sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|Vietnam]] ||1||1||2||'''4''' |- |style="text-align:left"|{{flagicon2|Thailand}} [[Thailand sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|Thailand]] ||1||1||0||'''2''' |- ||5||style="text-align:left"|{{flagicon2|Myanmar}} [[Myanmar sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|Myanmar]] ||0||2||0||'''2''' |- ||6||style="text-align:left"|{{border|{{flagicon2|Indonesia}}}} [[Indonesia sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005|Indonesia]] ||0||0||1||'''1''' |- |} ==Mga nagtamo ng medalya== {| {{MedalistTable}} |- |Light Flyweight <br> 55&nbsp;kilo | [[Pham Van Mach]] <br> [[image:Flag of Vietnam.svg|20px|]] [[Vietnam]] | [[Zaw Wan]] <br> [[image:Flag of Myanmar.svg|20px|]] [[Myanmar]] | [[Ng Han Cheng Vincent]] <br> [[image:Flag of Singapore.svg|20px|]] [[Singapore]] |- |Flyweight <br> 60&nbsp;kilo | [[Ibrahim Bin Sihat]] <br> [[image:Flag of Singapore.svg|20px|]] [[Singapore]] | [[Somsri Turinthaisong]] <br> [[image:Flag of Thailand.svg|20px|]] [[Thailand]] | [[Asrelawandi]] <br> [[image:Flag of Indonesia.svg|20px|]] [[Indonesia]] |- |Bantamweight <br> 65&nbsp;kilo | [[Michael Borenaga]] <br> [[image:Flag of the Philippines.svg|20px|]] [[Pilipinas]] | [[Sazali bin Abd Samad]] <br> [[image:Flag of Malaysia.svg|20px|]] [[Malaysia]] | [[Thongpan Lammana]] <br> [[image:Flag of Thailand.svg|20px|]] [[Thailand]] |- |Lightweight <br> 70&nbsp;kilo | [[Chua Ling Fung Simon]] <br> [[image:Flag of Singapore.svg|20px|]] [[Singapore]] | [[Aung Khaing Win]] <br> ([[image:Flag of Myanmar.svg|20px|]] [[Myanmar]] | [[Cao Quoc Phu]] <br> [[image:Flag of Vietnam.svg|20px|]] [[Vietnam]] |- |Welterweight <br> 75&nbsp;kilo | [[Alfredo Trazona]] <br> [[image:Flag of the Philippines.svg|20px|]] [[Pilipinas]] | [[Giap Tri Dung]] <br> [[image:Flag of Vietnam.svg|20px|]] [[Vietnam]] | [[Panupong Prapteep]] <br> [[image:Flag of Thailand.svg|20px|]] [[Thailand]] |- |Light Middlewight <br> 80&nbsp;kilo | [[Sitthi Charoenrith]] <br> [[image:Flag of Thailand.svg|20px|]] [[Thailand]] | [[Min Zaw Oo]] <br> [[image:Flag of Myanmar.svg|20px|]] [[Myanmar]] | [[Ly Duc]] <br> [[image:Flag of Vietnam.svg|20px|]] [[Vietnam]] |- |} ==Kawing panlabas== *[http://www.2005seagames.com.ph/sched.html Mga opisyal na resulta ng 2005 Southeast Asian Games] ---- {{Eventsin2005SEAG}} {{Uncategorized}} pd5c1y7a981k5yse98me7oca8ta5byu 0 39053 2217607 2063980 2026-07-26T05:16:11Z BabbyNoelle07 164292 Pinalitan ko ang “Nagkakaisang Kaharian” sa “Reyno Unido” para mas magkatugma sa mga pahina ng mga kamakailan na soberano gaya ni Queen Elizabeth. Itinanggal din ang “Hilagang Irlanda” at naging malaya lang ang Irlanda sa Britanya noong 1922, ilang dekadang nakalipas sa pamumuno ni Victoria.   2217607 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Victoria | image = Queen Victoria by Bassano.jpg|alt=Photograph of Queen Victoria, 1882 | caption = Si Reyna Victoria suot ang kanyang maliit na koronang diyamante <br /> Kuha ni [[Alexander Bassano]], 1882 | reign = {{nowrap|20 Hunyo 1837 – 22 Enero 1901}} | coronation = 28 Hunyo 1838 | cor-type = britain | succession = Reyna ng Gran Britanya | predecessor = [[William IV of the United Kingdom|William IV]] | successor = [[Edward VII]] | reign1 = 1 Mayo 1876 – 22 Enero 1901 | coronation1 = 1 Enero 1877 | cor-type1 = [[Delhi Durbar#Durbar of 1877|Imperial Durbar]] | succession1 = Emperatris ng Indiya | successor1 = [[Edward VII]] | reg-type = Prime&nbsp;Ministers | regent = [[List of Prime Ministers of Queen Victoria|''See list'']] | reg-type1 = Mga Viceroy | regent1 = [[Viceroy ng India|''See list'']] | spouse = [[Albert, Prince Consort|Prinsipe Alberto ng Sahoniya-Coburgo-Gotha]] | issue = {{ubl | [[Victoria, Princess Royal|Victoria, Princess Royal, German Empress]] | [[Edward VII]] | [[Princess Alice of the United Kingdom|Princess Alice, Grand Duchess of Hesse]] | [[Alfred, Duke of Saxe-Coburg and Gotha]] | [[Princess Helena of the United Kingdom|Helena, Princess Christian of Schleswig-Holstein]] | [[Princess Louise, Duchess of Argyll]] | [[Prince Arthur, Duke of Connaught and Strathearn|Prince Arthur, Duke of Connaught]] | [[Prince Leopold, Duke of Albany]] | [[Princess Beatrice of the United Kingdom|Beatrice, Princess Henry of Battenberg]] }} | issue-link = #Issue | full name = Alexandrina Victoria | house = [[House of Hanover]] | father = [[Prince Edward, Duke of Kent and Strathearn]] | mother = [[Princess Victoria of Saxe-Coburg-Saalfeld]] | birth_date = {{Birth date|df=yes|1819|5|24}} | birth_place = [[Kensington Palace]], London | death_date = {{Death date and age|df=yes|1901|1|22|1819|5|24}} | death_place = [[Osborne House]], Isle of Wight | date of burial = 4 Pebrero 1901 | place of burial = [[Frogmore]], [[Windsor, Berkshire|Windsor]] | signature = Queen Victoria Signature.svg }} Si '''Victoria''', na nakikilala rin bilang '''Alexandrina Victoria''', (ipinanganak noong [[Mayo 24]], [[1819]] – namatay noong [[Enero 22]], [[1901]]) ay ang [[Monarkiya ng Reyno Unido|reyna]] ng [[Reino Unido ng Gran Bretanya at Irlanda del Norte|Reyno Unido ng Gran Britanya at Irlanda]] mula [[Hunyo 20]], [[1837]], at naging unang [[Emperatris ng India]] mula [[Mayo 1]], [[1876]] hanggang sa kaniyang kamatayan noong [[Enero 22]], [[1901]]. Nagtagal ang kanyang pagiging monarka ng 63 taon at pitong buwan, na naging ang pinakamatagal na panahon ng pamumuno,<ref name="WWT" /> kung ihahambing kaysa sa kahit na sinong naging [[monarkiya|monarkang]] Briton. Sa pangkalahatan, tinatawag na [[kapanahunan ni Victoria]] (''Victorian era'' sa Ingles) ang panahon na nakasentro sa kaniyang pagiging reyna. Binansagan siyang "Ang Balo ng Windsor", dahil sa pagkamatay ng kaniyang asawa at pinsang buo na si [[Prinsipe Albert ng Saxe-Coburg-Gotha]] noong 1861.<ref name=WWT>{{cite-WWT|WHO WAS "THE WIDOW AT WINDSOR?"}}, pahina 34.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{BD|1819|1901|Victoria}} {{English monarchs}} [[Kategorya:United Kingdom]] [[Kategorya:Mga Britaniko]] [[Kategorya:Mga hari ng Inglatera]] [[Kategorya:Mga reyna ng Inglatera]] [[Kategorya:Mga reyna ng Irlanda]] {{stub|Tao|UK}} {{authority control}} cjz40ro2p934iwhq9759f0xn1mcm0qd 2217609 2217607 2026-07-26T05:30:32Z BabbyNoelle07 164292 2217609 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Victoria | image = Queen Victoria by Bassano.jpg|alt=Photograph of Queen Victoria, 1882 | caption = Si Reyna Victoria suot ang kanyang maliit na koronang diyamante <br /> Kuha ni [[Alexander Bassano]], 1882 | reign = {{nowrap|20 Hunyo 1837 – 22 Enero 1901}} | coronation = 28 Hunyo 1838 | cor-type = britain | succession = Reyna ng Gran Britanya | predecessor = [[William IV of the United Kingdom|William IV]] | successor = [[Edward VII]] | reign1 = 1 Mayo 1876 – 22 Enero 1901 | coronation1 = 1 Enero 1877 | cor-type1 = [[Delhi Durbar#Durbar of 1877|Imperial Durbar]] | succession1 = Emperatris ng Indiya | successor1 = [[Edward VII]] | reg-type = Prime&nbsp;Ministers | regent = [[List of Prime Ministers of Queen Victoria|''See list'']] | reg-type1 = Mga Viceroy | regent1 = [[Viceroy ng India|''See list'']] | spouse = [[Albert, Prince Consort|Prinsipe Alberto ng Sahoniya-Coburgo-Gotha]] | issue = {{ubl | [[Victoria, Princess Royal|Victoria, Princess Royal, German Empress]] | [[Edward VII]] | [[Princess Alice of the United Kingdom|Princess Alice, Grand Duchess of Hesse]] | [[Alfred, Duke of Saxe-Coburg and Gotha]] | [[Princess Helena of the United Kingdom|Helena, Princess Christian of Schleswig-Holstein]] | [[Princess Louise, Duchess of Argyll]] | [[Prince Arthur, Duke of Connaught and Strathearn|Prince Arthur, Duke of Connaught]] | [[Prince Leopold, Duke of Albany]] | [[Princess Beatrice of the United Kingdom|Beatrice, Princess Henry of Battenberg]] }} | issue-link = #Issue | full name = Alexandrina Victoria | house = [[House of Hanover]] | father = [[Prince Edward, Duke of Kent and Strathearn]] | mother = [[Princess Victoria of Saxe-Coburg-Saalfeld]] | birth_date = {{Birth date|df=yes|1819|5|24}} | birth_place = [[Kensington Palace]], London | death_date = {{Death date and age|df=yes|1901|1|22|1819|5|24}} | death_place = [[Osborne House]], Isle of Wight | date of burial = 4 Pebrero 1901 | place of burial = [[Frogmore]], [[Windsor, Berkshire|Windsor]] | signature = Queen Victoria Signature.svg }} Si '''Victoria''' ('''Alexandrina Victoria;''' [[Mayo 24]], [[1819]] – [[Enero 22]], [[1901]]) ay ang [[Monarkiya ng Reyno Unido|reyna]] ng [[Reino Unido ng Gran Bretanya at Irlanda del Norte|Reyno Unido ng Gran Britanya at Irlanda]] mula [[Hunyo 20]], [[1837]], at naging unang [[Emperatris ng India]] mula [[Mayo 1]], [[1876]] hanggang sa kaniyang kamatayan noong [[Enero 22]], [[1901]]. Nagtagal ang kanyang pagiging monarka ng 63 taon at pitong buwan, na naging ang pinakamatagal na panahon ng pamumuno,<ref name="WWT" /> kung ihahambing kaysa sa kahit na sinong naging [[monarkiya|monarkang]] Briton. Sa pangkalahatan, tinatawag na [[kapanahunan ni Victoria]] (''Victorian era'' sa Ingles) ang panahon na nakasentro sa kaniyang pagiging reyna. Binansagan siyang "Ang Balo ng Windsor", dahil sa pagkamatay ng kaniyang asawa at pinsang buo na si [[Prinsipe Albert ng Saxe-Coburg-Gotha]] noong 1861.<ref name=WWT>{{cite-WWT|WHO WAS "THE WIDOW AT WINDSOR?"}}, pahina 34.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{BD|1819|1901|Victoria}} {{English monarchs}} [[Kategorya:United Kingdom]] [[Kategorya:Mga Britaniko]] [[Kategorya:Mga hari ng Inglatera]] [[Kategorya:Mga reyna ng Inglatera]] [[Kategorya:Mga reyna ng Irlanda]] {{stub|Tao|UK}} {{authority control}} iwimuh57pk75nvqnwuc677csdbe1qns 0 52680 2217659 2193617 2026-07-26T11:45:13Z Mananaliksik 2510 inayos ang ibang mga kawing 2217659 wikitext text/x-wiki {{infobox high court | court_name = Sandiganbayan | native_name = | image = Sandiganbayan Seal.png | imagesize = 200px | caption = Sagisag ng Sandiganbayan | country = [[Pilipinas]] | location = [[Lungsod Quezon]] | type = Tinatalaga ng Pangulo ng Pilipinas mula sa talaan na isinumite ng [[Sangguniang Panghukuman at Pang-abogasya]] | authority = [[Saligang Batas ng Pilipinas]] |appeals=[[Kataastaasang Hukuman ng Pilipinas]]|terms=Obligadong pagreretiro sa gulang na 70|positions=Dalawampu't-isa (simula Ene 20, 2016) ** Tatlo (Hun 11, 1978 &ndash; Dis 8, 1980) ** Anim (Hunyo 11, 1980&ndash;Ago 4, 1982) ** Siyam (Ago 4, 1982 ndash; Okt 7, 1984) ** Labing-dalawa (Okt. 7, 1984&ndash; Okt. 9, 1998) ** Labing-lima (Okt 9, 1984&ndash;Ene 20, 2016)|website=https://sb.judiciary.gov.ph/|chiefjudgetitle=[[Namumunong Mahistrado]]|chiefjudgename={{sortname|Amparo|Cabotaje-Tang}}|termstart={{dts|2013|10|7}}}} {{Pulitika ng Pilipinas}} Ang '''Sandiganbayan''' ay isang tanging [[hukuman]] sa [[Pilipinas]] na itinatag sa ilalim ng [[Kautusang Pampanguluhan]] [[Kautusang Pampanguluhan Blg. 1606|Blg. 1606]]. Katumbas ng ranggo nito ang [[Hukuman ng Pag-aapela]] ng Pilipinas. Binubuo ang hukuman ng labing-apat na mga Katuwang na Hukom at isang [[Namumunong Hukom]]. Matatagpuan ang gusali ng Sandiganbayan sa Gusaling Centennial, [[Abenida Commonwealth]] pgt. [[Daang Batasan]], [[Lungsod Quezon]] sa [[Kalakhang Maynila]]. == Kasaysayan == [[Talaksan:Buildings and Roads in Quezon City Commonwealth Area SJasminum 10.jpg|thumb|Sandiganbayan]] Itinatag ang Sandiganbayan sa ilalim ng administrasyon ni [[Ferdinand Marcos|Pangulong Ferdinand E. Marcos]] noong Hunyo 11, 1978, sa pamamagitan ng Atas ng Pangulo Blg. 1486 sa [[Saligang Batas ng Pilipinas ng 1973]]. Ang hukuman ay pantay sa ranggo sa mga Regional Trial Court (kilala noon bilang Courts of First Instance). Noong Disyembre 10, 1978, itinaas ng Presidential Decree No. 1606 ang ranggo ng Sandiganbayan upang tumugma sa [[Hukuman ng Pag-aapela]], ang pangalawang pinakamataas na hukuman sa Pilipinas. Nagsimula ang pagpapairal ng mga gawain ng Sandiganbayan noong Pebrero 12, 1979.<ref name=":73">{{cite web |title=Sandiganbayan |url=http://sb.judiciary.gov.ph/aboutsb.html |access-date=Hulyo 15, 2018 |website=sb. judiciary.gov.ph}}</ref> Ang mga pagbabago ay ipinakilala sa Republic Acts No. 7975 at No. 8249, pagkatapos ng [[Rebolusyong EDSA ng 1986]], na nagtatakda ang saklaw ng Sandiganbayan sa "mga kaso na kinasasangkutan ng mga pampublikong opisyal na umuokupa sa mga posisyon na inuri bilang Antas ng Sahod (Salary Grade) 27 at higit pa."<ref name=":73" /> Ang Sandiganbayan ay kasalukuyang nakaupo sa pitong dibisyon ng tig-tatlong mahistrado, ayon sa R.A. 10660, nagsususog sa P.D. No. 1606.<ref>{{Cite news |last=Gutierrez |date=Abril 21, 2015 |title=Aquino nilagdaan ang batas na nagpapalawak sa Sandiganbayan sa 7 dibisyon |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/90674-sandiganbayan-reform-aquino |access-date=Hulyo 15, 2018 |una=Natashya}}</ref> === Batas Militar === Nang magsimula ang mga operasyon ng Sandiganbayan noong 1979, ito ay binubuo lamang ng isang dibisyon (kasama si Hon. Manuel R. Pamaran bilang Presiding Justice at dalawang Associate Justice) at isang 15-membered [[skeleton crew]]. Noong 1981, inilunsad ang pangalawang dibisyon. Ang ikatlong dibisyon ay nabuo noong Agosto 4, 1982.<ref name=":74" /> ==== Pagsisiyasat ni Aquino ==== {{Pangunahing|Pagpatay kay Benigno Aquino Jr.}} Kasunod ng pagpaslang kay [[Benigno Aquino Jr.|Benigno Aquino, Jr.]] noong Agosto 1983, isinumite ni Ferdinand Marcos ang kaso para sa agarang paglilitis sa Sandiganbayan. Ang mga kritiko ni Marcos, na kinabibilangan ng mga lider ng negosyo at mga pinuno ng simbahan, ay nagsabi na ang Sandiganbayan ay walang karanasan sa paglilitis ng pagpatay at humiling ng appointment ng isang imperial prosecutor at independiyenteng hudisyal na katawan sa halip.<ref>{{Cite journal |last=Malin |first=Herbert |date=February 1985 |title=The Philippines in 1984: Grappling with Crisis |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1985-02_25_2/page/198 |journal=Asian Survey |volume=25 |issue=2 |pages=198–205 |doi=10.2307/2644303 |jstor=2644303}}< /ref> Ang mga pagbabago ay ipinakilala sa Republic Acts No. 7975 at No. 8249, pagkatapos ng [[People Power Revolution|EDSA Revolution noong 1986]], na nilimitahan ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa "mga kaso na kinasasangkutan ng mga pampublikong opisyal na umuokupa sa mga posisyon na inuri bilang salary grade 27 at mas mataas." Ang Sandiganbayan ay kasalukuyang nakaupo sa pitong dibisyon ng tig-tatlong mahistrado, ayon sa R.A. 10660, nagsususog sa P.D. No. 1606.<nowiki><ref></nowiki>{{Cite news |last=Gutierrez |date=Abril 21, 2015 |title=Aquino nilagdaan ang batas na nagpapalawak sa Sandiganbayan sa 7 dibisyon |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/90674-sandiganbayan-reform-aquino |access-date=Hulyo 15, 2018 |una=Natashya}}</ref> Noong 1984, ang 26 kataong akusado sa pagpaslang kay Aquino ay pinawalang-sala ng Sandiganbayan sa 90-pahinang hatol. Binalewala ng hatol ang lahat ng natuklasan ng Agrava Commission, na itinalaga upang imbestigahan ang pagpatay.<ref>{{Cite journal |last=Manning |first=Robert |date=Winter 1984 |title=The Philippines in Crisis |url=https://archive.org/details/sim_foreign-affairs_winter-1984-1985_63_2/page/392 |journal=Foreign Affairs |volume=63 |issue=2 |pages=392–410 |doi=10.2307/20042190 |jstor=20042190}}</ref> Noong Hunyo 13, 1985, ibinasura ng Sandiganbayan, sa tulong ng komisyon, ang kaso laban kay [[Fabian Ver|General Fabian Ver]], ang hepe ng [[Armed Forces of the Philippines]], kasama ang pitong iba pa. mga lalaking militar. Ibinoto ng Sandiganbayan ang pagbubukod ng kanilang mga testimonya dahil sila ay self-incriminatory at hindi tinatanggap bilang ebidensya. Ang [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court]] ay kinatigan ang desisyong ito sa botong 10–3 noong Agosto. Hindi nagtagal ay naibalik si Ver bilang chief of staff ni Marcos noong Disyembre 2.<ref>{{Cite journal |last=Villegas |first=Bernardo |date=February 1986 |title=The Philippines in 1985: Rolling with the Political Punches |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1986-02_26_2/page/127 |journal=Asian Survey |volume=26 |issue=2 |pages=127–140 |doi=10.2307/2644448 |jstor=2644448}}</ref> === Post-martial law === ==== 1987 Konstitusyon ==== {{Pangunahing|1987 Konstitusyon}} [[Talaksan:Corazon_Aquino_inauguration.jpg|left|thumb|271x271px|Inagurasyon ni Corazon Aquino]] Noong Pebrero 2, 1987, niratipikahan ang isang bagong konstitusyon sa ilalim ni [[Corazon Aquino|Pangulong Corazon Aquino]]. Ang 1987 Constitution ay nagdikta ng [[separation of powers]] at isang sistema ng checks and balances sa pagitan ng mga sangay ng ehekutibo, lehislatura, at hudikatura.<ref>{{Cite journal |last=Hernandez |first=Carolina |date=February 1988 |title=The Philippines in 1987: Challenges of Redemocratization |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1988-02_28_2/page/229 |journal=Asian Survey |volume=28 |issue=2 |pages=229–241 |doi=10.2307/2644824 |jstor=2644824}}</ref> Pinalawak ng 1987 Constitution ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan upang isama ang mga kasong iniimbestigahan ng [[Presidential Commission on Good Government]] (PCGG) na kinasasangkutan lamang ng ill-gotten wealth, na idinikta ng Executive Orders No. 14 at No. 14-A (pangunahing SB site at EO 14). Noong Abril 1994, sinakdal sina [[Imelda Marcos]] at tatlong dating opisyal ng Ministry of Human Settlements (MHS) para sa maling paggamit ng Php 97.9 milyon sa pondo ng MHS noong 1985. Gayunpaman, ibinasura ng Sandiganbayan ang mga kaso laban sa Imelda Marcos kaugnay ng pagbebenta ng $125.9 milyon sa Central Bank Treasury notes noong 1980s.<ref>{{Cite journal |last=Reidinger |first=Jeffrey |date=February 1995 |title=The Philippines in 1994: Renewed Growth and Mga Pinagtatalunang Reporma |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1995-02_35_2/page/209 |journal=Asian Survey |volume=35 |issue=2 |pages=209–216 |doi=10.2307/2645032 |jstor=2645032}}</ref> Sa ilalim ng 1987 Philippine Constitution at [[Ombudsman Act of 1989]], ang Opisina ng Ombudsman ay independiyenteng sinusubaybayan ang lahat ng tatlong sangay ng pamahalaan para sa pampulitikang katiwalian. === Mga batas sa graft and corruption sa Pilipinas === Ang mga batas sa graft and corruption ay may bisa noong 1950s, bago ang paglikha ng Sandiganbayan. Ang mga batas sa graft at katiwalian ay namamahala sa mga pampublikong opisyal at natural na tao.<ref name=":53">{{cite web |title=[REPUBLIC ACT NO. 1379] ISANG BATAS NA NAGDEDEKLARA NG PAGTITIWALA PABOR SA ESTADO ANUMANG ARI-ARIAN NA NAPAKITA NA LABAG SA BATAS NA NAKUHA NG ANUMANG PUBLIC OFFICER O EMPLEYADO AT NAGBIBIGAY PARA SA MGA PROCEEDING DITO |url=https://www.napolcom.gov.ph/images/pdf/RA1379.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020135447/http://napolcom.gov.ph/images/pdf/RA1379.pdf/ |archive-date=2021-10-20 |access-date=Hulyo 9 |website=napolcom}}</>20 Sa kaso ng hindi maipaliwanag na accrual of wealth, R.A. Nakasaad sa No. 1379 na maaaring magsampa ng petisyon laban sa sinumang pampublikong opisyal na nakakuha ng ari-arian nang labag sa batas, ito man ay sa pamamagitan ng graft o anumang uri ng katiwalian. Ang petisyon na ito ay dapat magmula sa [[Office of the Solicitor General of the Philippines|Solicitor General of the Republic of the Philippines]] ayon sa reklamo ng isang nagbabayad ng buwis. ==== Republic Act No. 7080 ==== Ang sinumang pampublikong opisyal na nag-iipon ng tiyak na halaga ng ill-gotten wealth (hindi bababa sa limampung milyong piso) sa pamamagitan ng mga kriminal na gawain – ito man ay mag-isa o kasabwat ng iba, ay sasailalim sa ''[[reclusion perpetua]]' ', isang anyo ng [[Habambuhay na pagkakakulong|pagkakulong habang buhay]]. Ang sinumang kasabwat ay dapat hatulan ng kapareho.<ref>{{cite web |date=Hulyo 12, 1991 |title=ISANG GAWAIN NA NAGBIBIGAY NG PAGTUKOY AT PAGPAPARUSA SA KRIMEN NG PANLOLOKO |url=https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1991/ra_7080_1991.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223144452/http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1991/ra_7080_1991.html |archive-date=Pebrero 23, 2018 |access-date=Hulyo 15, 2018 |website=The LawPhil Project}}</ref> Ang koleksyon ng mga batas na ito ay pinangangasiwaan ng Opisina ng Ombudsman. ==== Republic Act Nos. 3019 at 1379 ==== Ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act ay isang batas na nagsasaad na dapat supilin ng Gobyerno ng Pilipinas ang ilang mga gawain ng kapwa opisyal ng publiko at ng mga natural na tao na maaaring maging graft o katiwalian. Kabilang sa mga gawaing napapailalim sa ilalim ng mga batas na ito ang graft, paglalahad kung hindi man ay pribadong impormasyon, kapabayaan sa mga hinihiling na hinihiling, hindi nararapat na pinsala ng isang pampublikong opisyal sa alinmang partido – pribado o pamahalaan – sa anyo ng mga hindi makatwirang benepisyo o disadvantages.<ref name=":53" /> ==== [[Government Procurement Reform Act|Batas Republika Blg. 9184]] ==== Sa ilalim ng Government Procurement Reform Act, ang mga pampublikong opisyal na gagawa ng alinman sa mga sumusunod na nakikipagsabwatan sa mga pribadong indibidwal ay nagsasagawa ng mga sumusunod na ilegal na gawain sa RA 9184 ay makakaranas ng pagkakakulong ng hindi bababa sa anim na taon at isang araw, ngunit hindi hihigit sa labinlimang taon. == Hurisdiksyon == [[Talaksan:Position_of_the_Sandiganbayan_in_the_Philippine_judicial_system.png|thumb|264x264px|Posisyon ng Sandiganbayan sa Philippine judicial system gaya ng ipinakita ng Department of Budget and Management.<ref>{{cite web |title=Sandiganbayan |url=https ://www.dbm.gov.ph/wp-content/uploads/OPCCB/OPIF2010/JUDICIARY/SANDIGANBAYAN.pdf}}</ref>]] Upang matukoy kung ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon, ang mga abogado ay tumitingin sa dalawang pamantayan, katulad ng: ang uri ng pagkakasala at ang grado ng suweldo ng pampublikong opisyal.<ref name=":43">{{cite web |title=JURISDICTION OF SANDIGANBAYAN |url=http:// sb.judiciary.gov.ph/aboutsb.html |access-date=Hulyo 9, 2018}}</ref> Ang Sandiganbayan ay dapat magkaroon ng orihinal na eksklusibong hurisdiksyon sa: * Paglabag sa Anti-graft and Corrupt Practices Law ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_3019.pdf RA 3019]) * Mga Forfeitures ng Illegally Acquired Wealth ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_1379.pdf RA 1379]) * Mga krimen na ginawa ng mga pampublikong opisyal katulad ** Direkta, Di-tuwiran at Kwalipikadong Panunuhol ** Korapsyon ng mga pampublikong opisyal * Iba pang mga pagkakasala o felonies simple man o kumplikado sa iba pang mga krimen na ginawa kaugnay sa kanilang opisina ng mga pampublikong opisyal. * Mga Kasong Sibil at Kriminal na isinampa alinsunod sa at may kaugnayan sa [https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html Executive Orders 1, 2, 14 & 14-A] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205843/https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html |date=2023-04-07 }} na inisyu noong 1986 * Mga petisyon para sa pagpapalabas ng Writ of mandamus, prohibition, certiorari, habeas corpus, injunction at iba pang mga ancillary writs at proseso bilang tulong sa hurisdiksyon ng apela nito; Sa kondisyon, ang hurisdiksyon ay hindi eksklusibo ng Korte Suprema. * Mga petisyon para sa Quo Warranto na lumabas o maaaring lumabas sa mga kasong isinampa o maaaring isampa sa ilalim ng [https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html EO 1, 2, 14 & 14- A] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205843/https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html |date=2023-04-07 }} Sa kondisyon na ang akusado ay kabilang sa salary grade na 27 o mas mataas, ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon sa: * Paglabag sa Code of Conduct at Ethical Standards ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_6713.pdf RA 6713]) * Paglabag sa Plunder Law ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_7080.pdf RA 7080]) * Paglabag sa The Heinous Crime Law ([https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1993/ra_7659_1993.html RA 7659] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406151606/https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1993/ra_7659_1993.html |date=2023-04-06 }}) * Paglabag sa The Anti-Money Laundering Law kapag ginawa ng isang pampublikong opisyal ([https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2001/ra_9160irr_2001.html RA 9160] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180314005200/http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2001/ra_9160irr_2001.html |date=2018-03-14 }}) * [https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1972/pd_46_1972.html Presidential Decree 46] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205840/https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1972/pd_46_1972.html |date=2023-04-07 }} tinutukoy bilang ang gift-giving decree na ginagawang parusahan ang sinumang opisyal o empleyado na tumanggap nang direkta o hindi direkta at para sa pribadong tao na magbigay o mag-alok na magbigay ng anumang regalo, kasalukuyan o iba pang mahalagang bagay sa anumang okasyon kabilang ang Pasko, kapag ang naturang regalo, kasalukuyan o mahalagang bagay ay ibinigay dahil sa kanyang opisyal na posisyon, hindi alintana kung pareho o hindi para sa mga nakaraang pabor o ang nagbibigay ay umaasa o umaasa na makatanggap ng pabor o mas mabuting pagtrato sa hinaharap mula sa pampublikong opisyal o empleyadong may kinalaman sa pagtupad sa kanyang mga opisyal na tungkulin. ** Kasama sa pagbabawal ay ang paghahagis ng mga party o entertainment bilang parangal sa opisyal o empleyado o sa kanyang mga kamag-anak. * [https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1975/pd_749_1975.html Presidential Decree 749] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205849/https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1975/pd_749_1975.html |date=2023-04-07 }} na nagbibigay ng immunity mula sa prosecution sa sinumang tao na boluntaryong nagbibigay ng impormasyon tungkol sa anumang paglabag sa Art.210, 211 o 212 ng RPC, RA 3019, Sec.345 ng NIRC, Sec. 3604 ng Customs and Tariff Code at iba pang probisyon ng nasabing Codes na nagpaparusa sa pang-aabuso o hindi tapat sa bahagi ng mga pampublikong opisyal na kinauukulan at iba pang mga batas, tuntunin at regulasyon na nagpaparusa sa graft, katiwalian at iba pang anyo ng opisyal na pang-aabuso at kung sino ang kusang tumestigo laban sa publiko opisyal o empleyado na napapailalim sa ilang mga kundisyon. Maaari ding kasuhan ang mga pribadong indibidwal sa mga kaso sa Sandiganbayan kung sila ay diumano'y kasabwat ng pampublikong opisyal.<ref name=":44" /> Ang Sandiganbayan ay pinagkalooban ng hurisdiksyon ng apela sa mga huling hatol, resolusyon o kautusan ng [[Regional Trial Court]] maging sa paggamit ng kanilang orihinal o apela na hurisdiksyon sa mga krimen at mga kasong sibil na nasa loob ng orihinal na eksklusibong hurisdiksyon ng Sandiganbayan ngunit kung saan ay ginawa ng mga pampublikong opisyal na mababa sa Salary Grade 27.<ref name=":44" /> {{#expr: 10.1996}} == Komposisyon == Ang Sandiganbayan ay may kabuuang labinlimang departamento (dalawang punong tanggapan, labindalawang dibisyon, at isang Legal na Pananaliksik at Teknikal na Staff) at may kabuuang 385 awtorisadong posisyon. 335 sa 385 sa mga posisyong ito ang napunan.<ref>{{cite web |title=The Judiciary : Sandiganbayan |url=https://www.dbm.gov.ph/wp-content/uploads/NEP2016/JUDICIARY/C.pdf}}</ref> === Pamamaraan ng halalan === Ayon sa Presidential Decree No. 1606, Section 1, ang Presiding Justice at lahat ng Associate Justices ay hihirangin ng pangulo, gaya ng sinusugan ng Republic Act 8249.<ref name="ombudsman.gov.ph">{{cite web |title=Presidential decree |url=http://www.ombudsman.gov.ph/docs/presdecrees/Presidential_Decree_No_1606.pdf |access-date=Disyembre 26, 2019 |publisher=www.ombudsman.gov.ph}}</ref> Ang paghirang ng mga Opisyal ng Korte at iba pang empleyado, gayunpaman, ay hindi nakasalalay sa pangulo. Ayon sa Rule II, Section 7 ng Revised Internal Rules of the Sandiganbayan, "The Supreme Court shall appoint the [[Clerk of Court]], the Division Clerks of Court and all other personnel of the Sandiganbayan on recommendation of the Sandiganbayan '' [[en banc]]'' pinili mula sa isang listahan ng mga kwalipikadong aplikante na inihanda alinsunod sa Civil Service Law, mga tuntunin at regulasyon."<ref>{{cite web |title=Internal rules |url=http://www.ombudsman.gov.ph /docs/presdecrees/Revised_Internal_Rules_of_Sandiganbayan.pdf |access-date=Disyembre 26, 2019 |publisher=www.ombudsman.gov.ph}}</ref> ==== Mga Kwalipikasyon ==== Isinasaad pa ng Presidential Decree No. 1606 na "Walang taong dapat mahirang na Presiding Justice o Associate Justice ng Sandiganbayan; maliban kung siya ay likas na ipinanganak na mamamayan ng Pilipinas, hindi bababa sa 40 taong gulang at hindi bababa sa sampung taon ay naging hukom. ng isang court of record o nakikibahagi sa pagsasagawa ng batas sa Pilipinas o may hawak na katungkulan na nangangailangan ng pagpasok sa bar bilang isang paunang kinakailangan para sa isang katulad na panahon.<ref name="ombudsman.gov.ph2" /> === Mga Mahistrado === ==== Dibisyon at mga tungkulin ==== Ang Sandiganbayan ay orihinal na may tatlong dibisyon na tumulong sa Tanggapan ng Namumunong Katarungan, ayon sa Artikulo XIII ng [[1973 Constitution of the Philippines|1973 Constitution]]. Ang bilang ng mga dibisyon ay itinaas sa limang dibisyon noong 1995. Noong 2015, sa pamamagitan ng Republic Act 10660, sa ilalim ng [[Noynoy Aquino|Aquino Administration]], ang bilang ng mga dibisyon ay pinalawak sa pitong dibisyon.<ref>{{cite web |title=Nilagdaan ni Aquino ang batas na nagpapalawak ng Sandiganbayan sa 7 dibisyon |url=https://www.rappler.com/nation/90674-sandiganbayan-reform-aquino}}</ref> Sa kasalukuyan, ang Sandiganbayan ay mayroong Office of the Presiding Justice, Office ng Clerk of Court, Legal Research and Technical Staff, pitong dibisyon (Office of the Deputy Clerk of Court), at limang iba pang mga dibisyon katulad ng Judicial Records Division, Administrative Division, Budget and Finance Division, Management Information System Division, Security and Sheriff Services Dibisyon. Ang mga tungkulin at tungkulin ng mga tanggapan at dibisyong ito ay:<ref name="ombudsman.gov.ph3" /><ref>{{cite web |title=Tungkol sa |url=http://sb.judiciary.gov.ph/aboutsb.html}}</ref> * '''Opisina ng Namumunong Mahistrado''' – Tangkilikin ang pangunguna sa iba pang miyembro ng Sandiganbayan sa lahat ng opisyal na tungkulin; nagpapatupad ng mga patakaran, nagpapatupad ng mga resolusyon at nagpapatupad ng mga utos ng Korte ''en banc''; gumaganap ng mga tungkuling partikular na ipinagkaloob sa kanya ng batas, mga tuntunin at regulasyon o ang mga ipinahiwatig mula doon; gumaganap ng lahat ng iba pang mga tungkulin at tungkuling likas sa kanyang posisyon. * '''Opisina ng Clerk of Court'''– Ang Clerk of Court ay ang administrative officer ng Sandiganbayan. Dapat niyang gampanan ang kanyang mga tungkulin sa ilalim ng kontrol at pangangasiwa ng Sandiganbayan en banc sa pamamagitan ng Presiding Justice. Bilang administratibong opisyal, siya ang direktang mamamahala sa mga administratibong operasyon ng Sandiganbayan at magsagawa ng pangkalahatang pangangasiwa sa mga subordinate na opisyal at empleyado nito maliban sa mga kabilang sa mga kawani ng Presiding Justice at ng Associate Justices. Dapat niyang tulungan ang Presiding Justice sa pagbubuo ng mga programa at patakaran para sa pagsasaalang-alang at pagkilos ng Sandiganbayan en banc. Ang Clerk of Court ay dapat kumilos bilang secretariat nito at ihanda ang agenda, minuto ng mga pagpupulong at mga resolusyon nito. * '''Legal Research at Technical Staff''' – Nagbibigay ng legal at teknikal na tulong sa Korte sa pamamagitan ng pagsasagawa ng legal na pananaliksik at pag-aaral; nangangasiwa sa lahat ng legal at kaugnay na usapin. * '''Opisina ng Deputy Clerk of Court (pitong dibisyon)''' – Tumutulong sa Clerk of Court sa pagbibigay ng teknikal at administratibong suporta at tulong sa kanilang partikular na Dibisyon ng Hukuman; nangangasiwa sa mga bagay bago at pagkatapos ng adjudicative na may kaugnayan sa mga kaso na itinalaga sa Unang Dibisyon. * '''Dibisyon ng Judicial Records''' – Siya ang namamahala sa docketing ng mga kaso; nagpaplano, nagpapatupad at nagsusuri ng mga programa para sa sistematikong pamamahala ng mga rekord ng hudisyal; at gumaganap ng iba pang nauugnay na mga function. Naghahanda ng mga entry ng paghatol; mag-isyu ng mga kopya ng mga desisyon, resolusyon at mga order; nagpapanatili ng isang sistematikong pag-file at pag-iingat ng mga talaan; at pinangangasiwaan ang sistema ng impormasyon ng Korte, pagsubaybay sa mga kahilingan para sa istatistikal na data. * '''Dibisyong Pangadministratibo''' – Dumadalo sa pagpapaunlad ng lakas-tao at mga pangangailangan sa serbisyo ng Korte; at gumaganap ng lahat ng mga tungkulin na may kaugnayan sa mga usapin ng administratibo at tauhan. Dumadalo sa pagkuha at pagpapanatili ng mga ari-arian, mga suplay at kagamitan ng Korte, kabilang ang pisikal na planta ng Korte Nangangailangan ng pangongolekta at pagbabayad ng Korte. *<nowiki>'''</nowiki> * '''Dibisyon ng Badyet at Pananalapi''' – Inihahanda at isinasagawa ang badyet ng Korte; nagpapasimula ng mga plano at pormula para sa mas epektibong paggamit ng mga pondong inilaan sa Korte; pinansiyal ang interes sa pananalapi ng ahensya kabilang ang pagsisiwalat ng mga kakulangan sa kontrol na nangangailangan ng mga pagwawasto. Nagpapanatili ng mga talaan ng accounting para sa Korte; naghahanda ng mga ulat na kinakailangan ng Department of Budget and Management, Commission on Audit at iba pang ahensya ng gobyerno. * '''Management Information System Division''' – Nagbibigay ng mga teknikal na serbisyong nauugnay sa pagpaplano, pagpapaunlad, pagpapatupad at pagpapanatili ng mga sistema ng impormasyon; nangangalaga sa lahat ng mga kinakailangan sa teknolohiya ng impormasyon at komunikasyon ng Korte. == Mga Kaso == === Mga Pamamaraan === Ang Sandiganbayan ay nagsasagawa ng mga regular na sesyon sa punong tanggapan nito sa Metro Manila. Maaaring isagawa ang mga sesyon sa labas ng Metro Manila kapag pinahintulutan ng Presiding Justice. Ang mga kaso ay dinidinig alinman sa ''[[en banc]]'' o mas karaniwan, ng mga dibisyon.<ref name=":17">Korte Suprema ng Pilipinas. "Revised Internal Rules of the Sandiganbayan." Nakuha noong Hulyo 9, 2018.</ref> Ang mga kaso ay ipinamamahagi sa mga dibisyon sa pamamagitan ng sistema ng raffle. Ang pagtatalaga ng isang kaso sa isang dibisyon ay permanente, anuman ang mga pagbabago sa konstitusyon. Maaaring pigilan ng mga mahistrado (i.e., i-recuse) ang kanilang mga sarili mula sa isang kaso kung sila ay nagsilbi bilang ''Ponente'', ang Miyembro kung saan ang Korte, pagkatapos ng deliberasyon nito sa mga merito ng isang kaso, ay nagtalaga ng pagsulat ng desisyon o resolusyon nito sa kaso <ref>{{cite web |title=Internal Rules of the Supreme Court |url=https://www.lawphil.net/courts/supreme/am/am_10-4-20-sc_2010.html |access-date=2023-11-11 |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014024338/https://lawphil.net/courts/supreme/am/am_10-4-20-sc_2010.html |url-status=dead }}</ref> ''.'' sa inapela na desisyon ng mababang hukuman, o kung sila o ang kanilang mga miyembro ng pamilya ay personal na nauugnay sa kaso, o para sa anumang iba pang mapanghikayat na dahilan. Sa kaso ng inhibition (recusal) o disqualification, ang kaso ay mananatili sa parehong dibisyon, ngunit ang recused justice ay papalitan.<ref name=":17" /> Ang mga kaso ay maaaring makarating sa Sandiganbayan alinman sa pamamagitan ng [[Appellate jurisdiction|appeal from a Regional Trial Court]] o sa pamamagitan ng [[Original jurisdiction|original petition]] na isinampa sa Sandiganbayan.<ref name=":18" /> Pagkatapos ng kaso ay na-raffle sa isang Dibisyon, ang akusado na partido ay dapat [[Arraignment|arraigned]] sa loob ng tatlumpung araw. Pagkatapos ay gaganapin ang isang pre-trial conference para magkaroon ng kasunduan at maglabas ng pre-trial order. Pagkatapos ay dadalhin ang kaso sa paglilitis.<ref>{{Cite news |title=Plunder and graft trials: Paano magpapatuloy ang mga kaso sa mga korte? |language=en |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/158391-philippines-plunder-graft-trials-court-procedure |access-date=July 9, 2018}}</ref> Kasunod ng Speedy Trial Act of 1998, walang trial na maaaring lumampas sa anim na buwan mula nito petsa ng pagsisimula. Gayunpaman, pinapayagan din ng batas ang ilang mga pagkaantala na hindi kasama sa kinalkula na oras ng paglilitis, kabilang ang mga pagkaantala na dulot ng iba pang nauugnay na mga paglilitis na kinasasangkutan ng akusado, kawalan ng akusado o mahalagang saksi, at mental o pisikal na kawalan ng kakayahan ng akusado na humarap sa paglilitis. <ref name=":23">{{cite web |date=February 12, 1998 |title=Speedy Trial Act of 1998 |url=https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1998/ra_8493_1998.html |access-date=Hulyo 7, 2018 |archive-date=Pebrero 24, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180224131137/http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1998/ra_8493_1998.html |url-status=dead }}</ref> === Paghatol === Ang mga kaso ay itinuring na isinumite para sa pagpapasya pagkatapos na maisampa ang huling brief, pleading, o memorandum, o pagkatapos na lumipas ang deadline para sa paggawa nito. Lahat ng adjudicatory action ay isinasagawa sa pamamagitan ng mga dibisyon ng Sandiganbayan. Ang rendition ng paghatol o pinal na utos ay batay sa nagkakaisang boto ng tatlong Mahistrado sa deciding division. Kapag umupo ang Sandiganbayan sa ''en banc'' para lutasin ang mga mosyon at iba pang insidente'','' dapat bumoto ang hindi bababa sa walong mahistrado upang magtibay ng resolusyon.<ref name=":18" /> Sa isang magkasanib na paglilitis na kinasasangkutan ng maraming kaso, ang isang pinagsamang o hiwalay na paghatol ay maaaring ibigay ng dibisyon. Sa mga kaso na kinasasangkutan ng maraming akusado, ang dibisyon ay maaari ding maghatol para sa isa o higit pa sa mga akusado sa pamamagitan ng nagkakaisang boto.<ref name=":18" /> Kung ang isang nagkakaisang boto ay hindi maabot sa anumang kaso, isang espesyal na dibisyon ng lima ay bubuo upang magpasya sa kaso sa pamamagitan ng mayoryang boto. Ang [[Promulgation]] ay ginagawa sa pamamagitan ng pagbabasa ng hatol nang malakas kasama ang akusado kasama ng sinumang Hustisya mula sa nagpapasya na dibisyon. Ang mga desisyon ay inilathala sa ''[[Opisyal na Pahayagan (Philippines)|Opisyal na Pahayag]]'' o sa [http://sb.judiciary.gov.ph/index.html opisyal na website ng Sandiganbayan].<ref name=":18" /> ==== Mga Apela ==== Sa pangkalahatan, ang isang partido na sinentensiyahan ng anumang parusang mas mababa sa [[Death penalty|death]], habambuhay na pagkakakulong, o ''[[Reclusión perpetua|reclusion perpetua]]'' ay maaaring [[apela]] sa pamamagitan ng paghahain ng mosyon para sa [[Muling pagsasaalang-alang ng isang mosyon|muling pagsasaalang-alang]] o isang mosyon para sa bagong paglilitis sa loob ng labinlimang araw pagkatapos ng pagpapahayag ng paghatol. Kung ang isang bagong pagsubok ay ipinagkaloob, ang nakaraang paghatol ay mapapawalang-bisa at ang bagong paghatol ay ibibigay. Ang mga bagong pagsubok ay hindi rin dapat lumampas sa anim na buwan ang tagal, kahit na nagbibigay-daan sa ilang mga pagkaantala gaya ng tinukoy sa Speedy Trial Act.<ref name=":24" /> Para sa mga kasong sibil, ang akusado na partido ay maaaring maghain ng petisyon para sa isang writ ng ''[[certiorari]]'' kasama ng Korte Suprema. Kung maghain ng apela ang partido sa Korte Suprema, ang anumang mosyon ng muling pagsasaalang-alang na isinampa sa Sandiganbayan ay ituturing na inabandona.<ref name=":19" /> Kung ang akusado na partido ay nagnanais na mag-apela mula sa isang sentensiya ng habambuhay na pagkakakulong o ''reclusion perpetua'', isang notice ng apela ay ihahain sa Sandiganbayan at iharap sa adverse party. Sa mga kaso kung saan hinatulan ng Sandiganbayan ang akusado ng parusang kamatayan, isang awtomatikong apela ang kasunod kung saan ang Korte Suprema ay magsasagawa ng pagrepaso sa paghatol bago ibigay ang pinal na desisyon.<ref name=":19" /> === Kapansin-pansing mga kaso === ==== Jinggoy Estrada vs Sandiganbayan ==== Noong Hunyo 2014, ang mga kasong plunder laban sa dating senador ng Pilipinas [[Jinggoy Estrada]] at ilang iba pang miyembro ng Kongreso na diumano ay sangkot sa [[Priority Development Assistance Fund scam|pork barrel scam]] na pinamamahalaan ni [[Janet Lim-Napoles]] ay inihain ng Ombudsman sa Sandiganbayan. Inakusahan si Estrada ng pandarambong ng ₱183 milyon mula sa [[Priority Development Assistance Fund]].<ref>{{Cite news |last=Merez |first=Arianne |title=TIMELINE: Kaso ng pork barrel scam ni Jinggoy Estrada |language=en-US |work=ABS-CBN News |url=http://news.abs-cbn.com/focus/09/15/17/timeline -jinggoy-estradas-pork-barrel-scam-case |access-date=July 9, 2018 }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===== Pag-widraw ng mga mahistrado ===== Noong Disyembre 2014, lahat ng tatlong mahistrado ng Sandiganbayan Fifth Division (Associate Justices Roland Jurado, Alexander Gesmundo at Ma. Theresa Gómez-Estoesta) na nakatalaga sa kaso laban kay Estrada ay umayaw sa kaso para sa "personal na dahilan". Ito ay minarkahan ang unang pagkakataon sa kasaysayan ng korte na ang isang buong dibisyon ay umatras mula sa pagdinig ng isang kaso. Bagama't tumanggi ang mga mahistrado na ipaliwanag ang kanilang mga dahilan para sa pagtanggi, ang pag-urong ay sinasabing dahil sa "pressure" mula sa publiko upang tanggihan ang petisyon ni Estrada para sa piyansa.<ref>{{Cite news |last=Ramos |first=Marlon |title=3 Sandiganbayan justices quit cases vs Jinggoy Estrada |language=fil |url=http://newsinfo. inquirer.net/657320/pressures-saln-probe-forced-3-justices-to-inhibit-from-estrada-case-source |access -date=Hulyo 9, 2018 }}{{Dead link|date=Enero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Imelda Marcos vs. Sandiganbayan ==== Noong 1991, sampung bilang ng graft ang isinampa laban kay dating unang ginang [[Imelda Marcos]] sa Sandiganbayan. Inakusahan si Marcos na lumikha ng pribadong Swiss foundation noong panahon niya bilang gobernador ng Metro Manila, sa pagitan ng 1978 at 1984. Inakusahan din siya ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act sa pamamagitan ng paghawak ng mga pinansyal na interes sa maraming pribadong negosyo. Mula noon ay natuklasan ng gobyerno ang mga deposito ng Marcos Swiss na nagkakahalaga ng $658 milyon.<ref name=":02">{{Cite news |title=Imelda Marcos snubs huling araw ng paglilitis para sa 1991 graft case |language=en |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/158613-imelda-marcos-snubs-last -day-trial-graft-switzerland |access-date=Hulyo 9, 2018}}</ref> Isa pang kaso ng katiwalian laban kay Marcos na kinasasangkutan ng mga koleksyon ng sining na "unlawfully acquired" na nagkakahalaga ng $24 milyon ay dinala sa Sandiganbayan sa pamamagitan ng mga apela mula sa [[Presidential Commission on Good Government]] at ng [[Office of the Solicitor General of the Philippines|Office of ang Solicitor General]]. Ang kaso ay hinahawakan ng Special First Division ng Sandiganbayan.<ref name=":02" /> ===== Mga pagkaantala sa paglilitis sa korte ===== Ang kaso laban kay Imelda Marcos ay nagpapatuloy sa mahigit 26 na taon dahil sa maraming dahilan ng pagkaantala sa paglilitis sa korte. Noong 2017, wala si Marcos sa nakatakdang maging huling araw ng paglilitis para sa kasong graft. Sa parehong taon, ang paglilitis ay ni-reset ng Fifth Division dahil sa kabiguan ng depensa na ipakita ang kanilang huling ebidensya sa kaso.<ref name=":02" /> == Mga Miyembro == === Kasalukuyang komposisyon === Ang Sandiganbayan binubuo ng Namumunong Mahistrado at dalawampung Kasamang Mahistrado. Sa mga kasapi ng Korte, si {{sortname|Efren|De la Cruz}} ang pinakamatagal na hukom na tumagal ng {{Age in days|2011|10|11}} araw ({{ayd|2003|10|11}}) bilang ng {{Today}}; ang pinakabagong Mahistrado na sumali sa Korte ay si {{sortname|Gener|Gito}} at {{sortname|J. Erwin Ernest Louis|Miguel}}, na itinalaga noong {{Dts|2023|10|08}}. {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; font-size:95%" ! Posisyon ! Mahistrado<br />{{Small|Araw ng Kapanganakan at edad}} ! Panunungkulan<ref name="auto">{{Cite web |title=SANDIGANBAYAN INCUMBENT JUSTICES |url=https://sb.judiciary.gov.ph/justices.htmlger-parliamentary-terms/ |access-date=2022-03-27 |website=sb.judiciary.gov.ph}}{{Dead link|date=Agosto 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ! '''Pagreretiro<br />{{small|(70 taong Gulang)}}<ref name="auto1">{{Cite web |title=Article VIII, Sec. 11 of the Constitution of the Philippines |url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105085906/https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ |archive-date=Enero 5, 2019 |access-date=August 6, 2021}}</ref>''' ! Pinalitan |- | style="white-space:nowrap" |[[Namumunong Mahistrado ng Sandiganbayan|Namumunong Mahistrado]] | '''{{sortname|Geraldine Faith|Econg}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1967|8|6}}}} |{{dts|2025|1|7}}<ref name=":3" /> |{{dts|2037|8|6}} |{{sortname||Cabotaje-Tang|Amparo Cabotaje-Tang}} |- | [[Talaan ng mga Mahisng Sandiganbayan|Nakakatandang Kasamang Mahistrado]] | '''{{sortname|Maria Theresa|Gomez-Estoesta}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1967|3|17}}}} |{{dts|2014|1|20}}<ref>{{Cite web |last=Sabillo |first=Kristine Angeli |date=2014-06-23 |title=Aquino appoints new Sandiganbayan justice |url=https://newsinfo.inquirer.net/613684/aquino-appoints-new-sandiganbayan-justice |access-date=2023-10-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> |{{dts|2037|3|17}} |{{sortname||Cabotaje-Tang|Amparo Cabotaje-Tang}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Sarah Jane|Fernandez}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1969|5|14}}}} |{{dts|2015|5|5}}<ref name=":2">{{Cite web |last=Gonzalez |first=Mia |date=2015-05-09 |title=Palace names new Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/92678-new-sandiganbayan-justice-sarah-jane-fernandez/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2039|5|14}} |{{sortname||Ong|Gregory S. Ong}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Michael Frederick|Musñgi}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1965|4|14|mf=y}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3">{{Cite web |last=Gavilan |first=Jodesz |date=2016-01-25 |title=FAST FACTS: Who are the new 6 Sandiganbayan justices? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/119991-fast-facts-new-sandiganbayan-justices/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2035|4|14}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Maria Theresa|Mendoza-Arcega}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1965|12|18}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3" /> |{{dts|2035|12|18}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Karl|Miranda}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1957|10|9}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3" /> |{{dts|2027|10|9}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Zaldy|Trespeses}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1972|12|30}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3" /> |{{dts|2042|12|30}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Bernelito|Fernandez}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1955|6|9}}}} |{{dts|2016|10|28}}<ref name=":4">{{Citeweb|last=Cabacungan|first=Gil C.|date=2016-12-12 |title=Duterte appoints QC judge Fernandez to Sandiganbayan |url=https://newsinfo.inquirer.net/853031/duterte-appoints-qc-judge-fernandez-to-sandiganbayan |access-date=2023-10-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><br /> |{{dts|2025|6|9}} |{{sortname||Diaz-Baldos|Teresita Diaz-Baldos}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Lorifel|Lacap-Pahimna}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1961|2|10}}}} |{{dts|2017|3|1}}<ref name=":5">{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |date=2017-04-18 |title=Duterte appoints Lorifel Pahimna as Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/167279-lorifel-pahimna-sandiganbayan-justice-duterte-appointee/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2031|2|10}} |{{sortname||Inoturan|Napoleon Inoturan}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Edgardo|Caldona}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1970|2|12}}}} |{{dts|2017|3|10}}<ref name=":6">{{Cite web |last=Francisco |first=Katerina |date=2017-05-23 |title=Makati judge is new Sandiganbayan associate justice |url=https://www.rappler.com/nation/170719-makati-judge-edgardo-caldona-new-sandiganbayan-associate-justice/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2040|2|12}} |{{sortname||Hernandez|Jose Hernandez (judge)}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Bayani|Jacinto}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1969|4|30}}}} |{{dts|2017|5|28}}<ref name=":7">{{Cite web |last=Buan |first=Lian |date=2017-05-29 |title=Assistant Ombudsman Jacinto is new Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/171324-duterte-appointee-bayani-jacinto-sandiganbayan-justice/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2039|4|30}} |{{sortname||Jurado|Roland Roland}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Kevin Narce|Vivero}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1960|1|2}}}} |{{dts|2017|11|28}}<ref name=":8">{{Cite web |last=News |first=VIRGIL LOPEZ, GMA |date=2018-04-23 |title=Antipolo judge named Sandiganbayan justice |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/650945/antipolo-judge-named-sandiganbayan-justice/story/ |access-date=2023-10-18 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> |{{dts|2030|1|2}} |{{sortname||Martires|Samuel Martires}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Maryann|Corpus-Mañalac}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1966|7|27}}}} |{{dts|2017|12|8}}<ref name=":9">{{Cite web |last=Buan |first=Lian |date=2017-12-11 |title=Judge who ordered Mile Long eviction is new Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/191050-maryann-corpus-manalac-sandiganbayan-appointment/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2036|7|27}} |{{sortname||Cornejo|Maria Cristina Cornejo}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Georgina|Hidalgo}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1964|4|14}}}} |{{dts|2018|1|18}}<ref name=":10">{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |date=2018-06-20 |title=Duterte names new Sandiganbayan, Court of Appeals justices |url=https://www.rappler.com/nation/205367-duterte-new-sandiganbayan-court-appeals-justices/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2034|4|14}} |{{sortname||Ponferrada|Rodolfo Ponferrada}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Ronald|Moreno}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1970|6|23}}}} |{{dts|2018|6|8}}<ref name=":11">{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |date=2019-01-16 |title=Duterte appoints Ronald Moreno as Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/221113-duterte-appoints-ronald-moreno-new-sandiganbayan-associate-justice/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2040|6|23}} |{{sortname||Gesmundo|Alexander Gesmundo}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Arthur|Malabaguio}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1965|1|10|mf=y}}}} |{{dts|2022|3|4|abbr=off}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Canlas |first=Jomar |date=2022-03-04 |title=Duterte names new Sandiganbayan justice |url=https://www.manilatimes.net/2022/03/03/news/duterte-appoints-new-sandiganbayan-justice/1834966 |access-date=2023-10-18 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> |{{dts|2035|1|10}} | {{sortname|R.|Cruz|Reynaldo Cruz}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Juliet|Manalo-San Gaspar}}'''<br>{{small|pinanganak {{birth date and age|1971|7|2|mf=y}}}} |{{dts|2023|9|26|abbr=off}}<ref name=":13">{{Cite web |last=Valente |first=Catherine S. |date=2023-10-01 |title=Marcos names his first Sandiganbayan justice |url=https://www.manilatimes.net/2023/10/01/news/national/marcos-names-his-first-sandiganbayan-justice/1912626 |access-date=2023-10-18 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> |{{dts|2041|7|2}} |{{sortname||Quiroz|Alex Quiroz}} |- |Kasamang Mahistrado |'''{{sortname|J. Ermin Ernest Louis|Miguel}}'''<br />{{small|{{birthdate and age|1970|1|22}}}} |Oktubre 8, 2024 |Enero 22, 2041 |{{sortname||de la Cruz|Efren dela Dela Cruz (judge)}} |- |Kasamang Mahistrado |'''{{sortname|Gener|Gito}}'''<br>{{small|{{birthdate and age|1971|7|17}}}} |Oktubre 8, 2024 |Hulyo 17, 2041 |{{sortname||Herrera, Jr.|Oscar C. Herrera Jr.}} |- |Kasamang Mahistrado |'''{{sortname|Lord|Villanueva}}'''<br>{{small|{{birthdate and age|1975|6|9}}}} |Enero 31, 2025 |Hunyo 9, 2045 |{{sortname||Lagos|Rafael Lagos}} |- |Kasamang Mahistrado | | | |{{sortname||Econg|Geraldine Faith Econg}} <!--|- |Kasamang Mahistrado | | | |{{sortname||Fernandez|Bernelito Fernandez}}--> |} ===Membership Timeline=== {{#tag:timeline|ImageSize=width:1250 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2025.01 till:{{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/6}} TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2025.01 Define $now = {{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/12}} Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) id:RD value:rgb(0.812,0.443,0.686) id:MJ value:rgb(0.675,0.882,0.686) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:MJ from:2025.01 till:$now text:Geraldine Faith A. Econg (2013&ndash; present) bar:2 color:BA from:2025.01 till:$now text:Sarah Jane T. Fernandez (2015&ndash;present) bar:3 color:RD from:2025.01 till:$now text:Bayani Jacinto (2017&ndash;present) bar:4 color:MJ from:2025.01 till:$now text:Gener M. Gito (2024&ndash;present) bar:5 color:RD from:2025.01 till:$now text:Bernelito R. Fernandez (2017&ndash; present) color:blank color:MJ bar:6 color:RD from:2025.01 till:$now text:Edgardo m. Caldona (2017-present) bar:7 color:RD from:2025.01 till:$now text:Georgina Dumpit-Hidalgo (2018&ndash;present) bar:8 color:RD from:2025.01 till:$now text:Ronald B. Moreno (2018&ndash;present) bar:9 color:RD from:2025.01 till:$now text:Kevin Narce B. Vivero (2017&ndash;present) bar:10 color:RD from:2025.01 till:$now text:Lorifel Lacap-Pahimna (2018&ndash;present) bar:11 color:MJ from:2025.01 till:$now text:Juliet M. Manalo-San Gaspar (2023&ndash;present) bar:12 color:RD from:2025.01 till:$now text:Maryann E. Coupuz-Mañalac (2017&ndash;present) bar:13 color:blank from:2025.01 till:2025.08 color:MJ from:2025.08 till:$now text:Lord A. Villanueva (2025-present) bar:14 color:MJ from:2025.01 till:$now text:J. Ermin Ernest Louis R. Miguel (2024&ndash;present) bar:15 color:BA from:2025.01 till:$now text:Maria Theresa Dolores G. Gomez-Estoesta (2014&ndash;present) bar:16 color:BA from:2025.01 till:$now text:Michael Frederick L. Musñgi (2016&ndash;present) bar:17 color:RD from:2025.01 till:$now text:Arthur O. Malabaguio bar:18 color:blank from:2025.01 till:$now text: color:MJ bar:19 color:BA from:2025.01 till:$now text:Maria Theresa V. Mendoza-Arcega (2016&ndash;present) bar:20 color:BA from:2025.01 till:$now text:Karl B. Miranda (2016&ndash;present) bar:21 color:BA from:2025.01 till:$now text:Zaldy V. Trespreses (2016&ndash;present) Linedata= at:$now width:0.75 color:nowline}}'''Note:''' '''{{smaller|The vertical {{color|#0000ee|Blue}} line denotes "now" ({{TODAY}}).}}''' '''Bar Key''': {{legend inline|#f8b878|'''Aquino III appointee'''}} {{legend inline|#CF71AF|'''Duterte&nbsp;appointee'''}} {{legend inline|#ACE1AF|'''Marcos.&nbsp;Jr.&nbsp;appointee'''}} === Dibisyon === {| class="wikitable" font-size:95%; !Tungkulin !Unang Dibisyon !Ikalawang Dibisyon !Ikatlong Dibisyon !Ikaapat na Dibisyon |- !'''Tagapangulo''' |M. Menfoza-Arcega |G. Econg<br />{{small|Namumunomg Mahistrado}} |K. Miranda |M. Musñgi |- !'''Miyembro''' |{{Plainlist|* B. Jacinto * J. Manalo-San Gaspar}} |{{Plainlist|* E. Caldona * A. Malabaguio}} |{{Plainlist|* B. Fernandez * R. Moreno}} |{{Plainlist|* L. Pahimna *G. Gito}} |- !Tungkulin !Ikalimang Dibisyon !Ikaanim na Dibisyon !Ikapitong Dibisyon |- !'''Tagapangulo''' | Z. Trespreses |S. Fernandez |M. Gomez-Estoesta<br />{{small|Nakakatandang Kasamang Mahistrado}} |- !'''Miyembro''' | {{Plainlist|* M. Corpus-Mañalac * J. Miguel}} |{{Plainlist|* K. Vivero * L. Villanueva}} |{{Plainlist|* Z. Trespeses * G. Dumpit-Hidalgo}} |} == Demograpiko == === Sa Pamantasang Batas === {| class="wikitable sortable" !Pamantasang Batas !Kabuuan !Porsiyento !Mga Mahistrado |- ! rowspan="6" |[[Pamantasang Ateneo de Manila]] | rowspan="6" |6 | rowspan="6" |{{Percentage|6|21|2}} |E. Caldona |- |S. Fernandez |- |M. Gomez-Estoesta |- |B. Jacinto |- |M. Medoza-Arcega |- |M. Musñgi |- ! rowspan="4" |[[Unibersidad ng Pilipinas]] | rowspan="4" |3 | rowspan="4" |{{Percentage|4|21|2}} |R. Lagos |- |M. Corpuz-Mañalac |- |A Malabaguio |- |K. Miranda |- ! rowspan="3" |[[Pamantasan ng San Beda|Pamantasang San Beda]] | rowspan="3" |3 | rowspan="3" |{{Percentage|3|21|2}} |A. Cabotaje-Tang {{small|Namumunong Mahistrado}} |- |B. Fernandez |- |L. Pahimna |- ! rowspan="3" |[[Unibersidad ng Santo Tomas]] | rowspan="3" |3 | rowspan="3" |{{Percentage|3|21|2}} |G. Hidalgo |- |R. Moreno |- |K. Vivero |- ![[Pamantasang San Carlos]] |1 |{{Percentage|1|21|2}} |G. Econg |- ![[Pamantasan ng San Agustin]] |1 |{{Percentage|1|21|2}} |Z. Trespreses |- ![[Pamantasan ng Silangan]] |1 |{{Percentage|1|21|2}} |J. Manalo-San Gaspar |- !Kabuuan !21 !100% ! |} === Sa Paghihirang ng Pangulo === {| class="wikitable sortable" !Pangulo !Kabuuan !Porsiyento !Mga Mahistrado |- ![[Benigno Aquino III|Aquino III]] |9 |{{Percentage|9|21|2}} |A. Cabotaje-Tang<br /> {{small|Namumunong Mahistrado}}<br />R. Lagos<br />M. Gomez-Estoesta<br />G. Econg<br />S. Fernandez<br />M. Mendoza-Arcega<br />K. Miranda<br />M. Musñgi<br />Z. Trespeses |- ![[Rodrigo Duterte|Duterte]] |9 |{{Percentage|9|21|2}} |E. Caldona<br />M. Corpus-Mañalac<br />B. Fernandez<br />G. Hidalgo<br />B. Jacinto<br />L. Lacap-Pahimna<br />A Malabaguio<br />R. Moreno<br />K. Vivero |- ![[Bongbong Marcos]] |2 |{{Percentage|2|21|2}} |J. Manalo-San Gaspar<br />G. Gito<br />J. Manuel |} === Ayon sa Kasarian === {| class="wikitable sortable" style="width:auto; font-size:100%" !Gender !Total !Percentage !Justices |- |Lalaki |12 |{{Percentage|12|21|2}} |E. Caldona<br />B. Fernandez<br />G. Gito<br />B. Jacinto<br />R. Lagos {{Small|Nakakatandang Kasamang Mahistrado}}<br />A. Malabaguio<br />J. Manuel<br />K. Miranda<br />R. Moreno<br />M. Musñgi<br />Z. Trespeses<br />K. Viviero |- |Babae |10 |{{Percentage|10|21|2}} |A. Cabotaje-Tang<br/>{{Small|Namumunong Mahistrado}}<br />M. Corpus-Mañalac<br />G. Econg<br />S. Fernandez<br />G. Hidalgo<br />M. Gomez-Estoesta<br />L. Lacap-Pahimna <br />J. Manalo-San Gaspar<br />M. Mendoza-Arcega <!--|- | Vacant|| 0 ||{{Percentage| 0 | 21 | 2}}|| |--> |} === Ayon sa Panunungkulan === {| class="wikitable sortable" !Year !Total Retiring !Justices |- |2024 |2 |A. Cabotaje-Tang<br/>{{Small|Namumunong Mahistrado}}<br />R. Lagos {{Small|Nakakatandang Kasamang Mahistrado}} |- |2025 |1 |B. Fernandez |- |2027 |1 |K. Miranda |- |2030 |1 |K. Viviero |- |2031 |1 |L. Pahimna |- |2034 |1 |G. Hidalgo |- |2035 |3 |M. Musñgi<br />M. Mendoza-Arcega<br />A. Malabaguio |- |2036 |1 |M. Corpuz-Mañalac |- |2037 |3 |M. Gomez-Estoesta<br />G. Econg |- |2039 |1 |B. Jacinto<br />S. Fernandez |- |2040 |2 |R. Moreno<br />E. Caldona<br />J. Manuel |- |2041 |1 |J. Manalo-San Gaspar<br />G. Gito |- |2042 |1 |Z. Trespreses |} {{a.y.|2024|10|08}} == Talaan ng Dating Mahistrado == ===== Mga Namumunong Mahistrado ===== {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; width:100%; font-size:95%; text-align:center" ! width="10%" | {{Abbr|Blg|Bilang}} ! width="10%" | Mahistrado ! width="10%" | Simula ng Panunbungkulan ! width="10%" | [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|Itinalaga ni]] ! width="10%" | Pinalitan ! width="10%" | Pagtatapos ng Termino |- !1 |{{sortname|Manuel|Pamaran}} | {{dts|1978|12|10}} | {{sortname||Marcos|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan | {{dts|1986|3|31}} |- !- |{{sortname|Romeo|Escareal}} |{{dts|1986|3|31}} | - | - |{{dts|Abril 16, 1986}} |- !2 |{{sortname|Francis|Garchitorena}} |{{dts|Abril 16, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|2002|2|16}} |- !- | rowspan="2" |{{sortname|Minita|Chico-Nazario}} |{{Dts|2002|2|16}} | - | - |{{dts|2003|2|28}} |- !3 |{{dts|2003|2|28}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2004|2|10}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{Dts|2004|2|10}} | - | - |{{dts|2004|12|15}} |- !4 |{{Sortname|Teresita|de Castro}} |{{dts|2004|12|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |{{dts|2007|12|3}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|2007|12|3}} | - | - |{{dts|2008|3|28}} |- !5 |{{Sortname|Diosdado|Peralta}} |{{dts|2008|3|28}}<ref>{{cite news |date=2008-03-29 |title=Peralta new Sandiganbayan presiding justice |publisher=GMANews.TV |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/86748/news/nation/update-peralta-new-sandiganbayan-presiding-justice |access-date=2009-03-29}}</ref> |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||De Castro|Teresita De Castro}} |{{Dts|2009|1|14}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{Dts|2009|1|14}} | - | - |{{dts|2009|7|2}} |- !6 |{{Sortname|Maria Cristina|Cortez-Estrada}} |{{dts|2009|7|2}}<ref>{{Cite web |last=Punay |first=Edu |date=2009-7-7 |title=New Sandiganbayan presiding justice takes oath |url=https://www.philstar.com/headlines/2009/07/07/484199/new-sandiganbayan-presiding-justice-takes-oath |access-date=2023-11-10 |website=Philstar.com}}</ref> |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |{{dts|2009|11|30}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|2009|11|30}} | - | - |{{dts|2010|2|28}} |- !7 |{{Sortname|Norberto|Geraldez}} |{{dts|2010|2|28}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Cortez-Estrada|Maria Cristina Cortez-Estrada}} |{{dts|2010|4|4}}<ref>{{Cite web |last=Punongbayan |first=Michael |date=2010-04-05 |title=Newly installed Sandigan Justice Geraldez dies |url=https://www.philstar.com/headlines/2010/04/05/563401/newly-installed-sandigan-justice-geraldez-dies |access-date=2023-11-10 |website=Philstar.com}}</ref> |- !- | rowspan="2" |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|2010|4|4}} | - | - |{{dts|2010|9|17}} |- !8 |{{dts|2010|9|17}}<ref>{{Cite web |last=Punongbayan |first=Michael |date=2010-9-25 |title=Sandoval named presiding justice of Sandiganbayan |url=https://www.philstar.com/headlines/2010/09/25/614784/sandoval-named-presiding-justice-sandiganbayan |access-date=2023-11-10 |website=Philstar.com}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Geraldez|Norberto Geraldez}} |{{Dts|2011|10|4}} |- !9 |{{Sortname|Francisco|Villaruz Jr.}} |{{dts|2011|10|5}}<ref name="interaksyon1">{{cite web |date=2011-10-25 |title=Francisco Villaruz is new Presiding Justice of Sandiganbayan |url=http://www.interaksyon.com/article/14703/francisco-villaruz-is-new-presiding-justice-of-sandiganbayan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111020051459/http://interaksyon.com/article/14703/francisco-villaruz-is-new-presiding-justice-of-sandiganbayan |archive-date=2011-10-20 |publisher=Interaksyon.com |agency=Philippine New Agency |accessdate=2011-11-11}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |{{Dts|2013|6|8}} |- !- |{{Sortname|Gregory S.|Ong}} |{{Dts|2013|6|8}} | - | - |{{dts|2013|10|7}} |- bgcolor="#99FF99" | !10 |'''{{Sortname|Amparo|Cabotage-Tang}} |'''{{dts|2013|10|7}}'''<ref>{{Cite web |last=Torres-Tupas |first=Tetch |date=2013-10-04 |title=Aquino appoints new Sandiganbayan presiding justice |url=https://newsinfo.inquirer.net/500597/aquino-appoints-new-sandiganbayan-presiding-justice |access-date=2023-11-10 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> |'''{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}}''' |'''{{sortname||Villaruz Jr.|Francisco Villaruz Jr.}}''' | |} ===== Mga Kasamang Magistrado ===== {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; width:100%; font-size:95%; text-align:center" ! width="10%" | {{Abbr|Blg|Bilang}} ! width="10%" | Mahistrado{{Small|<br />Kapanganakan<br />Pangalan}} ! width="10%" | Simula ng Panunungkulan ! width="10%" | [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|Itinalaga ni]] ! width="10%" | Pinalitan ! width="10%" | Namumunong Mahistrado ! width="10%" | Pagtatapos ng Termino |- !1 |{{sortname|Manuel|Pamaran}} |{{dts|1978|12|1}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{Small|Unang Kasamang Mahistrado}} |{{Dts|1978|12|10}} |- !2 |{{sortname|Bernaedo|Fernandez}} |{{Dts|1978|12|10}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{dts|1981|6|11}} |- !3 |{{sortname|Romeo|Escareal}} |{{Dts|1978|12|10}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Marso 5, 1996}} |- !4 |{{sortname|Buenaventura|Guerrero}} |{{dts|Disyembre 8, 1980}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986|nowrap=on}} |- !5 |{{sortname|Conrado|Molina}} |{{dts|Disyembre 8, 1980}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{dts|Hulyo 18, 1992}} |- !6 |{{sortname|Moises|Kallos}} |{{dts|Disyembre 8, 1980}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{dts|Disyembre 15, 1983}} |- !7 |{{sortname|Ramon|Jabson}} |{{dts|Nobyembre 20, 1981}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Fernandez|Bernardo Fernandez}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 18, 1988}} |- !8 |{{sortname|Fidel|Purísima}} |{{dts|1982|8|4}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Marso 10, 1984}} |- !9 |{{sortname|Francisco|Consolacion}} |{{dts|Agosto 4, 1982}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Marso 10, 1984}} |- !10 |{{sortname|Romulo|Químbo}} |{{dts|Agosto 4, 1982}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986|nowrap=on}} |- !11 |{{sortname|Augusto|Amores}} |{{dts|Oktubre 10, 1984}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Kallos|Moises Kallos}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Hulyo 5, 1995}} |- !12 |{{sortname|Amante|Alconcel}} |{{dts|Oktubre 10, 1984}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Purisima|FIdel Purisima}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986}} |- !13 |{{sortname|Bienvenido|Vera Cruz}} |{{dts|Oktubre 10, 1984}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Consolacion|Francisco Consolacion}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986}} |- !14 |{{Sortname|Regino C.|Hermosísima Jr.}} |{{dts|Mayo 16, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Guerrero|Buenaventura Guerrero}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Hulyo 18, 1995}} |- !15 |{{Sortname|Luciano|Joson}} |{{dts|Mayo 21, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Alconel|Amante Alconel}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{dts|Marso 17, 1990}} |- !16 |{{Sortname|Cipriano|del Rosario}} |{{dts|Mayo 22, 1986|abbr=on}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Vera Cruz|Bienvenido Vera Cruz}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2001|3|15}} |- !17 |{{Sortname|Jose|Balajadia}} |{{dts|Mayo 30, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Quimbo|Romulo Quimbo}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Pebrero 14, 1998}} |- !18 |{{Sortname|Nathaniel|Grospe}} |{{dts|Disyembre 2, 1988}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Jabson|Ramon Jabson}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Enero 16, 1993}} |- !19 |{{Sortname|Sabino|De Leon Jr.}} |{{dts|Marso 13, 1990}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Oktubre 11, 1999 |- !20 |{{Sortname|Narciso|Atienza}} |{{dts|Setyembre 14, 1992}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Joson|Luciano Joson}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Disyembre 17, 1993}} |- !21 |{{Sortname|Minita|Chico-Nazario}} |{{dts|Mayo 10, 1993}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Molina|Conrado Molina}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2003|2|28}} |- !22 |{{Sortname|Roberto|Lagman}} |{{dts|Nobyembre 28, 1994}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Grospe|Nathaniel Grospe}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Pebrero 14, 1998}} |- !23 |{{Sortname|Harriet|Demetriou}} |{{dts|Agosto 28, 1995}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Atienza|Narciso Atienza}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Pebrero 14, 1998}} |- !24 |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|Marso 11, 1996}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Amores|Augusto Amores}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2010|9|17}} |- !25 |{{Sortname|Leonardo|Cruz}} |{{dts|Nobyembre 28, 1994}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Hermosisima|Jr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Marso 11, 1997}} |- !26 |{{Sortname|Teresita|de Castro}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Escareal|Romeo Escareal}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2004|12|15}} |- !27 |{{Sortname|Anacleto|Badoy Jr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname|L.|Cruz|Leonardo Cruz}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2002|3|11}} |- !28 |{{Sortname|German|Lee Jr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Setyembre 18, 1998}} |- !29 |{{Sortname|Godofredo|Legaspi}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Setyembre 8, 2006 |- !30 |{{Sortname|Narciso|Nario Sr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Enero 15, 2001}} |- !31 |{{Sortname|Catalino|Castañeda Jr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Enero 15, 2001}} |- !32 |{{Sortname|Alfredo|Gustillo}} |{{dts|Oktubre 5, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Balajadia|Jose Balajadia}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{dts|Marso 3, 1999}} |- !33 |{{Sortname|Gregory S.|Ong}} ||{{dts|Oktubre 5, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Lagman|Roberto Lagman}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2014|9|23}} |- !34 |{{Sortname|Ricardo|Ilarde}} |{{dts|Oktubre 5, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Demetriou|Harriet Demetriou}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Marso 3, 2001 |- !35 |{{Sortname|Rodolfo|Palattao}} |{{dts|Oktubre 9, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Lee Jr.|German Lee Jr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Marso 3, 2003 |- !36 |{{Sortname|Maria Cristina|Cortez-Estrada}} |{{dts|Oktubre 19, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2009|7|2}} |- !37 |{{Sortname|Raoul|Victorino}} |{{dts|Enero 31, 2000}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Gustillo|Alfredo Gustillo}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Pebrero 15, 2005 |- !38 |{{Sortname|Nicodemo|Ferrer}} |{{dts|Enero 31, 2000}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||De Leon|Sabino de Leon Jr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Pebrero 15, 2005 |- !39 |{{Sortname|Francisco|Villaruz Jr.}} |{{dts|Oktubre 2, 2001}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Ilarde|Ricardo Ilarde}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{dts|2011|10|4}} |- !40 |{{Sortname|Diosdado|Peralta}} |{{dts|2002|6|14}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Del Rosario|Cipriano Del Rosario}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2008|3|28}} |- !41 |{{Sortname|Norberto|Geraldez}} |{{dts|2003|1|21}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Nario Sr.|Narciso Nario Sr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2010|2|28}} |- !'''42''' |{{Sortname|Roland|Jurado}} |{{dts|2003|10|3}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Castañeda Jr.|Catalino Castañeda Jr.}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |Pebrero 1, 2017 |- !43 |{{Sortname|Efren|Dela Cruz}} |{{dts|2003|10|10}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Ferrer|Nicodemo Ferrer}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |Hunyo 18, 2024 |- !44 |{{Sortname|Teresita|Diaz-Baldos}} |{{dts|2003|10|17}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Badoy Jr. |Anacleto Badoy Jr.}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |Hulyo 22, 2016 |- !45 |{{Sortname|Jose|Hernandez}} |{{dts|2004|3|9}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}}|| Macapagal-Arroyo |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |{{Dts|2016|11|22}} |- !46 |{{Sortname|Rodolfo|Ponferrada}} |{{dts|2004|8|23}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Palattao|Rodolfo Palattao}} |''{{Small|{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}}<br />(umaakto)}}'' |Setyembre 13, 2017 |- !47 |{{Sortname|Alexander|Gesmundo}} |{{dts|2005|10|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Victorino|Raoul Victorino}} |{{sortname||De Castro|Teresita De Castro}} |Agosto 14, 2017 |- !48 |{{Sortname|Samuel|Martires}} |{{dts|2005|10|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||De Castro|Teresita de Castro}} |{{sortname||De Castro|Teresita de Castro}} |Marso 2, 2017 |- !49 |{{Sortname|Napoleon|Inoturan}} |{{dts|2005|10|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Legaspi|Godofredo Legaspi}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |Agosto 1, 2016 |- !50 |{{Sortname|Alex|Quiroz}} |{{dts|2008|12|11}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |Hulyo 28, 2022 |- !'''51''' |{{Sortname|Maria Cristina|Cornejo}} |{{dts|2010|5|1}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Cortez-Estrada|Maria Cristina Cortez-Estrada}} |{{Small|{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}}<br />(umaakto)}} |Marso 1, 2017 |- bgcolor="#99FF99" | !'''52''' |'''{{Sortname|Rafael|Lagos}}''' |'''{{dts|2010|10|9}}''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Geraldez|Norberto Geraldez}} |{{sortname||Geraldez|Norberto Geraldez}} | |- !53 |{{Sortname|Oscar|Herrera Jr.}} |{{dts|2011|4|28}} |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |Mayo 23, 2024 |- !'''54''' |{{Sortname|Amparo|Cabotaje-Tang}} |{{dts|2012|6|11}}<ref>{{Cite web |last=Gloria |first=Glenda |date=2012-07-11 |title=New Sandiganbayan justice named |url=https://www.rappler.com/nation/8417-new-sandiganbayan-justice-named/ |access-date=2023-11-10 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Villaruz Jr.|Francisco Villaruz Jr.}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |{{dts|2013|10|7}} |- bgcolor="#99FF99" | !'''55''' |'''{{Sortname|Maria Theresa Dolores|Gomez-Estoesta}}''' |'''Hunyo 20, 2014'''<ref>{{Cite web |last=Sabillo |first=Kristine Angeli |date=Hunyo 23, 2014 |title=Aquino appoints new Sandiganbayan justice |url=https://newsinfo.inquirer.net/613684/aquino-appoints-new-sandiganbayan-justice |access-date=Oktubre 16, 2023 |website=Inquirer.net}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''56''' |'''{{Sortname|Sarah Jane|Fernandez}}''' |'''Mayo 5, 2015<ref name=":22" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''{{sortname||Ong}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''57''' |'''{{Sortname|Michael Frederick|Musngi}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- !'''58''' |{{Sortname|Reynaldo|Cruz}} |Enero 20, 2016<ref name=":32" /> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong Talaga''' |{{sortname||Cabotaje-Tang}} |Pebrero 21, 2020 |- bgcolor="#99FF99" | !'''59''' |'''{{Sortname|Maria Geraldine Faith|Abracia-Econg}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong Talaga''' |{{sortname||Cabotaje-Tang}} | |- bgcolor="#99FF99" | !'''60''' |'''{{Sortname|Maria Theresa|Mendoza-Arcega}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |{{sortname||Cabotaje-Tang}} | |- bgcolor="#99FF99" | !'''61''' |'''{{Sortname|Karl|Miranda}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''62''' |'''{{Sortname|Zaldy|Trespeses}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''63''' |'''{{Sortname|Bernelito|Fernandez}}''' |'''Oktubre 28, 2016<ref name=":42" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Díaz-Baldos}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''64''' |'''{{Sortname|Lorifel|Pahimna}}''' |'''Marso 1, 2017<ref name=":52" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Inoturan}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''65''' |'''{{Sortname|Edgardo|Caldona}}''' |'''Marso 10, 2017<ref name=":62" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Hernandez|dab=filipino judge}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''66''' |'''{{Sortname|Bayani|Jacinto}}''' |'''Mayo 29, 2017<ref name=":72" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Jurado}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''67''' |'''{{Sortname|Kevin Narce|Vivero}}''' |'''Nobyembre 28, 2017<ref name=":82" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Martires}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''68''' |'''{{Sortname|Maryann|Corpus-Mañalac}}''' |'''{{dts|2017|12|8}}<ref name=":92" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Cornejo}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''69''' |'''{{Sortname|Georgina Dumpit-|Hidalgo}}''' |'''{{dts|2018|1|18}}<ref name=":102" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Ponferrada}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''70''' |'''{{Sortname|Ronald|Moreno}}''' |'''{{dts|2018|6|8}}<ref name=":112" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Gesmundo}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''71''' |'''{{Sortname|Arthur|Malabaguio}}''' |'''{{dts|2022|3|4|abbr=off}}<ref name=":122" />{{Small|<br />{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}}}}''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Cruz|Reynaldo Cruz}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !72 |'''{{Sortname|Juliet|Manalo-San Gaspar}}''' |'''{{dts|2023|9|26|abbr=off}}<ref name=":132" />''' |{{sortname||Marcos Jr.|Bongbong Marcos}} |'''{{Sort|Quiroz}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |} ===== Demograpiko ===== ====== Kasarian ====== {| class="wikitable" ! style="text-align:center" |Kasarian ! style="text-align:center" |Kabuuan ! style="text-align:center" | % |- ! style="text-align:center" |Lalaki | style="text-align:center" |58 | style="text-align:center" |{{Percentage|58|73|2}} |- ! style="text-align:center" |Babae | style="text-align:center" |15 | style="text-align:center" |{{Percentage|15|73|2}} |- ! style="text-align:center" |Total ! style="text-align:center" |'''73''' ! style="text-align:center" |'''{{Percentage|73|73|2}}''' |} ===== Tagapagtalagang Pangulo ===== {| class="wikitable sortable" !Pangulo !Kabuuan !Porsyento |- |{{Sortname|Ferdinand Emmanuel Edralin|Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |13 |{{Percentage|13|73|2}} |- |{{Sortname|Maria Gloria|Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |13 |{{Percentage|13|73|2}} |- |{{Sortname|Fidel Valdez|Ramos|Fidel V. Ramos}} |12 |{{Percentage|12|73|2}} |- |{{Sortname|Benigno Simeon Cojuanco|Aquino III|Benigno Aquino III}} |11 |{{Percentage|12|73|2}} |- |{{Sortname|Rodrigo Roa|Duterte|Rodrigo Duterte}} |9 |{{Percentage|9|73|2}} |- |{{Sortname|Maria Corazon|Cojuanco-Aquino|Corazon Aquino}} |7 |{{Percentage|7|73|2}} |- |{{Sortname|Jose Marcelo Ejercito|Estrada|Joseph Estrada}} |7 |{{Percentage|7|73|2}} |- |{{Sortname|Ferdinand Romualdez|Marcos, Jr.|Bongbong Marcos}} |1 |{{Percentage|1|73|2}} |} === Timeline ng mga Mahistrado sa Panahon ng mga Namumunong Mahistrado === ==== '''Timeline Ng mga Mahistrado Ng Sandiganbayan sa Pamumuno ni Manuel Pamaran'''==== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:1978.94 till:1986.24 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:1979 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FM value:rgb(0.800,0.800,1) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:FM from:1978.94 till:1986.24 text:Manuel R. Pamaran (1978&ndash;1986) bar:2 color:FM from:1978.94 till:1981.44 text:Bernardo R. Fernandez (1978&ndash;1981) color:blank from:1981.44 till:1981.88 bar:3 color:blank from:1981.44 till:1981.88 color:FM from:1981.88 till:1986.24 text:Ramon V. Jabson (1981&ndash;1988) bar:4 color:FM from:1978.94 till:1986.24 text:Romeo M. Escareal (1978&ndash;1996) bar:5 color:blank from:1980.93 till:1980.93 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1980.93 till:1986.24 text:Buenaventura J. Guerrero (1980&ndash;1966) bar:6 color:blank from:1980.93 till:1980.93 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1980.93 till:1986.24 text:Conrado M. Molina (1980&ndash;1992) bar:7 color:blank from:1980.93 till:1980.93 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1980.93 till:1983.95 text:Moises C. Kallos (1980&ndash;1983) color:blank from:1983.95 till:1982.59 bar:8 color:blank from:1983.95 till:1982.59 color:FM from:1982.59 till:1986.24 text:Augusto M. Amores (1984&ndash;1995) bar:9 color:blank from:1982.59 till:1982.59 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1982.59 till:1984.19 text:Fidel P. Purisima (1982&ndash;1984) color:blank from:1984.19 till:1984.76 bar:10 color:blank from:1984.19 till:1984.76 color:FM from:1984.76 till:1986.24 text:Amante Q. Alconel (1984&ndash;1986) bar:11 color:blank from:1982.59 till:1982.59 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1982.59 till:1984.19 text:Francisco Z. Consolacion (1982&ndash;1984) color:blank from:1984.19 till:1984.76 bar:12 color:blank from:1984.19 till:1984.76 color:FM from:1984.76 till:1986.24 text:Bienvenido C. Vera Cruz (1982&ndash;1986) bar:13 color:blank from:1982.59 till:1982.59 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1982.59 till:1986.24 text:Romulo S. Quimbo (1984&ndash;1986) Linedata= at:1986.24 width:0.75 }} '''Bar Key''': {{legend inline|#CCCCFF|'''Tinalaga ni Marcos'''}} ===='''Sa Pagkanamumumunong Mahistrado ni Francis Garchitorena (1986&ndash;2002)'''==== ==='''Timeline'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:1986.34 till:2002.09 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:1987 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FM value:rgb(0.800,0.800,1) id:CA value:rgb(0.973,0.871,0.494) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933, 0) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:CA from:1986.34 till:2002.09 text:Francis Xavier Garchitorena (1986&ndash;2002) bar:2 color:FM from:1986.34 till:1996.25 text:Romeo Escareal (1978&ndash;1996) bar:3 color:blank from:1996.25 till:1997.75 text:Teresita J. Leonardo-de Castro (1997&ndash;2004) color:FR from:1997.75 till:2002.09 bar:4 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Buenaventura Guerrero (1980&ndash;1986) bar:5 color:FM from:1986.34 till:1992.43 text:Conrado M. Molina (1980&ndash;1992) color:blank from:1992.59 till:1993.42 bar:6 color:FM from:1986.34 till:1988.43 text:Ramon V. Jabson (1981&ndash;1988) color:blank from:1988.43 till:1989.01 bar:7 color:blank from:1988.43 till:1989.01 text:Nathaniel M. Grospe (1988&ndash;1993) color:CA from:1989.01 till:1993.02 bar:8 color:blank from:1993.08 till:1995.01 text:Roberto M. Lagman (1994&ndash;1998) color:FR from:1995.01 till:1998.17 color:blank from:1998.17 till:1998.83 bar:9 color:blank from:1998.17 till:1998.83 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) color:JE from:1998.83 till:2002.09 bar:10 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Romulo S. Quimbo (1982&ndash;1986) bar:11 color:FM from:1986.34 till:1995.62 text:Augusto M Amores (1984&ndash;1995) color:blank from:1995.62 till:1996.25 bar:12 color:blank from:1995.62 till:1996.25 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) color:FR from:1996.25 till:2002.09 bar:13 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Amante Q. Alconel (1984&ndash;1986) bar:14 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Bienvenido C. Vera Cruz (1984&ndash;1986) bar:15 color:CA from:1986.43 till:1995.59 text:Regino C. Hermosísima Jr. (1986&ndash;1995) color:blank from:1995.59 till:1996.25 bar:16 color:blank from:1995.59 till:1996.25 text:Leonardo Cruz (1996&ndash;1997) color:FR from:1996.25 till:1997.25 color:blank from:1997.25 till:1997.75 bar:17 color:blank from:1997.25 till:1997.75 text:Anacleto D. Badoy, Jr.(1998&ndash;2002) color:FR from:1997.75 till:2002.09 bar:18 color:CA from:1986.43 till:1990.26 text:Luciano A. Joson (1986&ndash;1990) color:blank from:1990.26 till:1990.76 bar:19 color:blank from:1990.26 till:1990.76 text:Narciso T. Atienza (1992&ndash;1993) color:CA from:1992.76 till:1993.02 color:blank from:1995.69 till:1998.17 bar:20 color:blank from:1995.69 till:1998.17 text:Harriet O. Demetriou (1995&ndash;1998) color:FR from:1998.17 till:1998.89 bar:21 color:blank from:1998.17 till:1998.85 text:Ricardo M. Ilarde (1998&ndash;2001) color:JE from:1998.85 till:2001.27 color:blank from:2001.27 till:2001.85 bar:22 color:blank from:2001.27 till:2001.85 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) color:GMA from:2001.85 till:2002.09 bar:23 color:CA from:1986.43 till:2001.26 text:Cipriano A. del Rosario (1986&ndash;2001) color:blank from:2001.26 till:2002.09 bar:24 color:CA from:1986.43 till:1998.16 text:José S. Balajadia (1986&ndash;1998) color:blank from:1998.17 till:1998.83 bar:25 color:blank from:1998.17 till:1998.83 text:Alfredo J. Gustillo (1998-&ndash;1999) color:JE from:1998.83 till:1999.27 color:blank from:1999.27 till:2000.10 bar:26 color:blank from:1999.27 till:2000.10 text:Raoul V. Victorino (2000-&ndash;2005) color:JE from:2000.10 till:2002.09 bar:27 color:blank from:1990.26 till:1990.26 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:CA from:1990.26 till:1999.84 text:Sabino R. de Leon, Jr. (1990&ndash;1999) color:blank from:1999.84 till:2000.10 bar:28 color:blank from:1999.84 till:2000.10 text:Nicodemo T. Ferrer (2000&ndash;2002) color:JE from:2001.10 till:2002.09 bar:29 color:blank from:1992.59 till:1993.42 text:Minita V. Chico-Nazario (1995&ndash;2003) color:FR from:1993.42 till:2002.09 bar:30 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:1998.76 text:German G. Lee, Jr. (1997&ndash;1998†) color:blank from:1998.76 till:1998.83 bar:31 color:blank from:1998.76 till:1998.83 text:Rodolfo G. Palattao (1998&ndash;2003) color:JE from:1998.83 till:2002.09 bar:32 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:2002.09 text:Godofredo L. Legaspi (1997&ndash;2006) bar:33 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:2001.09 text:Narciso S. Nario (1997&ndash;2001) bar:34 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:2001.09 text:Catalino R. Castañeda, Jr. (1997&ndash;2001) bar:35 color:blank from:1998.84 till:1998.84 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:JE from:1998.84 till:2002.09 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009) Linedata= at:2002.09 width:0.75 }} '''Tanda''': '''{{legend inline|#CCCCFF|Tinalaga ni Marcos}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#FBDE7E|Tinalaga ni Aquino}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni Ramos}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#AFEEEE|Tinalaga ni Estrada}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni Macapagal-Arroyo}}''' ===Sa Panunungkulan ni Namumunong Mahistrado Minita Chico-Nazario (2002&ndash;2004)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2003.19 till:2004.17 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2004 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Minita V. Chico-Nazario (2003&ndash;2004) bar:2 color:FR from:2003.19 till:2004.17 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2011) bar:3 color:FR from:2003.19 till:2004.17 text:Teresita J. Leonardo-de Castro (1997&ndash;2004) bar:4 color:FR from:2003.19 till:2004.17 text:Godofredo L. Legaspi (1997&ndash;2006 bar:5 color:JE from:2003.19 till:2004.17 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:6 color:JE from:2003.19 till:2003.27 text:Rodolfo G. Palattao (1998&ndash;2003) bar:7 color:JE from:2003.19 till:2004.17 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009) bar:8 color:JE from:2003.19 till:2004.17 text:Raoul V. Victorino (2000-&ndash;2005) bar:9 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:10 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Diosdado M. Peralta (2002&ndash;2008) bar:11 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Norberto Y. Geraldez (2003&ndash;2010) bar:12 color:blank from:2003.19 till:2003.84 color:GMA from:2003.84 till:2004.17 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:13 color:blank from:2003.19 till:2003.84 color:GMA from:2003.84 till:2004.17 text:Efren N. dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:14 color:blank from:2003.19 till:2003.84 color:GMA from:2003.84 till:2004.17 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2017) bar:15 color:blank from:2003.19 till:2004.17 Linedata= at:2004.17 width:0.75 }} '''Bar Key''': {{legend inline|#F5F5DC|'''Tinalaga ni Ramos'''}} {{legend inline|#AFEEEE|'''Tinalaga ni Estrada'''}} {{legend inline|#FDEE00|'''Tinalaga ni Macapagal-Arroyo'''}} ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Teresita De Castro (2004&ndash;2007)=== ==='''Timeline'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:25 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2005.01 till:2008 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2006 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Teresita J. Leonardo-De Castro (2005&ndash;2007) bar:2 color:FR from:2005.01 till:2008 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2011) bar:3 color:FR from:2005.01 till:2006.76 text:Godofredo L. Legaspi (1997&ndash;2006) color:blank from:2006.76 till:2008 bar:4 color:JE from:2005.01 till:2008 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:5 color:JE from:2005.01 till:2008 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009) bar:6 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:7 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Diosdado M. Peralta (2002&ndash;2008) bar:8 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Norberto Y. Geraldez (1997&ndash;2001) bar:9 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;) bar:11 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:12 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:13 color:GMA from:2005.68 till:2008 text:Rodolfo G. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:14 color:GMA from:2005.84 till:2008 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:15 color:GMA from:2005.84 till:2008 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) Linedata= at:2008 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend inline|#afeeee|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ==='''Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Diosdado Peralta (2008&ndash;2009)'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2008.27 till:2009.09 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2009 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.937,0) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Diosdado M. Peralta (2005&ndash;2007) bar:2 color:FR from:2008.27 till:2009.09 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) bar:3 color:JE from:2008.27 till:2009.09 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:4 color:JE from:2008.27 till:2009.09 text:Masria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009 bar:5 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:6 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Norberto Geraldez (1997&ndash;2001) bar:7 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:8 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:9 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:10 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:11 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:12 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:13 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:14 color:GMA from:2008.42 till:2009.09 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:15 color:blank from:2008.27 till:2009 till:2009.09 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) color:GMA from:2009 till:2009.09 Linedata= at:2009.09 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend inline|#AFEEEE|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ==='''Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Maria Cristina G. Cortez-Estrada (2009)'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2009.58 till:2009.94 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2009.58 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.973,0) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (2009) bar:2 color:FR from:2009.58 till:2009.94 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) bar:3 color:JE from:2009.58 till:2009.94 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:4 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:5 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Norberto Y. Geraldez (1997&ndash;2001) bar:6 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:7 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Efren Dela S. Cruz (2003&ndash;present) bar:8 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:9 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:10 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:11 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:12 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:13 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:14 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:15 color:blank from:2009.58 till:2009.94 Linedata= at:2009.94 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend inline|#AFEEEE|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FFEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Norberto Geraldez (2010)=== ===='''Timeline'''==== {{#tag:timeline| ImageSize = width:1225 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2010.19 till:2010.33 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2010.19 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Norberto Y. Geraldez (2010) bar:2 color:FR from:2010.19 till:2010.33 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) bar:3 color:JE from:2010.19 till:2010.33 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:4 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:5 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:6 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:7 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:8 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:9 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:11 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:12 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:13 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:14 color:blank from:2010.19 till:2010.25 color:GMA from:2010.25 till:2010.33 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) bar:15 color:blank from:2010.19 till:2010.33 Linedata= at:2010.33 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend2|#AFEEEE|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Edilberto G. Sandoval (2010&ndash;2011)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2010.76 till:2011.84 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2011 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:BA from:2010.76 till:2011.84 text:Edilberto G. Sandoval (2010&ndash;2011) bar:2 color:JE from:2010.76 till:2011.84 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:3 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011 bar:4 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:5 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:6 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:7 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:8 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:9 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:11 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:12 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:13 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) bar:14 color:blank from:2010.76 till:2011.07 color:BA from:2011.07 till:2011.84 text:Rafael R. Lagos (2011&ndash;kasalukuyan) bar:15 color:blank from:2010.76 till:2011.34 color:BA from:2011.34 till:2011.84 text:Oscar C. Herrera, Jr. (2011&ndash;kasalukuyan) Linedata= at:2011.84 width:0.75 }} '''Bar Key: &nbsp;&nbsp;{{legend inline|#AFEEEE|'''Tinalaga ni Estrada'''}}&nbsp;{{legend inline|#FFEE00|Tinalaga ni Macapagal-Arroyo}}&nbsp;{{legend inline|#F0B878|Tinalaga ni Aquino III}}''' ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Francisco H. Villaruz, Jr. (2011&ndash;2013)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2011.83 till:2013.51 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2012 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:BA from:2010.76 till:2011.83 text:Edilberto G. Sandoval (2010&ndash;2011) bar:2 color:JE from:2010.76 till:2011.83 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:3 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:4 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:5 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:6 color:blank from:2010.76 till:2011.34 text:Oscar C. Herrera (2011&ndash;present) color:BA from:2011.34 till:2011.83 bar:7 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Francisco H. Villarux, Jr. (2001&ndash;2011) bar:8 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:9 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;present) bar:11 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Rodolfo A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:12 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:13 color:blank from:2010.76 till:2011.07 text:Rafael R. Lagos (2011&ndash;present) color:BA from:2011.07 till:2011.83 bar:14 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:15 color:GMA from:2010.76 till:2011.86 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) Linedata= at:2013.51 width:0.75 }} '''Bar Key''':&nbsp;{{legend inline|#AFEEEE|'''Tinalaga ni Estrada'''}}&nbsp;{{legend inline|#FFEE00|'''Tinalaga ni Macapagal-Arroyo'''}}&nbsp;{{legend inline|#F8B878|'''Tinalaga ni Aquino III'''}} ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Amparo M. Cabotaje-Tang (2013&ndash;present)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2013.83 till:{{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/6}} TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2014 Define $now = {{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/12}} Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) id:RD value:rgb(0.812,0.443,0.686) id:BBM value:rgb(0.675,0.882,0.686) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:BA from:2013.84 till:$now text:Amparo Cabotaje-Tang (2013&ndash; kasalukuyan) bar:2 color:JE from:2013.84 till:2014.76 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) color:blank from:2014.76 till:2015.84 bar:3 color:blank from:2014.76 till:2015.84 text:Sarah Jane T. Fernandez (2015&ndash;kasalukuyan) color:BA from:2015.84 till:$now bar:4 color:GMA from:2013.84 till:2017.17 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) color:blank from:2017.17 till:2017.44 bar:5 color:blank from:2017.17 till:2017.44 text:Bayani Jacinto (2017&ndash;Kasalukuyan) color:RD from:2017.44 till:$now bar:6 color:GMA from:2013.84 till:$now text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:7 color:GMA from:2013.84 till:2017.60 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) color:blank from:2017.60 till:2018.85 bar:8 color:blank from:2017.60 till:2018.85 text:Bernelito R. Fernandez (2017&ndash; kasalukuyan) color:RD from:2018.85 till:$now bar:9 color:GMA from:2013.84 till:2017.75 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) color:blank from:2017.75 till:2018.25 bar:10 color:blank from:2017.75 till:2018.25 text:Edgardo m. Caldona (2017-kasalukuyan) color:RD from:2018.25 till:$now bar:11 color:GMA from:2013.84 till:2017.76 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) color:blank from:2017.76 till:2018.09 bar:12 color:blank from:2017.76 till:2018.09 text:Georgina Dumpit-Hidalgo (2018&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.09 till:$now bar:13 color:GMA from:2013.84 till:2017.67 text:Alexander G .Gesmundo (2005&ndash;2017) color:blank from:2017.67 till:2018.56 bar:14 color:blank from:2017.67 till:2018.56 text:Ronald B. Moreno (2018&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.56 till:$now bar:15 color:GMA from:2013.84 till:2017.26 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) color:blank from:2017.26 till:2017.79 bar:16 color:blank from:2017.26 till:2017.79 text:Kevin Narce B. Vivero (2017&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2017.79 till:$now bar:17 color:GMA from:2013.84 till:2017.67 text:Napoléon E. Inoturan (2004&ndash;2017) color:blank from:2017.67 till:2018.25 bar:18 color:blank from:2017.67 till:2018.25 text:Lorifel Lacap-Pahimna (2018&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.25 till:$now bar:19 color:GMA from:2013.84 till:2022.60 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) color:blank from:2022.60 till:2023.77 bar:20 color:blank from:2022.60 till:2023.77 text:Juliet M. Manalo-San Gaspar (2023&ndash;kasalukuyan) color:BBM from:2023.77 till:$now bar:21 color:GMA from:2013.84 till:2017.25 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) color:blank from:2017.25 till:2018.06 bar:22 color:blank from:2017.25 till:2018.09 text:Maryann E. Coupuz-Mañalac (2017&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.09 till:$now bar:23 color:BA from:2013.84 till:$now text:Rafael R. Lagos (2011&ndash;kasalukuyan) bar:24 color:BA from:2013.84 till:$now text:Oscar C. Herrera, Jr. (2011&ndash;kasalukuyan) bar:25 color:blank from:2013.84 till:2014.51 text:Maria Theresa Dolores G. Gomez-Estoesta (2014&ndash;kasalukuyan) color:BA from:2014.51 till:$now bar:26 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Michael Frederick L. Musñgi (2016&ndash;kasalukuyan) bar:27 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:2020.18 text:Reynaldo P. Cruz (2018&ndash;2020) color:blank from:2018.18 till:2022.26 bar:28 color:blank from:2018.18 till:2022.26 text:Arthur O. Malabaguuio (2022&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2022.26 till:$now bar:29 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Maria Geraldfine Faith Abracia-Econg (2016&ndash;kasalukuyan) bar:30 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Maria Theresa V. Mendoza-Arcega (2016&ndash;kasalukuyan) bar:31 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Karl B. Miranda (2016&ndash;kasalukuyan) bar:32 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Zaldy V. Trespreses (2016&ndash;kasalukuyan) Linedata= at:$now width:0.75 color:nowline }} '''Tandaan:''' {{smaller| ang {{color|#0000ee|asul}} na patayong linya ay tumutukoy sa "ngayon" ({{TODAY}}).}} '''Bar Key''': {{legend inline|#FFEE00|'''Tinalaga&nbsp;ni&nbsp;Macapagal-Arroyo'''}}&nbsp;{{legend inline|#F8B878|'''Tinalagq ni Aquino III'''}}&nbsp;{{legend inline|#CF71AF|''''Tinalaga&nbsp;ni&nbsp;Duterte'''}}&nbsp;{{legend inline|#ACE1AF|'''Tinalaga ni Marcos. Jr.'''}} == Mga Nakakatandang Kasamanang Mahistrado == {{Legend|#fcc|Tinalaga bilang [[Kasamang Mahistrado ng Kataastaasang Hukuman ng Pilipinas|Kasamang Mahistrado ng Kataastaasang Hukuman]]|text={{asterisk}}}}{{Legend|#f0f8ff|Tinalaga bilang [[Namumunong Mahistrado ng Sandiganbayan]]|text={{asterisk}}}} {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" |'''Num.''' ! rowspan="2" |'''Pinakamatatandang Kasamanang Mahistrado''' ! rowspan="2" |Pagkakatalaga ! colspan="2" |'''Paninilbihan''' |- !Nagsimula !Pagtatapos ng termino |- |1 |{{Sortname|Bernanrdo|Fernandez|dab=judge}} | rowspan="2" |Disyembre 10, 1978 |Hunyo 11, 1978 |Hunyo 11, 1981 |- |2 |{{Sortname|Romeo|Escareal}} |Hunyo 11, 1981 |Marso 5, 1996 |- |3 |{{Sortname|Cipriano|del Rosario}} |Mayo 22, 1986 |Marso 5, 1996 |Marso 15, 2001 |- style="background: #f0f8ff" | |4 |{{Sortname|Minita|Chico-Nazario}} |Mayo 10, 1993 |Marso 15, 2001 |Pebrero 28, 2003 |- |5 |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |Marso 11, 1996 |Pebrero 28, 2003 |Setyembre 17, 2010 |- |6 |{{Sortname|Gregory S.|Ong}} |Oktubre 5, 1998 |Setyembre 17, 2010 |Setyembre 23, 2014 |- |7 |{{sortname|Roland|Jurado}}||Oktubre 3, 2003 || Setyembre 23, 2014 || Pebrero 1, 2017 |- |8 |{{Sortname|Efren|de la Cruz}} | Oktubre 10, 2003 | Pebrero 1, 2017 | Hunyo 18, 2022 |- |9 |{{Sortname|Rafael|Lagos}} |Disyembre 10, 2010 |Hunyo 18, 2024 |Disyembre 22, 2024 |- bgcolor="#99FF99" | |'''10''' |'''{{Sortname|Maria Theresa Dolores|Gomez-Estoesta}} |'''Hunyo 20, 2015''' |'''Disyembre 22, 2024''' |'''Kasalukuyan''' |} ==='''Grapikal na representasyon'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:1979 till:{{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/6}} TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:10 start:1980 Define $now = {{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/12}} Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:SGBN_KM value:rgb(0.152,0.99,0.223) id:SGBN_NKM value:rgb(0, 1, 1) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1979 till:1981.50 text:Bernardo P. Fernandez color:SGBN_NKM from:1979 till:1981.50 bar:2 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1979 till:1996.29 text:Romeo M. Escareal color:SGBN_NKM from:1981.50 till:1996.25 bar:3 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1986.43 till:2001.26 text:Cipriano A. Del Rosario color:SGBN_NKM from:1996.25 till:2001.26 bar:4 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1993.42 till:2003.19 text:Minita V. Chico-Nazario color:SGBN_NKM from:2001.26 till:2003.19 bar:5 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1996.27 till:2011.76 text:Edilberto G. Sandoval color:SGBN_NKM from:2003.19 till:2011.76 bar:6 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1998.83 till:2014.76 text:Gregory S. Ong color:SGBN_NKM from:2011.76 till:2014.76 bar:7 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2003.83 till:2017.16 text:Roland B. Jurado color:SGBN_NKM from:2014.76 till:2017.16 bar:8 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2003.84 till:2024.47 text:Efren N. Dela Cruz color:SGBN_NKM from:2017.16 till:2024.47 bar:9 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2010.94 till:2024.98 text:Rafael Lagos color:SGBN_NKM from:2024.47 till:2024.98 bar:10 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2014.47 till:$now text:Maria Theresa Dolores C. Gomez-Estoesta color:SGBN_NKM from:2024.98 till:$now Linedata= at:$now width:0.75 color:nowline }} '''Tandaan:''' {{smaller| ang {{color|#0000ee|asul}} na patayong linya ay tumutukoy sa "ngayon" ({{TODAY}}).}} '''Bar Key''': {{legend2|#00FF7F|'''Kabuuang Termino'''}}&nbsp;{{legend2|#00FFFF|''''Termino bilang Nakakatandang Kasamang Mahistrado'''}} == Tignan din == * [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] * [[Hukuman ng Pag-aapela]] * [[Hukuman ng Apelasyon sa Buwis]] * [[Talaan ng mga pinakamatandang nabubuhay na pinuno ng estado]] {{Graph:Chart}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.gov.ph/cat_justice/default.asp Philippines: Gov.Ph: Tungkol sa Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020308161529/http://www.gov.ph/cat_justice/default.asp |date=2002-03-08 }} &ndash; kategorya: Katarungan *[http://sandigan.supremecourt.gov.ph/ Sandiganbayan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515232736/http://sandigan.supremecourt.gov.ph/ |date=2008-05-15 }} &ndash; opisyal na websayt *[http://www.chanrobles.com/sandiganbayaninthephilippines.htm SANDIGANBAYAN] &ndash; Tungkol sa Sandiganbayan *[http://sandigan.supremecourt.gov.ph/sbabout.html Tungkol sa Sandiganbayan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080718144012/http://sandigan.supremecourt.gov.ph/sbabout.html |date=2008-07-18 }} [[Kaurian:Pamahalaan ng Pilipinas]] [[Kaurian:Panghukuman ng Pilipinas]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] 3f9rqg6m6gbj9rqsp3i5usjdnjiiczp 2217662 2217659 2026-07-26T11:53:32Z Mananaliksik 2510 2217662 wikitext text/x-wiki {{infobox high court | court_name = Sandiganbayan | native_name = | image = Sandiganbayan Seal.png | imagesize = 200px | caption = Sagisag ng Sandiganbayan | country = [[Pilipinas]] | location = [[Lungsod Quezon]] | type = Tinatalaga ng Pangulo ng Pilipinas mula sa talaan na isinumite ng [[Sangguniang Panghukuman at Pang-abogasya]] | authority = [[Saligang Batas ng Pilipinas]] |appeals=[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] |terms=Obligadong pagreretiro sa gulang na 70 |positions=Dalawampu't-isa (simula Ene 20, 2016) * Tatlo (Hun 11, 1978 &ndash; Dis 8, 1980) * Anim (Hunyo 11, 1980&ndash;Ago 4, 1982) * Siyam (Ago 4, 1982 ndash; Okt 7, 1984) * Labing-dalawa (Okt. 7, 1984&ndash; Okt. 9, 1998) * Labing-lima (Okt 9, 1984&ndash;Ene 20, 2016) |website=https://sb.judiciary.gov.ph/incumbent-justices/ |chiefjudgetitle=[[Namumunong Mahistrado]]|chiefjudgename=Geraldine Faith A. Econg|termstart={{dts|2025|01|7}}}} {{Pulitika ng Pilipinas}} Ang '''Sandiganbayan''' ay isang tanging [[hukuman]] sa [[Pilipinas]] na itinatag sa ilalim ng [[Kautusang Pampanguluhan]] [[Kautusang Pampanguluhan Blg. 1606|Blg. 1606]]. Katumbas ng ranggo nito ang [[Hukuman ng Pag-aapela]] ng Pilipinas. Binubuo ang hukuman ng labing-apat na mga Katuwang na Hukom at isang [[Namumunong Hukom]]. Matatagpuan ang gusali ng Sandiganbayan sa Gusaling Centennial, [[Abenida Commonwealth]] pgt. [[Daang Batasan]], [[Lungsod Quezon]] sa [[Kalakhang Maynila]]. == Kasaysayan == [[Talaksan:Buildings and Roads in Quezon City Commonwealth Area SJasminum 10.jpg|thumb|Sandiganbayan]] Itinatag ang Sandiganbayan sa ilalim ng administrasyon ni [[Ferdinand Marcos|Pangulong Ferdinand E. Marcos]] noong Hunyo 11, 1978, sa pamamagitan ng Atas ng Pangulo Blg. 1486 sa [[Saligang Batas ng Pilipinas ng 1973]]. Ang hukuman ay pantay sa ranggo sa mga Regional Trial Court (kilala noon bilang Courts of First Instance). Noong Disyembre 10, 1978, itinaas ng Presidential Decree No. 1606 ang ranggo ng Sandiganbayan upang tumugma sa [[Hukuman ng Pag-aapela]], ang pangalawang pinakamataas na hukuman sa Pilipinas. Nagsimula ang pagpapairal ng mga gawain ng Sandiganbayan noong Pebrero 12, 1979.<ref name=":73">{{cite web |title=Sandiganbayan |url=http://sb.judiciary.gov.ph/aboutsb.html |access-date=Hulyo 15, 2018 |website=sb. judiciary.gov.ph}}</ref> Ang mga pagbabago ay ipinakilala sa Republic Acts No. 7975 at No. 8249, pagkatapos ng [[Rebolusyong EDSA ng 1986]], na nagtatakda ang saklaw ng Sandiganbayan sa "mga kaso na kinasasangkutan ng mga pampublikong opisyal na umuokupa sa mga posisyon na inuri bilang Antas ng Sahod (Salary Grade) 27 at higit pa."<ref name=":73" /> Ang Sandiganbayan ay kasalukuyang nakaupo sa pitong dibisyon ng tig-tatlong mahistrado, ayon sa R.A. 10660, nagsususog sa P.D. No. 1606.<ref>{{Cite news |last=Gutierrez |date=Abril 21, 2015 |title=Aquino nilagdaan ang batas na nagpapalawak sa Sandiganbayan sa 7 dibisyon |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/90674-sandiganbayan-reform-aquino |access-date=Hulyo 15, 2018 |una=Natashya}}</ref> === Batas Militar === Nang magsimula ang mga operasyon ng Sandiganbayan noong 1979, ito ay binubuo lamang ng isang dibisyon (kasama si Hon. Manuel R. Pamaran bilang Presiding Justice at dalawang Associate Justice) at isang 15-membered [[skeleton crew]]. Noong 1981, inilunsad ang pangalawang dibisyon. Ang ikatlong dibisyon ay nabuo noong Agosto 4, 1982.<ref name=":74" /> ==== Pagsisiyasat ni Aquino ==== {{Pangunahing|Pagpatay kay Benigno Aquino Jr.}} Kasunod ng pagpaslang kay [[Benigno Aquino Jr.|Benigno Aquino, Jr.]] noong Agosto 1983, isinumite ni Ferdinand Marcos ang kaso para sa agarang paglilitis sa Sandiganbayan. Ang mga kritiko ni Marcos, na kinabibilangan ng mga lider ng negosyo at mga pinuno ng simbahan, ay nagsabi na ang Sandiganbayan ay walang karanasan sa paglilitis ng pagpatay at humiling ng appointment ng isang imperial prosecutor at independiyenteng hudisyal na katawan sa halip.<ref>{{Cite journal |last=Malin |first=Herbert |date=February 1985 |title=The Philippines in 1984: Grappling with Crisis |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1985-02_25_2/page/198 |journal=Asian Survey |volume=25 |issue=2 |pages=198–205 |doi=10.2307/2644303 |jstor=2644303}}< /ref> Ang mga pagbabago ay ipinakilala sa Republic Acts No. 7975 at No. 8249, pagkatapos ng [[People Power Revolution|EDSA Revolution noong 1986]], na nilimitahan ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa "mga kaso na kinasasangkutan ng mga pampublikong opisyal na umuokupa sa mga posisyon na inuri bilang salary grade 27 at mas mataas." Ang Sandiganbayan ay kasalukuyang nakaupo sa pitong dibisyon ng tig-tatlong mahistrado, ayon sa R.A. 10660, nagsususog sa P.D. No. 1606.<nowiki><ref></nowiki>{{Cite news |last=Gutierrez |date=Abril 21, 2015 |title=Aquino nilagdaan ang batas na nagpapalawak sa Sandiganbayan sa 7 dibisyon |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/90674-sandiganbayan-reform-aquino |access-date=Hulyo 15, 2018 |una=Natashya}}</ref> Noong 1984, ang 26 kataong akusado sa pagpaslang kay Aquino ay pinawalang-sala ng Sandiganbayan sa 90-pahinang hatol. Binalewala ng hatol ang lahat ng natuklasan ng Agrava Commission, na itinalaga upang imbestigahan ang pagpatay.<ref>{{Cite journal |last=Manning |first=Robert |date=Winter 1984 |title=The Philippines in Crisis |url=https://archive.org/details/sim_foreign-affairs_winter-1984-1985_63_2/page/392 |journal=Foreign Affairs |volume=63 |issue=2 |pages=392–410 |doi=10.2307/20042190 |jstor=20042190}}</ref> Noong Hunyo 13, 1985, ibinasura ng Sandiganbayan, sa tulong ng komisyon, ang kaso laban kay [[Fabian Ver|General Fabian Ver]], ang hepe ng [[Armed Forces of the Philippines]], kasama ang pitong iba pa. mga lalaking militar. Ibinoto ng Sandiganbayan ang pagbubukod ng kanilang mga testimonya dahil sila ay self-incriminatory at hindi tinatanggap bilang ebidensya. Ang [[Supreme Court of the Philippines|Supreme Court]] ay kinatigan ang desisyong ito sa botong 10–3 noong Agosto. Hindi nagtagal ay naibalik si Ver bilang chief of staff ni Marcos noong Disyembre 2.<ref>{{Cite journal |last=Villegas |first=Bernardo |date=February 1986 |title=The Philippines in 1985: Rolling with the Political Punches |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1986-02_26_2/page/127 |journal=Asian Survey |volume=26 |issue=2 |pages=127–140 |doi=10.2307/2644448 |jstor=2644448}}</ref> === Post-martial law === ==== 1987 Konstitusyon ==== {{Pangunahing|1987 Konstitusyon}} [[Talaksan:Corazon_Aquino_inauguration.jpg|left|thumb|271x271px|Inagurasyon ni Corazon Aquino]] Noong Pebrero 2, 1987, niratipikahan ang isang bagong konstitusyon sa ilalim ni [[Corazon Aquino|Pangulong Corazon Aquino]]. Ang 1987 Constitution ay nagdikta ng [[separation of powers]] at isang sistema ng checks and balances sa pagitan ng mga sangay ng ehekutibo, lehislatura, at hudikatura.<ref>{{Cite journal |last=Hernandez |first=Carolina |date=February 1988 |title=The Philippines in 1987: Challenges of Redemocratization |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1988-02_28_2/page/229 |journal=Asian Survey |volume=28 |issue=2 |pages=229–241 |doi=10.2307/2644824 |jstor=2644824}}</ref> Pinalawak ng 1987 Constitution ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan upang isama ang mga kasong iniimbestigahan ng [[Presidential Commission on Good Government]] (PCGG) na kinasasangkutan lamang ng ill-gotten wealth, na idinikta ng Executive Orders No. 14 at No. 14-A (pangunahing SB site at EO 14). Noong Abril 1994, sinakdal sina [[Imelda Marcos]] at tatlong dating opisyal ng Ministry of Human Settlements (MHS) para sa maling paggamit ng Php 97.9 milyon sa pondo ng MHS noong 1985. Gayunpaman, ibinasura ng Sandiganbayan ang mga kaso laban sa Imelda Marcos kaugnay ng pagbebenta ng $125.9 milyon sa Central Bank Treasury notes noong 1980s.<ref>{{Cite journal |last=Reidinger |first=Jeffrey |date=February 1995 |title=The Philippines in 1994: Renewed Growth and Mga Pinagtatalunang Reporma |url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1995-02_35_2/page/209 |journal=Asian Survey |volume=35 |issue=2 |pages=209–216 |doi=10.2307/2645032 |jstor=2645032}}</ref> Sa ilalim ng 1987 Philippine Constitution at [[Ombudsman Act of 1989]], ang Opisina ng Ombudsman ay independiyenteng sinusubaybayan ang lahat ng tatlong sangay ng pamahalaan para sa pampulitikang katiwalian. === Mga batas sa graft and corruption sa Pilipinas === Ang mga batas sa graft and corruption ay may bisa noong 1950s, bago ang paglikha ng Sandiganbayan. Ang mga batas sa graft at katiwalian ay namamahala sa mga pampublikong opisyal at natural na tao.<ref name=":53">{{cite web |title=[REPUBLIC ACT NO. 1379] ISANG BATAS NA NAGDEDEKLARA NG PAGTITIWALA PABOR SA ESTADO ANUMANG ARI-ARIAN NA NAPAKITA NA LABAG SA BATAS NA NAKUHA NG ANUMANG PUBLIC OFFICER O EMPLEYADO AT NAGBIBIGAY PARA SA MGA PROCEEDING DITO |url=https://www.napolcom.gov.ph/images/pdf/RA1379.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020135447/http://napolcom.gov.ph/images/pdf/RA1379.pdf/ |archive-date=2021-10-20 |access-date=Hulyo 9 |website=napolcom}}</>20 Sa kaso ng hindi maipaliwanag na accrual of wealth, R.A. Nakasaad sa No. 1379 na maaaring magsampa ng petisyon laban sa sinumang pampublikong opisyal na nakakuha ng ari-arian nang labag sa batas, ito man ay sa pamamagitan ng graft o anumang uri ng katiwalian. Ang petisyon na ito ay dapat magmula sa [[Office of the Solicitor General of the Philippines|Solicitor General of the Republic of the Philippines]] ayon sa reklamo ng isang nagbabayad ng buwis. ==== Republic Act No. 7080 ==== Ang sinumang pampublikong opisyal na nag-iipon ng tiyak na halaga ng ill-gotten wealth (hindi bababa sa limampung milyong piso) sa pamamagitan ng mga kriminal na gawain – ito man ay mag-isa o kasabwat ng iba, ay sasailalim sa ''[[reclusion perpetua]]' ', isang anyo ng [[Habambuhay na pagkakakulong|pagkakulong habang buhay]]. Ang sinumang kasabwat ay dapat hatulan ng kapareho.<ref>{{cite web |date=Hulyo 12, 1991 |title=ISANG GAWAIN NA NAGBIBIGAY NG PAGTUKOY AT PAGPAPARUSA SA KRIMEN NG PANLOLOKO |url=https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1991/ra_7080_1991.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223144452/http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1991/ra_7080_1991.html |archive-date=Pebrero 23, 2018 |access-date=Hulyo 15, 2018 |website=The LawPhil Project}}</ref> Ang koleksyon ng mga batas na ito ay pinangangasiwaan ng Opisina ng Ombudsman. ==== Republic Act Nos. 3019 at 1379 ==== Ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act ay isang batas na nagsasaad na dapat supilin ng Gobyerno ng Pilipinas ang ilang mga gawain ng kapwa opisyal ng publiko at ng mga natural na tao na maaaring maging graft o katiwalian. Kabilang sa mga gawaing napapailalim sa ilalim ng mga batas na ito ang graft, paglalahad kung hindi man ay pribadong impormasyon, kapabayaan sa mga hinihiling na hinihiling, hindi nararapat na pinsala ng isang pampublikong opisyal sa alinmang partido – pribado o pamahalaan – sa anyo ng mga hindi makatwirang benepisyo o disadvantages.<ref name=":53" /> ==== [[Government Procurement Reform Act|Batas Republika Blg. 9184]] ==== Sa ilalim ng Government Procurement Reform Act, ang mga pampublikong opisyal na gagawa ng alinman sa mga sumusunod na nakikipagsabwatan sa mga pribadong indibidwal ay nagsasagawa ng mga sumusunod na ilegal na gawain sa RA 9184 ay makakaranas ng pagkakakulong ng hindi bababa sa anim na taon at isang araw, ngunit hindi hihigit sa labinlimang taon. == Hurisdiksyon == [[Talaksan:Position_of_the_Sandiganbayan_in_the_Philippine_judicial_system.png|thumb|264x264px|Posisyon ng Sandiganbayan sa Philippine judicial system gaya ng ipinakita ng Department of Budget and Management.<ref>{{cite web |title=Sandiganbayan |url=https ://www.dbm.gov.ph/wp-content/uploads/OPCCB/OPIF2010/JUDICIARY/SANDIGANBAYAN.pdf}}</ref>]] Upang matukoy kung ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon, ang mga abogado ay tumitingin sa dalawang pamantayan, katulad ng: ang uri ng pagkakasala at ang grado ng suweldo ng pampublikong opisyal.<ref name=":43">{{cite web |title=JURISDICTION OF SANDIGANBAYAN |url=http:// sb.judiciary.gov.ph/aboutsb.html |access-date=Hulyo 9, 2018}}</ref> Ang Sandiganbayan ay dapat magkaroon ng orihinal na eksklusibong hurisdiksyon sa: * Paglabag sa Anti-graft and Corrupt Practices Law ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_3019.pdf RA 3019]) * Mga Forfeitures ng Illegally Acquired Wealth ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_1379.pdf RA 1379]) * Mga krimen na ginawa ng mga pampublikong opisyal katulad ** Direkta, Di-tuwiran at Kwalipikadong Panunuhol ** Korapsyon ng mga pampublikong opisyal * Iba pang mga pagkakasala o felonies simple man o kumplikado sa iba pang mga krimen na ginawa kaugnay sa kanilang opisina ng mga pampublikong opisyal. * Mga Kasong Sibil at Kriminal na isinampa alinsunod sa at may kaugnayan sa [https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html Executive Orders 1, 2, 14 & 14-A] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205843/https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html |date=2023-04-07 }} na inisyu noong 1986 * Mga petisyon para sa pagpapalabas ng Writ of mandamus, prohibition, certiorari, habeas corpus, injunction at iba pang mga ancillary writs at proseso bilang tulong sa hurisdiksyon ng apela nito; Sa kondisyon, ang hurisdiksyon ay hindi eksklusibo ng Korte Suprema. * Mga petisyon para sa Quo Warranto na lumabas o maaaring lumabas sa mga kasong isinampa o maaaring isampa sa ilalim ng [https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html EO 1, 2, 14 & 14- A] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205843/https://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo1986.html |date=2023-04-07 }} Sa kondisyon na ang akusado ay kabilang sa salary grade na 27 o mas mataas, ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon sa: * Paglabag sa Code of Conduct at Ethical Standards ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_6713.pdf RA 6713]) * Paglabag sa Plunder Law ([https://www.ombudsman.gov.ph/docs/republicacts/Republic_Act_No_7080.pdf RA 7080]) * Paglabag sa The Heinous Crime Law ([https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1993/ra_7659_1993.html RA 7659] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406151606/https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1993/ra_7659_1993.html |date=2023-04-06 }}) * Paglabag sa The Anti-Money Laundering Law kapag ginawa ng isang pampublikong opisyal ([https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2001/ra_9160irr_2001.html RA 9160] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180314005200/http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2001/ra_9160irr_2001.html |date=2018-03-14 }}) * [https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1972/pd_46_1972.html Presidential Decree 46] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205840/https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1972/pd_46_1972.html |date=2023-04-07 }} tinutukoy bilang ang gift-giving decree na ginagawang parusahan ang sinumang opisyal o empleyado na tumanggap nang direkta o hindi direkta at para sa pribadong tao na magbigay o mag-alok na magbigay ng anumang regalo, kasalukuyan o iba pang mahalagang bagay sa anumang okasyon kabilang ang Pasko, kapag ang naturang regalo, kasalukuyan o mahalagang bagay ay ibinigay dahil sa kanyang opisyal na posisyon, hindi alintana kung pareho o hindi para sa mga nakaraang pabor o ang nagbibigay ay umaasa o umaasa na makatanggap ng pabor o mas mabuting pagtrato sa hinaharap mula sa pampublikong opisyal o empleyadong may kinalaman sa pagtupad sa kanyang mga opisyal na tungkulin. ** Kasama sa pagbabawal ay ang paghahagis ng mga party o entertainment bilang parangal sa opisyal o empleyado o sa kanyang mga kamag-anak. * [https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1975/pd_749_1975.html Presidential Decree 749] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407205849/https://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1975/pd_749_1975.html |date=2023-04-07 }} na nagbibigay ng immunity mula sa prosecution sa sinumang tao na boluntaryong nagbibigay ng impormasyon tungkol sa anumang paglabag sa Art.210, 211 o 212 ng RPC, RA 3019, Sec.345 ng NIRC, Sec. 3604 ng Customs and Tariff Code at iba pang probisyon ng nasabing Codes na nagpaparusa sa pang-aabuso o hindi tapat sa bahagi ng mga pampublikong opisyal na kinauukulan at iba pang mga batas, tuntunin at regulasyon na nagpaparusa sa graft, katiwalian at iba pang anyo ng opisyal na pang-aabuso at kung sino ang kusang tumestigo laban sa publiko opisyal o empleyado na napapailalim sa ilang mga kundisyon. Maaari ding kasuhan ang mga pribadong indibidwal sa mga kaso sa Sandiganbayan kung sila ay diumano'y kasabwat ng pampublikong opisyal.<ref name=":44" /> Ang Sandiganbayan ay pinagkalooban ng hurisdiksyon ng apela sa mga huling hatol, resolusyon o kautusan ng [[Regional Trial Court]] maging sa paggamit ng kanilang orihinal o apela na hurisdiksyon sa mga krimen at mga kasong sibil na nasa loob ng orihinal na eksklusibong hurisdiksyon ng Sandiganbayan ngunit kung saan ay ginawa ng mga pampublikong opisyal na mababa sa Salary Grade 27.<ref name=":44" /> {{#expr: 10.1996}} == Komposisyon == Ang Sandiganbayan ay may kabuuang labinlimang departamento (dalawang punong tanggapan, labindalawang dibisyon, at isang Legal na Pananaliksik at Teknikal na Staff) at may kabuuang 385 awtorisadong posisyon. 335 sa 385 sa mga posisyong ito ang napunan.<ref>{{cite web |title=The Judiciary : Sandiganbayan |url=https://www.dbm.gov.ph/wp-content/uploads/NEP2016/JUDICIARY/C.pdf}}</ref> === Pamamaraan ng halalan === Ayon sa Presidential Decree No. 1606, Section 1, ang Presiding Justice at lahat ng Associate Justices ay hihirangin ng pangulo, gaya ng sinusugan ng Republic Act 8249.<ref name="ombudsman.gov.ph">{{cite web |title=Presidential decree |url=http://www.ombudsman.gov.ph/docs/presdecrees/Presidential_Decree_No_1606.pdf |access-date=Disyembre 26, 2019 |publisher=www.ombudsman.gov.ph}}</ref> Ang paghirang ng mga Opisyal ng Korte at iba pang empleyado, gayunpaman, ay hindi nakasalalay sa pangulo. Ayon sa Rule II, Section 7 ng Revised Internal Rules of the Sandiganbayan, "The Supreme Court shall appoint the [[Clerk of Court]], the Division Clerks of Court and all other personnel of the Sandiganbayan on recommendation of the Sandiganbayan '' [[en banc]]'' pinili mula sa isang listahan ng mga kwalipikadong aplikante na inihanda alinsunod sa Civil Service Law, mga tuntunin at regulasyon."<ref>{{cite web |title=Internal rules |url=http://www.ombudsman.gov.ph /docs/presdecrees/Revised_Internal_Rules_of_Sandiganbayan.pdf |access-date=Disyembre 26, 2019 |publisher=www.ombudsman.gov.ph}}</ref> ==== Mga Kwalipikasyon ==== Isinasaad pa ng Presidential Decree No. 1606 na "Walang taong dapat mahirang na Presiding Justice o Associate Justice ng Sandiganbayan; maliban kung siya ay likas na ipinanganak na mamamayan ng Pilipinas, hindi bababa sa 40 taong gulang at hindi bababa sa sampung taon ay naging hukom. ng isang court of record o nakikibahagi sa pagsasagawa ng batas sa Pilipinas o may hawak na katungkulan na nangangailangan ng pagpasok sa bar bilang isang paunang kinakailangan para sa isang katulad na panahon.<ref name="ombudsman.gov.ph2" /> === Mga Mahistrado === ==== Dibisyon at mga tungkulin ==== Ang Sandiganbayan ay orihinal na may tatlong dibisyon na tumulong sa Tanggapan ng Namumunong Katarungan, ayon sa Artikulo XIII ng [[1973 Constitution of the Philippines|1973 Constitution]]. Ang bilang ng mga dibisyon ay itinaas sa limang dibisyon noong 1995. Noong 2015, sa pamamagitan ng Republic Act 10660, sa ilalim ng [[Noynoy Aquino|Aquino Administration]], ang bilang ng mga dibisyon ay pinalawak sa pitong dibisyon.<ref>{{cite web |title=Nilagdaan ni Aquino ang batas na nagpapalawak ng Sandiganbayan sa 7 dibisyon |url=https://www.rappler.com/nation/90674-sandiganbayan-reform-aquino}}</ref> Sa kasalukuyan, ang Sandiganbayan ay mayroong Office of the Presiding Justice, Office ng Clerk of Court, Legal Research and Technical Staff, pitong dibisyon (Office of the Deputy Clerk of Court), at limang iba pang mga dibisyon katulad ng Judicial Records Division, Administrative Division, Budget and Finance Division, Management Information System Division, Security and Sheriff Services Dibisyon. Ang mga tungkulin at tungkulin ng mga tanggapan at dibisyong ito ay:<ref name="ombudsman.gov.ph3" /><ref>{{cite web |title=Tungkol sa |url=http://sb.judiciary.gov.ph/aboutsb.html}}</ref> * '''Opisina ng Namumunong Mahistrado''' – Tangkilikin ang pangunguna sa iba pang miyembro ng Sandiganbayan sa lahat ng opisyal na tungkulin; nagpapatupad ng mga patakaran, nagpapatupad ng mga resolusyon at nagpapatupad ng mga utos ng Korte ''en banc''; gumaganap ng mga tungkuling partikular na ipinagkaloob sa kanya ng batas, mga tuntunin at regulasyon o ang mga ipinahiwatig mula doon; gumaganap ng lahat ng iba pang mga tungkulin at tungkuling likas sa kanyang posisyon. * '''Opisina ng Clerk of Court'''– Ang Clerk of Court ay ang administrative officer ng Sandiganbayan. Dapat niyang gampanan ang kanyang mga tungkulin sa ilalim ng kontrol at pangangasiwa ng Sandiganbayan en banc sa pamamagitan ng Presiding Justice. Bilang administratibong opisyal, siya ang direktang mamamahala sa mga administratibong operasyon ng Sandiganbayan at magsagawa ng pangkalahatang pangangasiwa sa mga subordinate na opisyal at empleyado nito maliban sa mga kabilang sa mga kawani ng Presiding Justice at ng Associate Justices. Dapat niyang tulungan ang Presiding Justice sa pagbubuo ng mga programa at patakaran para sa pagsasaalang-alang at pagkilos ng Sandiganbayan en banc. Ang Clerk of Court ay dapat kumilos bilang secretariat nito at ihanda ang agenda, minuto ng mga pagpupulong at mga resolusyon nito. * '''Legal Research at Technical Staff''' – Nagbibigay ng legal at teknikal na tulong sa Korte sa pamamagitan ng pagsasagawa ng legal na pananaliksik at pag-aaral; nangangasiwa sa lahat ng legal at kaugnay na usapin. * '''Opisina ng Deputy Clerk of Court (pitong dibisyon)''' – Tumutulong sa Clerk of Court sa pagbibigay ng teknikal at administratibong suporta at tulong sa kanilang partikular na Dibisyon ng Hukuman; nangangasiwa sa mga bagay bago at pagkatapos ng adjudicative na may kaugnayan sa mga kaso na itinalaga sa Unang Dibisyon. * '''Dibisyon ng Judicial Records''' – Siya ang namamahala sa docketing ng mga kaso; nagpaplano, nagpapatupad at nagsusuri ng mga programa para sa sistematikong pamamahala ng mga rekord ng hudisyal; at gumaganap ng iba pang nauugnay na mga function. Naghahanda ng mga entry ng paghatol; mag-isyu ng mga kopya ng mga desisyon, resolusyon at mga order; nagpapanatili ng isang sistematikong pag-file at pag-iingat ng mga talaan; at pinangangasiwaan ang sistema ng impormasyon ng Korte, pagsubaybay sa mga kahilingan para sa istatistikal na data. * '''Dibisyong Pangadministratibo''' – Dumadalo sa pagpapaunlad ng lakas-tao at mga pangangailangan sa serbisyo ng Korte; at gumaganap ng lahat ng mga tungkulin na may kaugnayan sa mga usapin ng administratibo at tauhan. Dumadalo sa pagkuha at pagpapanatili ng mga ari-arian, mga suplay at kagamitan ng Korte, kabilang ang pisikal na planta ng Korte Nangangailangan ng pangongolekta at pagbabayad ng Korte. *<nowiki>'''</nowiki> * '''Dibisyon ng Badyet at Pananalapi''' – Inihahanda at isinasagawa ang badyet ng Korte; nagpapasimula ng mga plano at pormula para sa mas epektibong paggamit ng mga pondong inilaan sa Korte; pinansiyal ang interes sa pananalapi ng ahensya kabilang ang pagsisiwalat ng mga kakulangan sa kontrol na nangangailangan ng mga pagwawasto. Nagpapanatili ng mga talaan ng accounting para sa Korte; naghahanda ng mga ulat na kinakailangan ng Department of Budget and Management, Commission on Audit at iba pang ahensya ng gobyerno. * '''Management Information System Division''' – Nagbibigay ng mga teknikal na serbisyong nauugnay sa pagpaplano, pagpapaunlad, pagpapatupad at pagpapanatili ng mga sistema ng impormasyon; nangangalaga sa lahat ng mga kinakailangan sa teknolohiya ng impormasyon at komunikasyon ng Korte. == Mga Kaso == === Mga Pamamaraan === Ang Sandiganbayan ay nagsasagawa ng mga regular na sesyon sa punong tanggapan nito sa Metro Manila. Maaaring isagawa ang mga sesyon sa labas ng Metro Manila kapag pinahintulutan ng Presiding Justice. Ang mga kaso ay dinidinig alinman sa ''[[en banc]]'' o mas karaniwan, ng mga dibisyon.<ref name=":17">Korte Suprema ng Pilipinas. "Revised Internal Rules of the Sandiganbayan." Nakuha noong Hulyo 9, 2018.</ref> Ang mga kaso ay ipinamamahagi sa mga dibisyon sa pamamagitan ng sistema ng raffle. Ang pagtatalaga ng isang kaso sa isang dibisyon ay permanente, anuman ang mga pagbabago sa konstitusyon. Maaaring pigilan ng mga mahistrado (i.e., i-recuse) ang kanilang mga sarili mula sa isang kaso kung sila ay nagsilbi bilang ''Ponente'', ang Miyembro kung saan ang Korte, pagkatapos ng deliberasyon nito sa mga merito ng isang kaso, ay nagtalaga ng pagsulat ng desisyon o resolusyon nito sa kaso <ref>{{cite web |title=Internal Rules of the Supreme Court |url=https://www.lawphil.net/courts/supreme/am/am_10-4-20-sc_2010.html |access-date=2023-11-11 |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014024338/https://lawphil.net/courts/supreme/am/am_10-4-20-sc_2010.html |url-status=dead }}</ref> ''.'' sa inapela na desisyon ng mababang hukuman, o kung sila o ang kanilang mga miyembro ng pamilya ay personal na nauugnay sa kaso, o para sa anumang iba pang mapanghikayat na dahilan. Sa kaso ng inhibition (recusal) o disqualification, ang kaso ay mananatili sa parehong dibisyon, ngunit ang recused justice ay papalitan.<ref name=":17" /> Ang mga kaso ay maaaring makarating sa Sandiganbayan alinman sa pamamagitan ng [[Appellate jurisdiction|appeal from a Regional Trial Court]] o sa pamamagitan ng [[Original jurisdiction|original petition]] na isinampa sa Sandiganbayan.<ref name=":18" /> Pagkatapos ng kaso ay na-raffle sa isang Dibisyon, ang akusado na partido ay dapat [[Arraignment|arraigned]] sa loob ng tatlumpung araw. Pagkatapos ay gaganapin ang isang pre-trial conference para magkaroon ng kasunduan at maglabas ng pre-trial order. Pagkatapos ay dadalhin ang kaso sa paglilitis.<ref>{{Cite news |title=Plunder and graft trials: Paano magpapatuloy ang mga kaso sa mga korte? |language=en |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/158391-philippines-plunder-graft-trials-court-procedure |access-date=July 9, 2018}}</ref> Kasunod ng Speedy Trial Act of 1998, walang trial na maaaring lumampas sa anim na buwan mula nito petsa ng pagsisimula. Gayunpaman, pinapayagan din ng batas ang ilang mga pagkaantala na hindi kasama sa kinalkula na oras ng paglilitis, kabilang ang mga pagkaantala na dulot ng iba pang nauugnay na mga paglilitis na kinasasangkutan ng akusado, kawalan ng akusado o mahalagang saksi, at mental o pisikal na kawalan ng kakayahan ng akusado na humarap sa paglilitis. <ref name=":23">{{cite web |date=February 12, 1998 |title=Speedy Trial Act of 1998 |url=https://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1998/ra_8493_1998.html |access-date=Hulyo 7, 2018 |archive-date=Pebrero 24, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180224131137/http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra1998/ra_8493_1998.html |url-status=dead }}</ref> === Paghatol === Ang mga kaso ay itinuring na isinumite para sa pagpapasya pagkatapos na maisampa ang huling brief, pleading, o memorandum, o pagkatapos na lumipas ang deadline para sa paggawa nito. Lahat ng adjudicatory action ay isinasagawa sa pamamagitan ng mga dibisyon ng Sandiganbayan. Ang rendition ng paghatol o pinal na utos ay batay sa nagkakaisang boto ng tatlong Mahistrado sa deciding division. Kapag umupo ang Sandiganbayan sa ''en banc'' para lutasin ang mga mosyon at iba pang insidente'','' dapat bumoto ang hindi bababa sa walong mahistrado upang magtibay ng resolusyon.<ref name=":18" /> Sa isang magkasanib na paglilitis na kinasasangkutan ng maraming kaso, ang isang pinagsamang o hiwalay na paghatol ay maaaring ibigay ng dibisyon. Sa mga kaso na kinasasangkutan ng maraming akusado, ang dibisyon ay maaari ding maghatol para sa isa o higit pa sa mga akusado sa pamamagitan ng nagkakaisang boto.<ref name=":18" /> Kung ang isang nagkakaisang boto ay hindi maabot sa anumang kaso, isang espesyal na dibisyon ng lima ay bubuo upang magpasya sa kaso sa pamamagitan ng mayoryang boto. Ang [[Promulgation]] ay ginagawa sa pamamagitan ng pagbabasa ng hatol nang malakas kasama ang akusado kasama ng sinumang Hustisya mula sa nagpapasya na dibisyon. Ang mga desisyon ay inilathala sa ''[[Opisyal na Pahayagan (Philippines)|Opisyal na Pahayag]]'' o sa [http://sb.judiciary.gov.ph/index.html opisyal na website ng Sandiganbayan].<ref name=":18" /> ==== Mga Apela ==== Sa pangkalahatan, ang isang partido na sinentensiyahan ng anumang parusang mas mababa sa [[Death penalty|death]], habambuhay na pagkakakulong, o ''[[Reclusión perpetua|reclusion perpetua]]'' ay maaaring [[apela]] sa pamamagitan ng paghahain ng mosyon para sa [[Muling pagsasaalang-alang ng isang mosyon|muling pagsasaalang-alang]] o isang mosyon para sa bagong paglilitis sa loob ng labinlimang araw pagkatapos ng pagpapahayag ng paghatol. Kung ang isang bagong pagsubok ay ipinagkaloob, ang nakaraang paghatol ay mapapawalang-bisa at ang bagong paghatol ay ibibigay. Ang mga bagong pagsubok ay hindi rin dapat lumampas sa anim na buwan ang tagal, kahit na nagbibigay-daan sa ilang mga pagkaantala gaya ng tinukoy sa Speedy Trial Act.<ref name=":24" /> Para sa mga kasong sibil, ang akusado na partido ay maaaring maghain ng petisyon para sa isang writ ng ''[[certiorari]]'' kasama ng Korte Suprema. Kung maghain ng apela ang partido sa Korte Suprema, ang anumang mosyon ng muling pagsasaalang-alang na isinampa sa Sandiganbayan ay ituturing na inabandona.<ref name=":19" /> Kung ang akusado na partido ay nagnanais na mag-apela mula sa isang sentensiya ng habambuhay na pagkakakulong o ''reclusion perpetua'', isang notice ng apela ay ihahain sa Sandiganbayan at iharap sa adverse party. Sa mga kaso kung saan hinatulan ng Sandiganbayan ang akusado ng parusang kamatayan, isang awtomatikong apela ang kasunod kung saan ang Korte Suprema ay magsasagawa ng pagrepaso sa paghatol bago ibigay ang pinal na desisyon.<ref name=":19" /> === Kapansin-pansing mga kaso === ==== Jinggoy Estrada vs Sandiganbayan ==== Noong Hunyo 2014, ang mga kasong plunder laban sa dating senador ng Pilipinas [[Jinggoy Estrada]] at ilang iba pang miyembro ng Kongreso na diumano ay sangkot sa [[Priority Development Assistance Fund scam|pork barrel scam]] na pinamamahalaan ni [[Janet Lim-Napoles]] ay inihain ng Ombudsman sa Sandiganbayan. Inakusahan si Estrada ng pandarambong ng ₱183 milyon mula sa [[Priority Development Assistance Fund]].<ref>{{Cite news |last=Merez |first=Arianne |title=TIMELINE: Kaso ng pork barrel scam ni Jinggoy Estrada |language=en-US |work=ABS-CBN News |url=http://news.abs-cbn.com/focus/09/15/17/timeline -jinggoy-estradas-pork-barrel-scam-case |access-date=July 9, 2018 }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===== Pag-widraw ng mga mahistrado ===== Noong Disyembre 2014, lahat ng tatlong mahistrado ng Sandiganbayan Fifth Division (Associate Justices Roland Jurado, Alexander Gesmundo at Ma. Theresa Gómez-Estoesta) na nakatalaga sa kaso laban kay Estrada ay umayaw sa kaso para sa "personal na dahilan". Ito ay minarkahan ang unang pagkakataon sa kasaysayan ng korte na ang isang buong dibisyon ay umatras mula sa pagdinig ng isang kaso. Bagama't tumanggi ang mga mahistrado na ipaliwanag ang kanilang mga dahilan para sa pagtanggi, ang pag-urong ay sinasabing dahil sa "pressure" mula sa publiko upang tanggihan ang petisyon ni Estrada para sa piyansa.<ref>{{Cite news |last=Ramos |first=Marlon |title=3 Sandiganbayan justices quit cases vs Jinggoy Estrada |language=fil |url=http://newsinfo. inquirer.net/657320/pressures-saln-probe-forced-3-justices-to-inhibit-from-estrada-case-source |access -date=Hulyo 9, 2018 }}{{Dead link|date=Enero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Imelda Marcos vs. Sandiganbayan ==== Noong 1991, sampung bilang ng graft ang isinampa laban kay dating unang ginang [[Imelda Marcos]] sa Sandiganbayan. Inakusahan si Marcos na lumikha ng pribadong Swiss foundation noong panahon niya bilang gobernador ng Metro Manila, sa pagitan ng 1978 at 1984. Inakusahan din siya ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act sa pamamagitan ng paghawak ng mga pinansyal na interes sa maraming pribadong negosyo. Mula noon ay natuklasan ng gobyerno ang mga deposito ng Marcos Swiss na nagkakahalaga ng $658 milyon.<ref name=":02">{{Cite news |title=Imelda Marcos snubs huling araw ng paglilitis para sa 1991 graft case |language=en |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/nation/158613-imelda-marcos-snubs-last -day-trial-graft-switzerland |access-date=Hulyo 9, 2018}}</ref> Isa pang kaso ng katiwalian laban kay Marcos na kinasasangkutan ng mga koleksyon ng sining na "unlawfully acquired" na nagkakahalaga ng $24 milyon ay dinala sa Sandiganbayan sa pamamagitan ng mga apela mula sa [[Presidential Commission on Good Government]] at ng [[Office of the Solicitor General of the Philippines|Office of ang Solicitor General]]. Ang kaso ay hinahawakan ng Special First Division ng Sandiganbayan.<ref name=":02" /> ===== Mga pagkaantala sa paglilitis sa korte ===== Ang kaso laban kay Imelda Marcos ay nagpapatuloy sa mahigit 26 na taon dahil sa maraming dahilan ng pagkaantala sa paglilitis sa korte. Noong 2017, wala si Marcos sa nakatakdang maging huling araw ng paglilitis para sa kasong graft. Sa parehong taon, ang paglilitis ay ni-reset ng Fifth Division dahil sa kabiguan ng depensa na ipakita ang kanilang huling ebidensya sa kaso.<ref name=":02" /> == Mga Miyembro == === Kasalukuyang komposisyon === Ang Sandiganbayan binubuo ng Namumunong Mahistrado at dalawampung Kasamang Mahistrado. Sa mga kasapi ng Korte, si {{sortname|Efren|De la Cruz}} ang pinakamatagal na hukom na tumagal ng {{Age in days|2011|10|11}} araw ({{ayd|2003|10|11}}) bilang ng {{Today}}; ang pinakabagong Mahistrado na sumali sa Korte ay si {{sortname|Gener|Gito}} at {{sortname|J. Erwin Ernest Louis|Miguel}}, na itinalaga noong {{Dts|2023|10|08}}. {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; font-size:95%" ! Posisyon ! Mahistrado<br />{{Small|Araw ng Kapanganakan at edad}} ! Panunungkulan<ref name="auto">{{Cite web |title=SANDIGANBAYAN INCUMBENT JUSTICES |url=https://sb.judiciary.gov.ph/justices.htmlger-parliamentary-terms/ |access-date=2022-03-27 |website=sb.judiciary.gov.ph}}{{Dead link|date=Agosto 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ! '''Pagreretiro<br />{{small|(70 taong Gulang)}}<ref name="auto1">{{Cite web |title=Article VIII, Sec. 11 of the Constitution of the Philippines |url=https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105085906/https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ |archive-date=Enero 5, 2019 |access-date=August 6, 2021}}</ref>''' ! Pinalitan |- | style="white-space:nowrap" |[[Namumunong Mahistrado ng Sandiganbayan|Namumunong Mahistrado]] | '''{{sortname|Geraldine Faith|Econg}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1967|8|6}}}} |{{dts|2025|1|7}}<ref name=":3" /> |{{dts|2037|8|6}} |{{sortname||Cabotaje-Tang|Amparo Cabotaje-Tang}} |- | [[Talaan ng mga Mahisng Sandiganbayan|Nakakatandang Kasamang Mahistrado]] | '''{{sortname|Maria Theresa|Gomez-Estoesta}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1967|3|17}}}} |{{dts|2014|1|20}}<ref>{{Cite web |last=Sabillo |first=Kristine Angeli |date=2014-06-23 |title=Aquino appoints new Sandiganbayan justice |url=https://newsinfo.inquirer.net/613684/aquino-appoints-new-sandiganbayan-justice |access-date=2023-10-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> |{{dts|2037|3|17}} |{{sortname||Cabotaje-Tang|Amparo Cabotaje-Tang}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Sarah Jane|Fernandez}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1969|5|14}}}} |{{dts|2015|5|5}}<ref name=":2">{{Cite web |last=Gonzalez |first=Mia |date=2015-05-09 |title=Palace names new Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/92678-new-sandiganbayan-justice-sarah-jane-fernandez/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2039|5|14}} |{{sortname||Ong|Gregory S. Ong}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Michael Frederick|Musñgi}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1965|4|14|mf=y}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3">{{Cite web |last=Gavilan |first=Jodesz |date=2016-01-25 |title=FAST FACTS: Who are the new 6 Sandiganbayan justices? |url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/119991-fast-facts-new-sandiganbayan-justices/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2035|4|14}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Maria Theresa|Mendoza-Arcega}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1965|12|18}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3" /> |{{dts|2035|12|18}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Karl|Miranda}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1957|10|9}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3" /> |{{dts|2027|10|9}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Zaldy|Trespeses}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1972|12|30}}}} |{{dts|2016|1|20}}<ref name=":3" /> |{{dts|2042|12|30}} |'''Bagong talaga''' |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Bernelito|Fernandez}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1955|6|9}}}} |{{dts|2016|10|28}}<ref name=":4">{{Citeweb|last=Cabacungan|first=Gil C.|date=2016-12-12 |title=Duterte appoints QC judge Fernandez to Sandiganbayan |url=https://newsinfo.inquirer.net/853031/duterte-appoints-qc-judge-fernandez-to-sandiganbayan |access-date=2023-10-18 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref><br /> |{{dts|2025|6|9}} |{{sortname||Diaz-Baldos|Teresita Diaz-Baldos}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Lorifel|Lacap-Pahimna}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1961|2|10}}}} |{{dts|2017|3|1}}<ref name=":5">{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |date=2017-04-18 |title=Duterte appoints Lorifel Pahimna as Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/167279-lorifel-pahimna-sandiganbayan-justice-duterte-appointee/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2031|2|10}} |{{sortname||Inoturan|Napoleon Inoturan}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Edgardo|Caldona}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1970|2|12}}}} |{{dts|2017|3|10}}<ref name=":6">{{Cite web |last=Francisco |first=Katerina |date=2017-05-23 |title=Makati judge is new Sandiganbayan associate justice |url=https://www.rappler.com/nation/170719-makati-judge-edgardo-caldona-new-sandiganbayan-associate-justice/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2040|2|12}} |{{sortname||Hernandez|Jose Hernandez (judge)}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Bayani|Jacinto}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1969|4|30}}}} |{{dts|2017|5|28}}<ref name=":7">{{Cite web |last=Buan |first=Lian |date=2017-05-29 |title=Assistant Ombudsman Jacinto is new Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/171324-duterte-appointee-bayani-jacinto-sandiganbayan-justice/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2039|4|30}} |{{sortname||Jurado|Roland Roland}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Kevin Narce|Vivero}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1960|1|2}}}} |{{dts|2017|11|28}}<ref name=":8">{{Cite web |last=News |first=VIRGIL LOPEZ, GMA |date=2018-04-23 |title=Antipolo judge named Sandiganbayan justice |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/650945/antipolo-judge-named-sandiganbayan-justice/story/ |access-date=2023-10-18 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> |{{dts|2030|1|2}} |{{sortname||Martires|Samuel Martires}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Maryann|Corpus-Mañalac}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1966|7|27}}}} |{{dts|2017|12|8}}<ref name=":9">{{Cite web |last=Buan |first=Lian |date=2017-12-11 |title=Judge who ordered Mile Long eviction is new Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/191050-maryann-corpus-manalac-sandiganbayan-appointment/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2036|7|27}} |{{sortname||Cornejo|Maria Cristina Cornejo}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Georgina|Hidalgo}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1964|4|14}}}} |{{dts|2018|1|18}}<ref name=":10">{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |date=2018-06-20 |title=Duterte names new Sandiganbayan, Court of Appeals justices |url=https://www.rappler.com/nation/205367-duterte-new-sandiganbayan-court-appeals-justices/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2034|4|14}} |{{sortname||Ponferrada|Rodolfo Ponferrada}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Ronald|Moreno}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1970|6|23}}}} |{{dts|2018|6|8}}<ref name=":11">{{Cite web |last=Ranada |first=Pia |date=2019-01-16 |title=Duterte appoints Ronald Moreno as Sandiganbayan justice |url=https://www.rappler.com/nation/221113-duterte-appoints-ronald-moreno-new-sandiganbayan-associate-justice/ |access-date=2023-10-18 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{dts|2040|6|23}} |{{sortname||Gesmundo|Alexander Gesmundo}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Arthur|Malabaguio}}'''<br />{{small|pinanganak {{birth date and age|1965|1|10|mf=y}}}} |{{dts|2022|3|4|abbr=off}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Canlas |first=Jomar |date=2022-03-04 |title=Duterte names new Sandiganbayan justice |url=https://www.manilatimes.net/2022/03/03/news/duterte-appoints-new-sandiganbayan-justice/1834966 |access-date=2023-10-18 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> |{{dts|2035|1|10}} | {{sortname|R.|Cruz|Reynaldo Cruz}} |- | Kasamang Mahistrado | '''{{sortname|Juliet|Manalo-San Gaspar}}'''<br>{{small|pinanganak {{birth date and age|1971|7|2|mf=y}}}} |{{dts|2023|9|26|abbr=off}}<ref name=":13">{{Cite web |last=Valente |first=Catherine S. |date=2023-10-01 |title=Marcos names his first Sandiganbayan justice |url=https://www.manilatimes.net/2023/10/01/news/national/marcos-names-his-first-sandiganbayan-justice/1912626 |access-date=2023-10-18 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> |{{dts|2041|7|2}} |{{sortname||Quiroz|Alex Quiroz}} |- |Kasamang Mahistrado |'''{{sortname|J. Ermin Ernest Louis|Miguel}}'''<br />{{small|{{birthdate and age|1970|1|22}}}} |Oktubre 8, 2024 |Enero 22, 2041 |{{sortname||de la Cruz|Efren dela Dela Cruz (judge)}} |- |Kasamang Mahistrado |'''{{sortname|Gener|Gito}}'''<br>{{small|{{birthdate and age|1971|7|17}}}} |Oktubre 8, 2024 |Hulyo 17, 2041 |{{sortname||Herrera, Jr.|Oscar C. Herrera Jr.}} |- |Kasamang Mahistrado |'''{{sortname|Lord|Villanueva}}'''<br>{{small|{{birthdate and age|1975|6|9}}}} |Enero 31, 2025 |Hunyo 9, 2045 |{{sortname||Lagos|Rafael Lagos}} |- |Kasamang Mahistrado | | | |{{sortname||Econg|Geraldine Faith Econg}} <!--|- |Kasamang Mahistrado | | | |{{sortname||Fernandez|Bernelito Fernandez}}--> |} ===Membership Timeline=== {{#tag:timeline|ImageSize=width:1250 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2025.01 till:{{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/6}} TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2025.01 Define $now = {{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/12}} Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) id:RD value:rgb(0.812,0.443,0.686) id:MJ value:rgb(0.675,0.882,0.686) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:MJ from:2025.01 till:$now text:Geraldine Faith A. Econg (2013&ndash; present) bar:2 color:BA from:2025.01 till:$now text:Sarah Jane T. Fernandez (2015&ndash;present) bar:3 color:RD from:2025.01 till:$now text:Bayani Jacinto (2017&ndash;present) bar:4 color:MJ from:2025.01 till:$now text:Gener M. Gito (2024&ndash;present) bar:5 color:RD from:2025.01 till:$now text:Bernelito R. Fernandez (2017&ndash; present) color:blank color:MJ bar:6 color:RD from:2025.01 till:$now text:Edgardo m. Caldona (2017-present) bar:7 color:RD from:2025.01 till:$now text:Georgina Dumpit-Hidalgo (2018&ndash;present) bar:8 color:RD from:2025.01 till:$now text:Ronald B. Moreno (2018&ndash;present) bar:9 color:RD from:2025.01 till:$now text:Kevin Narce B. Vivero (2017&ndash;present) bar:10 color:RD from:2025.01 till:$now text:Lorifel Lacap-Pahimna (2018&ndash;present) bar:11 color:MJ from:2025.01 till:$now text:Juliet M. Manalo-San Gaspar (2023&ndash;present) bar:12 color:RD from:2025.01 till:$now text:Maryann E. Coupuz-Mañalac (2017&ndash;present) bar:13 color:blank from:2025.01 till:2025.08 color:MJ from:2025.08 till:$now text:Lord A. Villanueva (2025-present) bar:14 color:MJ from:2025.01 till:$now text:J. Ermin Ernest Louis R. Miguel (2024&ndash;present) bar:15 color:BA from:2025.01 till:$now text:Maria Theresa Dolores G. Gomez-Estoesta (2014&ndash;present) bar:16 color:BA from:2025.01 till:$now text:Michael Frederick L. Musñgi (2016&ndash;present) bar:17 color:RD from:2025.01 till:$now text:Arthur O. Malabaguio bar:18 color:blank from:2025.01 till:$now text: color:MJ bar:19 color:BA from:2025.01 till:$now text:Maria Theresa V. Mendoza-Arcega (2016&ndash;present) bar:20 color:BA from:2025.01 till:$now text:Karl B. Miranda (2016&ndash;present) bar:21 color:BA from:2025.01 till:$now text:Zaldy V. Trespreses (2016&ndash;present) Linedata= at:$now width:0.75 color:nowline}}'''Note:''' '''{{smaller|The vertical {{color|#0000ee|Blue}} line denotes "now" ({{TODAY}}).}}''' '''Bar Key''': {{legend inline|#f8b878|'''Aquino III appointee'''}} {{legend inline|#CF71AF|'''Duterte&nbsp;appointee'''}} {{legend inline|#ACE1AF|'''Marcos.&nbsp;Jr.&nbsp;appointee'''}} === Dibisyon === {| class="wikitable" font-size:95%; !Tungkulin !Unang Dibisyon !Ikalawang Dibisyon !Ikatlong Dibisyon !Ikaapat na Dibisyon |- !'''Tagapangulo''' |M. Menfoza-Arcega |G. Econg<br />{{small|Namumunomg Mahistrado}} |K. Miranda |M. Musñgi |- !'''Miyembro''' |{{Plainlist|* B. Jacinto * J. Manalo-San Gaspar}} |{{Plainlist|* E. Caldona * A. Malabaguio}} |{{Plainlist|* B. Fernandez * R. Moreno}} |{{Plainlist|* L. Pahimna *G. Gito}} |- !Tungkulin !Ikalimang Dibisyon !Ikaanim na Dibisyon !Ikapitong Dibisyon |- !'''Tagapangulo''' | Z. Trespreses |S. Fernandez |M. Gomez-Estoesta<br />{{small|Nakakatandang Kasamang Mahistrado}} |- !'''Miyembro''' | {{Plainlist|* M. Corpus-Mañalac * J. Miguel}} |{{Plainlist|* K. Vivero * L. Villanueva}} |{{Plainlist|* Z. Trespeses * G. Dumpit-Hidalgo}} |} == Demograpiko == === Sa Pamantasang Batas === {| class="wikitable sortable" !Pamantasang Batas !Kabuuan !Porsiyento !Mga Mahistrado |- ! rowspan="6" |[[Pamantasang Ateneo de Manila]] | rowspan="6" |6 | rowspan="6" |{{Percentage|6|21|2}} |E. Caldona |- |S. Fernandez |- |M. Gomez-Estoesta |- |B. Jacinto |- |M. Medoza-Arcega |- |M. Musñgi |- ! rowspan="4" |[[Unibersidad ng Pilipinas]] | rowspan="4" |3 | rowspan="4" |{{Percentage|4|21|2}} |R. Lagos |- |M. Corpuz-Mañalac |- |A Malabaguio |- |K. Miranda |- ! rowspan="3" |[[Pamantasan ng San Beda|Pamantasang San Beda]] | rowspan="3" |3 | rowspan="3" |{{Percentage|3|21|2}} |A. Cabotaje-Tang {{small|Namumunong Mahistrado}} |- |B. Fernandez |- |L. Pahimna |- ! rowspan="3" |[[Unibersidad ng Santo Tomas]] | rowspan="3" |3 | rowspan="3" |{{Percentage|3|21|2}} |G. Hidalgo |- |R. Moreno |- |K. Vivero |- ![[Pamantasang San Carlos]] |1 |{{Percentage|1|21|2}} |G. Econg |- ![[Pamantasan ng San Agustin]] |1 |{{Percentage|1|21|2}} |Z. Trespreses |- ![[Pamantasan ng Silangan]] |1 |{{Percentage|1|21|2}} |J. Manalo-San Gaspar |- !Kabuuan !21 !100% ! |} === Sa Paghihirang ng Pangulo === {| class="wikitable sortable" !Pangulo !Kabuuan !Porsiyento !Mga Mahistrado |- ![[Benigno Aquino III|Aquino III]] |9 |{{Percentage|9|21|2}} |A. Cabotaje-Tang<br /> {{small|Namumunong Mahistrado}}<br />R. Lagos<br />M. Gomez-Estoesta<br />G. Econg<br />S. Fernandez<br />M. Mendoza-Arcega<br />K. Miranda<br />M. Musñgi<br />Z. Trespeses |- ![[Rodrigo Duterte|Duterte]] |9 |{{Percentage|9|21|2}} |E. Caldona<br />M. Corpus-Mañalac<br />B. Fernandez<br />G. Hidalgo<br />B. Jacinto<br />L. Lacap-Pahimna<br />A Malabaguio<br />R. Moreno<br />K. Vivero |- ![[Bongbong Marcos]] |2 |{{Percentage|2|21|2}} |J. Manalo-San Gaspar<br />G. Gito<br />J. Manuel |} === Ayon sa Kasarian === {| class="wikitable sortable" style="width:auto; font-size:100%" !Gender !Total !Percentage !Justices |- |Lalaki |12 |{{Percentage|12|21|2}} |E. Caldona<br />B. Fernandez<br />G. Gito<br />B. Jacinto<br />R. Lagos {{Small|Nakakatandang Kasamang Mahistrado}}<br />A. Malabaguio<br />J. Manuel<br />K. Miranda<br />R. Moreno<br />M. Musñgi<br />Z. Trespeses<br />K. Viviero |- |Babae |10 |{{Percentage|10|21|2}} |A. Cabotaje-Tang<br/>{{Small|Namumunong Mahistrado}}<br />M. Corpus-Mañalac<br />G. Econg<br />S. Fernandez<br />G. Hidalgo<br />M. Gomez-Estoesta<br />L. Lacap-Pahimna <br />J. Manalo-San Gaspar<br />M. Mendoza-Arcega <!--|- | Vacant|| 0 ||{{Percentage| 0 | 21 | 2}}|| |--> |} === Ayon sa Panunungkulan === {| class="wikitable sortable" !Year !Total Retiring !Justices |- |2024 |2 |A. Cabotaje-Tang<br/>{{Small|Namumunong Mahistrado}}<br />R. Lagos {{Small|Nakakatandang Kasamang Mahistrado}} |- |2025 |1 |B. Fernandez |- |2027 |1 |K. Miranda |- |2030 |1 |K. Viviero |- |2031 |1 |L. Pahimna |- |2034 |1 |G. Hidalgo |- |2035 |3 |M. Musñgi<br />M. Mendoza-Arcega<br />A. Malabaguio |- |2036 |1 |M. Corpuz-Mañalac |- |2037 |3 |M. Gomez-Estoesta<br />G. Econg |- |2039 |1 |B. Jacinto<br />S. Fernandez |- |2040 |2 |R. Moreno<br />E. Caldona<br />J. Manuel |- |2041 |1 |J. Manalo-San Gaspar<br />G. Gito |- |2042 |1 |Z. Trespreses |} {{a.y.|2024|10|08}} == Talaan ng Dating Mahistrado == ===== Mga Namumunong Mahistrado ===== {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; width:100%; font-size:95%; text-align:center" ! width="10%" | {{Abbr|Blg|Bilang}} ! width="10%" | Mahistrado ! width="10%" | Simula ng Panunbungkulan ! width="10%" | [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|Itinalaga ni]] ! width="10%" | Pinalitan ! width="10%" | Pagtatapos ng Termino |- !1 |{{sortname|Manuel|Pamaran}} | {{dts|1978|12|10}} | {{sortname||Marcos|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan | {{dts|1986|3|31}} |- !- |{{sortname|Romeo|Escareal}} |{{dts|1986|3|31}} | - | - |{{dts|Abril 16, 1986}} |- !2 |{{sortname|Francis|Garchitorena}} |{{dts|Abril 16, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|2002|2|16}} |- !- | rowspan="2" |{{sortname|Minita|Chico-Nazario}} |{{Dts|2002|2|16}} | - | - |{{dts|2003|2|28}} |- !3 |{{dts|2003|2|28}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2004|2|10}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{Dts|2004|2|10}} | - | - |{{dts|2004|12|15}} |- !4 |{{Sortname|Teresita|de Castro}} |{{dts|2004|12|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |{{dts|2007|12|3}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|2007|12|3}} | - | - |{{dts|2008|3|28}} |- !5 |{{Sortname|Diosdado|Peralta}} |{{dts|2008|3|28}}<ref>{{cite news |date=2008-03-29 |title=Peralta new Sandiganbayan presiding justice |publisher=GMANews.TV |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/86748/news/nation/update-peralta-new-sandiganbayan-presiding-justice |access-date=2009-03-29}}</ref> |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||De Castro|Teresita De Castro}} |{{Dts|2009|1|14}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{Dts|2009|1|14}} | - | - |{{dts|2009|7|2}} |- !6 |{{Sortname|Maria Cristina|Cortez-Estrada}} |{{dts|2009|7|2}}<ref>{{Cite web |last=Punay |first=Edu |date=2009-7-7 |title=New Sandiganbayan presiding justice takes oath |url=https://www.philstar.com/headlines/2009/07/07/484199/new-sandiganbayan-presiding-justice-takes-oath |access-date=2023-11-10 |website=Philstar.com}}</ref> |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |{{dts|2009|11|30}} |- !- |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|2009|11|30}} | - | - |{{dts|2010|2|28}} |- !7 |{{Sortname|Norberto|Geraldez}} |{{dts|2010|2|28}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Cortez-Estrada|Maria Cristina Cortez-Estrada}} |{{dts|2010|4|4}}<ref>{{Cite web |last=Punongbayan |first=Michael |date=2010-04-05 |title=Newly installed Sandigan Justice Geraldez dies |url=https://www.philstar.com/headlines/2010/04/05/563401/newly-installed-sandigan-justice-geraldez-dies |access-date=2023-11-10 |website=Philstar.com}}</ref> |- !- | rowspan="2" |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|2010|4|4}} | - | - |{{dts|2010|9|17}} |- !8 |{{dts|2010|9|17}}<ref>{{Cite web |last=Punongbayan |first=Michael |date=2010-9-25 |title=Sandoval named presiding justice of Sandiganbayan |url=https://www.philstar.com/headlines/2010/09/25/614784/sandoval-named-presiding-justice-sandiganbayan |access-date=2023-11-10 |website=Philstar.com}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Geraldez|Norberto Geraldez}} |{{Dts|2011|10|4}} |- !9 |{{Sortname|Francisco|Villaruz Jr.}} |{{dts|2011|10|5}}<ref name="interaksyon1">{{cite web |date=2011-10-25 |title=Francisco Villaruz is new Presiding Justice of Sandiganbayan |url=http://www.interaksyon.com/article/14703/francisco-villaruz-is-new-presiding-justice-of-sandiganbayan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111020051459/http://interaksyon.com/article/14703/francisco-villaruz-is-new-presiding-justice-of-sandiganbayan |archive-date=2011-10-20 |publisher=Interaksyon.com |agency=Philippine New Agency |accessdate=2011-11-11}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |{{Dts|2013|6|8}} |- !- |{{Sortname|Gregory S.|Ong}} |{{Dts|2013|6|8}} | - | - |{{dts|2013|10|7}} |- bgcolor="#99FF99" | !10 |'''{{Sortname|Amparo|Cabotage-Tang}} |'''{{dts|2013|10|7}}'''<ref>{{Cite web |last=Torres-Tupas |first=Tetch |date=2013-10-04 |title=Aquino appoints new Sandiganbayan presiding justice |url=https://newsinfo.inquirer.net/500597/aquino-appoints-new-sandiganbayan-presiding-justice |access-date=2023-11-10 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> |'''{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}}''' |'''{{sortname||Villaruz Jr.|Francisco Villaruz Jr.}}''' | |} ===== Mga Kasamang Magistrado ===== {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; width:100%; font-size:95%; text-align:center" ! width="10%" | {{Abbr|Blg|Bilang}} ! width="10%" | Mahistrado{{Small|<br />Kapanganakan<br />Pangalan}} ! width="10%" | Simula ng Panunungkulan ! width="10%" | [[Talaan ng mga Pangulo ng Pilipinas|Itinalaga ni]] ! width="10%" | Pinalitan ! width="10%" | Namumunong Mahistrado ! width="10%" | Pagtatapos ng Termino |- !1 |{{sortname|Manuel|Pamaran}} |{{dts|1978|12|1}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{Small|Unang Kasamang Mahistrado}} |{{Dts|1978|12|10}} |- !2 |{{sortname|Bernaedo|Fernandez}} |{{Dts|1978|12|10}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{dts|1981|6|11}} |- !3 |{{sortname|Romeo|Escareal}} |{{Dts|1978|12|10}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Marso 5, 1996}} |- !4 |{{sortname|Buenaventura|Guerrero}} |{{dts|Disyembre 8, 1980}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986|nowrap=on}} |- !5 |{{sortname|Conrado|Molina}} |{{dts|Disyembre 8, 1980}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{dts|Hulyo 18, 1992}} |- !6 |{{sortname|Moises|Kallos}} |{{dts|Disyembre 8, 1980}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{dts|Disyembre 15, 1983}} |- !7 |{{sortname|Ramon|Jabson}} |{{dts|Nobyembre 20, 1981}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Fernandez|Bernardo Fernandez}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 18, 1988}} |- !8 |{{sortname|Fidel|Purísima}} |{{dts|1982|8|4}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Marso 10, 1984}} |- !9 |{{sortname|Francisco|Consolacion}} |{{dts|Agosto 4, 1982}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Marso 10, 1984}} |- !10 |{{sortname|Romulo|Químbo}} |{{dts|Agosto 4, 1982}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986|nowrap=on}} |- !11 |{{sortname|Augusto|Amores}} |{{dts|Oktubre 10, 1984}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Kallos|Moises Kallos}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Hulyo 5, 1995}} |- !12 |{{sortname|Amante|Alconcel}} |{{dts|Oktubre 10, 1984}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Purisima|FIdel Purisima}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986}} |- !13 |{{sortname|Bienvenido|Vera Cruz}} |{{dts|Oktubre 10, 1984}} |{{sortname||Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |{{sortname||Consolacion|Francisco Consolacion}} |{{sortname||Pamaran|Manuel Pamaran}} |{{Dts|Mayo 16, 1986}} |- !14 |{{Sortname|Regino C.|Hermosísima Jr.}} |{{dts|Mayo 16, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Guerrero|Buenaventura Guerrero}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Hulyo 18, 1995}} |- !15 |{{Sortname|Luciano|Joson}} |{{dts|Mayo 21, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Alconel|Amante Alconel}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{dts|Marso 17, 1990}} |- !16 |{{Sortname|Cipriano|del Rosario}} |{{dts|Mayo 22, 1986|abbr=on}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Vera Cruz|Bienvenido Vera Cruz}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2001|3|15}} |- !17 |{{Sortname|Jose|Balajadia}} |{{dts|Mayo 30, 1986}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Quimbo|Romulo Quimbo}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Pebrero 14, 1998}} |- !18 |{{Sortname|Nathaniel|Grospe}} |{{dts|Disyembre 2, 1988}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |{{sortname||Jabson|Ramon Jabson}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Enero 16, 1993}} |- !19 |{{Sortname|Sabino|De Leon Jr.}} |{{dts|Marso 13, 1990}} |{{sortname||Aquino|Corazon Aquino}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Oktubre 11, 1999 |- !20 |{{Sortname|Narciso|Atienza}} |{{dts|Setyembre 14, 1992}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Joson|Luciano Joson}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Disyembre 17, 1993}} |- !21 |{{Sortname|Minita|Chico-Nazario}} |{{dts|Mayo 10, 1993}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Molina|Conrado Molina}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2003|2|28}} |- !22 |{{Sortname|Roberto|Lagman}} |{{dts|Nobyembre 28, 1994}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Grospe|Nathaniel Grospe}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Pebrero 14, 1998}} |- !23 |{{Sortname|Harriet|Demetriou}} |{{dts|Agosto 28, 1995}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Atienza|Narciso Atienza}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Pebrero 14, 1998}} |- !24 |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |{{dts|Marso 11, 1996}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Amores|Augusto Amores}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2010|9|17}} |- !25 |{{Sortname|Leonardo|Cruz}} |{{dts|Nobyembre 28, 1994}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Hermosisima|Jr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Marso 11, 1997}} |- !26 |{{Sortname|Teresita|de Castro}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname||Escareal|Romeo Escareal}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2004|12|15}} |- !27 |{{Sortname|Anacleto|Badoy Jr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |{{sortname|L.|Cruz|Leonardo Cruz}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2002|3|11}} |- !28 |{{Sortname|German|Lee Jr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Setyembre 18, 1998}} |- !29 |{{Sortname|Godofredo|Legaspi}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Setyembre 8, 2006 |- !30 |{{Sortname|Narciso|Nario Sr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Enero 15, 2001}} |- !31 |{{Sortname|Catalino|Castañeda Jr.}} |{{dts|Setyembre 8, 1997}} |{{sortname||Ramos|Fidel Ramos}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|Enero 15, 2001}} |- !32 |{{Sortname|Alfredo|Gustillo}} |{{dts|Oktubre 5, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Balajadia|Jose Balajadia}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{dts|Marso 3, 1999}} |- !33 |{{Sortname|Gregory S.|Ong}} ||{{dts|Oktubre 5, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Lagman|Roberto Lagman}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2014|9|23}} |- !34 |{{Sortname|Ricardo|Ilarde}} |{{dts|Oktubre 5, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Demetriou|Harriet Demetriou}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Marso 3, 2001 |- !35 |{{Sortname|Rodolfo|Palattao}} |{{dts|Oktubre 9, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Lee Jr.|German Lee Jr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Marso 3, 2003 |- !36 |{{Sortname|Maria Cristina|Cortez-Estrada}} |{{dts|Oktubre 19, 1998}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |Bagong Upuan |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2009|7|2}} |- !37 |{{Sortname|Raoul|Victorino}} |{{dts|Enero 31, 2000}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||Gustillo|Alfredo Gustillo}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Pebrero 15, 2005 |- !38 |{{Sortname|Nicodemo|Ferrer}} |{{dts|Enero 31, 2000}} |{{sortname||Estrada|Joseph Estrada}} |{{sortname||De Leon|Sabino de Leon Jr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |Pebrero 15, 2005 |- !39 |{{Sortname|Francisco|Villaruz Jr.}} |{{dts|Oktubre 2, 2001}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Ilarde|Ricardo Ilarde}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{dts|2011|10|4}} |- !40 |{{Sortname|Diosdado|Peralta}} |{{dts|2002|6|14}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Del Rosario|Cipriano Del Rosario}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2008|3|28}} |- !41 |{{Sortname|Norberto|Geraldez}} |{{dts|2003|1|21}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Nario Sr.|Narciso Nario Sr.}} |{{sortname||Garchitorena|Francis Garchitorena}} |{{Dts|2010|2|28}} |- !'''42''' |{{Sortname|Roland|Jurado}} |{{dts|2003|10|3}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Castañeda Jr.|Catalino Castañeda Jr.}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |Pebrero 1, 2017 |- !43 |{{Sortname|Efren|Dela Cruz}} |{{dts|2003|10|10}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Ferrer|Nicodemo Ferrer}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |Hunyo 18, 2024 |- !44 |{{Sortname|Teresita|Diaz-Baldos}} |{{dts|2003|10|17}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Badoy Jr. |Anacleto Badoy Jr.}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |Hulyo 22, 2016 |- !45 |{{Sortname|Jose|Hernandez}} |{{dts|2004|3|9}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}}|| Macapagal-Arroyo |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |{{sortname||Chico-Nazario|Minita Chico-Nazario}} |{{Dts|2016|11|22}} |- !46 |{{Sortname|Rodolfo|Ponferrada}} |{{dts|2004|8|23}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Palattao|Rodolfo Palattao}} |''{{Small|{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}}<br />(umaakto)}}'' |Setyembre 13, 2017 |- !47 |{{Sortname|Alexander|Gesmundo}} |{{dts|2005|10|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Victorino|Raoul Victorino}} |{{sortname||De Castro|Teresita De Castro}} |Agosto 14, 2017 |- !48 |{{Sortname|Samuel|Martires}} |{{dts|2005|10|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||De Castro|Teresita de Castro}} |{{sortname||De Castro|Teresita de Castro}} |Marso 2, 2017 |- !49 |{{Sortname|Napoleon|Inoturan}} |{{dts|2005|10|15}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Legaspi|Godofredo Legaspi}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |Agosto 1, 2016 |- !50 |{{Sortname|Alex|Quiroz}} |{{dts|2008|12|11}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |{{sortname||Peralta|Diosdado Peralta}} |Hulyo 28, 2022 |- !'''51''' |{{Sortname|Maria Cristina|Cornejo}} |{{dts|2010|5|1}} |{{sortname||Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |{{sortname||Cortez-Estrada|Maria Cristina Cortez-Estrada}} |{{Small|{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}}<br />(umaakto)}} |Marso 1, 2017 |- bgcolor="#99FF99" | !'''52''' |'''{{Sortname|Rafael|Lagos}}''' |'''{{dts|2010|10|9}}''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Geraldez|Norberto Geraldez}} |{{sortname||Geraldez|Norberto Geraldez}} | |- !53 |{{Sortname|Oscar|Herrera Jr.}} |{{dts|2011|4|28}} |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |Mayo 23, 2024 |- !'''54''' |{{Sortname|Amparo|Cabotaje-Tang}} |{{dts|2012|6|11}}<ref>{{Cite web |last=Gloria |first=Glenda |date=2012-07-11 |title=New Sandiganbayan justice named |url=https://www.rappler.com/nation/8417-new-sandiganbayan-justice-named/ |access-date=2023-11-10 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |{{sortname||Villaruz Jr.|Francisco Villaruz Jr.}} |{{sortname||Sandoval|Edilberto Sandoval}} |{{dts|2013|10|7}} |- bgcolor="#99FF99" | !'''55''' |'''{{Sortname|Maria Theresa Dolores|Gomez-Estoesta}}''' |'''Hunyo 20, 2014'''<ref>{{Cite web |last=Sabillo |first=Kristine Angeli |date=Hunyo 23, 2014 |title=Aquino appoints new Sandiganbayan justice |url=https://newsinfo.inquirer.net/613684/aquino-appoints-new-sandiganbayan-justice |access-date=Oktubre 16, 2023 |website=Inquirer.net}}</ref> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''56''' |'''{{Sortname|Sarah Jane|Fernandez}}''' |'''Mayo 5, 2015<ref name=":22" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''{{sortname||Ong}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''57''' |'''{{Sortname|Michael Frederick|Musngi}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- !'''58''' |{{Sortname|Reynaldo|Cruz}} |Enero 20, 2016<ref name=":32" /> |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong Talaga''' |{{sortname||Cabotaje-Tang}} |Pebrero 21, 2020 |- bgcolor="#99FF99" | !'''59''' |'''{{Sortname|Maria Geraldine Faith|Abracia-Econg}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong Talaga''' |{{sortname||Cabotaje-Tang}} | |- bgcolor="#99FF99" | !'''60''' |'''{{Sortname|Maria Theresa|Mendoza-Arcega}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |{{sortname||Cabotaje-Tang}} | |- bgcolor="#99FF99" | !'''61''' |'''{{Sortname|Karl|Miranda}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''62''' |'''{{Sortname|Zaldy|Trespeses}}''' |'''Enero 20, 2016<ref name=":32" />''' |{{sortname||Aquino III|Benigno Aquino III}} |'''Bagong talaga''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''63''' |'''{{Sortname|Bernelito|Fernandez}}''' |'''Oktubre 28, 2016<ref name=":42" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Díaz-Baldos}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''64''' |'''{{Sortname|Lorifel|Pahimna}}''' |'''Marso 1, 2017<ref name=":52" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Inoturan}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''65''' |'''{{Sortname|Edgardo|Caldona}}''' |'''Marso 10, 2017<ref name=":62" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Hernandez|dab=filipino judge}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''66''' |'''{{Sortname|Bayani|Jacinto}}''' |'''Mayo 29, 2017<ref name=":72" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Jurado}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''67''' |'''{{Sortname|Kevin Narce|Vivero}}''' |'''Nobyembre 28, 2017<ref name=":82" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Martires}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''68''' |'''{{Sortname|Maryann|Corpus-Mañalac}}''' |'''{{dts|2017|12|8}}<ref name=":92" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Cornejo}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''69''' |'''{{Sortname|Georgina Dumpit-|Hidalgo}}''' |'''{{dts|2018|1|18}}<ref name=":102" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Ponferrada}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''70''' |'''{{Sortname|Ronald|Moreno}}''' |'''{{dts|2018|6|8}}<ref name=":112" />''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Gesmundo}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !'''71''' |'''{{Sortname|Arthur|Malabaguio}}''' |'''{{dts|2022|3|4|abbr=off}}<ref name=":122" />{{Small|<br />{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}}}}''' |{{sortname||Duterte|Rodrigo Duterte}} |'''{{sortname||Cruz|Reynaldo Cruz}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |- bgcolor="#99FF99" | !72 |'''{{Sortname|Juliet|Manalo-San Gaspar}}''' |'''{{dts|2023|9|26|abbr=off}}<ref name=":132" />''' |{{sortname||Marcos Jr.|Bongbong Marcos}} |'''{{Sort|Quiroz}}''' |'''{{sortname||Cabotaje-Tang}}''' | |} ===== Demograpiko ===== ====== Kasarian ====== {| class="wikitable" ! style="text-align:center" |Kasarian ! style="text-align:center" |Kabuuan ! style="text-align:center" | % |- ! style="text-align:center" |Lalaki | style="text-align:center" |58 | style="text-align:center" |{{Percentage|58|73|2}} |- ! style="text-align:center" |Babae | style="text-align:center" |15 | style="text-align:center" |{{Percentage|15|73|2}} |- ! style="text-align:center" |Total ! style="text-align:center" |'''73''' ! style="text-align:center" |'''{{Percentage|73|73|2}}''' |} ===== Tagapagtalagang Pangulo ===== {| class="wikitable sortable" !Pangulo !Kabuuan !Porsyento |- |{{Sortname|Ferdinand Emmanuel Edralin|Marcos Sr.|Ferdinand Marcos}} |13 |{{Percentage|13|73|2}} |- |{{Sortname|Maria Gloria|Macapagal-Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo}} |13 |{{Percentage|13|73|2}} |- |{{Sortname|Fidel Valdez|Ramos|Fidel V. Ramos}} |12 |{{Percentage|12|73|2}} |- |{{Sortname|Benigno Simeon Cojuanco|Aquino III|Benigno Aquino III}} |11 |{{Percentage|12|73|2}} |- |{{Sortname|Rodrigo Roa|Duterte|Rodrigo Duterte}} |9 |{{Percentage|9|73|2}} |- |{{Sortname|Maria Corazon|Cojuanco-Aquino|Corazon Aquino}} |7 |{{Percentage|7|73|2}} |- |{{Sortname|Jose Marcelo Ejercito|Estrada|Joseph Estrada}} |7 |{{Percentage|7|73|2}} |- |{{Sortname|Ferdinand Romualdez|Marcos, Jr.|Bongbong Marcos}} |1 |{{Percentage|1|73|2}} |} === Timeline ng mga Mahistrado sa Panahon ng mga Namumunong Mahistrado === ==== '''Timeline Ng mga Mahistrado Ng Sandiganbayan sa Pamumuno ni Manuel Pamaran'''==== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:1978.94 till:1986.24 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:1979 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FM value:rgb(0.800,0.800,1) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:FM from:1978.94 till:1986.24 text:Manuel R. Pamaran (1978&ndash;1986) bar:2 color:FM from:1978.94 till:1981.44 text:Bernardo R. Fernandez (1978&ndash;1981) color:blank from:1981.44 till:1981.88 bar:3 color:blank from:1981.44 till:1981.88 color:FM from:1981.88 till:1986.24 text:Ramon V. Jabson (1981&ndash;1988) bar:4 color:FM from:1978.94 till:1986.24 text:Romeo M. Escareal (1978&ndash;1996) bar:5 color:blank from:1980.93 till:1980.93 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1980.93 till:1986.24 text:Buenaventura J. Guerrero (1980&ndash;1966) bar:6 color:blank from:1980.93 till:1980.93 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1980.93 till:1986.24 text:Conrado M. Molina (1980&ndash;1992) bar:7 color:blank from:1980.93 till:1980.93 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1980.93 till:1983.95 text:Moises C. Kallos (1980&ndash;1983) color:blank from:1983.95 till:1982.59 bar:8 color:blank from:1983.95 till:1982.59 color:FM from:1982.59 till:1986.24 text:Augusto M. Amores (1984&ndash;1995) bar:9 color:blank from:1982.59 till:1982.59 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1982.59 till:1984.19 text:Fidel P. Purisima (1982&ndash;1984) color:blank from:1984.19 till:1984.76 bar:10 color:blank from:1984.19 till:1984.76 color:FM from:1984.76 till:1986.24 text:Amante Q. Alconel (1984&ndash;1986) bar:11 color:blank from:1982.59 till:1982.59 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1982.59 till:1984.19 text:Francisco Z. Consolacion (1982&ndash;1984) color:blank from:1984.19 till:1984.76 bar:12 color:blank from:1984.19 till:1984.76 color:FM from:1984.76 till:1986.24 text:Bienvenido C. Vera Cruz (1982&ndash;1986) bar:13 color:blank from:1982.59 till:1982.59 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FM from:1982.59 till:1986.24 text:Romulo S. Quimbo (1984&ndash;1986) Linedata= at:1986.24 width:0.75 }} '''Bar Key''': {{legend inline|#CCCCFF|'''Tinalaga ni Marcos'''}} ===='''Sa Pagkanamumumunong Mahistrado ni Francis Garchitorena (1986&ndash;2002)'''==== ==='''Timeline'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:1986.34 till:2002.09 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:1987 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FM value:rgb(0.800,0.800,1) id:CA value:rgb(0.973,0.871,0.494) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933, 0) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:CA from:1986.34 till:2002.09 text:Francis Xavier Garchitorena (1986&ndash;2002) bar:2 color:FM from:1986.34 till:1996.25 text:Romeo Escareal (1978&ndash;1996) bar:3 color:blank from:1996.25 till:1997.75 text:Teresita J. Leonardo-de Castro (1997&ndash;2004) color:FR from:1997.75 till:2002.09 bar:4 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Buenaventura Guerrero (1980&ndash;1986) bar:5 color:FM from:1986.34 till:1992.43 text:Conrado M. Molina (1980&ndash;1992) color:blank from:1992.59 till:1993.42 bar:6 color:FM from:1986.34 till:1988.43 text:Ramon V. Jabson (1981&ndash;1988) color:blank from:1988.43 till:1989.01 bar:7 color:blank from:1988.43 till:1989.01 text:Nathaniel M. Grospe (1988&ndash;1993) color:CA from:1989.01 till:1993.02 bar:8 color:blank from:1993.08 till:1995.01 text:Roberto M. Lagman (1994&ndash;1998) color:FR from:1995.01 till:1998.17 color:blank from:1998.17 till:1998.83 bar:9 color:blank from:1998.17 till:1998.83 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) color:JE from:1998.83 till:2002.09 bar:10 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Romulo S. Quimbo (1982&ndash;1986) bar:11 color:FM from:1986.34 till:1995.62 text:Augusto M Amores (1984&ndash;1995) color:blank from:1995.62 till:1996.25 bar:12 color:blank from:1995.62 till:1996.25 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) color:FR from:1996.25 till:2002.09 bar:13 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Amante Q. Alconel (1984&ndash;1986) bar:14 color:FM from:1986.34 till:1986.43 text:Bienvenido C. Vera Cruz (1984&ndash;1986) bar:15 color:CA from:1986.43 till:1995.59 text:Regino C. Hermosísima Jr. (1986&ndash;1995) color:blank from:1995.59 till:1996.25 bar:16 color:blank from:1995.59 till:1996.25 text:Leonardo Cruz (1996&ndash;1997) color:FR from:1996.25 till:1997.25 color:blank from:1997.25 till:1997.75 bar:17 color:blank from:1997.25 till:1997.75 text:Anacleto D. Badoy, Jr.(1998&ndash;2002) color:FR from:1997.75 till:2002.09 bar:18 color:CA from:1986.43 till:1990.26 text:Luciano A. Joson (1986&ndash;1990) color:blank from:1990.26 till:1990.76 bar:19 color:blank from:1990.26 till:1990.76 text:Narciso T. Atienza (1992&ndash;1993) color:CA from:1992.76 till:1993.02 color:blank from:1995.69 till:1998.17 bar:20 color:blank from:1995.69 till:1998.17 text:Harriet O. Demetriou (1995&ndash;1998) color:FR from:1998.17 till:1998.89 bar:21 color:blank from:1998.17 till:1998.85 text:Ricardo M. Ilarde (1998&ndash;2001) color:JE from:1998.85 till:2001.27 color:blank from:2001.27 till:2001.85 bar:22 color:blank from:2001.27 till:2001.85 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) color:GMA from:2001.85 till:2002.09 bar:23 color:CA from:1986.43 till:2001.26 text:Cipriano A. del Rosario (1986&ndash;2001) color:blank from:2001.26 till:2002.09 bar:24 color:CA from:1986.43 till:1998.16 text:José S. Balajadia (1986&ndash;1998) color:blank from:1998.17 till:1998.83 bar:25 color:blank from:1998.17 till:1998.83 text:Alfredo J. Gustillo (1998-&ndash;1999) color:JE from:1998.83 till:1999.27 color:blank from:1999.27 till:2000.10 bar:26 color:blank from:1999.27 till:2000.10 text:Raoul V. Victorino (2000-&ndash;2005) color:JE from:2000.10 till:2002.09 bar:27 color:blank from:1990.26 till:1990.26 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:CA from:1990.26 till:1999.84 text:Sabino R. de Leon, Jr. (1990&ndash;1999) color:blank from:1999.84 till:2000.10 bar:28 color:blank from:1999.84 till:2000.10 text:Nicodemo T. Ferrer (2000&ndash;2002) color:JE from:2001.10 till:2002.09 bar:29 color:blank from:1992.59 till:1993.42 text:Minita V. Chico-Nazario (1995&ndash;2003) color:FR from:1993.42 till:2002.09 bar:30 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:1998.76 text:German G. Lee, Jr. (1997&ndash;1998†) color:blank from:1998.76 till:1998.83 bar:31 color:blank from:1998.76 till:1998.83 text:Rodolfo G. Palattao (1998&ndash;2003) color:JE from:1998.83 till:2002.09 bar:32 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:2002.09 text:Godofredo L. Legaspi (1997&ndash;2006) bar:33 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:2001.09 text:Narciso S. Nario (1997&ndash;2001) bar:34 color:blank from:1997.75 till:1997.75 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:FR from:1997.75 till:2001.09 text:Catalino R. Castañeda, Jr. (1997&ndash;2001) bar:35 color:blank from:1998.84 till:1998.84 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:JE from:1998.84 till:2002.09 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009) Linedata= at:2002.09 width:0.75 }} '''Tanda''': '''{{legend inline|#CCCCFF|Tinalaga ni Marcos}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#FBDE7E|Tinalaga ni Aquino}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni Ramos}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#AFEEEE|Tinalaga ni Estrada}}'''&nbsp;'''{{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni Macapagal-Arroyo}}''' ===Sa Panunungkulan ni Namumunong Mahistrado Minita Chico-Nazario (2002&ndash;2004)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2003.19 till:2004.17 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2004 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Minita V. Chico-Nazario (2003&ndash;2004) bar:2 color:FR from:2003.19 till:2004.17 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2011) bar:3 color:FR from:2003.19 till:2004.17 text:Teresita J. Leonardo-de Castro (1997&ndash;2004) bar:4 color:FR from:2003.19 till:2004.17 text:Godofredo L. Legaspi (1997&ndash;2006 bar:5 color:JE from:2003.19 till:2004.17 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:6 color:JE from:2003.19 till:2003.27 text:Rodolfo G. Palattao (1998&ndash;2003) bar:7 color:JE from:2003.19 till:2004.17 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009) bar:8 color:JE from:2003.19 till:2004.17 text:Raoul V. Victorino (2000-&ndash;2005) bar:9 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:10 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Diosdado M. Peralta (2002&ndash;2008) bar:11 color:GMA from:2003.19 till:2004.17 text:Norberto Y. Geraldez (2003&ndash;2010) bar:12 color:blank from:2003.19 till:2003.84 color:GMA from:2003.84 till:2004.17 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:13 color:blank from:2003.19 till:2003.84 color:GMA from:2003.84 till:2004.17 text:Efren N. dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:14 color:blank from:2003.19 till:2003.84 color:GMA from:2003.84 till:2004.17 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2017) bar:15 color:blank from:2003.19 till:2004.17 Linedata= at:2004.17 width:0.75 }} '''Bar Key''': {{legend inline|#F5F5DC|'''Tinalaga ni Ramos'''}} {{legend inline|#AFEEEE|'''Tinalaga ni Estrada'''}} {{legend inline|#FDEE00|'''Tinalaga ni Macapagal-Arroyo'''}} ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Teresita De Castro (2004&ndash;2007)=== ==='''Timeline'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:25 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2005.01 till:2008 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2006 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Teresita J. Leonardo-De Castro (2005&ndash;2007) bar:2 color:FR from:2005.01 till:2008 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2011) bar:3 color:FR from:2005.01 till:2006.76 text:Godofredo L. Legaspi (1997&ndash;2006) color:blank from:2006.76 till:2008 bar:4 color:JE from:2005.01 till:2008 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:5 color:JE from:2005.01 till:2008 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009) bar:6 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:7 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Diosdado M. Peralta (2002&ndash;2008) bar:8 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Norberto Y. Geraldez (1997&ndash;2001) bar:9 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;) bar:11 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:12 color:GMA from:2005.01 till:2008 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:13 color:GMA from:2005.68 till:2008 text:Rodolfo G. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:14 color:GMA from:2005.84 till:2008 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:15 color:GMA from:2005.84 till:2008 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) Linedata= at:2008 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend inline|#afeeee|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ==='''Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Diosdado Peralta (2008&ndash;2009)'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2008.27 till:2009.09 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2009 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.937,0) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Diosdado M. Peralta (2005&ndash;2007) bar:2 color:FR from:2008.27 till:2009.09 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) bar:3 color:JE from:2008.27 till:2009.09 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:4 color:JE from:2008.27 till:2009.09 text:Masria Cristina G. Cortez-Estrada (1998&ndash;2009 bar:5 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:6 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Norberto Geraldez (1997&ndash;2001) bar:7 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:8 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:9 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:10 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:11 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:12 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:13 color:GMA from:2008.27 till:2009.09 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:14 color:GMA from:2008.42 till:2009.09 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:15 color:blank from:2008.27 till:2009 till:2009.09 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) color:GMA from:2009 till:2009.09 Linedata= at:2009.09 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend inline|#AFEEEE|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ==='''Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Maria Cristina G. Cortez-Estrada (2009)'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2009.58 till:2009.94 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2009.58 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.973,0) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Maria Cristina G. Cortez-Estrada (2009) bar:2 color:FR from:2009.58 till:2009.94 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) bar:3 color:JE from:2009.58 till:2009.94 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:4 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:5 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Norberto Y. Geraldez (1997&ndash;2001) bar:6 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:7 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Efren Dela S. Cruz (2003&ndash;present) bar:8 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:9 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:10 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:11 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:12 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:13 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:14 color:GMA from:2009.58 till:2009.94 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:15 color:blank from:2009.58 till:2009.94 Linedata= at:2009.94 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend inline|#AFEEEE|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FFEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Norberto Geraldez (2010)=== ===='''Timeline'''==== {{#tag:timeline| ImageSize = width:1225 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2010.19 till:2010.33 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2010.19 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:FR value:rgb(0.961,0.961,0.863) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Norberto Y. Geraldez (2010) bar:2 color:FR from:2010.19 till:2010.33 text:Edilberto G. Sandoval (1996&ndash;2010) bar:3 color:JE from:2010.19 till:2010.33 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:4 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011) bar:5 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:6 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:7 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:8 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:9 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:11 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:12 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:13 color:GMA from:2010.19 till:2010.33 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:14 color:blank from:2010.19 till:2010.25 color:GMA from:2010.25 till:2010.33 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) bar:15 color:blank from:2010.19 till:2010.33 Linedata= at:2010.33 width:0.75 }} '''Bar Key: {{legend inline|#F5F5DC|Tinalaga ni&nbsp;Ramos}} {{legend2|#AFEEEE|Tinalaga ni&nbsp;Estrada}} {{legend inline|#FDEE00|Tinalaga ni&nbsp;Macapagal-Arroyo}}''' ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Edilberto G. Sandoval (2010&ndash;2011)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2010.76 till:2011.84 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2011 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 color:BA from:2010.76 till:2011.84 text:Edilberto G. Sandoval (2010&ndash;2011) bar:2 color:JE from:2010.76 till:2011.84 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:3 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Francisco H. Villaruz, Jr. (2001&ndash;2011 bar:4 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:5 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:6 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:7 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:8 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:9 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:11 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:12 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:13 color:GMA from:2010.76 till:2011.84 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) bar:14 color:blank from:2010.76 till:2011.07 color:BA from:2011.07 till:2011.84 text:Rafael R. Lagos (2011&ndash;kasalukuyan) bar:15 color:blank from:2010.76 till:2011.34 color:BA from:2011.34 till:2011.84 text:Oscar C. Herrera, Jr. (2011&ndash;kasalukuyan) Linedata= at:2011.84 width:0.75 }} '''Bar Key: &nbsp;&nbsp;{{legend inline|#AFEEEE|'''Tinalaga ni Estrada'''}}&nbsp;{{legend inline|#FFEE00|Tinalaga ni Macapagal-Arroyo}}&nbsp;{{legend inline|#F0B878|Tinalaga ni Aquino III}}''' ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Francisco H. Villaruz, Jr. (2011&ndash;2013)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2011.83 till:2013.51 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2012 Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:BA from:2010.76 till:2011.83 text:Edilberto G. Sandoval (2010&ndash;2011) bar:2 color:JE from:2010.76 till:2011.83 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) bar:3 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Alexander G. Gesmundo (2005&ndash;2017) bar:4 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) bar:5 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) bar:6 color:blank from:2010.76 till:2011.34 text:Oscar C. Herrera (2011&ndash;present) color:BA from:2011.34 till:2011.83 bar:7 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Francisco H. Villarux, Jr. (2001&ndash;2011) bar:8 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) bar:9 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) bar:10 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;present) bar:11 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Rodolfo A. Ponferrada (2004&ndash;2017) bar:12 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Napoleon E. Inoturan (1997&ndash;2006) bar:13 color:blank from:2010.76 till:2011.07 text:Rafael R. Lagos (2011&ndash;present) color:BA from:2011.07 till:2011.83 bar:14 color:GMA from:2010.76 till:2011.83 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) bar:15 color:GMA from:2010.76 till:2011.86 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) Linedata= at:2013.51 width:0.75 }} '''Bar Key''':&nbsp;{{legend inline|#AFEEEE|'''Tinalaga ni Estrada'''}}&nbsp;{{legend inline|#FFEE00|'''Tinalaga ni Macapagal-Arroyo'''}}&nbsp;{{legend inline|#F8B878|'''Tinalaga ni Aquino III'''}} ===Sa Termino ni Namumunong Mahistrado Amparo M. Cabotaje-Tang (2013&ndash;present)=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:2013.83 till:{{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/6}} TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:1 start:2014 Define $now = {{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/12}} Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:JE value:rgb(0.686,0.933,0.933) id:GMA value:rgb(0.992,0.933,0) id:BA value:rgb(0.973,0.722,0.471) id:RD value:rgb(0.812,0.443,0.686) id:BBM value:rgb(0.675,0.882,0.686) PlotData= width:18 align:center fontsize:m bar:1 color:BA from:2013.84 till:$now text:Amparo Cabotaje-Tang (2013&ndash; kasalukuyan) bar:2 color:JE from:2013.84 till:2014.76 text:Gregory S. Ong (1998&ndash;2014) color:blank from:2014.76 till:2015.84 bar:3 color:blank from:2014.76 till:2015.84 text:Sarah Jane T. Fernandez (2015&ndash;kasalukuyan) color:BA from:2015.84 till:$now bar:4 color:GMA from:2013.84 till:2017.17 text:Roland B. Jurado (2003&ndash;2017) color:blank from:2017.17 till:2017.44 bar:5 color:blank from:2017.17 till:2017.44 text:Bayani Jacinto (2017&ndash;Kasalukuyan) color:RD from:2017.44 till:$now bar:6 color:GMA from:2013.84 till:$now text:Efren N. Dela Cruz (2003&ndash;kasalukuyan) bar:7 color:GMA from:2013.84 till:2017.60 text:Teresita V. Diaz-Baldos (2003&ndash;2016) color:blank from:2017.60 till:2018.85 bar:8 color:blank from:2017.60 till:2018.85 text:Bernelito R. Fernandez (2017&ndash; kasalukuyan) color:RD from:2018.85 till:$now bar:9 color:GMA from:2013.84 till:2017.75 text:José R. Hérnandez (2004&ndash;2016) color:blank from:2017.75 till:2018.25 bar:10 color:blank from:2017.75 till:2018.25 text:Edgardo m. Caldona (2017-kasalukuyan) color:RD from:2018.25 till:$now bar:11 color:GMA from:2013.84 till:2017.76 text:Rodolfo Maria A. Ponferrada (2004&ndash;2017) color:blank from:2017.76 till:2018.09 bar:12 color:blank from:2017.76 till:2018.09 text:Georgina Dumpit-Hidalgo (2018&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.09 till:$now bar:13 color:GMA from:2013.84 till:2017.67 text:Alexander G .Gesmundo (2005&ndash;2017) color:blank from:2017.67 till:2018.56 bar:14 color:blank from:2017.67 till:2018.56 text:Ronald B. Moreno (2018&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.56 till:$now bar:15 color:GMA from:2013.84 till:2017.26 text:Samuel R. Martires (2005&ndash;2017) color:blank from:2017.26 till:2017.79 bar:16 color:blank from:2017.26 till:2017.79 text:Kevin Narce B. Vivero (2017&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2017.79 till:$now bar:17 color:GMA from:2013.84 till:2017.67 text:Napoléon E. Inoturan (2004&ndash;2017) color:blank from:2017.67 till:2018.25 bar:18 color:blank from:2017.67 till:2018.25 text:Lorifel Lacap-Pahimna (2018&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.25 till:$now bar:19 color:GMA from:2013.84 till:2022.60 text:Alex L. Quiroz (2008&ndash;2022) color:blank from:2022.60 till:2023.77 bar:20 color:blank from:2022.60 till:2023.77 text:Juliet M. Manalo-San Gaspar (2023&ndash;kasalukuyan) color:BBM from:2023.77 till:$now bar:21 color:GMA from:2013.84 till:2017.25 text:Maria Cristina J. Cornejo (2010&ndash;2017) color:blank from:2017.25 till:2018.06 bar:22 color:blank from:2017.25 till:2018.09 text:Maryann E. Coupuz-Mañalac (2017&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2018.09 till:$now bar:23 color:BA from:2013.84 till:$now text:Rafael R. Lagos (2011&ndash;kasalukuyan) bar:24 color:BA from:2013.84 till:$now text:Oscar C. Herrera, Jr. (2011&ndash;kasalukuyan) bar:25 color:blank from:2013.84 till:2014.51 text:Maria Theresa Dolores G. Gomez-Estoesta (2014&ndash;kasalukuyan) color:BA from:2014.51 till:$now bar:26 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Michael Frederick L. Musñgi (2016&ndash;kasalukuyan) bar:27 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:2020.18 text:Reynaldo P. Cruz (2018&ndash;2020) color:blank from:2018.18 till:2022.26 bar:28 color:blank from:2018.18 till:2022.26 text:Arthur O. Malabaguuio (2022&ndash;kasalukuyan) color:RD from:2022.26 till:$now bar:29 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Maria Geraldfine Faith Abracia-Econg (2016&ndash;kasalukuyan) bar:30 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Maria Theresa V. Mendoza-Arcega (2016&ndash;kasalukuyan) bar:31 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Karl B. Miranda (2016&ndash;kasalukuyan) bar:32 color:blank from:2016.1 till:2016.1 fontsize:l textcolor:plus text:+ color:BA from:2016.1 till:$now text:Zaldy V. Trespreses (2016&ndash;kasalukuyan) Linedata= at:$now width:0.75 color:nowline }} '''Tandaan:''' {{smaller| ang {{color|#0000ee|asul}} na patayong linya ay tumutukoy sa "ngayon" ({{TODAY}}).}} '''Bar Key''': {{legend inline|#FFEE00|'''Tinalaga&nbsp;ni&nbsp;Macapagal-Arroyo'''}}&nbsp;{{legend inline|#F8B878|'''Tinalagq ni Aquino III'''}}&nbsp;{{legend inline|#CF71AF|''''Tinalaga&nbsp;ni&nbsp;Duterte'''}}&nbsp;{{legend inline|#ACE1AF|'''Tinalaga ni Marcos. Jr.'''}} == Mga Nakakatandang Kasamanang Mahistrado == {{Legend|#fcc|Tinalaga bilang [[Kasamang Mahistrado ng Kataastaasang Hukuman ng Pilipinas|Kasamang Mahistrado ng Kataastaasang Hukuman]]|text={{asterisk}}}}{{Legend|#f0f8ff|Tinalaga bilang [[Namumunong Mahistrado ng Sandiganbayan]]|text={{asterisk}}}} {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" |'''Num.''' ! rowspan="2" |'''Pinakamatatandang Kasamanang Mahistrado''' ! rowspan="2" |Pagkakatalaga ! colspan="2" |'''Paninilbihan''' |- !Nagsimula !Pagtatapos ng termino |- |1 |{{Sortname|Bernanrdo|Fernandez|dab=judge}} | rowspan="2" |Disyembre 10, 1978 |Hunyo 11, 1978 |Hunyo 11, 1981 |- |2 |{{Sortname|Romeo|Escareal}} |Hunyo 11, 1981 |Marso 5, 1996 |- |3 |{{Sortname|Cipriano|del Rosario}} |Mayo 22, 1986 |Marso 5, 1996 |Marso 15, 2001 |- style="background: #f0f8ff" | |4 |{{Sortname|Minita|Chico-Nazario}} |Mayo 10, 1993 |Marso 15, 2001 |Pebrero 28, 2003 |- |5 |{{Sortname|Edilberto|Sandoval}} |Marso 11, 1996 |Pebrero 28, 2003 |Setyembre 17, 2010 |- |6 |{{Sortname|Gregory S.|Ong}} |Oktubre 5, 1998 |Setyembre 17, 2010 |Setyembre 23, 2014 |- |7 |{{sortname|Roland|Jurado}}||Oktubre 3, 2003 || Setyembre 23, 2014 || Pebrero 1, 2017 |- |8 |{{Sortname|Efren|de la Cruz}} | Oktubre 10, 2003 | Pebrero 1, 2017 | Hunyo 18, 2022 |- |9 |{{Sortname|Rafael|Lagos}} |Disyembre 10, 2010 |Hunyo 18, 2024 |Disyembre 22, 2024 |- bgcolor="#99FF99" | |'''10''' |'''{{Sortname|Maria Theresa Dolores|Gomez-Estoesta}} |'''Hunyo 20, 2015''' |'''Disyembre 22, 2024''' |'''Kasalukuyan''' |} ==='''Grapikal na representasyon'''=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:775 height:auto barincrement:35 PlotArea = top:15 bottom:20 right:30 left:7 AlignBars = late DateFormat = x.y Period = from:1979 till:{{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/6}} TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:black unit:year increment:10 start:1980 Define $now = {{#expr:{{#time:Y}}+{{#time:m}}/12}} Colors = id:blackline value:rgb(0.212,0.192,0.173) id:nowline value:rgb(0,0,0.933) id:blank value:rgb(1,1,1) id:plus value:rgb(0.200,0.800,0) id:SGBN_KM value:rgb(0.152,0.99,0.223) id:SGBN_NKM value:rgb(0, 1, 1) PlotData= width:22 align:center fontsize:m bar:1 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1979 till:1981.50 text:Bernardo P. Fernandez color:SGBN_NKM from:1979 till:1981.50 bar:2 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1979 till:1996.29 text:Romeo M. Escareal color:SGBN_NKM from:1981.50 till:1996.25 bar:3 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1986.43 till:2001.26 text:Cipriano A. Del Rosario color:SGBN_NKM from:1996.25 till:2001.26 bar:4 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1993.42 till:2003.19 text:Minita V. Chico-Nazario color:SGBN_NKM from:2001.26 till:2003.19 bar:5 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1996.27 till:2011.76 text:Edilberto G. Sandoval color:SGBN_NKM from:2003.19 till:2011.76 bar:6 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:1998.83 till:2014.76 text:Gregory S. Ong color:SGBN_NKM from:2011.76 till:2014.76 bar:7 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2003.83 till:2017.16 text:Roland B. Jurado color:SGBN_NKM from:2014.76 till:2017.16 bar:8 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2003.84 till:2024.47 text:Efren N. Dela Cruz color:SGBN_NKM from:2017.16 till:2024.47 bar:9 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2010.94 till:2024.98 text:Rafael Lagos color:SGBN_NKM from:2024.47 till:2024.98 bar:10 width:18 color:SGBN_KM align:center fontsize:m from:2014.47 till:$now text:Maria Theresa Dolores C. Gomez-Estoesta color:SGBN_NKM from:2024.98 till:$now Linedata= at:$now width:0.75 color:nowline }} '''Tandaan:''' {{smaller| ang {{color|#0000ee|asul}} na patayong linya ay tumutukoy sa "ngayon" ({{TODAY}}).}} '''Bar Key''': {{legend2|#00FF7F|'''Kabuuang Termino'''}}&nbsp;{{legend2|#00FFFF|''''Termino bilang Nakakatandang Kasamang Mahistrado'''}} == Tignan din == * [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas]] * [[Hukuman ng Pag-aapela]] * [[Hukuman ng Apelasyon sa Buwis]] * [[Talaan ng mga pinakamatandang nabubuhay na pinuno ng estado]] {{Graph:Chart}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== *[http://www.gov.ph/cat_justice/default.asp Philippines: Gov.Ph: Tungkol sa Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020308161529/http://www.gov.ph/cat_justice/default.asp |date=2002-03-08 }} &ndash; kategorya: Katarungan *[http://sandigan.supremecourt.gov.ph/ Sandiganbayan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515232736/http://sandigan.supremecourt.gov.ph/ |date=2008-05-15 }} &ndash; opisyal na websayt *[http://www.chanrobles.com/sandiganbayaninthephilippines.htm SANDIGANBAYAN] &ndash; Tungkol sa Sandiganbayan *[http://sandigan.supremecourt.gov.ph/sbabout.html Tungkol sa Sandiganbayan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080718144012/http://sandigan.supremecourt.gov.ph/sbabout.html |date=2008-07-18 }} [[Kaurian:Pamahalaan ng Pilipinas]] [[Kaurian:Panghukuman ng Pilipinas]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] lm60wjqov9ibldozkzhubcfeys9rteq 0 77631 2217636 2167042 2026-07-26T08:57:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217636 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Radyo Agila | callsign = DZEC | logo = | city = [[Lungsod Quezon]] | area = [[Malawakang Maynila]] at mga karatig na lugar | branding = DZEC Radyo Agila 1062 | airdate = {{Start date|1968|04|26}} | frequency = 1062 kHz | format = [[News radio|News]], [[:en:Public affairs (broadcasting)|Public Affairs]], [[Talk radio|Talk]], [[Religious radio|Religious]] ([[Iglesia ni Cristo]]) | language = [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 40,000 watts | class = | callsign_meaning = '''E'''agle Broadcasting '''C'''orporation | former_frequencies = 1050 kHz (1968–1978) | owner = [[Eagle Broadcasting Corporation]] | sister_stations = [[DWDM-FM|Eagle FM 95.5]] <br> [[DZEC-TV]] ([[Net 25]]) | webcast = | website = {{URL|radyoagila.com}} }} Ang '''DZEC''' (1062 [[:en:AM broadcasting|AM]]) '''Radyo Agila''' ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Eagle Broadcasting Corporation]]. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa EBC Bldg., 25 Central Ave., Diliman, [[Lungsod Quezon]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Paliwas, [[Obando, Bulacan]].<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=1-AgAQAAMAAJ|title=Pasugo: Vol. 21, Issue 5|pages=3|date=1968|publisher=[[Iglesia ni Cristo]]|access-date=August 25, 2020|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Z7MMaEDmZ2IC|last=Reyes|first=Soledad|title=A Dark Tinge to the World: Selected Essays|pages=182|date=2007|publisher=[[University of the Philippines Press]]|isbn=9789715424752|access-date=August 25, 2020|via=Google Books}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.net25.com/article/13441|title=NET25’S AM RADIO DZEC 1062 DOMINATES THE WEEKDAYS AFTERNOON BLOCK|publisher=net25.com|date=March 11, 2023|access-date=March 11, 2023|archive-date=Marso 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311145211/https://www.net25.com/article/13441|url-status=dead}}</ref> ==Kasaysayan== Itinatag ang DZEC noong Abril 26, 1968. Nasa 1050 kHz ang talapihitan nito hanggang Nobyembre 1978, nung lumipat ito sa kasalukuyang 1062 kHz. Noong Agosto 1987, kabilang ang himpilang ito sa pinasara ng NTC dahil sa pag-ere ng right-wing propaganda at komentaryo na tumutol sa administrasyong Aquino. Ngungit noong Enero 1, 1988, bumalik ito sa ere bilang "Radyo ng Pamilya".<ref>[https://apnews.com/801a8ecf1a10c7092f04b7223b49685d Enrile Challenges Government On Coup Charge, Station Closed – AP News Archives. Retrieved on Mar. 15, 2015]</ref> Noong dekada 90, binansagan ang DZEC bilang "Radyo Agila". Noong Abril 2001, tanging himpilan ang DZEC sa pag-ere ng mga pangyayari sa [[EDSA III]]. Noong panahong yan, ilan sa mga programa nito ay pinalabas sa [[Net 25]]. Dahil dito, ito ang kabilang sa pagbuo ng konseptong "TeleRadyo".<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vLEMAQAAMAAJ|last=Hutchinson|first=Greg|title=Hot Money, Warm Bodies: The Downfall of President Joseph Estrada|pages=249–251|date=2001|publisher=[[Anvil Publishing]]|isbn=9789712711046|access-date=August 25, 2020|via=Google Books}}</ref> Noong huling bahagi ng 2006, binitiw ng DZEC ang "Radyo Agila" at binalik ang dati nitong bansag na "Ang Radyo ng Pamilya". Noong 2008, binansagan muli ito bilang "Ang Himpilan ng Maligayang Tahanan". Noong 2011, sa kasagsagan ng [[Bagyong Pedring]], nawala sa era ang DZEC sa talapihitang ito, ngungit sumahimpapawid pa rin ito sa mga riley nito sa iba't ibang rehiyon. Noong Enero 2013, bumalik ito sa ere sa talapihitang ito sa ilalim ng pagsusuri. Noong Pebrero, 2013, lumipat ang DZEC, [[DWDM-FM|DWDM]] at [[Net 25]] mula sa Maligaya Building 2 sa [[EDSA]] sa EBC Building sa New Era. Sa ika-45 na anibersaryo ng EBC noong Abril 26, 2013, opisyal nang inilunsad ang DZEC bilang "Radyo Agila". Noong Enero 2, 2014, bumalik ang livestreaming nito. ==Mga Parangal== *2009 / 2010 - KBP Golden Dove Awards People's Choice for AM Station ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Metro Manila Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Kalakhang Maynila]] lqm30vazwfne9xefgxk7d1tye6s4l3d 0 86622 2217591 2089646 2026-07-26T03:53:48Z GinawaSaHapon 102500 Inilipat ni GinawaSaHapon ang pahinang [[Quasar]] sa [[Kuwasar]] 2089646 wikitext text/x-wiki {{for|karakter sa komiks|Quasar (komiks)}} [[File:Artist's rendering ULAS J1120+0641.jpg|thumb|300px|Isang pagsasalarawan ng [[ULAS J1120+0641]], isang napakalayong quasar na pinalakas ng isang black hole na may masa na mas hihigit ng dalawang bilyong beses kaysa sa [[Araw]].<ref>{{cite news|title=Most Distant Quasar Found|url=http://www.eso.org/public/news/eso1122/|accessdate=Hulyo 4, 2011|newspaper=ESO Science Release}}</ref> Pinagmulan: [[ESO]]/M. Kornmesser]] Ang mga '''Quasar''' ({{IPAc-en|ˈ|k|w|eɪ|z|ɑːr}}) na pinaikli sa katawagang Ingles na '''quasi-stellar radio sources''' ay ang may pinakamalakas na [[enerhiya]] at malayong kasapi ng isang uri ng mga bagay na tinatawag na [[active galactic nucleus|active galactic nuclei]] (AGN). Ang mga Quasar ay napakaliwanag at unang nakilala bilang pinagmulan na [[redshift]] ng malalakas na [[electromagnetic energy]], kasama na dito ang mga [[radio frequency|radio wave]] at [[visible spectrum|nakikitang ilaw]], na nagdulot dito na maging katulad ng mga [[bituin]] kaysa sa mga mas pinalawig na mga pinagmulan katulad ng mga [[galaksiya]]. Ang kanilang mga spectrum ay may mga [[emission line]], hindi magkatulad sa kahit anong mga nakilalang bituin, bagkus ang katawagang "quasi-stellar." Ang kanilang kaliwanagan ay mas malakas ng isangdaang beses kaysa sa [[Milky Way]].<ref name="3C 273 article">{{cite journal|title=The Quasi-Stellar Radio Sources 3C 48 and 3C 273|bibcode=1964ApJ...140....1G|journal=The Astrophysics Journal|doi = 10.1086/147889 }}<!--|accessdate=Abril 25, 2014--></ref> Karamihan sa mga quasar ay nabuo noong mga 12 bilyong taon sa nakaraan dulot ng pagbungo ng mga galaksiya at ang kanilang mga gitnang black hole upang magbuo ng napalaking black hole pagdating sa [[masa]].<ref>{{Cite web|title = HubbleSite - NewsCenter - Hubble Sees the 'Teenage Years' of Quasars (06/18/2015) - Introduction|url = http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/20/|website = hubblesite.org|accessdate = Agosto 1, 2015|archive-date = Agosto 12, 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150812123858/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/20/|url-status = dead}}</ref> Ngunit ang tunay na pinagmulan ng mga bagay na ito ay pinagtatalunan hanggang noong unang bahagi ng dekada 1980, nagkaroon ng [[scientific consensus]] o napagkasunduan na ang quasar ay isang pinagsiksik na rehiyon sa gitna ng malaking galaksiya pagdating sa masa na pinapalibutan ang isang [[supermassive na black hole]].<ref>{{cite web|last=Irion|first=Robert|title=A Quasar in Every Galaxy?|url=https://secure-site.ckmedia.com/content_downloads/SKY_ebook_BlackHoles.pdf|work=Sky and Telescope|publisher=New Track Media|accessdate=Pebrero 20, 2014|archive-date=2016-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321224607/https://secure-site.ckmedia.com/content_downloads/SKY_ebook_BlackHoles.pdf|url-status=dead}}</ref> Ang laki nito ay hihigit ng 10–10,000 beses kaysa sa [[Schwarzschild radius]] ng [[black hole]]. Ang enerhiya na binubuga ng quasar ay galing sa nahuhulog na masa sa [[accretion disc]] na nakapalibot sa black hole. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Radyoastronomiya]] 3gu68f5gd9i7pha2o3qwus5y1ptio85 0 87382 2217575 2217191 2026-07-26T01:00:25Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217575 wikitext text/x-wiki {{About|pilosopiyang pampolitika|ang katayuan ng isang lipunang walang awtoridad|Anarkiya}}Ang '''anarkismo''' ay isang [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]] at kilusan na naglalayong buwagin ang lahat ng mga institusyong nagpapatuloy ng [[Awtoritarismo|awtoridad]], pamimilit, o herarkiya, na pangunahing tinututukan ang [[estado]] at [[kapitalismo]]. Isinusulong ng anarkismo ang pagpapalit sa estado ng mga lipunang walang estado at mga kusang-loob na malalayang samahan. Inilalarawan ang anarkismo bilang bahagi ng libertaryong sangay ng kilusang [[Sosyalismo|sosyalista]] (libertaryong sosyalismo).{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}}{{Refn|Sa aklat na ''In Anarchism: From Theory to Practice'' (1970),{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} inilarawan ng historyador na anarkista na si Daniel Guérin ang anarkismo bilang kasingkahulugan ng libertaryang sosyalismo. Isinulat niya na ang anarkismo ay "talagang kasingkahulugan ng sosyalismo. Ang isang anarkista ay pangunahing isang sosyalista na ang layunin ay wakasan ang pagsasamantala ng tao sa kapwa tao. Ang anarkismo ay isa lamang sa mga daloy ng kaisipang sosyalista—ang daloy na ang pangunahing katangian ay ang pagpapahalaga sa kalayaan at ang agarang hangaring buwagin ang estado."{{Sfn|Arvidsson|2017}} Sa kaniyang maraming akda tungkol sa anarkismo, inilalarawan naman ng historyador na si Noam Chomsky ang anarkismo, kasama ng libertaryang Marxismo, bilang libertaryang sangay ng sosyalismo.{{Sfn|Otero|1994|p=617}}|group=nb|name=nb1}} Bagaman matatagpuan ang mga bakas ng mga ideyang anarkista sa buong kasaysayan, umusbong ang makabagong anarkismo noong [[Panahon ng Kaliwanagan]]. Sa huling kalahati ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na]] [[Ika-19 na dantaon|dantaon]] at sa mga unang dekada ng [[Ika-20 dantaon|ika-20]] [[Ika-20 dantaon|dantaon]], umunlad ang kilusang anarkista sa maraming bahagi ng daigdig at nagkaroon ng mahalagang papel sa pakikibaka ng mga [[manggagawa]] para sa kanilang paglaya. Sa panahong ito, nabuo ang iba't ibang paaralan ng kaisipang anarkista. Nakibahagi ang mga anarkista sa ilang mga rebolusyon, lalo na sa [[Komuna ng Paris]], [[Digmaang Sibil sa Rusya]], at [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], na ang pagwawakas ay nagmarka rin sa pagtatapos ng klasikal na panahon ng anarkismo. Sa mga huling dekada ng ika-20 dantaon at pagpasok ng ika-21 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista at lumawak ang katanyagan at impluwensiya nito sa loob ng mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa digmaan, at laban sa globalisasyon. Gumagamit ang mga anarkista ng iba't ibang pamamaraan upang isulong ang pagbabagong panlipunan, na karaniwang inuuri bilang [[rebolusyonaryo]] o ebolusyonaryo, bagaman madalas na nagsasapawan ang dalawa at naipapakita sa sari-saring taktika. Karaniwang pinapaboran ng mga ebolusyonaryong pamamaraan ang unti-unti at madalas ay di-marahas na pagbabago, samantalang layunin ng mga rebolusyonaryong pamamaraan na wasakin ang mga mapaniil na estado at institusyon. Maraming aspekto ng kabihasnang pantao ang naimpluwensiyahan ng teorya, kritika, at praktika ng anarkismo. == Etimolohiya, terminolohiya, at kahulugan == [[File:Proudhon_jeune.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Proudhon_jeune.jpg|thumb|Si Pierre-Joseph Proudhon ang unang pilosopong pampolitika na tinawag ang sarili bilang anarkista{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2">Merriman, John M. (2009). ''How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror''. New Haven: Yale University Press. p. 42. {{ISBN|9780300217933}}.</ref><ref name="Leier2">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}.</ref>]] Ang etimolohikal na pinagmulan ng salitang anarkismo ay mula sa Sinaunang [[Wikang Griyego|Griyegong]] ''anarkhia'' (ἀναρχία), na nangangahulugang "walang pinuno" o "walang namumuno". Binubuo ito ng unlaping ''an-'' ("walang") at ng salitang ''arkhos'' ("pinuno" o "tagapamahala"). Ang hulaping ''-ismo'' ay tumutukoy sa isang ideolohikal na kilusan o kaisipan na nagtataguyod ng anarkiya.{{Sfnm|1a1=Bates|1y=2017|1p=128|2a1=Long|2y=2013|2p=217}} Lumitaw ang salitang ''anarchisme'' sa [[wikang Ingles]] noong 1642 at ang ''anarchy'' naman noong 1539; sa mga unang paggamit nito sa Ingles, binibigyang-diin nito ang kahulugan ng kaguluhan o kawalan ng kaayusan.{{Sfnm|1a1=Merriam-Webster|1y=2019|1loc="Anarchism"|2a1=''Oxford English Dictionary''|2y=2005|2loc="Anarchism"|3a1=Sylvan|3y=2007|3p=260}} Sa panahon ng [[Rebolusyong Pranses]], iba't ibang pangkat ang tumawag sa kanilang mga kalaban bilang mga ''anarkista'', bagaman kakaunti sa mga tinawag na ganoon ang may mga pananaw na kahalintulad ng mga sumunod na anarkista. Maraming rebolusyonaryo noong ika-19 na dantaon, gaya nina William Godwin (1756–1836) at Wilhelm Weitling (1808–1871), ang nag-ambag sa mga doktrinang anarkista ng susunod na salinlahi, subalit hindi nila ginamit ang mga katawagang ''anarkista'' o ''anarkismo'' upang ilarawan ang kanilang sarili o ang kanilang mga paniniwala.{{Sfn|Joll|1964|pp=27–37}}{{Sfn|Carlson|1972|pp=22–23}} Ang unang pilosopong pampolitika na tumawag sa kaniyang sarili bilang isang anarkista (Pranses: ''anarchiste'') at nagbigay sa salitang ito ng positibong kahulugan ay si Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865).{{Sfn|Kahn|2000}}<ref name="Merriman2" /><ref name="Leier">Leier, Mark (2006). ''Bakunin: The Creative Passion''. New York: Seven Stories Press. p. 211. {{ISBN|9781583228944}}. (sa Ingles)</ref> Ayon sa ilang historyador, umusbong ang kilusang anarkista sa pagitan ng panahon ni Proudhon at ng Kongresong Saint-Imier noong 1872, bagaman may magkakaibang pananaw ang mga historyador hinggil dito.{{Sfn|Baker|2023|p=40-43}} Mula noong [[dekada 1890]], at nagsimula sa [[Pransiya]],{{Sfn|Nettlau|1996|p=162}} ang salitang ''libertaryanismo'' ay madalas gamitin bilang kasingkahulugan ng anarkismo;{{Sfn|Guérin|1970|loc="The Basic Ideas of Anarchism"}} hanggang sa kasalukuyan, karaniwan pa rin ang ganitong paggamit sa labas ng [[Estados Unidos]].{{Sfnm|1a1=Ward|1y=2004|1p=62|2a1=Goodway|2y=2006|2p=4|3a1=Skirda|3y=2002|3p=183|4a1=Fernández|4y=2009|4p=9}} Gayunman, sa ilang gamit, ang libertaryanismo ay tumutukoy lamang sa [[Indibidwalismo|indibiduwalistang]] pilosopiya ng [[malayang pamilihan]], at ang anarkismo ng malayang merkado ay mas tiyak na tinatawag na libertaryang anarkismo.{{Sfn|Morris|2002|p=61}} Bagaman ang katawagang libertaryanismo ay matagal nang halos kasingkahulugan ng anarkismo,{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6}} ang kahulugan nito ay naging mas malabo sa paglipas ng panahon dahil sa pag-angkin dito ng iba't ibang pangkat na may magkakaibang [[ideolohiya]],{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} kabilang ang Bagong Kaliwa at ang mga tagapagtaguyod ng libertaryang Marxismo, na hindi inuugnay ang kanilang sarili sa mga awtoritaryang sosyalista o sa isang partidong banguwardismo, gayundin ang mga radikal na [[Liberalismo|liberal]] sa usaping pangkultura na pangunahing nakatuon sa mga [[kalayaang sibil]].{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Dahil dito, may ilang anarkista ang mas pinipiling gamitin ang katawagang libertaryang sosyalismo{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1p=641|2a1=Cohn|2y=2009|2p=6|3a1=Levy|3a2=Adams|3y=2018|3p=104}} upang maiwasan ang mga negatibong kahulugang ikinakabit sa salitang ''anarkismo'' at upang bigyang-diin ang kaugnayan nito sa sosyalismo.{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Sa pangkalahatan, ginagamit ang anarkismo upang tukuyin ang kontra-awtoritaryang sangay ng kilusang sosyalista.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=104}}{{Refn|group=nb|name=nb1}} Karaniwan itong inihahambing sa mga anyo ng sosyalismo na nakasentro sa estado o ipinapataw mula sa itaas.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Karaniwang binibigyang-diin ng mga iskolar ng anarkismo ang sosyalistang katangian ng anarkismo{{Sfn|Newman|2005|p=15}} at tinutuligsa ang mga pagtatangkang paghiwalayin ang dalawa bilang magkasalungat na ideolohiya.{{Sfn|Morris|2015|p=64}} May ilang iskolar ding naglalarawan sa anarkismo bilang may maraming impluwensiya mula sa liberalismo,{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} at bilang kapuwa liberal at sosyalista, bagaman higit na sosyalista.{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Samantala, maraming iskolar ang tumatangging ituring na isang anyo ng anarkismo ang anarko-kapitalismo, sapagkat para sa kanila ay hindi nito wastong nauunawaan ang mga pangunahing simulain ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}}{{Refn|Ayon kay Herbert L. Osgood, ang anarkismo ang "pinakasukdulang kabaligtaran" ng awtoritaryang komunismo at sosyalismong nakasentro sa estado.{{Sfn|Osgood|1889|p=1}} Ayon naman kay Peter Marshall, "sa pangkalahatan, mas malapit ang anarkismo sa sosyalismo kaysa sa liberalismo. ... Malaking bahagi ng anarkismo ay kabilang sa kampo ng sosyalismo, bagaman mayroon din itong ilang impluwensiya mula sa liberalismo. Hindi ito maaaring ipailalim lamang sa sosyalismo, at mas mainam itong ituring bilang isang hiwalay at natatanging doktrina."{{Sfn|Marshall|1992|p=641}} Ayon kay Jeremy Jennings, "mahirap hindi mapagpasyahan na ang mga ideyang ito"—na tumutukoy sa anarko-kapitalismo—"ay tinatawag lamang na anarkista dahil sa maling pag-unawa sa kung ano ang anarkismo." Dagdag pa niya, "ang anarkismo ay hindi nagtataguyod ng lubos na walang hadlang na kalayaan ng indibidwal (na tila pinaniniwalaan ng mga 'anarko-kapitalista'); sa halip, gaya ng nakita na natin, itinataguyod nito ang pagpapalawak ng [[indibidwalidad]] at ng pamayanan."{{Sfn|Morris|2015|p=64}} Isinulat naman ni Nicolas Walter na "ang anarkismo ay nagmula kapuwa sa liberalismo at sosyalismo, sa kasaysayan man at sa ideolohiya. ... Sa isang diwa, nananatiling mga liberal at mga sosyalista ang mga anarkista, at tuwing itinatakwil nila ang mabubuting elemento ng alinman sa dalawa, ipinagkakanulo nila ang mismong anarkismo. ... Kami ay mga liberal, subalit higit pa rito; kami rin ay mga sosyalista, subalit higit pa rito."{{Sfn|Walter|2002|p=44}} Isinama naman ni Michael Newman ang anarkismo bilang isa sa maraming tradisyon ng sosyalismo, lalo na ang tradisyong higit na nakahanay sa sosyalismo na sinusundan nina Pierre-Joseph Proudhon at Mikhail Bakunin.{{Sfn|Newman|2005|p=15}} Samantala, iginiit ni Brian Morris na "nakalilinlang kapuwa sa konsepto at sa kasaysayan" ang paglikha ng isang mahigpit na paghahati sa pagitan ng sosyalismo at anarkismo.|group=nb}} Bagaman ang pagtutol sa estado ay pangunahing bahagi ng kaisipang anarkista, hindi madaling bigyan ng iisang depinisyon ang anarkismo, sapagkat malawak ang talakayan ng mga iskolar at mga anarkista tungkol dito, at bahagyang magkakaiba ang pag-unawa rito ng iba't ibang tradisyon ng anarkismo.{{Sfn|Long|2013|p=217}}{{Refn|Isang karaniwang depinisyong tinatanggap ng mga anarkista ay ang anarkismo ay isang kalipunan ng mga pilosopiyang pampolitika na tumututol sa awtoridad at hirarkikong organisasyon, kabilang ang [[kapitalismo]], [[nasyonalismo]], ang [[estado]], at lahat ng kaugnay na institusyon, sa pamamalakad ng lahat ng [[ugnayang pantao]], pabor sa isang lipunang nakabatay sa [[desentralisasyon]], [[kalayaan]], at kusang-loob na samahan. Gayunman, binibigyang-diin ng mga iskolar na ang depinisyong ito ay may kaparehong mga kakulangan ng depinisyong nakabatay sa kontra-awtoritaryanismo (isang ''[[a posteriori]]'' na kongklusyon), kontra-etatismo o kontra-estado (sapagkat higit pa rito ang anarkismo),{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1p=166|2a1=Jun|2y=2009|2p=507|3a1=Franks|3y=2013|3pp=386–388}} at etimolohiya (ang simpleng pagwawaksi sa mga namumuno).{{Sfnm|1a1=McLaughlin|1y=2007|1pp=25–29|2a1=Long|2y=2013|2pp=217}}|group=nb}} Kabilang sa mahahalagang sangkap ng depinisyon nito ang hangarin para sa isang [[Lipunan|lipunang]] walang pamimilit, ang pagtanggi sa aparatong pang-estado, ang paniniwalang likas na kayang mamuhay o umunlad ng tao sa isang lipunang walang pamimilit, at ang mungkahi kung paano maisasakatuparan ang mithiin ng anarkiya.{{Sfn|McLaughlin|2007|pp=25–26}} == Simbolismo == {{multiple image | total_width = 320 | image1 = Anarchy-symbol.svg | caption1 = Simbolong bilog na A | image2 = Circle-A red.svg | caption2 = Naka-istilong Bilog na A na punk | align = right | header = Ang bilog na A (''circle-A'') ay isang sagisag ng anarkismo na kumakatawan sa mga pangunahing simulain nito, kabilang ang kalayaan ng indibidwal at pagtutol sa awtoritaryanismo.<ref>{{Cite web |title=Understanding The Meaning Behind The Anarchist Symbol: Breaking Down The Unconventional Ideals {{!}} ShunSpirit |url=https://shunspirit.com/article/anarchist-symbol-meaning |access-date=12 Disyembre 2025|language=en |website=shunspirit.com}}</ref> }} Mula pa noong ika-19 na dantaon, gumagamit na ang mga anarkista ng ilang sagisag para sa kanilang adhikain, kabilang ang pinakatanyag na bilog na A (''circle-A''), ang itim na watawat, at ang itim na [[pusa]].<ref name="Baillargeon">{{cite book |last1=Baillargeon |first1=Normand |url=https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |title=Order Without Power: An Introduction to Anarchism: History and Current Challenges |date=2013 |publisher=Seven Stories Press |isbn=978-1-60980-472-5 |location=New York |language=en |translator=Mary Foster |access-date=Oktubre 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922142448/https://books.google.com/books?id=hu0j22luZ_oC&q=%22circle+A%22 |archive-date=Setyembre 22, 2021 |url-status=live |orig-year=2008}}</ref><ref name="An Anarchist FAQ">{{cite book |title=An Anarchist FAQ |publisher=AK Press |year=2008 |isbn=978-1-902593-90-6 |editor-last=Mckay |editor-first=Iain |location=Edinburgh |language=en |chapter=Appendix – The Symbols of Anarchy |oclc=182529204 |chapter-url=https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101602/https://anarchism.pageabode.com/afaq/append2.html |archive-date=Oktubre 5, 2020}}</ref> Karaniwan din ang mga [[watawat]] na hinati sa dalawang kulay, na kadalasang nakabatay sa itim na watawat, gaya ng pula at itim at itim at lila, na kumakatawan sa anarko-sindikalismo at anarka-[[peminismo]], ayon sa pagkakasunod. Mula noong ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, muling sumigla ang kilusang anarkista sa paggamit ng mga bagong sagisag na mas madaling iguhit at mas madaling makilala, na ang pinakatanyag ay ang bilog na A. Mula sa pagsisimula ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], naging higit na laganap ang mga sagisag pangkultura ng anarkismo sa [[kulturang popular]], kasabay ng pag-usbong ng kilusang kontra-[[globalisasyon]] at ng subkulturang [[punk]].<ref name="revival">{{cite journal |last=Williams |first=Leonard |date=Setyembre 2007 |title=Anarchism Revived |journal=New Political Science |volume=29 |issue=3 |pages=297–312 |doi=10.1080/07393140701510160 |s2cid=220354272|language=en}}</ref><ref name="Gordon">{{cite journal |last=Gordon |first=Uri |date=Pebrero 2007 |title=Anarchism reloaded |journal=Journal of Political Ideologies |volume=12 |issue=1 |pages=29–48 |doi=10.1080/13569310601095598 |s2cid=216089196|language=en}}</ref> == Mga paaralan ng kaisipan == Karaniwang hinahati ang mga paaralan ng kaisipan sa anarkismo sa dalawang pangunahing makasaysayang tradisyon: ang panlipunang anarkismo at ang indibiduwalistang anarkismo, dahil sa kanilang magkakaibang pinagmulan, pagpapahalaga, at pag-unlad.{{Sfnm|1a1=McLean|1a2=McMillan|1y=2003|1loc="Anarchism"|2a1=Ostergaard|2y=2003|2p=14|2loc="Anarchism"}} Binibigyang-diin ng indibiduwalistang tradisyon ang negatibong kalayaan sa pamamagitan ng pagtutol sa mga paghihigpit sa malayang indibiduwal, samantalang binibigyang-diin ng panlipunang tradisyon ang positibong [[kalayaan]] sa layuning ganap na mapaunlad ang malayang kakayahan ng lipunan sa pamamagitan ng pagkakapantay-pantay at panlipunang pagmamay-ari.{{Sfn|Harrison|Boyd|2003|p=251}} Sa kronolohikal na pananaw, maaaring hatiin ang anarkismo sa mga klasikong tradisyon noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at sa mga pos-klasikong tradisyon—gaya ng anarka-peminismo, berdeng anarkismo, at pos-anarkismo—na umusbong pagkatapos nito.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=9}} Ang pagbibigay-diin ng anarkismo sa pagtutol sa [[kapitalismo]], pagkakapantay-pantay, at pagpapalawak ng [[pamayanan]] at indibiduwalidad ang nagtatangi rito mula sa anarko-kapitalismo at iba pang uri ng ekonomikong libertaryanismo.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1992|1pp=564–565|2a1=Jennings|2y=1993|2p=143|3a1=Gay|3a2=Gay|3y=1999|3p=15|4a1=Morris|4y=2008|4p=13|5a1=Johnson|5y=2008|5p=169|6a1=Franks|6y=2013|6pp=393–394}} Karamihan sa mga pananaw nito sa [[ekonomiya]] at pilosopiyang legal ay nagpapakita ng mga kontra-awtoritaryo, kontra-estado, libertariyo, at radikal na pagpapakahulugan sa makakaliwa at sosyalistang pulitika,{{Sfn|Guérin|1970|p=12}} kabilang ang [[kolektibismo]], [[komunismo]], [[Indibidwalismo|indibiduwalismo]], [[Mutualismo|mutuwalismo]], at sindikalismo, bukod sa iba pang mga teoryang pang-ekonomiya ng libertaryang [[sosyalismo]].{{Sfn|Guérin|1970|p=35|loc="Critique of authoritarian socialism"}} Karaniwang inilalagay ang anarkismo sa pinakakaliwang bahagi ng espektrong pampolitika, bagaman marami ang tumututol sa awtoridad ng estado batay sa mga simulain ng kanan, gaya ng mga anarko-kapitalista.{{Sfnm|1a1=Brooks|1y=1994|1p=[https://books.google.com/books?id=gHyUj9HFYBIC&pg=PP15 xi]|1ps=, "Usually considered to be an extreme left-wing ideology".}}<ref name=":1">{{Cite journal |last=Jungkunz |first=Sebastian |date=2019-01-02 |title=Towards a Measurement of Extreme Left-Wing Attitudes |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09644008.2018.1484906 |journal=German Politics |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=101–122 |doi=10.1080/09644008.2018.1484906 |issn=0964-4008 |url-access=subscription |s2cid=158624439}}</ref>{{Sfn|Backes|2023a|p=12}}{{Sfn|Krüusselmann|Weggemans|2023a|p=58}} Dahil walang iisang nakapirming kalipunan ng doktrina o natatanging pandaigdigang pananaw ang anarkismo,{{Sfn|Marshall|1993|pp=14–17}} umiral ang maraming uri at tradisyon nito, at malaki ang pagkakaiba-iba ng mga anyo ng anarkiya.{{Sfn|Sylvan|2007|p=262}} Bilang tugon sa sektaryanismo sa loob ng kilusang anarkista, lumitaw ang anarkismo nang walang [[pang-uri]], isang panawagan para sa pagpaparaya at pagkakaisa ng mga anarkista na unang isinulong ni Fernando Tarrida del Mármol noong 1889 bilang tugon sa matitinding pagtatalo hinggil sa teoryang anarkista noong panahong iyon.{{Sfn|Avrich|1996|p=6}} Sa kabila ng kanilang pagkakahiwalay, ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo ay hindi itinuturing na magkakahiwalay na mga entidad kundi mga tendensiya na nagsasalubong at nag-uugnayan sa isa't isa sa pamamagitan ng magkakaparehong simulain, gaya ng awtonomiya, mutuwal na pagtutulungan, pagtutol sa awtoridad, at [[desentralisasyon]].{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=1–6|2a1=Angelbeck|2a2=Grier|2y=2012|2p=551}} Higit pa sa mga partikular na paksyon ng mga kilusang pampolitika ng anarkismo na bumubuo sa anarkismong pampolitika, mayroon ding anarkismong pampilosopiya, na nagsasabing ang estado ay walang moral na pagiging lehitimo, nang hindi kinakailangang tanggapin ang pangangailangan ng isang rebolusyon upang ito ay maalis.{{Sfn|Egoumenides|2014|p=2}} Bilang isang sangay, lalo na ng indibiduwalistang anarkismo,{{Sfnm|1a1=Ostergaard|1y=2003|1p=12|2a1=Gabardi|2y=1986|2pp=300–302}} maaaring tanggapin ng anarkismo pampilosopiya ang pag-iral ng isang pinakamaliit na estado, subalit iginiit nito na walang [[Moralidad|moral]] na tungkulin ang mga [[mamamayan]] na sundin ang pamahalaan kapag ito ay sumasalungat sa awtonomiya ng indibiduwal.{{Sfn|Klosko|2005|p=4}} Maging ang magkakaibang pilosopikal na tradisyon tulad ng Obhetibismo at Kantiyanismo ay nagbigay ng mga argumentong ginamit upang ipagtanggol ang anarkismo pampilosopiya, kabilang ang pagtatanggol ni Robert Paul Wolff sa anarkismo laban sa mga pormal na paraan ng pagbibigay-katwiran sa pagiging lehitimo ng estado.<ref name="sa">{{cite journal |last=Martin |first=Thomas |date=2000 |title=Book Review: In Defense of Anarchism |url=http://library.nothingness.org/articles/SA/en/display/348 |journal=Social Anarchism |issue=27 |access-date=19 Hunyo 2008|language=en}}</ref> Binibigyang-pansin din ng anarkismo ang mga argumentong moral sapagkat may mahalagang papel ang [[etika]] sa pilosopiyang anarkista. Mayroon ding ilang anarkista na yumakap sa paniniwala sa [[Nihilismo|nihilismong]] pampolitika.{{Sfn|Walter|2002|p=52}} === Klasiko === Sa mga klasikong tradisyon ng anarkismo, ang mga unang umusbong ay ang mutuwalismo at indibiduwalistang anarkismo. Sinundan ang mga ito ng mga pangunahing tradisyon ng panlipunang anarkismo, gaya ng kolektibistang anarkismo, anarko-komunismo, at anarko-sindikalismo. Nagkakaiba ang mga tradisyong ito sa kanilang pananaw hinggil sa organisasyon at estrukturang pang-ekonomiya ng kanilang mithiing lipunan.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=2}} Ang mutuwalismo ay isang teoryang pang-ekonomiya noong ika-18 dantaon na pinaunlad bilang teoryang anarkista ni Pierre-Joseph Proudhon. Kabilang sa mga layunin nito ang "pagbuwag sa estado",<ref name=":0">{{Cite book |title=The Desk Encyclopedia of World History |date=2006 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-7394-7809-7 |editor-last=Wright |editor-first=Edmund |location=New York |pages=20–21}}</ref> pagkakatumbasan, malayang samahan, kusang-loob na [[kontrata]], pederasyon, at repormang [[Pananalapi (disiplina)|pananalapi]] sa parehong kredito at [[salapi]] na pamamahalaan ng isang [[bangko]] ng sambayanan.{{Sfn|Wilbur|2019|pp=213–218}} Sa paglipas ng panahon, inilarawan ang mutuwalismo bilang isang ideolohiyang nasa pagitan ng indibiduwalista at kolektibistang anyo ng anarkismo.{{Sfnm|1a1=Avrich|1y=1996|1p=6|2a1=Miller|2y=1991|2p=11}} Sa ''What Is Property?'' (1840), unang inilarawan ni Proudhon ang kaniyang layunin bilang isang "ikatlong anyo ng lipunan, ang sintesis ng komunismo at pag-aari."{{Sfn|Pierson|2013|p=187}} Ang kolektibistang anarkismo ay isang rebolusyonaryong sosyalistang anyo ng anarkismo{{Sfn|Morris|1993|p=76}} na karaniwang iniuugnay kay Mikhail Bakunin.{{Sfn|Shannon|2019|p=101}} Isinusulong ng mga kolektibistang anarkista ang kolektibong pagmamay-ari ng mga kagamitan sa produksiyon, na inaasahang maisasakatuparan sa pamamagitan ng marahas na [[rebolusyon]],{{Sfn|Avrich|1996|pp=3–4}} at naniniwalang dapat bayaran ang mga [[manggagawa]] ayon sa oras na kanilang ginawa, sa halip na ipamahagi ang mga [[produkto]] ayon sa pangangailangan tulad ng sa komunismo. Umusbong ang kolektibistang anarkismo kasabay ng [[Marxismo]], subalit tinanggihan nito ang [[diktadura]] ng [[proletaryado]], sa kabila ng ipinahahayag na layunin ng Marxismo na magtatag ng isang lipunang kolektibista na walang estado.{{Sfnm|1a1=Heywood|1y=2017|1pp=146–147|2a1=Bakunin|2y=1990}} Ang anarko-komunismo ay isang teorya ng anarkismo na nagsusulong ng isang lipunang komunista na may magkakasamang pagmamay-ari ng mga kagamitan sa [[produksiyon]],{{Sfn|Mayne|1999|p=131}} na pinangangasiwaan ng isang pederal na ugnayan ng mga kusang-loob na samahan.{{Sfn|Marshall|1993|p=327}} Ang produksiyon at pagkonsumo ay ibabatay sa prinsipyong "[[Mula sa bawat isa ayon sa kaniyang kakayahan, para sa bawat isa ayon sa kaniyang pangangailangan]]."{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1p=327|2a1=Turcato|2y=2019|2pp=237–238}} Umusbong ang anarko-komunismo mula sa mga radikal na sosyalistang kilusan pagkatapos ng [[Rebolusyong Pranses]],{{Sfn|Graham|2005}} subalit unang nabuo bilang isang natatanging [[doktrina]] sa seksiyong [[Italya|Italyano]] ng Unang Internasyonal.{{Sfn|Pernicone|2009|pp=111–113}} Kalaunan ay higit pa itong pinaunlad sa mga teoretikal na akda ni [[Peter Kropotkin]],{{Sfn|Turcato|2019|pp=239–244}} na ang kaniyang partikular na pananaw ang naging nangingibabaw sa maraming anarkista pagsapit ng huling bahagi ng ika-19 na dantaon.{{Sfn|Levy|2011|p=6}} Ang anarko-sindikalismo ay isang sangay ng anarkismo na tumitingin sa mga unyon ng mga [[manggagawa]] bilang isang posibleng puwersa para sa rebolusyonaryong pagbabago ng lipunan. Layunin nitong palitan ang kapitalismo at ang estado ng isang bagong lipunang [[Demokrasya|demokratikong]] pinamamahalaan mismo ng mga manggagawa. Ang mga pangunahing simulain ng anarko-sindikalismo ay direktang pagkilos, pagkakaisa ng mga manggagawa, at sariling pamamahala ng mga manggagawa.{{Sfn|Van der Walt|2019|p=249}} Ang indibiduwalistang anarkismo naman ay isang pangkat ng iba't ibang tradisyon ng kaisipan sa loob ng kilusang anarkista na nagbibigay ng higit na diin sa indibiduwal at sa kaniyang [[Malayang kalooban|malayang pagpapasya]] kaysa sa anumang panlabas na salik na nagtatakda ng kaniyang kilos.{{Sfn|Ryley|2019|p=225}} Kabilang sa mga unang nakaimpluwensiya sa anyong ito ng anarkismo sina William Godwin, Max Stirner, at [[Henry David Thoreau]]. Sa iba't ibang bansa, nakakuha ang indibiduwalistang anarkismo ng maliit ngunit magkakaibang pangkat ng mga tagasunod, kabilang ang mga Bohemyo na alagad ng [[sining]] at mga [[intelektuwal]],{{Sfn|Marshall|1993|p=440}} gayundin ang mga kabataang anarkistang lumalabag sa batas sa kilusang nakilala bilang iligalismo at indibiduwal na pagbawi.{{Sfnm|1a1=Imrie|1y=1994|2a1=Parry|2y=1987|2p=15}} === Pos-klasiko at kontemporaryo === Patuloy na umusbong ang anarkismo ng maraming [[pilosopiya]] at kilusan na, sa ilang pagkakataon, ay eklektiko, na humahango ng mga ideya mula sa iba't ibang pinagmulan at pinagsasama ang magkakaibang konsepto upang makalikha ng mga bagong pamamaraang pampilosopiya. Nanatiling mahalagang bahagi ng mga makabagong tradisyon ng anarkismo ang kontra-kapitalistang tradisyon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Williams|2018|p=4}} Maraming pangkat, tendensiya, at paaralan ng kaisipan ng anarkismo ang umiiral sa kasalukuyan, kaya mahirap ilarawan ang makabagong kilusang anarkista bilang isang magkakaisang kabuuan.{{Sfn|Franks|2013|pp=385–386}} Bagaman nakapaglatag ang mga teorista at aktibista ng mga "medyo matatag na kalipunan ng mga simulain ng anarkismo," wala pa ring nagkakaisang pananaw kung alin sa mga simulain ang pangunahing batayan nito. Dahil dito, inilalarawan ng mga komentarista ang mga anarkismo sa halip na isang iisang anarkismo, sapagkat bagaman may mga simulain silang magkakatulad, magkakaiba ang pagpapahalagang ibinibigay ng bawat paaralan sa mga ito. Halimbawa, maaaring isang pangkalahatang simulain ang pagkakapantay-pantay ng kasarian, subalit higit itong binibigyang-priyoridad ng anarka-peminismo kaysa ng anarko-komunismo.{{Sfn|Franks|2013|p=386}} Sa pangkalahatan, tutol ang mga anarkista sa mapilit na awtoridad sa lahat ng anyo nito, kabilang ang lahat ng sentralisado at hirarkikong anyo ng pamahalaan (halimbawa, [[monarkiya]], kinatawang demokrasya, sosyalismong pang-estado, at iba pa), mga sistemang nakabatay sa uring pang-ekonomiya (halimbawa, kapitalismo, [[Bolshevik|Bolshevismo]], [[Piyudalismo|pyudalismo]], [[pang-aalipin]], at iba pa), mga awtokratikong [[relihiyon]] (halimbawa, pundamentalistang [[Islam]], [[Simbahang Katoliko Romano]], at iba pa), patriyarkiya, heteroseksismo, pananaig ng mga puti, at [[imperyalismo]].{{Sfn|Jun|2009|pp=507–508}} Gayunman, nagkakaiba ang mga paaralan ng anarkismo sa mga pamamaraang dapat gamitin upang tutulan ang mga ito.{{Sfn|Jun|2009|p=507}} == Kasaysayan == === Sinaunang panahon at gitnang panahon === Ang mga pinakakilalang naunang tagapagpauna ng anarkismo sa sinaunang daigdig ay matatagpuan sa [[Tsina]] at [[Gresya]]. Sa Tsina, ang anarkismong pampilosopiya (ang pagtalakay sa pagiging lehitimo ng estado) ay inilahad ng mga pilosopong [[Taoismo|Taoista]] na sina Zhuang Zhou at [[Laozi]].{{Sfnm|1a1=Coutinho|1y=2016|2a1=Marshall|2y=1993|2p=54}} Kasama ng [[estoisismo]], sinasabing ang [[Taoismo]] ay nagtaglay ng mahahalagang paunang pahiwatig ng anarkismo.{{Sfn|Sylvan|2007|p=257}} Naipahayag din ang mga pananaw na anarkiko ng mga [[Mandudula|mandudulang]] [[trahedya]] at mga pilosopo sa Gresya. Ginamit nina [[Esquilo|Eskilo]] at [[Sopokles]] ang alamat ni Antigona upang ilarawan ang tunggalian sa pagitan ng mga batas na ipinapataw ng estado at ng pansariling awtonomiya. Patuloy namang kinuwestiyon ni Sokrates ang mga awtoridad sa [[Atenas]] at iginiit ang [[karapatan]] ng indibiduwal sa [[kalayaan]] ng budhi. Tinanggihan ng mga [[Siniko]] ang batas ng tao (''nomos'') at ang mga kaugnay na awtoridad, habang sinisikap nilang mamuhay ayon sa kalikasan (''physis''). Samantala, itinaguyod ng mga Estoiko ang isang lipunang nakabatay sa di-pormal at magiliw na ugnayan ng mga mamamayan nang walang pag-iral ng estado.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4, 66–73}} Sa [[Imperyong Sasanida]] (224–651 CE), nanawagan si [[Mazdak]] para sa isang lipunang may pagkakapantay-pantay at sa pag-aalis ng monarkiya, subalit hindi nagtagal ay ipinapatay siya ni Emperador Kavad I.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Sa Basra, nangaral ang ilang sektang panrelihiyon laban sa estado.{{Sfn|Crone|2000|pp=3, 21–25}} Sa [[Gitnang Kapanahunan|Gitnang Panahon]] sa [[Europa]], walang naging malinaw na gawaing anarkista maliban sa ilang mapagkait sa sariling mga kilusang panrelihiyon. Nagkaroon ng mga tendensiyang kontra-estado at libertaryo ang iba't ibang sektang panrelihiyon sa Europa.{{Sfn|Nettlau|1996|p=8}} Ang mga ito, kasama ng ilang kilusang [[Muslim]], ang kalauna'y nagbigay-daan sa pag-usbong ng panrelihiyong anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=86}} Ang muling pagsigla ng interes sa sinaunang panahon noong [[Renasimiyento|Renasimyento]] at ang pagbibigay-diin sa sariling pagpapasya noong [[Repormasyon]] ay muling nagpasigla sa mga elementong sekular na kontra-awtoritaryo sa Europa, lalo na sa Pransiya. Ang mga hamon ng [[Panahon ng Kaliwanagan]] sa awtoridad na intelektuwal—maging sekular o panrelihiyon—at ang mga rebolusyon noong dekada 1790 at noong 1848 ay pawang nagpasigla sa pag-unlad ng ideolohiyang humantong sa panahon ng klasikong anarkismo.{{Sfn|Levy|Adams|2018|p=307}} === Makabagong panahon === [[File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barricade18March1871_(more_cropped).jpg|thumb|Ang Komuna ng Paris, isa sa mga pinakaunang eksperimento sa anarkismo.]] Noong [[Himagsikang Pranses|Rebolusyong Pranses]], ang mga pangkat na gaya ng Enragés at ng ''sans-culottes'' ay naging mahalagang yugto sa pag-usbong ng mga damdaming kontra-estado at [[Pederalismo|pederalista]].{{Sfn|Marshall|1993|p=4}} Sa buong ika-19 na dantaon, umusbong ang mga unang tradisyon ng anarkismo: itinaguyod ni William Godwin ang anarkismo pampilosopiya sa [[Inglatera]] sa pamamagitan ng moral na pagtanggi sa pagiging lehitimo ng estado; ang kaisipan ni Max Stirner ay naglatag ng daan para sa indibiduwalismo; at ang teorya ng mutuwalismo ni Pierre-Joseph Proudhon ay nakatagpo ng matabang lupa sa Pransiya.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} Pagsapit ng huling bahagi ng dekada 1870, malinaw nang nahubog ang iba't ibang paaralan ng kaisipan ng anarkismo, at mula 1880 hanggang 1914 ay naganap ang isang bugso ng [[Globalisasyon|globalisasyong]] noon ay hindi pa nasasaksihan.{{Sfn|Levy|2011|pp=10–15}} Ang panahong ito ng klasikal na anarkismo ay tumagal hanggang sa pagtatapos ng [[Digmaang Sibil ng Espanya]] at itinuturing na ginintuang panahon ng anarkismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=4–5}} [[File:Bakunin.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bakunin.png|thumb|Tinutulan ni Mikhail Bakunin ang Marxistang layunin ng diktadura ng proletaryado at nakipag-alyansa sa mga pederalista sa loob ng Unang Internasyonal bago siya pinatalsik ng mga Marxista.]] Humango si Mikhail Bakunin mula sa mutuwalismo upang itatag ang anarkismong kolektibista, at sumapi siya sa ''International Workingmen's Association'', isang samahan ng mga manggagawa na kalauna'y nakilala bilang Unang Internasyonal (''First International''), na itinatag noong 1864 upang pag-isahin ang iba't ibang rebolusyonaryong kilusan. Naging isang mahalagang puwersang pampolitika ang Internasyonal, at isa sa mga pangunahing personalidad nito si [[Karl Marx]], na kasapi ng Pangkalahatang Konseho nito. Ang pangkat ni Bakunin, ang Pederasyong Jura, at ang mga tagasunod ni Pierre-Joseph Proudhon (ang mga mutuwalista) ay tumutol sa sosyalismong pang-estado, at itinaguyod ang pag-iwas sa pakikilahok sa elektoral na pulitika (''political abstentionism'') at ang pagpapanatili ng maliliit na pag-aari.{{Sfnm|1a1=Dodson|1y=2002|1p=312|2a1=Thomas|2y=1985|2p=187|3a1=Chaliand|3a2=Blin|3y=2007|3p=116}} Pagkaraan ng matitinding alitan, pinalayas ng mga Marxista ang mga Bakuninista mula sa Internasyonal sa Kongreso sa [[Ang Haya|Haya]] ng 1872.{{Sfnm|1a1=Graham|1y=2019|1pp=334–336|2a1=Marshall|2y=1993|2p=24}} Katulad din nito, ang mga anarkista ay nakaranas ng gayong pagtrato sa Ikalawang Internasyonal at tuluyang pinalayas noong 1896.{{Sfn|Levy|2011|p=12}} Hinulaan ni Bakunin na kung magkakaroon ng kapangyarihan ang mga rebolusyonaryo ayon sa mga tuntunin ni Marx, sila rin ay magiging mga bagong mapaniil sa mga [[manggagawa]]. Bilang tugon sa kanilang pagpapatalsik mula sa Unang Internasyonal, itinatag ng mga anarkista ang Internasyonal ng St. Imier. Sa impluwensiya ni [[Peter Kropotkin]], isang Rusong [[Pilosopiya|pilosopo]] at [[siyentipiko]], nagkaroon ng malaking pagkakatulad ang anarko-komunismo at ang kolektibismo.{{Sfn|Marshall|1993|p=5}} Ang mga anarko-komunista, na humango ng inspirasyon mula sa [[Komuna ng Paris]] ng 1871, ay nagsulong ng malayang pederasyon at ng pamamahagi ng mga kalakal ayon sa pangangailangan ng bawat isa.{{Sfn|Graham|2005|p=xii}} Sa panahong ito, may isang minorya ng mga anarkista ang yumakap sa taktika ng rebolusyonaryong karahasang pampolitika, na nakilala bilang propaganda ng gawa (''propaganda of the deed'').{{Sfn|Marshall|1993|pp=633–636}} Ang pagkakawatak-watak ng kilusang sosyalista sa Pransiya sa maraming pangkat, gayundin ang pagbitay at pagpapatapon sa maraming Komunardo sa mga kolonya ng bilangguan matapos supilin ang Komuna ng Paris, ay nagbigay-daan sa pag-usbong ng mga indibiduwalistang pagpapahayag at pagkilos sa larangang pampolitika.{{Sfn|Anderson|2004}} Bagaman maraming anarkista ang lumayo sa mga gawaing ito ng terorismo, nadungisan ang reputasyon ng buong kilusan, at isinagawa ang iba't ibang hakbang upang pigilan ang pagpasok ng mga anarkista sa [[Estados Unidos]], kabilang ang Batas sa Imigrasyon ng 1903, na kilala rin bilang Batas sa Pagbubukod sa mga Anarkista.{{Sfnm|1a1=Marshall|1y=1993|1pp=633–636|2a1=Lutz|2a2=Ulmschneider|2y=2019|2p=46}} Ang iligalismo ay isa pang estratehiyang niyakap ng ilang anarkista sa panahong ito.{{Sfn|Bantman|2019|p=374}} Pagsapit ng simula ng ika-20 dantaon, humupa na ang kilusang terorista, at ang lugar nito ay napalitan ng anarko-komunismo at anarko-sindikalismo, habang ang anarkismo ay lumaganap sa iba't ibang panig ng daigdig.{{Sfn|Moya|2015|p=327}}{{Sfn|Levy|2011|p=16}} Sa [[Tsina]], may maliliit na pangkat ng mga mag-aaral na nagpakilala ng [[makatao]] at [[maka-agham]] na bersiyon ng anarko-komunismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Samantala, naging sentro ang [[Tokyo]] ng mga mapanghimagsik na kabataan mula sa iba't ibang bansa sa [[Silangang Asya]] na nagtungo sa kabisera ng [[Hapon]] upang mag-aral.{{Sfn|Marshall|1993|pp=519–521}} Sa [[Amerikang Latino]], naging pangunahing baluwarte ng anarko-sindikalismo ang [[Arhentina]], kung saan ito ang naging pinakaprominenteng [[ideolohiya]] ng kaliwa.{{Sfnm|1a1=Levy|1y=2011|1p=23|2a1=Laursen|2y=2019|2p=157|3a1=Marshall|3y=1993|3pp=504–508}} Nakilahok din ang mga anarkista sa Komuna ng Strandzha at sa Republika ng Kruševo, na itinatag sa [[Masedonya]] sa panahon ng Pag-aalsang Ilinden–Preobrazhenie noong 1903, gayundin sa [[Rebolusyong Mehikano]] noong 1910. Sa sunod-sunod na mga rebolusyon noong 1917–1923, nagkaroon ang mga anarkista ng iba't ibang antas ng aktibong pakikilahok.{{sfn|Marshall|1993|p=470}} Sa kabila ng mga pangamba, masigasig na nakilahok ang mga anarkista sa Rebolusyong Ruso bilang pagsalungat sa Kilusang Puti, lalo na sa Makhnovshchina. Nang makita nila ang tagumpay ng mga Bolshevik sa [[Rebolusyong Oktubre]] at ang sumunod na [[Digmaang Sibil sa Rusya]], maraming manggagawa at aktibista ang lumipat sa mga partidong komunista, na lumakas kapalit ng paghina ng anarkismo at iba pang kilusang sosyalista. Sa Pransiya at Estados Unidos, maraming kasapi ng malalaking kilusang sindikalista, gaya ng Pangkalahatang Kompederasyon ng Paggawa at ng Manggagawang Pang-industriya ng Mundo, ang umalis sa kanilang mga samahan at sumapi sa Komunistang Internasyonal.{{Sfn|Nomad|1966|p=88}} Gayunman, matapos maging matatag ang pamahalaang Bolshevik, dumanas ng matinding panunupil ang mga anarkista, kabilang noong Pag-aalsa sa [[Kronstadt]]. Maraming anarkista mula sa [[Petrograd]] at [[Mosku]] ang tumakas patungong [[Ukranya]], subalit kalaunan ay dinurog din ng mga Bolshevik ang kilusang anarkista roon.{{Sfn|Avrich|2006|p=204}} Dahil sa panunupil sa mga anarkista sa Rusya, umusbong ang dalawang bagong magkasalungat na kaisipan: ang platapormismo at ang sintesis na anarkistang. Layunin ng una na bumuo ng isang magkakaugnay na samahang mangunguna sa rebolusyon, samantalang tinututulan naman ng ikalawa ang anumang anyo ng organisasyong maihahalintulad sa isang partidong pampolitika. Sa [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]] noong 1936–1939, muling nakipag-alyansa ang mga anarkista at mga sindikalista (CNT at FAI) sa iba't ibang kilusang makakaliwa. Ang matagal nang tradisyon ng anarkismo sa [[Espanya]] ang naging dahilan upang gumanap ang mga anarkista ng mahalagang papel sa digmaan, lalo na sa Rebolusyong Espanyol ng 1936. Bilang tugon sa paghihimagsik ng hukbo, isang kilusang binigyang-inspirasyon ng anarkismo—na binubuo ng mga [[magsasaka]] at manggagawa at sinusuportahan ng mga armadong milisya—ang kumontrol sa [[Barcelona]] at sa malalawak na kanayunan ng Espanya, kung saan isinakolektibo nila ang mga lupain.{{Sfn|Bolloten|1984|p=1107}} Sa simula ng digmaan, nagbigay ang [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] ng limitadong tulong. Gayunman, nauwi ito sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga komunista at iba pang pangkat ng makakaliwa sa isang serye ng mga pangyayaring nakilala bilang Mga Araw ng Mayo, habang pinagtibay ni [[Joseph Stalin]] ang kontrol ng Unyong Sobyet sa pamahalaang Republikano. Nagbunga ito ng panibagong pagkatalo ng mga anarkista sa kamay ng mga komunista.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 466}} ==== Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ==== Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], lubhang nanghina ang kilusang anarkista. Pagsapit ng dekada 1960, muling sumigla ang anarkismo, na marahil ay dulot ng nakitang kabiguan ng [[Marxismo–Leninismo]] at ng mga tensiyong ibinunga ng [[Digmaang Malamig]].{{Sfn|Marshall|1993|p=539}} Sa panahong ito, lumitaw ang anarkismo sa iba't ibang kilusang tumutuligsa kapwa sa kapitalismo at sa estado, gaya ng mga kilusang laban sa sandatang nuklear, pangkapaligiran, pangkapayapaan, kontra-kultura ng dekada 1960, at ng Bagong Kaliwa.{{Sfn|Marshall|1993|pp=xi, 539}} Nagkaroon din ito ng paglipat mula sa dati nitong mapanghimagsik na katangian tungo sa mapanuksong repormismong kontra-ikapitalista. Naiugnay rin ang anarkismo sa subkulturang [[punk]], gaya ng makikita sa mga banda tulad ng Crass at Sex Pistols.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Ang mga umiiral na kaisipang [[Peminismo|peminista]] ng anarka-peminismo ay muling sumigla noong ikalawang yugto ng peminismo.{{Sfn|Marshall|1993|pp=493–494}} Sa panahong ito rin nagsimulang mabuo ang itim na anarkismo (''black anarchism''), na nakaimpluwensiya sa paglayo ng anarkismo mula sa dati nitong nakasentro sa [[Europa]].{{Sfn|Williams|2015|p=680}} Kasabay nito, nabigo itong magkaroon ng malawak na impluwensiya sa Hilagang Europa, habang naabot naman nito ang hindi pa nararanasang kasikatan sa [[Amerikang Latino]].{{Sfn|Harmon|2011|p=70}} Noong pagpasok ng [[Ika-21 dantaon|ika-21]] [[Ika-21 dantaon|dantaon]], lalong lumawak ang kasikatan at impluwensiya ng anarkismo sa mga kilusang laban sa kapitalismo, laban sa [[digmaan]], at laban sa [[globalisasyon]].{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Lumago ang interes sa kilusang anarkista kasabay ng pag-igting ng kilusang kontra-globalisasyon,{{Sfn|Evren|2011|p=1}} na ang mga pangunahing kalipunan ng mga aktibista ay nakabatay sa mga pananaw na anarkista.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Naging kilala ang mga anarkista sa kanilang pakikilahok sa mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal|World Trade Organization]] (WTO, o Pandaigdigang Organisasyon ng Pangangalakal), [[Group of Eight]] (G8, o Pangkat ng Walo), at World Economic Forum (WEF, o Pandaigdigan na Pagpupulong sa Ekonomiya). Sa mga protestang ito, ang mga pansamantalang pangkat na walang pinuno at hindi nagpapakilala, na tinatawag na ''black blocs'' o blokeng itim, ay nasangkot sa mga kaguluhan, pagsira ng [[ari-arian]], at mararahas na komprontasyon laban sa [[pulisya]]. Kabilang sa iba pang mga taktika sa pag-oorganisa na umusbong sa panahong ito ang mga ''affinity group'' (mga pangkat na binubuo ng magkakatulad ang layunin), ''security culture'' (kultura ng pagpapanatili ng seguridad), at paggamit ng mga desentralisadong [[teknolohiya]] gaya ng [[Internet]]. Isa sa pinakamahalagang pangyayari sa panahong ito ang mga komprontasyon sa kumperensiya ng WTO sa [[Seattle]] noong 1999.{{Sfn|Rupert|2006|p=66}} Habang hinuhubog ng kilusang ito ang radikalismo ng ika-21 dantaon, ang mas malawak na pagtanggap sa mga simulain ng anarkismo ay naging hudyat ng muling pagsigla ng interes sa anarkismo.{{Sfn|Evren|2011|p=2}} Gayunman, sa makabagong pagbabalita, madalas na binibigyang-diin ang karahasang isinagawa ng mga ''black bloc'' sa mga demonstrasyon at iniuugnay ito sa mga anarkista.<ref>{{Cite news |date=8 Oktubre 2013 |title=Black Blocs hijack Brazil teacher protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-24453113 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Booth |first1=Robert |last2=Vallée |first2=Marc |date=1 Abril 2011 |title='Black bloc' anarchists behind anti-cuts rampage reject thuggery claims |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/society/2011/apr/01/anarchists-anti-cuts-march |access-date=23 Hunyo 2025 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Abril 2011 |title=Who are the Black Bloc and what are they trying to achieve? |language=en-AU |work=ABC News |url=https://www.abc.net.au/news/2011-04-04/blocwilliams/45890 |access-date=23 Hunyo 2025}}</ref> Bagaman may mga layuning rebolusyonaryo, marami sa mga makabagong anyo ng anarkismo ay hindi nakatuon sa komprontasyon. Sa halip, sinisikap nilang bumuo ng isang alternatibong paraan ng organisasyong panlipunan (alinsunod sa teorya ng kapangyarihang dalawahan o ''dual power''), na nakabatay sa ugnayang may pagtutulungan at kusang-loob na kooperasyon. Makikita ito sa mga pangkat tulad ng Food Not Bombs (Pagkain Hindi Bomba) at sa mga sentrong panlipunang pinamamahalaan ng mga kalahok mismo.{{Sfn|Honeywell|2021|}} Ang mas malawak na pagkapansin sa anarkismo ay nagbunsod din sa mas maraming iskolar sa mga [[Larangang akademiko|larangan]] tulad ng [[antropolohiya]] at [[kasaysayan]] na pag-aralan at makibahagi sa kilusang anarkista, bagaman higit na pinahahalagahan ng makabagong anarkismo ang pagkilos kaysa sa teoryang [[akademiko]].{{Sfnm|1a1=Williams|1y=2010|1p=110|2a1=Evren|2y=2011|2p=1|3a1=Angelbeck|3a2=Grier|3y=2012|3p=549}} Naging maimpluwensiya rin ang mga ideya ng anarkismo sa pag-unlad ng mga Zapatista sa [[Mehiko]] at ng Pederasyon Demokratiko ng Hilagang Siria, na mas kilala bilang Rojava, isang ''[[de facto]]'' na nagsasariling rehiyon sa hilagang [[Siria|SIria]].{{Sfn|Ramnath|2019|p=691}} == Paglaganap ng anarkismo sa Pilipinas == Ang anarkismo sa [[Pilipinas]] ay nag-ugat sa laban kontra [[kolonyalismo]] laban sa [[Imperyong Espanyol]] at naging maimpluwensiya sa [[Himagsikang Pilipino]] at sa maagang kilusang unyon ng mga manggagawa sa bansa. Matapos itong mapalitan ng Marxismo–Leninismo bilang pangunahing rebolusyonaryong kaisipan noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon, muli itong sumigla bilang bahagi ng punk na subkultura kasunod ng pagkakahati-hati ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]]. Mabilis na lumaganap ang nasyonalismong Pilipino sa buong kapuluan matapos ang Maluwalhating Rebolusyon ng 1868. Maraming intelektuwal na Pilipino, kabilang sina [[José Rizal]] at [[Marcelo H. del Pilar]], ang naglunsad ng [[Kilusang Propaganda]], na nanawagan ng mga reporma sa pamamahala ng [[Silangang Indiyas ng Espanya]].<ref>{{cite book|last1=Schumacher|first1=John|title=The Propaganda Movement, 1880–1895: The Creation of Filipino Consciousness, the Making of the Revolution|date=1997|publisher=Ateneo University Press|location=Manila|isbn=971-550-209-1|page=333|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|language=en}}</ref> Noong 1890, lumipat si Rizal sa Europa, kung saan nakilala niya ang mga kilusang anarkista sa Pransiya at Espanya. Sa Espanya, naging tagapayo niya ang Proudhonistang pederalista na si Francisco Pi y Margall.<ref name=":2">{{Cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=Age of globalization : anarchists and the anticolonial imagination|date=2013|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-144-2|pages=107, 159|oclc=864023954|language=en}}</ref><ref name=":02">{{cite journal|url=https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-49-1-2013/From%20Cadiz%20to%20La%20Liga%20-%20Spanish%20Context%20of%20Rizals%20Political%20Thought%20-%20Aseniero.pdf|pages=27–39|title=From Cádiz to La Liga: The Spanish Context of Rizal's Political Thought|first=George|last=Aseniero|date=31 Oktubre 2013|journal=Asian Studies: Journal of Critical Perspectives on Asia|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|volume=49|issue=1|location=Lungsod Quezon|issn=2244-5927|oclc=950730261|language=en}}</ref> Ang konsepto ng propaganda sa pamamagitan ng gawa (''propaganda of the deed'') ang naging partikular na inspirasyon sa ikalawang nobela ni Rizal na ''[[El filibusterismo]]'', na naglalarawan ng isang rebolusyon para sa pambansang paglaya laban sa mga kolonyal na awtoridad ng Espanya sa Pilipinas.<ref name=":2" /> Sa [[Nobelang Pilipino|nobelang]] iyon, inilarawan ni Rizal ang isang nabigong pagtatangka ng propaganda sa pamamagitan ng gawa sa katauhan ni Simoun, na nagtangkang pasabugin ang isang pagtitipong dinaluhan ng mga piling tao o elitista ng kolonyal na pamahalaan.<ref name=":12">{{cite book |last=Anderson|first=Benedict|title=The Age Of Globalization: Anarchists and the Anti-Colonial Imagination|publisher=Verso Books|year=2013|isbn=9781781681442|location=[[London]]|page=31|oclc=875370534|language=en}}</ref> Pagbalik niya sa [[Maynila]] noong 1892, itinatag ni Rizal ang [[La Liga Filipina]], isang lihim na samahan na nakatuon sa pagtutulungan, pagtatatag ng mga kooperatiba, at iba pang gawain.<ref name=":02" /> Dahil sa kaniyang mga gawain sa Liga, inaresto si Rizal at ipinatapon sa Dapitan.<ref>{{cite book |last1=Zaide|first1=Gregorio F.|title=Rizal: His Exile to Dapitan|date=1976|publisher=St. Mary's|pages=193|url=https://books.google.com/books?id=xPziMgEACAAJ&q=rizal+exile+in+dapitan|access-date=19 Agosto 2019|language=en}}</ref> Doon ay nagtayo siya ng isang [[ospital]], isang sistema ng panustos ng tubig, at isang [[paaralan]], kung saan siya nagturo at nagsagawa rin ng pagsasaka at [[paghahalaman]].<ref>{{cite book |last1=Gibbs|first1=Eloise A.|title=Rizal in Dapitan: A Story Based on the Life of José Rizal During His Exile in Dapitan|date=1960|publisher=University Book Supply|page=230|url=https://books.google.com/books?id=jqFAAAAAIAAJ&q=Rizal+in+dapitan|access-date=20 Agosto 2019|language=en}}</ref> Matapos ipatapon si Rizal, maraming nasyonalistang Pilipino ang nagtatag ng [[Katipunan]], isa pang lihim na samahan, subalit sa pagkakataong ito ay may layuning makamit ang kasarinlan mula sa Espanya sa pamamagitan ng isang himagsikan. Dahil sa inspirasyon mula sa mga akda ni Rizal, nag-organisa ang Katipunan ng armadong paglaban sa pamahalaang Espanyol sa pamumuno ni [[Andrés Bonifacio]].<ref>{{Citation|last=Agoncillo|first=Teodoro|author-link=Teodoro Agoncillo|title=The Revolt of the Masses: The story of Bonifacio and the Katipunan|publisher=[[University of the Philippines]] Press|location=Lungsod Quezon|year=1996|orig-year=1956|isbn=971-8711-06-6|url=https://books.google.com/books?id=SV_BAQAACAAJ|page=41|language=en}}</ref> Matapos mabunyag ang mga gawain ng Katipunan noong Agosto 1896, nagsimula ang Himagsikang Pilipino. Nag-alsa ang mga kasapi ng Katipunan sa [[Caloocan]],<ref name="Ocampo1995">{{cite book |last=Ocampo|first=Ambeth R.|title=Bonifacio's bolo|url=https://books.google.com/books?id=YWhxAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Anvil Pub.|isbn=978-971-27-0418-5|page=8|language=en}}</ref> itinatag ang [[Republika ng Katagalugan]], at nagpahayag ng isang pambansang armadong himagsikan.<ref name="guererro1">{{citation |last1=Guererro|first1=Milagros|last2=Encarnacion|first2=Emmanuel|last3=Villegas|first3=Ramon|title=Andres Bonifacio and the 1896 Revolution|journal=Sulyap Kultura|volume=1|issue=2|pages=3–12|publisher=National Commission for Culture and the Arts|year=1996|url=http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|access-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115193832/http://www.ncca.gov.ph/about-culture-and-arts/articles-on-c-n-a/article.php?i=5&subcat=1|archive-date=2010-11-15|url-status=dead|language=en}}</ref> Bagaman walang tuwirang naging bahagi si Rizal sa himagsikan, nilitis siya ng hukumang militar sa mga kasong paghihimagsik, sedisyon, at sabuwatan. Napatunayang nagkasala siya sa lahat ng paratang at binaril ng pulutong ng mga tagabaril bilang pagbitay.<ref>{{cite book|last1=Russell|first1=Charles Edward|last2=Rodriguez|first2=Eulogio Balan|title=The hero of the Filipinos: the story of José Rizal, poet, patriot and martyr|url=https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0|year=1923|publisher=The Century co.|page=[https://archive.org/details/herooffilipinoss00russ_0/page/308 308]|language=en}}</ref> Noong 1897, napatalsik at ipinapatay si Bonifacio ni [[Emilio Aguinaldo]], na siyang umako sa pamumuno ng kilusang rebolusyonaryo.<ref>{{cite book|last1=Agoncillo|first1=Teodoro|title=History of the Filipino People|url=https://archive.org/details/historyoffilipin00teod|url-access=registration|date=1990|publisher=Garotech Publishing|location=Lungsod Quezon|isbn=971-8711-06-6|edition=8|pages=178–181|language=en}}</ref> Matapos mapalayas ang mga Espanyol mula sa kapuluan, nagtatag si Aguinaldo ng isang diktadura at ipinahayag ang [[kasarinlan ng Pilipinas]]. Gayunman, sa pamamagitan ng [[Kasunduan sa Paris (1898)|Kasunduan sa Paris]], pormal na isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos, na naging mitsa ng armadong tunggalian laban sa bagong tatag na [[Unang Republika ng Pilipinas]].<ref>{{cite book|last=Randolph|first=Carman Fitz|title=The Law and Policy of Annexation|chapter=Chapter I, The Annexation of the Philippines|publisher=BiblioBazaar, LLC|location=Charleston, South Carolina|year=2009|isbn=978-1-103-32481-1|language=en}}</ref> Sa panahon ng himagsikan, si [[Isabelo de los Reyes]] ay kabilang sa mga rebolusyonaryong ipinatapon sa Espanya, kung saan siya ay ibinilanggo sa Kastilyo ng Montjuïc. Doon ay nakilala niya ang ilang mga anarkista at sindikalista, at napag-aralan ang panitikang anarkista na ibinibigay sa kanya ng isang simpatetikong bantay.<ref name="Mojares">{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|url=https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=[https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja/page/268 268]|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Scott|first=William Henry|year=1992|title=The Union Obrera Democrática: First Filipino Trade Union|location=Lungsod Quezon|publisher=New Day|page=14|isbn=9789711004880|oclc=1187047203|language=en}}</ref> Matapos siyang makalaya, nakilala niya ang ilang mga palaisip na anarkista, kabilang sina Francesc Ferrer,<ref name="Saulo">{{Cite book |title=Communism in the Philippines : An Introduction|last=Saulo|first=Alfredo|date=2002|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9715504035|edition=Pinalaki|location=Maynila, Pilipinas|oclc=969406494|page=4|language=en}}</ref> at nabasa ang mga akda nina Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin, at Peter Kropotkin.<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|url=https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=[https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja/page/n282 269]|language=en}}</ref> Matapos sumuko ang mga hukbo ni Emilio Aguinaldo at maitatag ang Pamahalaang Insular noong 1901, nakabalik si Isabelo sa Maynila,<ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|url=https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=[https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja/page/274 274]|language=en}}</ref> dala ang isang malaking koleksiyon ng mga akdang anarkista at sosyalista.<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=15|language=en}}</ref> Dahil sa impluwensiya ng anarko-sindikalismo, pinangunahan niya ang isang bugso ng mga protesta at welga ng mga manggagawa sa Maynila, na humantong sa pagtatatag ng Unión Obrera Democrática (UOD), ang kauna-unahang makabagong pederasyon ng mga unyon ng manggagawa sa bansa.<ref>{{cite journal|last=Dennison|first=Eleanor|url=https://www.jstor.org/stable/3022423|title=Philippine Labor under the Commonwealth|journal=Far Eastern Survey|volume=7|issue=24|publisher=Institute of Pacific Relations|date=7 Disyembre 1938|pages=277–282|doi=10.2307/3022423|jstor=3022423|issn=0362-8949|oclc=4636899601|url-access=subscription|language=en}}</ref> Nang maglunsad ang UOD ng isang pangkalahatang welga noong Agosto 1902, isinailalim ito sa pagmamanman ng pulisya at inaresto si Isabelo.<ref>{{cite book|last=Pomeroy|first=William J.|year=1992|title=The Philippines: Colonialism, Collaboration, and Resistance|url=https://archive.org/details/philippinescolon00pome|location=New York|publisher=International|page=[https://archive.org/details/philippinescolon00pome/page/51 51]|isbn=9780717806928|oclc=246725565|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |title=Brains of the nation : Pedro Paterno, T.H. Pardo de Tavera, Isabelo de los Reyes, and the production of modern knowledge|url=https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja|last=Mojares|first=Resil|date=2006|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715504966|location=Lungsod Quezon|oclc=76895524|page=[https://archive.org/details/brainsofnationpe0000moja/page/279 279]|language=en}}</ref> Habang nasa bilangguan, naghain siya ng pagbibitiw sa UOD, subalit ipinagpatuloy ang kanyang gawain nina Hermenegildo Cruz, isang tagapag-organisa ng kilusang paggawa, at Arturo Soriano, isang pinuno ng welga. Isinalin ni Soriano sa [[wikang Tagalog]] ang dayalogo ni Errico Malatesta na ''Fra Contadini'' (''Sa Pagitan ng mga Magsasaka'') sa pamagat na Dalawang Magbubukid. Sa huli, nabuwag ang UOD dahil sa mga panloob na hidwaan. Ang pangkat ng mga katamtaman (''moderates''), sa pamumuno ni [[Lope K. Santos]], ay bumuo ng Unión del Trabajo de Filipinas (UTF) na sinuportahan ng Estados Unidos, samantalang ang pangkat ng mga radikal, sa pamumuno ni Hermenegildo Cruz, ay nagtatag ng Congreso Obrero de Filipinas (COF).<ref>{{Cite book |title=Komunista : the genesis of the Philippine Communist Party, 1902–1935|last=Richardson|first=Jim|date=2011|publisher=Ateneo de Manila University Press|isbn=9789715506267|location=Lungsod Quezon|oclc=756771087|page=21|language=en}}</ref> Nang maglaon, isinulat ni Santos ang nobelang ''[[Banaag at Sikat]]'', na tumatalakay sa dalawang magkaibigan: ang isa ay isang sosyalista at ang isa naman ay isang anarkista.<ref name="LKSantos">{{cite book|last=Santos|first=Lope K.|author-link=Lope K. Santos|title=[[Banaag at Sikat]]|publisher=Bookmark|location=Philippines|year=1988}}</ref> Bilang bahagi ng Kilusang Mayo a Kuwatro, nagtatag ang mga anarkistang Tsino ng isang sangay sa Maynila, kung saan naglathala sila ng mga babasahing anarkista na ipinamahagi sa buong Timog-silangang Asya.<ref>{{cite book|first=C.F.|last=Yong|title=The origins of Malayan Communism|location=[[Singapore]]|year=1997|page=18|publisher=Strategic Information and Research Development Centre|isbn=9789672165606|oclc=1112676175|language=en}}</ref> Gayunman, dahil sa pagbuwag sa UOD, humupa na noon ang kilusang anarkista sa malaking bahagi ng kapuluan. Nagpatuloy pa rin ang mga kaisipang anarkista sa hanay ng mga magsasaka, lalo na sa mga unyong magsasaka gaya ng Aguman ding Maldang Talapagobra (AMT; ''Liga ng mga Maralitang Manggagawa''), isang prente ng Partido Sosyalista ng Pilipinas.<ref name=":22">{{Cite book |last=Fegan|first=Brian|title=Philippine Social History: Global Trade and Local Transformation|publisher=Allen & Unwin|year=1982|editor-last=McCoy|editor-first=Alfred|location=Sydney|pages=107|chapter=The Social History of a Central Luzon Barrio|editor-last2=de Jesus|editor-first2=Ed|language=en}}</ref> Ang paglaganap ng mga kaisipang anarkistang ito ay pinadali ng mga babasahing ipinakilala nina Isabelo de los Reyes at Dominador Gómez sa loob ng Partido Sosyalista.<ref name=":23">{{Cite book |last=Fegan|first=Brian|title=Philippine Social History: Global Trade and Local Transformation|publisher=Allen & Unwin|year=1982|editor-last=McCoy|editor-first=Alfred|location=Sydney|pages=107|chapter=The Social History of a Central Luzon Barrio|editor-last2=de Jesus|editor-first2=Ed|language=en}}</ref> Pagkatapos ng Rebolusyong Ruso, nagsimulang mag-ugat ang Marxismo–Leninismo sa mga makakaliwang pangkat noong [[dekada 1920]]. Sa impluwensiya ng Partido Obrero de Filipinas, nakipag-ugnayan ang COF sa Red International of Labor Unions (Pulang Pandaigdigang Samahan ng mga Unyon ng Manggagawa) noong 1927.<ref>{{cite book|first=Edward Hallett|last=Carr|title=A History of Soviet Russia, Volume 14: Foundations of a Planned Economy: Volume 3, Part 3|location=[[Londres]]|publisher=Macmillan|year=1978|page=1040|oclc=1200091334|language=en}}</ref> Ang ugnayang ito ay nagdulot ng pagkakahati sa pagitan ng mga katamtaman at mga rebolusyonaryo sa loob ng COF, na humantong sa tuluyang pagkawatak-watak ng unyon.<ref>{{cite book|first=Crisanto|last=Evangelista|author-link=Crisanto Evangelista|title=The Split in the Philippine Labour Congress: Agents of U.S. Imperialists and Native Bourgeoisie Fail to Capture Congress|publisher=The Red International of Labor Unions|volume=1|issue=6/7|date=Agosto 1929|page=300|language=en}}</ref> Noong 1930, umusbong mula sa pagkakahating ito ang [[Partido Komunista ng Pilipinas]], na nagsimulang isentralisa ang pamamahala sa kilusang manggagawa.<ref name="Saulo" /> Sa una ay ipinagbawal ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] ang Partido Komunista,<ref name="Court1932">{{cite court |litigants=The People of the Philippine Islands v. Crisanto Evangelista, et al.|vol=GR L-36278|reporter=SCRA|court=Phil.|date=1932|url=http://www.lawphil.net/judjuris/juri1932/oct1932/gr_l-36278_1932.html|access-date=Marso 25, 2017|language=en}}</ref> subalit kalaunan ay ginawang legal ito matapos maitatag ang [[Komonwelt ng Pilipinas]], dahil sa lumalaking banta mula sa [[Imperyo ng Hapon]].<ref name="Saulo" /> Noong [[dekada 1970]], nagsimulang muling umusbong ang kilusang anarkista sa Pilipinas bilang bahagi ng umuusbong na subkulturang [[punk]] sa kapuluan, na nagtaguyod ng matibay na pilosopiya ng pagtutol sa awtoridad. Sa ilalim ng [[Batas militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|diktadurang Marcos]], dinala sa bansa ng mga nagbalik na kasapi ng diyaspora ang musikang punk, na palihim na ipinalaganap sa buong Maynila, na nagbunsod sa paglitaw ng kilusang Pinoy punk. Naging daluyan ang musikang punk ng pagpapahayag ng pagkadismaya ng kabataan sa konserbatibong lipunan, at noong [[dekada 1980]] ay nagkaroon ito ng hayagang pampulitikang katangian, kung saan maraming punk ang tahasang yumakap sa mga kaisipang anarkista.<ref name="Interview">{{cite book|url=https://www.alpineanarchist.org/r_i_philippines_english.html|chapter=Interview with Jong Pairez and Bas Umali about Anarchism in the Philippines|title=Von Jakarta bis Johannesburg|editor1=Gabriel Kuhn|editor2=Sebastian Kalicha|year=2010|first1=Jong|last1=Pairez|first2=Bas|last2=Umali|location=Münster|publisher=Unrast|isbn=9783897715066|oclc=919085683|language=en}}</ref> Ang pagkakahati-hati ng Partido Komunista ng Pilipinas matapos ang [[Himagsikang Lakas ng Bayan]] ay nagbunsod pa ng panibagong pagsigla ng mga gawaing anarkista sa kapuluan.<ref name="CH293">{{cite thesis|chapter-url=https://api.research-repository.uwa.edu.au/portalfiles/portal/9794911/THESIS_DOCTOR_OF_PHILOSOPHY_CUEVAS_HEWITT_Marco_2016.pdf|page=293|title=Re-imagined communities: The radical imagination from Philippine independence to the postcolonial present|first=Marco|last=Cuevas-Hewitt|year=2016|publisher=[[University of Western Australia]]|chapter=10. The anarchists|language=en}}</ref> Ayon sa isang [[salaysay]], isang selulang kadre ng Partido Komunista ang yumakap sa anarkismo.<ref name="CH293" /> Isa sa mga kaisipang umusbong mula sa pagkakahati ay ang demokrasyang bayan, na nagsusulong na ang wastong larangan para sa mga demokratikong inisyatiba ay ang lipunang sibil sa halip na ang estado.<ref>{{cite journal|url=https://www.journals.upd.edu.ph/index.php/kasarinlan/article/viewArticle/885|title=Reimagining Philippine Revolution|last=Serrano|first=Isagani|page=75|year=1994|volume=10|issue=2|journal=Kasarinlan: Philippine Journal of Third World Studies|issn=2012-080X|oclc=939095270|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|location=[[Quezon City]]|language=en}}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang mga tinaguriang "demokratang bayan" ay pangunahing nahati sa pagitan ng mga minarkista, na lumahok sa pulitikang elektoral, at ng mga anarkista, na nakibahagi sa pag-oorganisa ng mga pamayanan.<ref>{{cite book|last=Törnquist|first=Olle|year=2002|title=Popular development and democracy|publisher=University of Oslo|url=http://folk.uio.no/ollet/final-edited-UNRISD-2.pdf|access-date=8 Pebrero 2012|location=[[Oslo]]|series=SUM Occasional Papers|issue=3|isbn=9788290391435|oclc=474607527|language=en}}</ref> Sa peryodikong ''Kasarinlan'', inilathala ng dating kasapi ng Partido Komunista na si Isagani Serrano ang [[sanaysay]] na ''Reimagining Philippine Revolution'', kung saan kanyang itinaguyod ang demokrasyang bayan, pinuna ang ideolohiya ng partido, at nagpanukala ng isang panlipunang rebolusyong laban sa estado.<ref>{{cite journal|url=https://www.journals.upd.edu.ph/index.php/kasarinlan/article/viewArticle/885|title=Reimagining Philippine Revolution|last=Serrano|first=Isagani|pages=80–81|year=1994|volume=10|issue=2|journal=Kasarinlan: Philippine Journal of Third World Studies|issn=2012-080X|oclc=939095270|publisher=[[University of the Philippines Diliman]]|location=[[Lungsod Quezon]]|language=en}}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Patuloy na nakaakit ng mga tagasunod ang kilusang anarkista noong dekada 1990, lalo na matapos ang mga protesta laban sa WTO sa Seattle noong 1999, na nagdala sa anarkismo sa pangunahing talakayang pampubliko.<ref name="Interview" /> Isa sa mga grupong nabuo sa panahong ito ang Metro Manila Anarchist Confederation (MMAC, o Konpederasyon ng mga Anarkista sa [[Kalakhang Maynila]]), na naglalayong pag-ugnayin ang mga indibiduwal at kolektibo upang sama-samang kumilos, sa halip na bumuo ng isang [[Partidong pampolitika|partidong pampulitika]].<ref name="CH298">{{cite thesis|chapter-url=https://api.research-repository.uwa.edu.au/portalfiles/portal/9794911/THESIS_DOCTOR_OF_PHILOSOPHY_CUEVAS_HEWITT_Marco_2016.pdf|pages=298–300|title=Re-imagined communities: The radical imagination from Philippine independence to the postcolonial present|first=Marco|last=Cuevas-Hewitt|year=2016|publisher=[[University of Western Australia]]|chapter=10. The anarchists|language=en}}</ref> Nagsimula ring mabuo ang iba pang organisadong pangkat ng mga anarkista, kung saan nagsanib ang ilang kolektibo upang itatag ang Anti-Capitalist Convergence Philippines (Pagtitipong Laban sa Kapitalismo sa Pilipinas), na nag-organisa ng mga protesta laban sa [[Pandaigdigang Pondong Pananalapi]] at sa [[Bangkong Pandaigdig]].<ref name="Ness">{{Cite encyclopedia |last1=Fernandez|first1=Erwin S.|editor1-last=Ness|editor1-first=Immanuel|title=Anarchism, Philippines|pages=1–2|date=2009|doi=10.1002/9781405198073.wbierp0068|language=en|isbn=978-1-4051-9807-3|publisher=John Wiley & Sons|encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest|df=mdy-all}}</ref> Noong 2001, lalo pang nahikayat ang mga Pilipino sa anarkismo sa panahon ng [[Ikalawang Rebolusyon sa EDSA|Ikalawang Himagsikang EDSA]] laban sa pamahalaan ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Joseph Estrada]]. Sa panahong ito, namahagi ang mga anarkista ng polyetong pinamagatang ''Organize Without Leaders!'' ("Mag-organisa nang Walang mga Pinuno!"), na nagbigay-diin sa kanilang kaibhan sa iba pang pangkat ng oposisyon na naglalayong makamit ang kapangyarihang pampulitika.<ref name="CH300">{{cite thesis|chapter-url=https://api.research-repository.uwa.edu.au/portalfiles/portal/9794911/THESIS_DOCTOR_OF_PHILOSOPHY_CUEVAS_HEWITT_Marco_2016.pdf|pages=300–303|title=Re-imagined communities: The radical imagination from Philippine independence to the postcolonial present|first=Marco|last=Cuevas-Hewitt|year=2016|publisher=[[University of Western Australia]]|chapter=10. The anarchists|language=en}}</ref> Matapos maluklok sa kapangyarihan si [[Gloria Macapagal Arroyo]] bilang pangulo, maraming makakaliwa sa bansa ang nadismaya sa mga Himagsikang EDSA, na sa kanilang pananaw ay nauwi lamang sa pagpapalit ng naghaharing rehimen.<ref name="CH304">{{cite thesis|chapter-url=https://api.research-repository.uwa.edu.au/portalfiles/portal/9794911/THESIS_DOCTOR_OF_PHILOSOPHY_CUEVAS_HEWITT_Marco_2016.pdf|pages=304–306|title=Re-imagined communities: The radical imagination from Philippine independence to the postcolonial present|first=Marco|last=Cuevas-Hewitt|year=2016|publisher=[[University of Western Australia]]|chapter=10. The anarchists|language=en}}</ref> Lalo pang tumindi ang pagkadismayang ito matapos ang nabigong [[EDSA Tres|EDSA III]], na mabilis na sinupil at nagresulta sa pag-aresto sa mga pinuno ng oposisyon, subalit nagpalawak din ng kamalayan ng publiko sa mga posibilidad ng sariling pag-oorganisa.<ref name="CH308">{{cite thesis|chapter-url=https://api.research-repository.uwa.edu.au/portalfiles/portal/9794911/THESIS_DOCTOR_OF_PHILOSOPHY_CUEVAS_HEWITT_Marco_2016.pdf|page=308|title=Re-imagined communities: The radical imagination from Philippine independence to the postcolonial present|first=Marco|last=Cuevas-Hewitt|year=2016|publisher=[[University of Western Australia]]|chapter=10. The anarchists|language=en}}</ref> Maging ang ilang kasapi ng Partido Komunista ay nagsimulang manawagan ng sistemikong pagbabago, sa halip na ang dati nilang panawagan para sa pagpapalit lamang ng rehimen.<ref name="CH311">{{cite thesis|title=Re-imagined communities: The radical imagination from Philippine independence to the postcolonial present |publisher=[[University of Western Australia]] |chapter-url=https://api.research-repository.uwa.edu.au/portalfiles/portal/9794911/THESIS_DOCTOR_OF_PHILOSOPHY_CUEVAS_HEWITT_Marco_2016.pdf|page=311|first=Marco|last=Cuevas-Hewitt|year=2016|chapter=10. The anarchists|language=en}}</ref> Kasunod ng mga himagsikang ito, nagsimulang manawagan ang mga makabagong Pilipinong anarkista, gaya ni Bas Umali, ng pagbuwag sa estadong-bansa ng Pilipinas at ng pagtatatag kapalit nito ng isang desentralisadong "kapuluang konpederasyon".<ref>{{cite web|url=http://www.anarkismo.net/article/2923|title=Archipelagic Confederation|date=26 Abril 2006|access-date=25 Hulyo 2021|last=Umali|first=Bas|work=Anarkismo.net|language=en}}</ref> Ang mga anarkistang paraan ng paglutas ng mga suliranin, na nakabatay sa sinaunang tradisyon ng bayanihan bago dumating ang mga mananakop at sinusuportahan, bukod sa iba pa, ng [[Kristiyanismo|Kristiyanong]] prinsipyo ng subsidyaridad,<ref name="delmundo2021">{{cite web|last=Del Mundo|first=Rubi|date=2021-04-21|title=Mutual Aid, Community Pantries Bring Out the Best in Filipinos and the Worst in Duterte's Inhumane Regime|url=https://cpp.ph/statements/mutual-aid-community-pantries-bring-out-the-best-in-filipinos-and-the-worst-in-dutertes-inhumane-regime|website=Philippine Revolution Web Central|language=en}}</ref> ay muling lumitaw sa pangunahing kamalayan bilang alternatibo sa kawalang-kapangyarihang dulot ng pagdepende sa iba.<ref name="mendizábal2021">{{cite web|url=https://kodao.org/putting-back-the-community-in-community-pantry/|title=Putting Back the "Community" in Community Pantry|website=Kodao|date=2021-04-27|first=L. S.|last=Mendizábal|language=en}}</ref> Isang halimbawa nito ang pagtatatag ng mga ''community pantry'' o [[bodegang bayan]] noong [[pandemya ng COVID-19]] at ang pagpapatuloy ng mga ito sa kabila ng hindi kanais-nais na kalagayang pampulitika at pang-ekonomiya.<ref name="yuvallos2021">{{cite news|url=https://nolisoli.ph/96642/opinion-maginhawa-community-pantry-ayuvallos-20210420/|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=20 Abril 2021|last=Yuvallos|first=Andreiana|title=The Gov't's Response to the Community-Pantry Movement? Policing and Bureaucracy|access-date=25 Hulyo 2021|publisher=Hinge Inquirer Publications|location=[[Makati]]|issn=0116-0443|oclc=243915470|language=en}}</ref><ref name="sadongdong2021">{{cite news|work=[[Manila Bulletin]]|url=https://mb.com.ph/2021/04/20/parlade-community-pantry-could-be-used-to-urge-public-to-revolt-vs-govt/|title=Parladé: Community Pantry Could be Used to Urge Public to Revolt vs. Gov't|date=20 Abril 2021|first=Martín|last=Sadongdong|access-date=25 Hulyo 2021|issn=0116-3086|oclc=42725386|publisher=Manila Bulletin Publishing Corporation|location=[[Maynila]]|language=en}}</ref><ref name="chúa2021">{{cite news|url=https://www.manilastandard.net/news/top-stories/352408/-communist-tag-halts-community-pantry-for-a-day.html|first=Adelle|last=Chúa|date=21 Abril 2021|newspaper=Manila Standard|title="Communist" Tag Halts Community Pantry for a Day|access-date=25 Hulyo 2021|publisher=Philippine Manila Standard Publishing, Inc.|location=[[Makati]]|issn=0116-5054|oclc=819413184|language=en}}</ref> Noong 2009, may iba't ibang grupong anarkista na sa Pilipinas. Kabilang sa mga ito ang panrehiyong Davao Anarchists Resistance Movement (DARM, o Kilusang Paglaban ng mga Anarkista ng Davao), ang anarka-peministang organisasyong Liberate the Clit Kolektiv (LiCK, o Palayain ang Clit Kolektiv), ang tagapaglathalang ''Dumpling Press'', ang organisasyong nagtataguyod ng pagpapalaya sa mga hayop na Youth Collective for Animal Liberation (YCAL, o Kolektibong Kabataan para sa Pagpapalaya ng mga Hayop), at ang Local Anarchist Network (LAN, o Lokal na Kalipunan ng mga Anarkista), na naglalarawan sa sarili bilang "maluwag na samahan ng mga anarkista" na binubuo ng iba't ibang tendensiya.<ref name="Ness" /> == Mga konsepto == === Propaganda ng gawa === Ang propaganda ng gawa, o propaganda sa pamamagitan ng gawa, ay isang uri ng tuwirang pagkilos na naglalayong maimpluwensiyahan ang opinyong pampubliko. Ang mismong pagkilos ay nilalayong magsilbing halimbawa na maaaring tularan ng iba at maging mitsa ng isang panlipunang rebolusyon. Madalas itong iniuugnay sa mga mararahas na pagkilos na isinagawa ng iba't ibang anarkista noong huling bahagi ng ika-19 na dantaon at unang bahagi ng ika-20 dantaon, kabilang ang mga pambobomba at [[asasinasyon]] na nakatuon laban sa estado at sa naghaharing uri bilang pagpapahayag ng pagtutol sa kapitalismo, gayundin ang panununog sa mga simbahan na tumatarget sa mga pangkat [[panrelihiyon]]. Gayunpaman, mayroon ding mga di-marahas na anyo ang propaganda ng gawa.<ref>{{cite book |last1=Woodcock|first1=George|chapter=Prologue|pages=11–32|jstor=10.3138/j.ctt2ttv2t.4|title=Anarchism|date=2004|publisher=University of Toronto Press|isbn=978-1-55111-629-7|quote-page=20|quote=the modern pacifist anarchists, …have tended to concentrate their attention largely on the creation of libertarian communities – particularly farming communities – within present society, as a kind of peaceful version of the propaganda by deed.|language=en}}</ref> Nilayon ang mga gawaing ito ng [[terorismo]] na magpasiklab ng isang "diwa ng paghihimagsik" sa pamamagitan ng pagpapakita na ang estado, ang gitna at nakatataas na uri, at ang mga organisasyong panrelihiyon ay hindi makapangyarihan sa lahat. Layunin din nitong udyukan ang estado na tumugon nang lalo pang mapaniil.<ref name="Merriman">{{cite book |last=Merriman|first=John M.|date=2016|title=The Dynamite Club: How a Bombing in Fin-de-Siècle Paris Ignited the Age of Modern Terror|publisher=[[Yale University Press]]|page=[https://books.google.com/books?id=w8mtCwAAQBAJ&pg=PA63 63]|isbn=978-0-300-21792-6|language=en}}</ref> Noong Kongresong Panlipunang Rebolusyonaryo sa Londres noong 1881, pormal na inaprubahan ang taktikang ito.<ref name="Abidor">{{cite book |last=Abidor|first=Mitchell|url=https://books.google.com/books?id=ELZHEAAAQBAJ&pg=PT7|title=Death to Bourgeois Society: The Propagandists of the Deed|date=2016|publisher=PM Press|isbn=978-1-62963-112-7|language=en}}</ref> === Mutual na tulungan === Ang katawagang "''mutual aid''" tulungang mutuwal (o pagtutulungang-bayan) ay pinasikat ng pilosopong anarkista na si [[Peter Kropotkin]] sa kanyang kalipunan ng mga sanaysay na ''Mutual Aid: A Factor of Evolution''. Dito, ipinangatwiran niya na ang kooperasyon, at hindi ang kompetisyon, ang pangunahing puwersang nagtutulak sa [[ebolusyon]], sa pamamagitan ng [[Mutualismo|mutuwalismo]] sa [[biyolohiya]].<ref name="KropotkinRobinson2020">{{cite book |author1=Peter Kropotkin|author2=Victor Robinson|title=Mutual Aid – A Factor of Evolution: With an Excerpt from Comrade Kropotkin by Victor Robinson|url=https://books.google.com/books?id=CbLoDwAAQBAJ|chapter=Introduction|date=26 Mayo 2020|publisher=Read Books Limited|isbn=978-1-5287-9015-4|language=en}}</ref><ref name="Kropotkin">{{cite book |title=Mutual Aid: A Factor of Evolution|url=http://theanarchistlibrary.org/library/petr-kropotkin-mutual-aid-a-factor-of-evolution|last=Kropotkin|first=Petr|date=1902|via=The Anarchist Library|access-date=6 Mayo 2020|language=en}}</ref> Ipinahayag ni Kropotkin na ang pagtutulungang-bayan ay may praktikal na pakinabang sa pananatiling buhay ng mga tao at hayop at na ito ay naitaguyod sa pamamagitan ng [[likas na pagpili]]. Iginiit din niya na ang pagtutulungang-bayan ay masasabing kasintanda ng kultura ng tao.<ref name="Kropotkin" /> Ang pagkilalang ito sa malawak na katangian at pakinabang ng pagtutulungang-bayan sa bawat indibidwal ay salungat sa mga teorya ng [[Charles Darwin|Darwinismong]] panlipunan, na nagbibigay-diin sa kompetisyon ng mga indibiduwal at sa pananatili ng pinakamainam (''survival of the fittest''). === Pinakamababang antas na hindi maipagkakait === Ang ''irreducible minimum'' o pinakamababang antas na hindi maipagkakait ay isang pangunahing prinsipyong etikal sa ekolohiyang panlipunan ni Murray Bookchin.<ref>{{Cite book |last=Biehl |first=Janet |url=https://theanarchistlibrary.org/library/murray-bookchin-janet-biehl-the-murray-bookchin-reader |title=The Murray Bookchin Reader |date=1999 |language=en}}</ref> Nagmula ito sa pag-aaral ng mga katutubo at lipunang walang herarkiya. Ayon sa prinsipyong ito, ang bawat miyembro ng komunidad ay may walang-kondisyong karapatan sa mga pangunahing pangangailangan sa buhay,<ref>{{Cite news |last=Tokar |first=Brian |date=2008-03-01 |title=On Bookchin's Social Ecology and its Contributions to Social Movements {{!}} Institute for Social Ecology |language=en-US |work=Institute for Social Ecology |url=https://social-ecology.org/wp/2008/03/on-bookchins-social-ecology-and-its-contributions-to-social-movements/ |access-date=2026-07-21}}</ref> tulad ng pagkain, pabahay, at kalusugan—anuman ang kanilang naiambag na trabaho. === Pagwawalang-bisa sa paggawa === Partikular sa mga anarkistang lupon,<ref>{{Cite web |last=Ford|first=Nick|title=7 Key Concepts for Understanding Anti-Work Theory|url=https://www.filmsforaction.org/articles/7-key-concepts-for-understanding-antiwork-theory/|access-date=2022-08-09|website=Films For Action|language=en}}</ref> may ilan na naniniwalang ang [[Trabaho|paggawa]] ay lalong nahiwalay sa tao sa paglipas ng kasaysayan at sa likas na katangian nito ay hindi kasiya-siya at mabigat, kaya't hindi ito dapat ipataw sa pamamagitan ng mga paraang [[pang-ekonomiya]] o [[pampulitika]].<ref>{{Cite web |last=Peters|first=Adele|date=2015-02-02|title=Work Is Bullshit: The Argument For "Antiwork"|url=https://www.fastcompany.com/3041719/work-is-bullshit-the-argument-for-antiwork|access-date=2022-08-09|website=Fast Company|language=en-US}}</ref> Sa ganitong pananaw, may ilan na nananawagan sa pagpapatupad ng walang kondisyong batayang kita (''unconditional basic income'') at/o pagpapaikli ng linggo ng paggawa, gaya ng apat-na-araw na linggo ng trabaho.<ref>{{Cite web |last=Lashbrooke|first=Barnaby|title=The 'Anti-Work' Movement Is A Sign Something's Rotten In The Workplace|url=https://www.forbes.com/sites/barnabylashbrooke/2021/10/25/the-anti-work-movement-is-a-sign-somethings-rotten-in-the-workplace/|access-date=2022-08-09|website=[[Forbes]]|language=en}}</ref> Noong 1985, isinulat ng anarkista at sitwasyonistang manunulat na si Bob Black ang kinikilalang manipestong ''The Abolition of Work'' (''Ang Pagpapawalang-bisa sa Paggawa''). === Pagkakaisa ng pamamaraan at layunin === Sa anarkismo, ang pagkakaisa ng pamamaraan at layunin (''unity of means and ends'') ay tinatawag na politikang preporatibo. Sinasabi nito na ang mga paraang ginagamit sa pagbabago ng lipunan ay dapat mismong nagpapakita ng [[Kalayaan|malaya]], patas, at walang-gobyernong lipunan na gustong itayo. Ang politikang preporatibo ay mga paraan ng pag-oorganisa at mga ugnayang panlipunan na naglalayong isabuhay ang lipunang ninanais itatag ng isang pangkat sa hinaharap.<ref>{{cite web |last=Smith|first=E. T.|date=2023-02-01|title=Prefigurative Politics in Practice|url=https://commonslibrary.org/prefigurative-politics-in-practice/|access-date=2026-05-18|work=The Commons Library|language=en}}</ref> Sa praktika, kabilang dito ang pagbuo ng isang bagong lipunan "sa loob ng balangkas ng lumang lipunan" sa pamamagitan ng pamumuhay ayon sa mga pagpapahalaga at mga estrukturang panlipunang ninanais ng pangkat para sa hinaharap.<ref>{{cite web |title=Understanding Prefigurative Politics: A Deep Dive|url=https://www.classwithmason.com/2024/10/understanding-prefigurative-politics.html|website=Class with Mason|date=25 Oktubre 2024|access-date=25 Oktubre 2024|language=en}}</ref> Ayon kay Carl Boggs, na siyang lumikha ng katawagang ito, layunin ng politikang preporatibo na maisakatawan "sa loob mismo ng kasalukuyang pampulitikang gawain ng isang kilusan [...] ang mga anyo ng ugnayang panlipunan, pagpapasya, [[kultura]], at karanasang pantao na siyang pinakahuling mithiin nito," kaya't nagkakatugma ang paraan at ang layunin ng pagbabagong panlipunan.<ref>Boggs, Carl. 1977. Marxism, Prefigurative Communism, and the Problem of Workers' Control. [https://repository.library.brown.edu/studio/item/bdr:89258/ ''Radical America'' 11 (November)], 100; cf. Boggs Jr., Carl. Revolutionary Process, Political Strategy, and the Dilemma of Power. Theory & Society 4, Blg. 3 (Taglagas), 359-93. (sa Ingles)</ref> Minsan ding ipinagtatanggol ang politikang preporatibo batay sa paniniwalang ang mga layuning makakamit ng isang kilusang panlipunan ay "saligang hinuhubog ng mga paraang ginagamit nito."<ref>Leach, D. K. (2013). Prefigurative politics. The Wiley-Blackwell encyclopedia of social and political movements, 1004-1006. (sa Ingles)</ref> Ang preporatibismo ay ang pagsisikap na isabuhay o isagawa ang politikang preporatibo.<ref>{{Cite journal |last=Heffernan|first=Timothy|date=2020|title='Where Is the New Constitution?': Public Protest and Community-Building in Post–Economic Collapse Iceland|url=https://doi.org/10.3167/arcs.2020.060114|journal=Conflict and Society|volume=6|issue=1|pages=236–254|language=en}}</ref> === Anarkismo at pagkamakabansa o kontra-pagkamakabansa === Ang anarkismo at pagkamakabansa ay kapwa umusbong sa Europa kasunod ng [[Rebolusyong Pranses]] ng 1789, at may mahaba at matatag na ugnayan na maitutunton hanggang kay Mikhail Bakunin at sa kanyang pakikilahok sa kilusang Pan-Slabiko bago pa niya yakapin ang anarkismo. Mahaba rin ang kasaysayan ng pakikilahok ng mga anarkista sa mga kilusang makabansa sa iba't ibang panig ng daigdig, gayundin sa internasyonalismo. Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, malakas ang suporta ng anarkismo sa anasyonalismo at [[Esperanto]].<ref name="nodo50.org">Firth, Will. [http://www.nodo50.org/esperanto/anarkiismo.htm "Esperant Kaj Anarkiismo"]. ''Nodo50''. Nakuha noong 21 Setyembre 2020. "Anarkiistoj estis inter la pioniroj de la disvastigo de Esperanto. En 1905 fondiĝis en Stokholmo la unua anarkiisma Esperanto-grupo. Sekvis multaj aliaj: en Bulgario, Ĉinio kaj aliaj landoj. Anarkiistoj kaj anarki-sindikatistoj, kiuj antaŭ la Unua Mondmilito apartenis al la nombre plej granda grupo inter la proletaj esperantistoj, fondis en 1906 la internacian ligon Paco-Libereco, kiu eldonis la Internacian Socian Revuon. Paco-libereco unuiĝis en 1910 kun alia progresema asocio, Esperantista Laboristaro. La komuna organizaĵo nomiĝis Liberiga Stelo. Ĝis 1914 tiu organizaĵo eldonis multe da revolucia literaturo en Esperanto, interalie ankaŭ anarkiisma. Tial povis evolui en la jaroj antaŭ la Unua Mondmilito ekzemple vigla korespondado inter eŭropaj kaj japanaj anarkiistoj. En 1907 la Internacia Anarkiisma Kongreso en Amsterdamo faris rezolucion pri la afero de internacia lingvo, kaj venis dum la postaj jaroj similaj kongresaj rezolucioj. Esperantistoj, kiuj partoprenis tiujn kongresojn, okupiĝis precipe pri la internaciaj rilatoj de la anarkiistoj." (sa Esperanto)</ref><ref name="naturismo">{{cite news|last=Roselló|first=Josep Maria Roselló|date=17 Agosto 2005|url=http://www.nodo50.org/ekintza/article.php3?id_article%3D310|url-status=dead|title=Dossier: El naturalismo libertario en la península ibérica (1890-1939)|newspaper=Ekintza Zuzena|issue=32|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320014704/https://www.nodo50.org/ekintza/article.php3?id_article=310|archive-date=20 Marso 2012|access-date=3 Hunyo 2014|quote=Proliferarán así diversos grupos que practicarán el excursionismo, el naturismo, el nudismo, la emancipación sexual o el esperantismo, alrededor de asociaciones informales vinculadas de una manera o de otra al anarquismo. Precisamente las limitaciones a las asociaciones obreras impuestas desde la legislación especial de la Dictadura potenciarуán indirectamente esta especie de asociacionismo informal en que confluirá el movimiento anarquista con esta heterogeneidad de prácticas y tendencias. Uno de los grupos más destacados, que será el impulsor de la revista individualista ''Ética'' será el Ateneo Naturista Ecléctico, con sede en Barcelona, con sus diferentes secciones la más destacada de las cuales será el grupo excursionista Sol y Vida.|language=es}}</ref><ref name="acracia">{{cite web|last=Díez|first=Xavier|date=1 Abril 2006|url=http://www.acracia.org/1-23a58lainsumision.pdf|url-status=dead|title=La insumisión voluntaria. El anarquismo individualista español durante la Dictadura y la Segunda República (1923-1938)|pages=1–36|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723130358/http://www.acracia.org/1-23a58lainsumision.pdf|archive-date=23 Hulyo 2011|access-date=6 Mayo 2011|quote=La insumisión voluntaria: El anarquismo individualista español durante la Dictadura y la Segunda República (1923–1938).|language=es}}</ref> Matapos ang [[Digmaang Sibil ng Espanya|Digmaang Sibil sa Espanya]], inusig ng Espanyang Francoista ang mga anarkista at mga makabayang Katalan, na marami sa kanila ay malawakang gumagamit ng Esperanto.<ref name="Del Barrio">Del Barrio, Toño; Lins, Ulrich (27–29 Nobyembre 2006). [http://www.nodo50.org/esperanto/artik68es.htm "La utilización del esperanto durante la Guerra Civil Española"]. ''Nodo50''. International Congress on the Spanish Civil War. Hinango noong 21 Setyembre 2020. (sa Kastila)</ref> Iginiit ng anarkistang [[Irlandes]] na si Andrew Flood na ang mga anarkista ay hindi mga makabansa at lubos na tinututulan ang [[pagkamakabansa]]; sa halip, sila ay mga kontra-imperyalista.<ref name="Flood">Flood, Andrew. "An Anarchist Perspective on Irish Nationalism". Workers Solidarity Movement. (sa Ingles)</ref> Katulad nito, itinuturing ng Anarchist Federation (Pederasyong Anarkista) sa Britanya at Irlanda na ang pagkamakabansa ay isang ideolohiyang ganap na nakatali sa pag-unlad ng kapitalismo at hindi kayang lumampas dito.<ref name="Anarchist Federation">[http://www.afed.org.uk/publications/pamphlets-booklets/126-against-nationalism.html "Against Nationalism"]. Anarchist Federation. 3 Abril 2009. Retrieved 23 Setyembre 2020. (sa Ingles)</ref> Si Pierre-Joseph Proudhon, ang unang taong hayagang tumawag sa sarili bilang isang anarkista sa positibong diwa, ay tumutol sa pagkamakabansa, at iginiit na ang "pagwawakas ng militarismo ang misyon ng ika-19 na dantaon, kung hindi ay hahantong ito sa walang hanggang paghina".<ref>Woodcock, George. ''Pierre-Joseph Proudhon''. p. 233. (sa Ingles)</ref> Ayon kay Proudhon, sa ilalim ng kanyang mungkahing mutuwalismo, "wala nang magiging [[nasyonalidad]], wala nang bayang tinubuan sa pampulitikang kahulugan ng mga salitang ito; ang magiging kahulugan na lamang ng mga ito ay pook ng [[kapanganakan]]. Ang tao, anuman ang kanyang [[lahi]] o kulay, ay mamamayan ng daigdig; ang [[pagkamamamayan]] ay isang karapatang maaaring matamo saanman."<ref>Proudhon, Pierre-Joseph. ''General Idea of the Revolution in the Nineteenth Century''. p. 283. (sa Ingles)</ref> === ACAB === [[File:ACABBanner.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ACABBanner.jpg|left|thumb|Mga anarkista sa [[Leipzig]], [[Alemanya]], na nagpoprotesta habang may hawak na bandilang may nakasulat na "''ACAB, all cops are b...''"]] Ang ACAB, isang daglat para sa ''all cops are bastards'' ("lahat ng pulis ay mga walanghiya" o "lahat ng pulis ay mga bastardo"), ay isang islogang pampulitika na iniuugnay sa mga tutol sa [[kapulisan]]. Karaniwan itong ginagamit bilang kasabihan sa mga ''graffiti'' o ipinapaukit bilang tato. Minsan ay isinusulat din ito bilang 1312, kung saan ang bawat bilang ay kumakatawan sa posisyon ng katumbas na titik sa [[Alpabeto|alpabetong]] Ingles (A=1, C=3, A=1, B=2). Ang pariralang ''all cops are bastards'' ay unang lumitaw sa [[Inglatera]] noong [[dekada 1920]],<ref name="Partridge1986">{{cite book|last=Partridge|first=Eric|title=A Dictionary of Catch Phrases|url=https://archive.org/details/dictionaryofcatc0000part_c8l4|publisher=Taylor & Francis|year=1986|isbn=978-0-415-05916-9|page=[https://archive.org/details/dictionaryofcatc0000part_c8l4/page/1 1]|language=en}}</ref><ref name=":13">{{Cite book|last1=Aitken-Smith|first1=Trent|title=The Tattoo Dictionary|last2=Tyson|first2=Ashley|date=2016|publisher=Octopus|isbn=978-1-78472-254-8|pages=13|language=en}}</ref><ref name="GQ">{{cite web|last=Groundwater|first=Colin|date=11 Hunyo 2020|title=A brief history of ACAB|url=https://www.gq-magazine.co.uk/politics/article/acab-meaning|access-date=11 Setyembre 2020|website=GQ|language=en}}</ref> at kalaunan ay pinaikli bilang "ACAB" ng mga manggagawang nagwewelga noong [[dekada 1940]].<ref name="GQ" /> Sa kasaysayan, ang daglat ay iniugnay sa mga [[kriminal]] sa Reyno Unido.<ref name=":13" /> Una itong naitala bilang tato ng mga bilanggo noong [[dekada 1970]], at karaniwang inilalagay ang tig-isang titik sa bawat daliri, o kung minsan ay ikinukubli bilang maliliit na tuldok sa bawat buko ng kamay.<ref name="ThompsonBlack2006">{{cite book|last1=Thompson|first1=Tim|url=https://archive.org/details/forensichumanide00thom_803|title=Forensic Human Identification: An Introduction|last2=Black|first2=Sue|publisher=Taylor & Francis|year=2006|isbn=978-0-8493-3954-7|page=[https://archive.org/details/forensichumanide00thom_803/page/n391 384]|url-access=limited|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Noong 1970, ginamit ng ''Daily Mirror'' ang ACAB bilang pamagat ng isang artikulong nagsasaad na ito ay nakatatak sa isang kasapi ng ''Hells Angels'' na nakita sa [[lansangan]].<ref name="GQ" /> Ginamit din ng [[Direktor sa pelikula|direktor]] ng pelikulang si Sidney Hayers ang isang sinensurang bersyon ng [[parirala]] bilang pamagat ng kaniyang pelikulang [[krimen]] noong 1972 na ''All Coppers Are...''.''<ref>{{cite book|last=Elliot|first=Paul|title=Studying the British Crime Film|url=https://archive.org/details/studyingbritishc0000elli|publisher=Columbia University Press|year=2014|isbn=978-1-906-73374-2|pages=[https://archive.org/details/studyingbritishc0000elli/page/78 78]–79|language=en}}</ref>'' Noong 1977, nakita ng isang mamamahayag mula sa [[Newcastle upon Tyne]] ang daglat na nakasulat sa mga [[dingding]] ng isang selda sa bilangguan.<ref name="Partridge1986" /> Noong dekada 1980, naging simbolo ng kontra-establisimyento ang ACAB, lalo na sa loob ng mga subkulturang punk at ''skinhead'' (o ahit-ulo).<ref name=":13" /><ref name="GQ" /><ref name=":03">{{cite web|title=ACAB|url=https://www.adl.org/education/references/hate-symbols/acab|access-date=2019-05-30|website=Anti-Defamation League|language=en}}</ref> Lalo itong sumikat dahil sa awiting "A.C.A.B." ng bandang Oi! na the 4-Skins, na inilabas noong 1982.<ref name=":13" /><ref name="GQ" /> Sa mga sumunod na taon, naging tanyag ang ACAB bilang [[islogan]] ng mga ''hooligan'' at ''ultras'' sa [[Futbol|putbol]] sa Europa,<ref>{{Cite journal|last=Pollard|first=John|date=2016|title=Skinhead culture: the ideologies, mythologies, religions and conspiracy theories of racist skinheads|journal=Patterns of Prejudice|volume=50|issue=4–5|pages=398–419|doi=10.1080/0031322X.2016.1243349|s2cid=151502563|issn=0031-322X|language=en}}</ref><ref name=":13" /> gayundin ng mga kilusang anarkista at kontra-awtoritaryo sa iba't ibang panig ng mundo.<ref name="GQ" /> Sa ilang konteksto, itinuturing ng Anti-Defamation League (Liga Laban sa Paninirang-puri) ang parirala bilang isang simbolo ng pagkamuhi at inilalarawan ito bilang "isang matagal nang islogan sa kultura ng mga ''skinhead''," habang binabanggit ding ginagamit ito kapwa ng mga [[Rasismo|rasista]] at mga kontra-rasistang ''skinhead''.<ref name=":03" /><ref name="guerra">{{cite journal|last=Guerra|first=Nicola|title=Dalla strada alla letteratura, le spericolate e propizie vicende del forestierismo A.C.A.B.. Il contatto linguistico tra italiano e inglese nelle sottoculture Skinhead e Ultras|trans-title=From the road to literature, the reckless and auspicious events of the forestry industry A.C.A.B .. The linguistic contact between Italian and English in the Skinhead and Ultras subcultures|url=https://www.academia.edu/4566221|journal=Analele Universităţii Din Craiova, Seria Ştiinţe Filologice Linguistică Nr. 1-2|date=Enero 2013|publisher=Universităţii din Craiova|access-date=2020-06-03|language=en}}</ref> Matapos ang pagpaslang ng pulis na si Derek Chauvin kay [[George Floyd]] noong Mayo 2020, mas naging madalas ang paggamit ng katawagang ACAB ng mga taong tutol sa kapulisan.<ref name="vice_acab">{{cite news |work=Vice|last=Poulter|first=James|title=How 'ACAB' Became the Universal Anti-Police Slogan|url=https://www.vice.com/en/article/acab-all-cops-are-bastards-origin-story-protest/|access-date=2020-08-26|date=2020-06-08|language=en}}</ref> Habang lumalaganap sa buong Estados Unidos ang mga protesta bilang tugon sa [[Pagpatay kay George Floyd|pagkamatay ni Floyd]] at ang mga talakayan tungkol sa karahasang isinasagawa ng pulisya na may motibong panlahi, mas madalas ding nabanggit ang ACAB sa mga plataporma ng [[hatirang pangmadla]], at nagsimula ring ibenta ang mga produktong may nakalimbag na daglat na ito.<ref name="vice_acab" /> Ayon sa mga tagapagtaguyod ng katawagan, ang ACAB ay nangangahulugang ang bawat pulis ay may pananagutan sa isang hindi makatarungang sistema. [[Pangangatuwiran|Ipinapangatuwiran]] nila na kahit hindi mismo nakikilahok ang isang pulis sa kalupitan ng pulisya o sa [[rasismo]] sa pagpapatupad ng [[batas]], may [[pananagutan]] pa rin siya sa mga ginawa ng kaniyang mga kasamahan dahil hindi niya ito tinututulan o sinusubukang pigilan.<ref>{{Cite web|date=2020-06-01|title=What I mean when I say I want to abolish the police|url=https://www.independent.co.uk/voices/acab-abolish-police-george-floyd-protests-cops-a9543386.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200602083406/https://www.independent.co.uk/voices/acab-abolish-police-george-floyd-protests-cops-a9543386.html|archive-date=2020-06-02|url-access=limited|url-status=live|access-date=2021-12-17|website=The Independent|language=en}}</ref> === Pagbuwag sa bilangguan === [[File:La_presó_és_tortura.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_pres%C3%B3_%C3%A9s_tortura.jpg|thumb|Isang ''graffiti'' o sulat sa pader sa [[Cataluña]] na nakasulat sa [[wikang Kastila]] na may salin na "Ang bilangguan ay pagpapahirap" at simbolong Bilog-A ng anarkismo.]] Ang pagbuwag sa bilangguan (''prison abolition'') ay isang kilusan na naglalayong buwagin ang bilangguan bilang isang institusyon.<ref name="Frampton">{{cite news |last1=Frampton|first1=Thomas Ward|title=The Dangerous Few: Taking Seriously Prison Abolition and Its Skeptics|url=https://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/hlr135&div=98&id=&page=|access-date=15 Agosto 2025|work=Harvard Law Review|date=2021–2022|pages=2013|language=en}}</ref> Hindi tulad ng reporma sa bilangguan, layunin ng pagbuwag sa bilangguan na magtatag ng isang sistema ng [[Katarungan|hustisyang]] pangkriminal na hindi gumagamit ng pagkakapiit bilang paraan ng pagpaparusa. Karaniwang itinataguyod ng mga tagasuporta nito ang makapanunumbalik na hustisya, na naglalayong maituwid at maibalik sa lipunan ang mga [[nagkasala]], sa halip na ang mapagganting hustisya, na naglalayong magparusa sa nagkasala batay sa tindi ng kaniyang krimen. Madalas ding isinusulong ng mga tagapagtaguyod ng pagbuwag sa bilangguan ang malalaking pagbabagong pang-estruktura upang maiwasan ang krimen sa antas ng [[lipunan]] sa pamamagitan ng pagtugon sa mga ugat nito. Ayon sa pananaw na ito, ang krimen ay bunga ng mga suliraning panlipunan tulad ng rasismo at [[kahirapan]]. Bahagyang nabuo ang kilusan para sa pagbuwag sa bilangguan sa Estados Unidos bilang tugon sa pag-aalsa sa Bilangguan ng Attica noong 1971, na nagbigay-pansin sa mga di-makataong kalagayang laganap sa mga bilangguan. Ang mga kilalang aktibista, lalo na si Angela Davis, ay nakatulong upang mabigyang-pansin ang usapin ng pagbuwag sa bilangguan, bagaman nanatili itong higit na limitado sa mga makakaliwang pangkat at mga akademikong lupon. Muling sumigla ang interes sa kilusan matapos ang pagpaslang kay George Floyd noong 2020 at ang mga kaguluhang sibil na sumunod dito, na nagbigay-diin sa mga hindi pagkakapantay-pantay batay sa lahi sa loob ng sistemang hustisyang pangkriminal. === Pagpapalaya sa kabataan === Ang pagpapalaya sa mga bata (''child liberation'') sa anarkismo ay ang paniniwala na ang mga bata at [[kabataan]] ay nararapat magkaroon ng buong awtonomiya, respeto, at kalayaan mula sa panunupil ng mga matatanda, mapilitang pagpapalaki ng magulang, at sapilitang pag-aaral. Pangunahing layunin nito na wakasan ang pagtrato sa mga bata bilang pag-aari ng [[magulang]], palitan ang mga tradisyonal na paaralan ng mga boluntaryong espasyo sa pag-aaral, at tiyakin ang tulong-komunidad para sa mga pangunahing pangangailangan. Ang kilusan para sa mga karapatan ng kabataan (''youth rights movement''), na inilalarawan din bilang pagpapalaya sa kabataan (''youth liberation''), ay isang umuusbong na kilusang mula sa mga karaniwang mamamayan na naglalayong labanan ang [[Diskriminasyon sa gulang|diskriminasyon sa edad]] at isulong ang mga karapatang sibil ng mga kabataan—yaong mga hindi pa umaabot sa edad ng legal na ganap na gulang, na 18 taong gulang sa karamihan ng mga bansa. May ilang pangkat na nilalabanan ang pedopobya at ephebipobiya sa lipunan sa pamamagitan ng pagtataguyod ng tinig ng kabataan, pagbibigay-kapangyarihan sa kabataan, at sa huli, ng pagkakapantay-pantay sa pagitan ng mga henerasyon sa pamamagitan ng pakikipagtuwang ng kabataan at mga nakatatanda.<ref>Fletcher, A. (2006) ''[http://www.commonaction.org/WYVH.pdf Washington Youth Voice Handbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081001193809/http://www.commonaction.org/WYVH.pdf|date=2008-10-01}}'' Olympia, WA: CommonAction. (sa Ingles)</ref> Maraming tagapagtaguyod ng mga karapatan ng kabataan ang itinatangi ang kanilang kilusan mula sa kilusan para sa mga karapatan ng mga bata, sapagkat ipinapangatuwiran nilang ang huli ay nagsusulong ng mga pagbabagong kadalasang higit na naghihigpit sa mga bata at kabataan.<ref>Axon, K. (n.d.) [https://web.archive.org/web/20080215235519/http://www.asfar.org/zine/1st/Pedophobia.html ''The Anti-Child Bias of Children's Advocacy Groups''] Chicago, IL: Americans for a Society Free of Age Restrictions. (sa Ingles)</ref> '''Pagkakaiba-iba ng utak (Neurodivergence)''' Mahalaga sa aspeto ng anarkismo na ang utak natin ay hindi magkakapareho at minsan ang iba ay talagang kakaiba mag-isip, o nahihirapang mag-isip, o walang interes imbes na hinuhusgahan bilang may sakit sa utak, may sayad, sinapian, walang alam, matanda na, o kaya tamad. Mahalaga sa kaisipan nito na ang mga kakaiba mag-isip lalong-lalo na ang mga may kapansanan ay masnahihirapang makipagsabayan sa kasalukuyang sistema ng pag-aaral at pagtratrabaho para magtagumpay. Sumasalamin din sa talakayan nito ang panghuhusga ng tao sa mga kapansanan na hindi nakikita sa labas ng katawan. Kadalasan, ang mga kakaibang mag-isip ay naaakit sa anarkismo dahil malawak ang pagtanggap nito sa mga itinuturing na abnormal, pasaway, at itinakwil ng lipunan. Binibigyang linaw na ang sanhi ng kanilang pagkabigo ay hindi dahil sa kanilang pansariling depekto at kamalian, kundi ang sistemang panlipunan na nagpapahirap sa kanila. '''Anarkiyang Pagrerelasyon (Relationship Anarchy)''' Kadalasan ang isang relasyon ay ikinukulong ang malalim na pagsasamahan sa mga kadugo, kapamilya, o kasintahan na tipong pati ang konsepto ng pagmamay-ari ay idinudugtong dito. Ang anarkiyang pagrerelasyon ay winawakasan ang ganitong kaayusan. Sinasabi nito na malaya dapat tayong gumawa ng istrukturang pamilya base sa mga relasyon natin sa ibang tao. Bukod sa malayang pumili ng iba't ibang kasintahan, at katalik gamit ang tapat na pagkakasunduan ng mga napapabilang sa relasyon, ay maaaring bigyan din nito ng extensyon ang mga kaibigan o kapwa na samahang hubugin ang mga anak sa pagpapalaki. == Perspektibong Pangekonomiya == === Komunismo (Communism) === Ang Komunismo ay isang pilosopiyang pangekonomiya kung saan gumagamit ng pag gugrupo-grupo upang maisaayos ang ekonomiya. Maraming klase ng komunismo, ngunit ang diwa ng komunismo ayon kay Karl Marx ay magkaroon ng mundo na hindi gumagamit ng pera, walang mahirap at mayaman, walang ekslusibong pagmamay-ari ng produksyon, at gobyernong nagkokontrol dito. Ang Anarkistang Komunismo ay maaaring gawin sa maraming paraan, ngunit ang karaniwan na komunistang anarkismo ay kadalasan nagpapalaganap ng Syndikalismo, o ang pagtatag ng mga [[unyon ng mga manggagawa]] o trabahador at sila ang mismong mangangasiwa at magdedesisyon sa produksyon ng isang lipunan. Ang kaibahan nito sa Marxismo-Leninismo ay hindi ito gumagamit ng estado, ngunit binubuo ang malawakang kilusan sa pamamagitan ng desentralisadong organisasyon o ilalim-pataas na pag-oorganisa imbes na gumagamit ng partidong sentral. === Ekonomiyang Kapwaan (Mutualism) === Ang ekonomiyang kapwaan ay isa ring malawakang pilosopiyang pangekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay '''nagtutulungan''' para sa benepisyo ng isa't isa. Ayon sa isang tanyag na anarkistang si [[Peter Kropotkin]], ipinapaliwanag nito na likas makipagtulungan ang iba't ibang klase ng hayop at hindi lamang dahil mayroong isang species na nakalalamang sa iba pang uri ng hayop para makaligtas sa daloy ng kalikasan. Sa ekonomiyang kapwaan ni Proudhon na hinahaluan ng merkadong pananaw, ito ay gumagamit ng konseptong '''patas na pakikipagpalitan''' at pagtatatag ng "bangko ng mga tao" kung saan nag-aambag ang mga miyembro nito para sa kolektibong kilusan. Tulad ng komunismo, ang konseptong ito ay tutol sa pagpaparami ng pera na hahantong sa panlalamang ng isa sa kanyang kapwa at ang pagkamkam ng ari-ariang ipinasasapribado na siyang dapat ilaan sa personal o pampublikong paggamit. === Regaluhang Ekonomiya (Gift Economy) === Ang regaluhang ekonomiya ay isang makalumang ekonomiya kung saan ang lahat ng tao ay libreng nagpapamigay ng kaniyang mga produkto o trabaho na walang halong kapalit. Ang ekonomiyang ito ay nakasalalay sa malawakang pag-unawa at pagsaasakatuparan ng mga kakailanganing '''birtud at mabuting pagrerelasyon''', nang sa gayon ay naiiwasan nito ang pag-aaksaya ng produkto at maipagpatuloy ang kaugalian na totoong pagbibigayan na hindi hinahaluan ng pangongontrata, o direktang pagpapalitan ng serbisyo o produkto. Kung tutuusin, ang Pilipinas ay sanay sa konsepto ng "utang na loob" na siyang isang mahalagang ikonteksto sa pagbibigayan. Madalas talakayin ang utang na loob sa kontekstong sapilitan imbes na natural na birtud na nabubuo kapag maayos ang relasyon ng mga tao sa isa't isa. === Aklatang Ekonomiya (Library Economy) === Kumpara sa regaluhang ekonomiya, ang aklatang ekonomiya ay isang paraan ng pamimigay kung saan hindi kailangang paigtingin ang relasyon ng mga tao at bagkus ginagamit ang konsepto ng aklatan upang ipamigay o ipahiram ang mga produkto. Sa panahon ng pandemya, itong klaseng ekonomiya ay naging talamak noong nauso ang mga "community pantry" na libreng nakabalandra ang mga produkto para sa kapakanan ng mga naghihirap at sa mga nag-aantay ng mga ayuda ng gobyerno o sweldo sa kumpanya. === Counter-Economics === Ayon kay Samuel Konkin III, ang Counter-Economics o "Agorismo" ay ang pag-aaral at pagsasapraktika ng mga hindi bayolenteng gawain lalong lalo na ang ipinagbabawal ng pamahalaan at bumuo ng malayang merkado na hindi nahahaluan ng pananamantala, pagnanakaw, at karahasan. Ilan sa mga diskurso na pumapalibot dito ay ang serbisyong pagtatalik, pagbebenta ng mga ipinagbabawal na droga at armas, pagsusugal, pagseserbisyo ng mga hindi lisensyadong trabahador, o pagbebenta ng diploma sa mga hindi nakapagtapos upang magkaroon ng maayos na pakikipagpalitan. Kung tutuusin, ang pagsasapraktika nito ay maaari ding sumaklaw kasama ang ibang mga ipinagbabawal na gawain na nakaayon batay sa moralidad at pangangailangan ng tao o lipunan, tulad ng pagpapalaglag. == Halimbawa ng Anarkistang Pamayanan == === '''Rebolusyon sa Catalonia''' === Isa sa tinitingalang anarkistang pamayanan ay ang Rebolusyon sa Catalonia ng Espanya sa gitna ng digmaang sibil noong taong 1936 hanggang 1937. Sa pamayanang ito isinagawa ang pagkawala ng kontrol ng gobyerno, simbahan, at pribadong pagmamay-ari upang maisakatuparan ang Syndikalismong lipunan. Dito nagkaroon ng malawakang pagbabago sa ekonomiya at kulturang pananaw na pinamumunuan ng mga trabahador imbes na mga negosyante. Ilan sa mga mahahalagang naisakatuparan ay ang purong libreng edukasyon na may kaakibat na malayang pagpili ng aaralin ng estudyante, ang purong libreng atensyong medikal, ang libreng pamimigay ng lupa at direktang kontrol nito sa merkado, o kaya naman ang kolektibong pag-oorganisa ng mga tao sa agrikultura, at industriya. Tinulungan ito ng iba pang sosyalista upang ipalaganap ito sa bansa. Ilan sa mga karatig nitong mga lugar na sumabay dito ay ang Andalusia, Barcelona, at Zaragoza. Maaaring maraming kontrobersiya at problemang kinaharap nito tulad ng kawalan ng maayos na militar upang labanan ang mga Pasista, at pagsali ng mga kasamahan sa gobyerno na siyang naging pangunahing rason ng alitan. === '''Komunidad sa Manchuria''' === Ang Manchuria ay matatagpuan sa hilagang silangang bahagi ng Tsina ngayon. Ang komunidad sa Manchuria ay binubuo ng iba't ibang lahi at tao, ngunit ang karamihan nito ay mga Koreanong dayo. Pinamahalaan ito ng isang dakilang militar na lider na si Kim Chwa-Chin na siyang kasamang nagorganisa sa mga anarkistang koreano na tumakas mula sa Korea noong lumusob ang mga Hapon. Sa pamamahala ni Kim-Chwa Chin ay itinatag niya ang "Shinmin Prefecture" o maskilala bilang "Korean People's Association in Manchuria" (KPAM). Dahil sa palpak na pag-oorganisa ng mga nasyonalista ay napilitan silang magsanib-pwersa kasama ang mga anarkista upang tutulan ang mga Marxismo-Leninismo ng bansang USSR at mga Pasista ng Hapon. Sa kanilang pamamahala ay nagtatag sila ng mga konseho na gumagamit ng direktang demokrasya, nagpalaganap ng edukasyon at atensyong medikal gamit ang mga komunidad na tutuligsa sa mga Imperyalistang Hapon at mga Marxismo-Leninismo at paitingin ang relasyon ng mga Koreano at Intsik. Nasira ang eksperimentong ito noong namatay ang dakilang lider nito na siyang pinagawayan ng mga miyembro nito sa pamumuno ng militar hanggang sa magkawatak-watak at lusubin ng Imperyong Hapon. === '''Kilusang Makhno (Makhnovschina)''' === Ang kilusang Makhno ay nagsimula sa Hulyaipole ng Ukraine at nagtatag ng kilusang anarkista upang labanan ang mga Rusong Puti at organisahin ang mga magsasaka upang labanan ang kilusang puti. Sa pamumuno ni Nestor Makhno ay napagtagumpayan nilang labanan ang mga Rusong Puti kasama ang mga Bolshevik noong kapanahunan nito. Ngunit, kinalaunan ay trinaydor sila ng mga Komunista sa abiso ni Leon Trotsky at pamumuno ni Vladimir Lenin. Natalo ang hukbo ni Makhno at tumakas siya papuntang Romania, Poland, hanggang mapadpad sa Pransiya. === Zomia === Bagamat hindi sadyang anarkista, ang Zomia ay isang malawak na bulubundukin sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya na saklaw ang iba't ibang bansa tulad ng Malaysia, Vietnam, Thailand, Tsina, Bhutan, Nepal, Bangladesh, Laos, Cambodia, at Myanmar. Ayon kay James C. Scott, kadalasan ang mga naninirahan dito ay tinawag na barbaro ng mga pamahalaan, ngunit ipinaglaban niya na ito ay ang tanging natitirang espasyo para sa mga itinuring na tulisan ng pamahalaan, mga umiiwas sa buwis, biktima ng pangaalipin at dito bumuo ng pamayanan na pantay-pantay at magkakaibang pamayanan na tutuligsa sa impluwensiya ng estado. === Exarcheia ng Greece === Isang maliit na lugar kung saan ang mga anarkista ay talamak. Makikita sa lugar na ito ang labis na graffiti at bandalismo na talamak sa lugar laban sa gentripikasyon o pagpapalayas ng mga naninirahan sa lugar. Isang grupo, ang Rouvikona na militanteng anarkistang grupo na tanyag sa paninira ng mga ari-arian. == Oposisyon ng Anarkismo sa iba't ibang pulitikal na pananaw == === Liberalismo === Bagamat may pagkakapareho sa liberal na pananaw nito, ang anarkismo ay pinupuna nito ang karamihan ng konsepto nito tulad ng paghahari ng batas, striktong indibidwalismo, eleksyon, at pribadong pagmamay-ari. Ngunit, parehong sang-ayon ito sa pagpapalawak ng kalayaan at mga karapatan upang pagandahin ang buhay ng mga ordinaryong tao, at minsan, ang paggamit ng merkado upang malayang makipagpalitan ang mga tao. Magkaiba ang liberalismo na naipatayo noong panahon ng pagmumulat kumpara sa liberalismo na pinapalaganap ngayon. Maisasakonteksto ito kapag ikinumpara natin ito sa panahon ng mga kaharian ng mga hari at reyna na may lubos na kapangyarihan sa kanyang nasasakupan at may banal na karapatan upang pagtibayin ang pamumuno nila. Dahil sa hindi makataong pagtrato ng mga kaharian at ang hindi epektibo nitong pamumuno, naisip nitong gumawa ng demokratikong gobyerno na mayroong pagbabalanse ng kapangyarihan gamit ang tatlong sangay: ang tagapagpatupad, tagapagbatas, at tagapaghukom. Isinasaalang-alang nito ang karapatan hindi ng hari na mamuno kundi ang karapatan ng lahat ng tao na ibinigay sa atin ng Diyos. At ang pinakahuli ay ang pagsasagrado ng ari-arian bilang parte ng karapatan ng tao upang siya ay mamuhay nang may dignidad. Ang kritisismo ng anarkismo ay kinekwestyon ang pagkaepektibo at praktikalidad ng mga ideya nito sa pagpapalawak ng kalayaan at pag-usbong ng malayang lipunan. Dahil kung tutuusin, ang karamihan sa paniniwala nito ay nalipasan na ng panahon. Ang ilan sa mga liberal ay inuusad ang kritisismo sa pamahalaan at matatawag na kalahating anarkista, dahil sa hindi nito mabitawang pagsasagrado ng pribadong ari-arian. Kadalasan, ang liberal ay yinayakap ang sistema ng kapitalismo na siyang tinututulan ng mga anarkista. Ngunit, mayroong mga liberal na may anarkistang pananaw, kadalasan ang ilan sa mga indibidwalistang amerikano at mga nagsusulong ng ekonomiyang pangkapwa, ay may layon na magkaroon ng lubos na hustisyang pangekonomiya na siyang magpapanumbalik sa access ng publiko sa lugar ng produksyon, kasamang nagdedesisyon sa kanyang pinagtratrabahuhan, ang pagtutol sa mga oligarko, at ang iwasan ang paglawak ng agwat ng kayamanan ng mga tao. === Pasismo at Pagmamakabansa === Ang pasismo ay salungat sa kaisipan ng anarkismo sa maraming paraan. Ginagamit nito ang iba't ibang paraan upang kumamkam ng kapangyarihan at hikayatin na magkaroon ng mga angat at ideyal na klase ng tao, pagkakaroon ng kulto ng pagkakabayani, labis na pagmamakabansa, at kontrolin at pag-isahin ang lipunan sa pamamagitan ng pagpapalakas sa pamahalaan. Ang pasismo ay ibinabaling ang sisi sa isang pangkat ng mga tao ang mga problema ng lipunan. Minsan, pinapatay na walang awa maging ang mga inosente, sa kaso ng Nazi Germany ay pinagpapatay nito ang mga maiitim, matatanda, heswita, komunsita, bakla, at mga may kapansanan, dahil itinuturing silang pabigat o kalaban ng pamahalaan o lipunan. Kilala din ang ilan sa mga awtoritaryang komunista bilang pulang pasista dahil sa kapareho nitong tendensiya na puksain ang mga kritiko ng pamahalaan, supilin ang kalayaan ng indibidwal, sambahin ang lider at bansa, pagsuporta sa mga awtoritaryang mga pinuno, pagpapalaganap ng imperyalismo, at kapalit nito ang pagpuksa sa mga kalaban nitong mga burgis at kabansaang kapitalista. Isang magandang halimbawa ng pulang pasistang bansa ngayon ay ang North Korea. Mayroong imbensyon ang mga pasista na tinatawag na Pambansang Anarkismo (National-Anarchism) na siyang dalawang magkabaliktad na pananaw dahil binubukod ang mga tao batay sa lahi at nagpapaangatan kahit na itinatakwil nito ang pamahalaan, na siyang kabaliktaran na isinusulong na prinsipyo ng anarkismo. Ngunit, kaiba ito sa Makabansang Anarkista (Nationalist Anarchist) na talamak noong ika-19 at 20 na siglo na nagsusulong ng mga prinsipyo ng anarkismo, na siyang layunin na bumuo ng pambansang pagkakakilanlan na pantay-pantay ang paggalang sa lahat ng tao, pagpapausbong ng kalayaan, dekolonisasyon, pagkamit ng hustisya laban sa abusadong mga pamahalaan, pagtatatag ng mga pahalang o kaya naman ilalim-paangat na istrukturang panlipunan, at pagdepensa mula sa mga pananakop at pananamantala ng ibang bansa. Kadalasan ang mga anarkista ay tinututulan ang konsepto ng pagmamakabansa (nationalismo) sa kadahilanan na ang pagmamakabansa ay kaakibat lagi nito ang pagtatatag ng pamahalaan at ikinukulong ang pag-unlad sa isang lugar o kabansaan imbes na magkaroon ng makamundong pananaw. === Sosyalistang Pamahalaan === Ang sosyalistang pamahalaan ay tinututulan ng mga anarkista dahil sa madalas na brutal na pamumuno lalong lalo na sa mga kritiko nito tulad ng Soviet Union, o kaya naman ang pagsasanay ng tao na sumalalay sa gobyerno. Bagkus, isa sa mga mahahalagang puna nito ay ang puna sa paglanta ng pamahalaan (withering state) dahil hindi mabubuwag ang pamahalaan sa pamamagitan ng pag-agaw ng kapangyarihan. Ibinabadya din ng anarkismo na ang mga kilos ng mga progresibo ay nababalisa sa tuwing nagpapaloko sila sa mga proseso ng gobyerno, at nababaling ang atensyon ng masa sa pagsamba ng mga pulitikong may plataporma sa paglaganap ng sosyalismo. Sinasabi ng mga anarkista, sa daloy ng panahon, itinuturing ang Estado (o pamahalaan) na isang kontra-rebolusyonaryong istruktura na minomonopolyo ang desisyong panlipunan, at bigyan ng pribilehiyo ang mga nasa posisyon, na siyang pangunahing pakay ay panatilihin ang pag-iral ng pamamahala at ang kapangyarihan nito. Inaakit ang mga indibidwal na sakim sa kapangyarihan at kalaunan ay pupuksa sa rebolusyon. === Teokrasya === Tinututulan ng anarkismo ang paghahari ng mga paniniwala ng relihiyon at ang pamumuno ng pastor, prayle, pari, imam, dalai lama o anumang klase ng pinuno ng relihiyon sapagkat hindi lamang ito maaaring abusuhin ng pinuno ng relihiyon, kundi nagtataguyod ito ng pang-aalipin sa kamalayan ng tao. Nagsisilbing kasangkapan ng mga pinuno ang ispiritual na paniniwala upang palaganapin ang kamangmangan ng tao at magtago sa kurtina ng pananampalataya at sobrenatural (faith and supernatural) upang panatilihin ang kanilang kapangyarihan, pribilehiyo, at pananamantala sa ibang tao. Ang mga teokrasyang bansa tulad ng mga Taliban sa Afghanistan, ang Republikang islam ng Iran, at ang dating pamumuno ng mga prayle sa Pilipinas ay halimbawa ng teokrasya. Kadalasan humahantong ang mga pamumuno na ito sa mga brutal na pagpaparusa at paghihirap ng mga tao na umunlad ang kalidad ng buhay lalong-lalo na para sa mga kababaihan. === Pangmaramihang Demokrasya === Bagamat naniniwala ang mga anarkista na hindi nararapat maghari ang kakaunting tao sa lipunan, ay hindi rin nito pinapayagang maghari ang marami sa kakaunting tao. Binibigyang diin nito ang prinsipyo ng malayang pakikisalamuha ng mga tao, kabuuang konsensus, at pakikipag-areglo upang makakuha ng masorganisadong pagkilos sa lipunan. === Kapitalismo at Merkadong Lipunan === Ang kapitalismo ay matagal nang tinututulan ng mga anarkista. Kahit ang mga anarkistang bersyon ng kapitalismo ay hindi katanggap-tanggap dahil pinapanatili nito ang hirarkiya sa pamamagitan ng boluntaryong pang-aalipin at pagpreserba ng pribadong pagmamay-ari ng produksyon na siyang lilikha ng mga taong alipin. Nakasalalay ang buhay sa mga may-ari ng negosyo lalong lalo na sa mga korporasyon at malalaking negosyo. Binansagan itong Makabagong Pyudalismo dahil sa pagkakapareho nitong tema sa pyudal na lipunan na pinamahalaan ng mga panginoong-maylupa. Tinututulan din nito ang pagpapalawak ng merkado na siyang hahantong sa pagbebenta ng bawat katiting ng aspeto ng buhay, kung saan ang pera ang magiging ultimo-sentro ng kapangyarihan sa lipunan. === Awtoritaryang Komunismo (Marxismo-Leninismo-Maoismo) === Malaki ang pagkakaiba ng mga anarkista sa mga komunista. Unang una ay hindi ito sang-ayon sa paggamit ng estado upang makamit ang komunistang lipunan. Tinututulan din nito ang ilan pang mga konsepto tulad ng pagsesentro, diktadurya ng partido, pagmamakabansa, at ang pagsasagrado ng dayalektikong materyal. Sa kasaysayan ng awtoritaryang komunismo at anarkismo, matagal na ang hidwaan nito hindi lamang sa pananaw ngunit pati na sa totoong labanan, sinasabing tinatraydor ng mga komunista ang mga anarkista at pinipigilan ang mga rebolusyon ng mga komyun na kumawala sa pamumuno ng sentral na partido. === Meritokrasya at Kakistokrasya === Ang anarkismo ay hindi naniniwala sa konsepto ng meritokrasya, na dapat pamahalaan ng magagaling ang mga tao, dahil hindi rin pakasiguradong maibibigay nito ang pangakong pag-unlad at maaaring gamitin ang talino sa pagpapanatili sa kanilang pangaabuso sa posisyon at gamitin itong rason para pagtakpan ang korupsyon. Sinasabi na ang paglaganap ng meritokrasyang sistema ay nangyayari sa mga kapitalistang bansa, na siyang sanhi ng lubos na pagod at pagbaba ng tingin ng mag-aaral at trabahador sa kanyang sarili para lang makamit ang karangalan o kita. Minsan nagiging sanhi pa ng malawakang pagpapatiwakal. Sa kaakibat nitong sistema, ang kakistokrasya, ay minsan umuusbong ang realidad nito sa ating sistema na pamumunuan tayo ng mga pinuno na siyang nagpapanggap na magaling ngunit wala palang alam, o hindi marunong sa aspeto ng pamamahala. Minsan, hinahaluan ng iba't ibang klaseng pandurugas at pananamantala hanggang mabulok ang sistema sa pawang na kasinungalingan at ipagpatuloy ang bulok na sistemang ito sa pamamagitan ng pagmamana ng posisyon sa kamag-anak nila gamit ang panlilinlang na pati ang galing at talino nila ay namana o kaparehas din. === Minarkismo === Kahit na ang maliit na impluwensiya ng pamamahala ay tinututulan ng anarkismo sapagkat pinagdududahan nito ang pagkaepektibo nito upang makamit ang ninanais na anarkiya. Ngunit, maspinapaboran ito kaysa sa ibang klaseng pulitikang pananaw lalo na kung ito ay gumagamit ng mga konseptong anarkismo tulad ng Demokratikong Munisipalismo at Demokratikong Kumpederalismo na siyang gumagamit ng ilalim-paangat na pagoorganisa at desisyon. Isang halimbawa ay ang Zapatista ng Chiapas Mexico o kaya naman ang Rojava sa Syria. Ngunit, hindi sapat para sa mga anarkista na basta lamang magkaroon ng pamahalaan na konti ang impluwensiya o pangingielam sa lipunan dahil maaaring umusbong ang sentimyento na palakasin ang pamahalaan, o kaya naman ay magkaroon ng malawakang pagusbong ng panibagong mga abusado sa kapangyarihan na hindi saklaw sa miyembro ng pamahalaan tulad ng mga Mafia, Warlord, Kartel, Oligarko, at mga Gangster. == Tingnan din == * [[Komunismo]] * [[Mutualismo]] * [[Sosyalismo]] == Mga pananda == <references group="nb"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga talababa == {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |publisher=HarperCollins |date=1992 |isbn=978-0-0021-7855-6 |location=London}} * {{Cite encyclopedia |date=2009 |title=Anarchism |encyclopedia=The International Encyclopedia of Revolution and Protest |publisher=John Wiley & Sons |location=Oxford |last=Cohn |first=Jesse |editor-last=Ness |editor-first=Immanuel |language=en |pages=1–11 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0039 |isbn=978-1-4051-9807-3}} * {{Cite book |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |date=2018 |publisher=Palgrave Macmillan | language=en |isbn=978-3-3197-5619-6 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Arvidsson |first=Stefan |title=The Style and Mythology of Socialism: Socialist Idealism, 1871–1914 |publisher=Routledge |language=en |date=2017 |isbn=978-0-3673-4880-9 |edition=1st |location=London}} * {{Cite book |last=Otero |first=Carlos Peregrín |title=Noam Chomsky: Critical Assessments |publisher=Routledge |language=en |date=1994 |isbn=978-0-4150-1005-4 |volume=2–3 |location=London}} * {{Cite book |last=Guérin |first=Daniel |url=http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |title=Anarchism: From Theory to Practice |publisher=Monthly Review Press |date=1970 |isbn=978-0-8534-5128-0 |access-date=16 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714125723/http://theanarchistlibrary.org/library/daniel-guerin-anarchism-from-theory-to-practice |archive-date=14 Hulyo 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Bates |first=David |title=Political Ideologies |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2017 |isbn=978-0-1987-2785-9 |editor-last=Wetherly |editor-first=Paul |chapter=Anarchism |access-date=28 Pebrero 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111304/https://books.google.com/books?id=uXfJDgAAQBAJ&pg=PA128 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |date=2015 |title=Black Panther Radical Factionalization and the Development of Black Anarchism |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-black-studies_2015-10_46_7/page/678 |journal=Journal of Black Studies|language=en |location=Thousand Oaks |publisher=SAGE Publishing |volume=46 |issue=7 |pages=678–703 |doi=10.1177/0021934715593053 |jstor=24572914 |s2cid=145663405}} * {{Cite book |last=Long |first=Roderick T. |url=https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |title=The Routledge Companion to Social and Political Philosophy |publisher=Routledge |date=2013 |isbn=978-0-4158-7456-4 |editor-last=Gaud |editor-first=Gerald F. |access-date=28 Pebrero 2019 |editor-last2=D'Agostino |editor-first2=Fred |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085833/https://books.google.com/books?id=z7MzEHaJgKAC |archive-date=9 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite web |date=2019 |title=Definition of Anarchism |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111728/https://www.merriam-webster.com/dictionary/anarchism |archive-date=18 Pebrero 2021 |access-date=28 Pebrero 2019 |website=Merriam-Webster |language=en |ref={{Sfnref|Merriam-Webster|2019}}}} * {{Cite book |last=Sylvan |first=Richard |title=A Companion to Contemporary Political Philosophy |date=2007 |publisher=Blackwell Publishing |isbn=978-1-4051-3653-2 |editor-last=Goodin |editor-first=Robert E. |edition=2 |series=Blackwell Companions to Philosophy |volume=5 |chapter=Anarchism |editor-last2=Pettit |editor-first2=Philip |editor-last3=Pogge |editor-first3=Thomas |language=en}} * {{Cite book |last=Joll |first=James |language=en |title=The Anarchists |publisher=Harvard University Press |date=1964 |oclc=65683373}} * {{Cite book |last=Carlson |first=Andrew R. |title=Anarchism in Germany; Vol. 1: The Early Movement |url=https://archive.org/details/anarchismingerma0001carl |language=en |publisher=Scarecrow Press |date=1972 |isbn=978-0-8108-0484-5 |location=Metuchen, New Jersey}} * {{Cite news |last=Kahn |first=Joseph |date=5 Agosto 2000 |title=Anarchism, the Creed That Won't Stay Dead; The Spread of World Capitalism Resurrects a Long-Dormant Movement |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2000/08/05/arts/anarchism-creed-that-won-t-stay-dead-spread-world-capitalism-resurrects-long.html |url-access=subscription |page=B9 |issn=0362-4331|language=en}} * {{Citation |last=Baker |first=Zoe |title=Means and Ends: The Revolutionary Practice of Anarchism in Europe and the United States |date=2023 |place=Edinburgh |publisher=AK Press |isbn=978-1-84935-498-1|language=en}} * {{Cite book |last=Nettlau |first=Max |language=en|title=A Short History of Anarchism]] |publisher=Freedom Press |date=1996 |isbn=978-0-9003-8489-9}} * {{Cite book |last=Ward |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |title=Anarchism: A Very Short Introduction |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2004 |isbn=978-0-1928-0477-8 |location=Oxford |author-mask=2 |access-date=12 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153805/https://books.google.com/books?id=nkgSDAAAQBAJ |archive-date=4 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Goodway |first=David |language=en |title=Anarchist Seeds Beneath the Snow |publisher=Liverpool Press |date=2006 |isbn=978-1-8463-1025-6}} * {{Cite book |last=Skirda |first=Alexandre |title=Facing the Enemy: A History of Anarchist Organization From Proudhon to May 1968 |url=https://archive.org/details/facingenemyhisto0000skir |publisher=AK Press|language=en |date=2002 |isbn=978-1-9025-9319-7}} * {{Cite book |last=Fernández |first=Frank |title=Cuban Anarchism: The History of A Movement |publisher=Sharp Press |date=2009 |orig-date=2001|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Christopher W. |url=https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |title=An Essay on the Modern State |publisher=Cambridge University Press |date=2002 |isbn=978-0-5215-2407-0 |access-date=15 Setyembre 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214335/https://books.google.com/books?id=uuyJ9Bw8w7QC |archive-date=15 Enero 2021 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Osgood |first=Herbert L. |date=Marso 1889 |title=Scientific Anarchism |journal=Political Science Quarterly|language=en |publisher=The Academy of Political Science |volume=4 |issue=1 |pages=1–36 |doi=10.2307/2139424 |jstor=2139424}} * {{Cite book |last=Newman |first=Michael |title=Socialism: A Very Short Introduction |url=https://archive.org/details/socialismverysho0000newm |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1928-0431-0 |language=en |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |title=Anthropology, Ecology, and Anarchism: A Brian Morris Reader |url=https://archive.org/details/anthropologyecol0000bria |publisher=PM Press|language=en |others=Marshall, Peter |date=2015 |isbn=978-1-6048-6093-1 |edition=illustrated |location=Oakland |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Walter |first=Nicholas |title=About Anarchism |publisher=Freedom Press |date=2002 |isbn=978-0-9003-8490-5 |location=London|language=en}} * {{Cite book |last=Jennings |first=Jeremy |title=Contemporary Political Ideologies |publisher=Pinter |date=1993 |isbn=978-0-8618-7096-7 |editor-last=Eatwell |editor-first=Roger |location=London |pages=127–146 |chapter=Anarchism |editor-last2=Wright |editor-first2=Anthony|language=en}} * {{Cite book |last1=Gay |first1=Kathlyn |title=Encyclopedia of Political Anarchy |url=https://archive.org/details/encyclopediaofpo0000gayk |last2=Gay |first2=Martin |publisher=ABC-CLIO |date=1999 |isbn=978-0-8743-6982-3|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2008 |title=Anarcho-capitalism |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=SAGE; Cato Institute|language=en|url=https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |access-date=2 Setyembre 2020 |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |pages=13–14 |doi=10.4135/9781412965811.n8 |isbn=978-1-4129-6580-4 |oclc=191924853 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111721/https://books.google.com/books?id=yxNgXs3TkJYC&pg=PT51 |archive-date=18 February 2021 |last1=Morris |first1=Andrew |url-status=live |url-access=subscription}} * {{Cite book |last=Johnson |first=Charles |title=Anarchism/Minarchism: Is a Government Part of a Free Country? |publisher=Ashgate Publishing|language=en |date=2008 |isbn=978-0-7546-6066-8 |editor-last=Long |editor-first=Roderick T. |pages=155–188 |chapter=Liberty, Equality, Solidarity Toward a Dialectical Anarchism |editor-last2=Machan |editor-first2=Tibor R.}} * {{Cite book |last=Franks |first=Benjamin |title=The Oxford Handbook of Political Ideologies |url=https://archive.org/details/oxfordhandbookof0000unse_k5b8 |date=Agosto 2013 |publisher=[[Oxford University Press]] |editor-last=Freeden |editor-first=Michael |pages=[https://archive.org/details/oxfordhandbookof0000unse_k5b8/page/385 385]–404 |chapter=Anarchism |doi=10.1093/oxfordhb/9780199585977.013.0001 |isbn=978-0-19-958597-7 |editor-last2=Stears |editor-first2=Marc|language=en}} * {{Cite book |last=McLaughlin |first=Paul |title=Anarchism and Authority: A Philosophical Introduction to Classical Anarchism |publisher=Ashgate|language=en |date=2007 |isbn=978-0-7546-6196-2 |location=Aldershot}} * {{Cite journal |last=Jun |first=Nathan |date=Setyembre 2009 |title=Anarchist Philosophy and Working Class Struggle: A Brief History and Commentary |url=https://philarchive.org/rec/JUNAPA-2 |journal=WorkingUSA |language=en |volume=12 |issue=3 |pages=505–519 |doi=10.1111/j.1743-4580.2009.00251.x |issn=1089-7011}} * {{Cite book |last1=McLean |first1=Iain |url=https://archive.org/details/oxfordconcisedic00iain |title=The Concise Oxford Dictionary of Politics |last2=McMillan |first2=Alistair |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2003 |isbn=978-0-1928-0276-7 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Gabardi |first=Wayne |date=1986 |title=Anarchism. By David Miller. (London: J. M. Dent and Sons, 1984. pp. 216 [pagsur ng aklat]) |url=https://archive.org/details/sim_american-political-science-review_1986-03_80_1/page/300 |journal=American Political Science Review |volume=80 |issue=1 |pages=300–302 |doi=10.2307/1957102 |jstor=446800 |s2cid=151950709|language=en}} * {{Cite encyclopedia |date=2003 |title=Anarchism |encyclopedia=The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought |publisher=Blackwell Publishing|language=en |location=Malden, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |access-date=15 Agosto 2020 |last=Ostergaard |first=Geoffrey |editor-last=Outhwaite |editor-first=William |edition=2nd |isbn=978-0-6312-2164-7 |oclc=49704935 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418004719/https://books.google.com/books?id=JJmdpqJwkwwC&pg=PA12 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last1=Harrison |first1=Kevin |url=https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |title=Understanding Political Ideas and Movements |last2=Boyd |first2=Tony |publisher=Manchester University Press |date=2003 |isbn=978-0-7190-6151-6 |access-date=7 Marso 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308074910/https://books.google.com/books?id=5qrJCgAAQBAJ |archive-date=8 Marso 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Brooks |first=Frank H. |title=The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908) |publisher=Transaction Publishers |date=1994 |isbn=978-1-5600-0132-4|language=en}} * {{harvc |last=Backes |first=Uwe |c=Left-Wing Extremism: The Conceptual Dimension |in=Zúquete |year=2023a |pp=3–22|language=en}} * {{harvc |last=Krüusselmann |first=Katharina |last2=Weggemans |first2=Daan |c=Radicalization and Left-Wing Extremism |in=Zúquete |year=2023a |pp=55–68|language=en}} * {{Cite book |editor-last=Zúquete |editor-first=José Pedro |title=The Palgrave Handbook of Left-Wing Extremism |date=2023a |publisher=Palgrave Macmillan |volume=1 |isbn=978-3-031-30896-3|language=en}} * {{Cite book |last=Marshall |first=Peter | language=en |title=Demanding the Impossible: A History of Anarchism |url=https://archive.org/details/Demanding_the_impossible_9781604862706 |publisher=PM Press |date=1993 |isbn=978-1-6048-6064-1 |location=Oakland, California |author-mask=2}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |title=Anarchist Voices: An Oral History of Anarchism in America |url=https://archive.org/details/anarchistvoiceso0000avri |publisher=Princeton University Press |date=1996 |isbn=978-0-6910-4494-1|language=en}} * {{Cite journal |last1=Angelbeck |first1=Bill |last2=Grier |first2=Colin |date=2012 |title=Anarchism and the Archaeology of Anarchic Societies: Resistance to Centralization in the Coast Salish Region of the Pacific Northwest Coast |url=https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |url-status=live |journal=Current Anthropology |volume=53 |issue=5 |pages=547–587 |doi=10.1086/667621 |s2cid=142786065 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721142558/https://arcabc.ca/islandora/object/dc%3A312/datastream/PDF/view |archive-date=21 Hulyo 2018 |access-date=24 Hunyo 2021 | language=en |s2cid-access=free |issn=0011-3204}} * {{Cite book |last=Egoumenides |first=Magda |url=https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |title=Philosophical Anarchism and Political Obligation |publisher=Bloomsbury Publishing|language=en |date=2014 |isbn=978-1-4411-2445-6 |location=New York |access-date=21 Pebrero 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111334/https://books.google.com/books?id=4qEMBAAAQBAJ |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Klosko |first=George |url=https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |title=Political Obligations |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2005 |isbn=978-0-1995-5104-0 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124033632/https://books.google.com/books?id=ToHmfIj8d_gC |archive-date=24 Nobyembre 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Wilbur |first=Shawn |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Mutualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Miller |first=David |url=https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |title=The Blackwell Encyclopaedia of Political Thought |publisher=Wiley|language=en |date=1991 |isbn=978-0-6311-7944-3 |access-date=7 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818145221/https://books.google.com/books?id=NIZfQTd3nSMC |archive-date=18 Agosto 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Pierson |first=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |title=Just Property: Enlightenment, Revolution, and History |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2013 |isbn=978-0-1996-7329-2 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210316125550/https://books.google.com/books?id=7jvKDAAAQBAJ&pg=PA187 |archive-date=16 Marso 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Morris |first=Brian |url=https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |title=Bakunin: The Philosophy of Freedom |publisher=Black Rose Books |date=1993 |isbn=978-1-8954-3166-7 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225175003/https://books.google.com/books?id=GJXy5eCpPawC |archive-date=25 Pebrero 2021 |url-status=live|language=en}} * {{Cite book |last=Shannon |first=Deric |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=91–106 |chapter=Anti-Capitalism and Libertarian Political Economy |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Heywood |first=Andrew |language=en|url=https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |title=Political Ideologies: An Introduction |publisher=Macmillan International Higher Education |date=2017 |isbn=978-1-1376-0604-4 |edition=6 |access-date=13 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218111410/https://books.google.com/books?id=Sy8hDgAAQBAJ&pg=PA146 |archive-date=18 Pebrero 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Bakunin |first=Mikhail |title=Statism and Anarchy |url=https://archive.org/details/statismanarchy0000baku |publisher=Cambridge University Press |date=1990 |isbn=978-0-5213-6182-8 |editor-last=Shatz |editor-first=Marshall |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |location=Cambridge, England |translator-last=Shatz |translator-first=Marshall |doi=10.1017/CBO9781139168083 |lccn=89077393 |oclc=20826465|language=en |orig-date=1873}} * {{Cite book |last=Mayne |first=Alan James |url=https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |title=From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms |publisher=Greenwood Publishing Group |date=1999 |isbn=978-0-2759-6151-0 |access-date=20 Setyembre 2010|language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418013303/https://books.google.com/books?id=6MkTz6Rq7wUC&q=Communist+anarchism+believes+in+collective+ownership&pg=PA131 |archive-date=18 Abril 2021 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Turcato |first=Davide |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Anarchist Communism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=Anarchism: a Documentary History of Libertarian Ideas: from Anarchy to Anarchism |url=https://archive.org/details/anarchismdocumen0000unse |publisher=Black Rose Books |date=2005 |isbn=978-1-5516-4250-5 |location=Montréal|language=en}} * {{Cite book |last=Pernicone |first=Nunzio |url=https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |title=Italian Anarchism, 1864–1892 |publisher=Princeton University Press |date=2009 |isbn=978-0-6916-3268-1 |access-date=8 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819161516/https://books.google.com/books?id=3ttgjwEACAAJ |archive-date=19 Agosto 2020 |url-status=live|language=en}} * {{Cite journal |last=Levy |first=Carl |date=8 Mayo 2011 |title=Social Histories of Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=4 |issue=2 |pages=1–44 |doi=10.1353/jsr.2010.0003 |issn=1930-1197 |s2cid=144317650|language=en}} * {{Cite book |last=Van der Walt |first=Lucien |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |pages=249–264 |chapter=Syndicalism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite book |last=Ryley |first=Peter |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=225–236 |chapter=Individualism |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S.}} * {{Cite news |last=Imrie |first=Doug |date=1994 |title=The Illegalists |url=http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908072801/http://recollectionbooks.com/siml/library/illegalistsDougImrie.htm |archive-date=8 Setyembre 2015 |access-date=9 Disyembre 2010 |work=Anarchy: A Journal of Desire Armed |language=en}} * {{Cite book |last=Parry |first=Richard |url=https://archive.org/details/bonnotgang0000parr |title=The Bonnot Gang |publisher=Rebel Press |date=1987 |isbn=978-0-9460-6104-4 |url-access=registration|language=en}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Dana M. |author-mask=2 |date=2018 |title=Contemporary Anarchist and Anarchistic Movements |journal=Sociology Compass |publisher=Wiley |volume=12 |issue=6 |article-number=e12582 |doi=10.1111/soc4.12582 |issn=1751-9020|language=en}} * {{Cite web |last=Coutinho |first=Steve |date=3 Marso 2016 |title=Zhuangzi |url=http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175106/http://www.iep.utm.edu/zhuangzi |archive-date=3 Marso 2016 |access-date=5 Marso 2019 |publisher=Internet Encyclopedia of Philosophy |language=en}} * {{Cite journal |last=Crone |first=Patricia |date=2000 |title=Ninth-Century Muslim Anarchists |url=https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |journal=Past & Present |issue=167 |pages=3–28 |doi=10.1093/past/167.1.3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828210845/https://www.hs.ias.edu/files/Crone_Articles/Crone_Ninth_Century_Muslim_Anarchists.pdf |archive-date=28 Agosto 2020 |access-date=3 Enero 2022|language=en}} * {{Cite book |last=Dodson |first=Edward |title=The Discovery of First Principles |publisher=Authorhouse |date=2002 |isbn=978-0-5952-4912-1 |volume=2|language=en}} * {{Cite book |last=Thomas |first=Paul |language=en |title=Karl Marx and the Anarchists |publisher=Routledge & Kegan Paul |date=1985 |isbn=978-0-7102-0685-5 |location=London}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/historyofterrori00grar |title=The History of Terrorism: From Antiquity to Al-Quaeda |publisher=University of California Press|language=en |date=2007 |isbn=978-0-5202-4709-3 |editor-last=Chaliand |editor-first=Gerard |location=Berkeley; Los Angeles; London |oclc=634891265 |editor-last2=Blin |editor-first2=Arnaud |url-access=registration}} * {{Cite book |last=Graham |first=Robert |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=325–342 |chapter=Anarchism and the First International |author-mask=2 |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Benedict |date=2004 |title=In the World-Shadow of Bismarck and Nobel |url=http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |journal=New Left Review|language=en |volume=2 |issue=28 |pages=85–129 |article-number=2519 |doi=10.64590/q8k |archive-url=https://web.archive.org/web/20151219130121/http://newleftreview.org/II/28/benedict-anderson-in-the-world-shadow-of-bismarck-and-nobel |archive-date=19 Disyembre 2015 |access-date=7 Enero 2016 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last1=Lutz |first1=James M. |last2=Ulmschneider |first2=Georgia Wralstad |date=2019 |title=Civil Liberties, National Security and U.S. Courts in Times of Terrorism |journal=Perspectives on Terrorism |volume=13 |issue=6 |pages=43–57 |jstor=26853740|language=en}} * {{Cite book |last=Bantman |first=Constance |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=371–388 |chapter=The Era of Propaganda by the Deed |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=m7BhDwAAQBAJ&pg=PA372}} * {{Cite book |last=Moya |first=Jose C. |title=In Defiance of Boundaries: Anarchism in Latin American History |publisher=University Press of Florida |others=Kirwin R. Shaffer |date=2015 |isbn=978-0-8130-5138-3 |editor-last=Laforcade |editor-first=Geoffroy de |chapter=Transference, culture, and critique The Circulation of Anarchist Ideas and Practices |access-date=6 Marso 2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809085903/https://books.google.com/books?id=ikt6AQAACAAJ |archive-date=9 Agosto 2020|language=en |url-status=live}} * {{Cite book |last=Laursen |first=Ole Birk |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |language=en |pages=149–168 |chapter=Anti-Imperialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} * {{Cite book |last=Nomad |first=Max |title=Revolutionary Internationals 1864–1943 |publisher=Stanford University Press|language=en |date=1966 |isbn=978-0-8047-0293-5 |editor-last=Drachkovitch |editor-first=Milorad M. |page=88 |chapter=The Anarchist Tradition}} * {{Cite book |last=Avrich |first=Paul |language=en |publisher=AK Press |date=2006 |isbn=978-1-9048-5948-2 |location=Stirling |author-mask=2|title=The Russian Anarchists|url=https://archive.org/details/bwb_KT-771-669 }} * {{Cite book |last=Bolloten |first=Burnett |language=en |title=The Spanish Civil War: Revolution and Counterrevolution |url=https://archive.org/details/spanishcivilwarr0000boll_z8t8 |publisher=University of North Carolina Press |date=1984 |isbn=978-0-8078-1906-7}} * {{Cite journal |last=Harmon |first=Christopher C. |date=2011 |title=How Terrorist Groups End: Studies of the Twentieth Century |journal=Connections|language=en |volume=10 |issue=2 |pages=51–104 |jstor=26310649}} * {{Cite book |last=Rupert |first=Mark |url=https://archive.org/details/globalizationint00rupe |title=Globalization and International Political Economy |publisher=Rowman & Littlefield Publishers|language=en |date=2006 |isbn=978-0-7425-2943-4 |location=Lanham}} * {{Cite book |last=Evren |first=Süreyyya |language=en |title=Post-Anarchism: A Reader |url=https://archive.org/details/postanarchismrea0000unse |publisher=Pluto Press |date=2011 |isbn=978-0-7453-3086-0 |editor-last=Rousselle |editor-first=Duane |pages=[https://archive.org/details/postanarchismrea0000unse/page/1 1]–19 |chapter=How New Anarchism Changed the World (of Opposition) after Seattle and Gave Birth to Post-Anarchism |editor-last2=Evren |editor-first2=Süreyyya }} * {{Cite book |last=Honeywell |first=C. |url=https://books.google.com/books?id=qzKOzQEACAAJ |title=Anarchism |publisher=Wiley |date=2021 |isbn=978-1-5095-2390-0 |series=Key Concepts in Political Theory |access-date=13 Agosto 2022|language=em}} * {{Cite journal |last=Williams |first=Leonard |author-mask=2 |date=2010 |title=Hakim Bey and Ontological Anarchism |journal=Journal for the Study of Radicalism |location=East Lansing |publisher=Michigan State University Press|language=en |volume=4 |issue=2 |pages=109–137 |doi=10.1353/jsr.2010.0009 |jstor=41887660 |s2cid=143304524}} * {{Cite book |last=Ramnath |first=Maia |title=The Palgrave Handbook of Anarchism |publisher=Springer Publishing|language=en |date=2019 |isbn=978-3-3197-5620-2 |editor-last=Levy |editor-first=Carl |chapter=Non-Western Anarchisms and Postcolonialism |access-date=17 Mayo 2020 |editor-last2=Adams |editor-first2=Matthew S. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200726001923/https://books.google.com/books?id=SRyQswEACAAJ |archive-date=26 Hulyo 2020 |url-status=live}} {{Refend}} [[Kategorya:Mga ideolohiyang pampolitika]] [[Kategorya:Anarkismo|*]] [[Kategorya:Mga ideolohiyang pang-ekonomiya]] qdhjjmae4xsa6jnm9jnigsvuqge2s2g 0 98740 2217570 2216947 2026-07-26T00:00:04Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217570 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist | name = Alan Mathison Turing | image = Turing statue Surrey.jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = [[Wilmslow]], Cheshire, England, United Kingdom | nationality = British | field = [[Mathematics]], [[Cryptanalysis]], [[Computer science]] | work_institutions = University of Cambridge<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]] | doctoral_advisor = [[Alonzo Church]] | doctoral_students = [[Robin Gandy]] | known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} Si '''Alan Mathison Turing''', <small>[[Orden ng Imperyong Britaniko|OBE]]</small>, <small>[[Fellow of the Royal Society|FRS]]</small> ({{pronEng|ˈtjʊ (ə)rɪŋ}}) (23 Hunyo 1912&nbsp;– 7 Hunyo 1954) ay isang [[Gran Britanya|Briton]] na [[matematiko]], [[lohiko]] (o [[lohisyano]]), [[kriptoanalisis|kriptoanalista]] at [[agham pangkompyuter|siyentista ng kompyuter]]. Kanyang naimpluwensiyahan ang pagpapaunlad ng [[agham pangkompyuter]], pagbibigay ng pormalisasyon ng mga konsepto ng "[[algoritmo]]" at "[[komputasyon]]" sa isang [[makinang Turing]], na malaki ang ginampananang papel sa pagkakalikha ng modernong kompyuter. Si Turing ay itinuturing na ama ng ''[[agham pangkompyuter]]'' at ''[[Intelehensiyang artipisyal]]''. Sa panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], si "Turing" ay naglingkod at minsang naging pinuno ng Hut 8 sa ''Government Code and Cypher School'' sa Bletchley Park, isang sentro sa Britanya na responsable sa pagbasag ng mga sekretong kodigo ng mga [[Aleman]] noong panahon ni [[Adolf Hitler]]. Siya ay lumikha ng ilang tekniko sa pagbasag ng mga [[sipero]] ([[algoritmo]] ng [[enkripsiyon]]) ng Alemanya kabilang ang paraan ng elektromekanikal na makinang [[bombe]] na makakahanap ng mga kompigurasyon ng makinang [[Enigma]] (ang makinang ginamit ng pamahalaan at militar ng Alemanya upang ilihim ang mga pinadadalang mensahe ng kanilang mga sundalo). Pagkatapos ng digmaan, siya ay nagtrabaho sa Pambansang Laboratoryong Pisikal (''National Physical Laboratory''), kung saan kanyang nilikha ang isa sa mga unang na disenyo ng ACE, na isang "inilalaang programang pangkompyuter" (''stored program''). Tungo sa huling bahagi ng kanyang buhay, si Turing ay naging interesado sa matematikang biyolohikal. Siya ay sumulat ng isang papel tungkol sa kemikal na batayan ng morpohenesis (''morphogenesis'') at kanyang hinulaan ang isang umiikot na reaksiyong kemikal tulad ng [[reaksiyong Belousov-Zhabotinsky]], na unang napagmasdan at napatunayan noong dekada 1960. Ang [[homoseksuwalidad]] ni Turing ay nagresulta sa isang kriminal na pag-uusig noong 1952, kung saan ang homoseksuwalidad sa mga panahong ito ay itinuturing pang ilegal sa [[Britanya]]. Kanyang tinanggap ang parusang paginom ng mga pambabaeng hormone (estrogen) kapalit ng parusang pagkakabilanggo. Siya ay namatay noong 1954 mula sa pagkalasyon ng [[cyanide]], mga dalawang linggo bago ang kanyang ika-apatnapu't dalawang (42) kaarawan. Natukoy ng isang pagsusuri na ang kamatayan ni Turing ay isang [[pagpapatiwakal]] ngunit ang kanyang ina ay naniniwalang ito'y isang aksidental na kamatayan. Noong 10 Setyembre 2009, pagkatapos ng isang kampanya sa [[internet]], humingi ng patawad ang Punong Ministro ng Britanya na si [[Gordon Brown]] sa ngalan ng pamahalaan ng Britanya sa nangyaring pagtrato kay Turing pagkatapos ng digmaan. == Talambuhay == === Kabataan === [[Talaksan:Turing Plaque.jpg|thumbnail|Isang plakang pag-alala na nagmamarka sa naging tirahan ni Alan Turing sa Wilmslo, Cheshire, Inglatera]] Si Alan Turing ay ipinaglihi sa [[India]]. Ang kanyang amang si Julius Mathison Turing, ay isang miyembro sibil na paglilingkod sa India. Ang kanyang mga magulang na si Julius at Ethel Sara Stoney (1881–1976, na anak na babae ni Edward Waller Stoney, punong inhinyero ng ​​Madras Railways) ay nagnais na palakihin ang kanilang magiging anak na si Alan sa Inglatera, kaya sila bumalik sa Maida Vale, London, kung saan ipinanganak si Alan Turing noong 23 Hunyo 1912. Si Alan ay mayroong kuya na nagngangalang John. Dahil sa ang paglilingkod sibil sa India ng kanyang ama ay aktibo pa rin sa mga panahong ito, ang mga magulang ni Alan ay madalas maglakbay sa pagitan ng Hastings, Inglatera at India, kung saan ang kanilang dalawang anak ay iniwan na manatali sa tahanan ng isang retiradong mag-asawang sundalo. Sa murang edad pa lang ay kinakitaan na si Alan Turing ng mga palatandaan ng pagiging isang [[henyo]] na kanyang ipinamalas sa kanyang pagtanda. Si Turing ay ipinasok ng kanyang mga magulang sa St Michael, isang paaralan sa 20 Charles Road, St. Leonards on Sea, sa edad na anim na. Ang punong guro ay napansin ang katalinuhan ni Turing sa simula pa lamang gayundin ang mga ibang pang mga naging kanyang guro. Noong 1926, sa edad na 14, siya ay nag-aral sa Sherborne School, isang tanyag na independiyenteng paaralan sa isang palengkeng bayan sa Sherborne sa Dorset. Ang kanyang unang pagpasok sa paaral ay naging kasabay ng isang malawakang protesta sa Britanya ngunit dahil siya ay determinado na pumasok sa unang araw, siya'y nagtungo sa paaralan na higit 60 milya ang layo mula sa Southampton gamit ang isang bisekleta at humihinto tuwing gabi sa isang paupahang tuluyan. Ang pagkahilig ni Turing sa matematika at agham ay hindi nagdulot sa kanya ng paggalang mula sa ilang mga guro sa Sherborne, dahil sa ang paaralang ito ay nagbibigay diin sa pagaaral ng mga klasiko. Ang kanyang punong-guro ay sumulat pa sa kanyang mga magulang na nagsasaad na: " ''Umaasa ako na hindi siya mahulog sa pagitan ng dalawang upuan. Kung siya ay mananatili sa isang pampublikong paaralan, siya ay dapat magnais na matuto. Kung siya ay nagnanais lamang na maging spesyalistang siyentipiko, kanya lamang sinasayang ang kanyang panahon sa isang pampublikong paaralan''". Sa kabila nito, si Turing ay patuloy na nagpakita ng kahanga hangang kakayahan sa mga mga paksang kanyang minamahal, ang paglutas ng mga mahirap na problema sa [[calculus]] noong 1927 kahit hindi siya nag-aral ng panimulang calculus. Noong 1928, sa edad na 16, natagpuan ni Turing ang mga isinulat ni Albert Einstein. Hindi niya lamang ito naunawaan, kanya ring nasagot ang pagtatanong ni Einstein sa mga [[batas ni Newton ng mosyon]] sa isang aklat na hindi dito hayagang inihayag. Ang pagsisikap ni Turing sa kanyang pag-aaral ay tumindi dahil sa malapit na pagkakaibigang nabuo sa pagitan niya at ng isa pang mas matandang estudyante na nagngangalang Christoper Morcom. Si Morcom ang unang lalaking minahal ni Turing, ngunit ito ay biglaang namatay mga ilang linggo bago matapos ang kanilang huling semestro sa Sherborne. Si Morcom ay namatay mula sa komplikasyon ng tuberkolosis na nakukuha sa isang baka, na nakuha nito matapos uminom ng isang gatas sa isang may sakit na baka noong ito'y bata pa lamang. Dahil sa pangyayaring ito, ang pananampalatayang panrelihiyon ni Turing ay nawala at siya'y naging isang [[ateista]]. Tinanggap ni Turing na ang lahat ng pangyayari sa mundo, kabilang na ang mga galaw ng utak ng tao, ay may materyal na paliwanag ngunit siya ay naniniwala pa rin sa pag-iral ng espirito ng isang tao pagkatapos mamatay. === Edukasyon sa unibersidad at mga pagsasaliksik ni Turing === [[Talaksan:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|right|Estatwang pag-ala ala kay Alan Turing]] Pagkatapos mag-aral sa Sherborne, si Turing ay nag-aral sa King's College sa [[Unibersidad ng Cambridge]]. Siya ay nagaral dito mula sa 1931 hanggang 1934, at nakakapagtapos kung saan kanyang nakamit ang pangunahing mga parangal sa Matematika. Noong 1935, siya ay inihalal na kapanalig (fellow) sa King's College dahil sa naging impluwensiya ng kanyang tesis tungkol sa [[central limit theorem]]. Noong 1928, Ang Alemang matematiko na si [[David Hilbert]] ay tumawag ng pansin sa ''[[Entscheidungsproblem]]'' (problema ng desisyon). Sa mahusay na papel na isinulat ni Turing na "''On Computable Numbers (mga bilang na matutukoy ng isang nagwawakas na algoritmo), with an Application to the Entscheidungsproblem''" (na kanyang isinumite noong 28 Mayo 1936 at itinanghal noong 12 Nobyembre), kanyang binago ang mga resulta na isinulat ng matematikong si [[Kurt Godel]] noong 1931 tungkol sa limitasyon ng pagpapatunay (proof) at komputasyon, kung saan pinalitan ni Turing ang pangkalahatang nakabatay-sa-aritmetikang pormal na lenggwahe ng isang [[makinang Turing]], na mga makinang pormal at simple. Pinatunayan ni Turing na ang makinang Turing ay may kakayahang gumawa ng anumang pagkukuwenta kung ito ay maisasalarawan bilang isang [[algoritmo]]. Kanya ding pinatunayan na walang solusyon sa Entscheidungsproblem sa pamamagitan ng pagpapakita na ang [[paghintong problema]] (halting problem) sa isang makinang Turing ay hindi madedesisyonan o hindi malalaman kung ito ay hihinto. Bagaman ang pagpapatunay ni Turing ay inilimbag pagkatapos ng parehong pagpapatunay na ginawa ng matematikong si [[Alonzo Church]] tungkol sa kanyang [[kalkulong lambda]], walang kaalaman si Turing sa isinulat ni Alonzo Church. Ang paraan ni Turing ng pagpapatunay (proof) ay itinuring na mas magagamit at mas mahusay. Ang ideya ni Turing ng mga pangkalahatang makinang Turing ay kakaiba dahil ang ideya ng mga gayung makina ay may kakayahang gawin ang anumang gawin ng ibang makina, samakatuwid ay may kakayahang magkuwenta ng anumang pwedeng ikwenta. Ang makinang Turing hanggang sa araw na ito ang sentral na paksa sa pag-aaral ng [[teorya ng komputasyon]]. Sa kanyang sariling biograpiya, isinulat ni Turing na siya ay nalungkot sa pagtanggap ng kanyang 1936 na papel dahil dalawang tao lamang ang pumansin - sina Heinrich Scholz at Richard Bevan Braithwaite. Ang papel na ito ay nagpapakilala rin sa ideya ng mga maaaring ipaliwanag na mga numero (definable numbers). Mula Setiyembre 1936 hanggang Hulyo 1938 kanyang ginugol ang kanyang panahon sa ''Institute for Advanced Study sa Princeton'', New Jersey, Estados Unidos at nag-aral sa ilalim ni Alonzo Church. Bilang karagdagan sa kanyang palaging pagsasaliksik matematikal, pinag-aralan din ni Turing ang [[kriptolohiya]] (pag-aaral ng tiyak at matibay na paglilihim ng mga data) at ginawa ang tatlo sa apat na yugto ng elektromekanikal na tagapagpapadami ng bilang [[binaryo]]. Noong Hunyo 1938, kanyang nakamit ang kanyang PhD mula sa Unibersidad ng Princeton sa Estados Unidos. Ang kanyang tesis na ''Systems of Logic Based on Ordinals'' ay nagpapakilala ng konsepto ng lohikang ordinal at ang ideya ng relatibong pagkukwenta, kung saan ang mga makinang Turing ay nagdadagdag ng mga tinatawag na oracle, na lumulutas sa mga problemang hindi malulutas ng isang makinang Turing. Si Turing ay bumalik sa Cambridge, Inglatera at dumalo sa mga pagtuturo ng matematikong si [[Ludwig Wittgenstein]] tungkol sa mga pundasyon ng matematika. Ang dalawang ito ay nagtalo at hindi nagkasundo dahil sa pagtatanggol ni Turing ng [[pormalismo]] samantalang si Wittgenstein ay nangatwiran na ang matematika ay hindi tumutuklas ng mga basehang katotohanan kundi lumilikha lamang nito. Si Turing ay nagsimula ring magtrabaho sa kaunting oras lamang sa ''Government Code and Cypher School'' (GCCS). === Kriptanalisis === [[Talaksan:EnigmaMachineLabeled.jpg|right|thumbnail|Tatlong rotor na makinang Enigma na may plugboard (''Steckerbrett''). Ang enigma ang makinang ginamit ng Alemanya sa ilalim ni Hitler upang ilihim ang mga mensaheng ipinapadala ng mga sundalo nito mula sa mga kaaway na bansa kabilang na ang Britanya at Estados Unidos]] Noong panahon ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]], si Turing ang pangunahing kalahok sa isang sikretong operasyon ng pamahalaang Britanya sa Bletchley Park na naglalayong basagin ang mga [[sipero]] (algoritmo ng [[enkripsiyon]]) ng [[Alemanya]]. Sa pagpapaunlad at mas lalong pagpapabilis ng makinang kriptanalitiko na ginawa nina Marian Rejewski, Jerzy Różycki at Henryk Zygalski ng Cipher Bureau sa Poland, si Turing ay nagdisenyo ng makinang ''[[Turing Bombe]]'' na mas mabilis at mas epektibo sa pagbasag ng parehong makinang ''Enigma'' at ''Lorenz SZ 40/42''. Ang ''Turing Bombe'' ang nagbigay sa Britanya ng mga pangunang babala sa mga plano ni [[Adolf Hitler]] na nagresulta sa pagkatalo ni Hitler sa [[Labanan sa Atlantiko]] at pagikli ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang digmaang pandaigdig]] ng dalawang taon.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1212910/How-Britain-drove-greatest-genius-Alan-Turing-suicide--just-gay.html How Britain drove its greatest genius Alan Turing to suicide just for being gay], 12 Setyembre 2009, DailyMail</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1165535/The-Wider-View-Nazi-codebreaker-shortened-Second-World-War-years.html The Wider View: Nazi codebreaker which shortened the Second World War by two years], 20 Hunyo 2009, DailyMail</ref> Si Turing ay ginawaran ng Order of the British Empire (OBE) noong 1945 para sa kanyang pagsisilbi sa panahon ng digmaan ngunit ang kanyang mga inambag sa kriptanalisis ay itinagong sekreto ng Britanya hanggang 1970 sa kadahilanang panseguridad nito. == Intelehensiyang artipisyal at pagsubok na Turing (Turing test) == {{main|Intelehensiyang artipisyal}} Mula 1945 hanggang 1947 si Turing ay nanirahan sa ''Church Street, Hampton'' at dito dinesenyo ang ''Automatic Computing Engine'' (ACE) sa ''National Physical Laboratory''. Siya ay nagsumite ng isang papel noong Pebreo 19, 1946 na naglalaman ng kauna unahang detalyadong disenyo ng isang inilalaang-programang kompyuter (stored-program computer). [[Talaksan:Modern-captcha.jpg|thumb|290px|Ang kabaligtaran ng ''Turing Test'' na CAPTCHA ay ginagamit sa [[internet]] upang mapigilan ang isang bot sa pang aabuso sa paggamit ng isang [[server]].]] Noong 1948, si Turing ay iniluklok na Reader (senyor na akademiko) sa kagawarang matematika sa Manchester na ngayon ay bahagi na ng ''University of Manchester''. Noong 1949, siya ay naglingkod bilang kahaliling direktor ng laboratoryo ng pagkukwenta sa University of Manchester at gumawa ng [[software]] para sa kauna unahang inilalaang programang kompyuter na Manchester Mark 1. Sa mga panahon ding ito kanyang ipinagpatuloy ang mga pananaliksik abstrakto. Sa papel na "Computing machinery and intelligence" (Mind, Oktubre 1950), tinalakay ni Turing ang problema ng "[[Intelehensiyang artipisyal]]" at iminungkahi ang isang eksperimento na tinatawag na [[Turing Test]]. Ang [[Pagsubok na Turing]] (''Turing Test'') ang naging batayan sa [[agham pangkompyuter]] upang matukoy kung ang isang makina ay nagpapamalas ng katalinuhan. Ayon sa Pagsubok na Turing, ang isang makina ay maituturing na matalino kung hindi matukoy ng isang taong nagtatanong dito kung ang kanyang tinatanong ay isang makina o isang tao. Sa papel ding ito, iminungkahi ni Turing na imbes gumawa ng mga programang gumagaya sa pag-iisip ng isang matandang tao, mas mabuting gumawa ng mas simpleng makina na gumagaya sa isip ng isang bata at ito'y isailalim sa pagkatuto. Ang kabaligtaran ng "Turing Test" na tinatawag na CAPTCHA ("'''C'''ompletely '''A'''utomated '''P'''ublic '''T'''uring test to tell '''C'''omputers and '''H'''umans '''A'''part") ay karaniwang ginagamit sa [[internet]]. Ang CAPTCHA ay paraan upang matukoy ng isang makina (gaya ng [[server]]) kung ang gumagamit nito ay isang tao o isang kompyuter (bot). Noong 1948, si Turing (sa tulong ang kanyang dating kakilala na si D. G. Champernowne) ay lumikha ng isang [[software]] pang [[chess]] sa isang [[modernong kompyuter]] na hindi pa naiimbento. Si Turing din ang nagimbento ng algoritmong LU decomposition method na ginagamit ngayon sa paglutas ng ''equations matrix''. == Kriminal na paguusig dahil sa kanyang homosekwalidad == Noong Enero 1952, nakilala ni Turing si Arnold Murray sa labas ng sinehan sa Manchester. Pagkatapos ng pananghaliang pakikipagtipanan (''dating''), si Murray ay inimbitahan ni Turing na pumunta sa kanyang bahay na tinanggap naman ni Murray ngunit hindi tinupad. Ang dalawa ay nagkita muli sa Manchester noong sumunod na Lunes at si Murray ay pumayag na samahan si Turing sa kanyang bahay. Pagkatapos ng ilang linggo, si Murray ay muling bumisita sa bahay ni Turing at nananitili ng isang gabi dito. Pagkatapos nito, si Murray ay tumulong sa isang kasabwat sa pagpapasok at pagnanakaw sa bahay ni Turing na nagtulak kay Turing upang iulat ang krimen sa pulisya. Sa imbestigasyon na ginawa ng mga pulis, inamin ni Turing na meron siyang relasyon kay Murray. Sa panahong ito, ang [[homoseksuwalidad]] ay itinuturing pang isang krimen sa Britanya na nagresulta upang si Turing at Murray ay kasuhan ng ''sobrang kahalayan'' sa ilalim ng seksiyong 11&nbsp;ng ''Criminal Law Amendment Act 1885 ng Britanya''. Si Turing ay binigyan ng dalawang opsiyon sa parusang tatanggapin : ang pagkabilanggo o probasyon sa isang kondisyon na siya'y sasailalim sa isang [[pagkakapon]]g kemikal sa pamamagitan ng pag-inom ng estrogen (hormone ng babae) upang mabawasan ang libido. Kanyang tinanggap ang kemikal na pagkakapon. Ang naging kumbiksiyon ni Turing ay nagresulta rin sa pagkaalis ng kanyang ''security clearance'' (karapatang maging bahagi ng sikretong operasyon ng pamalaan) at inalis sa kanyang trabahong kriptanalitiko sa Government Code and Cypher Schools sa Bletchley Park. Ang kanyang pasaporte ng Britanya ay hindi binawi ng pamahalaang Britanya ngunit siya'y hindi pinayagang makapasok sa Estados Unidos. Sa panahong ito, may pagkabahala sa publiko sa ginagawang pagbibitag sa mga homosekswal na [[espiya]] ng mga ahente ng [[Soviet Union]] (dating Russia) dahil sa paglalantad ng dalawang miyembro ng ''Cambridge Five'' na sina Guy Burgess at Donald Maclean. Bagaman si Turing ay hindi inakusahan ng pang eespiya, siya ay pinagbawalan ng pamahalaan ng Britanya na talakayin ang kanyang naging trabahong kriptanaliko sa Bletchely Park. == Kamatayan == Noong 8 Hunyo 1954, si Turing ay natagpuang patay ng kanyang tagalinis ng bahay. Sa [[awtopsiya]]ng ginawa, ang resulta ng kamatayan ay pagkalason sa [[cyanide]]. Natagpuan din ang isang mansanas na kinain ng kalahati sa tabi ng katawan ni Turing na pinaniniwalaang paraan ni Turing upang makain ang cyanide. Ang katawan ni Turing ay sinunog (cremated) sa Woking Crematorium noong 12 Hunyo 1954. Ayon sa ina ni Turing, ang kamatayan nito ay isang aksidental dahil sa hindi maingat nitong pagtatago sa mga laboratoryong kemikal. Iminungkahi ng manunulat na si David Leavitt na maaaring ang pagkain ni Turing ng mansanas na may cyanide ay isang paggaya sa eksena ng pelikulang [[Snow White]] na ipinalabas noong 1937 na isang paboritong kuwento ni Turing. == Paghingi ng tawad ng pamahalaan ng Britanya == Noong Agosto 2009, si John Graham-Cumming ay nagsimula ng petisyon na humihikayat sa Pamahalaan ng Britanya na posityumus (pagkatapos ng kamatayan) na humingi ng tawad sa [[paglilitis]] ni Alan Turing bilang [[homosekswal]]. Ang petisyong ito ay tumanggap ng libo libong mga lagda. Kinilala ng Punong Ministor ng Britanya na si [[Gordon Brown]] ang petisyong ito, at naglabas ng pahayag noong Setyember 10, 2009 na humihingi ng tawad kay Turing at naglalarawan ng pagtrato kay Turing bilang "nakapangingilabot": {{cquote|Ang libo libong tao ay nagsama sama upang humingi ng hustisya para kay Alan Turing at pagkilala sa nakakapangilabot na pagtrato sa kanya. Bagaman si Turing ay pinakitunguhan ng batas nang panahong iyon at hindi na natin maibabalik ang panahon, ang kanyang pagtrato ay siyempre labis na hindi patas at ako ay nagagalak na magkaroon ng pagkakataon na magsabi kung gaano kalalim akong humihingi ng tawad at tayong lahat sa nangyari sa kanya. Kaya sa ngalan ng Pamahalaan ng Britanya, at sa mga nabubuhay ng malaya, salamat sa ginawa ni Alan, ako ay taas noong nagsasabi na: kami'y humihingi ng tawad, ikaw ay karapat dapat ng mas mabuti [pagtrato].}} == Mga Parangal == [[Talaksan:Sackville Park Turing plaque.jpg|thumb|right|Pag ala-alang statwang plaka kay Turing sa Sackville Park, Manchester]] Ang Turing Award na ipinangalan sa "ama ng agham pangkompyuter" na si Alan Turing ang taunang gantimpala na ibinibigay ng Association for Computing Machinery (ACM) sa mga indibidwal sa kanilang kontribusyon sa siyentipikong komunidad pangkompyuter. Ang gantimpalang ito ay itinuturing na pinakamataas na pagkakakilanlan sa [[agham pangkompyuter]] at katumbas ng [[Gantimpalang Nobel]]. Noong 2002, si Turing ay nirangguhan na dalawampu't isa sa ''BBC'' nationwide poll ng [[100 Pinakadakilang mga Briton]].<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 Agosto 2002 |work=BBC News }}</ref> === Mga parangal ng mga unibersidad sa buong mundo === [[Talaksan:Alan Turing Building 1.jpg|thumb|right|Gusaling Alan Turing sa [[University of Manchester]]]] *Ang ''Kwartong Turing'' sa [[University of Edinburgh School of Informatics|University of Edinburgh's School of Informatics]] ay naglalaman ng skultura ng ulo ni Turing na ginawa ni [[Eduardo Paolozzi]], at isang (#42/50) ng kanyang [http://www.synth.co.uk/images/paolozzi2.html Turing prints (2000)]. *Ang [[University of Surrey]] ay may statwa ni Turing sa kanilang pangunahing [[piazza]]. *Ang [[Istanbul Bilgi University]] ay nagsasagawa ng taunang kumperensiya sa [[teoriya ng komputasyon]] na tinatawag na ''Mga Araw na Turing''.<ref name="bilgiuniv">{{cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | accessdate = 29 Oktubre 2011 | archive-date = 2013-08-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref> *Ang [[University of Texas at Austin]] ay may honours na programang ng [[agham pangkompyuter]] na pinangalanang ''Mga skolar ni Turing''.<ref name="texturingschol">{{cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |accessdate=16 Agosto 2009 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref> *Noong simula nang 1960's, pinangalanan ng [[Stanford University]] ang kaisa-isang kwarto na pinagtuturuan ng gusaling Bulwagang Polya Matematika na ''Alan Turing Auditorium''.<ref name="stanforduniv">{{cite web | url = http://archive.computerhistory.org/resources/text/Knuth_Don_X4100/PDF_index/k-8-pdf/k-8-u2679-Stanford-Comp-Dedication.pdf | title = Polya Hall, Stanford University | accessdate =14 Hunyo 2011 }}</ref> *Isa sa mga ampiteatro ng kagawarang Agham Pangkompyuter ng ([[Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille|LIFL]]<ref name="lifl">{{cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |accessdate=3 Disyembre 2010 |archive-date=22 Hulyo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) sa [[Unibersidad ng Lille]] sa hilagang [[Pransiya]] ay ipinangalan bilang parangal kay Alan Turing. (ang iba pang ampiteatro ay ipinangalan kay [[Kurt Gödel]]). *Ang Kagawaran ng Agham Pangkompyuter ng [[Pontifical Catholic University of Chile]], [[Polytechnic University of Puerto Rico]], [[University of the Andes, Colombia|Los Andes University]] in [[Bogotá]], Colombia, [[King's College, Cambridge]] at [[Bangor University]] sa [[Wales]] ay may mga laboratoryo ng kompyuter na ipinangalan kay Turing. *Ang [[The University of Manchester]], [[The Open University]], [[Oxford Brookes University]] at [[Aarhus University]] (in [[Århus]], Denmark) ay may mga gusaling nakapangalan kay Turing. *Ang ''Alan Turing Road'' sa [[Surrey Research Park]] ay ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[Carnegie Mellon University]] ay may [[granito]]ng bangkuan na matatagpuan sa The Hornbostel Mall na may pangalang "A. M. Turing" na nakaukit sa tuktok, "Read" sa ibaba ng kaliwang hita at "Write" sa ibaba ng kanang hita. *Ang [[EISTI|École Internationale des Sciences du Traitement de l'Information]] ay pinangalanan ang kamakailan lang na nakuhang ikatlong gusaling na "Turing". *Ang [[University of Ghent]] ay mayroong isa sa mga pangunahing kwarto ng kompyuter na ginagamit ng mga matematiko at siyentipiko ng kompyuter na ipinangalan kay Alan Turing. *Ang [[University of Oregon]] ay may iskultura ng ulo ni Turing sa gilid ng gusaling pang agham kompyuter na tinatawag na Deschutes Hall.<ref name="Oregon">{{cite web|url=http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|title=Turing at the University of Oregon|accessdate=1 Nobyembre 2011|archive-date=2012-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114151918/http://www.mathcomp.leeds.ac.uk/turing2012/files/oregon.html|url-status=dead}}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} == Mga sanggunian == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv | postscript = <!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}} }} * {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }} * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | url = https://archive.org/details/historyofmodernc00ceru | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.)| title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }} * {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | url = https://archive.org/details/alanturingsautom0000unse_k5v2 | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | url = https://archive.org/details/colossussecretso0000unse | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 Disyembre 2009 | ref = harv }} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7 *Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana. *Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3 * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959 }} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988 }} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q *Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} == Karagdagang babasahin == *{{MathGenealogy|id=8014}} *{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}} *{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 Enero 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 Agosto 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}} *{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 Marso 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=24 Septiyembre 2011|archive-date=19 Enero 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|url-status=dead}} * Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7 * Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006 == Panlabas na kawing == {{Wikiquote}} {{Commons category|Alan Turing}} *[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer *[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year] *[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference] *[https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ Visual Turing] *[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]] *[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp;– Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]] *[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive]{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – naglalaman ng mga hindi nailambag na dokumento mula sa contains Kings College, Cambridge archive *{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 Disyembre 2001|title=Alan Turing&nbsp;– Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=2011-09-24|archive-date=2007-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|url-status=dead}} *[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }}&nbsp;– naglalaman ng mga papel tungkol sa panahon ni Alan Turing sa Sherborne School === Mga papel === *[https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper Ekstensibong talaan ng mga papel ni Turing, mga ulat at pagtuturo at mga isinaling bersiyon] BibNetWiki *{{Turing 1950}} *[http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 Oral history interview with Donald W. Davies], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota; inilalarawan ang mga proyeto sa U.K. [[National Physical Laboratory (United Kingdom)|National Physical Laboratory]], mula sa pagdidisenyong ginawa ni Alan Turing noong 1947 sa paggawa ng [[Automatic Computing Engine|ACE computers]] * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Si Metropolis ang kauna unahang direkto ng [[Los Alamos National Laboratory]]; kabilang sa mga paksa ang relasyong pang akademiko sa pagitan ni Alan Turing at [[John von Neumann]] {{authority control}} {{BD|1912|1954|Turing, Alan}} [[Kategorya:Mga siyentipiko ng kompyuter]] [[Kategorya:Mga matematikong Ingles]] kndtobvy6aylxu6tfe66olmz1jhd640 0 119430 2217587 1921823 2026-07-26T03:38:50Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217587 wikitext text/x-wiki [[image:Basidium schematic.svg|thumb|right|200px|Isang sistematikong illustrasyon kung saan ang basidiomycete mushroom, gill structure, at spore-bearing basidia sa isang gill margins.]] Ang '''Basidium'''(Basida) [([[Medieval Latin]], ''Basidium'', isang maliit na pedestal)] ay isang pinaunlad na reproduktibong [[selula]] ng [[Basidiomycetes]] kung saan nagaganap ang [[nucleic fuse]] at [[meiosis]]. Ito ay maaaring ispesyal na bilog na selula, maliit na selula o apat na filaments na maliit na selula. ==Panlabas== * [http://americanmushrooms.com/basics.htm#Reproduction AmericanMushrooms.com: How do fungi reproduce?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103184210/http://americanmushrooms.com/basics.htm#Reproduction |date=2019-01-03 }} * [http://www.apsnet.org/education/IllustratedGlossary/PhotosA-D/basidium.htm APSnet Illustrated Glossary of Plant Pathology: Basidum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060927231933/http://www.apsnet.org/education/IllustratedGlossary/PhotosA-D/basidium.htm |date=2006-09-27 }} * [http://carroll1.cc.edu/~jclausz/msamanual/ballistospore.html Demonstrating basidiospore discharge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928180413/http://carroll1.cc.edu/~jclausz/msamanual/ballistospore.html |date=2007-09-28 }} by John Webster. Mycological Society of America Lab Manual * [http://www.ilmyco.gen.chicago.il.us/Terms/basid133.html IMA Mycological Glossary: Basidum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216040838/http://www.ilmyco.gen.chicago.il.us/Terms/basid133.html |date=2008-12-16 }} * [http://www.anbg.gov.au/fungi/spore-discharge-mushrooms.html Spore discharge and dispersal in mushrooms] by Heino Lepp, Australian National Botanic Gardens. * [http://www.mushroomexpert.com/microscope_cystidia.html "Using a Microscope: Basidia and Cystidia"] by Michael Kuo, ''MushroomExpert.com'' [[Kategorya:Bakterya]] {{Stub|Agham}} qfxv4u6ffhrtndiqoxazyuemek9kj17 0 123919 2217580 2155394 2026-07-26T02:43:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217580 wikitext text/x-wiki {{for|ibang gamit|Asin (paglilinaw)}} [[File:Table salt with salt shaker V1.jpg|thumb|Asin]] Ang '''asin''' ({{lang-de|Salz}}, {{lang-es|sal}}, {{lang-en|salt}}) ay isang [[mineral]] na pangunahing binubuo ng [[sodium chloride]]. Ito ay napakahalaga para sa mga [[hayop]] sa maliliit na dami, ngunit ito ay mapanganib sa mga hayop at halaman kung labis. Ang [[lasa]] ng asin, o maalat, ay isa sa mga [[pangunahing panlasa]]. Ito ang dahilan kung bakit ang asin ay isa sa mga pinakaluma at karaniwang [[pampalasa]] ng pagkain. Ang [[pagbuburo]] ''(salting)'' ay isang mahalagang paraan ng [[pag-iimbak ng pagkain]].<ref>{{cite book |author=Jürgen Hollweg |title=Salz - Weißes Gold oder Chemisches Prinzip?: Zur Entwicklung des Salzbegriffs in der Frühen Neuzeit |year=2013 |publisher=Lang, Peter Frankfurt |isbn=9783631648650}}</ref><ref>{{cite book |author=Ulrich Müller und Johannes Beck |title=Chemie: Das Basiswissen der Chemie |edition= Auflage 12|year=2015 |publisher=Thieme |isbn=9783134843125}}</ref> Ang asin para sa pagkain ng tao ay ginagawa sa iba't-ibang paraan: hindi repinadong asin (tulad ng [[dagat-asin]]), repinadong asin, at ''[[iodized salt]]''. Ito ay isang mala-kristal na solid, puti, mamutlang kulay-rosas o abo ang kulay, normal na nakuha mula sa [[tubig dagat]] o deposito sa bato. Ang nakakaing ''rock salt'' ay maaaring bahagyang kulay-abo dahil sa nilalaman na mineral.<ref>{{cite book |author=Edebé|title=Física y Química 3 |year=2015 |publisher=Edebé |isbn=9788468321127}}</ref><ref>{{cite book |author=Sabino Zubiaurre Cortés y Jesús Arsuaga Ferreras |title=Química (Selectividad/PAU 2014) |year=2015 |publisher=Anaya Educación |isbn=9788467883756}}</ref> Ang mga ion na [[kloruro]] ({{lang-de|Chlorid}}, {{lang-es|cloruro}}, {{lang-en|chloride}}) at [[sosa]] ({{lang-de|Natrium}}, {{lang-es|sodio}}, {{lang-en|sodium}}), ang dalawang pangunahing mga bahagi ng asin, ay kailangan ng lahat ng mga kilalang nilalang sa maliit na dami. Ang asin ay kasangkot sa pangangasiwa ng [[tubig]] ([[balanse ng pluido]]) ng katawan. Gayunman, ang labis na asin ay nagdaragdag ng panganib sa kalusugan, kabilang ang [[mataas na presyon ng dugo]]. Dahil dito, ipinapayo ang mga awtoridad sa kalusugan may pinapayong mga limitasyon ng pandiyeta sosa. <ref>{{cite web |url=http://www.cnpp.usda.gov/Publications/DietaryGuidelines/2010/Meeting2/CommentAttachments/AHA-220e.pdf |title=American Heart Association 2010 Dietary Guidelines |date=23 Enero 2009 |work=2010 Dietary Guidelines |publisher=American Heart Association |accessdate=16 May 2010 |archive-date=24 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110124154830/http://www.cnpp.usda.gov/publications/dietaryguidelines/2010/meeting2/commentattachments/aha-220e.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nrv.gov.au/nutrients/sodium.htm |title=Nutrient Reference Values for Australia and New Zealand - Sodium |work=Nutrient Reference Values for Australia and New Zealand |publisher=Australian Government National Health and Medical Research Council/ New Zealand Ministry of Health |accessdate=16 Mayo 2010 |archive-date=2009-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090929152401/http://www.nrv.gov.au/nutrients/sodium.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.foodnavigator-usa.com/On-your-radar/The-obesity-problem/Dietary-Guidelines-focus-on-sodium-intake-sugary-drinks-dairy-alternatives |title=Dietary Guidelines focus on sodium intake, sugary drinks, dairy alternatives |author= |date=27 Abril 2010 |work=Food Navigator-usa.com |publisher=Decision News Media |accessdate=16 Mayo 2010 |archive-date=6 Mayo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100506234349/http://www.foodnavigator-usa.com/On-your-radar/The-obesity-problem/Dietary-Guidelines-focus-on-sodium-intake-sugary-drinks-dairy-alternatives |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.eatwell.gov.uk/healthydiet/nutritionessentials/vitaminsandminerals/sodiumchloride/ |title=Sodium Chloride |work=Eat Well, Be Well |publisher=UK Government Food Standards Agency |accessdate=16 Mayo 2010 |archive-date=2010-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007112836/http://www.eatwell.gov.uk/healthydiet/nutritionessentials/vitaminsandminerals/sodiumchloride/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hc-sc.gc.ca/hl-vs/iyh-vsv/food-aliment/sodium-eng.php |title=Health Canada, Healthy Living, Sodium |date=2008 |work=Healthy Living |publisher=Health Canada |accessdate=16 Mayo 2010 |archive-date=2010-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304144104/http://www.hc-sc.gc.ca/hl-vs/iyh-vsv/food-aliment/sodium-eng.php |url-status=dead }}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga kompuwestong kimikal]] 21l71og3khq8vf7wph77ztjocap2e0l 0 154730 2217624 1977347 2026-07-26T07:01:01Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga kawing panlabas */ 2217624 wikitext text/x-wiki Naganap ang '''[[pamamaslang]] ng mga Vizconde''' ('''''Mamamayan ng Pilipinas laban kay Hubert Webb, et al.''''', G.R. No. 176864) noong 30 Hunyo 1991 sa kanilang tirahan sa BF Homes, [[Lungsod ng Parañaque]], [[Kalakhang Maynila]], [[Pilipinas]], kung saan namatay sina Estrellita, Carmela at Jennifer Vizconde.<ref name="inquirer">{{Cite web |title=Philippine Inquirer The Vizconde Case |url=http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20081109-171119/The-Vizconde-Case |access-date=2010-12-19 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126190608/http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20081109-171119/The-Vizconde-Case |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120126190608/http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20081109-171119/The-Vizconde-Case |date=2012-01-26 }}</ref> Nakatanggap si Estrellita (edad ay 47) ng labingtatlong (13) saksak; Si Carmela (edad ay 18), labingpitong saksak at ginahasa muna bago pinatay; at si Jennifer (edad ay 7), ay may labingsiyam na saksak.<ref name="inquirer"/> Si Lauro Vizconde, asawa ni Estrellita at ama nina Carmela at Jennifer, ay nasa [[Estados Unidos]] noon para sa kanyang trabaho habang naganap ang pamamaslang. Sa mahabang panahon, hinihinalang si [[Hubert Webb]], anak ni dating Senador [[Freddie Webb]], ang pangunahing suspek sa pamamaslang, na kasama pa ang ilang mga taong bahagi ng mga makaimpluwensiyang pamilya. Noong 15 Nobyembre 1999, hinatol ng [[Hukuman ng Paghahabol (Pilipinas)|Hukuman ng Paghahabol]] (''Court of Appeals'') ang habambuhay na pagkakabilanggo sa mga pangunahing suspek. Gayunpaman, ipinawalang-bisa ito ng [[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Kataas-taasang Hukuman]] noong 14 Disyembre 2010 nang ipinawalang-sala nito ang pito sa siyam na suspek sa kaso, kasama na si Webb. ==Talababa== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== * [http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20081109-171119/The-Vizconde-Case Philippine Inquirer, The Vizconde Case] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120126190608/http://showbizandstyle.inquirer.net/sim/sim/view/20081109-171119/The-Vizconde-Case |date=2012-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20080402110246/http://www.manilatimes.net/others/special/2005/jan/17/20050117spe1.html Manila Times Special Report on the Vizconde Case] {{Stub|Pilipinas|Tao}} [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] 73uxurvl62a4fm7eovggz7l0wpis3mx 0 161711 2217600 2156974 2026-07-26T04:32:55Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217600 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:First Sculpture of Our Lady of Fatima.jpg|thumb|right|250px|Imahen ng Birhen ng Fatima sa Kapilya ng mga Aparisyon sa Fatima, Portugal]] Ang '''Birhen ng Fatima''' ({{lang-pt|Nossa Senhora de Fátima}}, {{lang-en|Our Lady of Fatima}}) ay ang titulong iginawad sa [[Birheng Maria]] kaugnay ng mga napabalitang pagpapakita o aparisyon niya sa tatlong batang pastol sa [[Fatima, Portugal]] sa bawat ika-13 araw ng anim na sunod-sunod na buwan magmula 13 Marso 1917. Ang tatlong batang ito ay sina [[Lucia dos Santos]] at ang kaniyang magkapatid na pinsan na sina [[Jacinta Marto|Jacinta]] at [[Francisco Marto]]. Ang titulong '''[[Birhen ng Banal na Rosaryo]]''' ay karaniwang tumutukoy rin sa nasabing aparisyon, dahil ayon sa mga bata, nagpakilala sa kanila ang Birheng Maria bilang ''"Mahal na Birhen ng Banal na Rosaryo."'' Upang maitangi naman ito sa naunang napabalitang aparisyon noong 1208 sa simbahan ng [[Prouille]], tinatawag din ito bilang '''Mahal na Birhen ng Santo Rosaryo ng Fatima'''. Naging tanyag ang naturang aparisyon sa Fatima dahil sa mga elemento ng propesiya at [[eskatolohiya]], partikular ang posibleng maganap na [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|digmaan]] at ang pagbabagong-loob ng [[Rusya]].<ref name="OfficialText">{{cite web|url=http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20000626_message-fatima_en.html|title=The Message of Fatima – An attempt to interpret the “secret” of Fatima| accessdate= 2011-05-13|publisher=Congregation of the Doctrine of the Faith | language = Ingles}}</ref> Ang mga aparisyon sa Fatima ay opisyal na ipinahayag ng [[Simbahang Katoliko]] na "nararapat paniwalaan." Ginugunita ang kapistahan ng Birhen ng Fatima tuwing Oktubre 13. ==Kasaysayan== Noong 13 Mayo 1917, ang sampung-taong batang si Lucia dos Santos at ang kaniyang nakababatang mga pinsan na sina Jacinta at Francisco Marto ay nagpapastol sa [[Cova da Iria]] na malapit sa kanilang bahay sa bayan ng Fatima sa [[Portugal]]. Dito nasabing nakita ni Lucia ang isang babaeng kaniyang inilarawan na "mas maliwanag pa kaysa sa araw, nagsasaboy ng sinag na mas malinaw at mas matingkad pa kaysa sa bolang kristal na puno ng pinakamakinang na tubig at tumagos dito ang nag-aapoy na sinag ng araw."<ref name="heart">{{Harv|De Marchi|1952|}}.</ref> Ang iba pang naiulat na pagpapakita ay naganap noong ika-labintatlong araw ng buwan ng Hunyo at Hulyo, na kung saan hinikayat ng Mahal na Birhen ang mga bata na mangumpisal, manalangin para sa sangkatauhan at magsakripisyo para mailigtas ang mga makasalanan. 'Di naglaon, ang mga bata ay nagtali ng mahigpit na lubid sa kanilang mga baywang upang sadya silang masaktan, nagpenitensiya gamit ang matinik na [[lipang-aso]], nangilin sa pag-inom ng tubig tuwing mainit ang panahon, at nagsagawa ng iba't-iba pang uri at paraan ng pagpepenitensiya at pagpapakasakit sa sarili.<ref>Lucia Santos, Memoir 2, p. 93 in ''[http://www.scribd.com/doc/24867341/FATIMA-IN-LUCIA%E2%80%99S-OWN-WORDS-SISTER-LUCIA%E2%80%99S-MEMOIRS Fatima in Lucia's Own Words] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317201103/http://www.scribd.com/doc/24867341/FATIMA-IN-LUCIA%E2%80%99S-OWN-WORDS-SISTER-LUCIA%E2%80%99S-MEMOIRS |date=2010-03-17 }}'', kabuuang text ay online, natagpuan 2010-12-11. {{in lang|en}}</ref> Higit sa lahat, ayon kay Lucia humiling ang Mahal na Birhen na dasalin ang [[rosaryo]] araw-araw, at makailang-ulit din nitong sinabi na ang rosaryo ang susi sa pansarili at pandaigdigang kapayapaan. Ito ay naging matunog para sa mga Portuges, dahil marami sa kanilang mga kalalakihan, pati na rin ang mga kamag-anakan ng mga bisyonaryo ay noo'y nakikipaglaban sa [[Unang Digmaang Pandaigdig]].<ref name="heart"/> Ayon sa salaysay ni Lucia, sa takbo ng mga pagpapakita ng Mahal na Birhen sa kanila, ipinagkatiwala nito ang tatlong sekreto na ngayo'y tinaguriang [[Tatlong Lihim ng Fatima]]. [[File:Newspaper fatima 353.jpg|thumb|right|180px|Pahina mula sa ''Ilustração Portuguesa'', 29 Oktubre 1917, pinapakita ang mga taong nakatingin sa himala ng araw sa kasagsagan ng aparisyon sa Fatima na iniugnay sa Birheng Maria.]] Libo-libong tao ang dumagsa sa Fatima at Aljustrel sa mga sumunod na buwan, dala ng mga naiulat na mga pagpapakita at himala. Noong 13 Agosto 1917, bago pa man marating ng mga bata ang Cova da Iria ay ipinaharang at ipinakinulong sila ng administrador ng probinsiya na si Artur Santos<ref>Jaki, Stanley. ''God and the Sun at Fatima''. Real View Books, 1999. Michigan, p. 15. {{in lang|en}}</ref> (walang kaugnayan kay Lucia dos Santos), isang anti-kleriko at malayang mason,<ref name="Leiria">"Sa edad na dalawampu't-anim sumapi siya sa Grand Orient Masonic Lodge sa Leiria." [http://www.fatimacrusader.com/cr07/cr07pg12.asp Opposition to Fatima (Part I)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180425072503/http://www.fatimacrusader.com/cr07/cr07pg12.asp |date=2018-04-25 }}, The Fatima Crusader, Isyu 7 Pahina 12, Tagsibol 1981. {{in lang|en}}</ref> sa paniwalang ang mga nagaganap ay nakagugulo sa pamahalaan. Pinatunayan ng mga bilanggong nakasama ng mga bata sa kulungan, na unang nakiramay sa kanila, na labis na ikinalungkot ng mga bata ang kanilang sinapit, gayunpaman pinangunahan ng mga ito ang kanilang pagdarasal ng rosaryo. Pilit na ininteroga ng administrador ang mga bata upang sabihin nila ang nilalaman ng mga sekreto ngunit hindi ito nagtagumpay. Tinakot pa nito ang mga bata na papakuluan sila isa-isa sa kalderong may mantika kung hindi nila ito sasabihin, ngunit tumanggi pa rin ang mga ito. Noong buwan na iyon, sa halip sa nakagawiang aparisyon sa Cova da Iria sa ika-13 araw, sinabing nakita ng mga bata ang Birheng Maria noong Agosto 19 sa kalapit na Valinhos.<ref name="heart"/> Sinasabing noong Hulyo 1917 pa lamang ay nangako na ang Birheng Maria ng isang himala sa kaniyang huling aparisyon sa Oktubre 13 upang ang lahat ay maniwala. Ang naganap na himala ay kinilalang "Himala ng Araw." Dumagsa sa Cova da Iria ang tinatayang 70,000 katao,<ref>Ang tinatayang dami ng tao ay naglalaro mula sa "tatlumpu hanggang apatnapung libo" a ni Avelino de Almeida, nagsulat para sa Portuges na pahayagang ''O Século'' ({{cite book| first = John | last = De Marchi | year = 1952 | title = The True Story of Fatima | publisher = Catechetical Guild Entertainment Society | location = St. Paul, Minnesota}}), hanggang sandaang libo, taya ni Dr. Joseph Garrett, Propesor ng Natural na Siyensiya sa Coimbra University {{Harv|De Marchi|1952|p=177}}, parehong naroon ng araw na iyon {{Harv|De Marchi|1952|pp=185&ndash;187}}. Ang tinanggap na estimasyon ay 70,000. {{in lang|en}}</ref> kabilang dito ang mga reporter at potograper ng mga pahayagan. Nang tumila ang walang tigil na buhos ng ulan, binalot ng manipis na ulap ang pinilakang kabilugan ng araw, na ayon sa mga nakasaksi ito'y matititigan ng hindi masakit sa mata. Ayon naman kay Lucia, mistulang bugso ng kaniyang damdamin naman ang nag-udyok sa kaniya upang hikayatin ang mga tao na tumingin sa araw. Sinabi naman ng ibang nakasaksi nang matapos ang mga pangyayari na parang nag-iiba ng kulay ang araw at umiikot na parang gulong. Hindi lahat ay magkakasintulad ang nakita, at iba't-ibang pagsasalarawan ang ibinigay ng mga naging saksi sa pangyayaring "pagsayaw ng araw." Ang kababalaghan ay sinasabing nasaksihan ng karamihan sa mga taong dumayo, pati na rin ng mga taong milya-milya ang layo.<ref>Journal of Meteorology, Vol. 14, no. 142, Oktubre 1988. {{in lang|en}}</ref> Habang ang mga tao naman ay nakatitig sa araw, sina Lucia, Francisco at Jacinta naman ay sinabing nakita ang mga kaibig-ibig na imahen ng [[Banal na Pamilya]], ang [[Ina ng Pitong Hapis]] kasama si [[Hesukristo]] at nang kalaunan ang [[Birhen ng Bundok Carmelo]]. Sinabing nakita rin nila na binasbasan ni [[San Jose]] at Hesus ang mga tao.<ref>Lucia Santos, ''[http://www.scribd.com/doc/24867341/FATIMA-IN-LUCIA%E2%80%99S-OWN-WORDS-SISTER-LUCIA%E2%80%99S-MEMOIRS Fatima in Lucia's Own Words] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317201103/http://www.scribd.com/doc/24867341/FATIMA-IN-LUCIA%E2%80%99S-OWN-WORDS-SISTER-LUCIA%E2%80%99S-MEMOIRS |date=2010-03-17 }}'', kabuang text ay online sa scribd.com, natagpuan 2010-12-04. Ang unang apat na talambuhay ni Lucia na isinulat para sa imbestigasyon ng [[kanonisasyon]] ng kaniyang mga pinsan.' {{in lang|en}}</ref> Nasa edad 10, 9 at 7 ang mga bata noong panahong iyon. Ang kolumnistang si Avelino de Almeida ng ''O Século'' (ang pinakamaimpluwensiyang pahayagan sa Portugal, na maka-gobyerno at lantarang anti-kleriko)<ref name="heart"/> ay nag-ulat ng sumusunod: "Sa harap ng mga taong manghang-mangha, na ang mga pananaw ay biblikal, habang sila'y nakatayo ng walang talukbong ang kanilang ulo at sabik na sabik na pinagmamasdan ang kalangitan, biglang nanginig ang araw at kumilos ng 'di-kapanipaniwala na taliwas sa mga batas ng [[cosmos]] – 'sumayaw' ang araw ang karaniwang ekspresyon ng mga tao."<ref name="heart144">{{Harv|De Marchi|1952|p=144}}.</ref> Ang espesyalista sa mata na si Dr. Domingos Pinto Coelho, na sumulat para sa pahayagang ''Ordem'' ay nag-ulat: "Sa isang sandali ang araw ay pinalibutan ng iskarlet na apoy at nagningning ng dilaw at malalim na biyoleta, tila mabilis ang pag-ikot na minsa'y parang mahuhulog mula sa langit at babagsak sa lupa, na siyang nagpainit ng husto."<ref name="heart147">{{Harv|De Marchi|1952|p=147}}.</ref> Ang isang espesyal na reporter para sa 17 Oktubre 1917 na edisyon ng pahayagan sa Lisbon na ''O Dia'' ay nag-ulat naman ng sumusunod: "... ang pinilakang araw, na binalot ng mala-gasang sinag na biyoleta ay nakitang nagpaikot-ikot sa paligid ng pulo-pulong kaulapan... Ang liwanag ay naging kaaya-ayang asul, na para bang nanggaling mula sa stained glass na bintana ng [[katedral]], at sininagan ang mga taong nakaluhod ng nakadipa... ang mga tao'y nagdarasal ng walang talukbong ang mga ulo at lumuluha ng matupad ang himalang kanilang pinakahihintay. Ang mga segundo ay tila naging oras, buhay na buhay ang lahat."<ref name="heart143">{{Harv|De Marchi|1952|p=143}}.</ref> [[File:People looking miracle sun.jpg|thumb|right|250px|Litratong kinuha noong sinasabing "Pagsayaw ng Araw" sa Fatima noong 13 Oktubre 1917.]] Walang ano mang galaw o iba pang kakaibang aktibidad ang araw na naitala ang mga siyentipiko noong panahong iyon.<ref name="heart"/> Ayon sa mga kontemporaryong ulat ng manunula na si Alfonso Lopes Vieira at ng kaniyang gurong si Delfina Lopes kasama ng kaniyang mga estuyante at iba pang mga nakasaksi sa bayan ng Alburita, ang kakaibang pangyayari iyon ay makikita hanggang 40 kilometro ang layo. Sa kabila ng mga pagpapatunay, hindi lahat ay nagsabi na nakita nilang "sumayaw" ang araw. Ang ilan ay nakakita lamang ng iba't-ibang maniningning na kulay, at ang iba, kabilang ang ibang nananampalataya ay wala talagang nakita.<ref>[http://www.sacred-destinations.com/portugal/fatima-shrine-of-our-lady-of-fatima.htm Basilica and Shrine of Our Lady of Fatima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312035635/http://www.sacred-destinations.com/portugal/fatima-shrine-of-our-lady-of-fatima.htm |date=2009-03-12 }}.</ref><ref>Jaki, Stanley L. (1999). ''God and the Sun at Fátima''. Real View Books, ASIN B0006R7UJ6. {{in lang|en}}</ref> Sa kadahilanang walang pisikal na sanhi ang kayang patunayan ng siyensiya na maaring makapagbigay-linaw upang ipaliwanag ang kababalaghan ng araw, maraming eksplanasyon ang isinulong upang maipaliwanag ang mga isinalarawan ng mga nakakita. Ang pangunahing haka-haka ay isang pangmaramihang [[halusinasyon]] ang posibleng naranasan, maaaring dala ng kanilang nag-aalab na relihiyosong damdamin na walang patid na nag-aabang ng isang inaasahang pangitain. Ang isa pang hinala ay ang posibleng visual artifact na sanhi ng pagtitig sa araw ng matagal. Sinabi ni Propesor Auguste Meessen ng Surian ng Physics ng [[Katolikong Unibersidad ng Leuven]], ang pagtitig ng diretso sa araw ay maaaring magdulot ng phosphene visual artifact at panandaliang bahagyang pagkabulag. Sa tingin niya, ang mga naiulat na obserbasyon ay epektong optikal na dulot ng matagal na pagtitig sa araw. Dagdag pa ni Meessen, nagkakaroon ng [[labing-anino]] ang [[retina]] matapos ang panandaliang pagtitig sa araw na sadyang magbibigay ng epekto na tila ito'y sumasayaw. Kahalintulad nito, ayon kay Meessen na ang mga nasaksihang pagbabago ng kulay ay sanhi ng pamumuti ng mga photosensitive na mga [[cell]] ng retina.<ref name="ReferenceA">Auguste Meessen. 'Apparitions and Miracles of the Sun' International Forum in Porto "Science, Religion and Conscience" Oktubre 23–25, 2003 ISSN: 1645-6564.</ref> Napansin ni Meessen na sa mga sinasabing himala ng araw na nasasaksihan sa maraming lugar, ang mga panatikong manlalakbay ay hinihikayat na tumitig sa araw. Binigay niyang halimbawa ang mga aparisyon sa Heroldsbach, [[Germany]] (1949), kung saan ang kaparehong epektong optikal kagaya ng sa Fatima as sinabing nasaksihan ng mahigit 10,000 katao.<ref name="ReferenceA"/> Subalit walang mapagkasunduang maaaring naging pisikal na sanhi ng gayong 'di kapani-paniwalang pangitain. Ang pangmaramihang halusinasyon ay karaniwang magaganap lamang sa mga maliliit na grupo at hindi sa 70,000 katao. Ang mga visual artifact naman ay kadalasang nauulat sa mga malakihang grupo tuwing may [[solar eclipse]], kapag hindi ginagamitan ng proteksiyon ang mga mata; ngunit ang mga ulat na ito ay walang kahintulad sa mga isinalarawan sa Fatima. Ang umano'y aparisyon sa Heroldsbach sa Franconia, ay inimbestigahan ng Simbahang Katoliko ngunit hindi ito inaprubahan. Wala ring ebidensiya na ang mga taong nagpunta sa Fatima, pati na rin ang mga umaasa ng milagro ay nakatitig na sa araw bago pa man magsalita si Lucia. Ang karamihan ay nakatuon ang pansin sa puno kung saan sinasabing nagpapakita ang Birhen. Maraming kababalaghan din ang naiulat ng mga nakikiusyoso, gaya ng maningning na hamog at pag-ulan ng talulot ng bulaklak sa paligid at ibabaw ng nasabing puno na kung saan sinasabing pinagpapakitaan. Maliban sa Himala ng Araw, ang mga bisyonaryo sa Fatima ay nagpahiwatig, na ang Birheng Maria ay nagpropesiya ng isang malaking palatandaan sa kalangitan ng gabi, na magbabadya ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ikalawang malaking digmaan]].<ref name="books.google.com">Petrisko, Thomas W., Rene Laurentin, and Michael J. Fontecchio, [http://books.google.com/books?id=NcdyFS-uYPkC&dq The Fatima Prophecies: At the Doorstep of the World], p. 48, St. Andrews Productions 1998. {{in lang|en}}</ref><ref name="The Fatima Secret">Hessaman, Michael [http://books.google.com/books?id=tx-BEpkJBq8C&pg=PT98&dq=fatima+sky+borealis&hl=en&ei=nyrjTI-gIYK4sQO7huVm&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCoQ6AEwAA#v=onepage&q=January%2025&f=false The Fatima Secret], Random House 2008. {{in lang|en}}</ref> Noong 25 Enero 1938, may maliwanag na kailawan ang [[aurora borealis]] ang nakita sa hilagang bahagi ng mundo, na natanaw sa malayong timog hanggang sa hilagang [[Africa]], [[Bermuda]] at [[California]].<ref name="books.google.com"/><ref name="The Fatima Secret"/><ref>"Aurora borealis glows in widest area since 1709" - Chicago Daily Tribune, 26 Enero 1938, p. 2. {{in lang|en}}</ref> Ito ang pinakamalawak na paglitaw ng aurora mula noong 1709, at ang mga mamamayan ng [[Paris]] at kung saan-saan pa, na nag-akalang may malaking sunog na nagaganap ay tumawag ng mga bumbero.<ref>"Aurora borealis startles Europe. People flee, call fireman" - New York Times, 26 Enero 1938, p. 25. {{in lang|en}}</ref> Si Lucia, ang nalalabing buhay na bisyonaryo noong panahong iyon ay nagsabi na ito ay ang palatandaang ipinahiwatig pa noon, kaya ipinagbigay-alam niya ito agad kaniyang superyora at obispo sa isang liham kinabukasan.<ref name="books.google.com"/><ref name="The Fatima Secret"/> Nakakaraan pa lamang ang mahigit sa isang buwan ay sinakop na ni [[Hitler]] ang [[Austria]] at matapos ang walong buwan ay sinugod nito ang [[Czechoslovakia]].<ref name="books.google.com"/><ref name="The Fatima Secret"/> == Mga sanggunian == {{commons category|Our Lady of Fatima}} {{reflist|2}} {{Katolisismo}} {{DEFAULTSORT:Fatima, Birhen ng}} [[Kategorya:Mga titulo ng Birheng Maria]] [[Kategorya:Portugal]] 1txc9es1947orm2m1xpkuow0i1f2dsi 0 190877 2217571 2216496 2026-07-26T00:08:38Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217571 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Alden Richards | image = Alden Richards at the OMG Awards.jpg | caption = Si Alden Richards noong 2011 | birth_name = Richard Reyes Faulkerson Jr. | birth_date = {{Birth date and age|1992|1|2|mf=y}} | birth_place = [[Lungsod ng Sta. Rosa]], [[Laguna]] [[Pilipinas]] | years_active = 2010–kasulukayan | height = {{height|m=1.80}} | occupation = [[Modelo]], [[Aktor]], [[Mang-aawit]] |partner=Kathryn Bernardo}} Si '''Richard Reyes Faulkerson, Jr.''' (ipinanganak noong 2 Enero 1992), o higit na kilala sa pangalang '''Alden Richards''', ay isang [[Pilipino]]ng [[modelo]], [[mang-aawit]] at [[aktor]] sa telebisyon, na kasalukuyang nakalagda sa [[GMA Network]].<ref name="BodyTalk">{{cite web|first=Ricky |last=Lo |url=http://www.philstar.com/entertainment/782619/body-talk-alden-richards |title=Body Talk with Alden Richards |work=philstar.com |date=2 Mar 2012 |accessdate=8 Ago 2015}}</ref> Siya ay higit na nakilala sa mga palabas gaya ng ''[[Alakdana]]'', ''[[Tween Hearts]]'', ''[[Karelasyon]]'' at ''[[One True Love]]'' at sa itinuturing na pinakauna niyang pelikula, ang ''[[The Road]]''.<ref name="PepAlden1">{{cite web |first=Ruel |last=Mendoza |url=http://www.pep.ph/news/31923/gma-7-places-its-bet-on-alden-richards-kristoffer-martin-and-derrick-monasterio-as-next-kapuso-leading-men/1/2#focus |title=GMA-7 places its bet on Alden Richards, Kristoffer Martin, and Derrick Monasterio as next Kapuso leading men |work=pep.ph |date=15 Nob 2011 |accessdate=8 Ago 2015 |archive-date=2016-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315134856/http://www.pep.ph/news/31923/gma-7-places-its-bet-on-alden-richards-kristoffer-martin-and-derrick-monasterio-as-next-kapuso-leading-men/1/2#focus |url-status=dead }}</ref> Noong Mayo 2013, inilabas ang kanyang paunang album sa ilalim ng [[Universal Records]].<ref>{{cite web|first=Feliz |last=Borja |url=http://myxph.com/features/5649/alden-richards-releases-his-self-titled-debut-album/ |title=ALDEN RICHARDS Releases His Self-Titled Debut Album! |work=Myxph.com |date=11 Hun 2013 |accessdate=8 Ago 2015}}</ref> Noong 2015, higit na nabigyang-pansin si Richards nang siya ay napabilang sa pananghaliang programa na [[Eat Bulaga]] upang maging isa sa mga kasamang punong-abala (''co-host''), at di-inaasahang naitambal kay [[Maine Mendoza]], kilala rin sa nasabing programa bilang si ''Yaya Dub'', dahilan upang mabuo at makilala sila sa tawag na '''[[AlDub]]''' (pinagsamang Alden Richards at Yaya Dub).<ref>{{cite web |first=Jojo |last=Gabinete |url=http://www.abante.com.ph/ent/showbiz-column/the-source/31727/the-source-alden-at-yaya-dub-source-ng-kilig-ng-milyones-na-fans-.html |title=The Source: Alden at Yaya Dub, source ng kilig ng milyones na fans! |work=Abante Online |date=25 Hul 2015 |accessdate=8 Ago 2015 |archive-date=2015-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150816060920/http://www.abante.com.ph/ent/showbiz-column/the-source/31727/the-source-alden-at-yaya-dub-source-ng-kilig-ng-milyones-na-fans-.html |url-status=dead }}</ref> == Buhay at Karera == === Pagsisimula === Ipinanganak si Alden noong 2 Enero 1992 sa Santa Rosa, Laguna, Pilipinas bilang ikalawang anak nina Richard Faulkerson Sr., isang katutubo ng Laguna, at Rosario Reyes Faulkerson, na katutubo ng Pampanga.<ref>{{cite web |url=http://www.tempo.com.ph/2013/03/15/alden-richards-life-a-tearjerker/ |title=Alden Richards’ life a tearjerker |work=Tempo Online |date=15 Mar 2013 |accessdate=8 Ago 2015 |archive-date=15 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150815050905/http://www.tempo.com.ph/2013/03/15/alden-richards-life-a-tearjerker/ |url-status=dead }}</ref> Si Alden ay isang mag-aaral sa kursong ''Business Administration'' ng De La Salle Canlubang sa Canlubang, Biñan, Laguna.<ref>{{cite web|first=Rito |last=Asilo |url=http://entertainment.inquirer.net/66642/alden-richards-is-living-his-mothers-dream |title=Alden Richards is living his mother’s dream |work=Inquirer.net |date=9 Nob 2012 |accessdate=8 Ago 2015}}</ref> Bago siya naging aktor, sumali siya sa iba't ibang patimpalak para sa mga kalalakihan sa Laguna, at nagtrabaho bilang ''part-time commercial model''. Hawak niya ang mga titulong Ginoong Sta. Rosa 2009 at Ginoong Laguna 2010.<ref name=ParazziAlden>{{cite web|author=Maestro Orobia |url=http://www.pinoyparazzi.com/alden-richards-the-hardworking-teen-star/ |title=Alden Richards: the hardworking teen star |work=Pinoy Parazzi |date=17 Peb 2012 |accessdate=8 Ago 2015}}</ref> Sinubukan niya rin ang kanyang kapalaran sa mundo ng pag-aartista sa pamamagitan ng pagsali sa [[StarStruck]] noong 2009 at [[Pinoy Big Brother]] noong 2010, subalit hindi siya pinalad na makapasok sa parehong ''reality show''.<ref>{{cite web |first=Rommel |last=Llanes |url=http://www.pep.ph/peparazzi/videos/5636/flashbackfriday-alden-richards-compares-life-to-candy-crushwow-ang-deep |title=#FlashbackFriday: Alden Richards compares life to Candy Crush...Wow, ang deep! |work=pep.ph |date=7 Ago 2015 |accessdate=8 Ago 2015 |archive-date=2016-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315190025/http://www.pep.ph/peparazzi/videos/5636/flashbackfriday-alden-richards-compares-life-to-candy-crushwow-ang-deep |url-status=dead }}</ref> Lumitaw rin siya sa isang patalastas sa telebisyon para sa isang produkto ng mga bitamina.<ref name=PepAlden2>{{cite web |first=Elli |last=Alipio |url=http://www.pep.ph/features/infocus/26960/pep-exclusive-alden-richards-reveals-turndowns-before-becoming-an-artista |title=PEP EXCLUSIVE: Alden Richards reveals "turndowns" before becoming an artista |work=pep.ph |date=15 Mar 2012 |accessdate=8 Ago 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924085329/http://www.pep.ph/features/infocus/26960/pep-exclusive-alden-richards-reveals-turndowns-before-becoming-an-artista |url-status=dead }}</ref> === 2010-2011: Pagpasok sa pag-aartista, ''The Road'' at mga parangal === Matapos makapasa sa mga odisyon, inilunsad si Richards bilang isang aktor ng [[GMA Network]] para sa panghapong drama na ''[[Alakdana]]'' at ginampanan ang papel ng isang may kapansanan na si Joma. Itinambal siya sa baguhan ding aktres noon na si [[Louise delos Reyes]]. Lumagda rin siya ng limang taóng kontrata sa network.<ref name="GMAAlak">{{cite web |title=GMA Network: Alden Richards as leading men |url=http://www.pep.ph/news/31923/gma-7-places-its-bet-on-alden-richards-kristoffer-martin-and-derrick-monasterio-as-next-kapuso-leading-men |accessdate=31 Ene 2012 |archive-date=14 Disyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151214135026/http://www.pep.ph/news/31923/gma-7-places-its-bet-on-alden-richards-kristoffer-martin-and-derrick-monasterio-as-next-kapuso-leading-men |url-status=dead }}</ref><ref name="BEAlden">{{cite web |title=Be Online: Alden going up |url=http://beonline.com.ph/featuresArticle.php?aid=3242&=032dd17b77fab7d51a476c5ff2b5659c |accessdate=3 Peb 2012 |archive-date=2020-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022042234/http://beonline.com.ph/featuresArticle.php?aid=3242&=032dd17b77fab7d51a476c5ff2b5659c |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title=PEP Portal: Alakdana |url=http://www.pep.ph/guide/tv/7496/serious-drama-merges-with-fantasy-for-gma-739s-upcoming-afternoon-series-alakdana |accessdate=31 Ene 2012}}</ref> Noong 2011, naging bahagi siya ng matagumpay na pangkabataang serye na ''[[Tween Hearts]]'' at naging tampok din sa naging pelikula nito, ang ''[[Tween Hearts: Class of 2012]]''.<ref>Philippine Star: Hearthrob with a big heart http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=714427{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved January 31, 2012.</ref> Nagtanghal din siya sa lingguhang palabas ng GMA Network na ''[[Party Pilipinas]]'' at ''[[Sunday All Stars]]''. Nakita rin siya sa dalawang kabanata ng ''[[Spooky Nights]]'' sa ''Singil'' at sa pamaskong pagtatanghal nito bilang si Elmer.<ref>GMA Network: Spooky Nights Parol http://www.gmanetwork.com/entertainment/stars/alden-richards/articles/2011-12-09/7502/GMA-7s-Spooky-Nights-continues-its-horror-Christmas-features-this-Saturday#list Retrieved January 31, 2012.</ref> Pinuri ng mga kritiko si Richards sa kanyang pagganap bilang isang ''[[:en:psychopath|psychopath]]'' sa pelikulang ''[[The Road]]''.<ref>PEP Portal: Yam Laranas praised Alden Richards http://www.pep.ph/guide/movies/9231/direk-yam-laranas-impressed-by-alden-richards39-performance-in-psycho-thriller-film-the-road#39;-performance-in-psycho-thriller-film-%20the-road Retrieved January 31, 2012.</ref> Sa pagtatapos ng 2011, ginampanan niya si Gobi sa patok sa takilyang pelikula na ''[[Ang Panday 2]]'' na kalahok sa [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila ng 2011]].<ref>Showbiz Portal: Alden Richards http://www.showbiz-portal.com/2011/11/alden-richards-is-bad-boy.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924101437/http://www.showbiz-portal.com/2011/11/alden-richards-is-bad-boy.html |date=2015-09-24 }} Retrieved February 3, 2012.</ref> Pinuri rin si Richards ng ilang mga manunulat sa aliwan (''entertainment'') dahil sa pagiging magiliw nito at sa kanyang mga natatanging pagganap, na humulang siya'y magiging susunod na malaking bituin ng GMA Network.<ref>Philippine Entertainment Portal: Alden Richards http://www.pep.ph/news/32140/Alden-Richards-reveals-that-new-project-in-2012-pairs-him-anew-with-Louise-de-los-Reyes {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921055927/http://www.pep.ph/news/32140/Alden-Richards-reveals-that-new-project-in-2012-pairs-him-anew-with-Louise-de-los-Reyes |date=2013-09-21 }} Retrieved February 3, 2012.</ref><ref>Malaya Business Insight: Stars are lining up for Alden Richards http://www.malaya.com.ph/dec29/ent3.html{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved February 3, 2012.</ref> Pinarangalan din si Richards bilang unang Pilipinong ''Amazing Male Newcomer'' sa unang ''Yahoo! OMG! Philippines Awards'' (2011).<ref name="yahoo">Yahoo Philippines: OMG Awards Winners http://ph.omg.yahoo.com/news/omg--awards-winners-thank-voters.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131125215330/http://ph.omg.yahoo.com/news/omg--awards-winners-thank-voters.html |date=2013-11-25 }} Retrieved January 31, 2012.</ref> Nanalo rin siya bilang Pinakamahusay na Bagong Aktor sa ''Golden Screen Awards''.<ref name="SH">Showbiz News: Best New Actor http://www.showbiz-portal.com/2011/12/alden-richards-best-new-actor-in-golden.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924101439/http://www.showbiz-portal.com/2011/12/alden-richards-best-new-actor-in-golden.html |date=2015-09-24 }} Retrieved January 31, 2012.</ref> Nagtamo rin ang aktor ng dalawang parangal sa loob ng isang taon na nagpapakita ng banayad na pag-angat ng kanyang karera.<ref name="SH" /> Hindi rin siya nangiming ibahagi ang kanyang buhay pag-ibig sa midya, na pinatotohanan niya sa pag-imbita sa [[FHM]] ''Sexiest'' ng 2011 na si [[Sam Pinto]] para sa isang ''date'' sa pambansang telebisyon.<ref name="PEPDate">PEP: Sam Pinto and Alden Richards on a cruise date http://www.gmanetwork.com/news/story/228517/showbiz/pep-sam-pinto-and-alden-richards-go-on-cruise-date Retrieved February 3, 2012.</ref> Tinanggap ng huli ang imbitasyon at nagsagawa ng isang ''cruise date'' sa [[Look ng Maynila]], subalit ibinunyag ng seksing aktres na ito ay isa lamang ''friendly date''.<ref name="PEPDate" /> Noong [[Araw ng mga Puso]] ng 2012, isang promo ng GMA Network, ang ''A Date with Alden Richards'', ang lumitaw sa telebisyon at sa ''social media'' na [[Twitter]], kung saan ito'y nag-''trend''.<ref>[http://www.gmanetwork.com/news/story/247549/showbiz/alden-richards-still-looking-for-a-date-on-valentine|GMA Network, win a Date with Alden Richards] ''GMA Network'' Retrieved February 12, 2012.</ref> === 2012-2014: ''One True Love'', iba pang mga palabas at karerang pangmusika === Noong unang bahagi ng 2012, iniulat ng pang-umagang palabas ng GMA Network na [[Unang Hirit]] na sinubukan ni Richards ang mga bagong hamon at gumawa ng mapangahas na mga hakbang sa kanyang karera sa pamamagitan ng pagpustura nang walang pang-itaas para sa kanyang kauna-unahang ''sexy pictorial'' para sa koleksiyong pang-tag-araw ng tindahan ng mga damit na ''Folded & Hung'' kasama ang mga artistang sina [[JM De Guzman]] at [[Enrique Gil]].<ref name="MBAL">Manila Bulettin: A Sexy Alden Richards http://mb.com.ph/articles/349330/next-attraction-a-sexy-alden-richards {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426212935/http://mb.com.ph/articles/349330/next-attraction-a-sexy-alden-richards |date=2012-04-26 }} Retrieved February 3, 2012.</ref><ref>Philippine Star: Folden and Hung Marvels http://www.philstar.com/youngstar/ysarticle.aspx?articleid=742129&publicationsubcategoryid=84{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Retrieved February 3, 2012.</ref> Ginampanan ni Richards ang papel ng isang magnanakaw na nagngangalang Rico sa panggabing serye na [[My Beloved (serye sa telebisyon)|My Beloved]] na pinagbibidahan nina [[Marian Rivera]] at [[Dingdong Dantes]].<ref name="MBAL" /><ref>[http://asianovela.com/teleserye/my-beloved-gma-marian-rivera-dingdong-dantes/ My Beloved starring Marian Rivera and Dingdong Dantes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150701035228/http://asianovela.com/teleserye/my-beloved-gma-marian-rivera-dingdong-dantes/ |date=2015-07-01 }} ''Asia Novela'' Retrieved. March 7, 2012.</ref> Gumanap din siya sa kabanatang ''UNOS (Calamity)'' ng ikaapat na pagtatanghal para sa [[Mahal na Araw]] na ''Tanikala'' na itinanghal ng [[CBN Asia|Christian Broadcasting Network]].<ref>[http://www.abante.com.ph/issue/mar2312/ent_others05.htm Baguhang Actor, nanguna sa Tanikala ng CBN Asia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325190942/http://www.abante.com.ph/issue/mar2312/ent_others05.htm |date=2012-03-25 }} ''Abante Online''. Retrieved March 28, 2012.</ref><ref>[http://www.jeffalagar.com/2012/03/alden-richards-cbn-asia-tanikala-gma/ Alden Richards on CBN Asia's Tanikala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630164328/http://www.jeffalagar.com/2012/03/alden-richards-cbn-asia-tanikala-gma/ |date=2015-06-30 }} ''Jeff Alagar Website''. Retrieved March 28, 2012.</ref> Pinangunahan naman ni Richards ang kanyang unang pagbibida sa panggabing serye sa telebisyon sa [[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]] na nagsimula noong 11 Hunyo 2012.<ref>[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=804340&publicationSubCategoryId=96 Alden napuri sa breakdown scene: One True Love] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121208232520/http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=804340&publicationSubCategoryId=96 |date=2012-12-08 }} ''Philippine Star''. Retrieved May 29, 2012</ref><ref>[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=805760&publicationSubCategoryId=96 Alden Richards stars on One True Love]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Philippine Star''. Author: German Moreno. Retrieved May 29, 2012.</ref> Ito ay tungkol sa di-natitinag na lakas ng pag-ibig mula sa dalawang may magkaibang pamumuhay. Sa seryeng ito, muli siyang itinambal sa kanyang ka-''love team'' na si [[Louise delos Reyes]].<ref>[http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=816061 One True Love on GMA tonight]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''The Philippine Star''. Retrieved 07-08-2012</ref><ref>[http://www.pep.ph/news/34395/alden-richards-fervently-hopes-one-true-love-will-rate-well-kasi-kapag-hindi-po-nag-rate-baka-mawalan-tayo-ng-trabaho-after-matagal-po-tayong-ma-standbyrdquo Alden Richards fervently hopes One True Love will rate well: "Kasi kapag hindi po nag-rate, baka mawalan tayo ng trabaho after. Matagal po tayong ma-standby."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114181616/http://pep.ph/news/34395/alden-richards-fervently-hopes-one-true-love-will-rate-well-kasi-kapag-hindi-po-nag-rate-baka-mawalan-tayo-ng-trabaho-after-matagal-po-tayong-ma-standbyrdquo |date=2012-11-14 }} ''PEP.ph''. Retrieved 08-27-2012</ref> Dahil sa tagumpay ng serye, humaba pa ito nang limang linggo, na sinang-ayunan ng network noong 20 Agosto 2012.<ref>[http://www.mb.com.ph/articles/370165/one-true-love-extended One True Love' Extended]{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Manila Bulletin''. Retrieved 08-27-2012</ref><ref>[http://www.sunstar.com.ph/manila/entertainment/2012/08/17/alden-proud-one-true-love-success-237945 Alden proud of 'One True Love' success] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924134930/http://www.sunstar.com.ph/manila/entertainment/2012/08/17/alden-proud-one-true-love-success-237945 |date=2015-09-24 }} By: Glaiza Jarloc. ''SunStar''. Retrieved 08-27-2012</ref> Ayon sa GMA Network sa kanilang opisyal na pahayag, pinahaba nila ito dahil sa pagiging matagumpay nito sa ''ratings'' kumpara sa katapat nitong programa mula nang ito'y nag-umpisa.<ref>[http://www.pep.ph/guide/guide/10717/alden-richards-louise-delos-reyes-starrer-one-true-love-gets-five-week-extension-on-gma-7 Alden Richards-Louise delos Reyes starrer, One True Love, gets five-week extension on GMA-7]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''PEP.ph''. Retrieved 08-27-2012</ref> Si Richards, na gumanap bilang si "Tisoy", ay isang mahirap na lalaking nahulog sa isang mayamang babae. Pinuri ng mga manonood at kritiko si Richards sa kanyang pagganap sa TV drama. Ayon sa kanya, ang serye ay kanyang pinakamalaking pagkakataon o ''break'' sa industriya.<ref>[http://www.tempo.com.ph/2012/alden-richards-gets-big-break/ Alden Richards gets big break]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Tempo''. Retrieved 08-27-2012</ref><ref>[http://businessmirror.com.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=28356:power-mining-are-drivers-of-mindanao-developmentminda&catid=45:regions&Itemid=71 Alden, Lucho, the business of aspiration and all that drama] By: Gerard Ramos. ''Business Mirror''. Retrieved 08-27-2012</ref> Bagama't ang [[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]] ang nagpatunay ng kakayahan ni Richards sa pag-arte, matagal din bago siya nabigyan ng bagong proyekto sa TV o pelikula hanggang siya'y maitampok bilang batang Simeon (ang karakter na ginampanan ni [[Bong Revilla]]) sa dramang pangkasaysayan na [[Indio (serye)|Indio]], isa sa pinakamalaking proyekto ng GMA Network para sa 2013.<ref name=PP>{{cite news|last=Calderon|first=Ricky|title=Alden Richards returns to primetime TV in "Mundo Mo’y Akin"|url=http://www.philstar.com/cebu-entertainment/2013/03/18/921149/alden-richards-returns-primetime-tv-mundo-moy-akin|accessdate=21 March 2013|newspaper=Philippine Star|date=18 March 2013|archive-date=5 Marso 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305055843/http://www.philstar.com/cebu-entertainment/2013/03/18/921149/alden-richards-returns-primetime-tv-mundo-moy-akin|url-status=dead}}</ref> Ayon kay Richards, "Ipinagmamalaki kong gampanan ang papel ng batang Bong Revilla. Hindi ko inisip na matagal akong walang palabas, subalit nang binilang ko ang mga araw, napagtanto kong anim na buwan na pala akong hindi umaarte sa isang regular na palabas..."<ref name=PP /> Ang kuwento ng buhay ni Richards ay naitampok sa dramang antolohiya na [[Magpakailanman]] na umere noong 09 Marso 2013 kung saan ginampanan niya ang kanyang sarili.<ref>{{cite web|last=Canlas|first=Nelson|title=Kwento ng buhay ni Alden Richards, tampok sa magpakailanman sa Sabado|url=http://www.gmanetwork.com/news/video/154335/balitanghali/kwento-ng-buhay-ni-alden-richards-tampok-sa-magpakailanman-sa-sabado|publisher=GMA News|accessdate=21 March 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Pagiging malapit ni Alden Richards sa pumanaw na ina, matutunghayan sa Magpakailanman|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/298386/showbiz/pagiging-malapit-ni-alden-richards-sa-pumanaw-na-ina-matutunghayan-sa-magpakailanman|publisher=GMA News|accessdate=21 March 2013}}</ref> Sa parehong taon, muling nagtambal sina Richards at Delos Reyes sa seryeng melodrama na pinamagatang [[Mundo Mo'y Akin]] kasama ang mga aktres na sina [[Sunshine Dizon]] at [[Angelika dela Cruz]].<ref>{{cite web|last=Santiago|first=Lhar|title=Balik-tambalan nina Louise delos Reyes at Alden Richards sa 'Mundo Mo'y Akin,' mapapanood na simula ngayong gabi|url=http://www.gmanetwork.com/news/video/155228/24oras/balik-tambalan-nina-louise-delos-reyes-at-alden-richards-sa-mundo-mo-y-akin-mapapanood-na-simula-ngayong-gabi|work=24 Oras|publisher=GMA News|accessdate=21 March 2013}}</ref> Isa itong dramang pampamilya na sumusunod sa isang nakapipilit na balangkas ng kuwentong sumisiyasat sa di-mapigilang paghahanap sa kagandahan at kayamanan.<ref name=PPPP>{{cite news|last=R|first=P|title=Treachery, lies, betrayal in Mundo Mo'y Akin|url=http://www.sunstar.com.ph/davao/entertainment/2013/03/17/treachery-lies-betrayal-mundo-moy-akin-273439|accessdate=21 March 2013|newspaper=SunStar|date=17 March 2013|archive-date=19 Marso 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319144931/http://www.sunstar.com.ph/davao/entertainment/2013/03/17/treachery-lies-betrayal-mundo-moy-akin-273439|url-status=dead}}</ref> Nakikita ng mga tauhan ang kanilang sarili na nasisilo sa laro ng panlilinlang, pagtataksil, pagkakamit ng kapangyarihan at kasikatan.<ref name=PPPP /><ref>{{cite news|last=Barrameda|first=Joe|title=‘Mundo’ ni Alden, talk of the town agad|url=http://www.abante.com.ph/entertainment/index.php/joe-barrameda/213-mundo-ni-alden-talk-of-the-town-agad|accessdate=21 March 2013|newspaper=Abante|date=21 March 2013|archive-date=22 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130322063307/http://www.abante.com.ph/entertainment/index.php/joe-barrameda/213-mundo-ni-alden-talk-of-the-town-agad|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Red|first=Isah|title=Kapuso’s new series promises complex drama|url=http://manilastandardtoday.com/2013/03/20/kapusos-new-series-promises-complex-drama/|accessdate=21 March 2013|newspaper=Manila Standard Today|date=20 March 2013|archive-date=2 Septiyembre 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130902131159/http://manilastandardtoday.com/2013/03/20/kapusos-new-series-promises-complex-drama/|url-status=dead}}</ref> Inilunsad si Richards bilang isang mang-aawit sa pamamagitan ng #Summercrash na kabanata ng lingguhang pananghaliang programa na [[Party Pilipinas]].<ref name=GMA7statement>{{cite web|title=Alden Richards will launch album on Party Pilipinas this Sunday|url=http://www.pep.ph/guide/guide/11746/alden-richards-will-launch-album-on-party-pilipinas-this-sunday|publisher=PEP.ph|accessdate=26 April 2013|archive-date=2 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002201742/http://www.pep.ph/guide/guide/11746/alden-richards-will-launch-album-on-party-pilipinas-this-sunday|url-status=dead}}</ref> Inilunsad niya ang kanyang unang isahang awit, ang "Haplos", ang kanyang bersiyon ng awitin ng [[Shamrock]] na mabibili sa ''My Music Store''<ref>{{cite web|title=Alden Richards- Haplos|url=http://www.mymusicstore.com.ph/music/552166/Haplos.html|publisher=My Music Store|accessdate=26 April 2013}}{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at [[iTunes]] noong 05 Abril 2013.<ref name=GMA7statement /><ref>{{cite web|title=Haplos - Single Alden Richards|url=https://itunes.apple.com/us/album/haplos-single/id632407229|publisher=iTunes|accessdate=26 April 2013}}</ref> Ang album ay sa ilalim ng [[Universal Records (Philippines)|Universal Records]] at inilabas noong 26 Mayo 2013.<ref>{{cite web|last=Garcia|first=Rose|title=Alden Richards on being linked to "Elmo's girls" Julie Anne San Jose and Lauren Young: "Yun nga po, sinasabi po nila sa akin, ‘Lahat na lang inaagaw mo.'"|url=http://www.pep.ph/news/38212/alden-richards-on-being-linked-to-elmo39s-girls-julie-anne-san-jose-and-lauren-young-ldquoyun-nga-po-sinasabi-po-nila-sa-akin-lsquolahat-na-lang-inaagaw-mo39|publisher=PEP.ph|accessdate=26 April 2013|archive-date=30 Hulyo 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130730044206/http://www.pep.ph/news/38212/alden-richards-on-being-linked-to-elmo39s-girls-julie-anne-san-jose-and-lauren-young-ldquoyun-nga-po-sinasabi-po-nila-sa-akin-lsquolahat-na-lang-inaagaw-mo39|url-status=dead}}</ref> Naitampok din siya bilang [[Myx|Myx Celebrity VJ]] para sa buwan ng Hunyo, 2013.<ref>http://myxph.com/features/5594/our-myx-celebrity-vj-for-the-month-of-june-is-alden-richards/</ref> Noong 2014, napatunayan si Richards bilang isa sa mga pinakahinahanap na ''leading man'' nang siya ay itinambal sa tinaguriang reyna ng ''primetime'' ng GMA Network na si [[Marian Rivera]] sa seryeng pantelebisyon na [[Carmela (palabas sa telebisyon)|Carmela]]. Nagbida rin siya sa maikling pelikulang pinamagatang ''Kinabukasan'' kasama ang ''superstar'' ng Pilipinas na si [[Nora Aunor]]. Sa huling bahagi ng 2014, nagkaroon muli siya ng seryeng pantelebisyong ipinrodyus ng [[GMA News and Public Affairs]] na may pamagat na [[Ilustrado (serye sa telebisyon)|Ilustrado]]. Ginampanan niya rito ang pinag-aagawang papel ni [[Jose Rizal]]. === 2015-kasalukuyan: ''[[Eat Bulaga!]]'' at [[AlDub]] === Noong 2015, naging bahagi si Richards ng pinakamatagal na pananghaliang programa sa Pilipinas, ang ''[[Eat Bulaga!]]''. Kasalukuyan siyang napapanood bilang kasamang punong-abala (''co-host'') sa ''segment'' na ''That's My Bae''. Higit na umangat ang kanyang kasikatan hindi lamang dahil sa araw-araw siyang nakikita sa telebisyon bilang punong-abala (''host''), kundi dahil din sa pagkakabuo ng di-inaasahang tambalan o ''love team'' sa pagitan niya at ng kanyang kasamang punong-abala na si [[Maine Mendoza|Maine "Yaya Dub" Mendoza]]. Ang tambalan, na tinawag ng mga tagahanga na [[AlDub]], ay naging tuluy-tuloy na ''trending'' na paksa sa [[Twitter]] sa Pilipinas at sa buong mundo. Dahil sa kanilang matinding kasikatan, bumuo ang ''Eat Bulaga!'' ng isang munting serye para sa AlDub na tinawag ni [[Joey de Leon]] na ''KalyeSerye'' sa loob ng ''segment'' ng ''Juan For All, All for Juan''. Samantala, sumikat ''online'' ang mga ''trailer'' na likha ng mga tagahangang humihiling ng pelikula o palabas sa telebisyon para sa kanila; ang isa rito ay ang muling pagsasagawa (''remake'') ng [[Koreanovela]] na [[My Love from the Star]] na ibinalita ng GMA Network.<ref>{{cite web | last = Dabu| first = Bianca Rose | title = Fans pitch 'My Love from the Star' remake starring Alden and Yaya Dub | publisher = ''GMA News Online'' | url = http://www.gmanetwork.com/news/story/532366/showbiz/chikaminute/fans-pitch-my-love-from-the-star-remake-starring-alden-and-yaya-dub | accessdate = August 10, 2015 }}</ref> Noong 06 Agosto 2015, lumagda si Richards ng isang apat na taóng kontrata sa [[APT Entertainment]],<ref>{{cite web | last = Gonzales | first = Rommel | title = Alden Richards will not be paired with other leading ladies because of AlDub loveteam | publisher = ''Philippine Entertainment Portal'' | url = http://www.pep.ph/news/55626/alden-richards-will-not-be-paired-with-other-leading-ladies-because-of-aldub-loveteam | accessdate = August 10, 2015 | archive-date = Septiyembre 15, 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150915225242/http://www.pep.ph/news/55626/alden-richards-will-not-be-paired-with-other-leading-ladies-because-of-aldub-loveteam | url-status = dead }}</ref> ang kumpanyang pampelikula ng nagpoprodyus ng ''Eat Bulaga!'' na [[TAPE Inc.|TAPE Inc]]. Dito umingay ang mga balitang binabalak buuin ang isang pelikula para sa AlDub. Kasalukuyan ding napapanood si Richards bilang isa sa mga punong-abala ng lingguhang pananghaliang programa ng GMA Network na [[Sunday PINASaya]].<ref>{{cite web|first=Cherry |last=Sun |url=http://www.gmanetwork.com/entertainment/gma/articles/2015-08-06/18259/Mga-host-ng-Sunday-PinaSaya-ipinakilala-na |title=Mga host ng 'Sunday PinaSaya,' ipinakilala na |work=GMANetwork.com |date=6 Ago 2015 |accessdate=23 Ago 2015}}</ref> Noong 13 Agosto 2015, lumagda si Richards ng isang kontrata ng rekording sa [[GMA Records]]. Maglalaman ang parating na album ng di-bababa sa dalawang orihinal na awitin at mga bersiyon.<ref>{{cite web | last = Sun| first = Cherry| title = Alden Richards, pumirma ng kontrata sa GMA Records | publisher = ''GMA News Online'' | url = http://www.gmanetwork.com/records/articles/2015-08-13/426/Alden-Richards-pumirma-ng-kontrata-sa-GMA-Records| accessdate = August 13, 2015 }}</ref> Ang kanyang unang isahang awit, ang [[Wish I May]], mula sa kanyang parating na album ay isang orihinal na komposisyon ni Agat-Obar Morallo at inilabas upang madiskarga (''download'') ''online'' at mapakinggan noong Setyembre 2015.<ref>{{cite web | last = Fallore | first = Renuel | title = WATCH: ALDEN RICHARDS Releases "Wish I May" Lyric Video! | publisher = ''Myx'' | url = http://myxph.com/features/25053/watch-alden-richards-releases-wish-i-may-lyric-video/ | date = 2 Set 2015 | accessdate = 3 Set 2015 }}</ref><ref>{{cite web | last = Ligunas | first = Mary Louise | title = 'Wish I May' by Alden Richards debuts at the top spot of iTunes charts | publisher = ''GMA Network'' | url = http://www.gmanetwork.com/records/articles/2015-09-03/442/Wish-I-May-by-Alden-Richards-debuts-at-the-top-spot-of-iTunes-charts | date = 3 Set 2015 | accessdate = 3 Set 2015 }}</ref> == Diskograpiya == === Mga ''extended play'' na album === * ''[[Alden Richards (EP)|Alden Richards]]'' (2013) === Mga Isahang Awit === * "Haplos" (2013) * "Wish I May" (2015) === Mga ''Compilation albums'' === * ''One More Try, Favorite Teleserye Love Songs & Other OPM Hits'' (2014) ** Track 4: "Haplos" ** Track 11: "Di Na Mababawi" ** Track 12: "Sa Aking Tabi" == Pilmograpiya == === Telebisyon === {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! Taon ! Pamagat ! Ginampanan ! Network |- | rowspan="5"| 2011 || [[Alakdana]] || Joma Perez || rowspan="8" | [[GMA Network]] |- | [[Tween Hearts|Reel Love Presents: Tween Hearts]] || Dennis |- | [[Spooky Nights|Spooky Nights Presents: ''Bahay ni Lolo'']] || Alvin |- | [[Spooky Nights|Spooky Nights Presents: ''Singil'']] || Alvin |- | [[Spooky Nights|Spooky Nights Presents: ''Parol'']] || Elmer |- | 2011-2013 || [[Party Pilipinas]] || Siya mismo/Nagtatanghal |- | rowspan="4"|2012 || [[My Beloved (serye sa telebisyon)|My Beloved]] || Rico Castor |- | [[Spooky Nights|Spooky Nights Presents: ''Orasyon'']] || Ringgo |- | Tanikala: Ang Ikaapat na Yugto - UNOS || Angelo || [[CBN Asia]]/[[GMA Network]] |- | [[One True Love (serye sa telebisyon)|One True Love]] || Tisoy Bulaong || rowspan="3" | [[GMA Network]] |- | rowspan="7"|2013 || [[Indio (serye)|Indio]] || Kabataang Malaya |- | [[Teen Gen]] || Rafael "Raffy" Castillo |- | Wagas: ''The Tom and Jeza Love Story'' || Tom Fernandez || rowspan="2" | [[GMA News TV]] |- | Wagas: ''The Arnel and Lolet Love Story'' || Arnel Secerio | |- | [[Magpakailanman|Magpakailanman: ''The Alden Richards Story'']] || Siya mismo || rowspan="6" | [[GMA Network]] |- | [[Mundo Mo'y Akin]] || Jerome Alvarez |- | [[Magpakailanman|Magpakailanman: ''Kawalan ng Karapatan'']] || Dondon Lanuza |- | rowspan="1"|2013–2015 || [[Sunday All Stars]] || Siya mismo/Nagtatanghal |- | rowspan="4"|2014 || [[Carmela (palabas sa telebisyon)|Carmela]] || Santiago "Yago" Alcid Torres |- | [[Magpakailanman|Magpakailanman: ''Gas Mo Bukas Ko'']] || Jovel Javier |- | [[Ilustrado (palabas sa telebisyon)|Ilustrado]] || [[José Rizal]] || rowspan="1" | [[GMA News TV]] / [[GMA Network]] |- | [[Bet ng Bayan]] || Host || rowspan="8" | [[GMA Network]] |- | rowspan="1"|2015|| [[Wish Ko Lang]] || Heneral |- | rowspan="1"|2015–2023 || [[Eat Bulaga]] || Siya mismo/Kasamang punong-abala |- |rowspan="1"|2015 || [[Magpakailanman|Magpakailanman: ''Rehas ng Pag-ibig'']] || Danny |- |rowspan="1"|2015–2021 || [[Unang Hirit]] || Siya mismo / Punong-abala |- |rowspan="1"|2015 || [[Karelasyon|Karelasyon: ''Talent'']] || Adrian |- |rowspan="2"|2015–2021 || [[Pepito Manaloto|Pepito Manaloto: Ang Tunay na Kuwento]] || Andrew |- | [[Sunday PINASaya]] || Siya mismo/Kasamang punong-abala |- |rowspan="1"|2016 || [[Ika-6 na Utos (palabas sa telebisyon)|Ika-6 na Utos]] || teen Rome Fuentebella || [[GMA Network]] |- |} === Mga pelikula === {|class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! Taon ! Pelikula ! Ginampanan ! Istudyo ! Mga talà |- | rowspan="3" | 2011 || ''[[Ang Panday 2]]'' || Gubli || {{unbulleted list|Imus Productions|[[GMA Films]]}} || Kalahok sa [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|ika-37 Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila]] |- | ''[[The Road]]'' || Kabataang Luis || rowspan="3" | [[GMA Films]]|| Nominado—''PMPC Star Award for Movies for New Movie Actor of the Year''<br />Nominado—''Golden Screen Award for Breakthrough Performance by an Actor'' |- | ''[[Tween Academy: Class of 2012]]'' || Christian || |- | rowspan="2" | 2012 || ''[[Sossy Problems]]'' || Iñaki || rowspan="2" | Kalahok sa [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|ika-38 Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila]] |- | ''[[Si Agimat, Si Enteng at Ako]]'' || Fino || {{unbulleted list|[[GMA Films]]|[[APT Entertainment]]|M-Zet Productions|OctoArts Films|Imus Productions}} |- | rowspan="1" | 2015 || ''Romcom-in Mo Ako'' || TBA || {{unbulleted list|[[OctoArts Films]]|M-Zet TV Production|[[APT Entertainment]]}} || Kalahok sa [[Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila|ika-41 Paligsahan ng mga Pelikula ng Kalakhang Maynila]] |- | rowspan="1" | 2016 || ''Cain at Abel'' || TBA || [[GMA Films]] || Kinukunan |- |2019 |[[Hello, Love, Goodbye]] |Ethan Del Rosario |[[Star Cinema]] |Unang Pelikula sa [[Star Cinema]], pinakamataas na grossing film sa pilipinas |} == Mga parangal == {| class="wikitable sortable" background: #f9f9f9 |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" |- ! Taon || Naggawad ng parangal || Parangal || Resulta |- | 2015 | EdukCircle Film and Television Awards | ''Most Phenomenal Love Team of the Year'' <small>(kasama si [[Maine Mendoza]])</small> | {{Won}} |- | rowspan=2|2014 | PMPC Star Awards for Television | ''Best Single Performance by an Actor'' | {{Nom}} |- | rowspan=2|Golden Screen TV Awards | ''Outstanding Performance by an Actor in a Drama Series'' | {{Nom}} |- | 2013 | ''Outstanding Performance by an Actor in a Drama Series'' | {{nom}} |- | rowspan="5"|2012 | Favorite Movies,TV Show,& Music Awards | ''Most Improved TV Actor'' | {{Won}} |- |MEG Top Choice Awards |''Top Fashion Forward Celeb'' '''''(Male)''''' |{{Won}} |- |Yahoo! OMG! Awards 2012 |''Breakthrough Actor of the Year'' |{{nom}} |- | Golden Screen Awards | ''Breakthrough Performance by an Actor'' <ref>{{cite web |url=http://www.mb.com.ph/articles/353383/indie-films-rule-9th-golden-screen-awards-nominations |title=Golden Screen Awards Nominees for 2012 |work=Manila Bulletin |accessdate=29 Mar 2012 |archive-date=5 Septiyembre 2012 |archive-url=https://archive.today/20120905092803/http://www.mb.com.ph/articles/353383/indie-films-rule-9th-golden-screen-awards-nominations |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ph.omg.yahoo.com/news/enpress-releases--golden-screen-awards-nominees.html |title=EnPress reveals nominees for Golden Screen Awards |work=''Yahoo! Philippines'' |accessdate=29 Mar 2012 |archive-date=8 Marso 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308190654/http://ph.omg.yahoo.com/news/enpress-releases--golden-screen-awards-nominees.html |url-status=dead }}</ref> |{{nom}} |- | PMPC Star Awards for Movies | ''New Movie Actor of the Year'' <ref>{{cite web |url=http://mb.com.ph/articles/352739/hit-films-critics-faves-lead-nominees-28th-pmpc-star-awards-movies |title=PMPC Star Awards Nominees |work=Manila Bulettin |accessdate=29 Mar 2012 }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{nom}} |- | rowspan="5"|2011 | PMPC Star Awards for TV | ''Best New Male Personality'' | {{nom}} |- | Golden Screen TV Awards | ''Outstanding Breakthrough Performance by an Actor '' | {{Won}} |- | 59th [[FAMAS]] Awards | ''German Moreno Youth Achievement Awardee'' <ref>{{cite web|url=http://entertainment.inquirer.net/24215/comedy-rules-in-59th-famas-awards |title=59th FAMAS Awards List of Winners |work=Philippine Daily Inquirer |accessdate=13 Abr 2012}}</ref> |{{Won}} |- | Golden Screen Awards | '' Best New Actor'' <ref name="SH" /> |{{Won}} |- | 1st Yahoo OMG Awards | ''Amazing Male Newcomer'' <ref name="yahoo" /> |{{Won}} |} == Galeriya == <gallery> Talaksan:Alden Richards (cropped).png|Si Alden noong 2021 Talaksan:AldenOnlyWayIsUp.jpg|Si Alden sa kanyang Upsurge noong 2017 </gallery> == Mga sanggunian == {{reflist|30em}} == Mga panlabas na kawing == * {{IMDb name|id=4498610}} {{BD|1992||Richads, Alden}} [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]] [[Kategorya:Mga Tagalog]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]] t5pr9zwkzslxags935l04b0gfdhci53 0 201335 2217647 2086659 2026-07-26T09:52:22Z Mananaliksik 2510 2217647 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">Kaharian ng Saudi Arabia</span> |native_name = <span style="line-height:1.33em;">{{lang|ar|المملكة العربية السعودية }}<br />''al-Mamlaka al-ʻArabiyya as-Suʻūdiyya''</span> |common_name = Saudi Arabia |image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg |image_coat = Emblem of Saudi Arabia.svg |image_map = Saudi Arabia in its region.svg |national_motto = "لا إله إلا الله محمد رسول الله"<br />"Walang ibang diyos kung hindi si Allah, at si Muhammad ang sugo ni Allah" (ang [[Shahada]])<ref>[http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/ About Saufdi Arabia: Facts and figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106215853/https://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/%20 |date=2019-01-06 }}, The Royal Embassy of Saudi Arabia, Washington D.C.</ref> |national_anthem = "[[Aash Al Maleek]]"<small><br />"Mabuhay Ang Hari"</small> |official_languages = [[Arabic language|Arabe]] |demonym = Saudi, Arabo |capital = [[Riyadh]] |largest_city = [[Riyadh]] |government_type = [[:en:Unitary state|Unitary]] [[:en:Islamic state|Islamic]] [[:en:absolute monarchy|absolute monarchy]] |leader_title1 = [[Hari ng Saudi Arabia|Hari]] |leader_name1 = {{wikidata|property|linked|references|P35}} |leader_title2 = Punong Ministro |leader_name2 = {{wikidata|property|linked|references|P6}} |legislature = [[Politics of Saudi Arabia|Council of Ministers]]<ref>[[:en:Government of Saudi Arabia#Legislation|Politics of Saudi Arabia - Wikipedia, the free encyclopedia<!-- Bot generated title -->]]</ref><br /><small>(appointed by the king)</small> |sovereignty_type = [[History of Saudi Arabia|Pagkakatatag]] |sovereignty_note = |established_event1 = Natatag ang Unang Estadong Saudi |established_date1 = 1744 |established_event2 = Natatag ang Ikalawang Estadong Saudi |established_date2 = 1824 |established_event3 = [[Unification of Saudi Arabia|Idineklara ang Ikatlong Estadong Saudi]] |established_date3 = 8 Enero 1926 |established_event4 = Kinilala |established_date4 = 20 Mayo 1927 |established_event5 = Napagkaisang Kaharian |established_date5 = 23 Setyembre 1932 |area_rank = 14th |area_km2 = 2149690 |area_sq_mi = 1071000 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = negligible |population_estimate = 28,686,633<ref>{{Cite web |title=CIA - The World Factbook - Saudi Arabia<!-- Bot generated title --> |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sa.html |access-date=2010-04-11 |archive-date=2019-01-06 |archive-url=https://www.webcitation.org/75DFkCF8p?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sa.html |url-status=dead }}</ref> |population_estimate_year = 2009 |population_estimate_rank = 41st |population_census = |population_census_year = |population_density_km2 = 12 |population_density_sq_mi = 31 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 205th |GDP_PPP_year = 2008 |GDP_PPP = $592.886 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=456&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=70&pr.y=2 |title=Saudi Arabia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref> |GDP_PPP_rank = 22nd |GDP_PPP_per_capita = $23,814<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 38th |GDP_nominal = $469.426 billion<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = 23rd |GDP_nominal_year = 2008 |GDP_nominal_per_capita = $18,855<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 41st |HDI_year = 2007 |HDI = 0.843 | HDI_change = {{increase}} <!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_SAU.html|title=Human Development Report 2009: Saudi Arabia|publisher=The United Nations|accessdate=2009-10-18|archive-date=2009-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20091011055823/http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_SAU.html|url-status=dead}}</ref> |HDI_rank = 59th |currency = [[Saudi riyal|Saudi Riyal]] (SR) |currency_code = SAR |time_zone = AST |utc_offset = +3 |time_zone_DST = (not observed) |utc_offset_DST = +3 |drives_on = Right |cctld = [[.sa]] |calling_code = [[Telephone numbers in Saudi Arabia|966]] |footnote1 = Population estimate includes 5,576,076 non-nationals. }} Ang '''Kaharian ng Saudi Arabia''' ({{lang-ar|المملكة العربية السعودية}} ''{{transl|ar|al-Mamlakah al-‘Arabīyah as-Su‘ūdīyah}}'' {{audio|Ar-Kingdom Saudi Arabia.oga|Bigkas Arabe}}) o '''Saudi''' at sa Arabe bilang '''as-Su‘ūdīyah''' ({{lang-ar|السعودية}}), ay ang pinakamalaking estado sa [[Gitnang Silangan]] ayon sa sukat ng lupaing sakop, na halos sumasakop sa kabuuan ng [[Tangway ng Arabia]], at ikalawa sa pinakamalaki sa [[Mundong Arabe]]. Naghahanggan ito sa [[Jordan]], at sa [[Iraq]] sa hilaga at sa hilagang silangan, sa [[Kuwait]], [[Qatar]], at sa [[United Arab Emirates]] sa silangan. Sa [[Oman]] naman sa timog silangan, at sa [[Yemen]] sa timog. Nakaugnay din ito sa [[Bahrain]] sa pamamagitan ng [[King Fahd Causeway]]. Matatagpuan sa kanluran nito ang [[Dagat Pula]], at ang [[Golpo ng Persiya]] ang nasa hilagang silangan, kung saan ang pangalan nito ay naging dahilan ng kontrobersiya sa pangalan nito simula noong ika-20 dantaon. Kahit na ang pandaigdigang pagpapangalan dito ay [[Golpo ng Persiya]], ang ''Golpo ng Arabya'' ang opisyal na pangalan nito sa Saudi Arabia at sa halos lahat ng mga bansa sa Arabya. May tinatayang 25.7 milyon populasyon ang Saudi Arabia kung saan 5.5 milyon dito ay mga hindi tunay na mamamayan.<ref name="CIA World Factbook">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sa.html |title=Saudi Arabia |publisher=CIA World Factbook |accessdate=16 Enero 2011 |archive-date=6 Enero 2019 |archive-url=https://www.webcitation.org/75DFkCF8p?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sa.html |url-status=dead }}</ref> Naitatag ni [[Ibn Saud ng Saudi Arabia|Abdul-Aziz bin Saud]] (na kilala noong panahon niya bilang ''Ibn Saud'') ang Kaharian ng Saudi Arabia noong 1932. Ngunit nagsimula ang pagbuo nito noong 1902 nang makuha niya ang [[Riyadh]] na siyang katutubong lupain ng kanyang pamilya - ang [[Bahay ng Saud]] na tinatawag na ''Al Saud'' sa wikang Arabe. Ang pamahalaang Saudi Arabia, na sa simula pa lamang ay isang [[ganap na monarkiya]], ay tinutukoy na [[Islamiko]] ang kanilang sistema ng pamahalaan. Subali't ito ay pinagtatalunan sapagkat ito ay labis na nakabatay sa [[Salapismo]] na isang maliit na sangay ng paniniwalang Islam. Kadalasang tinatawag na "Ang Lupain ng Dalawang Banal na Moske" ang kaharian dahil dito matatagpuan ang dalawang pinakabanal na lugar sa [[Islam]], ang [[Masjid al-Haram]] (sa [[Mecca]]), at [[Al-Masjid al-Nabawi]] (sa [[Medina]]. Pinakamalaki sa daigdig ang reserbang langis ng Saudi Arabia. Halos 90% ng kalakal na iniluluwas ay mula sa langis, at 75% ng kita ng pamahalaang Saudi ay mula rin dito. Ito ang naging kagamitan ng bansa upang ito ay maging isang [[Estadong Panlipunan]].<ref>{{cite web|url=http://portal.mofa.gov.sa/Detail.asp?InSectionID=1516&InNewsItemID=1746|title=The Kingdom Of Saudi Arabia&nbsp;– A Welfare State|publisher=Royal Embassy of Saudi Arabia, London|accessdate=1 Mayo 2010|archive-date=24 Agosto 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110824235352/http://portal.mofa.gov.sa/Detail.asp?InSectionID=1516&InNewsItemID=1746|url-status=dead}}</ref> Subali't ang mga pangkat ng mga [[Karapatang Pantao]] gaya ng [[Amnesty International]] at [[Human Rights Watch]] ay paulit-ulit na nagpapahayag ng pag-aalala sa estado ng karapatang pantao sa Saudi Arabia. ==Etimolohiya==<!--linked--> Pagkatapos ng pag-iisa ng mga Kaharian ng [[Kaharian ng Hejaz|Hejaz]] at [[Nejd]], pinangalanan ang bagong estado na ''al-Mamlaka al-ʻArabiyya as-Saʻūdiyya'' (ang pagsasatitik ng المملكة العربية السعودية sa wikang Arabe) ayon sa kautusan ng nagtatag nito na si [[Abdul Aziz ng Saudi Arabia|Haring Abdul Aziz Al Saud]] noong 23 Setyembre 1932. Ito ay karaniwang sinasalin sa "ang Kaharian ng Saudi Arabia" o "the Kingdom of Saudi Arabia" sa Ingles.<ref name="US State Dept Saudi Arabia">{{cite web|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3584.htm |title=Background Note: Saudi Arabia |publisher=U.S. State Dept |accessdate=28 Abril 2011}}</ref> == Heograpiya == {{Main|Heograpiya ng Saudi Arabia}} Nasasakop ng Saudi Arabia ang halos 80 bahagdan ng [[Tangway ng Arabya]],<ref name= Stokes605>{{cite book |title=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, Volume 1 |url=https://archive.org/details/encyclopediaofpe0000unse_h6k0 |last=Stokes |first=Jamie |year=2009 |isbn=9780816071586 |page=[https://archive.org/details/encyclopediaofpe0000unse_h6k0/page/605 605] }}</ref> na matatagpuan sa pagitan ng latitud [[16th parallel north|16°]] at [[33rd parallel north|33° N]], at longhitud [[34th meridian east|34°]] and [[56th meridian east|56° E]]. Dahil sa ang hangganan ng bansa sa timog na naghahanggan sa [[Mga Pinag-isang Arabong Emirado]] at [[Oman]] ay hindi wastong naitakda o namarkahan, ang tumpak na sukat ng bansa ay nananatiling hindi alam.<ref name= Stokes605/> Napapaibabawan halos lahat ng [[Disyerto ng Arabya]] at nang iba pang maliliit na mga disyerto ang Saudi Arabia.<ref name="Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia"/> Wala halos permanenteng mga ilog at lawa sa bansa, ngunit maraming mga [[wadis]].<ref name="Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia"/> Ang kakaunting mga mayayabong na bahagi ay matatagpuan sa mga naanuran ng mga wadis at mga oasis.<ref name="Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia"/> Ang gitnang talampas ang pangunahing topograpikal na tampok ng bansa kung saan ay matarik ito mula sa [[Dagat Pula]] at unti unting pababa patungo sa [[Nejd]] hanggang sa [[Golpo ng Persiya]].<ref name="Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia"/> Ang timog kanlurang lalawigan ng [[Asir]] ay mabundok, kung saan matatagpuan ang [[Jabal Sawda|Bundok Sawda]], kung saan sinasabing pinakamataas na bahagi ng bansa.<ref name="Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia"/> [[Talaksan:Tuwaiq Escarpment-14h38m25s-k.jpg|thumb|left|Ang tanawin ng [[Nejd]]: disyerto at ang bangin ng [[Tuwaiq]] malapit sa [[Riyadh]]]]. Maliban sa timog kanlurang lalawigan ng [[Asir]], may klimang pandisyerto ang Arabyang Sadui na may labis na temperaturang mainit sa araw at mabilis namang bababa pagdating ng gabi.<ref name= weather>{{cite web |url=http://www.weatheronline.co.uk/reports/climate/Saudi-Arabia.htm |title=Saudi Arabia |publisher=Weather Online |accessdate=30 Hulyo 2011}}</ref> Nasa 45&nbsp;°C ang karaniwang temperatura tuwing tag-araw ngunit maaaring umabot sa taas na 54&nbsp;°C.<ref name= weather/> Tuwing taglamig naman ay madalang kung umabot ng 0&nbsp;°C ang temperatura.<ref name= weather/> Katamtaman naman ang klima tuwing tagsibol at taglagas na may karaniwang temperatura na nasa 29&nbsp;°C.<ref name= weather/> Mababa lang taunang pag-ulan.<ref name= weather/> == Politika == {{Main|Politika sa Saudi Arabia}} Isang [[ganap na monarkiya]] ang Saudi Arabia,<ref name=Cavendish78>{{cite book |title=World and Its Peoples: the Arabian Peninsula |last=Cavendish |first=Marshall |year=2007 |isbn=9780761475712 |page=78}}</ref> subalit, ayon sa [[Pangunahing Batas ng Saudi Arabia]] na pinagtibay ng kautusan ng hari noong 1992, dapat sumunod ang hari sa [[Sharia]] (ang batas ng Islam), at sa [[Qur'an]]. Inihayag na ang Quran at ang [[Sunna]] (mga tradisyon ni Muhammad) ang magiging saligang batasm subalit walang nakasulat na makabagong saligang batas na isinulat sa Saudi Arabia, at nanatili ang Saudi Arabia na bansa sa mga Bansang Arabo na walang halalang nagaganap, simula maitatag ito.<ref name= Gerhard>{{cite book |title=Encyclopedia of world constitutions, Volume 1 |url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0002unse_m7d1 |last=Robbers |first=Gerhard |year=2007 |isbn=0816060789 |page=791}}</ref> Walang mga partidong pampolitika o pambansang halalan ang pinapahintulutan<ref name=Cavendish78/> at ayon sa 2010 [[Demomcracy Index]] ng ''[[The Economist]]'', ika-pito sa pinaka-awtoritaryang rehimen ang pamahalaang Saudi mula sa 167 bansang inuri.<ref>{{cite web |url=http://graphics.eiu.com/PDF/Democracy_Index_2010_web.pdf |title=The Economist Democracy Index 2010 |author=The Economist Intelligence Unit |publisher=[[The Economist]] |accessdate=6 Hunyo 2011}}</ref> Noong 25 Setyembre 2011, Inihayag ni [[Haring Abdullah]] ng Saudi Arabia na magkakaroon ang mga kababaihan ng karapatan upang humalal sa susunod na halalang lokal at sumali sa lupon ng mga tagayong ng Shura bilang isang ganap na kasapi at maaaring tumakbo bilang kandidato sa mga eleksiyong munisipal, ngunit hindi nabanggit ng Hari kung papayagan nito na magmaneho ng mga sasakyan at mabuhay ng normal na walang bantay na lalaki.<ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/sep/25/saudi-arabia-women-vote-elections |title=Saudi Arabia gives women right to vote |date=25 Setyembre 2011}}</ref> === Monarkiya at ang pamilya ng Hari === Magkakasamang tungkulin ng hari ang tagapagbatas, tagapagpaganap at tagapaghukom.<ref name="Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/525348/Saudi-Arabia |title=Encyclopaedia Britannica Online: Saudi Arabia (Government and Society)|publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2011-04-28}}</ref> at ang mga kautusan ng hari ang bumubuo sa batayan mga batas ng bansa.<ref name= Campbell>{{cite book |title=Legal Aspects of Doing Business in the Middle East |last=Campbell |first=Christian |year=2007 |isbn=9781430319146 |page=265 |url=http://books.google.co.uk/books?id=20jmw1C3H5UC&pg=PA265&dq=%22regulations+are+issued+by+royal+decree%22&hl=en&ei=Ho7uTfHUGoe08QOE0PSzBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=%22regulations%20are%20issued%20by%20royal%20decree%22&f=false |accessdate=7 Hunyo 2011}}</ref> Ginagampanan din ng hari ang katungkulang ng punong ministro, ang nangunguna sa mga [[Konseho ng mga Ministro ng Saudi Arabia|Konseho ng mga Ministro (Majlis al-Wuzarāʾ)]] na binubuo ng pangunahin at pangalawang mga kinatawan. Pinangungunahan ng pamilya ng hari ang sistemang pampolitika ng bansa. Ang malaking bilang ng pamilya ang nagbibigay daan upang makontrol ang karamihan sa mahahalagang posisyong sa Kaharian at upang mapabilang sila sa lahat ng antas ng pamahalaan<ref>{{cite web |url=http://memory.loc.gov/frd/cs/profiles/Saudi_Arabia.pdf |title=Country Profile: Saudi Arabia |author=Library of Congress, Federal Research Division |year=2006 |accessdate=20 Hunyo 2011}}</ref> Tinatayang nasa 7,000 pataas ang bilang ng mga prinsipe, at karamihan sa kapangyarihan at impluwensiya ayhawak ng 200 o higit pang mga inanak na lalaki ng [[Ibn Saud ng Saudi Arabia|Haring Abdul Aziz]].<ref name="FT Saud">{{cite news |title=The House of Saud: rulers of modern Saudi Arabia |url=http://www.ft.com/cms/s/0/75aae7ea-cc82-11df-a6c7-00144feab49a.html#axzz1Pon8gQJX |newspaper=Financial Times |date=30 Setyembre 2010 |accessdate=20 Hunyo 2011 |archiveurl=https://archive.today/20150506232956/http://www.ft.com/cms/s/0/75aae7ea-cc82-11df-a6c7-00144feab49a.html%23axzz1Pon8gQJX#axzz1Pon8gQJX |archivedate=2015-05-06 |url-status=live }}</ref> Ang mga pangunahing mga ministro ay karaniwang nakalaan lamang sa pamiya ng hari,<ref name=Cavendish78/> pati rin ang labintatlong rehiyunal na pagkagubernador<ref>{{cite book |title=The history of Saudi Arabia |last=Bowen |first=Wayne H. |year=2007 |isbn=9780313340123 |page=15}}</ref> == Pagkakahating Administratibo == {{Main|Mga Lalawigan ng Saudi Arabia|Mga Gubernorato ng Saudi Arabia}} Nahahati ang Saudi Arabia sa 13 mga ''lalawigan''<ref>{{cite web |url=http://www.arab.net/saudi/sa_admindivisions.htm |title=Saudi Arabia: Administrative divisions |publisher=arab.net |accessdate = 2008-09-21 |postscript=<!--None-->}}</ref> (''manatiq idāriyya'',&nbsp;– singular ''[[mintaqah]] idariyya''). Nahahati pa ang mga lalawigan sa mga gubernorato (Arabe: muhafazat, محافظات, muhafaza), na may kabuuang bilang na 118 in total. Kabilang sa bilang na ito ang mga kabisera ng mga lalawigan, na may ibang estado bilang munisipalidad (amanah) na pinamumunuan ng punong bayan (amin). Nahahati pa ang mga gubernnorato sa mas maliit na gubernorato (marakiz/markaz). {| border="0" cellpadding="3" |- ! || || Lalawigan ||Kabisera |- | rowspan="14" |[[Talaksan:Saudi map.jpg|thumb|750px|Mga Lalawigan ng Saudi Arabia]] |- | | [[Lalawigan ng Al Bahah|Al Bahah (o Baha)]] | [[Lungsod ng Al Bahah|Al Bahah]] |- | | [[Rehiyon ng Hilagang Hangganan|Hilagang Hangganan]] | [[Arar]] |- | | [[Lalawigan ng Al Jawf|Al Jawf (o Jouf)]] | [[Al Jawf, Saudi Arabia|Lungsod ng Sakaka]] |- | | [[Lalawigan ng Al Madinah|Al Madinah]] | [[Medina]] |- | | [[Lalawigan ng Al-Qassim|Al Qasim]] | [[Buraidah]] |- | | [[Lalawigan ng Ha'il|Ha'il]] | [[Ha'il|Lungsod ng Ha'il]] |- | | [['Asir|Asir]] | [[Abha]] |- | | [[Silangang Lalawigan, Saudi Arabia|Silangang Lalawigan]] | [[Dammam]] |- | | [[Lalawigan ng Riyadh|Al Riyadh]] | [[Riyadh|Lungsod ng Riyadh]] |- | | [[Lalawigan ng Tabuk|Tabuk]] | [[Tabuk, Saudi Arabia|Lungsod ng Tabuk]] |- | | [[Lalawigan ng Najran|Najran]] | [[Najran|Lungsod ng Najran]] |- | | [[Lalawigan ng Makkah|Makkah]] | [[Mecca]] |- | | [[Lalawigan ng Jizan|Jizan]] | [[Jizan|Lungsod ng Jizan]] |} == Mga sanggunian == {{reflist|2}} {{Gitnang Silangan}} {{Asya}} [[Kategorya:Mga bansa sa Asya]] [[Kategorya:Saudi Arabia| ]] b5sw3rl6ha69sfvfn56wky6u7td7x8y 0 214220 2217650 1505874 2026-07-26T10:55:45Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217650 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Eir Aoi | image = Eir Aoi at HYPER JAPAN 2015.jpg | Img size = | caption = | background = solo_singer | birth_name = | birth_date = Nobyembre 30 | origin = [[Sapporo]], [[Hapon]] | genre = [[J-pop]] | occupation = Manganganta | years_active = 2011–present | label = SME Records | associated_acts = | website = {{URL|http://www.aoieir.com/}} }} Si {{Nihongo|'''Eir Aoi'''|藍井 エイル|Aoi Eiru|ipinanganak noong November 30}}<ref>{{cite web|url=http://www.aoieir.com/bio/|title=Biography|publisher=藍井エイル（Aoi Eir） Official Website|accessdate=Abril 1, 2013|archive-date=Pebrero 5, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130205004715/http://www.aoieir.com/bio/|url-status=dead}}</ref> ay isang mang-aawit mula sa [[Sapporo]], [[Hapon]]. Una siyang sumikat sa website na Nico Nico Douga. ==Talambuhay== Nagsimula ang karerang musica ni Aoi sa isang banda na kanyang sinalihan noong siya ay nasa mataaas na paaralan. Pagkatapos niyang magtapos, tinuloy niya ang kanuang pagkanta, at inilabas niya ang kanyang unang single, ang "Memoria", noong Oktubre 19, 2011, na ginamit sa anime na ''Fate/Zero''. Ang pangalawang single ni Aoi, ang "Aurora", ay inilabas noong Setyembre 5, 2012; ang "Aurora" ay ginamit sa anime na ''Mobile Suit Gundam AGE''. Ang kanyang pangatlong single, ang "Innocence", ay inilabas noong Nobyembre 21, 2012 at ginamit sa anime na ''[[Sword Art Online]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-01-25/eir-aoi-luna-haruna-to-perform-at-seattle-sakura-con|title=Eir Aoi, Luna Haruna to Perform at Seattle's Sakura-Con (Updated)|publisher=[[Anime News Network]]|accessdate=Abril 2, 2013|language=English}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Hapon]] k2yc7mpp5qrlc5ttck7rtixioy7t095 0 220947 2217654 2165454 2026-07-26T11:39:55Z ZamboniZoomer 149516 Inilipat ni ZamboniZoomer ang pahinang [[Limulido]] sa [[Arapayan(Limulido)]]: Arapayan ang tawag sa horse shoe crab sa malalim na Tagalog at Bicolano, ginagamit pa rin ang salita sa kasalukuyan 2165454 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Limulidae | fossil_range = {{fossil range|Ordovician|Recent}} | image = Limules.jpg | image_caption = ''[[Tachypleus tridentatus]]'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | subphylum = [[Chelicerata]] | classis = [[Merostomata]] | ordo = [[Xiphosura]] | familia = '''Limulidae''' | familia_authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1819&nbsp;<ref name="Sekiguchi"/> | subdivision_ranks = [[Genus|Genera]] | subdivision = *''[[Carcinoscorpius]]'' *''[[Limulus]]'' *†''[[Mesolimulus]] *''[[Tachypleus]]'' }} Ang '''Limulido''' (O '''Horseshoe Crabs''') ay isang uri ng [[Alimasag]] na may kakaibang anyo dahil sa primitbo nitong disenyo kaya tinatawag na ''Buhay na Fosil'' . Isang uri ng [[arthropod]] s na naninirahan lalo na sa at sa paligid ng mababaw na tubig ng karagatan sa soft sandy o maputik na ilalim . Sila ay paminsan-minsan ay dumating sa baybayin upang mag-asawa. Karaniwang Sila ay ginagamit bilang pain at sa [[pataba]]. Sa mga nakaraang taon, sa isang pagtanggi sa bilang ng mga indibidwal ay nangyari bilang resulta ng coastal tirahan pagsira sa [[Basang Hapon]] at overharvesting sa kahabaan ng silangan baybayin ng [[Hilagang Amerika]]. [[Tetrodotoxin]] ay maaaring naroroon sa [[itlog ng isda]] ng species habitasyon ang tubig ng [[Thailand]] <ref>{{Magsipi journal |. Akda = Attaya Kungsuwan, Yuji Nagashima & Tamao Noguchi | taon = 1987 | pamagat = Tetrodoxin sa ang magbakal alimasag'' Carcinoscorpius rotundicauda'' habitasyon Pilipinas at Thailand | journal = Nippon Suisan Gakkaishi | volume = 53 | mga pahina 261-266 = | url = http://rms1.agsearch.agropedia.affrc.go.jp/contents/ JASI/pdf/society/34-3054.pdf | format = [[Portable Document Format|PDF]]}}</ref> Horseshoe crab ay itinuturing na [[na living fossil]] s <ref>{{sipiin aklat |. akda = David Sadava, H. Craig Heller, David M. Hillis & Mayo Berenbaum | taon = 2009 | title = Buhay: ang Agham ng Biology | edition = 9 | publisher = [[W. H. Freeman]] | ISBN = 978-1-4292-1962-4 | url = http://books.google.com/books?id=ANT8VB14oBUC&pg=PA683 | page = 683}}</ref> == Klasipikasyon== Limulido makamukha [[crustacean]] s, ngunit nabibilang sa isang hiwalay na subphylum, [[Chelicerata]], at ang mga malapit na nauugnay sa [[araknida]] s, eg [[spider]] at mga [[alakdan]] s. Ang pinakamaagang magbakal alimasag fossils ay matatagpuan sa [[sapin]] mula sa mga late [[Ordovician]] panahon, halos {{Ma | 450}}. Ang Limulido ang tanging kamakailang [[pamilya (biology)|pamilya]] ng [pagkakasunud-sunod [(biology) | order]] Xiphosura, at naglalaman ng lahat ng apat na living [[species]] ng magbakal alimasag:<ref name = "Sekiguchi ">{{sipiin book | author = Kōichi Sekiguchi | taon = 1988 | pamagat = Biology ng Horseshoe crab | publisher = Science House | ISBN = 978-4-915572-25-8}}</ref> *'' [[Carcinoscorpius rotundicauda]]'', ang bakawan magbakal alimasag, na matatagpuan sa Timog Silangang Asya *'' [[Limulus polyphemus]]'', ang alimasag, na matatagpuan sa kahabaan ng hilagang-kanluran ng [[Hilagang Amerika]] ,baybaying Atlantiko at sa Gulpo ng [[Mexico]] *'' [[Tachypleus gigas]]'', natagpuan sa Timog at [[Timog Silangang Asya]] *'' [[Tachypleus tridentatus]]'', natagpuan sa kahabaan ng baybayin ng [[Silangang Asya]] ==Mga Kawing Pang labas== *{{commonscat inline|Limulidae}} *[http://www.ceoe.udel.edu/horseshoecrab Horseshoe crab history, biology, research and conservation of the specie] *[http://www.sciencefriday.com/program/archives/201007164 Science Friday Video: horseshoe crab season] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721002111/http://www.sciencefriday.com/program/archives/201007164 |date=2010-07-21 }} *[http://ocean.si.edu/blog/flu-season-thank-horseshoe-crab Horseshoe crab at the Smithsonian Ocean Portal] *[http://www.horseshoecrab.org/med/med.html The Horseshoe Crab – Medical Uses; The Ecological Research & Development Group (ERDG)] [[Kategorya:Xiphosura]] [[Kategorya:Living fossils]] [[ja:カブトガニ]] [[sl:Ostvarji]] [[uk:Мечохвости]] 9pgcykludat4k7f5287qb4vfcbeaocj 2217658 2217654 2026-07-26T11:44:41Z ZamboniZoomer 149516 /* Klasipikasyon */ 2217658 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Limulidae | fossil_range = {{fossil range|Ordovician|Recent}} | image = Limules.jpg | image_caption = ''[[Tachypleus tridentatus]]'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | subphylum = [[Chelicerata]] | classis = [[Merostomata]] | ordo = [[Xiphosura]] | familia = '''Limulidae''' | familia_authority = [[William Elford Leach|Leach]], 1819&nbsp;<ref name="Sekiguchi"/> | subdivision_ranks = [[Genus|Genera]] | subdivision = *''[[Carcinoscorpius]]'' *''[[Limulus]]'' *†''[[Mesolimulus]] *''[[Tachypleus]]'' }} Ang '''Arapayan''' o '''Limulido''' (O '''Horseshoe Crabs''') ay isang uri ng [[Alimasag]] na may kakaibang anyo dahil sa primitbo nitong disenyo kaya tinatawag na ''Buhay na Fosil'' . <ref>{{Cite book |last=Sadava |first=David E. |title=Buhay: ang Agham ng Biology |date=2011 |publisher=W. H. Freeman |year=2011 |isbn=978-1-4292-1962-4 |edition=9th}}</ref> Isang uri ng [[arthropod]] s na naninirahan lalo na sa at sa paligid ng mababaw na tubig ng karagatan sa soft sandy o maputik na ilalim . Sila ay paminsan-minsan ay dumating sa baybayin upang mag-asawa. Karaniwang Sila ay ginagamit bilang pain at sa [[pataba]]. Sa mga nakaraang taon, sa isang pagtanggi sa bilang ng mga indibidwal ay nangyari bilang resulta ng coastal tirahan pagsira sa [[Basang Hapon]] at overharvesting sa kahabaan ng silangan baybayin ng [[Hilagang Amerika]]. [[Tetrodotoxin]] ay maaaring naroroon sa [[itlog ng isda]] ng species habitasyon ang tubig ng [[Thailand]] <ref>{{Magsipi journal |. Akda = Attaya Kungsuwan, Yuji Nagashima & Tamao Noguchi | taon = 1987 | pamagat = Tetrodoxin sa ang magbakal alimasag'' Carcinoscorpius rotundicauda'' habitasyon Pilipinas at Thailand | journal = Nippon Suisan Gakkaishi | volume = 53 | mga pahina 261-266 = | url = http://rms1.agsearch.agropedia.affrc.go.jp/contents/ JASI/pdf/society/34-3054.pdf | format = [[Portable Document Format|PDF]]}}</ref> Horseshoe crab ay itinuturing na [[na living fossil]] s <ref>{{sipiin aklat |. akda = David Sadava, H. Craig Heller, David M. Hillis & Mayo Berenbaum | taon = 2009 | title = Buhay: ang Agham ng Biology | edition = 9 | publisher = [[W. H. Freeman]] | ISBN = 978-1-4292-1962-4 | url = http://books.google.com/books?id=ANT8VB14oBUC&pg=PA683 | page = 683}}</ref> == Klasipikasyon== Limulido makamukha [[crustacean]] s, ngunit nabibilang sa isang hiwalay na subphylum, [[Chelicerata]], at ang mga malapit na nauugnay sa [[araknida]] s, eg [[spider]] at mga [[alakdan]] s. Ang pinakamaagang magbakal alimasag fossils ay matatagpuan sa [[sapin]] mula sa mga late [[Ordovician]] panahon, halos {{Ma | 450}}. Ang Limulido ang tanging kamakailang [[pamilya (biology)|pamilya]] ng [pagkakasunud-sunod [(biology) | order]] Xiphosura, at naglalaman ng lahat ng apat na living [[species]] ng magbakal alimasag:<ref name = "Sekiguchi ">{{sipiin book | author = Kōichi Sekiguchi | taon = 1988 | pamagat = Biology ng Horseshoe crab | publisher = Science House | ISBN = 978-4-915572-25-8}}</ref> *'' [[Carcinoscorpius rotundicauda]]'', ang bakawan magbakal alimasag, na matatagpuan sa Timog Silangang Asya *'' [[Limulus polyphemus]]'', ang alimasag, na matatagpuan sa kahabaan ng hilagang-kanluran ng [[Hilagang Amerika]] ,baybaying Atlantiko at sa Gulpo ng [[Mexico]] *'' [[Tachypleus gigas]]'', natagpuan sa Timog at [[Timog Silangang Asya]] *'' [[Tachypleus tridentatus]]'', natagpuan sa kahabaan ng baybayin ng [[Silangang Asya]] ==Mga Kawing Pang labas== *{{commonscat inline|Limulidae}} *[http://www.ceoe.udel.edu/horseshoecrab Horseshoe crab history, biology, research and conservation of the specie] *[http://www.sciencefriday.com/program/archives/201007164 Science Friday Video: horseshoe crab season] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721002111/http://www.sciencefriday.com/program/archives/201007164 |date=2010-07-21 }} *[http://ocean.si.edu/blog/flu-season-thank-horseshoe-crab Horseshoe crab at the Smithsonian Ocean Portal] *[http://www.horseshoecrab.org/med/med.html The Horseshoe Crab – Medical Uses; The Ecological Research & Development Group (ERDG)] [[Kategorya:Xiphosura]] [[Kategorya:Living fossils]] [[ja:カブトガニ]] [[sl:Ostvarji]] [[uk:Мечохвости]] dnizmk6mq9cigo2ai3e45pp47qsddts 0 236847 2217590 1457651 2026-07-26T03:52:48Z GinawaSaHapon 102500 +burahin 2217590 wikitext text/x-wiki {{Burahin|duplicate ng [[Quasar]] na nakakabit na sa Wikidata.}} Ang mga '''Quasar''', o tinatawag na '''quasi-stellar radio sources''' ay ang mga pinaka-makapangyarihan at pinakamalalayong miyembro sa isang klase ng mga bagay na tinatawag na active galactic nuclei (AGN). Ang mga Quasar ay sobrang maliwanag at unang nakita bilang pinanggagalingan ng enerhiyang elektromagnetiko, radio waves, at ilaw, na mala-bituin kumpara sa mga mas malalaking sanggunian tulad ng mga galaxy, at matatagpuan sa mataas na parte ng redshift. Sila ay may malalawak na emission lines sa kanilang spectra, hindi tulad ng mga bituin, kaya sila tinawag na quasi-stellar o mala-bituin. Ang liwanag nila ay maaaring maging 100 beses na mas maliwanag kaysa sa ating sariling galaxy. Kahit na naging kontrobersyal ang kalikasan ng mga bagay na ito hanggang noong maagang 1980s, mayroon na ngayong siyentipikong pagkakaisa na ang quasar ay isang siksik na rehiyon sa gitna ng napakalaking galaxy na nakapalibot sa isang mas malaki pang [[Itim na butas]]. Ang laki nito ay 10-10,000 beses lamang ng Schwarzschild radius ng itim na butas. Ang enerhiyang ibinibigay nito ay nakukuha mula sa bagay na nahuhulog sa accretion disc sa paligid ng isang itim na butas. Ang mga quasar ay nagpapakita ng mataas na redshift, na epekto ng paglawak ng universe mula sa quasar at sa Earth. Kapag isinama sa batas ni Hubble, ang implikasyon ng redshift ay napakalalayong bagay ng mga quasar. Sila ay mahilig na tumahan sa gitna ng mga napaka-aktibo at batang galaxy, at sila ay isa sa mga pinaka-maliwanag, malakas at masiglang bagay sa universe, na naglalabas ng mahigit sa isang libong beses ng enerhiya na inilalabas ng Milky Way, na naglalaman ng 200-400 bilyong bituin. Ang radyasyong ito ay inilalabas sa buong electromagnetic spectrum, na halos pare-pareho, m[1]ula sa mga x-rays, hanggang sa mga malayong infrared na may taluktok sa ultraviolet-optical bands, may mga quasar din na malakas na sanggunian ng paglabas ng radio waves at gamma-rays <ref>http://en.wikipedia.org./wiki/Quasar</ref> ==Mga Sanggunian== {{reflist}} {{English2|Quasar}} [[Kategorya:Astronomiya]] {{astronomiya-stub}} 91fio06rtx4i16f3ah3sdfxd2628trt 0 251303 2217644 1842885 2026-07-26T09:31:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217644 wikitext text/x-wiki [[File:Datu Puti in Southside, Makati.jpg|thumb|200px|Ang Datu Puti sa Palar, Taguig.]] Ang '''Datu Puti''' ay isang tatak ng [[toyo]], [[suka]], [[patis]], at ''oyster sauce'' na pagmamayari ng [[Nutriasia]] (ang dating pangalang kompanya ay Southeast Asian Foods). Ito ay ipinakilala noong 1975. == Kasaysayan == Noong 1975, ang Datu Puti ay ipinakilala ng Pamilyang Reyes. Ito ay isang tatak ng [[toyo]] at [[patis]] na ang produkto ng Datu Puti ay ipinakilala noong dekada nobenta o 1990s.<ref name=sino>{{cite news|title=Sino ba si Datu Puti?|url=https://sg.news.yahoo.com/blogs/timpla/sino-ba-si-datu-puti-084729532.html|accessdate=30 November 2016|work=Yahoo! Special Projects|publisher=Yahoo!|date=21 July 2011|trans-title=Who's Datu Puti?|archive-date=1 Disyembre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161201020733/https://sg.news.yahoo.com/blogs/timpla/sino-ba-si-datu-puti-084729532.html|url-status=dead}}</ref> Ang tatak ng oyster sauce ay ipinakilala din sa Datu Puti.<ref>{{cite news|title=Nutri-Asia puts premium on food safety and quality|url=http://www.philstar.com/agriculture/2014/03/16/1301274/nutri-asia-puts-premium-food-safety-and-quality|accessdate=Nobyembre 30, 2016|publisher=The Philippine Star|date=Marso 16, 2014}}</ref> {{stub}} == Sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga tatak ng pagkain]] [[Kategorya:Mga tatak ng NutriAsia]] 94w6xgano92n3n8rfufki1duy48r50i 0 277665 2217566 2095091 2026-07-25T22:02:22Z Hajun is Boundless 164505 /* Mga Artista at Tauhan */ 2217566 wikitext text/x-wiki {{Good article}} {{Infobox film | image =IT (2017 film) logo.svg | caption = Logo ng pelikula | director = [[Andy Muschietti]] <!--- According to the official IT movie website, he's credited as Andy Muschietti; DO NOT CHANGE ---> | producer = {{plainlist| <!--- Official Producer list as confirmed by Variety; DO NOT CHANGE ---> * [[Roy Lee]] * [[Dan Lin]] * [[Seth Grahame-Smith]] * David Katzenberg * [[Barbara Muschietti]] }} | screenplay = {{plainlist| <!--- The screenplay was rewritten various times, however, Warner Bros. put forth a press release statement, with screenplay credits given to Palmer, Fukunaga and Dauberman several months after the first screenplay was written. DO NOT CHANGE---> * Chase Palmer * [[Cary Fukunaga]] * [[Gary Dauberman]] }} | based_on = {{Based on|''[[It (nobela)|It]]''|[[Stephen King]]}} | starring = {{plainlist| <!-- PER billing block. DO NOT CHANGE. --> * [[Jaeden Lieberher]] * [[Bill Skarsgård]] }} | music = [[Benjamin Wallfisch]] | cinematography = [[Chung-hoon Chung]] | editing = [[Jason Ballantine]] | production_companies = {{plainlist| * [[New Line Cinema]] * [[Ratpac-Dune Entertainment]] * [[Vertigo Entertainment]] * [[Lin Pictures]] * KatzSmith Productions }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = {{Film date|2017|9|5|[[Grauman's Chinese Theatre|TCL Chinese Theatre]]|2017|9|8|United States}} | runtime = 135 minutes<ref>{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/it-film-1 | title=IT | work=[[British Board of Film Classification]]}} Retrieved August 2, 2017</ref> | country = {{USA}} | language = Ingles | budget = $35 million<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/business/hollywood/la-fi-ct-new-line-it-movie-20170905-story.html|title=With new adaptation of 'It,' New Line Cinema hopes to continue horror winning streak|work=[[Los Angeles Times]]|date=September 5, 2017}}</ref><ref name=preview>{{cite web|url=http://deadline.com/2017/09/it-stephen-king-movie-weekend-box-office-1202161829/|title=Box Office To Wake Up From Long Summer’s Nap As ‘It’ Happens With $60Ms Opening, Possible $70M – Preview|website=[[Deadline.com]] |date=September 5, 2017}}</ref> | gross = $700.4 million<ref name=BOM>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=it.htm|title=It (2017)|publisher=[[Box Office Mojo]]|accessdate=January 25, 2018}}</ref> }} Ang '''''It''''' ay isang [[pelikulang katatakutan]] na ipinalabas noong [[2017]]. Ito ay idinirek ni [[Andy Muschietti]]. ==Buod== Noong Oktubre 1988, ibinibigay ni Bill Denbrough ang kanyang anim na taong gulang na kapatid na si Georgie, isang bangkang papel. Si Georgie ay naglalayag sa bangka sa mga maulan na lansangan ng maliit na bayan na si Derry, at nasiyahan ito kapag bumagsak ito sa isang alulod ng bagyo. Habang sinisikap niyang kunin ito, nakita ni Georgie ang isang payaso sa imburnal, na nagpapakilala sa kanyang sarili bilang [[It (karakter)|Pennywise]]. Ang clown ay naipasok si Georgie upang mapalapit, pagkatapos ay i-severs ang kanyang braso at drags siya sa alkantarilya. Ang mga sumusunod na tag-araw, si Bill at ang kanyang mga kaibigan - Richie Tozier, Eddie Kaspbrak, at Stan Uris - ay tumatakbo sa mas matanda na mapang-api na si Henry Bowers at ang kanyang gang. Si Bill, na pinagtitiisan pa rin ng pagkawala ni Georgie at ang kapabayaan mula sa kanyang mga magulang na nagdadalamhati, ay natuklasan na ang katawan ng kanyang kapatid ay maaaring hugasan sa marshy wasteland na tinatawag na Barrens. Inirerekomenda niya ang kanyang mga kaibigan na siyasatin, ang paniniwala sa kanyang kapatid ay maaaring mabuhay pa rin. Natututo si Ben Hanscom na ang bayan ay nasasaktan ng di-maipaliwanag na mga trahedya at pagkawala ng bata sa loob ng maraming siglo. Siya ay naka-target sa pamamagitan ng Bowers 'gang, pagkatapos nito ay pumupunta siya sa Barrens at nakakatugon sa grupo ni Bill. Natagpuan nila ang sneaker ng isang nawawalang babae, habang ang isang miyembro ng pursuing Bowers Gang, Patrick Hockstetter, ay pinatay ng Pennywise habang naghahanap ng sewers para kay Ben. Si Beverly Marsh, isang batang babae na nag-ostracized sa mga alingawngaw ng pag-aasawa, ay sumali rin sa grupo; pareho nina Bill at Ben ang nakararaming damdamin para sa kanya. Sa bandang huli, nakikipagkaibigan sa grupo si Mike Hanlon pagkatapos na ipagtanggol siya mula sa Bowers. Sa lahat ng oras ang bawat miyembro ng pangkat ay nakatagpo ng mga nakakatakot na pangyayari sa iba't ibang anyo; Kasama sa mga ito ang parehong menacing clown na sinaktan ni Georgie, isang walang ulo na batang lalaki, isang fountain ng dugo, isang may sakit at nabubulok na tao, isang buhay na pagpipinta ay nabuhay, ang mga magulang ni Mike ay nasusunog na buhay, at isang multo na si Georgie. Ngayon ang pagtawag sa kanilang sarili na "The Losers Club", napagtanto nila na ang lahat sila ay terrorized sa parehong entity. Tinutukoy nila na "Inihahantad" nito ang hitsura ng kanilang natatakot, nakikinig tuwing 27 taon upang pakainin ang mga anak ni Derry bago bumalik sa pagtulog sa panahon ng taglamig, at gumagalaw sa pamamagitan ng paggamit ng mga linya ng panahi, na lahat ay humantong sa isang balon na kasalukuyang nasa ilalim ng inabandunang bahay sa 29 Neibolt Street. Matapos ang isang pag-atake ni Pennywise, ang grupo ay nagpupunta sa bahay upang harapin siya, upang ihiwalay at pahirapan. Pinaghihiwa ni Eddie ang kanyang braso, habang si Pennywise ay nagkukuwento kay Bill tungkol kay Georgie. Habang nagpapalaki sila, inalis ni Beverly si Pennywise sa pamamagitan ng ulo, na pinipilit ang pag-urong ng clown. Matapos makatagpo, ang grupo ay nagsisimulang mag-splinter, na tanging si Bill at Beverly ang matatag sa paglaban nito. Pagkalipas ng ilang linggo, pagkatapos na harapin at pakawalan ni Beverly ang kanyang mapang-abusong ama, siya ay dinukot ng Pennywise. Ang Losers Club ay nagpapaikot at naglalakbay pabalik sa Neibolt house upang iligtas siya. Ang mga Bower, na pumatay sa kanyang ama matapos na mapilit sa kabaliwan ni It, ay umaatake sa grupo. Si Mike ay nakikipagdigma sa likod at tinutulak ang mga Bowers sa balon ng kanyang kamatayan. Ang Losers ay bumaba sa mga imburnal at natagpuan Ito underground tirahan ng tirahan, na naglalaman ng isang bundok ng decayed sirko props at mga ari-arian ng mga bata, sa paligid kung saan ang mga katawan ng nawawalang mga bata lumutang sa kalagitnaan ng hangin. Si Beverly, na ngayon ang catatonic matapos na mailantad sa Tunay na anyo, ay naibalik sa kamalayan habang hinahalikan siya ni Ben. Sinasalubong ni Bill si Georgie, ngunit kinikilala na siya ay Pennywise sa pagtakpan. Sinasalakay ni Pennywise ang grupo at kinukuha ang bihag na Bill, na nag-aalok upang ipagkaloob ang iba kung hayaan Nitong panatilihin ang Bill. Tinatanggihan ng mga Loser ito at pinatitibay ang kanilang pagkakaibigan, na pinalalamig ang kanilang iba't ibang takot. Pagkatapos ng isang maikling labanan, natalo nila ang Pennywise at ito ay retreats, sa pagbibigay ng Bill na ito ay magutom sa panahon ng hibernation nito. Sa wakas ay tinanggap ni Bill ang kamatayan ng kanyang kapatid at inaaliw ng kanyang mga kaibigan. Habang nagtatapos ang tag-araw, binabanggit ni Beverly ang grupo ng isang pangitain na siya ay nagkaroon ng catatonic, kung saan nakita niya ang mga ito na nakikipaglaban sa nilalang bilang matatanda. Ang mga Loser ay lumikha ng isang sumpa ng dugo sa pamamagitan ng pagputol ng mga kamay ng isa't isa at pagbuo ng isang bilog, pagmumura upang bumalik sa Derry sa pagtanda kung ito ay babalik at sirain ang nilalang minsan at para sa lahat. Stanley, Eddie, Richie, Mike, at Ben ay gumawa ng kanilang mga goodbyes bilang bahagi ng grupo ng mga paraan. Sinabi ni Beverly kay Bill na umalis siya sa susunod na araw upang mabuhay kasama ang kanyang tiyahin sa Portland. Bilang siya ay umalis, Bill ay tumatakbo sa kanya at sila halik. ==Mga Artista at Tauhan== * [[Bill Skarsgård]] bilang [[It (karakter)|It / Pennywise the Dancing Clown]] * [[Jaeden Lieberher]] bilang William "Bill" Denbrough * [[Jeremy Ray Taylor]] bilang Benjamin "Ben" Hanscom * [[Sophia Lillis]] bilang Beverly "Bev" Marsh * [[Finn Wolfhard]] bilang Richard "Richie" Tozier * [[Jack Dylan Grazer]] bilang Edward "Eddie" Kaspbrak * [[Wyatt Oleff]] bilang Stanley "Stan" Uris * [[Chosen Jacobs]] bilang Michael "Mike" Hanlon * [[Nicholas Hamilton]] bilang Henry Bowers * [[Owen Teague]] bilang Patrick Hockstetter * [[Jackson Robert Scott]] bilang Georgie Denbrough * [[Stephen Bogaert]] bilang Alvin Marsh * [[Logan Thompson]] bilang Victor "Vic" Criss * [[Jake Sim]] bilang Reginald "Belch" Huggins * [[Molly Atkinson]] bilang Sonia Kaspbrak * [[Tatum Lee]] bilang Judith ===Mga akoladya === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col"| Award ! scope="col"| Date of ceremony ! scope="col"| Category ! scope="col" style="width:30%;"| Recipient(s) and nominee(s) ! scope="col"| Result ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row"| [[Critics' Choice Movie Awards]] | [[23rd Critics' Choice Awards|January 11, 2018]] | [[Critics' Choice Movie Award for Best Sci-Fi/Horror Movie|Best Sci-Fi/Horror Movie]] | ''It'' | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2017/12/critics-choice-awards-nominations-the-shape-of-water-dunkirk-this-is-us-netflix-1202220528/|title=Critics' Choice Awards Nominations: 'The Shape Of Water' Leads With 14; Netflix Tops TV Contenders|last=Hammond|first=Pete|website=[[Deadline Hollywood]]|date=December 6, 2017|accessdate=December 27, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[Golden Trailer Awards]] | June 6, 2017 | Best Horror | ''It'' | {{won}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/film/awards/golden-trailer-award-winners-wonder-woman-1202456371/|title='Wonder Woman' Wins Top Prize at Golden Trailer Awards|last=McNary|first=Dave|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=June 6, 2017|accessdate=July 23, 2017}}</ref> |- ! scope="row"| [[Houston Film Critics Society]] | [[Houston Film Critics Society Awards 2017|January 6, 2018]] | Best Poster | ''It'' | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.chron.com/entertainment/movies/article/The-Shape-of-Water-inundates-Houston-critics-12423977.php|title='The Shape of Water' inundates Houston critics' film awards nominations|last=Darling|first=Cary|work=[[Houston Chronicle]]|date=December 12, 2017|accessdate=December 12, 2017}}</ref> |- !scope="row" rowspan=4| [[MTV Movie Awards]] | rowspan="4"| [[2018 MTV Movie & TV Awards|June 18, 2018]] | [[MTV Movie Award for Best Movie|Best Movie]] | ''It'' | {{nom}} | rowspan="4" style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|url=http://www.indiewire.com/2018/06/mtv-movie-tv-awards-winners-list-2018-1201975591/ |title=2018 MTV Movie & TV Awards: Full Winners List — Updated Live |last=Marotta |first=Jenna |work=[[IndieWire]]|date=June 18, 2018|accessdate=June 18, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619044418/http://www.indiewire.com/2018/06/mtv-movie-tv-awards-winners-list-2018-1201975591/ |archivedate=June 19, 2018|deadurl=no|df=mdy-all}}</ref> |- | [[MTV Movie Award for Best Villain|Best Villain]] | [[Bill Skarsgard]] | {{nom}} |- | [[MTV Movie Award for Best Scared-As-Shit Performance|Most Frightened Performance]] | [[Sophia Lillis]] | {{nom}} |- | [[MTV Movie Award for Best On-Screen Duo|Best On-Screen Team]] | [[Finn Wolfhard]], Sophia Lillis, [[Jaeden Lieberher]], [[Jack Dylan Grazer]], [[Wyatt Oleff]], [[Jeremy Ray Taylor]] & [[Chosen Jacobs]] | {{won}} |- !scope="row" rowspan=3| [[Saturn Awards]] | rowspan="3"| [[44th Saturn Awards|June 27, 2018]] | [[Saturn Award for Best Horror Film|Best Horror Film]] | ''It'' | {{nom}} | rowspan="3" style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|url=https://variety.com/2018/film/news/saturn-awards-nominations-2018-black-panther-walking-dead-1202727752/|title='Black Panther,' 'Walking Dead' Rule Saturn Awards Nominations|last=McNary|first=Dave|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=March 15, 2018|accessdate=March 15, 2018|archiveurl=https://www.webcitation.org/6xwc1azco?url=http://variety.com/2018/film/news/saturn-awards-nominations-2018-black-panther-walking-dead-1202727752/|archivedate=March 15, 2018|deadurl=no|df=mdy-all}}</ref> |- | [[Saturn Award for Best Supporting Actor|Best Supporting Actor]] | Bill Skarsgard | {{nom}} |- | [[Saturn Award for Best Performance by a Younger Actor|Best Performance by a Younger Actor]] | Sophia Lillis | {{nom}} |- ! scope="row"| [[St. Louis Film Critics Association]] | [[St. Louis Gateway Film Critics Association Awards 2017|December 17, 2017]] | Best Adapted Screenplay | Chase Palmer, [[Cary Fukunaga]], [[Gary Dauberman]] and [[Stephen King]] | {{nom}} | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.stlfilmcritics.org/awards|title=2017 StLFCA Annual Award Winners|publisher=[[St. Louis Film Critics Association]]|accessdate=December 17, 2017|date=December 17, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220074344/http://www.stlfilmcritics.org/awards|archivedate=December 20, 2017|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row" rowspan=3| [[Teen Choice Awards]] | rowspan="3"| [[2018 Teen Choice Awards|August 12, 2018]] | [[Teen Choice Award for Choice Movie Villain|Choice Movie Villain]] | Bill Skarsgard | {{nom}} | rowspan="3" style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/06/teen-choice-awards-black-panther-solo-riverdale-nominations-list-1202415855/|title=Teen Choice Awards: 'Black Panther', 'Solo', 'Riverdale' Lead Nominations – List|last=Evans|first=Greg|work=[[Deadline Hollywood]]|date=June 22, 2018|accessdate=June 26, 2018}}</ref><br><ref>{{cite web |last1=Douglas |first1=Esme |title=Teen Choice Awards 2018: See the full list of winners |url=https://ew.com/awards/2018/08/12/teen-choice-awards-winners-list/ |website=[[Entertainment Weekly|EW]] |accessdate=August 13, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180813151232/https://ew.com/awards/2018/08/12/teen-choice-awards-winners-list/ |archivedate=August 13, 2018}}</ref> |- | [[2018 Teen Choice Awards#Movies|Choice Breakout Movie Star]] | Sophia Lillis | {{nom}} |- | [[2018 Teen Choice Awards#Movies|Choice Movie Ship]] | Sophia Lillis & Jeremy Ray Taylor | {{nom}} |- !scope="row" rowspan=2| [[Washington D.C. Area Film Critics Association]] | rowspan="2"| [[Washington D.C. Area Film Critics Association Awards 2017|December 8, 2017]] | [[Washington D.C. Area Film Critics Association Award for Best Ensemble|Best Acting Ensemble]] | ''It'' | {{nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.wafca.com/awards/|title=The 2017 WAFCA Awards: 'Get Out' Is In with D.C. Film Critics|publisher=[[Washington D.C. Area Film Critics Association]]|date=December 8, 2017|accessdate=December 8, 2017|type=Press release|location=Washington, D.C.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171208185356/http://www.wafca.com/awards/|archivedate=December 8, 2017}}</ref> |- | Best Youth Performance | Sophia Lillis | {{nom}} |- |} ==Sequel== == Mga notes == {{reflist|group=N}} == Silipin din == ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga kawing panlabas== * {{Official website|http://www.itthemovie.com}} * {{IMDb title|1396484}} <!--* {{AllRovi title|638977}}--> * {{Mojo title|it}} * {{Rotten Tomatoes|it_2017}} <!--* {{Metacritic film|it}}--> {{DEFAULTSORT:It (pelikula ng 2017)}} [[Kategorya:Mga pelikula ng 2017]] [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga pelikulang katatakutan mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga pelikula ng New Line Cinema]] [[Kategorya:Mga pelikula ng Warner Bros.]] o0bg2newata1bmmyk2ryvqbxmy80vmz 0 279865 2217615 1668354 2026-07-26T06:44:23Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217615 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Christophe Gans | image = Christophe Gans 2010.JPG | imagesize = | caption = Gans in 2010. | birth_name = Christophe Gans | othernames = | birth_date = {{Birth date and age|1960|3|11|df=y}} | birth_place = [[Antibes]], [[France]] | occupation = Film director, producer; screenwriter }} Si '''''Christophe Gans''''' (ipinanganak 11 March 1960) ay isang [[Pransiya|Pranses]] na direktor, prodyuser at screenwriter, na dalubhasa raw umano sa mga [[pelikulang katatakutan]] at mga pantasya. ==Sariling buhay at karera== ===Mga susunod na mga proyekto=== ==Pilmograpiya== {| class="wikitable" ! rowspan="2" width="33"|Year ! rowspan="2"|Film ! colspan="4"|Credited as ! rowspan="2"|Note |- ! width=65 | [[Film director|Director]] ! width=65 |[[Screenwriter|Writer]] ! width=65 |[[Film producer|Producer]] ! width=65 |[[Fight choreographer]] |-align="center" | align="center"| 1981 | align="left"| ''Silver Slime'' | {{yes}} | {{yes}} | | |Short film<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0299141 ''Necronomicon'' details], imdb.com; accessed 27 December 2015.</ref>{{better source|date=January 2018}} |-align="center" | align="center"| 1993 | align="left"| ''[[Necronomicon (pelikula)|Necronomicon]]'' | {{yes}} | | | |Directed first sequence<ref>{{cite web|url=http://allmovie.com/work/necronomicon-148588/review|work=Allmovie|accessdate=September 28, 2009|author=Butler, Craig|title=Necronomicon: review}}</ref> |-align="center" | align="center"| 1995 | align="left"| ''[[Crying Freeman (pelikula)|Crying Freeman]]'' | {{yes}} | {{yes}} | | {{yes}} | |-align="center" | align="center"| 2001 | align="left"| ''[[Brotherhood of the Wolf]]'' | {{yes}} | {{yes}} | | | |-align="center" | align="center"| 2004 | align="left"| ''[[Saint Ange]]'' | | | {{yes}} | | |-align="center" | align="center"| 2006 | align="left"| ''[[Silent Hill (pelikula)|Silent Hill]]'' | {{yes}} | {{yes}} | | | |-align="center" | align="center"| 2014 | align="left"| ''[[Beauty and the Beast (pelikula noong 2014)|Beauty and the Beast]]'' | {{yes}} | {{yes}} | | ||<ref>{{cite web|url=http://www.patheinternational.com/fr/fiche.php?id_film=730|work=Pathé International|accessdate=February 9, 2013|title=''La belle et la bête'': Un film de Christophe Gans}}</ref> |-align="center" | align="center"| TBA | align="left"| ''[[Fantomas]]'' | {{yes}} | {{yes}} | | ||<ref>{{cite web|url=http://www.filmshaft.com/christophe-gans-preps-fantomas-with-vincent-cassel|title=Christophe Gans Preps Fantomas With Vincent Cassel|accessdate=27 December 2015|archive-date=5 Enero 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105153306/http://www.filmshaft.com/christophe-gans-preps-fantomas-with-vincent-cassel|url-status=dead}}</ref> |} ==Sanggunian== {{Reflist}} ==Kawing Panlabas== {{wikiquote}} *{{IMDb name|0304521}} *[http://www.bbc.co.uk/films/2001/10/17/christophe_gans_2001_interview.shtml BBC interview] *[https://web.archive.org/web/20060513091827/http://videogames.yahoo.com/ongoingfeature?eid=444641&page=0 Yahoo.com Interview] {{BD|1960|LIVING|Gans, Christophe}} [[Kategorya:Mga direktor mula sa Pransiya]] {{stub|Pelikula|Pransiya}} [[Kategorya:Mga direktor ng pelikulang katatakutan]] e944jtxk6uyhoekwosnytgox67q2ds7 0 280059 2217563 2093819 2026-07-25T18:13:30Z Mananaliksik 2510 2217563 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Scva.jpg|right|thumb| Sentro ng Sainsbury para sa mga Sining Biswal]] Ang '''Unibersidad ng East Anglia''' (Ingles: <span>''University of East Anglia''</span>, dinadaglat na '''UEA''') ay isang pampublikong unibersidad sa pananaliksik sa [[Norwich]], [[Inglatera]].<ref name="About Us">{{cite web|url=https://www.uea.ac.uk/about|title=About Us|accessdate=19 December 2014|year=2014|publisher=University of East Anglia}}</ref> Itinatag noong 1963 sa isang {{Convert|320|acre|ha}} na kampus na nasa kanluran ng sentro ng lungsod, ang unibersidad ay may apat na fakultad at 26 paaralan.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/education/universityeducation/universities-and-colleges/9933036/The-University-of-East-Anglia-guide.html|location=London|work=The Daily Telegraph|first=Charlotte|last=Lytton|title=The University of East Anglia guide|date=17 April 2013}}</ref> Ang taunang kita ng mga institusyon para sa taong 2016&#x2013;17 ay £273.7&#x20;milyon kung saan £35.6&#x20;milyon ay mula sa pananaliksik mula sa mga gawad at kontrata, na may kabuuang paggasta ng £262.6&#x20;milyon.<ref name="UEA Financial Statement 16/17">{{cite web|url=https://portal.uea.ac.uk/documents/6207125/7082556/2016+17+Financial+Statements+.pdf/8af63bc8-61eb-ce70-fb4a-b25b52284de2|title=Financial Statements for the Year to 31 July 2017|accessdate=13 December 2017|format=PDF|publisher=University of East Anglia|page=18|archive-date=13 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213204038/https://portal.uea.ac.uk/documents/6207125/7082556/2016+17+Financial+Statements+.pdf/8af63bc8-61eb-ce70-fb4a-b25b52284de2|url-status=dead}}</ref> Ang unibersidad ay isa sa mga nangunguna sa [[UK]] ayon sa ''The Times'', ''Sunday Times'', ''The Complete University Guide'', at ''The Guardian''.<ref name="The Times and Sunday Times University Guide 2016">{{Cite web|title=The Times and Sunday Times University Good University Guide 2017|url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/University_Guide/|access-date=23 Setyembre 2016|publisher=Times Newspapers|archive-date=2014-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140719070112/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/University_Guide/|url-status=dead}}</ref><ref name="The Guardian University Guide 2016">{{Cite news|date=25 Mayo 2015|work=The Guardian|title=University league tables 2016|url=https://www.theguardian.com/education/ng-interactive/2015/may/25/university-league-tables-2016#all|access-date=25 Mayo 2015}}</ref><ref name="Complete League Table 2017">{{Cite web|work=The Complete University Guide|title=University League Table 2017|url=http://www.thecompleteuniversityguide.co.uk/league-tables/rankings|access-date=25 Abril 2016}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|work=UEA|title=UEA ranked third best university for student satisfaction|url=https://www.uea.ac.uk/about/-/uea-ranked-third-best-university-for-student-satisfacti-1|access-date=19 Agosto 2016|archive-date=14 Septiyembre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914092848/https://www.uea.ac.uk/about/-/uea-ranked-third-best-university-for-student-satisfacti-1|url-status=dead}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} {{Stub|Edukasyon}} [[Kategorya:Mga pamantasan sa United Kingdom]] bydts4m14izttd8d8okdczz4d0wo3v0 15 280863 2217572 2217442 2026-07-26T00:16:56Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2217572 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]] | [[Alodia Gosiengfiao]] | [[modelo]]<br/>[[cosplayer]] | | | | [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]] |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | | [[Junrey Balawing]] | | | | | [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[musiko]] | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]] | [[Jose Romeo Lazo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]] | [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | | [[Mark Javier]] | [[archer]] | | | | [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo G. Evangelista.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]] | [[Amin Nazari]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]] | [[Aubrey Miles]] | [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]] | | | | [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]] |- | [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]] | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:MisaghBahadoranGlobal.jpg|center|128px]] | [[Misagh Bahadoran]] | [[dentist]]<br/>[[futsal player]]<br/>[[modelo]]<br/>[[futbolista]] | | | | [[:en:Misagh_Bahadoran|Misagh Bahadoran]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | | [[Rex Andrew Clement Alarcon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]] | [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | [[Talaksan:MitskiAPE180824 (13 of 116) (53941099308) (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Beabadoobe]] | [[mang-aawit-manunulat]]<ref name="ref_7f185c0ce88ceaf3e120d7aa46e91399685a365ee5391ffd639c3a94965f31df">https://www.theguardian.com/music/2024/nov/13/beabadoobee-review-02-academy-glasgow</ref><ref name="ref_bafb9b83290b96566f3ea036dee83e3d41462a1b08fd9520933aec511b33c32c">https://www.nme.com/news/music/beabadoobee-brits-interview-sabrina-carpenter-embracing-imperfection-3843092</ref> | | | | [[:en:Beabadoobee|Beabadoobee]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} ekl7bszrh6m5asbnq7xvjgs7z2021ox 0 281585 2217649 2212167 2026-07-26T10:40:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217649 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese-language singer and actor | name = Dylan Wang | gender = male | image =Dylan Wang.jpg | image_size =220px | landscape = | alt = | caption = | background = actor_or_actress | chinesename = | tradchinesename = 王鶴棣 | simpchinesename = 王鹤棣 | pinyinchinesename = Wáng Hè Dì | bopomofochinesename = ㄨㄤˊ ㄏㄜˋ ㄉㄧˋ | jyutpingchinesename = Wong4 Hok6 Dai6 | yalechinesename = | pojchinesename = Ông Ho̍k Dei | vietnamesename = | birth_name = 王鹤棣 (''Wáng Hè Dì'') | othername = | ethnicity = [[Han Chinese|Han]] | origin = | birth_date = {{birth date and age|1998|12|20}} <ref>↑ http://www.ijq.tv/mingxing/15107178944880.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923153428/https://www.ijq.tv/mingxing/15107178944880.html |date=2020-09-23 }}</ref> | birth_place = {{flagicon|CHN}} [[Leshan]], [[Sichuan]], [[Tsina]] | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | residence = | education = | alma mater = | nationality = [[Chinese people|Tsino]] | occupation = [[actor|aktor]] | years_active = | agent = | genre = | instrument = | voicetype = | label = | agentcompany = | yearsactive = | associatedact = | spouse = | partner = | children = | parents = | siblings = | relatives = | ancestry = | influences = | influenced = | website = | alias = | signature = | signature_size = | signature_alt = | currentmembers = | pastmembers = | hongkongfilmwards = | goldenbauhiniaawards = | hkfcsawards = | asianfilmawards = | goldenhorseawards = | huabiaoawards = | goldenroosterawards = | hundredflowersawards = | goldeneagleawards = | flyingapsarasawards = | rthktop10goldsongsawards= | goldenmelodyawards = | mtvasiaawards = | ntsawards = | chinamusicawards = | goldenbellawards = | tvbanniversaryawards = | magnoliaawards = | asiantvawards = | rainbowawards = | awards = }} Si '''Wang He Di''' ({{zh|c=王鹤棣|p=Wáng Hè Dì}}; ipinanganak noong Disyembre 20, 1998, sa Sichuan, Tsina), na mas kilala bilang '''Dylan Wang''', ay isang aktor at mang-aawit mula sa Tsina. Nakilala siya sa kanyang debut na papel bilang Daoming Si sa ''[[Meteor Garden]]'' (2018), at nakamit ang mas malawak na kasikatan sa kanyang pagganap bilang Dongfang Qingcang sa ''[[Love Between Fairy and Devil]]'' (2022). Kilala rin siya sa mga pangunahing papel sa ''Guardians of the Dafeng'' (2024) at iba pang matagumpay na drama sa telebisyong Tsino.<ref>{{Cite news |last=Yip |first=Wai Yee |date=2017-11-10 |title=Meet the new F4 and Shancai in the 2018 Meteor Garden TV reboot |language=en |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/meet-the-new-shancai-and-f4-in-the-2018-meteor-garden-tv-reboot |access-date=2024-10-16 |issn=0585-3923 |archive-date=2018-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626082731/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/meet-the-new-shancai-and-f4-in-the-2018-meteor-garden-tv-reboot |url-status=dead }}</ref> == Karera == Sinimulan ni Wang ang kanyang karera matapos manalo sa talent competition na ''Super Idol'' (2017), kasunod ng maagang pagkilala sa ''Sichuan Campus Celebrity Gala'' (2016). Agad siyang sumikat sa kanyang debut lead role sa ''Meteor Garden'' (2018), isang remake ng klasikong Taiwanese drama.<ref>{{Cite web |title=Meteor Garden's Dylan Wang grateful for support of Filipino fans |url=https://www.pep.ph/news/local/144765/meteor-garden-dylan-wang-dao-ming-si-philippines-filipino-fans-a721-20190726 |access-date=2026-04-22 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Sa sumunod na mga taon, lumabas siya sa ''Ever Night 2'' (2020),<ref>{{Cite web |last=Tagabucba |first=Marbbie |title=Dylan Wang wished to be a flight attendant; now he is flying high as an asian star. |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2019/07/24/1937225/dylan-wang-wished-be-flight-attendant-now-he-flying-high-asian-star |access-date=2026-04-22 |website=Philstar.com}}</ref> ''The Rational Life'' (2021), ''Unchained Love'' (2022), ''Never Give Up'' (2023), at ''Only for Love'' (2023), na nagpatibay sa kanyang posisyon bilang isa sa mga pangunahing aktor sa modern at historical romance drama sa Tsina.<ref>{{Cite web |last=Su |first=Isabelle |date=2023-01-24 |title=Dylan Wang: Rise of China’s Newest Drama Star - RADII |url=https://radii.co/article/dylan-wang |access-date=2026-04-22 |website=radii.co |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Xing |first=Wen |date=2024-03-19 |title=Hoops & dreams |url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202403/19/WS65f8b711a31082fc043bd4b6.html |access-date=2026-04-22 |website=China Daily}}</ref> Noong 2024, pinagbidahan niya ang ''Guardians of the Dafeng'', isang costume detective comedy na naging komersyal na tagumpay.<ref name=":0" /> Sa pelikula, lumabas siya sa ''I Dreamed a Dream'' (2025) at ''Per Aspera Ad Astra'' (2026).<ref>{{Cite web |last=CGTN |title=Chinese cinema enters new era: The rise of 'Film Plus' |url=https://news.cgtn.com/news/2026-02-21/Chinese-cinema-enters-new-era-The-rise-of-Film-Plus--1KWk5LuxA1W/p.html |access-date=2026-04-22 |website=news.cgtn.com |language=en}}</ref> Aktibo rin siya sa telebisyon at variety shows, kabilang ang ''The Inn 2'' (2018), ''The Irresistible'' (2020), ''Hello, Saturday'' (mula 2022), ''Wonderland 2'' (2022–2023), ''Wander Together'' (2025–2026), at ''The Inn 2026''.<ref>{{Cite web |title=The Inn |url=https://content.astro.com.my/details/UEFDSzAwMDAwMDAwMDA1ODgyMDk=-The-Inn |access-date=2026-04-22 |website=content.astro.com.my |language=en |archive-date=2026-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410201444/https://content.astro.com.my/details/UEFDSzAwMDAwMDAwMDA1ODgyMDk=-The-Inn |url-status=dead }}</ref> Sa musika, inilabas niya ang album na ''Dreams of Youth'' (2024), na kinabibilangan ng mga orihinal na kanta gaya ng “Seaside Tango” (2023).<ref>{{Cite web |last=镜头里的光影一瞬 |date=2026-04-20 |title=湖南跨年晚会2024：王鹤棣王齐铭等演唱《海边探戈》，慵懒曲风嗨翻天 |url=https://k.sina.com.cn/article_7879923973_m1d5ae190503301xsgw.html |access-date=2026-04-22 |website=新浪网 |language=zh-CN}}</ref> Lumahok din siya sa ilang soundtrack para sa kanyang mga proyekto. Aktibo rin siya sa basketball at lumahok sa NBA All-Star Celebrity Game (2024-2026),<ref>{{Cite web |last=Montgomery |first=Gregg |date=2024-02-19 |title=Chinese actor reigns on social media during NBA All-Star Game weekend |url=https://www.wishtv.com/news/entertainment-news/chinese-actor-reigns-on-social-media-during-nba-all-star-game-weekend/ |access-date=2026-04-22 |website=Indianapolis News {{!}} Indiana Weather {{!}} Indiana Traffic {{!}} WISH-TV {{!}} |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Smith |first=Gabe Zaldivar, Lorenzo Reyes and Marcus D. |title=NBA All-Star Celebrity game updates, highlights |url=https://www.usatoday.com/story/sports/nba/allstar/2026/02/13/nba-all-star-celebrity-game-roster-updates-score/88652368007/ |access-date=2026-04-22 |website=USA TODAY |language=en-US}}</ref> gayundin sa iba pang celebrity sports events sa Tsina. Bukod sa kanyang karera sa showbiz, itinatag niya ang fashion brand na D.DESIRABLE (2022)<ref>{{Cite news |date=2026-02-11 |title=Actor Dylan Wang raves about ‘unforgettable’ D.Desirable collab with Singapore artist Ah Guo |language=en |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/life/entertainment/actor-dylan-wang-raves-about-unforgettable-d-desirable-collab-with-singapore-artist-ah-guo |access-date=2026-04-22 |issn=0585-3923}}</ref> at naging endorser ng maraming lokal at internasyonal na tatak sa fashion, kagandahan, at lifestyle, kabilang ang Guerlain,<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-02-17 |title=Actor Dylan Wang steps up as Guerlain’s global face |url=https://jingdaily.com/ |access-date=2026-04-22 |website=Jing Daily |language=en |archive-date=2024-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724142644/https://jingdaily.com/intel/2024-06-21 |url-status=dead }}</ref> Pepsi,<ref>{{Cite web |date=2024-03-01 |title=Pepsi ® takes over iconic global locations to unleash its new look as it rolls out first visual identity change in 14 years across 120 countries worldwide |url=https://www.pepsico.com/newsroom/press-releases/2024/pepsi-takes-over-iconic-global-locations-to-unleash-its-new-look |access-date=2026-04-22 |website=www.pepsico.com |language=en}}</ref> Adidas,<ref>{{Cite web |last=Spötter |first=Ole |date=2026-03-30 |title=Adidas celebrates football with retro market in Shanghai |url=https://fashionunited.uk/news/fashion/adidas-celebrates-football-with-retro-market-in-shanghai/2026033087150 |access-date=2026-04-22 |website=FashionUnited |language=en}}</ref> Louis Vuitton,<ref>{{Cite web |last=Arias |first=Judy |date=2026-01-15 |title=A closer look at the new Maison Louis Vuitton in Sanlitun, Beijing |url=https://thepost.ph/lifestyle/architecture/maison-louis-vuitton-in-sanlitun-beijing/ |access-date=2026-04-22 |website=The POST |language=en}}</ref> at iba pa. ==Pilmograpiya== '''Dramang Pantelebisyon''' {| class="wikitable" |- ! Taon !! Pamagat !! Pamagat sa Tsino!! Papel !! Tala |- | 2018 || {{Interlanguage link|Meteor Garden (2018 TV series)|lt=''Meteor Garden''|en|Meteor Garden (2018 TV series)}}|| 流星花园|| Daoming Si || |- | 2020 || {{Interlanguage link|Ever Night (TV series)|lt=''Ever Night: War of Brilliant Splendours''|zh|将夜}} || 将夜|| Ning Que || <ref>{{Cite web |title=Dylan Wang returns to ABS-CBN as deadly fighter in hit series 'Ever Night: War of Brilliant Splendours' |url=https://mb.com.ph/2022/10/27/dylan-wang-returns-to-abs-cbn-as-deadly-fighter-in-hit-series-ever-night-war-of-brilliant-splendours/ |access-date=2024-10-16 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> |- | colspan="1" rowspan="2" |2021 || {{Interlanguage link|The Rational Life|lt=''The Rational Life''|es|La vida racional}} || 理智派生活|| Qi Xiao || |- | {{Interlanguage link|Miss the Dragon|lt=''Miss the Dragon''|zh|遇龙}} || 遇龙|| Yuchi Longyan / Long Yuchi / Long Yan || |- | colspan="1" rowspan="2" |2022 || {{Interlanguage link|Love Between Fairy and Devil|lt=''Love Between Fairy and Devil''|zh|苍兰诀}} || 苍兰诀|| Dongfang Qingcang || <ref>{{Cite web |date=2024-05-28 |title=Dylan Wang C-Drama List: Meteor Garden, Love Between Fairy and Devil & More |url=https://www.yahoo.com/entertainment/dylan-wang-c-drama-list-142359411.html |access-date=2024-10-16 |website=Yahoo Entertainment |language=en-US}}</ref> |- | {{Interlanguage link|Unchained Love|lt=''Unchained Love''|en|Unchained Love}} || 浮图缘|| Xiao Duo || |- | colspan="1" rowspan="3" |2023 || {{Interlanguage link|Never Give Up (TV series)|lt=''Never Give Up''|zh|今日宜加油}} || 今日宜加油|| Bai Mashuai || |- | {{Interlanguage link|Youth in the Flames of War|lt=''Youth in the Flames of War''|zh|战火中的青春}} || 战火中的青春|| Cheng Jiashu || |- | {{Interlanguage link|Only for Love|lt=''Only for Love''|zh|以爱为营}} || 以爱为营|| Shi Yan || |- | colspan="1" |2024 || {{Interlanguage link|Guardians of the Dafeng|lt=''Guardians of the Dafeng''|en|Guardians of the Dafeng}} || 大奉打更人|| Xu Qi'an || <ref name=":0">{{Cite news |last=Ang |first=Yiying |date=2024-02-05 |title=Chinese star Dylan Wang wants his body of work to have ‘diversity’ |language=en |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/life/entertainment/chinese-star-dylan-wang-wants-his-body-of-work-to-have-diversity |access-date=2024-10-16 |issn=0585-3923}}</ref> |- |2026 | {{Interlanguage link|Light to the Night|lt=''Light to the Night''|zh|黑夜告白}} || 黑夜告白|| Ran Fangxu || <ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=Netflix Acquires Simulcast Rights to C-Drama Thriller Series 'Light to the Night' |url=https://www.whats-on-netflix.com/news/light-to-the-night-c-drama-coming-to-netflix/ |access-date=2026-04-22 |website=What's on Netflix |language=en}}</ref> |- |TBA |''Live Long and Prosper'' |咸鱼飞升 |Song Qianji |<ref>{{Cite web |last=舒靓 |title=王鹤棣李沁《咸鱼飞升》杀青首发剧照 幕后特辑预热种地修仙日常 |url=https://cn.chinadaily.com.cn/a/202509/26/WS68d634cea310f0725774ad76.html |access-date=2026-04-22 |website=cn.chinadaily.com.cn}}</ref> |- |TBA |''Jiang Men Du Hou'' |将门独后 |Xie Jingxing |<ref>{{Cite web |date=2026-02-21 |title=2026 年2月21日 |url=https://www.macaodaily.com/html/2026-02/21/content_1890592.htm |access-date=2026-04-22 |website=www.macaodaily.com}}</ref> |} '''Pelikula''' {| class="wikitable" ! width="10" |Taon !Pamagat !Pamagat sa Tsino !Papel !Tala |- |2023 |''Look Up and See Joy'' |抬头见喜 |Guo Wenhan / Guo Zai |<ref>{{Cite web |title=喜迎二十大｜《抬头见喜》温馨喜剧，百事从欢 |url=https://peking.bjd.com.cn/content/s633e8007e4b018021744adab.html |access-date=2026-04-22 |website=peking.bjd.com.cn}}</ref> |- |2025 |''I Dreamed a Dream'' |青春梦 |Didi |<ref>{{Cite web |title=I Dreamed a Dream |url=https://iffr.com/en/iffr/2025/films/i-dreamed-a-dream |access-date=2026-04-22 |website=IFFR EN |language=en-GB}}</ref> |- |2026 |''[[:en:Per_Aspera_Ad_Astra_(2026_film)|Per Aspera Ad Astra]]'' |星河入梦 |Xu Tianbiao |<ref>{{Cite web |last=Scott |first=Mathew |date=2026-03-19 |title=Sci-Fi, AI Anxieties and 93,000 Cinemas: Welcome to Chinese Cinema in 2026 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/chinese-cinema-trends-in-2026-1236528349/ |access-date=2026-04-22 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> |} ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing Panlabas== *{{Weibo|2731728324|Dylan Wang}} *{{Instagram|dylan_wang_1220|Dylan Wang}} {{Authority control}} {{Usbong}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Tsina]] 10y165lfrrb7hsanohqkajnnkno15l8 10 284866 2217556 2170291 2026-07-25T14:03:03Z Julius Santos III 139725 /* */ 2217556 wikitext text/x-wiki {{portal|Olympics}}{{#switch:{{{games}}} |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1960 |Tag-init 1960=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1960]] |1964 Summer Olympics |1964 Summer=*[[1964 Summer Paralympics]] |1968 Summer Olympics |1968 Summer=*[[1968 Summer Paralympics]] |1972 Summer Olympics |1972 Summer=*[[1972 Summer Paralympics]] |1976 Summer Olympics |1976 Summer=*[[1976 Summer Paralympics]] *[[1976 Winter Paralympics]] |1980 Summer Olympics |1980 Summer=*[[1980 Summer Paralympics]] *[[1980 Winter Paralympics]] |1984 Summer Olympics |1984 Summer=*[[1984 Summer Paralympics]] *[[1984 Winter Paralympics]] |1988 Summer Olympics |1988 Summer=*[[1988 Summer Paralympics]] *[[1988 Winter Paralympics]] |1992 Summer Olympics |1992 Summer=*[[1992 Summer Paralympics]] *[[1992 Winter Paralympics]] |1996 Summer Olympics |1996 Summer=*[[1996 Summer Paralympics]] |2000 Summer Olympics |2000 Summer=*[[2000 Summer Paralympics]] |2004 Summer Olympics |2004 Summer=*[[2004 Summer Paralympics]] |2008 Summer Olympics |2008 Summer=*[[2008 Summer Paralympics]] |2012 Summer Olympics |2012 Summer=*[[2012 Summer Paralympics]] |1960 Winter Olympics |1960 Winter=*[[1960 Summer Paralympics]] |1964 Winter Olympics |1964 Winter=*[[1964 Summer Paralympics]] |1968 Winter Olympics |1968 Winter=*[[1968 Summer Paralympics]] |1972 Winter Olympics |1972 Winter=*[[1972 Summer Paralympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976 |Taglamig 1976=*[[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976]] *[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1976]] |1980 Winter Olympics |1980 Winter=*[[1980 Winter Paralympics]] *[[1980 Summer Paralympics]] |1984 Winter Olympics |1984 Winter=*[[1984 Winter Paralympics]] *[[1984 Summer Paralympics]] |1988 Winter Olympics |1988 Winter=*[[1988 Winter Paralympics]] *[[1988 Summer Paralympics]] |1992 Winter Olympics |1992 Winter=*[[1992 Winter Paralympics]] *[[1992 Summer Paralympics]] |1994 Winter Olympics |1994 Winter=*[[1994 Winter Paralympics]] |1998 Winter Olympics |1998 Winter=*[[1998 Winter Paralympics]] |2002 Winter Olympics |2002 Winter=*[[2002 Winter Paralympics]] |2006 Winter Olympics |2006 Winter=*[[2006 Winter Paralympics]] |2010 Winter Olympics |2010 Winter= {{Wikipedia-Books|2010 Winter Olympics}} *[[2010 Winter Paralympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2014 |Taglamig 2014=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2014]] |#default=}}{{#switch:{{{games}}} |1924 Summer Olympics |1924 Summer=*[[1924 Winter Olympics]] |1928 Summer Olympics |1928 Summer=*[[1928 Winter Olympics]] |1932 Summer Olympics |1932 Summer=*[[1932 Winter Olympics]] |1936 Summer Olympics |1936 Summer=*[[1936 Winter Olympics]] |1948 Summer Olympics |1948 Summer=*[[1948 Winter Olympics]] |1952 Summer Olympics |1952 Summer=*[[1952 Winter Olympics]] |1956 Summer Olympics |1956 Summer=*[[1956 Winter Olympics]] |1960 Summer Olympics |1960 Summer=*[[1960 Winter Olympics]] |1964 Summer Olympics |1964 Summer=*[[1964 Winter Olympics]] |1968 Summer Olympics |1968 Summer=*[[1968 Winter Olympics]] |1972 Summer Olympics |1972 Summer=*[[1972 Winter Olympics]] |1976 Summer Olympics |1976 Summer=*[[1976 Winter Olympics]] |1980 Summer Olympics |1980 Summer=*[[1980 Winter Olympics]] |1984 Summer Olympics |1984 Summer=*[[1984 Winter Olympics]] |1988 Summer Olympics |1988 Summer=*[[1988 Winter Olympics]] |1992 Summer Olympics |1992 Summer=*[[1992 Winter Olympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1924 |Taglamig 1924=*[[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1924]] |1928 Winter Olympics |1928 Winter=*[[1928 Summer Olympics]] |1932 Winter Olympics |1932 Winter=*[[1932 Summer Olympics]] |1936 Winter Olympics |1936 Winter=*[[1936 Summer Olympics]] |1948 Winter Olympics |1948 Winter=*[[1948 Summer Olympics]] |1952 Winter Olympics |1952 Winter=*[[1952 Summer Olympics]] |1956 Winter Olympics |1956 Winter=*[[1956 Summer Olympics]] |1960 Winter Olympics |1960 Winter=*[[1960 Summer Olympics]] |1964 Winter Olympics |1964 Winter=*[[1964 Summer Olympics]] |1968 Winter Olympics |1968 Winter=*[[1968 Summer Olympics]] |1972 Winter Olympics |1972 Winter=*[[1972 Summer Olympics]] |1976 Winter Olympics |1976 Winter=*[[1976 Summer Olympics]] |1980 Winter Olympics |1980 Winter=*[[1980 Summer Olympics]] |1984 Winter Olympics |1984 Winter=*[[1984 Summer Olympics]] |1988 Winter Olympics |1988 Winter=*[[1988 Summer Olympics]] |1992 Winter Olympics |1992 Winter=*[[1992 Summer Olympics]] |#default=}}{{IOC othergames|games={{{games}}} }}{{#switch:{{{games}}} |1896 Summer Olympics |1896 Summer |1900 Summer Olympics |1900 Summer |1904 Summer Olympics |1904 Summer |1908 Summer Olympics |1908 Summer |1912 Summer Olympics |1912 Summer |1920 Summer Olympics |1920 Summer |1924 Summer Olympics |1924 Summer |1928 Summer Olympics |1928 Summer |1932 Summer Olympics |1932 Summer |1936 Summer Olympics |1936 Summer |1940 Summer Olympics |1940 Summer |1944 Summer Olympics |1944 Summer |1948 Summer Olympics |1948 Summer |1952 Summer Olympics |1952 Summer |1956 Summer Olympics |1956 Summer |1960 Summer Olympics |1960 Summer |1964 Summer Olympics |1964 Summer |1968 Summer Olympics |1968 Summer |1972 Summer Olympics |1972 Summer |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976 |Tag-init 1976 |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1980 |Tag-init 1980 |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1984 |Tag-init 1984 |1988 Summer Olympics |1988 Summer |1992 Summer Olympics |1992 Summer |1996 Summer Olympics |1996 Summer |2000 Summer Olympics |2000 Summer |2004 Summer Olympics |2004 Summer |2008 Summer Olympics |2008 Summer |2012 Summer Olympics |2012 Summer |2016 Summer Olympics |2016 Summer |2020 Summer Olympics |2020 Summer |Palarong Olimpiko sa Tag-init 2024 |Tag-init 2024=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2024]] |Palarong Olimpiko sa Tag-init 2028 |Tag-init 2028=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2028]] |Palarong Olimpiko sa Tag-init 2032 |Tag-init 2032=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2032]] |1924 Winter Olympics |1924 Winter |1928 Winter Olympics |1928 Winter |1932 Winter Olympics |1932 Winter |1936 Winter Olympics |1936 Winter |1940 Winter Olympics |1940 Winter |1944 Winter Olympics |1944 Winter |1948 Winter Olympics |1948 Winter |1952 Winter Olympics |1952 Winter |1956 Winter Olympics |1956 Winter |1960 Winter Olympics |1960 Winter |1964 Winter Olympics |1964 Winter |1968 Winter Olympics |1968 Winter |1972 Winter Olympics |1972 Winter |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976 |Taglamig 1976 |1980 Winter Olympics |1980 Winter |1984 Winter Olympics |1984 Winter |1988 Winter Olympics |1988 Winter |1992 Winter Olympics |1992 Winter |1994 Winter Olympics |1994 Winter |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1998 |Taglamig 1998=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 1998]] |2002 Winter Olympics |2002 Winter |2006 Winter Olympics |2006 Winter |2010 Winter Olympics |2010 Winter |2014 Winter Olympics |2014 Winter |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2018 |Taglamig 2018=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2018]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2022 |Taglamig 2022=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2022]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2026 |Taglamig 2026=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2026]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2030 |Taglamig 2030=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2030]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2034 |Taglamig 2034=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2034]] |#default=}} *[[Talaan ng IOC mga codes ng bansa]]<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 5a87rtwchic3g3xezzqxvh6kawwh92r 2217558 2217556 2026-07-25T14:09:13Z Julius Santos III 139725 /* */ 2217558 wikitext text/x-wiki {{portal|Olympics}}{{#switch:{{{games}}} |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1960 |Tag-init 1960=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1960]] |1964 Summer Olympics |1964 Summer=*[[1964 Summer Paralympics]] |1968 Summer Olympics |1968 Summer=*[[1968 Summer Paralympics]] |1972 Summer Olympics |1972 Summer=*[[1972 Summer Paralympics]] |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976 |Tag-init 1976=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1976]] *[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 1976]] |1980 Summer Olympics |1980 Summer=*[[1980 Summer Paralympics]] *[[1980 Winter Paralympics]] |1984 Summer Olympics |1984 Summer=*[[1984 Summer Paralympics]] *[[1984 Winter Paralympics]] |1988 Summer Olympics |1988 Summer=*[[1988 Summer Paralympics]] *[[1988 Winter Paralympics]] |1992 Summer Olympics |1992 Summer=*[[1992 Summer Paralympics]] *[[1992 Winter Paralympics]] |1996 Summer Olympics |1996 Summer=*[[1996 Summer Paralympics]] |2000 Summer Olympics |2000 Summer=*[[2000 Summer Paralympics]] |2004 Summer Olympics |2004 Summer=*[[2004 Summer Paralympics]] |2008 Summer Olympics |2008 Summer=*[[2008 Summer Paralympics]] |2012 Summer Olympics |2012 Summer=*[[2012 Summer Paralympics]] |1960 Winter Olympics |1960 Winter=*[[1960 Summer Paralympics]] |1964 Winter Olympics |1964 Winter=*[[1964 Summer Paralympics]] |1968 Winter Olympics |1968 Winter=*[[1968 Summer Paralympics]] |1972 Winter Olympics |1972 Winter=*[[1972 Summer Paralympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976 |Taglamig 1976=*[[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976]] *[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1976]] |1980 Winter Olympics |1980 Winter=*[[1980 Winter Paralympics]] *[[1980 Summer Paralympics]] |1984 Winter Olympics |1984 Winter=*[[1984 Winter Paralympics]] *[[1984 Summer Paralympics]] |1988 Winter Olympics |1988 Winter=*[[1988 Winter Paralympics]] *[[1988 Summer Paralympics]] |1992 Winter Olympics |1992 Winter=*[[1992 Winter Paralympics]] *[[1992 Summer Paralympics]] |1994 Winter Olympics |1994 Winter=*[[1994 Winter Paralympics]] |1998 Winter Olympics |1998 Winter=*[[1998 Winter Paralympics]] |2002 Winter Olympics |2002 Winter=*[[2002 Winter Paralympics]] |2006 Winter Olympics |2006 Winter=*[[2006 Winter Paralympics]] |2010 Winter Olympics |2010 Winter= {{Wikipedia-Books|2010 Winter Olympics}} *[[2010 Winter Paralympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2014 |Taglamig 2014=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2014]] |#default=}}{{#switch:{{{games}}} |1924 Summer Olympics |1924 Summer=*[[1924 Winter Olympics]] |1928 Summer Olympics |1928 Summer=*[[1928 Winter Olympics]] |1932 Summer Olympics |1932 Summer=*[[1932 Winter Olympics]] |1936 Summer Olympics |1936 Summer=*[[1936 Winter Olympics]] |1948 Summer Olympics |1948 Summer=*[[1948 Winter Olympics]] |1952 Summer Olympics |1952 Summer=*[[1952 Winter Olympics]] |1956 Summer Olympics |1956 Summer=*[[1956 Winter Olympics]] |1960 Summer Olympics |1960 Summer=*[[1960 Winter Olympics]] |1964 Summer Olympics |1964 Summer=*[[1964 Winter Olympics]] |1968 Summer Olympics |1968 Summer=*[[1968 Winter Olympics]] |1972 Summer Olympics |1972 Summer=*[[1972 Winter Olympics]] |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976 |Taglamig 1976=*[[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976]] |1980 Summer Olympics |1980 Summer=*[[1980 Winter Olympics]] |1984 Summer Olympics |1984 Summer=*[[1984 Winter Olympics]] |1988 Summer Olympics |1988 Summer=*[[1988 Winter Olympics]] |1992 Summer Olympics |1992 Summer=*[[1992 Winter Olympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1924 |Taglamig 1924=*[[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1924]] |1928 Winter Olympics |1928 Winter=*[[1928 Summer Olympics]] |1932 Winter Olympics |1932 Winter=*[[1932 Summer Olympics]] |1936 Winter Olympics |1936 Winter=*[[1936 Summer Olympics]] |1948 Winter Olympics |1948 Winter=*[[1948 Summer Olympics]] |1952 Winter Olympics |1952 Winter=*[[1952 Summer Olympics]] |1956 Winter Olympics |1956 Winter=*[[1956 Summer Olympics]] |1960 Winter Olympics |1960 Winter=*[[1960 Summer Olympics]] |1964 Winter Olympics |1964 Winter=*[[1964 Summer Olympics]] |1968 Winter Olympics |1968 Winter=*[[1968 Summer Olympics]] |1972 Winter Olympics |1972 Winter=*[[1972 Summer Olympics]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976 |Taglamig 1976=*[[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976]] |1980 Winter Olympics |1980 Winter=*[[1980 Summer Olympics]] |1984 Winter Olympics |1984 Winter=*[[1984 Summer Olympics]] |1988 Winter Olympics |1988 Winter=*[[1988 Summer Olympics]] |1992 Winter Olympics |1992 Winter=*[[1992 Summer Olympics]] |#default=}}{{IOC othergames|games={{{games}}} }}{{#switch:{{{games}}} |1896 Summer Olympics |1896 Summer |1900 Summer Olympics |1900 Summer |1904 Summer Olympics |1904 Summer |1908 Summer Olympics |1908 Summer |1912 Summer Olympics |1912 Summer |1920 Summer Olympics |1920 Summer |1924 Summer Olympics |1924 Summer |1928 Summer Olympics |1928 Summer |1932 Summer Olympics |1932 Summer |1936 Summer Olympics |1936 Summer |1940 Summer Olympics |1940 Summer |1944 Summer Olympics |1944 Summer |1948 Summer Olympics |1948 Summer |1952 Summer Olympics |1952 Summer |1956 Summer Olympics |1956 Summer |1960 Summer Olympics |1960 Summer |1964 Summer Olympics |1964 Summer |1968 Summer Olympics |1968 Summer |1972 Summer Olympics |1972 Summer |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976 |Tag-init 1976 |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1980 |Tag-init 1980 |Palarong Olimpiko sa Tag-init 1984 |Tag-init 1984 |1988 Summer Olympics |1988 Summer |1992 Summer Olympics |1992 Summer |1996 Summer Olympics |1996 Summer |2000 Summer Olympics |2000 Summer |2004 Summer Olympics |2004 Summer |2008 Summer Olympics |2008 Summer |2012 Summer Olympics |2012 Summer |2016 Summer Olympics |2016 Summer |2020 Summer Olympics |2020 Summer |Palarong Olimpiko sa Tag-init 2024 |Tag-init 2024=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2024]] |Palarong Olimpiko sa Tag-init 2028 |Tag-init 2028=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2028]] |Palarong Olimpiko sa Tag-init 2032 |Tag-init 2032=*[[Palarong Paralimpiko sa Tag-init 2032]] |1924 Winter Olympics |1924 Winter |1928 Winter Olympics |1928 Winter |1932 Winter Olympics |1932 Winter |1936 Winter Olympics |1936 Winter |1940 Winter Olympics |1940 Winter |1944 Winter Olympics |1944 Winter |1948 Winter Olympics |1948 Winter |1952 Winter Olympics |1952 Winter |1956 Winter Olympics |1956 Winter |1960 Winter Olympics |1960 Winter |1964 Winter Olympics |1964 Winter |1968 Winter Olympics |1968 Winter |1972 Winter Olympics |1972 Winter |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976 |Taglamig 1976 |1980 Winter Olympics |1980 Winter |1984 Winter Olympics |1984 Winter |1988 Winter Olympics |1988 Winter |1992 Winter Olympics |1992 Winter |1994 Winter Olympics |1994 Winter |Palarong Olimpiko sa Taglamig 1998 |Taglamig 1998=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 1998]] |2002 Winter Olympics |2002 Winter |2006 Winter Olympics |2006 Winter |2010 Winter Olympics |2010 Winter |2014 Winter Olympics |2014 Winter |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2018 |Taglamig 2018=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2018]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2022 |Taglamig 2022=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2022]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2026 |Taglamig 2026=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2026]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2030 |Taglamig 2030=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2030]] |Palarong Olimpiko sa Taglamig 2034 |Taglamig 2034=*[[Palarong Paralimpiko sa Taglamig 2034]] |#default=}} *[[Talaan ng IOC mga codes ng bansa]]<noinclude> {{documentation}} </noinclude> plbdq63itk20xr3051mqv8ez52srqkv 0 286681 2217589 2188739 2026-07-26T03:51:35Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217589 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Bea Santiago |image=Miss International 2013 Bea Santiago (cropped).jpg |caption=Bea Santiago in 2013 |birth_name=Bea Rose Monterde Santiago |birth_date={{birth date and age|1990|02|17}}<ref>{{Cite web |url=http://www.sashfactor.info/viewtopic.php?f=2&t=7009 |title=Archive copy |access-date=2019-03-09 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013522/http://www.sashfactor.info/viewtopic.php?f=2&t=7009 |url-status=dead }}</ref> |birth_place=[[Muntinlupa]], Philippines |height={{height|ft=5|in=9}} |measurements= |hair_color=Black |eye_color=Brown |agency=[[Binibining Pilipinas|Binibining Pilipinas Charities, Inc.]] and [[Star Magic]] (2013)<br /> [[Viva Entertainment|Viva Artist Agency]] (2014- Present) |title=[[Mutya ng Pilipinas 2011|Mutya ng Pilipinas 2011 Overseas Communities]]<br>[[Binibining Pilipinas International|Binibining Pilipinas International 2013]]<br>[[Miss International 2013]] |competitions=[[Mutya ng Pilipinas 2011]]<br>(Top 10)<br>Miss Tourism Queen of the Year International 2012<br>(Top 10)<br>[[Binibining Pilipinas 2013]]<br>(Winner- Binibining Pilipinas International 2013)<br>[[Miss International 2013]]<br>(Winner) }} '''Bea Rose Monterde Santiago''' (ipinanganak Pebrero 17, 1990 sa [[Muntinlupa]], [[Kalakhang Maynila|Metro Manila]], [[Pilipinas]]<ref name="ABS">{{cite web|title=Bea Rose clarifies residency issue|url=http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/12/18/13/bea-rose-clarifies-residency-issue|date=December 18, 2013|website=[[ABS-CBN News and Current Affairs]]|access-date=Marso 9, 2019|archive-date=Enero 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140122033940/http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/12/18/13/bea-rose-clarifies-residency-issue|url-status=dead}}</ref>), na mas kilala bilang '''Bea Santiago,''' ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] artista, modelo at beauty queen na nakoronahan bilang {{illm|Miss International 2013|en}} noong Disyembre 17, 2013.<ref>{{cite web|title=Miss Philippines wins Miss International 2013|url=http://www.rappler.com/life-and-style/46111-miss-international-2013|date=December 17, 2013|website=[[Rappler]]}}</ref> Bago ang kanyang panalo sa [[Binibining Pilipinas]], siya ay naging {{illm|Mutya ng Pilipinas 2011|en}} titleholder at kinatawan niya ang Filipino Community sa Canada.<ref name="MP">{{cite web|title=Vicki Rushton wins Mutya ng Pilipinas 2011|url=http://www.abs-cbnnews.com/entertainment/12/03/11/vicki-rushton-wins-mutya-ng-pilipinas-2011|date=December 3, 2011|website=[[ABS-CBN News and Current Affairs]]|access-date=Marso 9, 2019|archive-date=Oktubre 11, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011085247/http://www.abs-cbnnews.com/entertainment/12/03/11/vicki-rushton-wins-mutya-ng-pilipinas-2011|url-status=dead}}</ref> Siya ay isang fashion model para sa {{illm|Elite Model Management|en}} bago sumali sa {{illm|Binibining Pilipinas 2013|en}}. == Maagang buhay == Ipinanganak si Santiago sa [[Muntinlupa]], inilipat sa [[Cataingan, Masbate]] at pinalaki ng kanyang mga lolo't lola. Pumunta siya sa [[Lungsod ng Masbate|Masbate City]] at nag aral ng High School sa Liceo de Masbate.<ref>{{cite web|title=Ms. International Bea Rose recalls first heartbreak, rejections|author=Miguel Dumaual|url=http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/12/18/13/ms-international-bea-rose-recalls-first-heartbreak-rejections|date=December 19, 2013|website=[[ABS-CBN News and Current Affairs]]|access-date=Marso 9, 2019|archive-date=Enero 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140122131841/http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/12/18/13/ms-international-bea-rose-recalls-first-heartbreak-rejections|url-status=dead}}</ref> Siya ang pinakamatanda sa tatlong anak. Sa edad na 15, siya at ang kanyang pamilya ay lumipat sa [[Canada]] kung saan siya nag-aral ng [[Araling pangkomunikasyon|Komunikasyon]] sa [[Pamantasang York|York University]] at naging isang modelo sa ilalim ng Elite Model Management.<ref name="ABS"/><ref name="RAP">{{cite web|title=Get to know Miss International 2013|url=http://www.rappler.com/life-and-style/specials/46115-get-to-know-miss-international-2013|date=December 17, 2013|website=[[Rappler]]}}</ref> == Pageantry == === Mutya ng Pilipinas 2011 === Lumahok si Santiago sa 2011 edisyon ng [[Mutya ng Pilipinas]], kung saan siya ay nanalo sa pamagat ng Mutya ng Pilipinas Overseas Communities.<ref name="MP"/><ref>{{cite web|title=Filipino beauty is 2013 Miss International|author=Armin P. Adina|url=http://lifestyle.inquirer.net/143083/ph-bet-wins-miss-international-crown|date=December 17, 2013|website=[[Philippine Daily Inquirer]]}}</ref> === Miss Tourism Queen of the Year International 2012 === Kinakatawan ng Santiago ang Pilipinas sa Miss Tourism Queen of the Year International 2012, kung saan siya inilagay sa Top 10.<ref name="RAP"/> === Binibining Pilipinas 2013 === Nirepresenta ni Santiago ang Masbate sa Binibining Pilipinas 2013 Gold Edition at nanalo ng Binibining Pilipinas International 2013 at Binibining Avon special award. Kinoronahan siya ng Binibining Pilipinas International 2012 na si {{illm|Nicole Schmitz|en}} sa isang pageant na ginanap sa Smart Araneta Coliseum noong Abril 14, 2013. Dineklara siya bilang isa sa mga nanalo kasama ang [[Binibining Pilipinas|Miss Universe Philippines 2013]], na si {{illm|Ariella Arida|en}}; [[Binibining Pilipinas|Binibining Pilipinas Tourism 2013]], na si {{illm|Joanna Cindy Miranda|en|Binibining_Pilipinas_2013}}; Binibining Pilipinas Supranational 2013, na si {{illm|Mutya Johanna Datul|en}}; at Binibining Pilipinas 2013 First Runner-up na si [[Pia Wurtzbach]].<ref>{{cite web|title=Laguna's pride Ariella Arida wins Bb. Pilipinas-Universe 2013|author=Karen Valeza|url=http://ph.omg.yahoo.com/news/laguna-s-pride-ariella-arida-wins-bb--pilipinas-2013-161617046.html|date=April 15, 2013|website=[[Yahoo! News]]}}</ref> === Miss International 2013 === Ang dalawampu't tatlong taong gulang na si Bea Rose Santiago ay kumatawan sa Pilipinas sa {{illm|Miss International 2013|en|lt=Miss International 2013 Beauty Pageant}} na ginanap sa [[Tokyo]], [[Hapon|Japan]] noong Disyembre 2013. Nagtagumpay siya sa pagkakapanalo laban sa 66 na mga kalahok at naging ikalimang [[Mga Pilipino|Pilipino]] na nanalo sa titulo pagkatapos ng [[Gemma Cruz Araneta|Gemma Cruz]] noong 1964, [[Aurora Pijuan]] noong 1970, [[Melanie Marquez]] noong 1979 at [[Precious Lara Quigaman|Lara Quigaman]] noong 2005.<ref>{{cite web|title=Miss Philippines is Miss International 2013|url=http://www.abs-cbnnews.com/lifestyle/12/17/13/ph-bet-miss-international-2013|date=December 17, 2013|website=[[ABS-CBN News and Current Affairs]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Miss Philippines Bea Rose Santiago crowned Miss International 2013 in Tokyo|url=http://www.thenational.ae/world/southeast-asia/miss-philippines-bea-rose-santiago-crowned-miss-international-2013-in-tokyo|date=December 18, 2013|website=[[The National (Abu Dhabi)]]}}</ref> Sa isang [[Pakikipanayam|interbyu]] pagkatapos ng kanyang panalo, inilaan niya ang kanyang korona sa mga biktima ng [[Super Bagyong Yolanda|Bagyong Haiyan]].<ref>{{cite web|title=Bea Rose Santiago of Philippines wins Miss International 2013|url=http://news.biharprabha.com/2013/12/bea-rose-santiago-of-philippines-wins-miss-international-2013/|date=December 18, 2013|website='''Biharprabha News'''|access-date=Marso 9, 2019|archive-date=Oktubre 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011031130/http://news.biharprabha.com/2013/12/bea-rose-santiago-of-philippines-wins-miss-international-2013/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Philippines wins Miss International 2013|author=[[Agence France-Presse]]|url=http://www.dawn.com/news/1074836/philippines-wins-miss-international-2013|date=December 18, 2013|website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref> == International sa ibang bansa == Sa kanyang paghari bilang Miss International 2013, naglakbay si Bea sa [[Hapon|Japan]], at [[Myanmar]] para sa pagkawanggawa sa ICA (International Cultural Association). == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.bbpilipinas.com/ Opisyal na Bb. Website ng Pilipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101031030/https://www.bbpilipinas.com/ |date=2020-11-01 }} {| class="wikitable succession-box" id="136" style="margin:0.5em auto; font-size:95%;clear:both;" ! colspan="3" id="139" style="border-top: 5px solid #FFF179;" | Mga parangal at tagumpay |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" | Nauna &nbsp; kay<br /><br /><br /><br /> <span style="font-weight: bold">{{illm|Ikumi Yoshimatsu|en}}</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" | '''[[Miss International]]'''<br /><br /><br /><br /> [[Miss International 2013|2013]] | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" | Sumunod &nbsp; kay<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">{{illm|Valerie Hernandez|en}}</span> |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" | Nauna &nbsp; kay<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">{{illm|Nicole Schmitz|en}}</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" | '''[[Binibining Pilipinas International]]'''<br /><br /><br /><br /> [[Binibining Pilipinas 2013|2013]] | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" | Sumunod &nbsp; kay<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold">{{illm|Bianca Guidotti|en}}</span> |} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1990]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] c988hz930g6xjh8qlta5aha1781dwwo 0 287032 2217569 1971450 2026-07-25T23:50:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217569 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Carbonara_Penne.jpg|right|thumb|250x250px| Inihaing ''[[Carbonara|Carbonara penne]]'' na al dente ]] Sa [[pagluluto]], '''al dente''' {{IPAc-en|æ|l|ˈ|d|ɛ|n|t|eɪ}} ({{IPA-it|al ˈdɛnte}}) ay naglalarawan sa [[pasta]] o [[Risotto|kanin]] na niluluto na maging matatag kapag kinagat.<ref name="google1">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=1FVLv7WS4C4C&printsec=frontcover&dq=the+classic+italian+cookbook&hl=en&sa=X&ei=sSD5UvbNCKKSyAHW6YGIBQ&ved=0CDsQ6AEwAA#v=onepage&q=al%20dente&f=false|title=Essentials of Classic Italian Cooking - Marcella Hazan - Google Books|publisher=Books.google.com|date=2011-07-20|accessdate=2014-08-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/al-dente|title=Al dente: definition of al dente in Oxford dictionary (American English) (US)|publisher=Oxforddictionaries.com|date=2014-08-11|accessdate=2014-08-18|archive-date=2016-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160317031825/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/al-dente|url-status=dead}}</ref><ref name="google2">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=Mdwm7jI9J10C&oi=fnd&pg=PT3&dq=glossary+al+dente+vegetables&ots=ihFfDj2Imo&sig=016kRrkgEIqQzgQkrlxDm0iBUGI#v=onepage&q=al%20dente&f=false|title=Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z - Charles Sinclair - Google Books|publisher=Books.google.com|date=|accessdate=2014-08-18}}</ref> Ang etimolohiya nito ay ang [[Wikang Italyano|Italyanong]] "sa ngipin".<ref>{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=al+dente|title=Online Etymology Dictionary|publisher=Etymonline.com|date=|accessdate=2014-08-18}}</ref> Sa kontemporaryong lutuing Italyano, tinutukoy ng katawagan ang perpektong pagkakapare-pareho ng pasta at nagsasangkot ng maikling oras sa pagluluto. <ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=4wOGAgAAQBAJ&pg=PA599&dq=encyclopedia+culinary+terms+al+dente&hl=en&sa=X&ei=Ux_5UrbeD-jhyQGR-4C4BA&ved=0CCkQ6AEwAA#v=onepage&q=encyclopedia%20culinary%20terms%20al%20dente&f=false|title=Encyclopedia of Contemporary Italian Culture - Google Books|publisher=Books.google.com|date=|accessdate=2014-08-18}}</ref><ref name="google3">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=C5axRXlLOlAC&pg=PA54&dq=al+dente+italian+cooking+history&hl=en&sa=X&ei=QR35Uo2ZJ4qTyQHw6IH4AQ&ved=0CEgQ6AEwAg#v=onepage&q=al%20dente%20italian%20cooking%20history&f=false|title=Italian Cuisine: A Cultural History - Alberto Capatti, Massimo Montanari - Google Books|publisher=Books.google.com|date=2013-08-13|accessdate=2014-08-18}}</ref> Termino ''ang molto al dente'' sa pagluluto para sa pastang medyo kulang sa pagluto.<ref name="google1"/><ref>{{Cite web|url=http://rouxbe.com/recipes/568-penne-a-la-vodka/text|title=Penne a la vodka Recipe Text &#124; Rouxbe Cooking School|publisher=Rouxbe.com|date=|accessdate=2014-08-18|archive-date=2010-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100416163608/http://rouxbe.com/recipes/568-penne-a-la-vodka/text|url-status=dead}}</ref> Ginagamit ang pastang kulang sa luto sa unang round ng pagluluto kapag dalawang beses lulutuin ang isang putaheng pasta. Mas mababa ang [[glycemic index]] ng pasta na lutong al dente kaysa sa pasta na malambot ang pagluto.<ref>{{Cite web|author=|url=http://www.diabetes.org/food-and-fitness/food/planning-meals/glycemic-index-and-diabetes.html|title=Glycemic Index and Diabetes: American Diabetes Association®|publisher=Diabetes.org|date=|accessdate=2014-08-18|archive-date=2013-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20131031001729/http://www.diabetes.org/food-and-fitness/food/planning-meals/glycemic-index-and-diabetes.html|url-status=dead}}</ref>   Kapag nagluluto ng komersyal na pasta, nangyayari ang yugtong al dente pagkatapos mawala ang puti ng sentro ng pasta.<ref name="google2"/> == Maling akala == Ginagamit ang terminong ito sa pagtukoy sa pagluluto ng gulay, tulad ng [[sitaw]] o [[Usbong ng bruselas|usbong ng bruselas]], bagaman madalas na may maling akala sa kahulugan na sa halip na lutuin nang masinsinang, mayroon pa rin silang isang medyo hindi luto na (sariwang) lasa sa kanila, na karaniwang kanais-nais sa pagluluto. Maaaring bigyang-kahulugan ito bilang pagluluto sa kanila hanggang sa halos mawawala ang kanilang hilaw na lasa, bilang isang paraan upang maiwasan ang pagluluto nang sobra sa kanila. <ref>{{Cite web|url=http://www.restaurantwidow.com/2006/08/can_bacon_save_.html|title=Can Bacon Save Green Beans? Yes, but it Isn't Pretty|publisher=Restaurant Widow|date=2006-08-08|accessdate=2014-08-18|archive-date=2014-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819125839/http://www.restaurantwidow.com/2006/08/can_bacon_save_.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.theworldwidegourmet.com/recipes/cream-of-cauliflower-with-crispy-bacon/|title=Access|publisher=|accessdate=12 September 2014|archive-date=19 Agosto 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819082817/http://www.theworldwidegourmet.com/recipes/cream-of-cauliflower-with-crispy-bacon/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cdkitchen.com/recipes/recs/487/Brussels_Sprout_Saute10712.shtml|title=Brussels Sprout Saute Recipe from|publisher=cdkitchen.com|date=|accessdate=2014-08-18}}</ref> == Tingnan din == {{Portada|food}} * [[Food science|Agham ng pagkain]] * [[Molecular gastronomy|Gastronomiyang molekular]] * [[Culinary art|Sining ng pagluluto]] == Mga sanggunian == <references group=""></references> [[Kategorya:Lutuing Italyano]] [[Kategorya:Pasta]] [[Kategorya:Pagluluto]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] qd6dd6lncosrlj2x7chfarug3vq05r9 0 298534 2217555 1977296 2026-07-25T13:56:14Z Julius Santos III 139725 2217555 wikitext text/x-wiki {{More citations needed|date=July 2008}} {{Infobox Olympic games|1976|Winter|Olympics| | image = 1976 wolympics logo.png | image_size = 200 | caption = Emblem of the 1976 Winter Olympics{{efn|The emblem represents the coat of arms of Innsbruck, which shows the bridge on the Inn River that connects the old town and the Hötting district. The bridge and the Olympic rings symbolize the link that ties the many peoples of the world with friendship through the Olympic Games. The top of the coat of arms has two indents which match two of the Olympic rings and represent the 1964 and 1976 Winter Games which Innsbruck celebrates.}} | host_city = [[Innsbruck]], Austria | nations = 37 | athletes = 1,129 (898 men, 231 women) | events = 37 in 6 [[Olympic sports|sports]] (10 disciplines) | opening = 4 Pebrero 1976 | closing = 15 Pebrero 1976 | opened_by = [[Pangulo ng Austriya|Pangulong]] [[Rudolf Kirchschläger]] | closed_by = [[Pangulo ng IOC]] [[Lord Killanin]] | cauldron = [[Christl Haas]]<br />[[Josef Feistmantl]] | stadium = [[Bergiselschanze]] | winter_prev = [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1972|Sapporo 1972]] | winter_next = [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1980|Lake Placid 1980]] | summer_prev = [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1972|Munich 1972]] | summer_next = [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976|Montreal 1976]] }} Ang '''Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976''', na opisyal na kilala bilang '''XII Olympic Winter Games''' ({{lang-fr|XIIes Jeux olympiques d'hiver}}, {{lang-de|Olympische Winterspiele 1976}}) at karaniwang kilala bilang '''Innsbruck 1976''' ({{langx|bar|Innschbruck 1976|label=[[Bavarian language|Austro-Bavarian]]}}), ay isang paligsahang pampalakasan sa taglamig na binubuo ng iba't ibang disiplina at idinaos sa [[Innsbruck]], Austria, mula ika-4 hanggang ika-15 ng Pebrero, 1976. Ipinagkaloob ang karapatang mag-host ng palaro sa Innsbruck matapos umatras noong 1972 ang [[Denver]], ang orihinal na napiling lungsod na pagdarausan nito. Ito ang ikalawang pagkakataon na naging punong-abala ang kabisera ng [[Tyrolean]] sa Winter Olympics, matapos itong unang gawin noong [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1964|1964]]. ==Pagpili ng Host== {{main|Mga bid para sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976}} Ang mga lungsod ng [[Denver]], Colorado, Estados Unidos; [[Sion, Switzerland]]; [[Tampere, Finland]]; at [[Vancouver]] (kasama ang mga bundok ng Garibaldi), British Columbia, Canada, ay gumawa ng mga bid para sa Mga Laro. Ipinapakita sa tsart sa ibaba ang bilang ng mga boto para sa ika-69 na pulong ng IOC sa [[Amsterdam]], Netherlands, noong Mayo 12, 1970. {|class="wikitable collapsible" |- ! colspan="7" | Original 1976 Winter Olympics bidding results<ref name=votes>{{cite web |url=http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |title=Past Olympic host city election results |publisher=[[GamesBids]] |accessdate=March 17, 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5xFvf0ufx?url=http://www.gamesbids.com/eng/past.html |archivedate=March 17, 2011 |url-status=live |df=mdy }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180319051500/http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |date=Marso 19, 2018 }}</ref> |- ! City ! Country | style="background:silver;"|'''Round 1''' | style="background:silver;"|'''Round 2''' | style="background:silver;"|'''Round 3''' |- | [[Denver]] || {{flag|United States}} || style="text-align:center;"|'''29''' || style="text-align:center;"|29 || style="text-align:center;"|'''39''' |- | [[Sion, Switzerland|Sion]] || {{flag|Switzerland}} || style="text-align:center;"|18 || style="text-align:center;"|'''31''' || style="text-align:center;"|30 |- | [[Tampere]] || {{flag|Finland}} || style="text-align:center;"|12 || style="text-align:center;"|8 || style="text-align:center;"|— |- | [[Vancouver]]—[[Garibaldi Ranges|Garibaldi]] || {{flag|Canada}} || style="text-align:center;"|9 || style="text-align:center;"|— || style="text-align:center;"|— |} Ang proseso ng pagpili para sa 1976 sa Winter ng Olimpiko ay binubuo ng apat na mga bid, at nakita ang Denver, Estados Unidos, na napili nang maaga sa Sion, Switzerland; Tampere, Finland; at Vancouver, British Columbia, Canada. Ang pagpili ay ginawa sa ika-70&nbsp;ng IOC Session sa Amsterdam noong 12 Mayo 1970. [1] Sa isang statewide referendum noong Nobyembre 7, 1972, tinanggihan ng mga botante ng Colorado ang pondo para sa mga laro, at sa nag-iisang oras na iginawad ng isang lungsod ang Mga Larong tinanggihan sila. Opisyal na umatras si Denver noong 15 Nobyembre, at inalok ng IOC ang mga laro sa Whistler, British Columbia, Canada, ngunit tumanggi din sila dahil sa pagbabago ng gobyerno kasunod ng halalan. Si Whistler ay patuloy na maiugnay sa matagumpay na bid ng Vancouver para sa 2010 na laro. Nag-alok ang Lungsod ng Salt Lake City na i-host ang mga laro, ngunit ang IOC, na tumatanggi pa rin mula sa pagtanggi sa Denver, ay tumanggi at piniling Innsbruck upang i-host ang 1976 Winter Olympics, na nag-host ng mga laro ng Olimpikong Taglamig ng 1964 labindalawang taon na ang nakaraan, noong 5 Pebrero 1973. Salt Lake Pagkatapos ay mag-host ang Lungsod ng Winter Olympics noong 2002. ==Maskota== {{Main article|Schneemann and Sonnenweiberl}} Ang maskot ng 1976 sa Winter ng Olimpiko ay si [[Schneemann]] isang taong yari sa niyebe sa isang pulang sumbrero na Tyrolean. Dinisenyo ni Walter Pötsch, si Schneeman ay inilarawan upang kumatawan sa 1976 Mga Laro bilang "Mga Laro ng pagiging simple". Ito ay itinuturing din na isang anting-anting na anting-anting, upang maiiwasan ang gutom ng niyebe na sumira sa 1964 Winter Olympics sa Innsbruck. ==Mga Medalyang Iginawad== ==Mga Bansang Kalahok== ==Tignan din== {{IOC seealso|games=1976 Winter Olympics }} ==References== '''Notes''' {{Notelist}} '''Citations''' {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== {{commons category|1976 Winter Olympics}} *{{IOC games|games=1976 Winter Olympics }} *{{IOC medals|games=1976 Winter Olympics }} *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131112083812/http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1976/orw1976.pdf|date=November 12, 2013|title= The Official Report of the XIIth Winter Olympic Games 1976 at Innsbruck – from LA84Foundation}} *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070323043440/http://www3.grips.ac.jp/~wpfau/winter/innsbruck.html|date=March 23, 2007|title= Present photos of Innsbruck Olympic sites}} *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090601181029/http://denver.rockymountainnews.com/millennium/1012stone.shtml|date=June 1, 2009|title= Rocky Mountain News – Colorado only state ever to turn down Olympics – October 12, 1999}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[1972 Winter Olympics|Sapporo]]}} {{s-ttl|title=''[[Winter Olympic Games|Winter Olympics]]'' <br/> [[Innsbruck]]|years=''XII Olympic Winter Games'' (1976)}} {{s-aft|after=[[1980 Winter Olympics|Lake Placid]]}} {{s-end}} {{Palarong Olimpiko}} {{Events at the 1976 Winter Olympics}} {{Nations at the 1976 Winter Olympics}} {{1976 Winter Olympic venues}} {{Authority control}} {{Portal bar|Olympics|Austria}} [[Kategorya:1976 Winter Olympics| ]] [[Kategorya:1976 in multi-sport events|O]] [[Kategorya:Sports competitions in Innsbruck]] [[Kategorya:Olympic Games in Austria]] [[Kategorya:Winter multi-sport events in Austria]] [[Kategorya:1976 in Austrian sport]] [[Kategorya:Winter Olympics by year]] [[Kategorya:February 1976 sports events in Europe]] [[Kategorya:1970s in Innsbruck]] olcyyxr8sw6rk39ijimqooqvsvb5wgy 2217559 2217555 2026-07-25T14:12:00Z Julius Santos III 139725 /* Tignan din */ 2217559 wikitext text/x-wiki {{More citations needed|date=July 2008}} {{Infobox Olympic games|1976|Winter|Olympics| | image = 1976 wolympics logo.png | image_size = 200 | caption = Emblem of the 1976 Winter Olympics{{efn|The emblem represents the coat of arms of Innsbruck, which shows the bridge on the Inn River that connects the old town and the Hötting district. The bridge and the Olympic rings symbolize the link that ties the many peoples of the world with friendship through the Olympic Games. The top of the coat of arms has two indents which match two of the Olympic rings and represent the 1964 and 1976 Winter Games which Innsbruck celebrates.}} | host_city = [[Innsbruck]], Austria | nations = 37 | athletes = 1,129 (898 men, 231 women) | events = 37 in 6 [[Olympic sports|sports]] (10 disciplines) | opening = 4 Pebrero 1976 | closing = 15 Pebrero 1976 | opened_by = [[Pangulo ng Austriya|Pangulong]] [[Rudolf Kirchschläger]] | closed_by = [[Pangulo ng IOC]] [[Lord Killanin]] | cauldron = [[Christl Haas]]<br />[[Josef Feistmantl]] | stadium = [[Bergiselschanze]] | winter_prev = [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1972|Sapporo 1972]] | winter_next = [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1980|Lake Placid 1980]] | summer_prev = [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1972|Munich 1972]] | summer_next = [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1976|Montreal 1976]] }} Ang '''Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976''', na opisyal na kilala bilang '''XII Olympic Winter Games''' ({{lang-fr|XIIes Jeux olympiques d'hiver}}, {{lang-de|Olympische Winterspiele 1976}}) at karaniwang kilala bilang '''Innsbruck 1976''' ({{langx|bar|Innschbruck 1976|label=[[Bavarian language|Austro-Bavarian]]}}), ay isang paligsahang pampalakasan sa taglamig na binubuo ng iba't ibang disiplina at idinaos sa [[Innsbruck]], Austria, mula ika-4 hanggang ika-15 ng Pebrero, 1976. Ipinagkaloob ang karapatang mag-host ng palaro sa Innsbruck matapos umatras noong 1972 ang [[Denver]], ang orihinal na napiling lungsod na pagdarausan nito. Ito ang ikalawang pagkakataon na naging punong-abala ang kabisera ng [[Tyrolean]] sa Winter Olympics, matapos itong unang gawin noong [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 1964|1964]]. ==Pagpili ng Host== {{main|Mga bid para sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976}} Ang mga lungsod ng [[Denver]], Colorado, Estados Unidos; [[Sion, Switzerland]]; [[Tampere, Finland]]; at [[Vancouver]] (kasama ang mga bundok ng Garibaldi), British Columbia, Canada, ay gumawa ng mga bid para sa Mga Laro. Ipinapakita sa tsart sa ibaba ang bilang ng mga boto para sa ika-69 na pulong ng IOC sa [[Amsterdam]], Netherlands, noong Mayo 12, 1970. {|class="wikitable collapsible" |- ! colspan="7" | Original 1976 Winter Olympics bidding results<ref name=votes>{{cite web |url=http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |title=Past Olympic host city election results |publisher=[[GamesBids]] |accessdate=March 17, 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5xFvf0ufx?url=http://www.gamesbids.com/eng/past.html |archivedate=March 17, 2011 |url-status=live |df=mdy }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180319051500/http://www.gamesbids.com/english/archives/past.shtml |date=Marso 19, 2018 }}</ref> |- ! City ! Country | style="background:silver;"|'''Round 1''' | style="background:silver;"|'''Round 2''' | style="background:silver;"|'''Round 3''' |- | [[Denver]] || {{flag|United States}} || style="text-align:center;"|'''29''' || style="text-align:center;"|29 || style="text-align:center;"|'''39''' |- | [[Sion, Switzerland|Sion]] || {{flag|Switzerland}} || style="text-align:center;"|18 || style="text-align:center;"|'''31''' || style="text-align:center;"|30 |- | [[Tampere]] || {{flag|Finland}} || style="text-align:center;"|12 || style="text-align:center;"|8 || style="text-align:center;"|— |- | [[Vancouver]]—[[Garibaldi Ranges|Garibaldi]] || {{flag|Canada}} || style="text-align:center;"|9 || style="text-align:center;"|— || style="text-align:center;"|— |} Ang proseso ng pagpili para sa 1976 sa Winter ng Olimpiko ay binubuo ng apat na mga bid, at nakita ang Denver, Estados Unidos, na napili nang maaga sa Sion, Switzerland; Tampere, Finland; at Vancouver, British Columbia, Canada. Ang pagpili ay ginawa sa ika-70&nbsp;ng IOC Session sa Amsterdam noong 12 Mayo 1970. [1] Sa isang statewide referendum noong Nobyembre 7, 1972, tinanggihan ng mga botante ng Colorado ang pondo para sa mga laro, at sa nag-iisang oras na iginawad ng isang lungsod ang Mga Larong tinanggihan sila. Opisyal na umatras si Denver noong 15 Nobyembre, at inalok ng IOC ang mga laro sa Whistler, British Columbia, Canada, ngunit tumanggi din sila dahil sa pagbabago ng gobyerno kasunod ng halalan. Si Whistler ay patuloy na maiugnay sa matagumpay na bid ng Vancouver para sa 2010 na laro. Nag-alok ang Lungsod ng Salt Lake City na i-host ang mga laro, ngunit ang IOC, na tumatanggi pa rin mula sa pagtanggi sa Denver, ay tumanggi at piniling Innsbruck upang i-host ang 1976 Winter Olympics, na nag-host ng mga laro ng Olimpikong Taglamig ng 1964 labindalawang taon na ang nakaraan, noong 5 Pebrero 1973. Salt Lake Pagkatapos ay mag-host ang Lungsod ng Winter Olympics noong 2002. ==Maskota== {{Main article|Schneemann and Sonnenweiberl}} Ang maskot ng 1976 sa Winter ng Olimpiko ay si [[Schneemann]] isang taong yari sa niyebe sa isang pulang sumbrero na Tyrolean. Dinisenyo ni Walter Pötsch, si Schneeman ay inilarawan upang kumatawan sa 1976 Mga Laro bilang "Mga Laro ng pagiging simple". Ito ay itinuturing din na isang anting-anting na anting-anting, upang maiiwasan ang gutom ng niyebe na sumira sa 1964 Winter Olympics sa Innsbruck. ==Mga Medalyang Iginawad== ==Mga Bansang Kalahok== ==Tignan din== {{IOC seealso|games=Palarong Olimpiko sa Taglamig 1976}} ==References== '''Notes''' {{Notelist}} '''Citations''' {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== {{commons category|1976 Winter Olympics}} *{{IOC games|games=1976 Winter Olympics }} *{{IOC medals|games=1976 Winter Olympics }} *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131112083812/http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1976/orw1976.pdf|date=November 12, 2013|title= The Official Report of the XIIth Winter Olympic Games 1976 at Innsbruck – from LA84Foundation}} *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070323043440/http://www3.grips.ac.jp/~wpfau/winter/innsbruck.html|date=March 23, 2007|title= Present photos of Innsbruck Olympic sites}} *{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090601181029/http://denver.rockymountainnews.com/millennium/1012stone.shtml|date=June 1, 2009|title= Rocky Mountain News – Colorado only state ever to turn down Olympics – October 12, 1999}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[1972 Winter Olympics|Sapporo]]}} {{s-ttl|title=''[[Winter Olympic Games|Winter Olympics]]'' <br/> [[Innsbruck]]|years=''XII Olympic Winter Games'' (1976)}} {{s-aft|after=[[1980 Winter Olympics|Lake Placid]]}} {{s-end}} {{Palarong Olimpiko}} {{Events at the 1976 Winter Olympics}} {{Nations at the 1976 Winter Olympics}} {{1976 Winter Olympic venues}} {{Authority control}} {{Portal bar|Olympics|Austria}} [[Kategorya:1976 Winter Olympics| ]] [[Kategorya:1976 in multi-sport events|O]] [[Kategorya:Sports competitions in Innsbruck]] [[Kategorya:Olympic Games in Austria]] [[Kategorya:Winter multi-sport events in Austria]] [[Kategorya:1976 in Austrian sport]] [[Kategorya:Winter Olympics by year]] [[Kategorya:February 1976 sports events in Europe]] [[Kategorya:1970s in Innsbruck]] arftd76icergpxter3g9f74hme98m6f 0 305313 2217617 2091995 2026-07-26T06:46:22Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217617 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[File:Chouju thief.jpg|thumb|300px|Ang panel mula sa unang balumbon, isang magnanakaw na [[unggoy]] na tumatakbo mula sa mga hayop na may mga mahabang patpat]] [[File:Chouju tugwar.jpg|thumb|300px|Ang panel mula sa ikatlong balumbon, na isinasalarawan ang dalawang tao na nagbibiruang naglalaro ng hilahang lubid sa pamamagitan ng kanilang mga ulo]] [[File:Chouju sumo3.jpg|thumb|300px|Piraso mula sa ikaapat na balumbon, isang lalaki ang natalo sa [[pakikipagbuno]]. Nahiwalay mula sa orihinal sa isang punto. Museo ng Miho]] [[File:Chouju prayer.jpg|thumb|300px|Ang panel mula sa ikaapat na balumbon, nakikinig ang isang [[samurai]] sa kanilang pinuno na nagsasalita ng mabuti]] Ang {{Nihongo|'''''Chōjū-jinbutsu-giga'''''|鳥獣人物戯画||literal bilang "Mga Karikaturang tao-hayop"}}, karaniwang pinapaikli bilang {{Nihongo|'''''Chōjū-giga'''''|鳥獣戯画||literal bilang "Mga Karikaturang hayop"}}, ay isang tanyag na apat na magkakasamang balumbong larawan, o ''emakimono'', na pagmamay-ari ng templo ng Kōzan-ji sa [[Kyoto]], [[Hapon]]. Tinutukoy din ang mga balumbon ng ''Chōjū-giga'' bilang ang '''''Mga Balumbon ng mga Nagkakatuwaang Hayop''''' at '''''Mga Balumbon ng mga Nagkakatuwaang Hayop at Tao''''' sa [[wikang Tagalog|Tagalog]]. May ilan ang nag-akala na si Toba Sōjō ang lumikha ng mga balumbon; bagaman, parang malinaw na ginawa ito ng higit sa isang tao batay sa istilo.<ref>Paine and Soper, 139 (sa Ingles)</ref> Tradisyunal sa [[Silangang Asya]] na ang direksyon sa [[pagbasa|pagbabasa]] bilang kanan-tungo-kaliwa tulad ng ''Chōjū-jinbutsu-giga'', at karaniwan pa rin ito sa Hapon. Nabibigyan din ng kredito ang ''Chōjū-jinbutsu-giga '' bilang ang pinakamatandang gawang [[manga]]. Ipinagkatiwala na sa pag-iingat ang mga balumbon sa Pambansang Museo ng Kyoto at Pambansang Museo ng Tokyo. Ang mga balumbon ay ang pinakamaaga sa isang monokromong lineyal na istilo sa pagguhit na nagpatuloy sa paggamit sa [[pagpinta]]ng Hapones (dahil ginagawa ang lahat ng ito sa karaniwang pagsulat at sepilyong pagpipinta, nabibilang ang mga ito bilang pinta).<ref>Paine and Soper, 139-140 (sa Ingles)</ref> Habang bukas, isinisilarawan ang unang balumbon ng mga antropomorpikong [[kuneho]] at [[unggoy]] na naliligo at naghahanda para isang seremonya, isang magnanakaw na unggoy na tumatakbo mula sa mga hayop na may patpat at tinumba ang isang [[palaka]] mula sa isang masiglang seremonya. Dagdag dito, naglalaro at nakikipagbuno ang mga kuneho at unggoy habang lumahok ang isa pang pangkat ng mga hayop sa isang libing at nagdarasal ang palaka kay [[Buddha]] habang nagsasara ang balumbon. Hinalaw din ang mga balumbon sa ilang mga [[nobela]] na nilathala ng Geijutsuhiroba, ang unang [[aklat]] na simpleng pinagsama ang mga balumbon sa isang paglalathala, na wala na ngayon sa imprenta. Lumahok ang isa sa mga aklat bilang bahagi ng seryeng ''Fine Arts Log'' ng kumpanya, gayon din ang ilan na eksklusibo sa ilang eksibisyon. Naglathala din ang ibang mga kumpanya tulad ng Misuzu Shobo at Shibundō ng mga aklat na batay sa ''Chōjū-jinbutsu-giga'' emakimono. Bagaman kinikredito minsan ang ''Chōjū-jinbutsu-giga'' bilang unang manga,<ref>{{cite book| last=Ivanov| first=Boris| title=Vvedenie v iaponskuiu animatsiiu| publisher=Фонд развития кинематографии; РОФ «Эйзенштейновский центр исследований кинокультуры» |edition=2| location=Moscow| year=2001 |pages=11| isbn=5-901631-01-3|language=ru}}</ref> may mga ilang alitan sa [[pahayagan]]g ''Yomiuri Shimbun''. == Kasaysayan == Ang ''Chōjū-jinbutsu-giga'' emakimono, na pagmamay-ari ng templo ng Kōzan-ji sa Kyoto, Hapon bilang isang sinaunang pag-aaring pangkalinangan,<ref name="Kyoto Museum">{{cite web |url=http://www.kyohaku.go.jp/eng/tokubetsu/060422/shoukai/index.htm |title=''Emaki'' Unrolled: Master Works of Illustrated Narrative Handscrolls |publisher=Kyoto National Museum |accessdate=2008-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090518015117/http://www.kyohaku.go.jp/eng/tokubetsu/060422/shoukai/index.htm |archive-date=2009-05-18 |url-status=dead |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pref.kyoto.jp/visitkyoto/en/theme/sites/shrines/w_heritage/10/ |title=Kozan - ji Temple |publisher=Welcome to Kyoto |accessdate=2009-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610211111/http://www.pref.kyoto.jp/visitkyoto/en/theme/sites/shrines/w_heritage/10/ |archive-date=2011-06-10 |url-status=dead |language=en}}</ref> ay kadalasang inakala na pininta noong kalagitnaan ng [[panahong Heian|ika-12 dantaon]], samantalang, maaring nakapetsa ang ikatlong at ikaapat na mga balumbon mula sa [[panahong Kamakura|ika-13 dantaon]].<ref name="Society Japan">{{cite web |url=http://int.physiology.jp/en/choju-giga/ |title=Choju-Giga |publisher=The Physiological Society of Japan |accessdate=2008-12-05 |language=en |archive-date=2012-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219050059/http://int.physiology.jp/en/choju-giga/ |url-status=dead }}</ref><ref>Paine and Soper, 139-140 (sa Ingles)</ref> Inakala ng karamihan na si Toba Sōjō ang lumikha ng ''Chōjū-jinbutsu-giga'', na nilikha ang isang pinta na parang tulad ng ''Chōjū-jinbutsu-giga'';<ref name="Society Japan" /> bagaman, mahirap itong iberipika.<ref>{{cite book | title=Encyclopedia Nipponica | publisher=Shogakukan | location=Tokyo-to, Chiyoda-ku | isbn=4-09-526022-X |oclc=47377011 | pages= |language=en}}</ref><ref>{{cite book | last=Shinmura | first=Izura | title=Kōjien | year=1993 | url=https://archive.org/details/kojien0000shin | publisher=Iwanami Shoten Publishing | location=Tokyo-to, Chiyoda-ku | isbn=4-00-080111-2 | oclc=40787153 | pages= |language=en}}</ref><ref>{{cite book | last=Matsumura | first=Akira | title=Daijirin | language=en | publisher=Sanseidō Shoten | location=Tokyo | isbn=4-385-14001-4 | oclc=19685451 | pages= }}</ref> Kinukutya ng mga guhit ng ''Chōjū-jinbutsu-giga'' ang mga paring Hapones noong panahon ng lumikha, nilalarawan sila bilang mga palaka, kuneho at matsing. Binabasa at nirorolyo ang ''Chōjū-jinbutsu-giga'' mula [[:File:Manga reading direction.svg|kanan patungong kaliwa]] na makikita pa rin sa [[manga]] at mga aklat na Hapones.<ref>{{cite web |last=Aoki |first=Deb |url=http://manga.about.com/b/2007/03/25/manga-101-the-pre-history-of-japanese-comics.htm |title=Manga 101: The Pre-History of Japanese Comics |publisher=About.com |accessdate=2009-01-16 |language=en |archive-date=2008-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081026082700/http://manga.about.com/b/2007/03/25/manga-101-the-pre-history-of-japanese-comics.htm |url-status=dead }}</ref> Nakredito ang ''Chōjū-jinbutsu-giga'' bilang ang pinakalumang gawa ng manga sa Hapon, at ito ay pambansang kayamanan, gayon din maraming animador na Hapon ang naniniwala na ito rin ang pinagmulan ng mga pelikulang [[animasyon]]g Hapon.<ref name="Society Japan" /><ref>{{cite web |url=http://web-japan.org/nipponia/nipponia27/en/feature/feature03.html |title=Discovering the Origins of Animé in Ancient Japanese Art |publisher=Web Japan |accessdate=2009-01-23 |language=en}}</ref> Sa ''Chōjū-jinbutsu-giga'', ginuhit ang mga hayop na may napakanagpapahayag na mga [[mukha]] at ginagamit din minsan bilang "mabilis na mga linya," isang kapamaraanan na ginagamit sa manga hanggang sa ngayon.<ref>{{cite web |url=http://www.ny.us.emb-japan.go.jp/en/c/2008/japaninfo0807.html#5 |title=The Ancient Roots of Manga: The Choju Giga Scrolls |publisher=Consulate-General of Japan in New York |accessdate=2009-01-18 |language=en |archive-date=2011-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003000603/http://www.ny.us.emb-japan.go.jp/en/c/2008/japaninfo0807.html#5 |url-status=dead }}</ref> Ang emakimono tulad ng ''Chōjū-jinbutsu-giga'' at maraming iba pa ay bahagyang nakikita sa publiko hanggang napunta sila sa popular na kultura, na ginagaya ang istilo ng maraming karaniwang tao. Umusbong ang emakimono na napakapopular sa lungsod ng [[Ōtsu, Shiga]], at binansagang ''Ōtsu-e'' pagkatapos ng popularidad nito sa lungsod noong mga [[ika-17 dantaon]].<ref>{{cite book |last=Brenner |first=Robin E. |title=Understanding Manga and Anime |url=https://books.google.com/books?id=uY8700WJy_gC |edition=1st |year=2007 |publisher=Libraries Unlimited |location=Westport, Connecticut |language=en |isbn=978-1-59158-332-5 |oclc=85898238 |id=uY8700WJy_gC |page=2 |chapter=1 |chapterurl=https://books.google.com/books?id=uY8700WJy_gC |quote=[...] were rarely seen by the public but soon made their way into the culture of common people [...] and were dubbed ''Otsu-e'' because of their emergence and popularity around the city of Otsu around the seventeenth century [...] |accessdate=2009-01-18 |language=en}}</ref> Ipinagkatiwala ang unang dalawang balumbon sa Pambansang Museo ng [[Tokyo]], at ipinagkatiwala ang ikalawang dalawa sa Pambansang [[Museo]] ng [[Kyoto]]. Ang kasalukuyang mga balumbon na nakikita sa Kōzan-ji ay mga reproduksyon.<ref name="Kyoto Museum" /><ref name="Society Japan" /><ref>{{cite web |url=http://www.tnm.go.jp/jp/servlet/Con?processId=00&ref=2&Q1=&Q2=&Q3=&Q4=11______4171_&Q5=&F1=&F2=&pageId=E15&colid=A8 |script-title=ja:鳥獣人物戯画巻断簡（ちょうじゅうじんぶつぎがかんだんかん） |publisher=Tokyo National Museum |language=Japanese |trans-title=Chōjū-jinbutsu-giga volume two letter |accessdate=2009-01-15 }}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Manga]] [[Kategorya:Kultura ng Hapon]] ig83b5izpf7eun00ozik61pfrvcnspo 0 308777 2217574 1937582 2026-07-26T00:24:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217574 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Marso 2022}} {{Infobox scientist|name=Alexis Bouvard|alma_mater=|footnotes=|prizes=|influenced=|influences=|author_abbrev_zoo=|author_abbrev_bot=|known_for=|doctoral_students=|doctoral_advisor=|work_institutions=[[Obserbatoryo ng Paris]]|image=Alexis Bouvard.jpg|field=[[astronomiya]]|nationality=[[Pranses]]|citizenship=|residence=|death_place=Paris|death_date={{death date and age|df=y|1843|6|7|1767|6|27}}|birth_place=[[Contamines]], Pransiya|birth_date={{birth date|1767|6|27|df=y}}|caption=Alexis Bouvard|image_size=150px|signature=}} [[Talaksan:Alexis_Bouvard's_native_farm_in_Contamines_Montjoie.jpg|right|thumb| Ang bukid ni Alexis Bouvard sa Contamines-Montjoie]] Si '''Alexis Bouvard''' (27 Hunyo 1767 &ndash; 7 Hunyo 1843) ay isang [[astronomo]]ng [[Pranses]]. Partikular siyang kilala para sa kanyang maingat na pag-oobserba sa mga iregularidad na paggalaw ng [[Urano]] at ang kanyang teorya ng pagkakaroon ng [[Neptuno|ikawalong planeta]] sa [[Sistemang Solar|sistemang solar]] . == Talambuhay == Ipinanganak siya sa [[Mga kontaminasyon|Contamines]], [[Duchy ng Savoy|Dukado ng Savoy]]. Nakilala siya sa pagtuklas ng walong iba't ibang mga [[kometa]] at ang pagsasaayos niya ng mga talahanayan ng [[astronomiya]] ng [[Hupiter (planeta)|Hupiter]], [[Saturno (planeta)|Saturno]] at [[Urano]] . Ang unang dalawang talaan ay naging matagumpay, ngunit ang huli ay nagpakita ng malaking pagkakaiba-iba sa mga sumusunod na pag-aaral. Pinangunahan ni Bouvard ang [[Ipotesis|pagpapalagay]] ng pagkakaroon ng ikawalong [[planeta]] na responsable para sa mga iregularidad na [[Ligiran|orbita]] ng planetang Urano.<ref name="eb">[Anon.] (2001)</ref> Ang posisyon ng planetang [[Neptuno]] ay kasunod na kinakalkula ni [[Urbain Le Verrier]] mula sa mga obserbasyon ni Bouvard kalaunan matapos ang kanyang kamatayan. Si Bouvard ay kalaunan naging direktor ng [[Paris Observatory|Obserbatoryo ng Paris]] matapos magsimula doon bilang isang estudyanteng astronomo noong 1793 at nagtrabaho siya sa ilalim ni [[Pierre-Simon Laplace]] . Namatay siya sa Paris noong 1843.<ref name="eb">[Anon.] (2001)</ref> == Mga parangal == * Miyembro ''[[Académie des sciences]]'' (1803);<ref name="eb">[Anon.] (2001)</ref> * [[Kapwa ng Royal Society|Kapwa ng Lipunang Maharlika]] (1826); * Kapwa pandangal ng [[Royal Society of Edinburgh|Maharlikang Lipunan ng Edinburgh]] (1828) * Sa Australia, isang [[Cape (heograpiya)|kabo]] ang kilala bilang '''Kabong Bouvard''' ('''Cape Bouvard''') na pinangalanan sa kanya nang matuklasan ng mga marinong Pranses ang [[Kanlurang Australia]]. [[Bouvard, Western Australia|Bouvard]] din ang tawag sa isa ring semi-rural na lugar, habang ang Daungang Bouvard ay isang pangunahing lugar sa parehong rehiyon. Ang lahat ay matatagpuan sa loob ng lungsod ng [[Mandurah, Kanlurang Australia|Mandurah]] sa timog-kanlurang baybayin ng [[Kanlurang Australia]].<ref>{{Cite web |url=http://www.portbouvardmarina.com.au/ |title=Archive copy |access-date=2021-03-01 |archive-date=2021-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225041011/https://portbouvardmarina.com.au/ |url-status=dead }}</ref> == Mga Sanggunian == {{Reflist}} == Bibliograpiya == * [Anon.] (2001) "Bouvard, Alexis", ''[[Encyclopædia Britannica]]'', Deluxe CDROM edition [[Kategorya:Neptuno]] [[Kategorya:Namatay noong 1843]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1767]] o1ze1why4u5j8j04fwal1ywvl8kn35o 0 311704 2217625 2161367 2026-07-26T07:04:08Z Ivan P. Clarin 84769 /* Tingnan rin */ 2217625 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = RCBC Cabuyao shooting | image = Ph locator laguna cabuyao.svg | caption = Ang lungsod ng Cabuyao kung saan naganap ang holdaping | location = LISP Gate 1. Pulo-Diezmo Road, [[Cabuyao]], [[Laguna]], [[Pilipinas]] (abandunado) | target = Empleyado (sibilyan) | coordinates = | date = Mayo 16, 2008<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=05|day1=16|year1=2008|month2=|day2=|year2=}}) | time = alas-8 ng umaga | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]], [[UTC+8]] | type = Masaker o maramihang pamamaslang | weapons = Mga matataas na kalibre ng baril | fatalities = 10 (kumpirmado) * Roberto P. Castro * Ferdinand Antonio * Teresita Umayam * Noel O. Miranda * Juan Layva * Bernardo C. Lapaan Jr. * Baltazar Aguilando * Olga R. Gonzales * Benjamin Nicdao Jr. * Isagani C. Pastor | injuries = 1 (pulis) | caused = Assasinasyon | accused = Ozamiz Roberry group, Tanauan Roberry group }} Ang '''Pamamaril sa RCBC Cabuyao''' ay isang krimen ng pamamasalang ang naganap sa lungsod ng [[Cabuyao]] sa Laguna noong Mayo 16, 2008, Ang pangyayaring ito ay isa sa madugong masaker ng panghoholdap sa bangko sa Pilipinas, na hindi bababa sa 10 (sampu) ang pinaslang.<ref>https://securityperceptions.wordpress.com/2018/09/06/remembering-rcbc-laguna-robbery-one-tragic-day-in-may-2008</ref> ==Buod== [[Talaksan:RCBC PTG.jpg|thumb|Ang logo ng RCBC.]] Nagtamo ang lahat ng biktima ng tama sa ulo ay naganap ang isang "summary execution" habang ginagawa ng mga salarin ang kanilang pakay na tangayin ang mga perang nakalagay sa vault na nagkakahalagang P9M hanggang 12 milyon. ===Suspek=== Kinalala mga suspek na sina "Pepito Magsino", "Montano Tolentino" at ang guwardiyang si "Joel dela Cruz", Isang witness na nagsilbing look out na nagngangalang "Roger", Na ang pakay ng mga ito ay walang itira na buhay na makakapagsabi at makakasiwalat ng mangyayari sa loob ng bangkong RCBC, isang sekyu ang nag leave sa araw na iyon na nagngangalang "Joel dela Cruz" isa sa mga hininalang suspek (inside job), Napagalaman ng mga pulis. <!-- CASE UNCLOSED, GMA PUBLIC AFFAIRS --> ====Talaan ng mga salarin==== {{div col|colwidth=17em}} * Pepito Magsino (suspek) * Montano Tolentino (suspek) * Danilo Letoquit (suspek) * Jesus Narvaez (akusado) * Ricardo Gomolon (testigo) * Joel dela Cruz (guwardiyang testigo) * Crisanto Alvarez (akusado) * Jake Javier (suspek) * Vivencio Javier * Jun Alvarez * Allan Bago * Eugene Hilario (akusado) * 1 babae {{div col end}} ===Mga biktima=== Habang tahimik na nangyayari sa loob ang pagpaslang sa mga biktima, kabilang sa mga ito ang isang kliyente na nagngangalang Ferdinand at dalawang kahera na kinilalang sina Olga Gonzales at Teresita Umayam, Ay isa sa mga napaslang. <!-- CASE UNCLOSED, GMA PUBLIC AFFAIRS --> ====Talaan ng mga biktima==== {{div col|colwidth=17em}} * Roberto P. Castro (bank manager) * Ferdinand Antonio (kliyente) * Teresita Umayam (kahera) * Noel O. Miranda (commercial manager) * Juan Layva (janitor) * Bernardo C. Lapaan Jr. (operation assistant) * Baltazar Aguilando (guwardya) * Olga R. Gonzales (kahera) * Benjamin Nicdao Jr. (teller) * Isagani C. Pastor (pr. manager) {{div col end}} ==Pangyayari== Isang liblib na bangko na branch ng RCBC sa baryo Diezmo, lungsod ng Cabuyao na nasa entrada ng Light Indistrial Science Park LISP II, at katabi ng isang kompanyang "TAWI" (Pulo-Diezmo Road). Ika Mayo 16, 2008, pasadong 8am ng umaga ay walang kaalam-alam ang mga empleyado at kliyente sa oras na iyon, Ayon sa mga pulis ang ang oras ng pagbukas ng bangko ay nasa dakong 9am ng umaga, Isang kliyente ng bangko na kinilala na si Ferdinand Antonio ang isa sa mga ipinasok ng suspek sa loob kalaunan ay walang ingay na nangyayari sa loob ng bangko, ni kahit ang mga drayber ng tricycle at katabing pabrika nito ay hindi narinig ang pangyayari o sinong saksi ang makakapagsabi. Ayon sa "Kapulisang Istasyon ng Cabuyao" ay nakahilerang magkakadapa ang mga biktima (summary execution). Sa lumabas na ulat ang mga suspek ay kinilalang mga grupo ng Ozamiz at Tanauan Roberry, Javier Gang notorious group ang nasa likod ng panghoholdap. ===Pagtugis=== Kalaunan ang mga suspek matapos nilang mapatay ang mga biktima ay dumaan ito sa likoran ng bangko, hanggang sa ilang minuto ay dumating ang mga pulis. Nagkaroon ng agarang manhunt operation ang (PNP) na nauwi sa shootout sa [[Batangas]] sa Tanauan, base sa kriminal sindikato ay kinilala sa dating nagngangalang Ricardo Gomolon.<ref>https://news.abs-cbn.com/nation/regions/06/06/08/self-confessed-lookout-rcbc-rob-massacre-talks</ref> ===Dating lugar at mga pagbabago=== Ang lumang gusali ng "RCBC Science Park" ay abandunado sa taon kasalukuyan, na pag mamayari na ng "New Vista Properties Inc." matapos ang masaker noong ika Mayo 2008, ngunit taong 2013, nailipat na sa mas mataong lugar sa kaparehong lugar pa din ang RCBC Science Park Branch na matatagpuan na sa ADMIN Building at mas hinigpitan pa ang seguridad nito upang hindi na muling maulit ang nangyaring masaker. ==Tingnan rin== * [[Masaker sa Maguindanao]] * [[Pagbomba sa Lungsod ng Dabaw ng 2016]] ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:2008 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Korupsiyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sakuna sa Pilipinas]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas]] sx0k9ru8v3bincmia1hvs8w1c8rxw83 2 317584 2217641 2216892 2026-07-26T09:14:10Z Allyriana000 119761 2217641 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng RuPaul's Drag Race, The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 204 sa 359 na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 2021-2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *[[Kapuluang Mamanuca]] (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *[[Zozibini Tunzi]] (6) *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *[[Lalela Mswane]] (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 2019]] (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *[[Demi-Leigh Tebow]] (17) *''[[Iris Mittenaere]]'' (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *[[Miss World 2007]] (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *[[Noelia Voigt]] (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *[[Myrna Esguerra]] (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *[[Victoria Kjær Theilvig]] (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 2025 <small>(119 artikulo + 4 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) |- ! Marso |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *Binibining Pilipinas 2025 (24; sa Ingles) |- ! Abril |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *Miss World 2026 (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo |- | *''[[This Is For]]'' (8) *[[Miss World 2026]] (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 2026 <small>(4 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *[[Miss Supranational 2026]] (26) |- |} {{col-2}}{{col-end}} {{hidden end}} dclhqo1d3mf53y0h23sf0yhpflnrbdl 2217642 2217641 2026-07-26T09:14:30Z Allyriana000 119761 2217642 wikitext text/x-wiki {{userboxtop|align=right|backgroundcolor=#cedff2|bordercolor=#4E78A0 solid 5px;|extra-css=border-radius: 8px; padding-bottom:3px; padding-top:5px;|textcolor=black|toptext='''Allyriana000'''}} {{User en}} {{User Wikipedian For|year=2022|month=05|day=13}} {{User contrib|17,480}} {{Userboxbottom}}Magandang araw Pilipinas! Ako si Allyriana, at ako ay mahilig sa pagsubaybay sa mga patimapalak pagandahan tulad ng Miss Universe, Miss World, Miss Earth, at Miss International. Nagsimula akong mag-edit sa English Wikipedia noong Abril 4, 2021, subalit nagsimula lamang ako sa Wikipedia Tagalog noong Mayo 13, 2022. Ako ay ipinanganak sa [[Lungsod Quezon]], kung saan ako lumaki. Ang aking mga hilig ay gumuhit ng mga ''portrait'' ng mga tao at ng mga estruktura, manood ng mga ''series'' tulad ng RuPaul's Drag Race, The Crown, Money Heist, Jujutsu Kaisen, Demon Slayer at Grey's Anatomy, at kumanta. == Mga nagawang artikulo == === Talaan ng mga artikulo === Ang mga artikulong naka-'''''bold''''' ay ang mga artikulong '''tapos nang ilikha''' o may mga '''sapat na sanggunian''' na para sa mga nilalaman ng artikulo. Ang mga artikulong hindi naka-''bold'' ay ang mga artikulo kinakailangan pang dagdagan ng sapat na impormasyon at sanggunian. Lahat na ng mga artikulo mula sa Cycle 1 ang naka-''bold''. 204 sa 360 na artikulo ang tapos na. Ang mga artikulong may asterisk ay mga artikulong naka-arkibo na ang mga sanggunian. ==== Cycle 1: 2021-2022 <small>(53 artikulo + 10 artikulong Ingles)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 1}} {{col-begin}} {{col-2}} {| ! Abril 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1997''' (21; sa Ingles) |- ! Hunyo 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1996''' (2; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1995''' (6; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1994''' (8; sa Ingles) * '''Binibining Pilipinas 1993''' (28; sa Ingles) |- ! Setyembre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1964''' (20; sa Ingles) |- ! Oktubre 2021 |- | * '''Binibining Pilipinas 1992''' (18; sa Ingles) |- ! Nobyembre 2021 |- | * '''The Miss Globe 2021''' (6; sa Ingles) |- ! Disyembre 2021 |- | * '''Señorita Colombia 2021''' (28; sa Ingles) |- ! Abril 2022 |- | * '''Binibining Pilipinas 1991''' (23; sa Ingles) |- ! Hunyo 2022 |- | *'''[[Nadia Ferreira]]''' (10)* *'''[[Miss Universe Philippines]]''' (11)* |- ! Agosto 2022 |- | *'''[[Miss World 2023]]''' (2)* *'''[[Miss World 2018]]''' (3) *'''[[Miss World 2019]]''' (5) |- ! Setyembre 2022 |- | *'''[[Francisco Mañosa]]''' (1) *'''[[Andrea Meza]]''' (19) |- ! Oktubre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1952]]''' (4)* *'''[[Miss Universe 1953]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1954]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1955]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1956]]''' (10)* *'''[[Miss Universe 1957]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1958]]''' (12)* *'''[[Miss Universe 1959]]''' (24)* |- |} {{col-2}} {| |- ! Nobyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1960]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1961]]''' (6)* *'''[[Miss Universe 1962]]''' (7)* *'''[[Miss Universe 1963]]''' (8)* *'''[[Miss World 1951]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1964]]''' (9)* *'''[[Miss Universe 1965]]''' (21)* *'''[[Miss Universe 1966]]''' (25)* *'''[[Miss Universe 1967]]''' (29) |- ! Disyembre 2022 |- | *'''[[Miss Universe 1968]]''' (5)* *'''[[Miss Universe 1969]]''' (8)* *'''[[Miss World 1952]]''' (8) *'''[[Miss World 1953]]''' (10) *'''[[Miss Universe 1970]]''' (11)* *'''[[Miss Universe 1971]]''' (11) *'''[[Miss Universe 1972]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1973]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1974]]''' (13) *'''[[Miss World 1954]]''' (22) *'''[[Miss World 1955]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1975]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1976]]''' (23) *'''[[Miss Universe 1977]]''' (24) *'''[[Miss Universe 2012]]''' (24) *'''[[Miss Universe 1978]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1979]]''' (25) *'''[[Miss Universe 1980]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1981]]''' (27) *'''[[Miss Universe 1982]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1983]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1984]]''' (28) *'''[[Miss Universe 1985]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1986]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1987]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1988]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1989]]''' (30) *'''[[Miss Universe 2011]]''' (30) *'''[[Miss Universe 1990]]''' (31) |} {{col-end}} {{hidden end}} ==== Cycle 2: 2023 <small>(86 artikulo)</small> ==== {{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 2}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss Universe 1991]]''' (3) *'''[[Miss World 1956]]''' (4) *'''[[Marisol Malaret]]''' (4) *'''[[Miss Universe 2023]]''' (5) *'''[[Miss World 2003]]''' (5) *'''[[Fenty Beauty]]''' (5) *'''[[Miss Universe 1992]]''' (8) *'''[[Miss Universe 2010]]''' (8) *'''[[Miss World 2005]]''' (8) *'''[[Miss Universe 1993]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1999]]''' (9) *'''[[Miss Universe 1994]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1995]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1996]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2000]]''' (12) *'''[[Miss Universe 2001]]''' (12) *'''[[Miss Universe 1997]]''' (13) *'''[[Miss Universe 1998]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2002]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2003]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2004]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2005]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2006]]''' (13) *'''[[Miss Universe 2007]]''' (13) *'''[[R'Bonney Gabriel]]''' (15) *'''[[Mariam Habach]]''' (18) *'''[[Binibining Pilipinas 1964]]''' (23) *'''[[Binibining Pilipinas 1965]]''' (25) *'''[[Miss Universe 2008]]''' (25) *'''[[Miss World 1971]]''' (31) *'''[[Miss International 2023]]''' (31) |- ! Pebrero |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1966]]''' (2) *'''[[Binibining Pilipinas 1967]]''' (2) *'''[[Anna Sueangam-iam]]''' (3) *'''[[Miss USA 1952]]''' (4) *'''[[Binibining Pilipinas 2023]]''' (6) *'''[[Miss World 1960]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2023]]''' (18) *'''[[Julia Gama]]''' (22) *'''[[Binibining Pilipinas 1968]]''' (24) |- ! Marso |- | *'''[[Binibining Pilipinas 1969]]''' (4) *'''[[Miss World 1961]]''' (7) *'''[[Miss World 1962]]''' (22) *'''[[Miss World 1963]]''' (26) *'''[[Miss World 1967]]''' (30) |- ! Abril |- | *[[Miss World 2011]] (12) |} {{col-2}} *[[Miss World 2012]] (14) *[[Miss World 2013]] (14) *[[Miss World 2014]] (18) *[[Miss World 2015]] (20) *'''[[Binibining Pilipinas 2021]]''' (20) {| |- ! Mayo |- | *[[Kapuluang Mamanuca]] (1) *'''[[Miss World 1964]]''' (8) *'''[[Miss World 1976]]''' (10) *'''[[Miss World 1977]]''' (12) *'''[[Miss World 1978]]''' (12) |- ! Hunyo |- | *'''[[Miss Universe 2009]]''' (1) *'''[[Miss World 1965]]''' (1) *'''[[Miss World 1979]]''' (1) *'''[[Miss World 1966]]''' (3) *'''[[Miss World 1968]]''' (3) *'''[[Miss World 1969]]''' (3) *'''[[Miss World 1970]]''' (3) *'''[[Miss World 1972]]''' (3) *'''[[Miss World 1980]]''' (5) *'''[[Miss World 1973]]''' (6) *'''[[Miss World 1974]]''' (6) *'''[[Miss World 1981]]''' (6) *'''[[Miss World 1982]]''' (6) *'''[[Miss World 1983]]''' (7) *'''[[Miss World 1984]]''' (7) *'''[[Miss Universe Philippines 2024]]''' (10) *'''[[Miss World 1985]]''' (13) *[[Auckland]] (17) *'''[[Miss World 1986]]''' (26) |- ! Hulyo |- | *[[Zozibini Tunzi]] (6) *'''[[Miss World 1987]]''' (16) *'''[[Miss World 1988]]''' (31) |- ! Agosto |- | *'''[[Miss World 1989]]''' (1) *'''[[Miss World 2017]]''' (10) *'''[[Miss International 1960]]''' (10)* |- ! Setyembre |- | *[[Lalela Mswane]] (7) *'''[[Miss World 1990]]''' (19) |- ! Nobyembre |- | *'''[[Sheynnis Palacios]]''' (19) *'''[[Miss Universe 2024]]''' (19) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 2019]] (1) *'''[[Miss International 2024]]''' (12) |} {{col-end}} {{hidden end}} '''Cycle 3: 2024 <small>(95 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 3}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''[[Miss World 1991]]''' (8) *'''[[Miss World 1992]]''' (13) *'''[[Miss World 1993]]''' (14) *'''[[Miss World 1975]]''' (14) *[[Demi-Leigh Tebow]] (17) *''[[Iris Mittenaere]]'' (17) *[[Charlie Puth]] (18) *[[Gabriela Isler]] (18) *'''[[Miss World 1994]]''' (27) *'''[[Miss World 1995]]''' (27) *'''[[Miss World 1996]]''' (28) |- ! Pebrero |- | *'''[[Miss World 1997]]''' (10) |- ! Marso |- | *'''[[Miss World 1998]]''' (2)* *'''[[Miss World 1999]]''' (3) *'''[[Miss World 2000]]''' (3) *[[Miss Earth 2024]] (3) *[[Arkitekturang bernakular]] (4) *'''[[Miss World 2025]]''' (6) *'''[[Miss World 2001]]''' (8) *[[Karolina Bielawska]] (10) *[[Krystyna Pyszková]] (13) *'''[[Miss World 2002]]''' (15) *[[Nguyễn Huỳnh Kim Duyên]] (17) *[[Talaan ng mga bansa sa Miss Universe]] (17) *[[Shopee]] (21) |- ! Abril |- | *[[Ella Mai]] (3) *'''[[Binibining Pilipinas 2024]]''' (5) *'''[[Miss World 2004]]''' (8) *'''[[Miss World 2006]]''' (9) *[[Miss World 2007]] (10) *[[Miss World 2008]] (13) *[[Miss World 2016]] (20) *[[Tahanang Pilipino]] (24) |- ! Mayo |- | *[[Lacoste]] (6) *[[Adrastea (buwan)|Adrastea]] (6) *[[66391 Moshup]] (6) *[[3015 Candy]] (7) *[[3031 Houston]] (7) *[[Loewe (tatak ng moda)|Loewe]] (8) *[[Drita Ziri]] (9) *[[Bretman Rock]] (9) *[[Miss International 2018]] (10) *[[Chelsea Anne Manalo]] (23) *[[Miss Universe Philippines 2025]] (23) *[[Kim Kardashian]] (23) |- ! Hunyo |- | *'''Miss World Philippines 2024''' (4; sa Ingles) *[[Noelia Voigt]] (17) *'''Miss Universe Thailand 2024''' (19; sa Ingles) |} {{col-2}} {| *[[Binibining Pilipinas 2009]] (26) *[[Binibining Pilipinas 2019]] (27) *[[Angelica Lopez]] (30) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Earth 2003]] (5) *[[Miss Supranational 2024]] (6) *[[Myrna Esguerra]] (8) *[[Alice Guo]] (16) *[[Krishnah Gravidez]] (20) *[[Pinoy Big Brother: Gen 11]] (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 10001–11000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 11001–12000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 12001–13000]]''' (21) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 13001–14000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 14001–15000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 15001–16000]]''' (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 16001–17000]]''' (24) *[[EJ Obiena]] (26) |- ! Agosto |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 17001–18000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 18001–19000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 19001–20000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 20001–21000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 21001–22000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 22001–23000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 23001–24000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 24001–25000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 25001–26000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 26001–27000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 27001–28000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 28001–29000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 29001–30000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 30001–31000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 31001–32000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 32001–33000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 33001–34000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 34001–35000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 35001–36000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 36001–37000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 37001–38000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 38001–39000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 39001–40000]]''' (13) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 40001–41000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 41001–42000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 42001–43000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 43001–44000]]''' (22) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 44001–45000]]''' (22) |- ! Oktubre |- | *'''[[Miss International 1961]]''' (15) |- ! Nobyembre |- | *[[Miss Universe 2025]] (21) *[[Victoria Kjær Theilvig]] (21) |- ! Disyembre |- | *[[Miss International 1962]] (30) |}{{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 4: 2025 <small>(119 artikulo + 4 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 4}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Enero |- | *'''Miss USA 2025''' (8; sa Ingles) *[[Miss Universe Philippines 2021]] (27) *[[Miss Universe Thailand]] (31) |- ! Pebrero |- | *[[Yllana Aduana]] (3) *[[Maison Schiaparelli]] (8) *[[Miss Grand International 2024]] (14) *[[CJ Opiaza]] (14) *[[Miss International 2025]] (21) |- ! Marso |- | *'''[[Miss Supranational 2025]]''' (3) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition]] (9) *[[Sabrina Carpenter]] (21) *'''[[Aiah]]''' (23) *'''[[Colet (mang-aawit)|Colet]]''' (23) *Binibining Pilipinas 2025 (24; sa Ingles) |- ! Abril |- | *[[Miss International 1963]] (11) *[[Miss International 1964]] (11) *[[Miss International 1965]] (12) *[[Miss International 1967]] (13) *[[Miss International 1968]] (14) *[[Miss International 1969]] (14) *[[Miss International 1970]] (16) *[[Miss International 1971]] (17) *[[Miss International 1979]] (17) *[[Aurora Pijuan]] (17) *[[Miss International 1972]] (18) *[[Miss International 1973]] (21) *[[Miss International 1974]] (29) *[[Miss International 1975]] (29) *[[Miss International 1976]] (29) *[[Miss International 1977]] (29) *[[Miss International 1978]] (29) *[[Miss International 1980]] (30) |- ! Mayo |- | *[[Binibining Pilipinas 2025]] (1) *[[Miss International 1981]] (1) *[[Miss International 1982]] (2) *[[Miss International 1983]] (5) *[[Miss International 1984]] (5) *[[Miss International 1985]] (5) *[[Miss International 1986]] (5) *[[Papa Leon XIV]] (9) *Miss World 2026 (9; sa Ingles) *[[Miss International 1987]] (11) *[[Miss International 1988]] (12) *[[Miss International 1989]] (12) *[[Miss International 1990]] (19) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 45001–46000]]''' (23) *[[Miss International 1991]] (26) *[[Miss International 1992]] (28) *[[Miss International 1993]] (29) *[[Miss International 1994]] (29) *[[Miss International 1995]] (29) *[[Miss International 1996]] (29) *[[Miss International 1997]] (29) *[[Miss International 1998]] (29) *[[Miss International 1999]] (29) *[[Miss International 2000]] (31) *[[Miss International 2001]] (31) |- ! Hunyo |- | *[[Miss International 2002]] (3) *[[Miss International 2003]] (4) *[[Miss International 2004]] (7) *[[Miss International 2005]] (7) *[[Miss International 2006]] (7) *[[Miss International 2007]] (7) |} {{col-2}} {| *[[Miss International 2008]] (7) *[[Miss International 2009]] (8) *[[Miss International 2010]] (8) *[[Miss International 2011]] (9) *[[Miss International 2012]] (9) *[[Miss International 2013]] (10) *[[Miss International 2014]] (11) *[[Miss International 2015]] (11) *[[Miss International 2016]] (11) *[[Miss International 2017]] (11) *[[Miss Earth 2004]] (11) *[[Miss Earth 2005]] (11) *[[Miss Earth 2025]] (11) *[[Miss Earth 2006]] (16) *[[Miss Earth 2007]] (16) *[[Katrina Johnson]] (16) *[[Miss Earth 2008]] (18) *[[Miss Earth 2009]] (18) *[[Miss Earth 2010]] (19) *[[Miss Earth 2011]] (22) *[[Miss Earth 2012]] (22) *[[Miss Earth 2013]] (22) *[[Miss Earth 2014]] (22) *[[Miss Earth 2015]] (22) *[[Miss Earth 2016]] (23) *[[Miss Earth 2017]] (23) *[[Miss Earth 2018]] (23) *[[Miss Earth 2019]] (23) *[[Miss Earth 2020]] (23) *[[Miss Earth 2021]] (23) *[[Miss Supranational 2013]] (23) *[[Miss Supranational 2022]] (27) |- ! Hulyo |- | *''[[This Is For]]'' (8) *[[Miss World 2026]] (10) *[[3034 Climenhaga]] (31) |- ! Agosto |- | *[[Miss Universe Thailand 2025]] (23) *[[Praveenar Singh]] (23) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 46001–47000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 47001–48000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 48001–49000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 49001–50000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 50001–51000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 51001–52000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 52001–53000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 53001–54000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 54001–55000]]''' (29) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 55001–56000]]''' (31) |- ! Setyembre |- | *[[Pagpatay kay Iryna Zarutska]] (9) *Kirk Bondad (25; sa Ingles) *[[Curlee at Sarah Discaya]] (27) *[[Miss Universe Philippines 2026]] (27) |- ! Oktubre |- | *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 56001–57000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 57001–58000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 58001–59000]]''' (6) *'''[[Talaan ng mga planetang menor: 59001–60000]]''' (6) *'''[[Miss Grand International 2025]]''' (12) *[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0]] (17) *[[Emma Tiglao]] (18) *[[Sirikit]] (26) |- ! Nobyembre |- | *[[Fátima Bosch]] (21) |- |} {{col-end}} {{hidden end}}'''Cycle 5: 2026 <small>(5 artikulo + 2 artikulong Ingles)</small>'''{{hidden begin|border=#aaa 1px solid|titlestyle=text-align:center |title= Talaan ng mga artikulo mula sa Cycle 5}} {{col-begin}} {{col-2}} {| |- ! Pebrero |- | *The Miss Globe 2022 (21; sa Ingles) |- ! Marso |- | *[[Binibining Pilipinas 1970]] (9) *[[Binibining Pilipinas 1971]] (13) *'''Binibining Pilipinas 2026''' (23; sa Ingles) |- ! Hulyo |- | *[[Miss Universe 2026]] (21) *'''[[Pop Mart]]''' (22) *[[Miss Supranational 2026]] (26) |- |} {{col-2}}{{col-end}} {{hidden end}} fj4famlf6uvxy5datnsru2wyv8b71e5 0 319870 2217637 2205307 2026-07-26T08:58:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217637 wikitext text/x-wiki {{Infobox television station | callsign = DZEC-DTV (NET 25) <br> New Era Television | logo = | logo_size = | location = [[Metro Manila]] | country = [[Philippines]] | city = [[Quezon City]] | analog = 25 ([[UHF]]) | digital = 28 ([[UHF]]) (''[[ISDB|ISDB-T]]'') (Test Broadcast) | virtual = 28.01 | branding = ''Net 25 Manila'' | subchannels = [[#Digital channels|See list of subchannels]] | affiliations = [[Net 25]] | owner = [[Eagle Broadcasting Corporation]] | sister_stations = [[DZEC-AM|DZEC Radyo Agila 1062]] <br> [[DWDM-FM|Eagle FM 95.5]] | founded = {{start date and age|1999|07|27|mf=y}} | former_callsigns = DWMJ-TV (1999–2008) | former_channel_numbers = '''Analog''': <br> 39 ([[Ultra high frequency|UHF]]) (1999–2000) | former_affiliations = [[ACWS-United Broadcasting Network]] (1999–2000) | callsign_meaning = '''DZ'''<br>'''E'''agle Broadcasting<br>'''C'''orporation | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = Analog: 50,000 watts <br> Digital: 10,000 watts | erp = Analog: 150,000 watts<br> Digital: 25,000 watts | website = {{URL|www.net25.com}} }} '''Ang DZEC-DTV''', tsanel 25 (analog) at tsanel 28 (digital), ay ang pangunahing istasyon ng telebisyon sa UHF ng himpilang pangtelebisyon sa [[Pilipinas]] na [[Net 25]], na pag-aari ng [[Eagle Broadcasting Corporation]] . Ang mga studio nito, ang analogong at didyital na transmitter ng himpilan ay matatagpuan sa EBC Building, #25 Central Ave., New Era, [[Lungsod Quezon]]. Ang Net 25 ay sumasahimpapawid sa loob ng 24 oras araw-araw sa analogo at didyital na telebisyon, at sa cable at satellite at pati na rin sa mga live streaming provider at sa buong mundo. Ito ay nasa Channel 25 sa analogong free TV, Channel 28 (LCN 28.1) sa didyital na ''free TV'' sa Metro Manila gamit ang ISDB-T ''format''. Ang istasyong ito ay makikita rin sa mga pangunahing cable operator sa bansa na pinamumunuan ng [[Sky Cable|SkyCable]], [[Cablelink]], [[Destiny Cable]], [[G Sat]], [[Cignal]] at [[SatLite]]. Noong Oktubre 1, 2018, isinara na nito ang analogong ''signal'' ng istasyon, ngunit noong Abril 2022, muling sumahimpapawid ang himpilan sa analogong pantelebisyon. == Mga istatistika ng himpilan == == Digital na telebisyon == === Mga didyital na tsanel === Ang DZEC-TV ay sumasahimpapawid sa didyital sa UHF Channel 28 (557.143MHz) at ito ay ''multiplexed'' sa mga sumusunod na subchannel: {| class="wikitable" !Tsanel ! Video ! Aspeto ! Maikling pangalan ! Palabas ! Tanda |- | 28.1 | rowspan="1" | [[1080i]] | rowspan="2" | 16:9 | NET25 HD | rowspan="2" | [[Net 25]] <small>(Pangunahing palabas ng DZEC-TV)/ [[Eagle Broadcasting Corporation]]</small> | rowspan="2" | Test broadcast |} === Analog-to-digital conversion === Mula Setyembre 7, 2017, kasabay ng ika-8 taon mula nang maging Tagapamahalang Pangkalahatan ng INC si Eduardo Manalo, ang INCTV ay binigyan ng "espesyal na awtoridad" mula sa [[Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon|National Telecommunications Commission]] na ilipat ang analog feed nito mula sa UHF Channel 49 patungo sa UHF Channel 48 upang payagan ito na mag-simulcast nang digital sa buong araw, na nagsimula dalawang araw na mas maaga (Setyembre 5). Naging pansamantala lamang ang ayos nito hanggang sa ipahayag ng management nito ang intensyon nitong permanenteng isara ang mga analogong ''signal'' nito at sumahimpapawid na lamang sa [[digital na telebisyon]]. Noong Oktubre 1, 2018, isinara ng Net 25 ang analog TV signal nito, hanggang Abril 7, 2022 kung saan sumahimpapawid muli ito. Noong Oktubre 2021, sinimulan na ng NET 25 ang ''Digital Terrestrial TV'' (DTT) brodkast nito sa mga piling lugar ng Metro Manila sa pamamagitan ng UHF channel 28 (557.143 MHz). Noong Enero 29, 2022, muling pinalakas ang ''Digital Terrestrial TV'' ng NET 25 mula 500 watts patungong 5kW. Noong Abril 27, 2022, mas pinalakas pa ito patungo sa 10kW transmitter power. == Mga Lugar ng Saklaw == === Pangunahing lugar === * [[Kalakhang Maynila]] * [[Kabite|Cavite]] * [[Bulacan]] * [[Laguna]] * [[Rizal]] === Iba pang mga lugar === * Bahagi ng [[Bataan]] * Bahagi ng [[Pampanga]] * Bahagi ng [[Nueva Ecija]] * Bahagi ng [[Batangas]] == Tingnan din == * [[Eagle Broadcasting Corporation]] * [[Net 25]] * [[DWDM-FM|Eagle FM 95.5]] * [[DZCE-TV|INC TV]] * [[DZEC|DZEC Radyo Agila 1062]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.net25.com/ Opisyal na Website ng Net-25] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220913010613/https://net25.com/ |date=2022-09-13 }} {{Net 25}} [[Kategorya:Mga himpilan ng telebisyon sa Kalakhang Maynila]] t2laews1jk8tpzylz7idc8yf0crhc2a 0 320557 2217581 2202365 2026-07-26T03:13:42Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217581 wikitext text/x-wiki {{Infobox hurricane |Name= {{Color box|crimson|Bagyong Inday (Muifa)}} |Basin=WPac |Formed=Setyembre 5 |Dissipated=Setyembre 16 |image=Muifa 2022-09-11 0515Z.jpg |10-min winds =85 |1-min winds =115 |pressure=950 |Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2022]] }} Ang '''Bagyong Inday''', (Pagtatalagang pandaigdig: '''Bagyong Muifa''') ay isang bagyo sa Pilipinas na nanalasa sa bansang Tsina noong 12, Setyembre, ang ika-9 at ika-unang bagyo sa buwan ng Setyembre 2022 sa Pilipinas.<ref>https://mb.com.ph/2022/09/13/typhoon-inday-exits-ph-area-of-responsibility-another-tropical-cyclone-may-enter-par-by-sept-15-or-16</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.net25.com/article/8916 |title=Archive copy |access-date=2022-10-19 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019120840/https://www.net25.com/article/8916 |url-status=dead }}</ref> ==Kasaysayan== [[Talaksan:Muifa 2022 track.png|thumb|Ang galaw ng bagyong Inday.]] Ika Setyembre 5 ay may namataang sirkulasyon ang JTWC sa Kadena Airbase timog bahagi ng [[Japan]] sa [[Dagat Pilipinas]] na binigyang palatandaang 91W na nasa kategoryang bagyo, Ang JMA binigyang pangalang tatawaging ''Muifa'' at ng [[PAGASA]] sa Pilipinas ay tatawaging #IndayPH.<ref>{{Cite web |url=https://www.cnnphilippines.com/news/2022/9/9/Inday-PAGASA-weather.html |title=Archive copy |access-date=2022-10-19 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019122234/https://www.cnnphilippines.com/news/2022/9/9/Inday-PAGASA-weather.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://newsflash.ph/26238-2</ref> Sa seventeenth bulletin naglabas ng pahayag ang JTWC na itaas sa Kategoryang 2 ay namataan sa layong 388 sa timog ng Kadena Air Base, Ilang oras ang lumipas lumakas ng bahagya ang bagyo na umabot sa Kategoryang 3 sa napanatiling Typhoon category habang nasa silangan ng [[Taiwan]], Nakaranas ng malalakas na hangin ang dulong bahagi ng [[Hilagang Luzon]] partikular sa mga isla ng Babuyan at lalawigan sa [[Batanes]], habang bumaba ng lebel sa Kategoryang 2, Ang JTWC bulletin ay nag-ulat ng temperatura at galaw ng bagyo.<ref>https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/bansa/2022/09/10/2208635/bagyong-inday-lumakas</ref><ref>https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/bansa/2022/09/08/2208272/bagyong-inday-pumasok-na-ng-par-napanatili-ang-lakas</ref> ==Pinsala== ===Tsina=== Nasa kategoryang 1 ang bagyong Inday ng ito ay magland-fall sa lungsod ng [[Shanghai]] ay nagbuhos ng matitinding ulan (heavy rains) na nagdulot ng malawakang pagbaha. ==Sanggunian== {{reflist}} {{S-start}}{{Succession box|before=[[Super Bagyong Henry|Henry]]|title=Kapalitan|years=Muifa|after=Josie}} {{S-end}} [[Kategorya:2022 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2022]] i0dy5oy25mhm2u96nfijsj41eib6n8l 0 321094 2217582 2202250 2026-07-26T03:13:49Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217582 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hurricane | Name= Super Bagyong Juan (Megi) | Type=super typhoon | Year=2010 | Basin=WPac | Image location=Megi 2010-10-18 0235Z.jpg | Image name=Ang Bagyong Juan sa rurok ng lakas nito at papalapit na sa lupa noong 18 Oktubre 2010 | Formed=12 Oktubre 2010 | Dissipated=24 Oktubre 2010 | 10-min winds=125 | 1-min winds=160 | Pressure=885 (Ika-10 na pinakamalakas sa Pasipiko) | Damages=189 | Fatalities=33 dead, 34 injured, 27 missing<ref>{{cite web|publisher=National Disaster Coordinating Council|date=October 22, 2010|accessdate=October 22, 2010|title=SitRep No. 16 re Effects for Typhoon "Juan" (Megi)|url=http://www.ndcc.gov.ph/attachments/103_NDRRMC%20Update%20SitRep%20No.%2016%20re%20Typhoon%20Juan%2022%20Oct.%202010,%2012NN.pdf|format=[[PDF]]|archive-date=November 11, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111161606/http://www.ndcc.gov.ph/attachments/103_NDRRMC%20Update%20SitRep%20No.%2016%20re%20Typhoon%20Juan%2022%20Oct.%202010,%2012NN.pdf|url-status=dead}}</ref> | Areas=Hilagang [[Pilipinas]], [[Republika ng Taiwan|Taiwan]], [[Tsina]] | Hurricane season=[[Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010]] }} Ang '''Super Bagyong Juan''' (designasyong pandaigdig: '''1013''', designasyon ng [[Joint Typhoon Warning Center|JTWC]]: '''15W''', pangalang pandaigdig: '''Bagyong Megi''', Kauriang pangalang: Panglalaki), ay<!-- was a --> napapanahong<!-- remove currently after the storm dissipates --> malakas na [[bagyo]]<ref>{{cite web |url=http://www.hko.gov.hk/wxinfo/currwx/tc_pos.htm |title=Severe Typhoon MEGI at 20:00 HKT 19 October 2010 |publisher=Hong Kong Observatory |date= |accessdate=2010-10-19 |archive-date=2006-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060823065615/http://www.hko.gov.hk/wxinfo/currwx/tc_pos.htm |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated1>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-10/17/c_13561519.htm |title=Philippines ready to face super typhoon Megi |publisher=News.xinhuanet.com |date= |accessdate=2010-10-18}}</ref> sa kasalukuyang [[panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko, 2010|panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko]]. Nangangahulugang "kanduli" (''catfish'') sa [[wikang Koreano|Koreano]] ang pangalang "Megi", Ito ay ika-10 na pinakamalakas na bagyo sa pasipiko. <ref name="megicatfish">{{cite web|title=China warns Megi will be year's strongest typhoon|url=http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/1087613/1/.html|publisher=ASIA PACIFIC NEWS|accessdate=17 Oct 2010|archive-date=18 Oktubre 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101018140522/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/1087613/1/.html|url-status=dead}}</ref> habang ang pangalang "Juan" naman ay ang ika-10 pangalan sa kasalukuyang tala ng mga pangalan ng bagyo na ginagamit ng [[Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko ng Pilipinas]] (PAGASA). Naglandfall ito sa [[Maconacon, Isabela]] . [[Talaksan:Megi 2010 path.png|thumb|Ang track ni Super Bagyong Juan noong Oktubre 2018]] ==Super Typhoon Warning Signal== {|class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- | style="background-color:orangered;" |'''PSWS #4''' || [[Cagayan]], Isla ng Babuyan (Batanes), [[Isabela]], [[Kalinga]] |- | style=background-color:gold;" |'''PSWS #3''' || [[Aurora]], [[Batanes]], [[Benguet]], [[Ifugao]], [[Ilocos Norte]], [[Ilocos Sur]], [[Mountain Province]], [[Quirino]], |- | style="background-color:yellow;" |'''PSWS #2''' || [[Bulacan]] ,[[Quezon|Hilagang Quezon]] at (Isla ng Polilio), [[La Union]], [[Nueva Ecija]], [[Nueva Vizcaya]], [[Pangasinan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Aurora|Timog Aurora]], [[Zambales]] |- | style="background-color:skyblue;" |'''PSWS #1''' || [[Albay]], [[Bataan]], [[Batangas]], [[Catanduanes]], [[Camarines Norte]], [[Camarines Sur]], [[Cavite]], [[Kalakhang Maynila]], [[Laguna]], [[Marinduque]], [[Rizal]] |} ==Tingnan ito== * [[Super Bagyong Lawin]] * [[Super Bagyong Yolanda]] {{S-start}} {{Succession box|before=Inday|title=Kapalitan|years=Jose|after=Katring}} {{S-end}} ==Talababa== {{reflist|colwidth=45em}} ==Mga kawing panlabas== {{wikinews|One dead as Super Typhoon Megi makes landfall in Philippines}} *[http://www.weather.gov.hk/wxinfo/intersat/satpic_s.shtml?pv_mode=playback Animated sequence showing progress of Megi] *[http://www.jma.go.jp/en/typh/ Japan Meteorological Agency] *[http://www.typhoon.gov.cn/en/index.php?style1=0 China Meteorological Agency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516040430/http://www.typhoon.gov.cn/en/index.php?style1=0 |date=2012-05-16 }} *[http://www.hko.gov.hk/contente.htm Hong Kong Observatory] *[http://www.smg.gov.mo/www/e_index.php The Macao Meteorological and Geophysical Bureau (SMG)] *[http://www.pagasa.dost.gov.ph/ Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration] *[http://www.typhoon2000.ph/ Typhoon 2000] *[http://www.cwb.gov.tw/V6e/typhoon/ty.htm Taiwan Central Weather Bureau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716150847/http://www.cwb.gov.tw/V6e/typhoon/ty.htm |date=2011-07-16 }} *[http://www.usno.navy.mil/JTWC Joint Typhoon Warning Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100301105349/http://www.usno.navy.mil/JTWC |date=2010-03-01 }} *[http://www.childunited.org/typhoon Child United's Disaster Relief Page for Typhoon Megi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101107062605/http://www.childunited.org/typhoon |date=2010-11-07 }} {{2010 Pacific typhoon season buttons}} {{DEFAULTSORT:Megi (2010)}} [[Kategorya:Bagyo sa Tsina]] [[Kategorya:2010 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas ng 2010]] [[Kategorya:Super Bagyo sa Pilipinas]] [[Kategorya:Rinetirong pangalan ng bagyo sa Pilipinas]] sse14phrtpbt98zehxr66cvd4qo2a3x 0 325837 2217599 2216829 2026-07-26T04:29:18Z Allyriana000 119761 2217599 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name=Miss Universe 2024 | image=Victoria Kjær Theilvig.jpg | photo= | image size= | photo size= | image alt= | photo alt= | caption=Victoria Kjær Theilvig | hosts={{hlist|Mario Lopez|Olivia Culpo|[[Catriona Gray]]|Zuri Hall}} | entertainment={{Hlist|Robin Thicke|Emilio Estefan|Taboo|Vikina|Nico Ruiz|Richaelio|The Mariachi }} | acts= | theme= | venue=Mexico City Arena, Azcapotzalco, Lungsod ng Mehiko, Mehiko | broadcaster={{Hlist|[[Telemundo]]|TV Azteca|Roku Channel|USA Network}} | director= | producer= | owner= | sponsor= | placements=30 | debuts={{Hlist|Biyelorusya|Eritreya|Guniya|Hilagang Masedonya|Iran|Makaw|Maldibas|Mayotte|Moldabya|Nagkakaisang Arabong Emirato|Somalya|Usbekistan}} | withdrawals={{Hlist|Kosobo|Panama|Timog Aprika}} | returns={{Hlist|Armenya|Bangglades|Baybaying Garing|Belis|Bonaire|Botswana|Demokratikong Republika ng Konggo|Estonya|Guadalupe|Hayti|Hibraltar|Hong Kong|Israel|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos|Kapuluang Cook|Kapuluang Turks at Caicos|Kenya|Kirgistan|Kuba|Martinika|Montenegro|Nuweba Selandiya|Pidyi|Rumanya|Sambia|Samoa|Senegal|Serbiya|Suriname|Tansaniya|Tsina|Tsipre|Turkiya|Urugway}} | winner='''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' | represented=Dinamarka | congeniality=Jenelle Thongs<br />Trinidad at Tobago | personality= | best national costume= | best state costume= | photogenic= | miss internet= | award1 label= | award1= | award2 label= | award2= | opening trailer= | previous pageant=[[Miss Universe 2023|2023]] | before= | next pageant=[[Miss Universe 2025|2025]] | next= | date=16 Nobyembre 2024 | entrants=125 }} Ang '''Miss Universe 2024''' ay ang ika-73 edisyon ng [[Miss Universe]] ''pageant'', na ginanap sa Mexico City Arena sa [[Lungsod ng Mehiko]], [[Mehiko]] noong 16 Nobyembre 2024.<ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=25 Agosto 2024 |title=Miss Universe sets date for 2024 coronation night in Mexico |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-november-2024-coronation-night-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826014451/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-november-2024-coronation-night-mexico/ |archive-date=26 Agosto 2024 |access-date=26 Agosto 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 Setyembre 2024 |title=Miss Universe® Returns Exclusively to Telemundo, Airing Live Coast-To-Coast from Mexico City on Saturday, November 16 |url=https://together.nbcuni.com/insights/news/miss-universe-returns-exclusively-to-telemundo-airing-live-coast-to-coast-from-mexico-city-on-saturday-november-16/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209055631/https://together.nbcuni.com/insights/news/miss-universe-returns-exclusively-to-telemundo-airing-live-coast-to-coast-from-mexico-city-on-saturday-november-16/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=NBCUniversal Together |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kokoronahan ni [[Sheynnis Palacios]] ng Nikaragwa si [[Victoria Kjær Theilvig]] ng Dinamarka bilang Miss Universe 2024.<ref>{{Cite web |last=Bolledo |first=Jairo |date=17 Nobyembre 2024 |title=Victoria Kjær Theilvig wins Miss Universe 2024, the first crown for Denmark |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331003104/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-date=31 Marso 2025 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Dinamarka sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Chidimma Adetshina ng Niherya, at nagtapos bilang second runner-up si María Fernanda Beltrán ng Mehiko.<ref>{{Cite web |last=Heller |first=Corinne |date=17 Nobyembre 2024 |title=Denmark’s Victoria Kjær Theilvig crowned Miss Universe 2024 winner |url=https://www.nbclosangeles.com/entertainment/entertainment-news/denmarks-victoria-kjaer-theilvig-crowned-miss-universe-2024-winner/3562804/?os=wtmb5utKCxk5refappFutm_sourcesyndication&ref=app |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417161250/https://www.nbclosangeles.com/entertainment/entertainment-news/denmarks-victoria-kjaer-theilvig-crowned-miss-universe-2024-winner/3562804/?os=wtmb5utKCxk5refappFutm_sourcesyndication&ref=app |archive-date=17 Abril 2025 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=NBC Los Angeles |language=en-US}}</ref> Mga kandidata mula sa 125 mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito, ang pinakamarami sa kasaysayan ng Miss Universe matapos lagpasan ang dating rekord na siyamnapu't-apat na kandidata noong [[Miss Universe 2018|2018]]. Pinangunahan nina Mario Lopez at [[Miss Universe 2012]] Olivia Culpo ang kompetisyon, samantalang sina [[Miss Universe 2018]] [[Catriona Gray]] at si Zuri Hall ang nagsilbing mga ''backstage correspondent''. Nagtanghal sina Robin Thicke, Emilio Estefan, Taboo, Vikina, Nico Ruiz, Richaelio, at ang Mariachi edisyong ito. Itinampok rin sa edisyong ito ang bagong ''Lumière de l’Infini Crown'' na ginawa ng Jewelmer na may mga diyamante at dalawampu't-tatlong golden south sea pearls na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $5 milyon.<ref>{{Cite web |title=Miss Universe officially unveils 1st Filipino-made 'Light of Infinity' crown |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/14/2400139/miss-universe-officially-unveils-1st-filipino-made-light-infinity-crown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205214901/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/14/2400139/miss-universe-officially-unveils-1st-filipino-made-light-infinity-crown |archive-date=5 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:ACMX16.JPG|thumb|250x250px|Mexico City Arena, ang lokasyon ng Miss Universe 2024]] === Lokasyon at petsa === Noong 18 Nobyembre 2023, sa kasagsagan ng ika-72 edisyon ng Miss Universe, inanunsyo ng negosyanteng Mehikano na si Raúl Rocha na magaganap ang ika-73 edisyon ng Miss Universe sa Mehiko sa Nobyembre 2024.<ref>{{Cite web |last=Sáenz |first=Lissete Lanuza |date=19 Nobyembre 2023 |title=The Next Miss Universe Competition Will Be in Latin America (Again) |url=https://remezcla.com/culture/next-miss-universe-73rd-competition-latin-america-again/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120005719/https://remezcla.com/culture/next-miss-universe-73rd-competition-latin-america-again/ |archive-date=20 Nobyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=Remezcla |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Castillo |first=Adriana |last2=Díaz Canseco |first2=Ricardo |date=18 Nobyembre 2023 |title=Miss Universo 2024 se celebrará en México; así se vivió la edición 2023 con Melissa Flores eliminada |trans-title=Miss Universe 2024 will be held in Mexico; This is how the 2023 edition was experienced with Melissa Flores eliminated |url=https://www.infobae.com/mexico/2023/11/18/miss-universo-2023-en-vivo-melissa-flores-quiere-ganar-la-cuarta-corona-para-mexico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120000037/https://www.infobae.com/mexico/2023/11/18/miss-universo-2023-en-vivo-melissa-flores-quiere-ganar-la-cuarta-corona-para-mexico/ |archive-date=20 Nobyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> Ito ang ikalimang beses na naganap sa Mehiko ang Miss Universe; idinaos sa bansa ang Miss Universe noong [[Miss Universe 1978|1978]], [[Miss Universe 1989|1989]], [[Miss Universe 1993|1993]], at [[Miss Universe 2007|2007]].<ref>{{Cite web |last=Loreto |first=Maria |date=20 Nobyembre 2023 |title=Miss Universe 2024: Check out the location of next year’s pageant |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20231120352803/miss-universe-2024-where-is-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225233221/https://www.hola.com/us/entertainment/20231120352803/miss-universe-2024-where-is-it/ |archive-date=25 Disyembre 2023 |access-date=23 Nobyembre 2023 |website=Hola! |language=en-US}}</ref> Ayon sa isang eksklusibong panayam sa CEO ng Miss Universe Organization na si Amy Emmerich sa ''Hola! USA'', isinaalang-alang nila na ganapin ang ''preliminary competition'' sa Cancun, ngunit hindi pa ito naaaprubahan.<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=23 Abril 2024 |title=Miss Universe 2024: This might be the biggest spectacle yet, with over 100 countries competing |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20240423359105/miss-universe-2024-might-be-the-biggest-spectacle-yet/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425113824/https://www.hola.com/us/entertainment/20240423359105/miss-universe-2024-might-be-the-biggest-spectacle-yet/ |archive-date=25 Abril 2024 |access-date=25 Abril 2024 |website=HOLA |language=en-US}}</ref> Noong 6 Hunyo 2024, mayroong isang artikulong inilabas ang ''Hola! USA'' na nagsasabing ang ika-73 edisyon ng Miss Universe ay magaganap sa Lungsod ng Mehiko sa 28 Setyembre 2024 imbis na sa Nobyembre 2024.<ref name=":4">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=14 Hunyo 2024 |title=An earlier Miss Universe 2024 date? |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/06/14/2362198/earlier-miss-universe-2024-date |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614155634/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/06/14/2362198/earlier-miss-universe-2024-date |archive-date=14 Hunyo 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Sa kabila ng impormasyong ito, kinakailangan pa ring kumpirmahin ng Miss Universe Organization ang nabanggit na petsa.<ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=7 Hunyo 2024 |title=Will Sheynnis Palacios break a record as Miss Universe? |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20240606361140/will-sheynnis-palacios-break-record-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821005245/https://www.hola.com/us/celebrities/20240606361140/will-sheynnis-palacios-break-record-miss-universe/ |archive-date=21 Agosto 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=HOLA! |language=en-US}}</ref> Kalaunan ay kinumpirma ni Rocha sa isang panayam sa ''Telemundo'' noong 10 Agosto 2024 na magaganap ang ika-73 edisyon ng Miss Universe sa 16 Nobyembre 2024 sa Lungsod ng Mehiko, at ang paunang kompetisyon at ang ''national costume competition'' naman ay gaganapin sa 14 Nobyembre. Ito ay opisyal na inanunsyo ng Miss Universe Organization sa kanilang mga hatirang pangmadla noong 23 Agosto kung saan inanunsyo rin nila na magaganap ang kompetisyon sa Mexico City Arena (Arena CDMX).<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024 will be crowned on Nov. 16 in Mexico |url=https://entertainment.inquirer.net/572977/miss-universe-2024-will-be-crowned-on-nov-16-in-mexico |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828015814/https://entertainment.inquirer.net/572977/miss-universe-2024-will-be-crowned-on-nov-16-in-mexico |archive-date=28 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Licsi |first=Ayie |date=25 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024 coronation night set for November 16 in Mexico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/796213-miss-universe-2024-coronation-night-november-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826040919/https://philstarlife.com/news-and-views/796213-miss-universe-2024-coronation-night-november-16 |archive-date=26 Agosto 2024 |access-date=26 Agosto 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Labintatlong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o matapos mapili sa isang ''casting process'', isang kandidata ang napili matapos isagawa ang isang bagong kompetisyong pambansa upang palitan ang napatalsik na nanalo, at apat na kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi. Noong Setyembre 2023, sa kasagsagan ng ''Tanner Fletcher'' ''show'' sa ''New York Fashion Week'', inanunsyo ni [[Miss Universe 2022]] [[R'Bonney Gabriel]] na napagdesisyunan ng Miss Universe Organization na tanggalin na ang ''age restrictions'' para sa mga kandidatang edad 18 pataas simula sa ika-73 edisyon ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Carballo |first=Charlie |date=12 Setyembre 2023 |title=Exclusive: Miss Universe R’Bonney Gabriel Announces the End of Age Restrictions for the Miss Universe Pageant at Tanner Fletcher’s NYFW Show |url=https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/miss-universe-age-restriction-changes-1235804558/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901150608/https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/miss-universe-age-restriction-changes-1235804558/ |archive-date=1 Setyembre 2024 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=Women's Wear Daily |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Alpad |first=Christina |date=13 Setyembre 2023 |title=Miss Universe pageant to remove age limit beginning 2024 |url=https://www.manilatimes.net/2023/09/13/entertainment-lifestyle/show-times/miss-universe-pageant-to-remove-age-limit-beginning-2024/1909870 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002091029/https://www.manilatimes.net/2023/09/13/entertainment-lifestyle/show-times/miss-universe-pageant-to-remove-age-limit-beginning-2024/1909870 |archive-date=2 Oktubre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok si Franki Russell bilang Miss Universe New Zealand 2024.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=21 Marso 2024 |title=Filipina-Kiwi actress Franki Russell appointed as Miss Universe New Zealand |trans-title=Ang Filipino-Kiwi actress na si Franki Russell ay itinalaga bilang Miss Universe New Zealand |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/901286/filipina-kiwi-actress-franki-russell-appointed-as-miss-universe-new-zealand/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829075233/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/901286/filipina-kiwi-actress-franki-russell-appointed-as-miss-universe-new-zealand/story/ |archive-date=29 Agosto 2024 |access-date=22 Marso 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Gayunpaman, dahil kinansela ng Yugen Group ang prangkisa ng Miss Universe para sa bansang Nuweba Selandiya,<ref>{{Cite web |last=Tusing |first=David |date=21 Pebrero 2024 |title=Dubai company acquires rights to host Miss Universe New Zealand |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/02/21/miss-universe-new-zealand/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808170510/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/02/21/miss-universe-new-zealand/ |archive-date=8 Agosto 2024 |access-date=9 Agosto 2024 |website=The National |language=en}}</ref> hindi na lumahok si Russell sa edisyong ito at lumahok na lamang sa Miss Cosmo 2024.<ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=1 Agosto 2024 |title=Franki Russell will no longer compete at Miss Universe 2024 after New Zealand cancels franchise |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/08/01/2374645/franki-russell-will-no-longer-compete-miss-universe-2024-after-new-zealand-cancels-franchise |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821231308/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/08/01/2374645/franki-russell-will-no-longer-compete-miss-universe-2024-after-new-zealand-cancels-franchise |archive-date=21 Agosto 2024 |access-date=9 Agosto 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=1 Agosto 2024 |title=Franki Russell out as representative for Miss Universe 2024 as New Zealand loses franchise |url=https://philstarlife.com/celebrity/635950-franki-russell-out-new-zealand-loses-miss-universe-franchise? |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808170515/https://philstarlife.com/celebrity/635950-franki-russell-out-new-zealand-loses-miss-universe-franchise |archive-date=8 Agosto 2024 |access-date=9 Agosto 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Kalaunan ay ibinunyag ni Russell na ang dahilan ng kanyang pagbitiw ay dahil sa pagganap nito sa mga pelikula ng Viva.<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=30 Agosto 2024 |title=Franki Russell shares her Miss Universe New Zealand stint halted due to past Viva movies |url=https://www.philstar.com/lifestyle/2024/08/30/2381655/franki-russell-shares-her-miss-universe-new-zealand-stint-halted-due-past-viva-movies |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830163546/https://www.philstar.com/lifestyle/2024/08/30/2381655/franki-russell-shares-her-miss-universe-new-zealand-stint-halted-due-past-viva-movies |archive-date=30 Agosto 2024 |access-date=31 Agosto 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Kasunod nito, ginawaran ang prangkisa sa isang bagong organisasyon, at kinoronahan si Victoria Vincent bilang ang bagong kinatawan ng Nuweba Selandiya.<ref name=":12" /> Dapat sanang lalahok si Irina Zakharova ng Armenya sa edisyong ito, ngunit dahil si Zakharova ay isang mamamayan ng Rusya, idiniskwalipika siya ng Miss Universe Organization.<ref>{{Cite web |last=Barseghyan |first=Arshaluys |date=6 Setyembre 2024 |title=Outrage after Russian national crowned Miss Armenia |url=https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907024009/https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-date=7 Setyembre 2024 |access-date=7 Setyembre 2024 |website=OC Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barseghyan |first=Arshaluys |date=6 Setyembre 2024 |title=Outrage after Russian national crowned Miss Armenia |url=https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007171330/https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-date=7 Oktubre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=OC Media |language=en-US}}</ref> Siya ay pinalitan ni Emma Avanesyan.<ref>{{Cite web |last=Ghazanchyan |first=Siranush |date=28 Oktubre 2024 |title=Emma Avanesyan to represent Armenia at Miss Universe 2024 |url=https://en.armradio.am/2024/10/28/emma-avanesyan-to-represent-armenia-at-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174322/https://en.armradio.am/2024/10/28/emma-avanesyan-to-represent-armenia-at-miss-universe-2024/ |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Public Radio of Armenia |language=en-US}}</ref> Dapat din sanang lalahok sa edisyong ito si Karyna Kisialiova bilang kinatawan ng Biyelorusya,<ref>{{Cite web |date=30 Setyembre 2024 |title=Cô gái thi sắc đẹp 12 lần |trans-title=The girl who participated in beauty pageants 12 times |url=https://tienphong.vn/co-gai-thi-sac-dep-12-lan-post1677832.tpo |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004051913/https://tienphong.vn/co-gai-thi-sac-dep-12-lan-post1677832.tpo |archive-date=4 Oktubre 2024 |access-date=23 Oktubre 2024 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> ngunit siya ay pinalitan ni Eleanora Kachalovskaya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Dapat sanang lalahok si Andrea Radford ng Guwatemala sa edisyong ito.<ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Guatemala 2024: Andrea Radford representará al país en la edición 73 de Miss Universo |trans-title=Miss Universe Guatemala 2024: Andrea Radford will represent the country in the 73rd edition of Miss Universe |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universe-guatemala-2024-andrea-radford-representara-al-pais-en-la-edicion-73-de-miss-universo/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830083632/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universe-guatemala-2024-andrea-radford-representara-al-pais-en-la-edicion-73-de-miss-universo/ |archive-date=30 Agosto 2024 |access-date=8 Hulyo 2024 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> Gayunpaman, matapos niyang ilahad na siya ay buntis,<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2024 |title=Miss Universo 2024: Quién es la nueva reina de la belleza que representará a Guatemala |trans-title=Miss Universe 2024: Who is the new beauty queen that will represent Guatemala? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universo-2024-quien-es-la-nueva-reina-de-la-belleza-que-representara-a-guatemala/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903143919/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universo-2024-quien-es-la-nueva-reina-de-la-belleza-que-representara-a-guatemala/ |archive-date=3 Setyembre 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> pinalitan siya ng kanyang ''first runner-up'' na si Ana Gabriela Villanueva.<ref>{{Cite web |last=Maza |first=Maria de los Angeles |date=26 Agosto 2024 |title=¿Quién es Ana Gabriela Villanueva, la nueva Miss Universo Guatemala 2024? |trans-title=Who is Ana Gabriela Villanueva, the new Miss Universe Guatemala 2024? |url=https://lahora.gt/lh-bienestar/mmaza/2024/08/26/quien-es-ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830101148/https://lahora.gt/lh-bienestar/mmaza/2024/08/26/quien-es-ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-2024/ |archive-date=30 Agosto 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=La Hora |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mejia |first=Selene |date=25 Agosto 2024 |title=Ella es Ana Gabriela, la nueva Miss Universe Guatemala |trans-title=She is Ana Gabriela, the new Miss Universe Guatemala |url=https://www.soy502.com/articulo/quien-ana-gabriela-nueva-miss-universe-guatemala-153 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907021709/https://www.soy502.com/articulo/quien-ana-gabriela-nueva-miss-universe-guatemala-153 |archive-date=7 Setyembre 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=Soy502 |language=es}}</ref> Dapat sanang lalahok si Fay Asghari<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Persia joins 73rd Miss Universe pageant |url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/6/18/persia-to-debut-in-73rd-miss-universe-pageant-2111 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618222645/https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/6/18/persia-to-debut-in-73rd-miss-universe-pageant-2111 |archive-date=18 Hunyo 2024 |access-date=19 Hunyo 2024 |website=ABS-CBN News |language=en}}</ref> ng Iran sa edisyong ito. Gayunpaman, dahil sa kanyang mga obligasyon bilang isang ''aesthetic nurse practitioner'', bumitiw si Asghari sa kanyang titulo at pinalitan siya ng kanyang ''first runner-up'' na si Ava Vahneshan.<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=28 Hunyo 2024 |title=7 Potret Ava Vahneshan Miss Earth Persia 2024, Captivating! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-ava-vahneshan-miss-earth-persia-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829015204/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-ava-vahneshan-miss-earth-persia-2024-c1c2 |archive-date=29 Agosto 2024 |access-date=4 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Dapat din sanang lalahok si Miss Denmark 2024 Emma Heyst bilang kinatawan ng Dinamarkasa edisyong ito, ngunit dahil sa kakulangan sa paghahanda, siya ay pinalitan ni Victoria Kjær Theilvig, at lumahok na lamang si Heyst sa [[Miss World 2025]].<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=19 Nobyembre 2024 |title=Victoria Kjær Theilvig almost didn't represent Denmark: Fun facts about Miss Universe 2024 |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/19/2401370/victoria-kjr-theilvig-almost-didnt-represent-denmark-fun-facts-about-miss-universe-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119053244/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/19/2401370/victoria-kjr-theilvig-almost-didnt-represent-denmark-fun-facts-about-miss-universe-2024 |archive-date=19 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansa at teritoryong Biyelorusya, Eritreya, Guniya, Hilagang Masedonya,<ref>{{Cite web |last=Savevska |first=Jovana |date=13 Setyembre 2024 |title=Macedonia will participate in Miss Universe for the first time: the winner who will represent us will receive a prize of 50.000 euros |url=https://www.slobodenpecat.mk/en/makedonija-prvpat-kje-uchestvuva-na-mis-univerzum-pobednichkata-shto-kje-n%D1%90-pretstavuva-kje-dobie-nagrada-od-50-000-evra/ |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Sloboden Pečat |language=en}}</ref> Iran, Makaw, Maldibas, Moldabya, Nagkakaisang Arabong Emirato,<ref name=":11">{{Cite web |last=Berkat |first=Prima |date=8 Setyembre 2024 |title=Poppy Capella Jadi Direktur Nasional Miss Universe UEA dan Cyprus 2024 |trans-title=Poppy Capella Named National Director of Miss Universe UAE and Cyprus 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/poppy-capella-jadi-direktur-nasional-miss-universe-uea-dan-cyprus-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909032026/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/poppy-capella-jadi-direktur-nasional-miss-universe-uea-dan-cyprus-2024-c1c2 |archive-date=9 Setyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Somalya, at Usbekistan.<ref>{{Cite web |date=26 Abril 2024 |title=Saudi could get first Miss Universe contestant this year |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240426-saudi-could-get-first-miss-universe-contestant-this-year |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615023751/https://www.france24.com/en/live-news/20240426-saudi-could-get-first-miss-universe-contestant-this-year |archive-date=15 Hunyo 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Cruz |first=Jose |date=27 Marso 2024 |title=Emerging Victories in Pageantry: Miss Universe Persia Earns Place at Miss Universe |url=https://forbes.com.ph/brand-voice/emerging-victories-in-pageantry-miss-universe-persia-earns-place-at-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240812093457/https://forbes.com.ph/brand-voice/emerging-victories-in-pageantry-miss-universe-persia-earns-place-at-miss-universe/ |archive-date=12 Agosto 2024 |access-date=26 Mayo 2024 |website=Forbes Philippines |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bravo |first=Frances Karmel S. |date=27 Setyembre 2024 |title=Everything you need to know about the Miss Universe 2024 coronation night |url=https://www.pep.ph/pepalerts/fyi/183087/miss-universe-2024-coronation-night-details-a5128-20240927?s=9d4ceqm2a506kp2kcgt76c0tm0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225094858/https://www.pep.ph/pepalerts/fyi/183087/miss-universe-2024-coronation-night-details-a5128-20240927?s=9d4ceqm2a506kp2kcgt76c0tm0 |archive-date=25 Pebrero 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Kuba na huling sumali noong [[Miss Universe 1967|1967]];<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=22 Abril 2024 |title=Cuba is reportedly returning to Miss Universe after 57 years without participating in the pageantry |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20240422359044/cuba-is-reportedly-returning-to-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714161824/https://www.hola.com/us/entertainment/20240422359044/cuba-is-reportedly-returning-to-miss-universe/ |archive-date=14 Hulyo 2024 |access-date=25 Abril 2024 |website=HOLA |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 Hunyo 2024 |title=Miss Universe Cuba is back, and hundreds of women of Cuban heritage want the title |url=https://www.nbcnews.com/news/latino/miss-universe-cuba-back-hundreds-women-cuban-heritage-want-title-rcna157038 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906120417/https://www.nbcnews.com/news/latino/miss-universe-cuba-back-hundreds-women-cuban-heritage-want-title-rcna157038 |archive-date=6 Setyembre 2024 |access-date=14 Hunyo 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref> Pidyi na huling sumali noong [[Miss Universe 1981|1981]];<ref name=":7">{{Cite web |last=Kumar |first=Nikhil Aiyush |date=27 Hulyo 2024 |title=Fiji returns to Miss Universe after 43 years |url=https://www.fbcnews.com.fj/news/fiji-returns-to-miss-universe-after-43-years/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826023904/https://www.fbcnews.com.fj/news/fiji-returns-to-miss-universe-after-43-years/ |archive-date=26 Agosto 2024 |access-date=27 Hulyo 2024 |website=Fiji Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> Guadalupe at Martinika na huling sumali noong [[Miss Universe 1984|1984]];<ref>{{Cite web |date=13 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Guadeloupe 2024 : prolongation du casting |trans-title=Miss Universe Guadeloupe 2024: extension of the casting |url=https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Miss-Universe-Guadeloupe-2024-prolongation-du-casting |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804123535/https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Miss-Universe-Guadeloupe-2024-prolongation-du-casting |archive-date=4 Agosto 2024 |access-date=4 Agosto 2024 |website=RCI |language=fr-GP}}</ref><ref>{{Cite web |last=Betis |first=Daniel |date=4 Hunyo 2024 |title=Une association martiniquaise prépare le concours Miss Univers |trans-title=A Martinique association prepares the Miss Universe competition |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/une-association-martiniquaise-prepare-le-concours-miss-univers-1493765.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829014958/https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/une-association-martiniquaise-prepare-le-concours-miss-univers-1493765.html |archive-date=29 Agosto 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=Martinique la 1ère |language=fr-FR}}</ref> Baybaying Garing, Demokratikong Republika ng Konggo (bilang Zaire) at Samoa (bilang Kanlurang Samoa) na huling sumali noong [[Miss Universe 1986|1986]];<ref>{{Cite web |last=Sanerivi |first=Sialai Sarafina |date=3 Abril 2024 |title=Miss Universe Samoa launched |url=https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/108673 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905015209/https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/108673 |archive-date=5 Setyembre 2024 |access-date=4 Abril 2024 |website=Samoa Observer |language=en}}</ref> Senegal na huling sumali noong [[Miss Universe 1987|1987]]; Hibraltar na huling sumali noong [[Miss Universe 1990|1990]];<ref name=":3">{{Cite web |date=20 Mayo 2024 |title=Gibraltar to be represented at Miss Universe for the first time in 34 years |url=https://www.gbc.gi/news/gibraltar-be-represented-miss-universe-first-time-34-years |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521120040/https://www.gbc.gi/news/gibraltar-be-represented-miss-universe-first-time-34-years |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=21 Mayo 2024 |website=GBC |language=en}}</ref> Bonaire at Suriname na huling sumali noong [[Miss Universe 1999|1999]];<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2024 |title=Bonaire to return to Miss Universe stage after 25 years |url=https://caribbean.loopnews.com/content/bonaire-return-miss-universe-stage-after-25-years?utm_medium=Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR1BIfbZdU5ibYLP-CiEgyfnsOk4bYuIJLwtHwTQ-WJDoImdpbg4qJ2Ou24_aem_ARu2fKMuecCoFbGR2mMdUMJkZ1LCBksoOMlh_lzuFxowiYoi05dIahaVV1JIiRmYyYFcI2ssIWK1tkp2BLCB-caB |access-date=8 Mayo 2024 |website=Loop News |language=en }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hong Kong na huling sumali noong [[Miss Universe 2000|2000]];<ref>{{Cite web |last= |first= |date=6 Agosto 2024 |title=Over 100 try out for Miss Universe HK |url=https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/21/265035/Over-100-try-out-for-Miss-Universe-HK |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126194958/https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/21/265035/Over-100-try-out-for-Miss-Universe-HK |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=The Standard |language=en}}</ref> Tsipre na huling sumali noong [[Miss Universe 2012|2012]];<ref name=":11" /> Botswana at Estonya na huling sumali noong [[Miss Universe 2013|2013]];<ref>{{Cite news |date=3 Mayo 2024 |title=Miss Universe Botswana is back |language=en |work=Botswana Guardian |url=https://www.pressreader.com/botswana/botswana-guardian/20240503/282647512596200 |access-date=15 Hunyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615015322/https://www.pressreader.com/botswana/botswana-guardian/20240503/282647512596200 |archive-date=15 Hunyo 2024 |via=PressReader}}</ref> Kapuluang Turks at Caicos na huling sumali noong [[Miss Universe 2014|2014]];<ref name=":6">{{Cite web |date=15 Abril 2024 |title=Miss Universe Turks and Caicos returns with a flourish |url=https://suntci.com/miss-universe-turks-and-caicos-returns-with-a-flourish-p10719-129.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20240518225753/https://suntci.com/miss-universe-turks-and-caicos-returns-with-a-flourish-p10719-129.htm |archive-date=18 Mayo 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=The Sun |language=en}}</ref> Montenegro at Serbiya na huling sumali noong [[Miss Universe 2015|2015]]; Sambia na huling sumali noong [[Miss Universe 2018|2018]];<ref>{{Cite web |date=27 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Zambia returns after 5-year break |url=https://diggers.news/lifestyle/2024/07/27/miss-universe-zambia-returns-after-5-year-break/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240727205440/https://diggers.news/lifestyle/2024/07/27/miss-universe-zambia-returns-after-5-year-break/ |archive-date=27 Hulyo 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=Zambia: News Diggers! |language=en-GB}}</ref> Kapuluang Birhen ng Estados Unidos, Nuweba Selandiya, at Tansaniya na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2024 |title=Miss Universe U.S. Virgin Islands Returns |url=https://stthomassource.com/content/2024/05/03/miss-universe-u-s-virgin-islands-returns/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240519053306/https://stthomassource.com/content/2024/05/03/miss-universe-u-s-virgin-islands-returns/ |archive-date=19 Mayo 2024 |access-date=18 Hunyo 2024 |website=St. Thomas Source |language=en-US}}</ref> Israel, Kenya at Rumanya na huling sumali noong [[Miss Universe 2021|2021]];<ref name=":9">{{Cite web |last=Akinyi |first=Vanessa |date=3 Agosto 2024 |title=What you need to know about Miss Universe Kenya |url=https://www.standardmedia.co.ke/evewoman/entertainment/article/2001500154/what-you-need-to-know-about-miss-universe-kenya |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822035441/https://www.standardmedia.co.ke/evewoman/entertainment/article/2001500154/what-you-need-to-know-about-miss-universe-kenya |archive-date=22 Agosto 2024 |access-date=4 Agosto 2024 |website=Evewoman Magazine |language=en |via=The Sunday Standard}}</ref><ref>{{Cite web |last=Raymond |first=Ayelet |date=29 Setyembre 2024 |title=My Hasidic Roots as a Finalist in Miss Universe Israel 2024 |url=https://blogs.timesofisrael.com/my-hasidic-roots-as-a-finalist-in-miss-universe-israel-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125123049/https://blogs.timesofisrael.com/my-hasidic-roots-as-a-finalist-in-miss-universe-israel-2024/ |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=The Times of Israel |language=en}}</ref> at Armenya, Belis, Hayti, Kirgistan, Tsina, Turkiya, at Urugway na huling sumali noong [[Miss Universe 2022|2022]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Rivera |first=Alejandra |date=15 Nobyembre 2023 |title=Miss China queda fuera del Miss Universo 2023, ¿la razón? |trans-title=Miss China is left out of Miss Universe 2023, the reason? |url=https://www.elheraldo.hn/especiales/miss-universo-2023/miss-china-queda-fuera-certamen-miss-universo-2023-JC16276348 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208205233/https://www.elheraldo.hn/especiales/miss-universo-2023/miss-china-queda-fuera-certamen-miss-universo-2023-JC16276348 |archive-date=8 Disyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=El Heraldo |language=es-HN}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Ku |first=Kristen |date=15 Disyembre 2023 |title=New chapter for Miss Universe Belize |url=https://amandala.com.bz/news/new-chapter-for-miss-universe-belize/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220223115/https://amandala.com.bz/news/new-chapter-for-miss-universe-belize/ |archive-date=20 Disyembre 2023 |access-date=25 Enero 2024 |website=Amandala Newspaper |language=en-US}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |date=16 Hunyo 2024 |title=Inilah 19 Potret Cantik Finalis Miss Universe Uruguay 2024, Comeback! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-cantik-finalis-miss-universe-uruguay-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717094335/https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-cantik-finalis-miss-universe-uruguay-2024-c1c2 |archive-date=17 Hulyo 2024 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Carmen |date=23 Agosto 2024 |title=Miss Universo anuncia fechas importantes para su edición 73 en México |trans-title=Miss Universe announces important dates for its 73rd edition in Mexico |url=https://www.telemundodallas.com/noticias/miss-universo-fechas-importantes-2024-mexico/2450006/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904161135/https://www.telemundodallas.com/noticias/miss-universo-fechas-importantes-2024-mexico/2450006/ |archive-date=4 Setyembre 2024 |access-date=5 Setyembre 2024 |website=Telemundo Dallas |language=es}}</ref> Dapat sanang lalahok si Bahar Mirzayeva ng Aserbayan ngunit bumitiw ito dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Bago ang paunang kompetisyon, bumitiw na sa kompetisyon sina Edona Bajrami ng Kosobo<ref>{{Cite web |last=Veliqi |first=Astrit |date=9 Hunyo 2024 |title=Edona Bajrami zgjedhet 'Miss Universe Kosova' 2024' |trans-title=Edona Bajrami is elected 'Miss Universe Kosovo' 2024' |url=https://sinjali.com/edona-bajrami-zgjedhet-miss-universe-kosova-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108215806/https://sinjali.com/edona-bajrami-zgjedhet-miss-universe-kosova-2024/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Sinjali |language=sq}}</ref> at Mia le Roux ng Timog Aprika<ref>{{Cite web |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=10 Agosto 2024 |title=Mia le Roux makes history as first hearing-impaired Miss South Africa |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/mia-le-roux-makes-history-as-first-hearing-impaired-miss-south-africa-20240810 |access-date=11 Agosto 2024 |website=News24 Life |language=en-US}}</ref> dahil sa problema sa kanilang kalusugan.<ref>{{Cite web |date=16 Nobyembre 2024 |title=Two more candidates are out of Miss Universe 2024, what happened? |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20241116730454/two-more-candidates-out-miss-universe-2024-what-happened/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209231617/https://www.hola.com/us/entertainment/20241116730454/two-more-candidates-out-miss-universe-2024-what-happened/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=HOLA! USA |language=en}}</ref> Diniskwalipika ng Miss Universe Organization si Italy Mora ng Panama dahil lumabas ito sa hotel nang walang pahintulot mula sa organisasyon.<ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=5 Nobyembre 2024 |title=Miss Panama reveals reason behind Miss Universe 2024 withdrawal |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/05/2397632/miss-panama-reveals-reason-behind-miss-universe-2024-withdrawal |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241106032742/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/05/2397632/miss-panama-reveals-reason-behind-miss-universe-2024-withdrawal |archive-date=6 Nobyembre 2024 |access-date=6 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=4 November 2024 |title=Miss Universe Organization has disqualified Miss Panama, Italy Mora, from the 2024 competition |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20241104727948/miss-universe-disqualified-miss-panama-italy-mora-2024-competition/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115084231/https://www.hola.com/us/celebrities/20241104727948/miss-universe-disqualified-miss-panama-italy-mora-2024-competition/ |archive-date=15 Enero 2025 |access-date=6 November 2024 |website=HOLA! USA |language=en-us}}</ref> ==== Partisipasyon ng Pidyi sa Miss Universe ==== Unang kinoronahan bilang Miss Universe Fiji 2024 si Manshika Prasad.<ref>{{Cite web |last=Raqio |first=Mosese |date=1 Setyembre 2024 |title=Miss Universe Fiji Manshika Prasad to use platform to advocate against domestic violence |url=https://www.fijivillage.com/news/Miss-Universe-Fiji-Manshika-Prasad-to-use-platform-to-advocate-against-domestic-violence-xf4r85/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901101232/https://www.fijivillage.com/news/Miss-Universe-Fiji-Manshika-Prasad-to-use-platform-to-advocate-against-domestic-violence-xf4r85/ |archive-date=1 Setyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=Fiji Village |language=en}}</ref> Gayunpaman, tinanggalan ng titulo si Prasad isang araw matapos ang kanyang pagkapanalo dahil hindi nabilang sa botohan ang boto ng may hawak ng lisensya, na siyang kinailangang isaalang-alang matapos magkaroon ng tabla sa mga iskor.<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Nikhil Aiyush |date=2 Setyembre 2024 |title=Prasad official winner for Miss Universe Fiji says organizers |url=https://www.fbcnews.com.fj/news/prasad-official-winner-for-miss-universe-fiji-says-organizers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903031638/https://www.fbcnews.com.fj/news/prasad-official-winner-for-miss-universe-fiji-says-organizers/ |archive-date=3 Setyembre 2024 |access-date=5 Setyembre 2024 |website=Fiji Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> Isang ''press release'' mula sa Miss Universe Fiji ang nagsabi na ang "mga tamang pamamaraan" ay hindi nasunod at ang titulo ni Prasad ay ibinigay sa kanyang ''runner-up'' na si Nadine Roberts.<ref name=":10">{{Cite web |last=Narawa |first=Alipate |date=2 Setyembre 2024 |title=Nadine Roberts is Miss Universe Fiji |url=https://www.fijivillage.com/news/Nadine-Roberts-is-Miss-Universe-Fiji-4rf8x5/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902100204/https://www.fijivillage.com/news/Nadine-Roberts-is-Miss-Universe-Fiji-4rf8x5/ |archive-date=2 Setyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=Fiji Village |language=en}}</ref> Gayunpaman, matapos ang pakikipag-usap sa Miss Universe Organization, idineklara ng Miss Universe Fiji Organization na si Prasad ang lalahok bilang kinatawan ng Pidyi.<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2024 |title=Miss Universe Fiji pageant ‘tainted’ with drama over winner |url=https://www.rnz.co.nz/news/world/527482/miss-universe-fiji-pageant-tainted-with-drama-over-winner |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121205620/https://www.rnz.co.nz/news/world/527482/miss-universe-fiji-pageant-tainted-with-drama-over-winner |archive-date=21 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=RNZ |language=en-nz}}</ref> == Mga resulta == [[File:Miss_Universe_2024_map.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miss_Universe_2024_map.png|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 2024 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 2024''' | * {{flagicon|DEN}} '''[[Dinamarka]]''' – '''[[Victoria Kjær Theilvig]]'''<ref name=":82">{{Cite web |last=Bolledo |first=Jairo |date=17 Nobyembre 2024 |title=Victoria Kjær Theilvig wins Miss Universe 2024, the first crown for Denmark |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331003104/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-date=31 Marso 2025 |access-date=18 Nobyembre 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] – Chidimma Adetshina<ref name=":82" /> Δ |- |2nd runner-up | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – María Fernanda Beltrán<ref name=":82" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Suchata Chuangsri<ref name=":82" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Ileana Márquez<ref name=":82" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Magalí Benejam<ref name=":13">{{Cite web |date=17 Nobyembre 2024 |title=LIST: Miss Universe 2024 Top 12 |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400645/list-miss-universe-2024-top-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409133942/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400645/list-miss-universe-2024-top-12 |archive-date=9 Abril 2025 |access-date=18 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Juliana Barrientos<ref name=":13" /> * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Ashley Callingbull<ref name=":13" /> * {{flagicon|Peru}} [[Peru]] – Tatiana Calmell<ref name=":13" /> Δ * {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Jennifer Colón<ref name=":13" /> * {{flagicon|RUS}} [[Rusya]] – Valentina Alekseeva<ref name=":13" /> * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Emilia Dides §<ref name=":13" /> |- |Top 30 | * {{flagicon|ARU}} [[Aruba]] – Anouk Eman<ref name=":14">{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |date=17 Nobyembre 2024 |title=LIST: Miss Universe 2024 Top 30, including Philippines |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400642/list-miss-universe-2024-top-30-including-philippines |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128132719/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400642/list-miss-universe-2024-top-30-including-philippines |archive-date=28 Enero 2025 |access-date=18 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=17 Nobyembre 2024 |title=Chelsea Manalo enters Top 30 of Miss Universe 2024 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/927315/chelsea-manalo-enters-top-30-of-miss-universe-2024/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201110151/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/927315/chelsea-manalo-enters-top-30-of-miss-universe-2024/story/ |archive-date=1 Pebrero 2025 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> * {{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Cao Kỳ Duyên<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagdeco|EGY}} [[Ehipto]] – Logina Salah<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] – Mara Topić<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Kaya Chakrabortty<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Rhea Singha<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] – Davin Prasath<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] – Marianela Ancheta<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flag|Makaw}} – Cassandra Chiu<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Sandra Lim<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Geyssell García<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Chelsea Anne Manalo|Chelsea Manalo]]<ref name=":14" /><ref name=":17" /> Δ * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Matilda Wirtavuori<ref name=":14" /><ref name=":17" /> Δ * {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Indira Ampiot<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Celinee Santos<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] – Ivana Trišić<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] – Sakhile Dube<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|CHN}} [[Tsina]] – Jia Qi<ref name=":14" /><ref name=":17" /> |} <small>'''§''' – Binoto ng mga manonood upang mapabilang sa Top 30</small> <small>'''Δ''' – Nakapasok sa Top 30 bilang isang Continental Queen</small> === Mga Continental Queen === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Aprika at Oseaniya | * {{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] – Chidimma Adetshina<ref name=":92">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=18 Nobyembre 2024 |title=Miss Universe 2024 highlights: 4 continental queens named, Denmark wins 1st title |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400907/miss-universe-2024-highlights-4-continental-queens-named-denmark-wins-1st-title |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408234949/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400907/miss-universe-2024-highlights-4-continental-queens-named-denmark-wins-1st-title |archive-date=8 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |- |Asya | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Chelsea Anne Manalo|Chelsea Manalo]]<ref name=":92" /> |- |Europa at Gitnang Silangan | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Matilda Wirtavuori<ref name=":92" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|Peru}} [[Peru]] – Tatiana Calmell<ref name=":92" /> |} === Mga espesyal na parangal === ==== Mga espesyal na parangal para sa mga kandidata ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Jenelle Thongs<ref name=":102">{{Cite web |date=18 Nobyembre 2024 |title=LIST: Winners of Miss Universe 2024 special awards |url=https://philstarlife.com/news-and-views/922973-list-winners-of-miss-universe-2024-special-awards?page=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226060030/https://philstarlife.com/news-and-views/922973-list-winners-of-miss-universe-2024-special-awards |archive-date=26 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> |- |Best Skin Award | * {{flagicon|HON}} [[Honduras]] – Stephanie Cam<ref name=":102" /> |- |People’s Choice Award | * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Emilia Dides<ref name=":102" /> |} ==== Mga espesyal na parangal para sa mga pambansang direktor ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Pambansang Direktor |- |Best National Director | * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Dennis Dávila<ref name=":102" /> |- |Best National Pageant | * {{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Thị Hương Ly<ref name=":102" /> |- |Best National Host Tour Country | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – Jonas Gaffud<ref name=":102" /> |- |Beyond the Crown Award | * {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Yizette Cifredo<ref name=":102" /> |} ==== Best National Costume ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Chelsea Anne Manalo|Chelsea Manalo]]<ref name=":122">{{Cite web |date=30 Nobyembre 2024 |title=Chelsea Manalo wins National Costume Award at Miss Universe 2024 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/928610/chelsea-manalo-wins-national-costume-award-at-miss-universe-2024/story/?amp |archive-url=https://web.archive.org/web/20241210204131/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/928610/chelsea-manalo-wins-national-costume-award-at-miss-universe-2024/story/?amp |archive-date=10 Disyembre 2024 |access-date=3 Disyembre 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Emilia Dides<ref name=":122" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Cao Kỳ Duyên<ref name=":122" /> |} ==== Voice for Change ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Gold Winners | * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Juliana Barrientos<ref name=":16">{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=15 Nobyembre 2024 |title=The Philippines, Bahrain's Shereen Ahmed win Miss Universe 2024 special prizes |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/15/2400425/philippines-bahrains-shereen-ahmed-win-miss-universe-2024-special-prizes |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120103931/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/15/2400425/philippines-bahrains-shereen-ahmed-win-miss-universe-2024-special-prizes |archive-date=20 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] – Ana Gabriela Villanueva<ref name=":16" /> * {{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] – Davin Prasath<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2024 |title=IN PICTURES: Cambodian beauty ranked 2nd in ‘Voice for Change’ ranking at Miss Universe 2024 |url=https://www.khmertimeskh.com/501591124/cambodian-beauty-ranked-2nd-in-voice-for-change-ranking-at-miss-universe-2024/ |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Khmer Times |language=en}}</ref> |- |Silver Finalists | * {{flagicon|ARU}} [[Aruba]] – Anouk Eman<ref name=":16" /> * {{flagdeco|BHR}} [[Bahrain|Bahreyn]] – Shereen Ahmed<ref name=":16" /> * {{flagicon|ERI}} [[Eritrea|Eritreya]] – Snit Tewoldemedhin<ref name=":16" /> * {{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] – Saran Bah<ref name=":16" /> * {{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] – Raegan Rutty<ref name=":16" /> * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Matilda Wirtavuori<ref name=":16" /> * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Suchata Chuangsri<ref name=":16" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang mga pagbabago sa pormat ng kompetisyon ang ipinatupad ng Miss Universe. Ang bilang ng mga semi-finalist ay itinaas sa tatlumpu kumpara sa dalawampu ng nakaraang taon— ang pinakamaraming bilang ng mga ''semifinalist'' sa kasaysayan ng kompetisyon. Ang mga resulta ng paunang kompetisyon at ng ''closed-door interview'' ang nagpasiya sa unang dalawampu't-siyam na mga ''semifinalist''; apat sa mga ito ay hinirang na mga ''Continental Queen'' sa katapusan ng kompetisyon. Nagsagawa ng ''internet voting'' kung saan ang mga manonood ay maaaring bumoto para sa isa pang kandidata upang umabante sa ''semifinals''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' ang tatlumpung mga ''semifinalist'' at pagkatapos ay pinili ang labindalawang mga ''semifinalist''. Lumahok sa ''evening gown competition'' ang labindalawang mga ''semifinalist'' at kalaunan ay pinili ang limang pinalista na lalahok sa ''question-and-answer round'', ''final question'' at ''final walk''.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Setyembre 2024 |title=Miss Universe Organization releases format for 2024 pageant |url=https://entertainment.inquirer.net/575105/miss-universe-organization-releases-format-for-2024-pageant |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905115604/https://entertainment.inquirer.net/575105/miss-universe-organization-releases-format-for-2024-pageant |archive-date=5 Setyembre 2024 |access-date=7 Setyembre 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> === Komite sa pagpili === * Romero Britto – Brasilenyong artista at iskulptor<ref name=":15">{{Cite web |last=Valderrama |first=Evangeline |date=17 Nobyembre 2024 |title=Meet the judges of the Miss Universe 2024 pageant |url=https://entertainment.inquirer.net/585733/meet-the-judges-of-the-miss-universe-2024-pageant |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117022720/https://entertainment.inquirer.net/585733/meet-the-judges-of-the-miss-universe-2024-pageant |archive-date=17 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> * Jessica Carrillo – Mehikanang tagapagbalita sa [[Telemundo]]<ref name=":15" /> * Eva Cavalli – ''Fashion designer'' at ''first runner-up'' ng [[Miss Universe 1977]] mula sa Austrya<ref name=":15" /> * Michael Cinco – Pilipinong ''fashion designer'' na nakabase sa Dubai<ref name=":15" /> * Emilio Estefan – Kubano-Amerikanong musikero at ''producer<ref name=":15" />'' * Fariana – Kolombyanang aktres at mang-aawit''<ref name=":15" />'' * Margaret Gardiner – [[Miss Universe 1978]] mula sa Timog Aprika''<ref name=":15" />'' * Gabriela Gonzalez – Mehikanang ''fashion designer<ref name=":15" />'' * Camila Guiribitey – Kubanong pilantropo at negosyante<ref name=":15" /> * Gary Nader – Libano-Dominikanong taga-kolekta ng sining<ref name=":15" /> * [[Lele Pons]] – Mang-aawit, aktres, at personalidad sa [[YouTube]]<ref name=":15" /> * Nova Stevens – Miss Universe Canada 2020<ref name=":15" /> * Gianluca Vacchi – Italyanong negosyante at Pangulo ng ''SEA Societa Europea Autocaravan<ref name=":15" />'' == Mga kandidata == 125 kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name=":2">{{Cite web |last=Lau |first=Evelyn |date=5 Abril 2024 |title=Miss Universe 2024 contestants who've been crowned so far |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/04/05/miss-universe-2024-contestants/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531013128/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/04/05/miss-universe-2024-contestants/ |archive-date=31 Mayo 2024 |access-date=15 Abril 2024 |website=The National |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Françeska|Rustemi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Hunyo 2024 |title=Françeska Rustemi shpallet Miss Universe Albania 2024 |trans-title=Franceska Rustemi is declared Miss Universe Albania 2024 |url=https://telegrafi.com/franceska-rustemi-shpallet-miss-universe-albania-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612174732/https://telegrafi.com/franceska-rustemi-shpallet-miss-universe-albania-2024/ |archive-date=12 Hunyo 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Telegrafi |language=sq}}</ref> |19 |Durrës |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{sortname|Pia|Theissen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Besau |first=Sebastian |date=30 Abril 2024 |title=Kölnerin wird in Düsseldorf zur Miss Universe Germany gekürt |trans-title=Ang babaeng ipinanganak sa Cologne ay kinoronahang Miss Universe Germany sa Düsseldorf |url=https://www.nrz.de/staedte/duesseldorf/article242213480/Koelnerin-wird-in-Duesseldorf-zur-Miss-Universe-Germany-gekuert.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507173041/https://www.nrz.de/staedte/duesseldorf/article242213480/Koelnerin-wird-in-Duesseldorf-zur-Miss-Universe-Germany-gekuert.html |archive-date=7 Mayo 2024 |access-date=1 Mayo 2024 |website=NRZ |language=de}}</ref> |25 |[[Colonia]] |- |{{flagdeco|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Nelma|Ferreira|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Oktubre 2024 |title=Nelma Tchissola Ferreira representa Angola no Miss Universo 2024 |trans-title=Nelma Tchissola Ferreira represents Angola at Miss Universe 2024 |url=https://www.opais.ao/cultura/nelma-tchissola-ferreira-representa-angola-no-miss-universo-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117022021/https://www.opais.ao/cultura/nelma-tchissola-ferreira-representa-angola-no-miss-universo-2024/ |archive-date=17 Enero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Jornal OPaís |language=pt}}</ref> |26 |[[Benguela]] |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Magalí|Benejam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2024 |title=Magalí Benejam de Córdoba es la nueva Miss Universo Argentina |trans-title=Si Magalí Benejam mula sa Córdoba ang bagong Miss Universe Argentina |url=https://www.diariolaprovinciasj.com/elpais/2024/5/25/magali-benejam-de-cordoba-es-la-nueva-miss-universo-argentina-214722.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526024625/https://www.diariolaprovinciasj.com/elpais/2024/5/25/magali-benejam-de-cordoba-es-la-nueva-miss-universo-argentina-214722.html |archive-date=26 Mayo 2024 |access-date=26 Mayo 2024 |website=Diario La Provincia SJ |language=es}}</ref> |29 |Córdoba |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Emma|Avanesyan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=LLC |first=Helix Consulting |date=28 Oktubre 2024 |title=Armenia names new delegate to Miss Universe pageant |url=https://www.panorama.am/en/news/2024/10/28/Armenia-Miss-Universe/3070983 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108213821/https://www.panorama.am/en/news/2024/10/28/Armenia-Miss-Universe/3070983 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Panorama |language=en}}</ref> |32 |[[Ereban]] |- |{{flagicon|ARU}} [[Aruba]] |{{sortname|Anouk|Eman|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=12 Agosto 2024 |title=Anouk Eman crowned Miss Universe Aruba 2024 |url=https://english.24ora.com/2024/08/12/anouk-eman-crowned-miss-universe-aruba-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813020521/https://english.24ora.com/2024/08/12/anouk-eman-crowned-miss-universe-aruba-2024/ |archive-date=13 Agosto 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=24ora |language=en-US}}</ref> |32 |Oranjestad |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Zoe|Creed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=George |first=Owen |date=6 Setyembre 2024 |title=Zoe Creed crowned Miss Universe Australia 2024 |url=https://gcmag.com.au/zoe-creed-crowned-miss-universe-australia-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906101225/https://gcmag.com.au/zoe-creed-crowned-miss-universe-australia-2024/ |archive-date=6 Setyembre 2024 |access-date=5 Setyembre 2024 |website=Gold Coast Magazine |language=en-AU}}</ref> |23 |[[Brisbane]] |- |{{flagicon|Bahamas}} [[:en:Miss_Universe_Bahamas|Bahamas]] |{{sortname|Selvinique|Wright|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2024 |title=Miss Bahamas Universe contestants display beauty and brains at business symposium |url=http://www.tribune242.com/news/2024/may/07/miss-bahamas-universe-contestants-display-beauty-a/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240508180319/http://www.tribune242.com/news/2024/may/07/miss-bahamas-universe-contestants-display-beauty-a/ |archive-date=8 Mayo 2024 |access-date=8 Mayo 2024 |website=Tribune 242 |language=en}}</ref> |32 |[[Andros, Bahamas|Andros]] |- |{{flagdeco|BHR}} [[Bahrain|Bahreyn]] |{{sortname|Shereen|Ahmed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Basina |first=Carby Rose |date=10 Oktubre 2024 |title=Filipina-Bahraini Shereen Ahmed is Miss Universe Bahrain 2024 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/923230/filipina-bahraini-shereen-ahmed-is-miss-universe-bahrain-2024/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209193243/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/923230/filipina-bahraini-shereen-ahmed-is-miss-universe-bahrain-2024/story/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> |29 |[[Manama]] |- |{{flagdeco|BGD}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Aniqa|Alam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |title=Aniqa Alam to Represent Bangladesh in Miss Universe |url=https://www.rtvonline.com/english/entertainment/17440 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126200730/https://www.rtvonline.com/english/entertainment/17440 |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=28 Enero 2025 |website=RTV Online |language=en}}</ref> |32 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Marie-Emmanuelle|Diamala|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=30 Hunyo 2024 |title=Côte d'Ivoire : Diamala Marie-Emmanuelle élue miss Côte d'Ivoire 2024 |trans-title=Côte d'Ivoire : Diamala Marie-Emmanuelle elected Miss Côte d'Ivoire 2024 |url=https://www.koaci.com/article/2024/06/30/cote-divoire/societe/cote-divoire-diamala-marie-emmanuelle-elue-miss-cote-divoire-2024_179091.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220003800/https://www.koaci.com/article/2024/06/30/cote-divoire/societe/cote-divoire-diamala-marie-emmanuelle-elue-miss-cote-divoire-2024_179091.html |archive-date=20 Pebrero 2025 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Koaci |language=fr}}</ref> |20 |Aboisso |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Kenza|Ameloot|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=24 Pebrero 2024 |title=Kenza Ameloot (21) uit Sint-Amandsberg is nieuwe Miss België |trans-title=Si Kenza Ameloot (21) mula sa Sint-Amandsberg ang bagong Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/24/kenza-ameloot-is-nieuwe-miss-belgie/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240324063638/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/24/kenza-ameloot-is-nieuwe-miss-belgie/ |archive-date=24 Marso 2024 |access-date=26 Pebrero 2024 |website=VRT News |language=nl}}</ref> |21 |Sint-Amandsberg |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Halima|Hoy|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=15 Abril 2024 |title=Halima Hoy crowned Miss Universe Belize 2024 |trans-title=Si Halima Hoy ay kinoronahan bilang Miss Universe Belize 2024 |url=https://caribbean.loopnews.com/content/halima-hoy-crowned-miss-universe-belize-2024 |archive-url=https://archive.today/20250428091838/https://www.loopnews.com/content/halima-hoy-crowned-miss-universe-belize-2024/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=15 Abril 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |29 |Port Loyola |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Ileana|Márquez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Farrés |first=Héctor |date=8 Disyembre 2023 |title=Ileana Márquez, maestra y madre, hace historia al ganar Miss Venezuela 2023 |trans-title=Si Ileana Márquez, guro at ina, ay gumawa ng kasaysayan sa pagkapanalo sa Miss Venezuela 2023 |url=https://www.lavanguardia.com/gente/20231208/9434920/ileana-marquez-maestra-madre-historia-ganar-miss-venezuela-2023-pmv.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216080740/https://www.lavanguardia.com/gente/20231208/9434920/ileana-marquez-maestra-madre-historia-ganar-miss-venezuela-2023-pmv.html |archive-date=16 Disyembre 2023 |access-date=8 Disyembre 2023 |website=La Vanguardia |language=es}}</ref> |27 |Valencia |- |{{flag|Belarus|name=Biyelorusya}} |{{sortname|Eleanora|Kachalovskaya|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2024 |title=Belarusian woman to compete for Miss Universe title |url=https://belarus24.by/en/news/society/belarusian-woman-to-compete-for-miss-universe-title/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419215921/https://belarus24.by/en/news/society/belarusian-woman-to-compete-for-miss-universe-title/ |archive-date=19 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Belarus 24 |language=en}}</ref> |24 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Cao Kỳ Duyên|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=14 Setyembre 2024 |title=Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Miss Universe Vietnam 2024 |trans-title=Nguyễn Cao Kỳ Duyên crowned Miss Universe Vietnam 2024 |url=https://thanhnien.vn/nguyen-cao-ky-duyen-dang-quang-miss-universe-vietnam-2024-185240914205253493.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111202808/https://thanhnien.vn/nguyen-cao-ky-duyen-dang-quang-miss-universe-vietnam-2024-185240914205253493.htm |archive-date=11 Enero 2025 |access-date=18 Setyembre 2024 |website=Thanh Niên |language=vi}}</ref> |28 |Nam Định |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Ruby|Pouchet|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2024 |title=Bonaire schrijft zich met Ruby Pouchet in voor Miss Universe 2024 |url=https://www.dbsuriname.com/2024/05/17/bonaire-schrijft-zich-met-ruby-pouchet-in-voor-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521023327/https://www.dbsuriname.com/2024/05/17/bonaire-schrijft-zich-met-ruby-pouchet-in-voor-miss-universe-2024/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=21 Mayo 2024 |website=Dagblad Suriname |language=nl}}</ref> |29 |Kralendijk |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Thanolo|Keutlwile|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgweetsi |first=Otlarongwa |date=25 Setyembre 2024 |title=Doctor by day, Queen by night |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/doctor-by-day-queen-by-night/news |archive-url=https://web.archive.org/web/20240925113422/https://www.mmegi.bw/lifestyle/doctor-by-day-queen-by-night/news |archive-date=25 Setyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |28 |Thamaga |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Luana|Cavalcante|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Oliveira |first=Aline |date=20 Setyembre 2024 |title=Miss Brasil 2024: Luana Cavalcante se torna 1ª mãe vencedora do concurso |trans-title=Miss Brazil 2024: Luana Cavalcante becomes the first mother to win the contest |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/miss-brasil-2024-luana-cavalcante-se-torna-1a-mae-vencedora-do-concurso/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208040234/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/miss-brasil-2024-luana-cavalcante-se-torna-1a-mae-vencedora-do-concurso/ |archive-date=8 Disyembre 2024 |access-date=20 Setyembre 2024 |website=CNN Brasil |language=pt-BR}}</ref> |25 |Recife |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} [[Britanikong Kapuluang Birhenes]] |Deyounce Lowenfield<ref>{{Cite web |date=12 Agosto 2024 |title=Deyounce E. Lowenfield crowned Miss Universe BVI 2024 |url=https://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/deyounce-e-lowenfield-crowned-miss-universe-bvi-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174401/https://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/deyounce-e-lowenfield-crowned-miss-universe-bvi-2024/ |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Virgin Islands News Online |language=en}}</ref> |20 |Tortola |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Elena|Vian|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2024 |title=33-годишната Елена Виан стана "Мис Свят България" |trans-title=33-year old Elena Vian became "Miss Bulgaria" |url=https://www.24chasa.bg/index.php/ozhivlenie/article/19111659 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220031957/https://www.24chasa.bg/index.php/ozhivlenie/article/19111659 |archive-date=20 Pebrero 2025 |access-date=14 Oktubre 2024 |work=24chasa |language=bg}}</ref> |33 |Haskovo |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Juliana|Barrientos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Verduguez |first=Alejandra |date=29 Hunyo 2024 |title=¡Juliana Barrientos es la Miss Bolivia Universo 2024! |trans-title=Juliana Barrientos is Miss Bolivia Universe 2024! |url=https://www.reduno.com.bo/tendencias/juliana-barrientos-es-la-miss-bolivia-universo-2024--202462923350 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240701102520/https://www.reduno.com.bo/tendencias/juliana-barrientos-es-la-miss-bolivia-universo-2024--202462923350 |archive-date=1 Hulyo 2024 |access-date=30 Hunyo 2024 |website=Red Uno |language=es}}</ref> |26 |Cochabamba |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |{{sortname|Kimberly|de Boer|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Mayo 2024 |title=New Miss Universe Curaçao 2024 crowned |trans-title=Kinoronahan ang bagong Miss Universe Curaçao 2024 |url=https://caribbean.loopnews.com/content/new-miss-universe-curacao-2024-crowned?utm_campaign=New%20Miss%20Universe%20Cura%C3%A7ao%202024%20crowned%20%20&utm_medium=push&utm_source=firebase&utm_content=web |archive-url=https://archive.today/20250428092054/https://www.loopnews.com/content/new-miss-universe-curacao-2024-crowned/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=28 Mayo 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Ilda |Amani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=30 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024 : Ilda Amani, gagnante de la grande finale en RDC |trans-title=Miss Universe 2024: Ilda Amani, winner of the grand finale in the DRC |url=https://acp.cd/culture/miss-universe-2024-ilda-amani-gagnante-de-la-grande-finale-en-rdc/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831134653/https://acp.cd/culture/miss-universe-2024-ilda-amani-gagnante-de-la-grande-finale-en-rdc/ |archive-date=31 Agosto 2024 |access-date=31 Agosto 2024 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |26 |Bukavu |- |'''{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]]''' |'''{{sortname|Victoria|Kjær Theilvig}}<ref>{{Cite web |last=Pasajol |first=Anne |date=18 Nobyembre 2024 |title=In the spotlight: Get to know Miss Universe 2024 Victoria Kjær Theilvig |url=https://entertainment.inquirer.net/585862/in-the-spotlight-get-to-know-miss-universe-2024-victoria-kjaer-theilvig |archive-url=https://web.archive.org/web/20250209133337/https://entertainment.inquirer.net/585862/in-the-spotlight-get-to-know-miss-universe-2024-victoria-kjaer-theilvig |archive-date=9 Pebrero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>''' |21 |Søborg |- |{{flagdeco|EGY}} [[Ehipto]] |Logina Salah<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2024 |title=Egypt’s Logina Salah makes history at Miss Universe pageant |url=https://www.arabnews.com/node/2579631/lifestyle |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128010900/https://www.arabnews.com/node/2579631/lifestyle |archive-date=28 Enero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Arab News |language=en}}</ref> |34 |[[:en:Alexandria|Alexandria]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Mara Topić<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2024 |title=Miss Universo Ecuador: Mara Topic es la ganadora del certamen |trans-title=Miss Universe Ecuador: Mara Topic is the winner of the contest |url=https://www.expreso.ec/ocio/miss-universo-ecuador-mara-topic-ganadora-certamen-202777.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612130638/https://www.expreso.ec/ocio/miss-universo-ecuador-mara-topic-ganadora-certamen-202777.html |archive-date=12 Hunyo 2024 |access-date=9 Hunyo 2024 |website=Expreso |language=es}}</ref> |29 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Florence Garcia<ref>{{Cite web |last=González |first=Corina |date=7 Setyembre 2024 |title=Ella es Florence García, la ganadora de Miss Universe El Salvador 2024 |trans-title=This is Florence García, the winner of Miss Universe El Salvador 2024. |url=https://us.as.com/tikitakas/quien-es-la-ganadora-de-miss-universo-el-salvador-2024-n/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214247/https://us.as.com/tikitakas/quien-es-la-ganadora-de-miss-universo-el-salvador-2024-n/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=8 Setyembre 2024 |website=Diario AS |language=es}}</ref> |25 |[[:en:San_Miguel,_El_Salvador|San Miguel]] |- |{{flagicon|ERI}} [[Eritrea|Eritreya]] |Snit Tewoldemedhin<ref>{{Cite web |date=26 Oktubre 2024 |title=Trending: Eritrea debuts its 2024 Miss Universe pageant |url=https://www.voaafrica.com/a/trending-eritrea-debuts-its-2024-miss-universe-pageant-/7838074.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250325222248/https://www.voaafrica.com/a/trending-eritrea-debuts-its-2024-miss-universe-pageant-/7838074.html |archive-date=25 Marso 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Voice of Africa |language=en}}</ref> |25 |[[Asmara]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |Petra Sivakova<ref>{{Cite web |last=Valovičová |first=Kristína |date=24 Oktubre 2024 |title=Petra Siváková mieri na Miss Universe 2024 v Mexiku, Slovensko bude reprezentovať v historickom národnom kroji |trans-title=Petra Siváková is heading to Miss Universe 2024 in Mexico, she will represent Slovakia in the historic national costume |url=https://sita.sk/petra-sivakova-mieri-na-miss-universe-2024-v-mexiku-slovensko-bude-reprezentovat-v-historickom-narodnom-kroji/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116152521/https://sita.sk/petra-sivakova-mieri-na-miss-universe-2024-v-mexiku-slovensko-bude-reprezentovat-v-historickom-narodnom-kroji/ |archive-date=16 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=SITA.sk |language=sk}}</ref> |24 |Šamorín |- |{{flagicon|USA}} [[Miss USA|Estados Unidos]] |Alma Cooper<ref>{{cite web |last1=Brockington |first1=Ariana |last2=Nicolaou |first2=Elena |date=5 Agosto 2024 |title=Who won the Miss USA 2024 pageant? All about Alma Cooper of Michigan |url=https://www.today.com/popculture/miss-usa-2024-winner-alma-cooper-michigan-rcna164797 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822220852/https://www.today.com/popculture/miss-usa-2024-winner-alma-cooper-michigan-rcna164797 |archive-date=22 Agosto 2024 |access-date=5 Agosto 2024 |website=Today |language=en}}</ref> |22 |Okemos |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |Michelle Jiménez<ref>{{Cite web |date=12 Setyembre 2024 |title=Descubrimos a Michelle Jiménez, nueva Miss Universo España 2024 |trans-title=We discover Michelle Jiménez, the new Miss Universe Spain 2024 |url=https://www.semana.es/corazon/nueva-miss-universo-espana-2024-michelle-jimenez-baleares_2788503 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108225002/https://www.semana.es/corazon/nueva-miss-universo-espana-2024-michelle-jimenez-baleares_2788503 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=12 Setyembre 2024 |website=Semana |language=es}}</ref> |21 |[[:en:Barcelona|Barcelona]] |- |{{flagicon|EST}} [[Estonya]] |Valeria Vasilieva<ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 Nobyembre 2024 |title=7 Potret Miss Universe Estonia 2024 Valeria Vasilieva, Angelic! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-miss-universe-estonia-2024-valeria-vasilieva-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419221548/https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-miss-universe-estonia-2024-valeria-vasilieva-c1c2 |archive-date=19 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Tallin|Tallinn]] |- |{{flagicon|GEQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |Diana Angono Mouhafo<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2024 |title=Diana Dashaira Mouhafo se corona como Miss Guinea Ecuatorial 2024 |trans-title=Diana Dashaira Mouhafo is crowned Miss Equatorial Guinea 2024 |url=https://asongaradio.com/noticia/1624743/diana-dashaira-mouhafo-se-corona-como-miss-guinea-ecuatorial-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126232120/https://asongaradio.com/noticia/1624743/diana-dashaira-mouhafo-se-corona-como-miss-guinea-ecuatorial-2024 |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=Asonga Radio |language=es}}</ref> |24 |[[Malabo]] |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |Christina Chalk<ref>{{Cite web |date=8 Hulyo 2024 |title=Fil-Brit Christina Dela Cruz Chalk is Miss Universe Great Britain 2024! |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/912599/fil-brit-istina-dela-cruz-chalk-is-miss-universe-great-britain-2024/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108232919/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/912599/fil-brit-istina-dela-cruz-chalk-is-miss-universe-great-britain-2024/story/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=8 Hulyo 2024 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> |30 |Dunblane |- |{{flagicon|GRE}} [[Gresya]] |Christianna Katsieri<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=18 Abril 2024 |title=7 Potret Miss Universe Yunani 2024 Christianna Katsieri, Memukau! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-miss-universe-yunani-2024-christianna-katsieri-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241228132139/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-miss-universe-yunani-2024-christianna-katsieri-c1c2 |archive-date=28 Disyembre 2024 |access-date=13 Mayo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |Piraeus |- |{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |Coraly Desplan<ref>{{Cite web |last=Losio |first=Jérémy |date=17 Agosto 2024 |title=Coraly Desplan élue Miss Universe Guadeloupe 2024 |trans-title=Coraly Desplan elected Miss Universe Guadeloupe 2024 |url=https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Coraly-Desplan-elue-Miss-Universe-Guadeloupe-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108225803/https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Coraly-Desplan-elue-Miss-Universe-Guadeloupe-2024 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=17 Agosto 2024 |website=RCI |language=fr-GP}}</ref> |20 |Pointe-Noire |- |{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] |Saran Bah<ref>{{Cite web |last=Soumah |first=Bountouraby Amine |date=2 Setyembre 2024 |title=Miss Univers 2024 : Le choix de Saran Bah suscite des interrogations ! |trans-title=Miss Universe 2024: The choice of Saran Bah raises questions! |url=https://www.gnakrylive.com/guinee/people/16220-miss-univers-2024-le-choix-de-saran-bah-suscite-des-interrogations |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903053807/https://www.gnakrylive.com/guinee/people/16220-miss-univers-2024-le-choix-de-saran-bah-suscite-des-interrogations |archive-date=3 Setyembre 2024 |access-date=7 Setyembre 2024 |website=Gnakrylive.com |language=fr-fr}}</ref> |29 |[[Conakry]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |Ana Gabriela Villanueva<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2024 |title=Ana Gabriela Villanueva, la nueva Miss Universo Guatemala: ella recibe el título luego que Andrea Radford renunciara a la corona por embarazo |trans-title=Ana Gabriela Villanueva, the new Miss Universe Guatemala: she receives the title after Andrea Radford gave up the crown due to pregnancy |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-ella-recibe-el-titulo-luego-que-andrea-radford-renuncie-a-la-corona-por-embarazo-nota/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123090953/https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-ella-recibe-el-titulo-luego-que-andrea-radford-renuncie-a-la-corona-por-embarazo-nota/ |archive-date=23 Enero 2025 |access-date=27 Agosto 2024 |website=El Universo |language=es}}</ref> |22 |Santa Cruz Naranjo |- |{{flagicon|GUY}} [[Guyana]] |Ariana Blaize<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2024 |title=Arianna Blaize shines bright, clinches Miss Universe Guyana 2024 crown |url=https://wicnews.com/guyana/arianna-blaize-shines-bright-clinches-miss-universe-guyana-2024-crown |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211020050/https://wicnews.com/guyana/arianna-blaize-shines-bright-clinches-miss-universe-guyana-2024-crown |archive-date=11 Pebrero 2025 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=WIC News |language=en}}</ref> |26 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Rachel Silvera<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2024 |title=Pharmacy student Rachel Silvera is Miss Universe Jamaica 2024 |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20240729/pharmacy-student-rachel-silvera-miss-universe-jamaica-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241106123622/https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20240729/pharmacy-student-rachel-silvera-miss-universe-jamaica-2024 |archive-date=6 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=The Gleaner |language=en}}</ref> |25 |Saint Mary |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Kaya Chakrabortty<ref>{{Cite web |last= |first= |date=25 Hulyo 2024 |title=ミス・ユニバース日本代表が決定 神戸の英語講師ボランティア、チャクラボルティ雅さん「すごくうれしい」 |trans-title=Miss Universe Japan selected: Kobe-based English teacher volunteer, Kaya Chakrabortty, "I'm so happy" |url=https://www.sanspo.com/article/20240725-5WXUVPSANBMYZLIRKW2AICHIGI/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108213825/https://www.sanspo.com/article/20240725-5WXUVPSANBMYZLIRKW2AICHIGI/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=Sankei Sports |language=ja}}</ref> |22 |[[Kobe]] |- |{{flagicon|MKD}} [[Hilagang Masedonya]] |Tea Gjorgievska<ref>{{Cite web |date=9 Oktubre 2024 |title=Теа Ѓоргиевска е мис на Македонија за мис Универзум (галерија) |trans-title=Tea Gjorgievska is Miss Macedonia for Miss Universe (gallery) |url=https://nezavisen.mk/tea-gjorgievska-e-mis-na-makedonija-za-mis-univerzum-galerija/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203143938/https://nezavisen.mk/tea-gjorgievska-e-mis-na-makedonija-za-mis-univerzum-galerija/ |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=10 Oktubre 2024 |website=Nezavisen Vesnik |language=mk-MK}}</ref> |21 |Kumanovo |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Shyanne McIntosh<ref>{{Cite web |date=12 Agosto 2024 |title=Shyanne McIntosh wins Miss Universe Gibraltar |url=https://www.chronicle.gi/shyanne-mcintosh-wins-miss-universe-gibraltar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108221322/https://www.chronicle.gi/shyanne-mcintosh-wins-miss-universe-gibraltar/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Gibraltar Chronicle |language=en}}</ref> |25 |Hibraltar |- |{{flagicon|HON}} [[Honduras]] |Stephanie Cam<ref>{{Cite web |last= |date=22 Agosto 2024 |title=Stephanie Cam gana el Miss Honduras Universo 2024 |trans-title=Stephanie Cam wins Miss Honduras Universe 2024 |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/stephanie-cam-gana-el-miss-honduras-universo-2024-JA21033903 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108220718/https://www.laprensa.hn/espectaculos/stephanie-cam-gana-el-miss-honduras-universo-2024-JA21033903 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=23 Agosto 2024 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |31 |San Pedro Sula |- |{{flag|Hong Kong}} |Joanne Rhodes<ref>{{cite news |date=26 Setyembre 2024 |title=環球小姐2024 前ViuTV主持姚祖恩奪港區冠軍 甄蕎封亞軍 前港姐雷莊𠒇得季軍 |language=Cantonese |trans-title=Miss Universe 2024丨Former ViuTV host Yao Zuen won the Hong Kong championship, Zhen Qiao won the first runner-up, and former Hong Kong Miss Lei Zhuang won the second runner-up |website=Headline Daily |url=https://www.stheadline.com/realtime-entertainment/3386528/%E7%92%B0%E7%90%83%E5%B0%8F%E5%A7%902024%E4%B8%A8%E5%89%8DViuTV%E4%B8%BB%E6%8C%81%E5%A7%9A%E7%A5%96%E6%81%A9%E5%A5%AA%E6%B8%AF%E5%8D%80%E5%86%A0%E8%BB%8D-%E7%94%84%E8%95%8E%E5%B0%81%E4%BA%9E%E8%BB%8D-%E5%89%8D%E6%B8%AF%E5%A7%90%E9%9B%B7%E8%8E%8A%F0%A0%92%87%E5%BE%97%E5%AD%A3%E8%BB%8D |access-date=2 Oktubre 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214201/https://www.stheadline.com/realtime-entertainment/3386528/%E7%92%B0%E7%90%83%E5%B0%8F%E5%A7%902024%E4%B8%A8%E5%89%8DViuTV%E4%B8%BB%E6%8C%81%E5%A7%9A%E7%A5%96%E6%81%A9%E5%A5%AA%E6%B8%AF%E5%8D%80%E5%86%A0%E8%BB%8D-%E7%94%84%E8%95%8E%E5%B0%81%E4%BA%9E%E8%BB%8D-%E5%89%8D%E6%B8%AF%E5%A7%90%E9%9B%B7%E8%8E%8A%F0%A0%92%87%E5%BE%97%E5%AD%A3%E8%BB%8D |archive-date=8 Nobyembre 2024}}</ref> |24 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Rhea Singha<ref>{{Cite web |date=23 Setyembre 2024 |title=Gujarat’s Rhea Singha crowned Miss Universe India 2024 |url=https://www.indiatoday.in/trending-news/story/gujarat-rhea-singha-crowned-miss-universe-india-2024-2604819-2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241124060845/https://www.indiatoday.in/trending-news/story/gujarat-rhea-singha-crowned-miss-universe-india-2024-2604819-2024-09-23 |archive-date=24 Nobyembre 2024 |access-date=26 Setyembre 2024 |website=India Today |language=en}}</ref> |19 |Ahmedabad |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |Clara Shafira Krebs<ref>{{Cite web |last=Murdianto |first=Muhammad Tarmizi |date=20 Setyembre 2024 |title=Clara Shafira Sabet Gelar Miss Universe [Indonesia] 2024, Congratulation! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-tarmizi-murdianto/clara-shafira-sabet-gelar-miss-universe-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130073126/https://www.idntimes.com/men/ladies/amp/muhammad-tarmizi-murdianto/clara-shafira-sabet-gelar-miss-universe-2024 |archive-date=30 Nobyembre 2024 |access-date=20 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Tangerang]] |- |{{flagicon|IRN}} [[Iran]]{{Efn|Lalahok gamit ang sash na "Persia" matapos hindi payagan ng Pamahalaan ng Iran na gamitin ng Miss Persia Organization ang pangalang "Iran" sa Miss Universe.|name=b}} |Ava Vahneshan<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=8 Setyembre 2024 |title=Perwakilan Persia untuk Ajang Miss Universe 2024 Resmi Diganti |trans-title=Persia's Representative for Miss Universe 2024 Officially Replaced |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/perwakilan-persia-untuk-ajang-miss-universe-2024-resmi-diganti-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174320/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/perwakilan-persia-untuk-ajang-miss-universe-2024-resmi-diganti-c1c2 |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Teherán|Teheran]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Sofia Labus<ref>{{Cite web |last=Lawrance |first=Thomas |last2=Byrne |first2=Ruairi Scott |date=22 Setyembre 2024 |title=Criminology student Sofia Labus crowned winner of Miss Universe Ireland 2024 |url=https://www.irishmirror.ie/news/irish-news/miss-universe-ireland-2024-winner-33727073 |archive-url=https://archive.today/20250428093928/https://www.irishmirror.ie/news/irish-news/miss-universe-ireland-2024-winner-33727073 |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=26 Setyembre 2024 |website=Irish Mirror |language=en}}</ref> |21 |Ballyvolane |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |Ofir Korsia<ref>{{cite web |author=Beach |first=Cohen-Olai |date=2 Oktubre 2024 |title=אופיר קורסיה מראשון לציון תייצג אותנו בתחרות מיס יוניברס, ויש לה מסר לעולם |trans-title=Ofir Kursia from Rishon Lezion will represent us in the Miss Universe competition, and she has a message for the world |url=https://rishon.mynet.co.il/local_news/article/rk9fhuhf00 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004141446/https://rishon.mynet.co.il/local_news/article/rk9fhuhf00 |archive-date=4 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=MyNet |language=he}}</ref> |23 |[[Rishon LeZion]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Glelany Cavalcante<ref>{{Cite web |date=18 Setyembre 2024 |title=Brasileira da Bahia vence Miss Itália 2024 e vai para o Miss Universo |trans-title=Brazilian from Bahia wins Miss Italy 2024 and goes to Miss Universe |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2024/09/18/brasileira-glelany-cavalcante-vence-miss-italia-2024.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009224645/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2024/09/18/brasileira-glelany-cavalcante-vence-miss-italia-2024.htm |archive-date=9 Oktubre 2024 |access-date=26 Setyembre 2024 |website=Splash |language=pt-br |via=UOL}}</ref> |30 |Noto |- |{{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] |Davin Prasath<ref>{{Cite web |last=David |first=Sen |date=30 Agosto 2024 |title=Davin Prasath, the first-ever mom, is crowned Miss Universe Cambodia 2024 |url=https://www.khmertimeskh.com/501550694/davin-prasath-the-first-ever-mom-is-crowned-miss-universe-cambodia-2024/ |archive-url=https://archive.today/20250428095744/https://www.khmertimeskh.com/501550694/davin-prasath-the-first-ever-mom-is-crowned-miss-universe-cambodia-2024/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=31 Agosto 2024 |website=Khmer Times |language=en}}</ref> |33 |[[Nom Pen|Phnom Penh]] |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |Noura Njikam<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref> |25 |[[Yaoundé]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Ashley Callingbull<ref>{{Cite web |last=Spina |first=Ellie |date=28 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Canada contestant, 58, aimed to inspire mature women worldwide: 'You get to write the script' |url=https://ca.style.yahoo.com/miss-universe-canada-contestant-58-aimed-to-inspire-mature-women-worldwide-you-get-to-write-the-script-132941264.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401132603/https://ca.style.yahoo.com/miss-universe-canada-contestant-58-aimed-to-inspire-mature-women-worldwide-you-get-to-write-the-script-132941264.html |archive-date=1 Abril 2025 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=Yahoo Style |language=en-CA}}</ref> |34 |Enoch |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |Stephany Andujar<ref>{{Cite web |date=19 Agosto 2024 |title=Stephany Andujar to represent US Virgin Islands at Miss Universe |url=https://caribbean.loopnews.com/content/stephany-andujar-represent-us-virgin-islands-miss-universe |archive-url=https://archive.today/20250428100353/https://www.loopnews.com/content/stephany-andujar-to-represent-us-virgin-islands-at-miss-universe/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=23 Agosto 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |28 |Rosendal |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] |Raegan Rutty<ref>{{Cite web |last=Gallego |first=Shanda |date=1 Setyembre 2024 |title=Cayman’s first Olympic gymnast crowned Miss Universe Cayman Islands 2024 |url=https://www.caymancompass.com/2024/09/01/caymans-first-olympic-gymnast-crowned-miss-universe-cayman-islands-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108225439/https://www.caymancompass.com/2024/09/01/caymans-first-olympic-gymnast-crowned-miss-universe-cayman-islands-2024/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=Cayman Compass |language=en-GB}}</ref> |22 |East End |- |{{flagicon|TCA}} [[Kapuluang Turcas at Caicos|Kapuluang Turks at Caicos]] |Raynae Myers<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2024 |title=Raynae Myers takes crown as Miss Turks & Caicos Islands Universe |url=https://caribbean.loopnews.com/content/raynae-myers-takes-crown-miss-turks-caicos-islands-universe |archive-url=https://archive.today/20250428100610/https://www.loopnews.com/content/raynae-myers-takes-crown-as-miss-turks-caicos-islands-universe/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=30 Hulyo 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |23 |Providenciales |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |Madina Almukhanova<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=15 Agosto 2024 |title=7 Potret Madina Almukhano Miss Universe Kazakhstan 2024, Memukau! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-madina-almukhano-miss-universe-kazakhstan-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901233404/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-madina-almukhano-miss-universe-kazakhstan-2024-c1c2 |archive-date=1 Setyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |[[Almaty]] |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |Irene Ng'endo<ref name=":2" /> |26 |Juja |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |Maya Turdalieva<ref>{{Cite web |date=4 October 2023 |title=Kırgız Güzeli yarışmasını üç güzel kazandı |trans-title=Three beauties won the Miss Kyrgyz contest |url=http://tr.kabar.kg/news/k-rg-z-guzeli-yar-mas-n-uc-guzel-kazand/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231018123228/http://tr.kabar.kg/news/k-rg-z-guzeli-yar-mas-n-uc-guzel-kazand/ |archive-date=18 Oktubre 2023 |access-date=11 October 2023 |website=Kabar |language=tr}}</ref> |25 |[[Biskek]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Daniela Toloza<ref>{{Cite web |date=2 Hunyo 2024 |title=Daniela Toloza, la nueva Miss Universe Colombia 2024 |trans-title=Daniela Toloza, the new Miss Universe Colombia 2024 |url=https://www.rcnradio.com/entretenimiento/daniela-toloza-la-nueva-miss-universe-colombia-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408055520/https://www.rcnradio.com/entretenimiento/daniela-toloza-la-nueva-miss-universe-colombia-2024 |archive-date=8 Abril 2025 |access-date=3 Hunyo 2024 |website=RCN Radio |language=es}}</ref> |30 |[[Cali]] |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Elena Hidalgo<ref>{{cite web |date=10 Setyembre 2024 |title=Elena Hidalgo es la nueva Miss Universe Costa Rica |trans-title=Elena Hidalgo is the new Miss Universe Costa Rica |url=https://www.diarioextra.com/Noticia/detalle/530473/elena-hidalgo-es-la-nueva-miss-universe-costa-rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911050156/https://www.diarioextra.com/Noticia/detalle/530473/elena-hidalgo-es-la-nueva-miss-universe-costa-rica |archive-date=11 Setyembre 2024 |access-date=11 Setyembre 2024 |website=Diario Extra |language=es-CR}}</ref> |32 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|HRV}} [[Croatia|Kroasya]] |Zrinka Ćorić<ref>{{Cite web |date=6 Mayo 2024 |title=Zrinka Ćorić je nova Miss Universe Hrvatske, pogledajte kako je izgledao spektakl u Esplanadi! |trans-title=Zrinka Ćorić is the new Miss Universe Croatia, see what the spectacle looked like in the Esplanade! |url=https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/video-zrinka-coric-je-nova-miss-universe-hrvatske-pogledajte-kako-je-izgledao-spektakl-u-esplanadi-15457847 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114115328/https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/video-zrinka-coric-je-nova-miss-universe-hrvatske-pogledajte-kako-je-izgledao-spektakl-u-esplanadi-15457847 |archive-date=14 Enero 2025 |access-date=7 Mayo 2024 |website=Jutarnji list |language=hr}}</ref> |22 |Dubrovnik |- |{{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |Marianela Ancheta<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=27 Setyembre 2024 |title=Marianela Ancheta makes history as Miss Universe Cuba nearly six decades of not participating in the beauty pageant |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20240927720932/marianela-ancheta-makes-history-as-miss-universe-cuba-nearly-six-decades-of-not-participating-in-the-beauty-pageant/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126015433/https://www.hola.com/us/celebrities/20240927720932/marianela-ancheta-makes-history-as-miss-universe-cuba-nearly-six-decades-of-not-participating-in-the-beauty-pageant/ |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=HOLA! USA |language=en-us}}</ref> |31 |Ranchuelo |- |{{flagicon|LAO}} [[Laos]] |Phiranya Thipphomvong<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=10 Hunyo 2024 |title=7 Potret Phiranya Thipphomvong Miss Universe Laos 2024, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-phiranya-thipphomvong-miss-universe-laos-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108220639/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-phiranya-thipphomvong-miss-universe-laos-2024-c1c2 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |28 |Houaphanh |- |{{flagicon|LAT}} [[Letonya]] |Maria Vicinska<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=15 Setyembre 2024 |title=7 Potret Maria Vicinska Miss Universe Latvia 2024, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-maria-vicinska-miss-universe-latvia-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007142146/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-maria-vicinska-miss-universe-latvia-2024-c1c2 |archive-date=7 Oktubre 2024 |access-date=10 Oktubre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |26 |[[Riga]] |- |{{flagicon|LBN}} [[Lebanon|Libano]] |Nada Koussa<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2024 |title=Lebanon crowns Nada Koussa as Miss Lebanon 2024 |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/786335/lbci-lebanon-articles/en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220024006/https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/786335/lbci-lebanon-articles/en |archive-date=20 Pebrero 2025 |access-date=28 Hulyo 2024 |website=LBCI |language=en}}</ref> |26 |Rahbeh |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Sóldís Vala Ívarsdóttir<ref>{{Cite web |last=Guðjónsdóttir |first=Guðrún Ósk |date=15 Agosto 2024 |title=Sóldís Vala er Ungfrú Ísland 2024 |trans-title=Sóldís Vala is Miss Iceland 2024 |url=https://www.dv.is/fokus/2024/08/15/soldis-vala-er-ungfru-island-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409232646/https://www.dv.is/fokus/2024/08/15/soldis-vala-er-ungfru-island-2024/ |archive-date=9 Abril 2025 |access-date=15 Agosto 2024 |website=DV |language=is}}</ref> |18 |Árbær |- |{{flag|Makaw}} |Cassandra Chiu<ref>{{Cite web |last=Lei |first=Don |date=30 Oktubre 2024 |title=Nine questions for Cassandra Chiu, the first ever Macao contestant in Miss Universe |url=https://macaonews.org/news/community/cassandra-chiu-miss-universe-macau-contestant-macao/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250411184408/https://macaonews.org/news/community/cassandra-chiu-miss-universe-macau-contestant-macao/ |archive-date=11 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Macao News |language=en-US}}</ref> |23 |Nossa Senhora do Carmo |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Sandra Lim<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2024 |title=Sandra Lim crowned Miss Universe Malaysia 2024 |url=https://thesun.my/style-life/sandra-lim-crowned-miss-universe-malaysia-2024-GN12978358 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116031546/https://thesun.my/style-life/sandra-lim-crowned-miss-universe-malaysia-2024-GN12978358 |archive-date=16 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=The Sun |language=en-MY}}</ref> |23 |Selangor |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |Mariyam Shaina Naseem<ref>{{Cite web |last=Mohamed |first=Mariyath |date=30 Oktubre 2024 |title=Maldives to participate in Miss Universe for the first time |url=https://edition.mv/news/37107 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108215837/https://edition.mv/news/37107 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=The Edition |language=en}}</ref> |21 |[[Malé]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Bèatrice Njoya<ref>{{Cite web |last=Rodriguez Carballo |first=Harry |date=11 Hulyo 2024 |title=Supera a Jennifer Colón: Miss Malta se convierte en la candidata de más edad para Miss Universo 2024 |trans-title=Miss Malta surpasses Jennifer Colon as she becomes the oldest candidate for Miss Universe 2024 |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/07/11/supera-a-jennifer-colon-miss-malta-se-convierte-en-la-candidata-de-mas-edad-para-miss-universo-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108222048/https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/07/11/supera-a-jennifer-colon-miss-malta-se-convierte-en-la-candidata-de-mas-edad-para-miss-universo-2024/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=12 Hulyo 2024 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |40 |Saint Paul's Bay |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |Catherine Edouard<ref>{{Cite web |last=Cheniere |first=Eddy |date=8 Setyembre 2024 |title=Catherine Edouard est Miss Universe Martinique 2024 |trans-title=Catherine Edouard is Miss Universe Martinique 2024 |url=https://www.martinique.franceantilles.fr/actualite/culture/catherine-edouard-est-miss-universe-martinique-2024-1002340.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914171554/https://www.martinique.franceantilles.fr/actualite/culture/catherine-edouard-est-miss-universe-martinique-2024-1002340.php |archive-date=14 Setyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=France-Antilles |language=fr-FR}}</ref> |25 |Fort-de-France |- |{{flagicon|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Tania René<ref>{{Cite web |last=Nuckchhed |first=Vashish |date=10 Agosto 2024 |title=Tania René sacrée Miss Universe Mauritius 2024 |trans-title=Tania René crowned Miss Universe Mauritius 2024 |url=https://lexpress.mu/node/537250 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108221705/https://lexpress.mu/node/537250 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=11 Agosto 2024 |website=L'Express |language=fr}}</ref> |26 |Quatre-Bornes |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |María Fernanda Beltrán<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2024 |title=Fernanda Beltrán se corona como la Miss Universe México 2024 |trans-title=Fernanda Beltrán is crowned Miss Universe Mexico 2024 |url=https://gestion.pe/mix/respuestas/miss-mexico-2024-en-vivo-horario-tv-participantes-favoritas-y-donde-ver-online-desde-cancun-nnda-nnrt-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108221848/https://gestion.pe/mix/respuestas/miss-mexico-2024-en-vivo-horario-tv-participantes-favoritas-y-donde-ver-online-desde-cancun-nnda-nnrt-noticia/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=8 Setyembre 2024 |website=Gestión |language=es}}</ref> |24 |[[:en:Culiacan|Culiacan]] |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |Djulieta Calalb<ref>{{Cite web |title=Djulieta Calalb - Miss Universe Moldova 2024. Modelul ne va reprezenta țara în premieră la concursul internațional |url=https://perfecte.md/events/djulieta-calalb-miss-universe-moldova-2024-modelul-ne-va-reprezenta-%C8%9Bara-in-premiera-la-concursul-interna%C8%9Bional-foto---2700578.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214414/https://perfecte.md/events/djulieta-calalb-miss-universe-moldova-2024-modelul-ne-va-reprezenta-%C8%9Bara-in-premiera-la-concursul-interna%C8%9Bional-foto---2700578.html |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Perfecte |language=ro}}</ref> |20 |Chișinău |- |{{flagicon|MNG}} [[Mongolya]] |Nominzul Zandangiin<ref>{{Cite web |last=Perez |first=Robert |date=12 Oktubre 2023 |title=Zandangiin Nominzul fue coronada Miss Universo Mongolia 2023 |trans-title=Zandangiin Nominzul was crowned Miss Universe Mongolia 2023 |url=https://www.diariodelsur.com.co/zandangiin-nominzul-fue-coronada-miss-universo-mongolia-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024435/https://www.diariodelsur.com.co/zandangiin-nominzul-fue-coronada-miss-universo-mongolia-2023/ |archive-date=8 Nobyembre 2023 |access-date=28 Nobyembre 2023 |website=Diario del Sur |language=es}}</ref> |19 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |Rumina Ivezaj<ref>{{Cite web |date=10 Hunyo 2024 |title=Ba Hoa hậu Hoàn vũ cùng đăng quang trong một đêm |trans-title=Three Miss Universes were crowned in one night |url=https://tienphong.vn/post-1644946.tpo |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227112403/https://tienphong.vn/ba-hoa-hau-hoan-vu-cung-dang-quang-trong-mot-dem-post1644946.tpo |archive-date=27 Disyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> |19 |Tuzi |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |Thet San Andersen<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2024 |title=Miss Yangon (North) crowned Miss Universe Myanmar 2024 |url=https://english.news.cn/20240608/2c190616ce37499dbefb87d3014c7969/c.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729104800/http://english.news.cn/20240608/2c190616ce37499dbefb87d3014c7969/c.html |archive-date=29 Hulyo 2024 |access-date=8 Hunyo 2024 |website=Xinhua |language=en}}</ref> |24 |[[Yangon]] |- |{{flagicon2|United Arab Emirates}} [[Emiratos Arabes Unidos|Nagkakaisang Arabong Emirato]] |Emilia Dobreva<ref>{{Cite web |last=Tusing |first=David |date=15 Nobyembre 2024 |title=Why Miss Universe UAE Emilia Dobreva embodies country's 'spirit of tolerance' |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/11/15/miss-universe-uae-poppy-capella-emilia-dobreva/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209040336/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/11/15/miss-universe-uae-poppy-capella-emilia-dobreva/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=The National |language=en}}</ref> |27 |[[Dubai]] |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |Prisca Anyolo<ref>{{Cite web |last=Nawatises |first=Michelline |date=21 Hulyo 2024 |title=Prisca Anyolo crowned Miss Namibia 2024 |url=https://www.az.com.na/gesellschaft/prisca-anyolo-crowned-miss-namibia-20242024-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214040/https://www.az.com.na/gesellschaft/prisca-anyolo-crowned-miss-namibia-20242024-07-21 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=21 Hulyo 2024 |website=Allgemeine Zeitung |language=de}}</ref> |24 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{sortname|Sampada|Ghimire|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Setyembre 2024 |title=Sampada Ghimire crowned 'Miss Universe Nepal 2024' (photos) |url=https://en.nepalkhabar.com/news/detail/10778/#:~:text=Sampada%20Ghimire%20has%20won%20the,studded%20with%20gold%20and%20diamond. |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001023601/https://en.nepalkhabar.com/news/detail/10778/ |archive-date=1 Oktubre 2024 |access-date=12 Setyembre 2024 |website=Nepal Khabar |language=en-gb}}</ref> |23 |[[:en:Bhaktapur|Bhaktapur]] |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |Chidimma Adetshina<ref>{{Cite web |last=Iwalaiye |first=Temi |date=31 Agosto 2024 |title=Chidimma Adetshina is crowned winner of Miss Universe Nigeria |url=https://www.pulse.ng/lifestyle/fashion/chidimma-adetshina-is-crowned-miss-universe-nigeria/fvqj0j4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117133855/https://www.pulse.ng/lifestyle/fashion/chidimma-adetshina-is-crowned-miss-universe-nigeria/fvqj0j4 |archive-date=17 Nobyembre 2024 |access-date=1 Setyembre 2024 |website=Pulse Nigeria |language=en}}</ref> |23 |Taraba |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Geyssell García<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Setyembre 2024 |title=Geyssell García representará a Nicaragua ante el universo |trans-title=Geyssell García will represent Nicaragua before the universe |url=https://www.vostv.com.ni/farandula/38061-geyssell-garcia-representara-a-nicaragua-ante-el-u/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210201154/https://www.vostv.com.ni/farandula/38061-geyssell-garcia-representara-a-nicaragua-ante-el-u/ |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=18 Setyembre 2024 |website=Vos TV |language=es}}</ref> |29 |Santo Tomás |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Lilly Sødal<ref>{{Cite web |last=Siami |first=Babak |date=12 Agosto 2024 |title=Kristiansander kåret til Miss Norway 2024 |trans-title=Kristiansander named Miss Norway 2024 |url=https://www.fvn.no/nyheter/nyhetsdognet/i/eMGGPl/kristiansander-kaaret-til-miss-norway-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240812184333/https://www.fvn.no/nyheter/nyhetsdognet/i/eMGGPl/kristiansander-kaaret-til-miss-norway-2024 |archive-date=12 Agosto 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Fædrelandsvennen |language=nb}}</ref> |21 |Kristiansand |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Victoria Vincent<ref name=":12">{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=30 Setyembre 2024 |title=Fil-Kiwi Victoria Velasquez Vincent wins Miss Universe New Zealand 2024 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/victoria-velasquez-vincent-wins-miss-universe-new-zealand-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008031846/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/victoria-velasquez-vincent-wins-miss-universe-new-zealand-2024/ |archive-date=8 Oktubre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> |29 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |Faith Landman<ref>{{Cite web |last=Brokken |first=Maylin |date=8 Hulyo 2024 |title=Faith Landman: de schitterende winnares Miss Universe Netherlands 2024 |url=https://fhm.nl/girls/faith-landman-de-schitterende-winnares-miss-universe-netherlands-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241012055455/https://fhm.nl/girls/faith-landman-de-schitterende-winnares-miss-universe-netherlands-2024 |archive-date=12 Oktubre 2024 |access-date=12 Hulyo 2024 |website=FHM |language=nl}}</ref> |27 |Zandvoort |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |Noor Xarmina<ref>{{Cite web |date=20 Hulyo 2024 |title=Noor Xarmina crowned Miss Universe Pakistan 2024 |url=https://en.dailypakistan.com.pk/20-Jul-2024/noor-xarmina-crowned-miss-universe-pakistan-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126205439/https://en.dailypakistan.com.pk/20-Jul-2024/noor-xarmina-crowned-miss-universe-pakistan-2024 |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=21 Hulyo 2024 |website=Daily Pakistan Global |language=en}}</ref> |29 |[[Islamabad]] |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |Naomi Méndez<ref>{{Cite web |last=Dure |first=Rodrigo |date=30 Mayo 2024 |title=Naomi Méndez es la flamante Miss Universe Paraguay 2024 |trans-title=Naomi Méndez is the brand new Miss Universe Paraguay 2024 |url=https://www.epa.com.py/naomi-mendez-es-la-flamante-miss-universe-paraguay-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117023120/https://www.epa.com.py/naomi-mendez-es-la-flamante-miss-universe-paraguay-2024/ |archive-date=17 Enero 2025 |access-date=30 Mayo 2024 |website=EPA |language=es-MX}}</ref> |28 |[[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |Tatiana Calmell<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Richard |last2=Gomero |first2=Carol |date=10 Hunyo 2024 |title=Tatiana Calmell gana el ‘Miss Perú 2024′ |trans-title=Tatiana Calmell wins 'Miss Peru 2024' |url=https://www.infobae.com/peru/2024/06/10/tatiana-calmell-gana-el-miss-peru-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001174807/https://www.infobae.com/peru/2024/06/10/tatiana-calmell-gana-el-miss-peru-2024/ |archive-date=1 Oktubre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> |29 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]] |Manshika Prasad<ref>{{Cite web |last= |date=6 Setyembre 2024 |title=Drama continues : Miss Universe Fiji 2024 is Manshika Prasad and will go to Miss Universe in Mexico |url=https://www.fijivillage.com/news/Drama-continues--Miss-Universe-Fiji-2024-is-Manshika-Prasad-and-will-go-to-Miss-Universe-in-Mexico-4x5f8r/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241005233257/https://www.fijivillage.com/news/Drama-continues--Miss-Universe-Fiji-2024-is-Manshika-Prasad-and-will-go-to-Miss-Universe-in-Mexico-4x5f8r/ |archive-date=5 Oktubre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=Fiji Village |language=en}}</ref> |24 |[[Suva]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2024|Pilipinas]] |[[Chelsea Anne Manalo]]<ref>{{Cite web |last=Magramo |first=Kathleen |date=24 Mayo 2024 |title=First Black Filipina crowned as Miss Universe Philippines |url=https://www.cnn.com/2024/05/24/style/chelsea-manalo-miss-universe-philippines-intl-hnk/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211092517/https://www.cnn.com/2024/05/24/style/chelsea-manalo-miss-universe-philippines-intl-hnk/index.html |archive-date=11 Pebrero 2025 |access-date=26 Mayo 2024 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> |25 |[[Meycauayan]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Matilda Wirtavuori<ref>{{Cite web |last=Jobe |first=Cherno |date=14 Setyembre 2024 |title=Tässä on uusi Miss Suomi: ”Tuon Miss Universum -voiton Suomeen!” |trans-title=Here is the new Miss Finland: "I will bring the Miss Universe win to Finland!" |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/e45a320a-81ee-4461-8253-13d92cbdc759 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108213858/https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/e45a320a-81ee-4461-8253-13d92cbdc759 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=16 Setyembre 2024 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |24 |Tampere |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Kasandra Zawal<ref>{{Cite web |last=Falek |first=Alice |date=5 Hulyo 2024 |title=Miss Polski 2024 - znamy wyniki! Koronę i tytuł najpiękniejszej zdobyła Kasandra Zawal. Ależ były emocje na gali w Nowym Sączu! Zdjęcia |trans-title=Miss Poland 2024 - we know the results! The crown and the title of the most beautiful was won by Kasandra Zawal. What emotions were there at the gala in Nowy Sącz! Photos |url=https://gazetakrakowska.pl/miss-polski-2024-znamy-wyniki-korone-i-tytul-najpiekniejszej-zdobyla-kasandra-zawal-alez-byly-emocje-na-gali-w-nowym-saczu/ar/c6-18657595 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240910213225/https://gazetakrakowska.pl/miss-polski-2024-znamy-wyniki-korone-i-tytul-najpiekniejszej-zdobyla-kasandra-zawal-alez-byly-emocje-na-gali-w-nowym-saczu/ar/c6-18657595 |archive-date=10 Setyembre 2024 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Gazeta Krakowska |language=pl}}</ref> |28 |Bierzglinek |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Jennifer Colón<ref>{{Cite web |last=Rodriguez Caraballo |first=Harry |date=28 Hunyo 2024 |title=Jennifer Colón Alvarado se corona como Miss Universe Puerto Rico 2024 |trans-title=Jennifer Colón Alvarado is crowned Miss Universe Puerto Rico 2024 |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/06/28/jennifer-colon-alvarado-se-corona-como-miss-universe-puerto-rico-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112120120/https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/06/28/jennifer-colon-alvarado-se-corona-como-miss-universe-puerto-rico-2024/ |archive-date=12 Nobyembre 2024 |access-date=28 Hunyo 2024 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |36 |Orocovis |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |Andreia Correia<ref>{{Cite web |last= |date=16 Hunyo 2024 |title=Đối thủ Thanh Thanh Huyền tại Miss Charm đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Bồ Đào Nha |trans-title=Miss Charm's rival Thanh Thanh Huyen was crowned Miss Universe Portugal |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/doi-thu-thanh-thanh-huyen-dang-quang-hoa-hau-hoan-vu-bo-dao-nha-202406161730023564.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514174406/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/doi-thu-thanh-thanh-huyen-dang-quang-hoa-hau-hoan-vu-bo-dao-nha-202406161730023564.html |archive-date=14 Mayo 2025 |access-date=15 Mayo 2025 |website=Saostar |language=vi}}</ref> |26 |Sintra |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Indira Ampiot<ref>{{cite web |date=13 Nobyembre 2023 |title=Miss France : avant même la fin de son règne, Indira Ampiot révèle ce qu’elle fera après avoir rendu sa couronne |trans-title=Miss France : before even the end of her reign, Indira Ampiot reveals what she will do after having given up her crown |url=https://www.femina.fr/article/miss-france-avant-meme-la-fin-de-son-regne-indira-ampiot-revele-ce-qu-elle-fera-apres-avoir-rendu-sa-couronne |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119234511/https://www.femina.fr/article/miss-france-avant-meme-la-fin-de-son-regne-indira-ampiot-revele-ce-qu-elle-fera-apres-avoir-rendu-sa-couronne |archive-date=19 Nobyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |work=Femina |language=fr}}</ref> |19 |Basse-Terre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Celinée Santos<ref>{{Cite web |last=Leonor |first=Jessica |date=6 Mayo 2024 |title=Celinee Santos es Miss República Dominicana 2024 |trans-title=Celinee Santos is Miss Dominican Republic 2024 |url=https://www.diariolibre.com/revista/cultura/2024/05/06/celinee-santos-es-coronada-miss-republica-dominicana-2024/2712346 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121171202/https://www.diariolibre.com/revista/cultura/2024/05/06/celinee-santos-es-coronada-miss-republica-dominicana-2024/2712346 |archive-date=21 Enero 2025 |access-date=6 Mayo 2024 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |24 |La Altagracia |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |Marie Danči<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2024 |title=Přítelkyně hvězdy filmu Vlny míří do Mexika na Miss Universe. Z jejího národního kostýmu se vám budou sbíhat sliny |trans-title=The Waves star's girlfriend is headed to Mexico for Miss Universe. Her national costume will make you drool |url=https://www.super.cz/clanek/celebrity-pritelkyne-hvezdy-filmu-vlny-miri-do-mexika-na-miss-universe-z-jejiho-narodniho-kostymu-se-vam-budou-sbihat-sliny-1507931 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120051840/https://www.super.cz/clanek/celebrity-pritelkyne-hvezdy-filmu-vlny-miri-do-mexika-na-miss-universe-z-jejiho-narodniho-kostymu-se-vam-budou-sbihat-sliny-1507931 |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=16 Setyembre 2024 |website=Super.cz |language=cs}}</ref> |27 |Krnov |- |{{flag|Romania|name=Rumanya}} |Loredana Salanță<ref>{{Cite web |last=Bostan |first=Diana |date=26 Setyembre 2024 |title=Cine este Loredana Salanță, câștigătoarea Miss Universe România 2024: „Și o mămică poate să fie Miss”. Tânăra va reprezenta țara noastră în Mexic |trans-title=Who is Loredana Salanța, the winner of Miss Universe Romania 2024: "And a mother can be Miss". The young woman will represent our country in Mexico |url=https://www.kanald.ro/exclusiv-cine-este-loredana-salanta-castigatoarea-miss-universe-romania-2024-si-o-mamica-poate-sa-fie-miss-tanara-va-reprezenta-tara-noastra-in-mexic-20431310 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122112132/https://www.kanald.ro/exclusiv-cine-este-loredana-salanta-castigatoarea-miss-universe-romania-2024-si-o-mamica-poate-sa-fie-miss-tanara-va-reprezenta-tara-noastra-in-mexic-20431310 |archive-date=22 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Kanal D Romania |language=ro}}</ref> |33 |Bistrița |- |{{flagicon|RUS}} [[Rusya]] |Valentina Alekseeva<ref>{{cite web |date=6 Oktubre 2024 |title=Названа победительница конкурса "Мисс Россия — 2024" |trans-title=The winner of the Miss Russia 2024 contest has been announced |url=https://ria.ru/20241006/chuvashiya-1976568995.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111060712/https://ria.ru/20241006/chuvashiya-1976568995.html |archive-date=11 Enero 2025 |access-date=6 Oktubre 2024 |website=RIA Novosti |language=ru}}</ref> |18 |[[Cheboksary]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |Brandina Lubuli<ref>{{Cite web |last=Siandizya |first=Muzamba |date=21 Setyembre 2024 |title=Brandina Lubuli takes $25,000 Miss Universe Zambia crown |url=https://diggers.news/lifestyle/2024/09/21/brandina-lubuli-takes-25000-miss-universe-zambia-crown/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250329134444/https://diggers.news/lifestyle/2024/09/21/brandina-lubuli-takes-25000-miss-universe-zambia-crown/ |archive-date=29 Marso 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=News Diggers |language=en}}</ref> |28 |Mufulira |- |{{flagicon|SAM}} [[Samoa]] |Haylani Kuruppu<ref>{{Cite web |last=Sanerivi |first=Sialai Sarafina |date=14 Setyembre 2024 |title=Haylani is Miss Samoa Universe 2024 |url=https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/111090 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119043928/https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/111090 |archive-date=19 Nobyembre 2024 |access-date=16 Setyembre 2024 |website=Samoa Observer |language=en}}</ref> |26 |[[Apia]] |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |Skye Faucher<ref>{{Cite web |last= |first= |date=31 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Saint Lucia Crowned |url=https://thevoiceslu.com/2024/07/miss-universe-saint-lucia-crowned/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120032317/https://thevoiceslu.com/2024/07/miss-universe-saint-lucia-crowned/ |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=1 Agosto 2024 |website=The Voice St. Lucia News |language=en-GB}}</ref> |26 |[[Castries]] |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |Fatou Bintou Guèye<ref>{{Cite web |date=13 Hulyo 2024 |title=La Fatickoise Mame Fama Gaye élue Miss Sénégal 2024 - Agence de presse sénégalaise |trans-title=Fatickoise Mame Fama Gaye elected Miss Senegal 2024 |url=https://aps.sn/la-fatickoise-mame-fama-gaye-elue-miss-senegal-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221080744/https://aps.sn/la-fatickoise-mame-fama-gaye-elue-miss-senegal-2024/ |archive-date=21 Pebrero 2025 |access-date=16 Hulyo 2024 |website=APS |language=fr-FR}}</ref> |23 |Louga |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |Ivana Trišić<ref>{{Cite web |last=Nuñez |first=Gabriel |date=10 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024: Meet the contestants |url=https://www.msn.com/en-za/news/other/miss-universe-2024-meet-the-contestants/ss-BB1nZMQB?ocid=StaticFallback |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708125821/https://www.msn.com/en-ph/news/other/miss-universe-2024-meet-the-contestants/ss-BB1nYI3L |archive-date=8 Hulyo 2024 |access-date=11 Agosto 2024 |website=Periodismo.com |language=en |via=MSN}}</ref> |30 |[[Belgrado|Belgrade]] |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Sakhile Dube<ref>{{Cite web |date=19 Mayo 2024 |title=Bulawayo beauty wins Miss Universe Zimbabwe 2024 |url=https://www.herald.co.zw/bulawayo-beauty-wins-miss-universe-zimbabwe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208223612/https://www.herald.co.zw/bulawayo-beauty-wins-miss-universe-zimbabwe-2024/ |archive-date=8 Disyembre 2024 |access-date=21 Mayo 2024 |website=The Herald |language=en}}</ref> |27 |Bulawayo |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |Charlotte Chia<ref>{{Cite web |last=Sukri |first=Hazeeq |date=23 Setyembre 2024 |title=26-year-old PR executive crowned Miss Universe Singapore 2024, first winner under pageant's new criteria |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/miss-universe-singapore-2024-winner-408016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330061119/https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/miss-universe-singapore-2024-winner-408016 |archive-date=30 Marso 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=CNA Lifestyle |language=en}}</ref> |26 |Singapura |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |Khadija Omar<ref>{{Cite web |last=Tomos |first=Megan |date=26 Setyembre 2024 |title=Khadija Omar Miss Universe Somalia: First hijabi woman to represent her country |url=https://www.cosmopolitanme.com/celebs/khadija-omar-miss-universe-somalia |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926144342/https://www.cosmopolitanme.com/celebs/khadija-omar-miss-universe-somalia |archive-date=26 Setyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Cosmpolitan Middle East |language=en-US}}</ref> |23 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Melloney Dassanayake<ref>{{Cite web |date=21 Abril 2025 |title=Melloney Dassanayake: A Beacon of Grace, Ambition in 2025 |url=https://satynmag.com/melloney-dassanayake-a-beacon-of-grace-ambition/#:~:text=At%20just%2025%20years%20old,the%20relentless%20pursuit%20of%20dreams. |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514181820/https://satynmag.com/melloney-dassanayake-a-beacon-of-grace-ambition/ |archive-date=14 Mayo 2025 |access-date=15 Mayo 2025 |website=Satyn |language=en-US}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |Pooja Chotkan<ref>{{Cite web |date=11 Agosto 2024 |title=Na 25 jaar: Pooja Chotkan nieuwe Miss Universe Suriname 2024 |trans-title=After 25 years: Pooja Chotkan new Miss Universe Suriname 2024 |url=https://www.srherald.com/suriname/2024/08/11/na-25-jaar-pooja-chotkan-nieuwe-miss-universe-suriname-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514182518/https://www.srherald.com/suriname/2024/08/11/na-25-jaar-pooja-chotkan-nieuwe-miss-universe-suriname-2024/ |archive-date=14 Mayo 2025 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Suriname Herald |language=nl-NL}}</ref> |23 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Laura Bircher<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2024 |title=Stanserin Laura Bircher ist Miss Universe Switzerland 2024 |trans-title=Stanserin Laura Bircher ist Miss Universe Switzerland 2024 |url=https://www.luzernerzeitung.ch/zentralschweiz/nidwalden/schoenheitswettbewerb-stanserin-laura-bircher-ist-miss-universe-switzerland-2024-ld.2679287?fbclid=PAZXh0bgNhZW0CMTEAAab-A8DyOgQ8HOd4e-2vWqWXJG9tnSykLiR9AprpNIN6i5V8LDSKvmd2jvQ_aem_eyXCqtrkmObya5GKyc1ykA |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203182610/https://www.luzernerzeitung.ch/zentralschweiz/nidwalden/schoenheitswettbewerb-stanserin-laura-bircher-ist-miss-universe-switzerland-2024-ld.2679287?fbclid=PAZXh0bgNhZW0CMTEAAab-A8DyOgQ8HOd4e-2vWqWXJG9tnSykLiR9AprpNIN6i5V8LDSKvmd2jvQ_aem_eyXCqtrkmObya5GKyc1ykA |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Luzerner Zeitung |language=de}}</ref> |23 |Stans |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |Judith Ngusa<ref>{{Cite web |last= |first= |date=15 Nobyembre 2024 |title=The 73rd Miss Universe Competition, and more from around the world |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-11-15-the-73rd-miss-universe-competition-and-more-from-around-the-world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241115164717/https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-11-15-the-73rd-miss-universe-competition-and-more-from-around-the-world/ |archive-date=15 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> |26 |Lindi |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Suchata Chuangsri<ref>{{cite web |date=15 Hulyo 2024 |title=“โอปอล สุชาตา ช่วงศรี” คว้าตำแหน่ง “Miss Universe Thailand 2024” |trans-title="Opal Suchata Chuangsri" wins the title of “Miss Universe Thailand 2024” |url=https://www.thaipbs.or.th/news/content/342021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120040646/https://www.thaipbs.or.th/news/content/342021 |archive-date=20 Nobyembre 2024 |access-date=15 Hulyo 2024 |website=Thai Public Broadcasting Service |language=th}}</ref> |20 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Ariel Han<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2024 |title=At 81, she almost became South Korea’s Miss Universe |url=https://www.scmp.com/news/asia/east-asia/article/3280641/81-she-almost-became-south-koreas-miss-universe |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229145614/https://www.scmp.com/news/asia/east-asia/article/3280641/81-she-almost-became-south-koreas-miss-universe |archive-date=29 Disyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> |22 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Jenelle Thongs<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Matthew |date=6 Agosto 2024 |title=Jenelle Thongs crowned Miss Universe T&T 2024 |url=http://www.guardian.co.tt/news/jenelle-thongs-crowned-miss-universe-tt-2024-6.2.2073875.5c90424e05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122231022/https://www.guardian.co.tt/news/jenelle-thongs-crowned-miss-universe-tt-2024-6.2.2073875.5c90424e05 |archive-date=22 Nobyembre 2024 |access-date=11 Agosto 2024 |website=Trinidad and Tobago Guardian |language=en}}</ref> |32 |Morvant |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |Emilia Dides<ref>{{Cite web |last= |date=7 Hulyo 2024 |title=Emilia Dides gana el Miss Universo Chile 2024 |trans-title=Emilia Dides wins Miss Universe Chile 2024 |url=https://www.t13.cl/noticia/espectaculos/emilia-dides-ganadora-rojo-se-quedo-corona-miss-universo-chile-2024-7-7-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174329/https://www.t13.cl/noticia/espectaculos/emilia-dides-ganadora-rojo-se-quedo-corona-miss-universo-chile-2024-7-7-2024 |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=8 Hulyo 2024 |website=Teletrece |language=es}}</ref> |24 |Vitacura |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Jia Qi<ref>{{Cite web |last=Srivastava |first=Aditi |date=18 Nobyembre 2023 |title=Miss Universe contestant Qi Jia from China withdraws from competition, here’s why |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/miss-universe-contestant-qi-jia-from-china-withdraws-from-competition-here-s-why-101700285241014.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227112520/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/miss-universe-contestant-qi-jia-from-china-withdraws-from-competition-here-s-why-101700285241014.html |archive-date=27 Disyembre 2024 |access-date=12 Hulyo 2024 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |23 |[[Qingdao]] |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Katerina Dimitriou<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=9 Nobyembre 2024 |title=LIST: Meet the Miss Universe 2024 candidates, including 4 Filipinas |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/09/2398868/list-meet-miss-universe-2024-candidates-including-4-filipinas |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210230533/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/09/2398868/list-meet-miss-universe-2024-candidates-including-4-filipinas |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |29 |[[Nikosya]] |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |Ayliz Duman<ref>{{Cite web |date=16 Oktubre 2024 |title=Miss Universe 2024 Türkiye Güzeli Ayliz Duman kimdir, kaç yaşında, nereli? - Son Dakika Magazin Haberleri |trans-title=Who is Miss Universe 2024 Türkiye Beauty Ayliz Duman, how old is she, where is she from? |url=https://www.cnnturk.com/magazin/miss-universe-2024-turkiye-guzeli-ayliz-duman-kimdir-kac-yasinda-nereli-2168127 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120035228/https://www.cnnturk.com/magazin/miss-universe-2024-turkiye-guzeli-ayliz-duman-kimdir-kac-yasinda-nereli-2168127 |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=16 Oktubre 2024 |website=CNN Türk |language=tr}}</ref> |20 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |Alina Ponomarenko<ref>{{Cite web |last=Malay |first=Kateryna |date=18 Hulyo 2024 |title=The new Miss Universe Ukraine has been named: the winner is an Odessan who helps grandparents. Photo |url=https://eng.obozrevatel.com/section-entertainment/news-the-new-miss-universe-ukraine-has-been-named-the-winner-is-an-odessan-who-helps-grandparents-photo-18-07-2024.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126111504/https://eng.obozrevatel.com/section-entertainment/news-the-new-miss-universe-ukraine-has-been-named-the-winner-is-an-odessan-who-helps-grandparents-photo-18-07-2024.html |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=19 Hulyo 2024 |website=Obozrevatel |language=en}}</ref> |20 |[[Odessa]] |- |{{flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]] |Nóra Kenéz<ref>{{Cite web |date=30 Setyembre 2024 |title=Nóra Kenéz Crowned as Miss Universe Hungary |url=https://hungarytoday.hu/nora-kenez-crowned-as-miss-universe-hungary/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124033639/https://hungarytoday.hu/nora-kenez-crowned-as-miss-universe-hungary/ |archive-date=24 Enero 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Hungary Today |language=en}}</ref> |28 |Szombathely |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |Yanina Lucas<ref>{{Cite web |date=1 Setyembre 2024 |title=Se coronó a la uruguaya más bella: modelo representante de Lavalleja llevará la banda celeste en Miss Universo |url=https://www.elpais.com.uy/tvshow/personajes/se-corono-a-la-uruguaya-mas-bella-modelo-representante-de-lavalleja-llevara-la-banda-celeste-en-miss-universo |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423221451/https://www.elpais.com.uy/tvshow/personajes/se-corono-a-la-uruguaya-mas-bella-modelo-representante-de-lavalleja-llevara-la-banda-celeste-en-miss-universo |archive-date=23 Abril 2025 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=El Pais |language=es-UY}}</ref> |28 |Lavalleja |- |{{flagicon|UZB}} [[Usbekistan]] |Nigina Fakhriddinova<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2024 |title=Foto: Miss Universe Uzbekistan 2024 xalqaro go‘zallik tanlovi g‘olibi aniqlandi |trans-title=Photo: The winner of Miss Universe Uzbekistan 2024 international beauty pageant has been announced |url=https://www.afisha.uz/uz/fashion/2024/08/26/miss-universe |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121111449/https://www.afisha.uz/uz/fashion/2024/08/26/miss-universe |archive-date=21 Nobyembre 2024 |access-date=31 Agosto 2024 |website=Afisha |language=uz-Latn}}</ref> |25 |[[Taskent|Tashkent]] |} == Mga kontrobersiya == === Kontrobersiya ukol sa isang ''video leak'' === Noong unang bahagi ng 2024, isang bidyo ang isinapubliko kung saan nakita ang mga may-ari ng ''pageant'' na sina Anne Jakrajutatip at ang Mehikanong negosyante na si Raúl Rocha, kasama ang noo'y direktor ng Miss Universe Mexico na si Cynthia de la Vega, sa isang pagpupulong na ginanap noong Oktubre 2023 sa Lungsod ng Mehiko.<ref>{{Cite web |last=Ushe |first=Naledi |date=30 Mayo 2024 |title=Miss Universe co-owner appears to say diverse contestants 'cannot win' in resurfaced video |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2024/05/30/miss-universe-leaked-video-co-owner-diversity-comments/73905154007/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163956/https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2024/05/30/miss-universe-leaked-video-co-owner-diversity-comments/73905154007/ |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=USA Today |language=en-US}}</ref><ref name=":18">{{Cite web |last=Grady |first=Constance |date=29 Mayo 2024 |title=Leaked video reveals the lie of Miss Universe’s empowerment promise |url=https://www.vox.com/culture/352194/miss-universe-leaked-video-anne-jakapong-jakrajutatip-they-cannot-win |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163956/https://www.vox.com/culture/352194/miss-universe-leaked-video-anne-jakapong-jakrajutatip-they-cannot-win |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jennings |first=Danielle |date=31 Mayo 2024 |title=Resurfaced Video Allegedly Shows Miss Universe Co-Owner Saying Diverse Contestants 'Cannot Win': Report |url=https://people.com/resurfaced-footage-allegedly-shows-miss-universe-co-owner-saying-diverse-contestants-cannot-win-8656777 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163957/https://people.com/resurfaced-footage-allegedly-shows-miss-universe-co-owner-saying-diverse-contestants-cannot-win-8656777 |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=People.com |language=en}}</ref> Ayon kay Jakrajutatip mula sa bidyo, ang mga kababaihan mula sa "hindi kinaugaliang mga kaligiran" ay maaaring lumahok ngunit "hindi sila maaaring manalo." Isa lamang itong diskarte upang mabago ang pampublikong imahe ng MUO at makapagbenta ng mga ''tie-in'' na produkto.<ref name=":19">{{Cite web |last= |date=31 Mayo 2024 |title=In a Leaked Video, the Owner of Miss Universe Appears to Say Trans Competitors Cannot Win |url=https://www.them.us/story/anne-jakkaphong-miss-universe-trans-women-leaked-video |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163956/https://www.them.us/story/anne-jakkaphong-miss-universe-trans-women-leaked-video |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=Them |language=en-US}}</ref> Pinabulaanan ni Jakrajutatip ang bidyo at tinawag ang bidyo na "malisyosong binago". Iginiit niya na ang kaniyang mga salita ay kinuha na wala sa konteksto at nilayon upang "manipulahin ang pampublikong opinyon".<ref name=":19" /> Nagpahayag din ang Miss Universe Organization na ipinagtatanggol ang mga pahayag ni Jakrajutatip, at inilahad na ang ''video leak'' ay isang bahagi ng isang ''smear campaign'' at muling pinagtitibay ang pangako nito sa pagkakabilang at integridad.<ref name=":18" /> === Mga komento tungkol sa mga pamantayan ng kagandahan === Noong Nobyembre 2024, ilang sandali matapos koronahan si Victoria Kjær Theilvig ng Dinamarka bilang Miss Universe 2024, si Jakrajutatip ay nagdulot ng karagdagang kontrobersya si Jakrajutatip sa isang pulong-balitaan nang tanungin siya kung paano niya pauunlarin ang mga patimpalak ng pagandahan. Hindi nagdalawang-isip si Jakrajutatip at sinabi na "mayroon na silang kulay gintong buhok at bughaw na mga mata", na tumutukoy sa hitsura ni Theilvig, at "hindi na nila kailangan ng pagpapaunlad".<ref>{{Cite web |last=Konstantinides |first=Anneta |date=12 Agosto 2025 |title=Former Miss USA and Miss Teen USA react to Miss Universe CEO's 'blond hair, blue eyes' comment |url=https://www.businessinsider.com/miss-usa-noelia-voigt-umasofia-srivastava-miss-universe-ceo-controversy-2025-8 |access-date=13 Agosto 2025 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ang kaniyang tugon ay umani ng pagbabatikos mula sa mga tagahanga ng Miss Universe at maging na rin sa mga dating kandidata ng Miss Universe.<ref>{{Cite web |last=Karruli |first=Kelsi |date=26 Nobyembre 2024 |title=Miss Universe runner-up breaks silence on CEO's controversial remark |url=https://www.dailymail.co.uk/femail/article-14128579/miss-universe-runner-chidimma-adetshina-ceo-anne-jakrajutatip.html |access-date=13 Agosto 2025 |website=Mail Online |language=en}}</ref> == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mehiko]] 1bq6fjsld9ft0g4tnx2filmyeverfhn 2217643 2217599 2026-07-26T09:23:06Z Allyriana000 119761 2217643 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name=Miss Universe 2024 | image=Victoria Kjær Theilvig.jpg | photo= | image size= | photo size= | image alt= | photo alt= | caption=Victoria Kjær Theilvig | hosts={{hlist|Mario Lopez|Olivia Culpo|[[Catriona Gray]]|Zuri Hall}} | entertainment={{Hlist|Robin Thicke|Emilio Estefan|Taboo|Vikina|Nico Ruiz|Richaelio|The Mariachi }} | acts= | theme= | venue=Mexico City Arena, Azcapotzalco, Lungsod ng Mehiko, Mehiko | broadcaster={{Hlist|[[Telemundo]]|TV Azteca|Roku Channel|USA Network}} | director= | producer= | owner= | sponsor= | placements=30 | debuts={{Hlist|Biyelorusya|Eritreya|Guniya|Hilagang Masedonya|Iran|Makaw|Maldibas|Mayotte|Moldabya|Nagkakaisang Arabong Emirato|Somalya|Usbekistan}} | withdrawals={{Hlist|Kosobo|Panama|Timog Aprika}} | returns={{Hlist|Armenya|Bangglades|Baybaying Garing|Belis|Bonaire|Botswana|Demokratikong Republika ng Konggo|Estonya|Guadalupe|Hayti|Hibraltar|Hong Kong|Israel|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos|Kapuluang Cook|Kapuluang Turks at Caicos|Kenya|Kirgistan|Kuba|Martinika|Montenegro|Nuweba Selandiya|Pidyi|Rumanya|Sambia|Samoa|Senegal|Serbiya|Suriname|Tansaniya|Tsina|Tsipre|Turkiya|Urugway}} | winner='''[[Victoria Kjær Theilvig]]''' | represented=Dinamarka | congeniality=Jenelle Thongs<br />Trinidad at Tobago | personality= | best national costume= | best state costume= | photogenic= | miss internet= | award1 label= | award1= | award2 label= | award2= | opening trailer= | previous pageant=[[Miss Universe 2023|2023]] | before= | next pageant=[[Miss Universe 2025|2025]] | next= | date=16 Nobyembre 2024 | entrants=125 }} Ang '''Miss Universe 2024''' ay ang ika-73 edisyon ng [[Miss Universe]] ''pageant'', na ginanap sa Mexico City Arena sa [[Lungsod ng Mehiko]], [[Mehiko]] noong 16 Nobyembre 2024.<ref>{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=25 Agosto 2024 |title=Miss Universe sets date for 2024 coronation night in Mexico |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-november-2024-coronation-night-mexico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826014451/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/miss-universe-november-2024-coronation-night-mexico/ |archive-date=26 Agosto 2024 |access-date=26 Agosto 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 Setyembre 2024 |title=Miss Universe® Returns Exclusively to Telemundo, Airing Live Coast-To-Coast from Mexico City on Saturday, November 16 |url=https://together.nbcuni.com/insights/news/miss-universe-returns-exclusively-to-telemundo-airing-live-coast-to-coast-from-mexico-city-on-saturday-november-16/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209055631/https://together.nbcuni.com/insights/news/miss-universe-returns-exclusively-to-telemundo-airing-live-coast-to-coast-from-mexico-city-on-saturday-november-16/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=NBCUniversal Together |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kokoronahan ni [[Sheynnis Palacios]] ng Nikaragwa si [[Victoria Kjær Theilvig]] ng Dinamarka bilang Miss Universe 2024.<ref>{{Cite web |last=Bolledo |first=Jairo |date=17 Nobyembre 2024 |title=Victoria Kjær Theilvig wins Miss Universe 2024, the first crown for Denmark |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331003104/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-date=31 Marso 2025 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Dinamarka sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Chidimma Adetshina ng Niherya, at nagtapos bilang second runner-up si María Fernanda Beltrán ng Mehiko.<ref>{{Cite web |last=Heller |first=Corinne |date=17 Nobyembre 2024 |title=Denmark’s Victoria Kjær Theilvig crowned Miss Universe 2024 winner |url=https://www.nbclosangeles.com/entertainment/entertainment-news/denmarks-victoria-kjaer-theilvig-crowned-miss-universe-2024-winner/3562804/?os=wtmb5utKCxk5refappFutm_sourcesyndication&ref=app |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417161250/https://www.nbclosangeles.com/entertainment/entertainment-news/denmarks-victoria-kjaer-theilvig-crowned-miss-universe-2024-winner/3562804/?os=wtmb5utKCxk5refappFutm_sourcesyndication&ref=app |archive-date=17 Abril 2025 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=NBC Los Angeles |language=en-US}}</ref> Mga kandidata mula sa 125 mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito, ang pinakamarami sa kasaysayan ng Miss Universe matapos lagpasan ang dating rekord na siyamnapu't-apat na kandidata noong [[Miss Universe 2018|2018]]. Pinangunahan nina Mario Lopez at [[Miss Universe 2012]] Olivia Culpo ang kompetisyon, samantalang sina [[Miss Universe 2018]] [[Catriona Gray]] at si Zuri Hall ang nagsilbing mga ''backstage correspondent''. Nagtanghal sina Robin Thicke, Emilio Estefan, Taboo, Vikina, Nico Ruiz, Richaelio, at ang Mariachi edisyong ito. Itinampok rin sa edisyong ito ang bagong ''Lumière de l’Infini Crown'' na ginawa ng Jewelmer na may mga diyamante at dalawampu't-tatlong golden south sea pearls na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $5 milyon.<ref>{{Cite web |title=Miss Universe officially unveils 1st Filipino-made 'Light of Infinity' crown |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/14/2400139/miss-universe-officially-unveils-1st-filipino-made-light-infinity-crown |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205214901/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/14/2400139/miss-universe-officially-unveils-1st-filipino-made-light-infinity-crown |archive-date=5 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:ACMX16.JPG|thumb|250x250px|Mexico City Arena, ang lokasyon ng Miss Universe 2024]] === Lokasyon at petsa === Noong 18 Nobyembre 2023, sa kasagsagan ng ika-72 edisyon ng Miss Universe, inanunsyo ng negosyanteng Mehikano na si Raúl Rocha na magaganap ang ika-73 edisyon ng Miss Universe sa Mehiko sa Nobyembre 2024.<ref>{{Cite web |last=Sáenz |first=Lissete Lanuza |date=19 Nobyembre 2023 |title=The Next Miss Universe Competition Will Be in Latin America (Again) |url=https://remezcla.com/culture/next-miss-universe-73rd-competition-latin-america-again/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120005719/https://remezcla.com/culture/next-miss-universe-73rd-competition-latin-america-again/ |archive-date=20 Nobyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=Remezcla |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Castillo |first=Adriana |last2=Díaz Canseco |first2=Ricardo |date=18 Nobyembre 2023 |title=Miss Universo 2024 se celebrará en México; así se vivió la edición 2023 con Melissa Flores eliminada |trans-title=Miss Universe 2024 will be held in Mexico; This is how the 2023 edition was experienced with Melissa Flores eliminated |url=https://www.infobae.com/mexico/2023/11/18/miss-universo-2023-en-vivo-melissa-flores-quiere-ganar-la-cuarta-corona-para-mexico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120000037/https://www.infobae.com/mexico/2023/11/18/miss-universo-2023-en-vivo-melissa-flores-quiere-ganar-la-cuarta-corona-para-mexico/ |archive-date=20 Nobyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> Ito ang ikalimang beses na naganap sa Mehiko ang Miss Universe; idinaos sa bansa ang Miss Universe noong [[Miss Universe 1978|1978]], [[Miss Universe 1989|1989]], [[Miss Universe 1993|1993]], at [[Miss Universe 2007|2007]].<ref>{{Cite web |last=Loreto |first=Maria |date=20 Nobyembre 2023 |title=Miss Universe 2024: Check out the location of next year’s pageant |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20231120352803/miss-universe-2024-where-is-it/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225233221/https://www.hola.com/us/entertainment/20231120352803/miss-universe-2024-where-is-it/ |archive-date=25 Disyembre 2023 |access-date=23 Nobyembre 2023 |website=Hola! |language=en-US}}</ref> Ayon sa isang eksklusibong panayam sa CEO ng Miss Universe Organization na si Amy Emmerich sa ''Hola! USA'', isinaalang-alang nila na ganapin ang ''preliminary competition'' sa Cancun, ngunit hindi pa ito naaaprubahan.<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=23 Abril 2024 |title=Miss Universe 2024: This might be the biggest spectacle yet, with over 100 countries competing |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20240423359105/miss-universe-2024-might-be-the-biggest-spectacle-yet/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425113824/https://www.hola.com/us/entertainment/20240423359105/miss-universe-2024-might-be-the-biggest-spectacle-yet/ |archive-date=25 Abril 2024 |access-date=25 Abril 2024 |website=HOLA |language=en-US}}</ref> Noong 6 Hunyo 2024, mayroong isang artikulong inilabas ang ''Hola! USA'' na nagsasabing ang ika-73 edisyon ng Miss Universe ay magaganap sa Lungsod ng Mehiko sa 28 Setyembre 2024 imbis na sa Nobyembre 2024.<ref name=":4">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=14 Hunyo 2024 |title=An earlier Miss Universe 2024 date? |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/06/14/2362198/earlier-miss-universe-2024-date |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614155634/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/06/14/2362198/earlier-miss-universe-2024-date |archive-date=14 Hunyo 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Sa kabila ng impormasyong ito, kinakailangan pa ring kumpirmahin ng Miss Universe Organization ang nabanggit na petsa.<ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=7 Hunyo 2024 |title=Will Sheynnis Palacios break a record as Miss Universe? |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20240606361140/will-sheynnis-palacios-break-record-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821005245/https://www.hola.com/us/celebrities/20240606361140/will-sheynnis-palacios-break-record-miss-universe/ |archive-date=21 Agosto 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=HOLA! |language=en-US}}</ref> Kalaunan ay kinumpirma ni Rocha sa isang panayam sa ''Telemundo'' noong 10 Agosto 2024 na magaganap ang ika-73 edisyon ng Miss Universe sa 16 Nobyembre 2024 sa Lungsod ng Mehiko, at ang paunang kompetisyon at ang ''national costume competition'' naman ay gaganapin sa 14 Nobyembre. Ito ay opisyal na inanunsyo ng Miss Universe Organization sa kanilang mga hatirang pangmadla noong 23 Agosto kung saan inanunsyo rin nila na magaganap ang kompetisyon sa Mexico City Arena (Arena CDMX).<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024 will be crowned on Nov. 16 in Mexico |url=https://entertainment.inquirer.net/572977/miss-universe-2024-will-be-crowned-on-nov-16-in-mexico |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828015814/https://entertainment.inquirer.net/572977/miss-universe-2024-will-be-crowned-on-nov-16-in-mexico |archive-date=28 Agosto 2024 |access-date=24 Agosto 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Licsi |first=Ayie |date=25 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024 coronation night set for November 16 in Mexico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/796213-miss-universe-2024-coronation-night-november-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826040919/https://philstarlife.com/news-and-views/796213-miss-universe-2024-coronation-night-november-16 |archive-date=26 Agosto 2024 |access-date=26 Agosto 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Labintatlong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o matapos mapili sa isang ''casting process'', isang kandidata ang napili matapos isagawa ang isang bagong kompetisyong pambansa upang palitan ang napatalsik na nanalo, at apat na kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi. Noong Setyembre 2023, sa kasagsagan ng ''Tanner Fletcher'' ''show'' sa ''New York Fashion Week'', inanunsyo ni [[Miss Universe 2022]] [[R'Bonney Gabriel]] na napagdesisyunan ng Miss Universe Organization na tanggalin na ang ''age restrictions'' para sa mga kandidatang edad 18 pataas simula sa ika-73 edisyon ng kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Carballo |first=Charlie |date=12 Setyembre 2023 |title=Exclusive: Miss Universe R’Bonney Gabriel Announces the End of Age Restrictions for the Miss Universe Pageant at Tanner Fletcher’s NYFW Show |url=https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/miss-universe-age-restriction-changes-1235804558/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901150608/https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/miss-universe-age-restriction-changes-1235804558/ |archive-date=1 Setyembre 2024 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=Women's Wear Daily |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Alpad |first=Christina |date=13 Setyembre 2023 |title=Miss Universe pageant to remove age limit beginning 2024 |url=https://www.manilatimes.net/2023/09/13/entertainment-lifestyle/show-times/miss-universe-pageant-to-remove-age-limit-beginning-2024/1909870 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002091029/https://www.manilatimes.net/2023/09/13/entertainment-lifestyle/show-times/miss-universe-pageant-to-remove-age-limit-beginning-2024/1909870 |archive-date=2 Oktubre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=The Manila Times |language=en}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok si Franki Russell bilang Miss Universe New Zealand 2024.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=21 Marso 2024 |title=Filipina-Kiwi actress Franki Russell appointed as Miss Universe New Zealand |trans-title=Ang Filipino-Kiwi actress na si Franki Russell ay itinalaga bilang Miss Universe New Zealand |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/901286/filipina-kiwi-actress-franki-russell-appointed-as-miss-universe-new-zealand/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829075233/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/901286/filipina-kiwi-actress-franki-russell-appointed-as-miss-universe-new-zealand/story/ |archive-date=29 Agosto 2024 |access-date=22 Marso 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> Gayunpaman, dahil kinansela ng Yugen Group ang prangkisa ng Miss Universe para sa bansang Nuweba Selandiya,<ref>{{Cite web |last=Tusing |first=David |date=21 Pebrero 2024 |title=Dubai company acquires rights to host Miss Universe New Zealand |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/02/21/miss-universe-new-zealand/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808170510/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/02/21/miss-universe-new-zealand/ |archive-date=8 Agosto 2024 |access-date=9 Agosto 2024 |website=The National |language=en}}</ref> hindi na lumahok si Russell sa edisyong ito at lumahok na lamang sa Miss Cosmo 2024.<ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=1 Agosto 2024 |title=Franki Russell will no longer compete at Miss Universe 2024 after New Zealand cancels franchise |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/08/01/2374645/franki-russell-will-no-longer-compete-miss-universe-2024-after-new-zealand-cancels-franchise |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821231308/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/08/01/2374645/franki-russell-will-no-longer-compete-miss-universe-2024-after-new-zealand-cancels-franchise |archive-date=21 Agosto 2024 |access-date=9 Agosto 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=1 Agosto 2024 |title=Franki Russell out as representative for Miss Universe 2024 as New Zealand loses franchise |url=https://philstarlife.com/celebrity/635950-franki-russell-out-new-zealand-loses-miss-universe-franchise? |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808170515/https://philstarlife.com/celebrity/635950-franki-russell-out-new-zealand-loses-miss-universe-franchise |archive-date=8 Agosto 2024 |access-date=9 Agosto 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Kalaunan ay ibinunyag ni Russell na ang dahilan ng kanyang pagbitiw ay dahil sa pagganap nito sa mga pelikula ng Viva.<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=30 Agosto 2024 |title=Franki Russell shares her Miss Universe New Zealand stint halted due to past Viva movies |url=https://www.philstar.com/lifestyle/2024/08/30/2381655/franki-russell-shares-her-miss-universe-new-zealand-stint-halted-due-past-viva-movies |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830163546/https://www.philstar.com/lifestyle/2024/08/30/2381655/franki-russell-shares-her-miss-universe-new-zealand-stint-halted-due-past-viva-movies |archive-date=30 Agosto 2024 |access-date=31 Agosto 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Kasunod nito, ginawaran ang prangkisa sa isang bagong organisasyon, at kinoronahan si Victoria Vincent bilang ang bagong kinatawan ng Nuweba Selandiya.<ref name=":12" /> Dapat sanang lalahok si Irina Zakharova ng Armenya sa edisyong ito, ngunit dahil si Zakharova ay isang mamamayan ng Rusya, idiniskwalipika siya ng Miss Universe Organization.<ref>{{Cite web |last=Barseghyan |first=Arshaluys |date=6 Setyembre 2024 |title=Outrage after Russian national crowned Miss Armenia |url=https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907024009/https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-date=7 Setyembre 2024 |access-date=7 Setyembre 2024 |website=OC Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barseghyan |first=Arshaluys |date=6 Setyembre 2024 |title=Outrage after Russian national crowned Miss Armenia |url=https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007171330/https://oc-media.org/outrage-after-russian-national-crowned-miss-armenia/ |archive-date=7 Oktubre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=OC Media |language=en-US}}</ref> Siya ay pinalitan ni Emma Avanesyan.<ref>{{Cite web |last=Ghazanchyan |first=Siranush |date=28 Oktubre 2024 |title=Emma Avanesyan to represent Armenia at Miss Universe 2024 |url=https://en.armradio.am/2024/10/28/emma-avanesyan-to-represent-armenia-at-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174322/https://en.armradio.am/2024/10/28/emma-avanesyan-to-represent-armenia-at-miss-universe-2024/ |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Public Radio of Armenia |language=en-US}}</ref> Dapat din sanang lalahok sa edisyong ito si Karyna Kisialiova bilang kinatawan ng Biyelorusya,<ref>{{Cite web |date=30 Setyembre 2024 |title=Cô gái thi sắc đẹp 12 lần |trans-title=The girl who participated in beauty pageants 12 times |url=https://tienphong.vn/co-gai-thi-sac-dep-12-lan-post1677832.tpo |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004051913/https://tienphong.vn/co-gai-thi-sac-dep-12-lan-post1677832.tpo |archive-date=4 Oktubre 2024 |access-date=23 Oktubre 2024 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> ngunit siya ay pinalitan ni Eleanora Kachalovskaya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Dapat sanang lalahok si Andrea Radford ng Guwatemala sa edisyong ito.<ref>{{Cite web |date=7 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Guatemala 2024: Andrea Radford representará al país en la edición 73 de Miss Universo |trans-title=Miss Universe Guatemala 2024: Andrea Radford will represent the country in the 73rd edition of Miss Universe |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universe-guatemala-2024-andrea-radford-representara-al-pais-en-la-edicion-73-de-miss-universo/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830083632/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universe-guatemala-2024-andrea-radford-representara-al-pais-en-la-edicion-73-de-miss-universo/ |archive-date=30 Agosto 2024 |access-date=8 Hulyo 2024 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> Gayunpaman, matapos niyang ilahad na siya ay buntis,<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2024 |title=Miss Universo 2024: Quién es la nueva reina de la belleza que representará a Guatemala |trans-title=Miss Universe 2024: Who is the new beauty queen that will represent Guatemala? |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universo-2024-quien-es-la-nueva-reina-de-la-belleza-que-representara-a-guatemala/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903143919/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-universo-2024-quien-es-la-nueva-reina-de-la-belleza-que-representara-a-guatemala/ |archive-date=3 Setyembre 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> pinalitan siya ng kanyang ''first runner-up'' na si Ana Gabriela Villanueva.<ref>{{Cite web |last=Maza |first=Maria de los Angeles |date=26 Agosto 2024 |title=¿Quién es Ana Gabriela Villanueva, la nueva Miss Universo Guatemala 2024? |trans-title=Who is Ana Gabriela Villanueva, the new Miss Universe Guatemala 2024? |url=https://lahora.gt/lh-bienestar/mmaza/2024/08/26/quien-es-ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240830101148/https://lahora.gt/lh-bienestar/mmaza/2024/08/26/quien-es-ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-2024/ |archive-date=30 Agosto 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=La Hora |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mejia |first=Selene |date=25 Agosto 2024 |title=Ella es Ana Gabriela, la nueva Miss Universe Guatemala |trans-title=She is Ana Gabriela, the new Miss Universe Guatemala |url=https://www.soy502.com/articulo/quien-ana-gabriela-nueva-miss-universe-guatemala-153 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907021709/https://www.soy502.com/articulo/quien-ana-gabriela-nueva-miss-universe-guatemala-153 |archive-date=7 Setyembre 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=Soy502 |language=es}}</ref> Dapat sanang lalahok si Fay Asghari<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2024 |title=Persia joins 73rd Miss Universe pageant |url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/6/18/persia-to-debut-in-73rd-miss-universe-pageant-2111 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618222645/https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/6/18/persia-to-debut-in-73rd-miss-universe-pageant-2111 |archive-date=18 Hunyo 2024 |access-date=19 Hunyo 2024 |website=ABS-CBN News |language=en}}</ref> ng Iran sa edisyong ito. Gayunpaman, dahil sa kanyang mga obligasyon bilang isang ''aesthetic nurse practitioner'', bumitiw si Asghari sa kanyang titulo at pinalitan siya ng kanyang ''first runner-up'' na si Ava Vahneshan.<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=28 Hunyo 2024 |title=7 Potret Ava Vahneshan Miss Earth Persia 2024, Captivating! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-ava-vahneshan-miss-earth-persia-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829015204/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-ava-vahneshan-miss-earth-persia-2024-c1c2 |archive-date=29 Agosto 2024 |access-date=4 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Dapat din sanang lalahok si Miss Denmark 2024 Emma Heyst bilang kinatawan ng Dinamarkasa edisyong ito, ngunit dahil sa kakulangan sa paghahanda, siya ay pinalitan ni Victoria Kjær Theilvig, at lumahok na lamang si Heyst sa [[Miss World 2025]].<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=19 Nobyembre 2024 |title=Victoria Kjær Theilvig almost didn't represent Denmark: Fun facts about Miss Universe 2024 |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/19/2401370/victoria-kjr-theilvig-almost-didnt-represent-denmark-fun-facts-about-miss-universe-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119053244/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/19/2401370/victoria-kjr-theilvig-almost-didnt-represent-denmark-fun-facts-about-miss-universe-2024 |archive-date=19 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansa at teritoryong Biyelorusya, Eritreya, Guniya, Hilagang Masedonya,<ref>{{Cite web |last=Savevska |first=Jovana |date=13 Setyembre 2024 |title=Macedonia will participate in Miss Universe for the first time: the winner who will represent us will receive a prize of 50.000 euros |url=https://www.slobodenpecat.mk/en/makedonija-prvpat-kje-uchestvuva-na-mis-univerzum-pobednichkata-shto-kje-n%D1%90-pretstavuva-kje-dobie-nagrada-od-50-000-evra/ |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Sloboden Pečat |language=en}}</ref> Iran, Makaw, Maldibas, Moldabya, Nagkakaisang Arabong Emirato,<ref name=":11">{{Cite web |last=Berkat |first=Prima |date=8 Setyembre 2024 |title=Poppy Capella Jadi Direktur Nasional Miss Universe UEA dan Cyprus 2024 |trans-title=Poppy Capella Named National Director of Miss Universe UAE and Cyprus 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/poppy-capella-jadi-direktur-nasional-miss-universe-uea-dan-cyprus-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909032026/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/poppy-capella-jadi-direktur-nasional-miss-universe-uea-dan-cyprus-2024-c1c2 |archive-date=9 Setyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Somalya, at Usbekistan.<ref>{{Cite web |date=26 Abril 2024 |title=Saudi could get first Miss Universe contestant this year |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240426-saudi-could-get-first-miss-universe-contestant-this-year |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615023751/https://www.france24.com/en/live-news/20240426-saudi-could-get-first-miss-universe-contestant-this-year |archive-date=15 Hunyo 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |last=Cruz |first=Jose |date=27 Marso 2024 |title=Emerging Victories in Pageantry: Miss Universe Persia Earns Place at Miss Universe |url=https://forbes.com.ph/brand-voice/emerging-victories-in-pageantry-miss-universe-persia-earns-place-at-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240812093457/https://forbes.com.ph/brand-voice/emerging-victories-in-pageantry-miss-universe-persia-earns-place-at-miss-universe/ |archive-date=12 Agosto 2024 |access-date=26 Mayo 2024 |website=Forbes Philippines |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bravo |first=Frances Karmel S. |date=27 Setyembre 2024 |title=Everything you need to know about the Miss Universe 2024 coronation night |url=https://www.pep.ph/pepalerts/fyi/183087/miss-universe-2024-coronation-night-details-a5128-20240927?s=9d4ceqm2a506kp2kcgt76c0tm0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225094858/https://www.pep.ph/pepalerts/fyi/183087/miss-universe-2024-coronation-night-details-a5128-20240927?s=9d4ceqm2a506kp2kcgt76c0tm0 |archive-date=25 Pebrero 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Kuba na huling sumali noong [[Miss Universe 1967|1967]];<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=22 Abril 2024 |title=Cuba is reportedly returning to Miss Universe after 57 years without participating in the pageantry |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20240422359044/cuba-is-reportedly-returning-to-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714161824/https://www.hola.com/us/entertainment/20240422359044/cuba-is-reportedly-returning-to-miss-universe/ |archive-date=14 Hulyo 2024 |access-date=25 Abril 2024 |website=HOLA |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 Hunyo 2024 |title=Miss Universe Cuba is back, and hundreds of women of Cuban heritage want the title |url=https://www.nbcnews.com/news/latino/miss-universe-cuba-back-hundreds-women-cuban-heritage-want-title-rcna157038 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906120417/https://www.nbcnews.com/news/latino/miss-universe-cuba-back-hundreds-women-cuban-heritage-want-title-rcna157038 |archive-date=6 Setyembre 2024 |access-date=14 Hunyo 2024 |website=NBC News |language=en}}</ref> Pidyi na huling sumali noong [[Miss Universe 1981|1981]];<ref name=":7">{{Cite web |last=Kumar |first=Nikhil Aiyush |date=27 Hulyo 2024 |title=Fiji returns to Miss Universe after 43 years |url=https://www.fbcnews.com.fj/news/fiji-returns-to-miss-universe-after-43-years/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826023904/https://www.fbcnews.com.fj/news/fiji-returns-to-miss-universe-after-43-years/ |archive-date=26 Agosto 2024 |access-date=27 Hulyo 2024 |website=Fiji Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> Guadalupe at Martinika na huling sumali noong [[Miss Universe 1984|1984]];<ref>{{Cite web |date=13 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Guadeloupe 2024 : prolongation du casting |trans-title=Miss Universe Guadeloupe 2024: extension of the casting |url=https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Miss-Universe-Guadeloupe-2024-prolongation-du-casting |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804123535/https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Miss-Universe-Guadeloupe-2024-prolongation-du-casting |archive-date=4 Agosto 2024 |access-date=4 Agosto 2024 |website=RCI |language=fr-GP}}</ref><ref>{{Cite web |last=Betis |first=Daniel |date=4 Hunyo 2024 |title=Une association martiniquaise prépare le concours Miss Univers |trans-title=A Martinique association prepares the Miss Universe competition |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/une-association-martiniquaise-prepare-le-concours-miss-univers-1493765.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829014958/https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/une-association-martiniquaise-prepare-le-concours-miss-univers-1493765.html |archive-date=29 Agosto 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=Martinique la 1ère |language=fr-FR}}</ref> Baybaying Garing, Demokratikong Republika ng Konggo (bilang Zaire) at Samoa (bilang Kanlurang Samoa) na huling sumali noong [[Miss Universe 1986|1986]];<ref>{{Cite web |last=Sanerivi |first=Sialai Sarafina |date=3 Abril 2024 |title=Miss Universe Samoa launched |url=https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/108673 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905015209/https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/108673 |archive-date=5 Setyembre 2024 |access-date=4 Abril 2024 |website=Samoa Observer |language=en}}</ref> Senegal na huling sumali noong [[Miss Universe 1987|1987]]; Hibraltar na huling sumali noong [[Miss Universe 1990|1990]];<ref name=":3">{{Cite web |date=20 Mayo 2024 |title=Gibraltar to be represented at Miss Universe for the first time in 34 years |url=https://www.gbc.gi/news/gibraltar-be-represented-miss-universe-first-time-34-years |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521120040/https://www.gbc.gi/news/gibraltar-be-represented-miss-universe-first-time-34-years |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=21 Mayo 2024 |website=GBC |language=en}}</ref> Bonaire at Suriname na huling sumali noong [[Miss Universe 1999|1999]];<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2024 |title=Bonaire to return to Miss Universe stage after 25 years |url=https://caribbean.loopnews.com/content/bonaire-return-miss-universe-stage-after-25-years?utm_medium=Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR1BIfbZdU5ibYLP-CiEgyfnsOk4bYuIJLwtHwTQ-WJDoImdpbg4qJ2Ou24_aem_ARu2fKMuecCoFbGR2mMdUMJkZ1LCBksoOMlh_lzuFxowiYoi05dIahaVV1JIiRmYyYFcI2ssIWK1tkp2BLCB-caB |access-date=8 Mayo 2024 |website=Loop News |language=en }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hong Kong na huling sumali noong [[Miss Universe 2000|2000]];<ref>{{Cite web |last= |first= |date=6 Agosto 2024 |title=Over 100 try out for Miss Universe HK |url=https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/21/265035/Over-100-try-out-for-Miss-Universe-HK |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126194958/https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/21/265035/Over-100-try-out-for-Miss-Universe-HK |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=The Standard |language=en}}</ref> Tsipre na huling sumali noong [[Miss Universe 2012|2012]];<ref name=":11" /> Botswana at Estonya na huling sumali noong [[Miss Universe 2013|2013]];<ref>{{Cite news |date=3 Mayo 2024 |title=Miss Universe Botswana is back |language=en |work=Botswana Guardian |url=https://www.pressreader.com/botswana/botswana-guardian/20240503/282647512596200 |access-date=15 Hunyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615015322/https://www.pressreader.com/botswana/botswana-guardian/20240503/282647512596200 |archive-date=15 Hunyo 2024 |via=PressReader}}</ref> Kapuluang Turks at Caicos na huling sumali noong [[Miss Universe 2014|2014]];<ref name=":6">{{Cite web |date=15 Abril 2024 |title=Miss Universe Turks and Caicos returns with a flourish |url=https://suntci.com/miss-universe-turks-and-caicos-returns-with-a-flourish-p10719-129.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20240518225753/https://suntci.com/miss-universe-turks-and-caicos-returns-with-a-flourish-p10719-129.htm |archive-date=18 Mayo 2024 |access-date=15 Hunyo 2024 |website=The Sun |language=en}}</ref> Montenegro at Serbiya na huling sumali noong [[Miss Universe 2015|2015]]; Sambia na huling sumali noong [[Miss Universe 2018|2018]];<ref>{{Cite web |date=27 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Zambia returns after 5-year break |url=https://diggers.news/lifestyle/2024/07/27/miss-universe-zambia-returns-after-5-year-break/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240727205440/https://diggers.news/lifestyle/2024/07/27/miss-universe-zambia-returns-after-5-year-break/ |archive-date=27 Hulyo 2024 |access-date=27 Agosto 2024 |website=Zambia: News Diggers! |language=en-GB}}</ref> Kapuluang Birhen ng Estados Unidos, Nuweba Selandiya, at Tansaniya na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2024 |title=Miss Universe U.S. Virgin Islands Returns |url=https://stthomassource.com/content/2024/05/03/miss-universe-u-s-virgin-islands-returns/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240519053306/https://stthomassource.com/content/2024/05/03/miss-universe-u-s-virgin-islands-returns/ |archive-date=19 Mayo 2024 |access-date=18 Hunyo 2024 |website=St. Thomas Source |language=en-US}}</ref> Israel, Kenya at Rumanya na huling sumali noong [[Miss Universe 2021|2021]];<ref name=":9">{{Cite web |last=Akinyi |first=Vanessa |date=3 Agosto 2024 |title=What you need to know about Miss Universe Kenya |url=https://www.standardmedia.co.ke/evewoman/entertainment/article/2001500154/what-you-need-to-know-about-miss-universe-kenya |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822035441/https://www.standardmedia.co.ke/evewoman/entertainment/article/2001500154/what-you-need-to-know-about-miss-universe-kenya |archive-date=22 Agosto 2024 |access-date=4 Agosto 2024 |website=Evewoman Magazine |language=en |via=The Sunday Standard}}</ref><ref>{{Cite web |last=Raymond |first=Ayelet |date=29 Setyembre 2024 |title=My Hasidic Roots as a Finalist in Miss Universe Israel 2024 |url=https://blogs.timesofisrael.com/my-hasidic-roots-as-a-finalist-in-miss-universe-israel-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125123049/https://blogs.timesofisrael.com/my-hasidic-roots-as-a-finalist-in-miss-universe-israel-2024/ |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=The Times of Israel |language=en}}</ref> at Armenya, Belis, Hayti, Kirgistan, Tsina, Turkiya, at Urugway na huling sumali noong [[Miss Universe 2022|2022]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Rivera |first=Alejandra |date=15 Nobyembre 2023 |title=Miss China queda fuera del Miss Universo 2023, ¿la razón? |trans-title=Miss China is left out of Miss Universe 2023, the reason? |url=https://www.elheraldo.hn/especiales/miss-universo-2023/miss-china-queda-fuera-certamen-miss-universo-2023-JC16276348 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208205233/https://www.elheraldo.hn/especiales/miss-universo-2023/miss-china-queda-fuera-certamen-miss-universo-2023-JC16276348 |archive-date=8 Disyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |website=El Heraldo |language=es-HN}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Ku |first=Kristen |date=15 Disyembre 2023 |title=New chapter for Miss Universe Belize |url=https://amandala.com.bz/news/new-chapter-for-miss-universe-belize/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220223115/https://amandala.com.bz/news/new-chapter-for-miss-universe-belize/ |archive-date=20 Disyembre 2023 |access-date=25 Enero 2024 |website=Amandala Newspaper |language=en-US}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |date=16 Hunyo 2024 |title=Inilah 19 Potret Cantik Finalis Miss Universe Uruguay 2024, Comeback! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-cantik-finalis-miss-universe-uruguay-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717094335/https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-cantik-finalis-miss-universe-uruguay-2024-c1c2 |archive-date=17 Hulyo 2024 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Carmen |date=23 Agosto 2024 |title=Miss Universo anuncia fechas importantes para su edición 73 en México |trans-title=Miss Universe announces important dates for its 73rd edition in Mexico |url=https://www.telemundodallas.com/noticias/miss-universo-fechas-importantes-2024-mexico/2450006/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904161135/https://www.telemundodallas.com/noticias/miss-universo-fechas-importantes-2024-mexico/2450006/ |archive-date=4 Setyembre 2024 |access-date=5 Setyembre 2024 |website=Telemundo Dallas |language=es}}</ref> Dapat sanang lalahok si Bahar Mirzayeva ng Aserbayan ngunit bumitiw ito dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Bago ang paunang kompetisyon, bumitiw na sa kompetisyon sina Edona Bajrami ng Kosobo<ref>{{Cite web |last=Veliqi |first=Astrit |date=9 Hunyo 2024 |title=Edona Bajrami zgjedhet 'Miss Universe Kosova' 2024' |trans-title=Edona Bajrami is elected 'Miss Universe Kosovo' 2024' |url=https://sinjali.com/edona-bajrami-zgjedhet-miss-universe-kosova-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108215806/https://sinjali.com/edona-bajrami-zgjedhet-miss-universe-kosova-2024/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Sinjali |language=sq}}</ref> at Mia le Roux ng Timog Aprika<ref>{{Cite web |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=10 Agosto 2024 |title=Mia le Roux makes history as first hearing-impaired Miss South Africa |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/mia-le-roux-makes-history-as-first-hearing-impaired-miss-south-africa-20240810 |access-date=11 Agosto 2024 |website=News24 Life |language=en-US}}</ref> dahil sa problema sa kanilang kalusugan.<ref>{{Cite web |date=16 Nobyembre 2024 |title=Two more candidates are out of Miss Universe 2024, what happened? |url=https://www.hola.com/us/entertainment/20241116730454/two-more-candidates-out-miss-universe-2024-what-happened/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209231617/https://www.hola.com/us/entertainment/20241116730454/two-more-candidates-out-miss-universe-2024-what-happened/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=HOLA! USA |language=en}}</ref> Diniskwalipika ng Miss Universe Organization si Italy Mora ng Panama dahil lumabas ito sa hotel nang walang pahintulot mula sa organisasyon.<ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=5 Nobyembre 2024 |title=Miss Panama reveals reason behind Miss Universe 2024 withdrawal |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/05/2397632/miss-panama-reveals-reason-behind-miss-universe-2024-withdrawal |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241106032742/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/05/2397632/miss-panama-reveals-reason-behind-miss-universe-2024-withdrawal |archive-date=6 Nobyembre 2024 |access-date=6 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=4 November 2024 |title=Miss Universe Organization has disqualified Miss Panama, Italy Mora, from the 2024 competition |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20241104727948/miss-universe-disqualified-miss-panama-italy-mora-2024-competition/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115084231/https://www.hola.com/us/celebrities/20241104727948/miss-universe-disqualified-miss-panama-italy-mora-2024-competition/ |archive-date=15 Enero 2025 |access-date=6 November 2024 |website=HOLA! USA |language=en-us}}</ref> ==== Partisipasyon ng Pidyi sa Miss Universe ==== Unang kinoronahan bilang Miss Universe Fiji 2024 si Manshika Prasad.<ref>{{Cite web |last=Raqio |first=Mosese |date=1 Setyembre 2024 |title=Miss Universe Fiji Manshika Prasad to use platform to advocate against domestic violence |url=https://www.fijivillage.com/news/Miss-Universe-Fiji-Manshika-Prasad-to-use-platform-to-advocate-against-domestic-violence-xf4r85/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901101232/https://www.fijivillage.com/news/Miss-Universe-Fiji-Manshika-Prasad-to-use-platform-to-advocate-against-domestic-violence-xf4r85/ |archive-date=1 Setyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=Fiji Village |language=en}}</ref> Gayunpaman, tinanggalan ng titulo si Prasad isang araw matapos ang kanyang pagkapanalo dahil hindi nabilang sa botohan ang boto ng may hawak ng lisensya, na siyang kinailangang isaalang-alang matapos magkaroon ng tabla sa mga iskor.<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Nikhil Aiyush |date=2 Setyembre 2024 |title=Prasad official winner for Miss Universe Fiji says organizers |url=https://www.fbcnews.com.fj/news/prasad-official-winner-for-miss-universe-fiji-says-organizers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903031638/https://www.fbcnews.com.fj/news/prasad-official-winner-for-miss-universe-fiji-says-organizers/ |archive-date=3 Setyembre 2024 |access-date=5 Setyembre 2024 |website=Fiji Broadcasting Corporation |language=en}}</ref> Isang ''press release'' mula sa Miss Universe Fiji ang nagsabi na ang "mga tamang pamamaraan" ay hindi nasunod at ang titulo ni Prasad ay ibinigay sa kanyang ''runner-up'' na si Nadine Roberts.<ref name=":10">{{Cite web |last=Narawa |first=Alipate |date=2 Setyembre 2024 |title=Nadine Roberts is Miss Universe Fiji |url=https://www.fijivillage.com/news/Nadine-Roberts-is-Miss-Universe-Fiji-4rf8x5/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902100204/https://www.fijivillage.com/news/Nadine-Roberts-is-Miss-Universe-Fiji-4rf8x5/ |archive-date=2 Setyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=Fiji Village |language=en}}</ref> Gayunpaman, matapos ang pakikipag-usap sa Miss Universe Organization, idineklara ng Miss Universe Fiji Organization na si Prasad ang lalahok bilang kinatawan ng Pidyi.<ref>{{Cite web |date=9 Setyembre 2024 |title=Miss Universe Fiji pageant ‘tainted’ with drama over winner |url=https://www.rnz.co.nz/news/world/527482/miss-universe-fiji-pageant-tainted-with-drama-over-winner |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121205620/https://www.rnz.co.nz/news/world/527482/miss-universe-fiji-pageant-tainted-with-drama-over-winner |archive-date=21 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=RNZ |language=en-nz}}</ref> == Mga resulta == [[File:Miss_Universe_2024_map.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miss_Universe_2024_map.png|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 2024 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 2024''' | * {{flagicon|DEN}} '''[[Dinamarka]]''' – '''[[Victoria Kjær Theilvig]]'''<ref name=":82">{{Cite web |last=Bolledo |first=Jairo |date=17 Nobyembre 2024 |title=Victoria Kjær Theilvig wins Miss Universe 2024, the first crown for Denmark |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331003104/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/denmark-victoria-kjaer-theilvig-winner-miss-universe-2024/ |archive-date=31 Marso 2025 |access-date=18 Nobyembre 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] – Chidimma Adetshina<ref name=":82" /> Δ |- |2nd runner-up | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – María Fernanda Beltrán<ref name=":82" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Suchata Chuangsri<ref name=":82" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] – Ileana Márquez<ref name=":82" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Magalí Benejam<ref name=":13">{{Cite web |date=17 Nobyembre 2024 |title=LIST: Miss Universe 2024 Top 12 |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400645/list-miss-universe-2024-top-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409133942/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400645/list-miss-universe-2024-top-12 |archive-date=9 Abril 2025 |access-date=18 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Juliana Barrientos<ref name=":13" /> * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Ashley Callingbull<ref name=":13" /> * {{flagicon|Peru}} [[Peru]] – Tatiana Calmell<ref name=":13" /> Δ * {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Jennifer Colón<ref name=":13" /> * {{flagicon|RUS}} [[Rusya]] – Valentina Alekseeva<ref name=":13" /> * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Emilia Dides §<ref name=":13" /> |- |Top 30 | * {{flagicon|ARU}} [[Aruba]] – Anouk Eman<ref name=":14">{{Cite web |last=Llemit |first=Kathleen A. |date=17 Nobyembre 2024 |title=LIST: Miss Universe 2024 Top 30, including Philippines |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400642/list-miss-universe-2024-top-30-including-philippines |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128132719/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400642/list-miss-universe-2024-top-30-including-philippines |archive-date=28 Enero 2025 |access-date=18 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Tunac |first=Hermes Joy |date=17 Nobyembre 2024 |title=Chelsea Manalo enters Top 30 of Miss Universe 2024 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/927315/chelsea-manalo-enters-top-30-of-miss-universe-2024/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201110151/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/927315/chelsea-manalo-enters-top-30-of-miss-universe-2024/story/ |archive-date=1 Pebrero 2025 |access-date=26 Nobyembre 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> * {{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Cao Kỳ Duyên<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagdeco|EGY}} [[Ehipto]] – Logina Salah<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] – Mara Topić<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Kaya Chakrabortty<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Rhea Singha<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] – Davin Prasath<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] – Marianela Ancheta<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flag|Makaw}} – Cassandra Chiu<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Sandra Lim<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Geyssell García<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Chelsea Anne Manalo|Chelsea Manalo]]<ref name=":14" /><ref name=":17" /> Δ * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Matilda Wirtavuori<ref name=":14" /><ref name=":17" /> Δ * {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] – Indira Ampiot<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Celinee Santos<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] – Ivana Trišić<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] – Sakhile Dube<ref name=":14" /><ref name=":17" /> * {{flagicon|CHN}} [[Tsina]] – Jia Qi<ref name=":14" /><ref name=":17" /> |} <small>'''§''' – Binoto ng mga manonood upang mapabilang sa Top 30</small> <small>'''Δ''' – Nakapasok sa Top 30 bilang isang Continental Queen</small> === Mga Continental Queen === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Aprika at Oseaniya | * {{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] – Chidimma Adetshina<ref name=":92">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=18 Nobyembre 2024 |title=Miss Universe 2024 highlights: 4 continental queens named, Denmark wins 1st title |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400907/miss-universe-2024-highlights-4-continental-queens-named-denmark-wins-1st-title |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408234949/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/17/2400907/miss-universe-2024-highlights-4-continental-queens-named-denmark-wins-1st-title |archive-date=8 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |- |Asya | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Chelsea Anne Manalo|Chelsea Manalo]]<ref name=":92" /> |- |Europa at Gitnang Silangan | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Matilda Wirtavuori<ref name=":92" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|Peru}} [[Peru]] – Tatiana Calmell<ref name=":92" /> |} === Mga espesyal na parangal === ==== Mga espesyal na parangal para sa mga kandidata ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] – Jenelle Thongs<ref name=":102">{{Cite web |date=18 Nobyembre 2024 |title=LIST: Winners of Miss Universe 2024 special awards |url=https://philstarlife.com/news-and-views/922973-list-winners-of-miss-universe-2024-special-awards?page=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226060030/https://philstarlife.com/news-and-views/922973-list-winners-of-miss-universe-2024-special-awards |archive-date=26 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> |- |Best Skin Award | * {{flagicon|HON}} [[Honduras]] – Stephanie Cam<ref name=":102" /> |- |People’s Choice Award | * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Emilia Dides<ref name=":102" /> |} ==== Mga espesyal na parangal para sa mga pambansang direktor ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Pambansang Direktor |- |Best National Director | * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Dennis Dávila<ref name=":102" /> |- |Best National Pageant | * {{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Thị Hương Ly<ref name=":102" /> |- |Best National Host Tour Country | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – Jonas Gaffud<ref name=":102" /> |- |Beyond the Crown Award | * {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Yizette Cifredo<ref name=":102" /> |} ==== Best National Costume ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Chelsea Anne Manalo|Chelsea Manalo]]<ref name=":122">{{Cite web |date=30 Nobyembre 2024 |title=Chelsea Manalo wins National Costume Award at Miss Universe 2024 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/928610/chelsea-manalo-wins-national-costume-award-at-miss-universe-2024/story/?amp |archive-url=https://web.archive.org/web/20241210204131/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/928610/chelsea-manalo-wins-national-costume-award-at-miss-universe-2024/story/?amp |archive-date=10 Disyembre 2024 |access-date=3 Disyembre 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] – Emilia Dides<ref name=":122" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] – Nguyễn Cao Kỳ Duyên<ref name=":122" /> |} ==== Voice for Change ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Gold Winners | * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Juliana Barrientos<ref name=":16">{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=15 Nobyembre 2024 |title=The Philippines, Bahrain's Shereen Ahmed win Miss Universe 2024 special prizes |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/15/2400425/philippines-bahrains-shereen-ahmed-win-miss-universe-2024-special-prizes |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120103931/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/15/2400425/philippines-bahrains-shereen-ahmed-win-miss-universe-2024-special-prizes |archive-date=20 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] – Ana Gabriela Villanueva<ref name=":16" /> * {{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] – Davin Prasath<ref>{{Cite web |date=13 Nobyembre 2024 |title=IN PICTURES: Cambodian beauty ranked 2nd in ‘Voice for Change’ ranking at Miss Universe 2024 |url=https://www.khmertimeskh.com/501591124/cambodian-beauty-ranked-2nd-in-voice-for-change-ranking-at-miss-universe-2024/ |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Khmer Times |language=en}}</ref> |- |Silver Finalists | * {{flagicon|ARU}} [[Aruba]] – Anouk Eman<ref name=":16" /> * {{flagdeco|BHR}} [[Bahrain|Bahreyn]] – Shereen Ahmed<ref name=":16" /> * {{flagicon|ERI}} [[Eritrea|Eritreya]] – Snit Tewoldemedhin<ref name=":16" /> * {{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] – Saran Bah<ref name=":16" /> * {{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] – Raegan Rutty<ref name=":16" /> * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Matilda Wirtavuori<ref name=":16" /> * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Suchata Chuangsri<ref name=":16" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang mga pagbabago sa pormat ng kompetisyon ang ipinatupad ng Miss Universe. Ang bilang ng mga semi-finalist ay itinaas sa tatlumpu kumpara sa dalawampu ng nakaraang taon— ang pinakamaraming bilang ng mga ''semifinalist'' sa kasaysayan ng kompetisyon. Ang mga resulta ng paunang kompetisyon at ng ''closed-door interview'' ang nagpasiya sa unang dalawampu't-siyam na mga ''semifinalist''; apat sa mga ito ay hinirang na mga ''Continental Queen'' sa katapusan ng kompetisyon. Nagsagawa ng ''internet voting'' kung saan ang mga manonood ay maaaring bumoto para sa isa pang kandidata upang umabante sa ''semifinals''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' ang tatlumpung mga ''semifinalist'' at pagkatapos ay pinili ang labindalawang mga ''semifinalist''. Lumahok sa ''evening gown competition'' ang labindalawang mga ''semifinalist'' at kalaunan ay pinili ang limang pinalista na lalahok sa ''question-and-answer round'', ''final question'' at ''final walk''.<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=5 Setyembre 2024 |title=Miss Universe Organization releases format for 2024 pageant |url=https://entertainment.inquirer.net/575105/miss-universe-organization-releases-format-for-2024-pageant |archive-url=https://web.archive.org/web/20240905115604/https://entertainment.inquirer.net/575105/miss-universe-organization-releases-format-for-2024-pageant |archive-date=5 Setyembre 2024 |access-date=7 Setyembre 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> === Komite sa pagpili === * Romero Britto – Brasilenyong artista at iskulptor<ref name=":15">{{Cite web |last=Valderrama |first=Evangeline |date=17 Nobyembre 2024 |title=Meet the judges of the Miss Universe 2024 pageant |url=https://entertainment.inquirer.net/585733/meet-the-judges-of-the-miss-universe-2024-pageant |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117022720/https://entertainment.inquirer.net/585733/meet-the-judges-of-the-miss-universe-2024-pageant |archive-date=17 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> * Jessica Carrillo – Mehikanang tagapagbalita sa [[Telemundo]]<ref name=":15" /> * Eva Cavalli – ''Fashion designer'' at ''first runner-up'' ng [[Miss Universe 1977]] mula sa Austrya<ref name=":15" /> * Michael Cinco – Pilipinong ''fashion designer'' na nakabase sa Dubai<ref name=":15" /> * Emilio Estefan – Kubano-Amerikanong musikero at ''producer<ref name=":15" />'' * Fariana – Kolombyanang aktres at mang-aawit''<ref name=":15" />'' * Margaret Gardiner – [[Miss Universe 1978]] mula sa Timog Aprika''<ref name=":15" />'' * Gabriela Gonzalez – Mehikanang ''fashion designer<ref name=":15" />'' * Camila Guiribitey – Kubanong pilantropo at negosyante<ref name=":15" /> * Gary Nader – Libano-Dominikanong taga-kolekta ng sining<ref name=":15" /> * [[Lele Pons]] – Mang-aawit, aktres, at personalidad sa [[YouTube]]<ref name=":15" /> * Nova Stevens – Miss Universe Canada 2020<ref name=":15" /> * Gianluca Vacchi – Italyanong negosyante at Pangulo ng ''SEA Societa Europea Autocaravan<ref name=":15" />'' == Mga kandidata == 125 kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name=":2">{{Cite web |last=Lau |first=Evelyn |date=5 Abril 2024 |title=Miss Universe 2024 contestants who've been crowned so far |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/04/05/miss-universe-2024-contestants/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531013128/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/04/05/miss-universe-2024-contestants/ |archive-date=31 Mayo 2024 |access-date=15 Abril 2024 |website=The National |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Françeska|Rustemi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Hunyo 2024 |title=Françeska Rustemi shpallet Miss Universe Albania 2024 |trans-title=Franceska Rustemi is declared Miss Universe Albania 2024 |url=https://telegrafi.com/franceska-rustemi-shpallet-miss-universe-albania-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612174732/https://telegrafi.com/franceska-rustemi-shpallet-miss-universe-albania-2024/ |archive-date=12 Hunyo 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Telegrafi |language=sq}}</ref> |19 |Durrës |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{sortname|Pia|Theissen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Besau |first=Sebastian |date=30 Abril 2024 |title=Kölnerin wird in Düsseldorf zur Miss Universe Germany gekürt |trans-title=Ang babaeng ipinanganak sa Cologne ay kinoronahang Miss Universe Germany sa Düsseldorf |url=https://www.nrz.de/staedte/duesseldorf/article242213480/Koelnerin-wird-in-Duesseldorf-zur-Miss-Universe-Germany-gekuert.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507173041/https://www.nrz.de/staedte/duesseldorf/article242213480/Koelnerin-wird-in-Duesseldorf-zur-Miss-Universe-Germany-gekuert.html |archive-date=7 Mayo 2024 |access-date=1 Mayo 2024 |website=NRZ |language=de}}</ref> |25 |[[Colonia]] |- |{{flagdeco|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Nelma|Ferreira|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Oktubre 2024 |title=Nelma Tchissola Ferreira representa Angola no Miss Universo 2024 |trans-title=Nelma Tchissola Ferreira represents Angola at Miss Universe 2024 |url=https://www.opais.ao/cultura/nelma-tchissola-ferreira-representa-angola-no-miss-universo-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117022021/https://www.opais.ao/cultura/nelma-tchissola-ferreira-representa-angola-no-miss-universo-2024/ |archive-date=17 Enero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Jornal OPaís |language=pt}}</ref> |26 |[[Benguela]] |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Magalí|Benejam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2024 |title=Magalí Benejam de Córdoba es la nueva Miss Universo Argentina |trans-title=Si Magalí Benejam mula sa Córdoba ang bagong Miss Universe Argentina |url=https://www.diariolaprovinciasj.com/elpais/2024/5/25/magali-benejam-de-cordoba-es-la-nueva-miss-universo-argentina-214722.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526024625/https://www.diariolaprovinciasj.com/elpais/2024/5/25/magali-benejam-de-cordoba-es-la-nueva-miss-universo-argentina-214722.html |archive-date=26 Mayo 2024 |access-date=26 Mayo 2024 |website=Diario La Provincia SJ |language=es}}</ref> |29 |Córdoba |- |{{flagicon|ARM}} [[Armenya]] |{{sortname|Emma|Avanesyan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=LLC |first=Helix Consulting |date=28 Oktubre 2024 |title=Armenia names new delegate to Miss Universe pageant |url=https://www.panorama.am/en/news/2024/10/28/Armenia-Miss-Universe/3070983 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108213821/https://www.panorama.am/en/news/2024/10/28/Armenia-Miss-Universe/3070983 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Panorama |language=en}}</ref> |32 |[[Ereban]] |- |{{flagicon|ARU}} [[Aruba]] |{{sortname|Anouk|Eman|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=12 Agosto 2024 |title=Anouk Eman crowned Miss Universe Aruba 2024 |url=https://english.24ora.com/2024/08/12/anouk-eman-crowned-miss-universe-aruba-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813020521/https://english.24ora.com/2024/08/12/anouk-eman-crowned-miss-universe-aruba-2024/ |archive-date=13 Agosto 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=24ora |language=en-US}}</ref> |32 |Oranjestad |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Zoe|Creed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=George |first=Owen |date=6 Setyembre 2024 |title=Zoe Creed crowned Miss Universe Australia 2024 |url=https://gcmag.com.au/zoe-creed-crowned-miss-universe-australia-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906101225/https://gcmag.com.au/zoe-creed-crowned-miss-universe-australia-2024/ |archive-date=6 Setyembre 2024 |access-date=5 Setyembre 2024 |website=Gold Coast Magazine |language=en-AU}}</ref> |23 |[[Brisbane]] |- |{{flagicon|Bahamas}} [[:en:Miss_Universe_Bahamas|Bahamas]] |{{sortname|Selvinique|Wright|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2024 |title=Miss Bahamas Universe contestants display beauty and brains at business symposium |url=http://www.tribune242.com/news/2024/may/07/miss-bahamas-universe-contestants-display-beauty-a/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240508180319/http://www.tribune242.com/news/2024/may/07/miss-bahamas-universe-contestants-display-beauty-a/ |archive-date=8 Mayo 2024 |access-date=8 Mayo 2024 |website=Tribune 242 |language=en}}</ref> |32 |[[Andros, Bahamas|Andros]] |- |{{flagdeco|BHR}} [[Bahrain|Bahreyn]] |{{sortname|Shereen|Ahmed|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Basina |first=Carby Rose |date=10 Oktubre 2024 |title=Filipina-Bahraini Shereen Ahmed is Miss Universe Bahrain 2024 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/923230/filipina-bahraini-shereen-ahmed-is-miss-universe-bahrain-2024/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209193243/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/923230/filipina-bahraini-shereen-ahmed-is-miss-universe-bahrain-2024/story/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=GMA News Online |language=en}}</ref> |29 |[[Manama]] |- |{{flagdeco|BGD}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{sortname|Aniqa|Alam|nolink=1}}<ref>{{Cite web |title=Aniqa Alam to Represent Bangladesh in Miss Universe |url=https://www.rtvonline.com/english/entertainment/17440 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126200730/https://www.rtvonline.com/english/entertainment/17440 |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=28 Enero 2025 |website=RTV Online |language=en}}</ref> |32 |[[Dhaka]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{sortname|Marie-Emmanuelle|Diamala|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=30 Hunyo 2024 |title=Côte d'Ivoire : Diamala Marie-Emmanuelle élue miss Côte d'Ivoire 2024 |trans-title=Côte d'Ivoire : Diamala Marie-Emmanuelle elected Miss Côte d'Ivoire 2024 |url=https://www.koaci.com/article/2024/06/30/cote-divoire/societe/cote-divoire-diamala-marie-emmanuelle-elue-miss-cote-divoire-2024_179091.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220003800/https://www.koaci.com/article/2024/06/30/cote-divoire/societe/cote-divoire-diamala-marie-emmanuelle-elue-miss-cote-divoire-2024_179091.html |archive-date=20 Pebrero 2025 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=Koaci |language=fr}}</ref> |20 |Aboisso |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Kenza|Ameloot|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=24 Pebrero 2024 |title=Kenza Ameloot (21) uit Sint-Amandsberg is nieuwe Miss België |trans-title=Si Kenza Ameloot (21) mula sa Sint-Amandsberg ang bagong Miss Belgium |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/24/kenza-ameloot-is-nieuwe-miss-belgie/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240324063638/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/24/kenza-ameloot-is-nieuwe-miss-belgie/ |archive-date=24 Marso 2024 |access-date=26 Pebrero 2024 |website=VRT News |language=nl}}</ref> |21 |Sint-Amandsberg |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |{{sortname|Halima|Hoy|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=15 Abril 2024 |title=Halima Hoy crowned Miss Universe Belize 2024 |trans-title=Si Halima Hoy ay kinoronahan bilang Miss Universe Belize 2024 |url=https://caribbean.loopnews.com/content/halima-hoy-crowned-miss-universe-belize-2024 |archive-url=https://archive.today/20250428091838/https://www.loopnews.com/content/halima-hoy-crowned-miss-universe-belize-2024/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=15 Abril 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |29 |Port Loyola |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Ileana|Márquez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Farrés |first=Héctor |date=8 Disyembre 2023 |title=Ileana Márquez, maestra y madre, hace historia al ganar Miss Venezuela 2023 |trans-title=Si Ileana Márquez, guro at ina, ay gumawa ng kasaysayan sa pagkapanalo sa Miss Venezuela 2023 |url=https://www.lavanguardia.com/gente/20231208/9434920/ileana-marquez-maestra-madre-historia-ganar-miss-venezuela-2023-pmv.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216080740/https://www.lavanguardia.com/gente/20231208/9434920/ileana-marquez-maestra-madre-historia-ganar-miss-venezuela-2023-pmv.html |archive-date=16 Disyembre 2023 |access-date=8 Disyembre 2023 |website=La Vanguardia |language=es}}</ref> |27 |Valencia |- |{{flag|Belarus|name=Biyelorusya}} |{{sortname|Eleanora|Kachalovskaya|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2024 |title=Belarusian woman to compete for Miss Universe title |url=https://belarus24.by/en/news/society/belarusian-woman-to-compete-for-miss-universe-title/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419215921/https://belarus24.by/en/news/society/belarusian-woman-to-compete-for-miss-universe-title/ |archive-date=19 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Belarus 24 |language=en}}</ref> |24 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{sortname|Cao Kỳ Duyên|Nguyễn|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=14 Setyembre 2024 |title=Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Miss Universe Vietnam 2024 |trans-title=Nguyễn Cao Kỳ Duyên crowned Miss Universe Vietnam 2024 |url=https://thanhnien.vn/nguyen-cao-ky-duyen-dang-quang-miss-universe-vietnam-2024-185240914205253493.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111202808/https://thanhnien.vn/nguyen-cao-ky-duyen-dang-quang-miss-universe-vietnam-2024-185240914205253493.htm |archive-date=11 Enero 2025 |access-date=18 Setyembre 2024 |website=Thanh Niên |language=vi}}</ref> |28 |Nam Định |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Ruby|Pouchet|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2024 |title=Bonaire schrijft zich met Ruby Pouchet in voor Miss Universe 2024 |url=https://www.dbsuriname.com/2024/05/17/bonaire-schrijft-zich-met-ruby-pouchet-in-voor-miss-universe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521023327/https://www.dbsuriname.com/2024/05/17/bonaire-schrijft-zich-met-ruby-pouchet-in-voor-miss-universe-2024/ |archive-date=21 Mayo 2024 |access-date=21 Mayo 2024 |website=Dagblad Suriname |language=nl}}</ref> |29 |Kralendijk |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Thanolo|Keutlwile|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kgweetsi |first=Otlarongwa |date=25 Setyembre 2024 |title=Doctor by day, Queen by night |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/doctor-by-day-queen-by-night/news |archive-url=https://web.archive.org/web/20240925113422/https://www.mmegi.bw/lifestyle/doctor-by-day-queen-by-night/news |archive-date=25 Setyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Mmegi Online |language=en}}</ref> |28 |Thamaga |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Luana|Cavalcante|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Oliveira |first=Aline |date=20 Setyembre 2024 |title=Miss Brasil 2024: Luana Cavalcante se torna 1ª mãe vencedora do concurso |trans-title=Miss Brazil 2024: Luana Cavalcante becomes the first mother to win the contest |url=https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/miss-brasil-2024-luana-cavalcante-se-torna-1a-mae-vencedora-do-concurso/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208040234/https://www.cnnbrasil.com.br/lifestyle/miss-brasil-2024-luana-cavalcante-se-torna-1a-mae-vencedora-do-concurso/ |archive-date=8 Disyembre 2024 |access-date=20 Setyembre 2024 |website=CNN Brasil |language=pt-BR}}</ref> |25 |Recife |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} [[Britanikong Kapuluang Birhenes]] |Deyounce Lowenfield<ref>{{Cite web |date=12 Agosto 2024 |title=Deyounce E. Lowenfield crowned Miss Universe BVI 2024 |url=https://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/deyounce-e-lowenfield-crowned-miss-universe-bvi-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174401/https://www.virginislandsnewsonline.com/en/news/deyounce-e-lowenfield-crowned-miss-universe-bvi-2024/ |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Virgin Islands News Online |language=en}}</ref> |20 |Tortola |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Elena|Vian|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Oktubre 2024 |title=33-годишната Елена Виан стана "Мис Свят България" |trans-title=33-year old Elena Vian became "Miss Bulgaria" |url=https://www.24chasa.bg/index.php/ozhivlenie/article/19111659 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220031957/https://www.24chasa.bg/index.php/ozhivlenie/article/19111659 |archive-date=20 Pebrero 2025 |access-date=14 Oktubre 2024 |work=24chasa |language=bg}}</ref> |33 |Haskovo |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Juliana|Barrientos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Verduguez |first=Alejandra |date=29 Hunyo 2024 |title=¡Juliana Barrientos es la Miss Bolivia Universo 2024! |trans-title=Juliana Barrientos is Miss Bolivia Universe 2024! |url=https://www.reduno.com.bo/tendencias/juliana-barrientos-es-la-miss-bolivia-universo-2024--202462923350 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240701102520/https://www.reduno.com.bo/tendencias/juliana-barrientos-es-la-miss-bolivia-universo-2024--202462923350 |archive-date=1 Hulyo 2024 |access-date=30 Hunyo 2024 |website=Red Uno |language=es}}</ref> |26 |Cochabamba |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |{{sortname|Kimberly|de Boer|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Mayo 2024 |title=New Miss Universe Curaçao 2024 crowned |trans-title=Kinoronahan ang bagong Miss Universe Curaçao 2024 |url=https://caribbean.loopnews.com/content/new-miss-universe-curacao-2024-crowned?utm_campaign=New%20Miss%20Universe%20Cura%C3%A7ao%202024%20crowned%20%20&utm_medium=push&utm_source=firebase&utm_content=web |archive-url=https://archive.today/20250428092054/https://www.loopnews.com/content/new-miss-universe-curacao-2024-crowned/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=28 Mayo 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Ilda |Amani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=30 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024 : Ilda Amani, gagnante de la grande finale en RDC |trans-title=Miss Universe 2024: Ilda Amani, winner of the grand finale in the DRC |url=https://acp.cd/culture/miss-universe-2024-ilda-amani-gagnante-de-la-grande-finale-en-rdc/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831134653/https://acp.cd/culture/miss-universe-2024-ilda-amani-gagnante-de-la-grande-finale-en-rdc/ |archive-date=31 Agosto 2024 |access-date=31 Agosto 2024 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |26 |Bukavu |- |'''{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]]''' |'''{{sortname|Victoria|Kjær Theilvig}}<ref>{{Cite web |last=Pasajol |first=Anne |date=18 Nobyembre 2024 |title=In the spotlight: Get to know Miss Universe 2024 Victoria Kjær Theilvig |url=https://entertainment.inquirer.net/585862/in-the-spotlight-get-to-know-miss-universe-2024-victoria-kjaer-theilvig |archive-url=https://web.archive.org/web/20250209133337/https://entertainment.inquirer.net/585862/in-the-spotlight-get-to-know-miss-universe-2024-victoria-kjaer-theilvig |archive-date=9 Pebrero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref>''' |21 |Søborg |- |{{flagdeco|EGY}} [[Ehipto]] |Logina Salah<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2024 |title=Egypt’s Logina Salah makes history at Miss Universe pageant |url=https://www.arabnews.com/node/2579631/lifestyle |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128010900/https://www.arabnews.com/node/2579631/lifestyle |archive-date=28 Enero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Arab News |language=en}}</ref> |34 |[[:en:Alexandria|Alexandria]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Mara Topić<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2024 |title=Miss Universo Ecuador: Mara Topic es la ganadora del certamen |trans-title=Miss Universe Ecuador: Mara Topic is the winner of the contest |url=https://www.expreso.ec/ocio/miss-universo-ecuador-mara-topic-ganadora-certamen-202777.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612130638/https://www.expreso.ec/ocio/miss-universo-ecuador-mara-topic-ganadora-certamen-202777.html |archive-date=12 Hunyo 2024 |access-date=9 Hunyo 2024 |website=Expreso |language=es}}</ref> |29 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Florence Garcia<ref>{{Cite web |last=González |first=Corina |date=7 Setyembre 2024 |title=Ella es Florence García, la ganadora de Miss Universe El Salvador 2024 |trans-title=This is Florence García, the winner of Miss Universe El Salvador 2024. |url=https://us.as.com/tikitakas/quien-es-la-ganadora-de-miss-universo-el-salvador-2024-n/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214247/https://us.as.com/tikitakas/quien-es-la-ganadora-de-miss-universo-el-salvador-2024-n/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=8 Setyembre 2024 |website=Diario AS |language=es}}</ref> |25 |[[:en:San_Miguel,_El_Salvador|San Miguel]] |- |{{flagicon|ERI}} [[Eritrea|Eritreya]] |Snit Tewoldemedhin<ref>{{Cite web |date=26 Oktubre 2024 |title=Trending: Eritrea debuts its 2024 Miss Universe pageant |url=https://www.voaafrica.com/a/trending-eritrea-debuts-its-2024-miss-universe-pageant-/7838074.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250325222248/https://www.voaafrica.com/a/trending-eritrea-debuts-its-2024-miss-universe-pageant-/7838074.html |archive-date=25 Marso 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Voice of Africa |language=en}}</ref> |25 |[[Asmara]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |Petra Sivakova<ref>{{Cite web |last=Valovičová |first=Kristína |date=24 Oktubre 2024 |title=Petra Siváková mieri na Miss Universe 2024 v Mexiku, Slovensko bude reprezentovať v historickom národnom kroji |trans-title=Petra Siváková is heading to Miss Universe 2024 in Mexico, she will represent Slovakia in the historic national costume |url=https://sita.sk/petra-sivakova-mieri-na-miss-universe-2024-v-mexiku-slovensko-bude-reprezentovat-v-historickom-narodnom-kroji/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116152521/https://sita.sk/petra-sivakova-mieri-na-miss-universe-2024-v-mexiku-slovensko-bude-reprezentovat-v-historickom-narodnom-kroji/ |archive-date=16 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=SITA.sk |language=sk}}</ref> |24 |Šamorín |- |{{flagicon|USA}} [[Miss USA|Estados Unidos]] |Alma Cooper<ref>{{cite web |last1=Brockington |first1=Ariana |last2=Nicolaou |first2=Elena |date=5 Agosto 2024 |title=Who won the Miss USA 2024 pageant? All about Alma Cooper of Michigan |url=https://www.today.com/popculture/miss-usa-2024-winner-alma-cooper-michigan-rcna164797 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822220852/https://www.today.com/popculture/miss-usa-2024-winner-alma-cooper-michigan-rcna164797 |archive-date=22 Agosto 2024 |access-date=5 Agosto 2024 |website=Today |language=en}}</ref> |22 |Okemos |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |Michelle Jiménez<ref>{{Cite web |date=12 Setyembre 2024 |title=Descubrimos a Michelle Jiménez, nueva Miss Universo España 2024 |trans-title=We discover Michelle Jiménez, the new Miss Universe Spain 2024 |url=https://www.semana.es/corazon/nueva-miss-universo-espana-2024-michelle-jimenez-baleares_2788503 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108225002/https://www.semana.es/corazon/nueva-miss-universo-espana-2024-michelle-jimenez-baleares_2788503 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=12 Setyembre 2024 |website=Semana |language=es}}</ref> |21 |[[:en:Barcelona|Barcelona]] |- |{{flagicon|EST}} [[Estonya]] |Valeria Vasilieva<ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 Nobyembre 2024 |title=7 Potret Miss Universe Estonia 2024 Valeria Vasilieva, Angelic! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-miss-universe-estonia-2024-valeria-vasilieva-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419221548/https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-miss-universe-estonia-2024-valeria-vasilieva-c1c2 |archive-date=19 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Tallin|Tallinn]] |- |{{flagicon|GEQ}} [[Gineang Ekwatoriyal]] |Diana Angono Mouhafo<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2024 |title=Diana Dashaira Mouhafo se corona como Miss Guinea Ecuatorial 2024 |trans-title=Diana Dashaira Mouhafo is crowned Miss Equatorial Guinea 2024 |url=https://asongaradio.com/noticia/1624743/diana-dashaira-mouhafo-se-corona-como-miss-guinea-ecuatorial-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126232120/https://asongaradio.com/noticia/1624743/diana-dashaira-mouhafo-se-corona-como-miss-guinea-ecuatorial-2024 |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=Asonga Radio |language=es}}</ref> |24 |[[Malabo]] |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |Christina Chalk<ref>{{Cite web |date=8 Hulyo 2024 |title=Fil-Brit Christina Dela Cruz Chalk is Miss Universe Great Britain 2024! |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/912599/fil-brit-istina-dela-cruz-chalk-is-miss-universe-great-britain-2024/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108232919/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/912599/fil-brit-istina-dela-cruz-chalk-is-miss-universe-great-britain-2024/story/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=8 Hulyo 2024 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref> |30 |Dunblane |- |{{flagicon|GRE}} [[Gresya]] |Christianna Katsieri<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=18 Abril 2024 |title=7 Potret Miss Universe Yunani 2024 Christianna Katsieri, Memukau! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-miss-universe-yunani-2024-christianna-katsieri-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241228132139/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-miss-universe-yunani-2024-christianna-katsieri-c1c2 |archive-date=28 Disyembre 2024 |access-date=13 Mayo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |Piraeus |- |{{flagicon|GLP|local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |Coraly Desplan<ref>{{Cite web |last=Losio |first=Jérémy |date=17 Agosto 2024 |title=Coraly Desplan élue Miss Universe Guadeloupe 2024 |trans-title=Coraly Desplan elected Miss Universe Guadeloupe 2024 |url=https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Coraly-Desplan-elue-Miss-Universe-Guadeloupe-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108225803/https://rci.fm/guadeloupe/infos/Societe/Coraly-Desplan-elue-Miss-Universe-Guadeloupe-2024 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=17 Agosto 2024 |website=RCI |language=fr-GP}}</ref> |20 |Pointe-Noire |- |{{flagicon|GUI}} [[Guinea|Guniya]] |Saran Bah<ref>{{Cite web |last=Soumah |first=Bountouraby Amine |date=2 Setyembre 2024 |title=Miss Univers 2024 : Le choix de Saran Bah suscite des interrogations ! |trans-title=Miss Universe 2024: The choice of Saran Bah raises questions! |url=https://www.gnakrylive.com/guinee/people/16220-miss-univers-2024-le-choix-de-saran-bah-suscite-des-interrogations |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903053807/https://www.gnakrylive.com/guinee/people/16220-miss-univers-2024-le-choix-de-saran-bah-suscite-des-interrogations |archive-date=3 Setyembre 2024 |access-date=7 Setyembre 2024 |website=Gnakrylive.com |language=fr-fr}}</ref> |29 |[[Conakry]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |Ana Gabriela Villanueva<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2024 |title=Ana Gabriela Villanueva, la nueva Miss Universo Guatemala: ella recibe el título luego que Andrea Radford renunciara a la corona por embarazo |trans-title=Ana Gabriela Villanueva, the new Miss Universe Guatemala: she receives the title after Andrea Radford gave up the crown due to pregnancy |url=https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-ella-recibe-el-titulo-luego-que-andrea-radford-renuncie-a-la-corona-por-embarazo-nota/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123090953/https://www.eluniverso.com/entretenimiento/gente/ana-gabriela-villanueva-la-nueva-miss-universo-guatemala-ella-recibe-el-titulo-luego-que-andrea-radford-renuncie-a-la-corona-por-embarazo-nota/ |archive-date=23 Enero 2025 |access-date=27 Agosto 2024 |website=El Universo |language=es}}</ref> |22 |Santa Cruz Naranjo |- |{{flagicon|GUY}} [[Guyana]] |Ariana Blaize<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2024 |title=Arianna Blaize shines bright, clinches Miss Universe Guyana 2024 crown |url=https://wicnews.com/guyana/arianna-blaize-shines-bright-clinches-miss-universe-guyana-2024-crown |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211020050/https://wicnews.com/guyana/arianna-blaize-shines-bright-clinches-miss-universe-guyana-2024-crown |archive-date=11 Pebrero 2025 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=WIC News |language=en}}</ref> |26 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Rachel Silvera<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2024 |title=Pharmacy student Rachel Silvera is Miss Universe Jamaica 2024 |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20240729/pharmacy-student-rachel-silvera-miss-universe-jamaica-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241106123622/https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20240729/pharmacy-student-rachel-silvera-miss-universe-jamaica-2024 |archive-date=6 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=The Gleaner |language=en}}</ref> |25 |Saint Mary |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Kaya Chakrabortty<ref>{{Cite web |last= |first= |date=25 Hulyo 2024 |title=ミス・ユニバース日本代表が決定 神戸の英語講師ボランティア、チャクラボルティ雅さん「すごくうれしい」 |trans-title=Miss Universe Japan selected: Kobe-based English teacher volunteer, Kaya Chakrabortty, "I'm so happy" |url=https://www.sanspo.com/article/20240725-5WXUVPSANBMYZLIRKW2AICHIGI/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108213825/https://www.sanspo.com/article/20240725-5WXUVPSANBMYZLIRKW2AICHIGI/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=Sankei Sports |language=ja}}</ref> |22 |[[Kobe]] |- |{{flagicon|MKD}} [[Hilagang Masedonya]] |Tea Gjorgievska<ref>{{Cite web |date=9 Oktubre 2024 |title=Теа Ѓоргиевска е мис на Македонија за мис Универзум (галерија) |trans-title=Tea Gjorgievska is Miss Macedonia for Miss Universe (gallery) |url=https://nezavisen.mk/tea-gjorgievska-e-mis-na-makedonija-za-mis-univerzum-galerija/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203143938/https://nezavisen.mk/tea-gjorgievska-e-mis-na-makedonija-za-mis-univerzum-galerija/ |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=10 Oktubre 2024 |website=Nezavisen Vesnik |language=mk-MK}}</ref> |21 |Kumanovo |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Shyanne McIntosh<ref>{{Cite web |date=12 Agosto 2024 |title=Shyanne McIntosh wins Miss Universe Gibraltar |url=https://www.chronicle.gi/shyanne-mcintosh-wins-miss-universe-gibraltar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108221322/https://www.chronicle.gi/shyanne-mcintosh-wins-miss-universe-gibraltar/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Gibraltar Chronicle |language=en}}</ref> |25 |Hibraltar |- |{{flagicon|HON}} [[Honduras]] |Stephanie Cam<ref>{{Cite web |last= |date=22 Agosto 2024 |title=Stephanie Cam gana el Miss Honduras Universo 2024 |trans-title=Stephanie Cam wins Miss Honduras Universe 2024 |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/stephanie-cam-gana-el-miss-honduras-universo-2024-JA21033903 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108220718/https://www.laprensa.hn/espectaculos/stephanie-cam-gana-el-miss-honduras-universo-2024-JA21033903 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=23 Agosto 2024 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |31 |San Pedro Sula |- |{{flag|Hong Kong}} |Joanne Rhodes<ref>{{cite news |date=26 Setyembre 2024 |title=環球小姐2024 前ViuTV主持姚祖恩奪港區冠軍 甄蕎封亞軍 前港姐雷莊𠒇得季軍 |language=Cantonese |trans-title=Miss Universe 2024丨Former ViuTV host Yao Zuen won the Hong Kong championship, Zhen Qiao won the first runner-up, and former Hong Kong Miss Lei Zhuang won the second runner-up |website=Headline Daily |url=https://www.stheadline.com/realtime-entertainment/3386528/%E7%92%B0%E7%90%83%E5%B0%8F%E5%A7%902024%E4%B8%A8%E5%89%8DViuTV%E4%B8%BB%E6%8C%81%E5%A7%9A%E7%A5%96%E6%81%A9%E5%A5%AA%E6%B8%AF%E5%8D%80%E5%86%A0%E8%BB%8D-%E7%94%84%E8%95%8E%E5%B0%81%E4%BA%9E%E8%BB%8D-%E5%89%8D%E6%B8%AF%E5%A7%90%E9%9B%B7%E8%8E%8A%F0%A0%92%87%E5%BE%97%E5%AD%A3%E8%BB%8D |access-date=2 Oktubre 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214201/https://www.stheadline.com/realtime-entertainment/3386528/%E7%92%B0%E7%90%83%E5%B0%8F%E5%A7%902024%E4%B8%A8%E5%89%8DViuTV%E4%B8%BB%E6%8C%81%E5%A7%9A%E7%A5%96%E6%81%A9%E5%A5%AA%E6%B8%AF%E5%8D%80%E5%86%A0%E8%BB%8D-%E7%94%84%E8%95%8E%E5%B0%81%E4%BA%9E%E8%BB%8D-%E5%89%8D%E6%B8%AF%E5%A7%90%E9%9B%B7%E8%8E%8A%F0%A0%92%87%E5%BE%97%E5%AD%A3%E8%BB%8D |archive-date=8 Nobyembre 2024}}</ref> |24 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Rhea Singha<ref>{{Cite web |date=23 Setyembre 2024 |title=Gujarat’s Rhea Singha crowned Miss Universe India 2024 |url=https://www.indiatoday.in/trending-news/story/gujarat-rhea-singha-crowned-miss-universe-india-2024-2604819-2024-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241124060845/https://www.indiatoday.in/trending-news/story/gujarat-rhea-singha-crowned-miss-universe-india-2024-2604819-2024-09-23 |archive-date=24 Nobyembre 2024 |access-date=26 Setyembre 2024 |website=India Today |language=en}}</ref> |19 |Ahmedabad |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |Clara Shafira Krebs<ref>{{Cite web |last=Murdianto |first=Muhammad Tarmizi |date=20 Setyembre 2024 |title=Clara Shafira Sabet Gelar Miss Universe [Indonesia] 2024, Congratulation! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-tarmizi-murdianto/clara-shafira-sabet-gelar-miss-universe-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130073126/https://www.idntimes.com/men/ladies/amp/muhammad-tarmizi-murdianto/clara-shafira-sabet-gelar-miss-universe-2024 |archive-date=30 Nobyembre 2024 |access-date=20 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Tangerang]] |- |{{flagicon|IRN}} [[Iran]]{{Efn|Lalahok gamit ang sash na "Persia" matapos hindi payagan ng Pamahalaan ng Iran na gamitin ng Miss Persia Organization ang pangalang "Iran" sa Miss Universe.|name=b}} |Ava Vahneshan<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=8 Setyembre 2024 |title=Perwakilan Persia untuk Ajang Miss Universe 2024 Resmi Diganti |trans-title=Persia's Representative for Miss Universe 2024 Officially Replaced |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/perwakilan-persia-untuk-ajang-miss-universe-2024-resmi-diganti-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174320/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/perwakilan-persia-untuk-ajang-miss-universe-2024-resmi-diganti-c1c2 |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Teherán|Teheran]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Sofia Labus<ref>{{Cite web |last=Lawrance |first=Thomas |last2=Byrne |first2=Ruairi Scott |date=22 Setyembre 2024 |title=Criminology student Sofia Labus crowned winner of Miss Universe Ireland 2024 |url=https://www.irishmirror.ie/news/irish-news/miss-universe-ireland-2024-winner-33727073 |archive-url=https://archive.today/20250428093928/https://www.irishmirror.ie/news/irish-news/miss-universe-ireland-2024-winner-33727073 |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=26 Setyembre 2024 |website=Irish Mirror |language=en}}</ref> |21 |Ballyvolane |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |Ofir Korsia<ref>{{cite web |author=Beach |first=Cohen-Olai |date=2 Oktubre 2024 |title=אופיר קורסיה מראשון לציון תייצג אותנו בתחרות מיס יוניברס, ויש לה מסר לעולם |trans-title=Ofir Kursia from Rishon Lezion will represent us in the Miss Universe competition, and she has a message for the world |url=https://rishon.mynet.co.il/local_news/article/rk9fhuhf00 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004141446/https://rishon.mynet.co.il/local_news/article/rk9fhuhf00 |archive-date=4 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=MyNet |language=he}}</ref> |23 |[[Rishon LeZion]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Glelany Cavalcante<ref>{{Cite web |date=18 Setyembre 2024 |title=Brasileira da Bahia vence Miss Itália 2024 e vai para o Miss Universo |trans-title=Brazilian from Bahia wins Miss Italy 2024 and goes to Miss Universe |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2024/09/18/brasileira-glelany-cavalcante-vence-miss-italia-2024.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009224645/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2024/09/18/brasileira-glelany-cavalcante-vence-miss-italia-2024.htm |archive-date=9 Oktubre 2024 |access-date=26 Setyembre 2024 |website=Splash |language=pt-br |via=UOL}}</ref> |30 |Noto |- |{{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] |Davin Prasath<ref>{{Cite web |last=David |first=Sen |date=30 Agosto 2024 |title=Davin Prasath, the first-ever mom, is crowned Miss Universe Cambodia 2024 |url=https://www.khmertimeskh.com/501550694/davin-prasath-the-first-ever-mom-is-crowned-miss-universe-cambodia-2024/ |archive-url=https://archive.today/20250428095744/https://www.khmertimeskh.com/501550694/davin-prasath-the-first-ever-mom-is-crowned-miss-universe-cambodia-2024/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=31 Agosto 2024 |website=Khmer Times |language=en}}</ref> |33 |[[Nom Pen|Phnom Penh]] |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |Noura Njikam<ref>{{Cite web |last=Mbassi |first=Jean |date=28 Hunyo 2024 |title=Miss Cameroun 2024 : Noura Raïssa Njikam remporte la couronne |trans-title=Miss Cameroon 2024: Noura Raïssa Njikam wins the crown |url=https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108231921/https://www.lebledparle.com/miss-cameroun-2024-noura-raissa-njikam-sur-le-toit-du-cameroun/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=29 Hunyo 2024 |website=Le Bled Parle |language=fr-FR}}</ref> |25 |[[Yaoundé]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Ashley Callingbull<ref>{{Cite web |last=Spina |first=Ellie |date=28 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Canada contestant, 58, aimed to inspire mature women worldwide: 'You get to write the script' |url=https://ca.style.yahoo.com/miss-universe-canada-contestant-58-aimed-to-inspire-mature-women-worldwide-you-get-to-write-the-script-132941264.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401132603/https://ca.style.yahoo.com/miss-universe-canada-contestant-58-aimed-to-inspire-mature-women-worldwide-you-get-to-write-the-script-132941264.html |archive-date=1 Abril 2025 |access-date=29 Hulyo 2024 |website=Yahoo Style |language=en-CA}}</ref> |34 |Enoch |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |Stephany Andujar<ref>{{Cite web |date=19 Agosto 2024 |title=Stephany Andujar to represent US Virgin Islands at Miss Universe |url=https://caribbean.loopnews.com/content/stephany-andujar-represent-us-virgin-islands-miss-universe |archive-url=https://archive.today/20250428100353/https://www.loopnews.com/content/stephany-andujar-to-represent-us-virgin-islands-at-miss-universe/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=23 Agosto 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |28 |Rosendal |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman]] |Raegan Rutty<ref>{{Cite web |last=Gallego |first=Shanda |date=1 Setyembre 2024 |title=Cayman’s first Olympic gymnast crowned Miss Universe Cayman Islands 2024 |url=https://www.caymancompass.com/2024/09/01/caymans-first-olympic-gymnast-crowned-miss-universe-cayman-islands-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108225439/https://www.caymancompass.com/2024/09/01/caymans-first-olympic-gymnast-crowned-miss-universe-cayman-islands-2024/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=Cayman Compass |language=en-GB}}</ref> |22 |East End |- |{{flagicon|TCA}} [[Kapuluang Turcas at Caicos|Kapuluang Turks at Caicos]] |Raynae Myers<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2024 |title=Raynae Myers takes crown as Miss Turks & Caicos Islands Universe |url=https://caribbean.loopnews.com/content/raynae-myers-takes-crown-miss-turks-caicos-islands-universe |archive-url=https://archive.today/20250428100610/https://www.loopnews.com/content/raynae-myers-takes-crown-as-miss-turks-caicos-islands-universe/ |archive-date=28 Abril 2025 |access-date=30 Hulyo 2024 |website=Loop News |language=en}}</ref> |23 |Providenciales |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |Madina Almukhanova<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=15 Agosto 2024 |title=7 Potret Madina Almukhano Miss Universe Kazakhstan 2024, Memukau! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-madina-almukhano-miss-universe-kazakhstan-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901233404/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-madina-almukhano-miss-universe-kazakhstan-2024-c1c2 |archive-date=1 Setyembre 2024 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |[[Almaty]] |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |Irene Ng'endo<ref name=":2" /> |26 |Juja |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |Maya Turdalieva<ref>{{Cite web |date=4 October 2023 |title=Kırgız Güzeli yarışmasını üç güzel kazandı |trans-title=Three beauties won the Miss Kyrgyz contest |url=http://tr.kabar.kg/news/k-rg-z-guzeli-yar-mas-n-uc-guzel-kazand/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231018123228/http://tr.kabar.kg/news/k-rg-z-guzeli-yar-mas-n-uc-guzel-kazand/ |archive-date=18 Oktubre 2023 |access-date=11 October 2023 |website=Kabar |language=tr}}</ref> |25 |[[Biskek]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Daniela Toloza<ref>{{Cite web |date=2 Hunyo 2024 |title=Daniela Toloza, la nueva Miss Universe Colombia 2024 |trans-title=Daniela Toloza, the new Miss Universe Colombia 2024 |url=https://www.rcnradio.com/entretenimiento/daniela-toloza-la-nueva-miss-universe-colombia-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408055520/https://www.rcnradio.com/entretenimiento/daniela-toloza-la-nueva-miss-universe-colombia-2024 |archive-date=8 Abril 2025 |access-date=3 Hunyo 2024 |website=RCN Radio |language=es}}</ref> |30 |[[Cali]] |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Elena Hidalgo<ref>{{cite web |date=10 Setyembre 2024 |title=Elena Hidalgo es la nueva Miss Universe Costa Rica |trans-title=Elena Hidalgo is the new Miss Universe Costa Rica |url=https://www.diarioextra.com/Noticia/detalle/530473/elena-hidalgo-es-la-nueva-miss-universe-costa-rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911050156/https://www.diarioextra.com/Noticia/detalle/530473/elena-hidalgo-es-la-nueva-miss-universe-costa-rica |archive-date=11 Setyembre 2024 |access-date=11 Setyembre 2024 |website=Diario Extra |language=es-CR}}</ref> |32 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|HRV}} [[Croatia|Kroasya]] |Zrinka Ćorić<ref>{{Cite web |date=6 Mayo 2024 |title=Zrinka Ćorić je nova Miss Universe Hrvatske, pogledajte kako je izgledao spektakl u Esplanadi! |trans-title=Zrinka Ćorić is the new Miss Universe Croatia, see what the spectacle looked like in the Esplanade! |url=https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/video-zrinka-coric-je-nova-miss-universe-hrvatske-pogledajte-kako-je-izgledao-spektakl-u-esplanadi-15457847 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114115328/https://www.jutarnji.hr/scena/domace-zvijezde/video-zrinka-coric-je-nova-miss-universe-hrvatske-pogledajte-kako-je-izgledao-spektakl-u-esplanadi-15457847 |archive-date=14 Enero 2025 |access-date=7 Mayo 2024 |website=Jutarnji list |language=hr}}</ref> |22 |Dubrovnik |- |{{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |Marianela Ancheta<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Shirley |date=27 Setyembre 2024 |title=Marianela Ancheta makes history as Miss Universe Cuba nearly six decades of not participating in the beauty pageant |url=https://www.hola.com/us/celebrities/20240927720932/marianela-ancheta-makes-history-as-miss-universe-cuba-nearly-six-decades-of-not-participating-in-the-beauty-pageant/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126015433/https://www.hola.com/us/celebrities/20240927720932/marianela-ancheta-makes-history-as-miss-universe-cuba-nearly-six-decades-of-not-participating-in-the-beauty-pageant/ |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=HOLA! USA |language=en-us}}</ref> |31 |Ranchuelo |- |{{flagicon|LAO}} [[Laos]] |Phiranya Thipphomvong<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=10 Hunyo 2024 |title=7 Potret Phiranya Thipphomvong Miss Universe Laos 2024, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-phiranya-thipphomvong-miss-universe-laos-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108220639/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-phiranya-thipphomvong-miss-universe-laos-2024-c1c2 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |28 |Houaphanh |- |{{flagicon|LAT}} [[Letonya]] |Maria Vicinska<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=15 Setyembre 2024 |title=7 Potret Maria Vicinska Miss Universe Latvia 2024, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-maria-vicinska-miss-universe-latvia-2024-c1c2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007142146/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-maria-vicinska-miss-universe-latvia-2024-c1c2 |archive-date=7 Oktubre 2024 |access-date=10 Oktubre 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |26 |[[Riga]] |- |{{flagicon|LBN}} [[Lebanon|Libano]] |Nada Koussa<ref>{{Cite web |date=28 Hulyo 2024 |title=Lebanon crowns Nada Koussa as Miss Lebanon 2024 |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/786335/lbci-lebanon-articles/en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220024006/https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/786335/lbci-lebanon-articles/en |archive-date=20 Pebrero 2025 |access-date=28 Hulyo 2024 |website=LBCI |language=en}}</ref> |26 |Rahbeh |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Sóldís Vala Ívarsdóttir<ref>{{Cite web |last=Guðjónsdóttir |first=Guðrún Ósk |date=15 Agosto 2024 |title=Sóldís Vala er Ungfrú Ísland 2024 |trans-title=Sóldís Vala is Miss Iceland 2024 |url=https://www.dv.is/fokus/2024/08/15/soldis-vala-er-ungfru-island-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409232646/https://www.dv.is/fokus/2024/08/15/soldis-vala-er-ungfru-island-2024/ |archive-date=9 Abril 2025 |access-date=15 Agosto 2024 |website=DV |language=is}}</ref> |18 |Árbær |- |{{flag|Makaw}} |Cassandra Chiu<ref>{{Cite web |last=Lei |first=Don |date=30 Oktubre 2024 |title=Nine questions for Cassandra Chiu, the first ever Macao contestant in Miss Universe |url=https://macaonews.org/news/community/cassandra-chiu-miss-universe-macau-contestant-macao/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250411184408/https://macaonews.org/news/community/cassandra-chiu-miss-universe-macau-contestant-macao/ |archive-date=11 Abril 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Macao News |language=en-US}}</ref> |23 |Nossa Senhora do Carmo |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Sandra Lim<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2024 |title=Sandra Lim crowned Miss Universe Malaysia 2024 |url=https://thesun.my/style-life/sandra-lim-crowned-miss-universe-malaysia-2024-GN12978358 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241116031546/https://thesun.my/style-life/sandra-lim-crowned-miss-universe-malaysia-2024-GN12978358 |archive-date=16 Nobyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=The Sun |language=en-MY}}</ref> |23 |Selangor |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |Mariyam Shaina Naseem<ref>{{Cite web |last=Mohamed |first=Mariyath |date=30 Oktubre 2024 |title=Maldives to participate in Miss Universe for the first time |url=https://edition.mv/news/37107 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108215837/https://edition.mv/news/37107 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=The Edition |language=en}}</ref> |21 |[[Malé]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Bèatrice Njoya<ref>{{Cite web |last=Rodriguez Carballo |first=Harry |date=11 Hulyo 2024 |title=Supera a Jennifer Colón: Miss Malta se convierte en la candidata de más edad para Miss Universo 2024 |trans-title=Miss Malta surpasses Jennifer Colon as she becomes the oldest candidate for Miss Universe 2024 |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/07/11/supera-a-jennifer-colon-miss-malta-se-convierte-en-la-candidata-de-mas-edad-para-miss-universo-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108222048/https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/07/11/supera-a-jennifer-colon-miss-malta-se-convierte-en-la-candidata-de-mas-edad-para-miss-universo-2024/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=12 Hulyo 2024 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |40 |Saint Paul's Bay |- |{{Flagicon image|Flag-of-Martinique.svg}} [[Martinika]] |Catherine Edouard<ref>{{Cite web |last=Cheniere |first=Eddy |date=8 Setyembre 2024 |title=Catherine Edouard est Miss Universe Martinique 2024 |trans-title=Catherine Edouard is Miss Universe Martinique 2024 |url=https://www.martinique.franceantilles.fr/actualite/culture/catherine-edouard-est-miss-universe-martinique-2024-1002340.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914171554/https://www.martinique.franceantilles.fr/actualite/culture/catherine-edouard-est-miss-universe-martinique-2024-1002340.php |archive-date=14 Setyembre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=France-Antilles |language=fr-FR}}</ref> |25 |Fort-de-France |- |{{flagicon|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |Tania René<ref>{{Cite web |last=Nuckchhed |first=Vashish |date=10 Agosto 2024 |title=Tania René sacrée Miss Universe Mauritius 2024 |trans-title=Tania René crowned Miss Universe Mauritius 2024 |url=https://lexpress.mu/node/537250 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108221705/https://lexpress.mu/node/537250 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=11 Agosto 2024 |website=L'Express |language=fr}}</ref> |26 |Quatre-Bornes |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |María Fernanda Beltrán<ref>{{Cite web |date=8 Setyembre 2024 |title=Fernanda Beltrán se corona como la Miss Universe México 2024 |trans-title=Fernanda Beltrán is crowned Miss Universe Mexico 2024 |url=https://gestion.pe/mix/respuestas/miss-mexico-2024-en-vivo-horario-tv-participantes-favoritas-y-donde-ver-online-desde-cancun-nnda-nnrt-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108221848/https://gestion.pe/mix/respuestas/miss-mexico-2024-en-vivo-horario-tv-participantes-favoritas-y-donde-ver-online-desde-cancun-nnda-nnrt-noticia/ |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=8 Setyembre 2024 |website=Gestión |language=es}}</ref> |24 |[[:en:Culiacan|Culiacan]] |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |Djulieta Calalb<ref>{{Cite web |title=Djulieta Calalb - Miss Universe Moldova 2024. Modelul ne va reprezenta țara în premieră la concursul internațional |url=https://perfecte.md/events/djulieta-calalb-miss-universe-moldova-2024-modelul-ne-va-reprezenta-%C8%9Bara-in-premiera-la-concursul-interna%C8%9Bional-foto---2700578.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214414/https://perfecte.md/events/djulieta-calalb-miss-universe-moldova-2024-modelul-ne-va-reprezenta-%C8%9Bara-in-premiera-la-concursul-interna%C8%9Bional-foto---2700578.html |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Perfecte |language=ro}}</ref> |20 |Chișinău |- |{{flagicon|MNG}} [[Mongolya]] |Nominzul Zandangiin<ref>{{Cite web |last=Perez |first=Robert |date=12 Oktubre 2023 |title=Zandangiin Nominzul fue coronada Miss Universo Mongolia 2023 |trans-title=Zandangiin Nominzul was crowned Miss Universe Mongolia 2023 |url=https://www.diariodelsur.com.co/zandangiin-nominzul-fue-coronada-miss-universo-mongolia-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108024435/https://www.diariodelsur.com.co/zandangiin-nominzul-fue-coronada-miss-universo-mongolia-2023/ |archive-date=8 Nobyembre 2023 |access-date=28 Nobyembre 2023 |website=Diario del Sur |language=es}}</ref> |19 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |Rumina Ivezaj<ref>{{Cite web |date=10 Hunyo 2024 |title=Ba Hoa hậu Hoàn vũ cùng đăng quang trong một đêm |trans-title=Three Miss Universes were crowned in one night |url=https://tienphong.vn/post-1644946.tpo |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227112403/https://tienphong.vn/ba-hoa-hau-hoan-vu-cung-dang-quang-trong-mot-dem-post1644946.tpo |archive-date=27 Disyembre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> |19 |Tuzi |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |Thet San Andersen<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2024 |title=Miss Yangon (North) crowned Miss Universe Myanmar 2024 |url=https://english.news.cn/20240608/2c190616ce37499dbefb87d3014c7969/c.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729104800/http://english.news.cn/20240608/2c190616ce37499dbefb87d3014c7969/c.html |archive-date=29 Hulyo 2024 |access-date=8 Hunyo 2024 |website=Xinhua |language=en}}</ref> |24 |[[Yangon]] |- |{{flagicon2|United Arab Emirates}} [[Emiratos Arabes Unidos|Nagkakaisang Arabong Emirato]] |Emilia Dobreva<ref>{{Cite web |last=Tusing |first=David |date=15 Nobyembre 2024 |title=Why Miss Universe UAE Emilia Dobreva embodies country's 'spirit of tolerance' |url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/11/15/miss-universe-uae-poppy-capella-emilia-dobreva/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209040336/https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion-beauty/2024/11/15/miss-universe-uae-poppy-capella-emilia-dobreva/ |archive-date=9 Disyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=The National |language=en}}</ref> |27 |[[Dubai]] |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |Prisca Anyolo<ref>{{Cite web |last=Nawatises |first=Michelline |date=21 Hulyo 2024 |title=Prisca Anyolo crowned Miss Namibia 2024 |url=https://www.az.com.na/gesellschaft/prisca-anyolo-crowned-miss-namibia-20242024-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108214040/https://www.az.com.na/gesellschaft/prisca-anyolo-crowned-miss-namibia-20242024-07-21 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=21 Hulyo 2024 |website=Allgemeine Zeitung |language=de}}</ref> |24 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{sortname|Sampada|Ghimire|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Setyembre 2024 |title=Sampada Ghimire crowned 'Miss Universe Nepal 2024' (photos) |url=https://en.nepalkhabar.com/news/detail/10778/#:~:text=Sampada%20Ghimire%20has%20won%20the,studded%20with%20gold%20and%20diamond. |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001023601/https://en.nepalkhabar.com/news/detail/10778/ |archive-date=1 Oktubre 2024 |access-date=12 Setyembre 2024 |website=Nepal Khabar |language=en-gb}}</ref> |23 |[[:en:Bhaktapur|Bhaktapur]] |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |Chidimma Adetshina<ref>{{Cite web |last=Iwalaiye |first=Temi |date=31 Agosto 2024 |title=Chidimma Adetshina is crowned winner of Miss Universe Nigeria |url=https://www.pulse.ng/lifestyle/fashion/chidimma-adetshina-is-crowned-miss-universe-nigeria/fvqj0j4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117133855/https://www.pulse.ng/lifestyle/fashion/chidimma-adetshina-is-crowned-miss-universe-nigeria/fvqj0j4 |archive-date=17 Nobyembre 2024 |access-date=1 Setyembre 2024 |website=Pulse Nigeria |language=en}}</ref> |23 |Taraba |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Geyssell García<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Setyembre 2024 |title=Geyssell García representará a Nicaragua ante el universo |trans-title=Geyssell García will represent Nicaragua before the universe |url=https://www.vostv.com.ni/farandula/38061-geyssell-garcia-representara-a-nicaragua-ante-el-u/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210201154/https://www.vostv.com.ni/farandula/38061-geyssell-garcia-representara-a-nicaragua-ante-el-u/ |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=18 Setyembre 2024 |website=Vos TV |language=es}}</ref> |29 |Santo Tomás |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Lilly Sødal<ref>{{Cite web |last=Siami |first=Babak |date=12 Agosto 2024 |title=Kristiansander kåret til Miss Norway 2024 |trans-title=Kristiansander named Miss Norway 2024 |url=https://www.fvn.no/nyheter/nyhetsdognet/i/eMGGPl/kristiansander-kaaret-til-miss-norway-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240812184333/https://www.fvn.no/nyheter/nyhetsdognet/i/eMGGPl/kristiansander-kaaret-til-miss-norway-2024 |archive-date=12 Agosto 2024 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Fædrelandsvennen |language=nb}}</ref> |21 |Kristiansand |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Victoria Vincent<ref name=":12">{{Cite web |last=Abad |first=Ysa |date=30 Setyembre 2024 |title=Fil-Kiwi Victoria Velasquez Vincent wins Miss Universe New Zealand 2024 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/victoria-velasquez-vincent-wins-miss-universe-new-zealand-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008031846/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/victoria-velasquez-vincent-wins-miss-universe-new-zealand-2024/ |archive-date=8 Oktubre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> |29 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |Faith Landman<ref>{{Cite web |last=Brokken |first=Maylin |date=8 Hulyo 2024 |title=Faith Landman: de schitterende winnares Miss Universe Netherlands 2024 |url=https://fhm.nl/girls/faith-landman-de-schitterende-winnares-miss-universe-netherlands-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241012055455/https://fhm.nl/girls/faith-landman-de-schitterende-winnares-miss-universe-netherlands-2024 |archive-date=12 Oktubre 2024 |access-date=12 Hulyo 2024 |website=FHM |language=nl}}</ref> |27 |Zandvoort |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |Noor Xarmina<ref>{{Cite web |date=20 Hulyo 2024 |title=Noor Xarmina crowned Miss Universe Pakistan 2024 |url=https://en.dailypakistan.com.pk/20-Jul-2024/noor-xarmina-crowned-miss-universe-pakistan-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126205439/https://en.dailypakistan.com.pk/20-Jul-2024/noor-xarmina-crowned-miss-universe-pakistan-2024 |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=21 Hulyo 2024 |website=Daily Pakistan Global |language=en}}</ref> |29 |[[Islamabad]] |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |Naomi Méndez<ref>{{Cite web |last=Dure |first=Rodrigo |date=30 Mayo 2024 |title=Naomi Méndez es la flamante Miss Universe Paraguay 2024 |trans-title=Naomi Méndez is the brand new Miss Universe Paraguay 2024 |url=https://www.epa.com.py/naomi-mendez-es-la-flamante-miss-universe-paraguay-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117023120/https://www.epa.com.py/naomi-mendez-es-la-flamante-miss-universe-paraguay-2024/ |archive-date=17 Enero 2025 |access-date=30 Mayo 2024 |website=EPA |language=es-MX}}</ref> |28 |[[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |Tatiana Calmell<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Richard |last2=Gomero |first2=Carol |date=10 Hunyo 2024 |title=Tatiana Calmell gana el ‘Miss Perú 2024′ |trans-title=Tatiana Calmell wins 'Miss Peru 2024' |url=https://www.infobae.com/peru/2024/06/10/tatiana-calmell-gana-el-miss-peru-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001174807/https://www.infobae.com/peru/2024/06/10/tatiana-calmell-gana-el-miss-peru-2024/ |archive-date=1 Oktubre 2024 |access-date=10 Hunyo 2024 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> |29 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|FIJ}} [[Fiji|Pidyi]] |Manshika Prasad<ref>{{Cite web |last= |date=6 Setyembre 2024 |title=Drama continues : Miss Universe Fiji 2024 is Manshika Prasad and will go to Miss Universe in Mexico |url=https://www.fijivillage.com/news/Drama-continues--Miss-Universe-Fiji-2024-is-Manshika-Prasad-and-will-go-to-Miss-Universe-in-Mexico-4x5f8r/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241005233257/https://www.fijivillage.com/news/Drama-continues--Miss-Universe-Fiji-2024-is-Manshika-Prasad-and-will-go-to-Miss-Universe-in-Mexico-4x5f8r/ |archive-date=5 Oktubre 2024 |access-date=9 Setyembre 2024 |website=Fiji Village |language=en}}</ref> |24 |[[Suva]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2024|Pilipinas]] |[[Chelsea Anne Manalo]]<ref>{{Cite web |last=Magramo |first=Kathleen |date=24 Mayo 2024 |title=First Black Filipina crowned as Miss Universe Philippines |url=https://www.cnn.com/2024/05/24/style/chelsea-manalo-miss-universe-philippines-intl-hnk/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211092517/https://www.cnn.com/2024/05/24/style/chelsea-manalo-miss-universe-philippines-intl-hnk/index.html |archive-date=11 Pebrero 2025 |access-date=26 Mayo 2024 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> |25 |[[Meycauayan]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Matilda Wirtavuori<ref>{{Cite web |last=Jobe |first=Cherno |date=14 Setyembre 2024 |title=Tässä on uusi Miss Suomi: ”Tuon Miss Universum -voiton Suomeen!” |trans-title=Here is the new Miss Finland: "I will bring the Miss Universe win to Finland!" |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/e45a320a-81ee-4461-8253-13d92cbdc759 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241108213858/https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/e45a320a-81ee-4461-8253-13d92cbdc759 |archive-date=8 Nobyembre 2024 |access-date=16 Setyembre 2024 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |24 |Tampere |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Kasandra Zawal<ref>{{Cite web |last=Falek |first=Alice |date=5 Hulyo 2024 |title=Miss Polski 2024 - znamy wyniki! Koronę i tytuł najpiękniejszej zdobyła Kasandra Zawal. Ależ były emocje na gali w Nowym Sączu! Zdjęcia |trans-title=Miss Poland 2024 - we know the results! The crown and the title of the most beautiful was won by Kasandra Zawal. What emotions were there at the gala in Nowy Sącz! Photos |url=https://gazetakrakowska.pl/miss-polski-2024-znamy-wyniki-korone-i-tytul-najpiekniejszej-zdobyla-kasandra-zawal-alez-byly-emocje-na-gali-w-nowym-saczu/ar/c6-18657595 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240910213225/https://gazetakrakowska.pl/miss-polski-2024-znamy-wyniki-korone-i-tytul-najpiekniejszej-zdobyla-kasandra-zawal-alez-byly-emocje-na-gali-w-nowym-saczu/ar/c6-18657595 |archive-date=10 Setyembre 2024 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Gazeta Krakowska |language=pl}}</ref> |28 |Bierzglinek |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Jennifer Colón<ref>{{Cite web |last=Rodriguez Caraballo |first=Harry |date=28 Hunyo 2024 |title=Jennifer Colón Alvarado se corona como Miss Universe Puerto Rico 2024 |trans-title=Jennifer Colón Alvarado is crowned Miss Universe Puerto Rico 2024 |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/06/28/jennifer-colon-alvarado-se-corona-como-miss-universe-puerto-rico-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112120120/https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/06/28/jennifer-colon-alvarado-se-corona-como-miss-universe-puerto-rico-2024/ |archive-date=12 Nobyembre 2024 |access-date=28 Hunyo 2024 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |36 |Orocovis |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |Andreia Correia<ref>{{Cite web |last= |date=16 Hunyo 2024 |title=Đối thủ Thanh Thanh Huyền tại Miss Charm đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Bồ Đào Nha |trans-title=Miss Charm's rival Thanh Thanh Huyen was crowned Miss Universe Portugal |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/doi-thu-thanh-thanh-huyen-dang-quang-hoa-hau-hoan-vu-bo-dao-nha-202406161730023564.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514174406/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/doi-thu-thanh-thanh-huyen-dang-quang-hoa-hau-hoan-vu-bo-dao-nha-202406161730023564.html |archive-date=14 Mayo 2025 |access-date=15 Mayo 2025 |website=Saostar |language=vi}}</ref> |26 |Sintra |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Indira Ampiot<ref>{{cite web |date=13 Nobyembre 2023 |title=Miss France : avant même la fin de son règne, Indira Ampiot révèle ce qu’elle fera après avoir rendu sa couronne |trans-title=Miss France : before even the end of her reign, Indira Ampiot reveals what she will do after having given up her crown |url=https://www.femina.fr/article/miss-france-avant-meme-la-fin-de-son-regne-indira-ampiot-revele-ce-qu-elle-fera-apres-avoir-rendu-sa-couronne |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119234511/https://www.femina.fr/article/miss-france-avant-meme-la-fin-de-son-regne-indira-ampiot-revele-ce-qu-elle-fera-apres-avoir-rendu-sa-couronne |archive-date=19 Nobyembre 2023 |access-date=19 Nobyembre 2023 |work=Femina |language=fr}}</ref> |19 |Basse-Terre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Celinée Santos<ref>{{Cite web |last=Leonor |first=Jessica |date=6 Mayo 2024 |title=Celinee Santos es Miss República Dominicana 2024 |trans-title=Celinee Santos is Miss Dominican Republic 2024 |url=https://www.diariolibre.com/revista/cultura/2024/05/06/celinee-santos-es-coronada-miss-republica-dominicana-2024/2712346 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121171202/https://www.diariolibre.com/revista/cultura/2024/05/06/celinee-santos-es-coronada-miss-republica-dominicana-2024/2712346 |archive-date=21 Enero 2025 |access-date=6 Mayo 2024 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |24 |La Altagracia |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |Marie Danči<ref>{{Cite web |date=6 Setyembre 2024 |title=Přítelkyně hvězdy filmu Vlny míří do Mexika na Miss Universe. Z jejího národního kostýmu se vám budou sbíhat sliny |trans-title=The Waves star's girlfriend is headed to Mexico for Miss Universe. Her national costume will make you drool |url=https://www.super.cz/clanek/celebrity-pritelkyne-hvezdy-filmu-vlny-miri-do-mexika-na-miss-universe-z-jejiho-narodniho-kostymu-se-vam-budou-sbihat-sliny-1507931 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120051840/https://www.super.cz/clanek/celebrity-pritelkyne-hvezdy-filmu-vlny-miri-do-mexika-na-miss-universe-z-jejiho-narodniho-kostymu-se-vam-budou-sbihat-sliny-1507931 |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=16 Setyembre 2024 |website=Super.cz |language=cs}}</ref> |27 |Krnov |- |{{flag|Romania|name=Rumanya}} |Loredana Salanță<ref>{{Cite web |last=Bostan |first=Diana |date=26 Setyembre 2024 |title=Cine este Loredana Salanță, câștigătoarea Miss Universe România 2024: „Și o mămică poate să fie Miss”. Tânăra va reprezenta țara noastră în Mexic |trans-title=Who is Loredana Salanța, the winner of Miss Universe Romania 2024: "And a mother can be Miss". The young woman will represent our country in Mexico |url=https://www.kanald.ro/exclusiv-cine-este-loredana-salanta-castigatoarea-miss-universe-romania-2024-si-o-mamica-poate-sa-fie-miss-tanara-va-reprezenta-tara-noastra-in-mexic-20431310 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122112132/https://www.kanald.ro/exclusiv-cine-este-loredana-salanta-castigatoarea-miss-universe-romania-2024-si-o-mamica-poate-sa-fie-miss-tanara-va-reprezenta-tara-noastra-in-mexic-20431310 |archive-date=22 Nobyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Kanal D Romania |language=ro}}</ref> |33 |Bistrița |- |{{flagicon|RUS}} [[Rusya]] |Valentina Alekseeva<ref>{{cite web |date=6 Oktubre 2024 |title=Названа победительница конкурса "Мисс Россия — 2024" |trans-title=The winner of the Miss Russia 2024 contest has been announced |url=https://ria.ru/20241006/chuvashiya-1976568995.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111060712/https://ria.ru/20241006/chuvashiya-1976568995.html |archive-date=11 Enero 2025 |access-date=6 Oktubre 2024 |website=RIA Novosti |language=ru}}</ref> |18 |[[Cheboksary]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |Brandina Lubuli<ref>{{Cite web |last=Siandizya |first=Muzamba |date=21 Setyembre 2024 |title=Brandina Lubuli takes $25,000 Miss Universe Zambia crown |url=https://diggers.news/lifestyle/2024/09/21/brandina-lubuli-takes-25000-miss-universe-zambia-crown/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250329134444/https://diggers.news/lifestyle/2024/09/21/brandina-lubuli-takes-25000-miss-universe-zambia-crown/ |archive-date=29 Marso 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=News Diggers |language=en}}</ref> |28 |Mufulira |- |{{flagicon|SAM}} [[Samoa]] |Haylani Kuruppu<ref>{{Cite web |last=Sanerivi |first=Sialai Sarafina |date=14 Setyembre 2024 |title=Haylani is Miss Samoa Universe 2024 |url=https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/111090 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241119043928/https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/111090 |archive-date=19 Nobyembre 2024 |access-date=16 Setyembre 2024 |website=Samoa Observer |language=en}}</ref> |26 |[[Apia]] |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |Skye Faucher<ref>{{Cite web |last= |first= |date=31 Hulyo 2024 |title=Miss Universe Saint Lucia Crowned |url=https://thevoiceslu.com/2024/07/miss-universe-saint-lucia-crowned/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120032317/https://thevoiceslu.com/2024/07/miss-universe-saint-lucia-crowned/ |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=1 Agosto 2024 |website=The Voice St. Lucia News |language=en-GB}}</ref> |26 |[[Castries]] |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |Fatou Bintou Guèye<ref>{{Cite web |date=13 Hulyo 2024 |title=La Fatickoise Mame Fama Gaye élue Miss Sénégal 2024 - Agence de presse sénégalaise |trans-title=Fatickoise Mame Fama Gaye elected Miss Senegal 2024 |url=https://aps.sn/la-fatickoise-mame-fama-gaye-elue-miss-senegal-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221080744/https://aps.sn/la-fatickoise-mame-fama-gaye-elue-miss-senegal-2024/ |archive-date=21 Pebrero 2025 |access-date=16 Hulyo 2024 |website=APS |language=fr-FR}}</ref> |23 |Louga |- |{{flagicon|SRB}} [[Serbia|Serbiya]] |Ivana Trišić<ref>{{Cite web |last=Nuñez |first=Gabriel |date=10 Agosto 2024 |title=Miss Universe 2024: Meet the contestants |url=https://www.msn.com/en-za/news/other/miss-universe-2024-meet-the-contestants/ss-BB1nZMQB?ocid=StaticFallback |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708125821/https://www.msn.com/en-ph/news/other/miss-universe-2024-meet-the-contestants/ss-BB1nYI3L |archive-date=8 Hulyo 2024 |access-date=11 Agosto 2024 |website=Periodismo.com |language=en |via=MSN}}</ref> |30 |[[Belgrado|Belgrade]] |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |Sakhile Dube<ref>{{Cite web |date=19 Mayo 2024 |title=Bulawayo beauty wins Miss Universe Zimbabwe 2024 |url=https://www.herald.co.zw/bulawayo-beauty-wins-miss-universe-zimbabwe-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208223612/https://www.herald.co.zw/bulawayo-beauty-wins-miss-universe-zimbabwe-2024/ |archive-date=8 Disyembre 2024 |access-date=21 Mayo 2024 |website=The Herald |language=en}}</ref> |27 |Bulawayo |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapore|Singapura]] |Charlotte Chia<ref>{{Cite web |last=Sukri |first=Hazeeq |date=23 Setyembre 2024 |title=26-year-old PR executive crowned Miss Universe Singapore 2024, first winner under pageant's new criteria |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/miss-universe-singapore-2024-winner-408016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330061119/https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/miss-universe-singapore-2024-winner-408016 |archive-date=30 Marso 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=CNA Lifestyle |language=en}}</ref> |26 |Singapura |- |{{flagicon|SOM}} [[Somalia|Somalya]] |Khadija Omar<ref>{{Cite web |last=Tomos |first=Megan |date=26 Setyembre 2024 |title=Khadija Omar Miss Universe Somalia: First hijabi woman to represent her country |url=https://www.cosmopolitanme.com/celebs/khadija-omar-miss-universe-somalia |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926144342/https://www.cosmopolitanme.com/celebs/khadija-omar-miss-universe-somalia |archive-date=26 Setyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Cosmpolitan Middle East |language=en-US}}</ref> |23 |[[Mogadishu]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Melloney Dassanayake<ref>{{Cite web |date=21 Abril 2025 |title=Melloney Dassanayake: A Beacon of Grace, Ambition in 2025 |url=https://satynmag.com/melloney-dassanayake-a-beacon-of-grace-ambition/#:~:text=At%20just%2025%20years%20old,the%20relentless%20pursuit%20of%20dreams. |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514181820/https://satynmag.com/melloney-dassanayake-a-beacon-of-grace-ambition/ |archive-date=14 Mayo 2025 |access-date=15 Mayo 2025 |website=Satyn |language=en-US}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |Pooja Chotkan<ref>{{Cite web |date=11 Agosto 2024 |title=Na 25 jaar: Pooja Chotkan nieuwe Miss Universe Suriname 2024 |trans-title=After 25 years: Pooja Chotkan new Miss Universe Suriname 2024 |url=https://www.srherald.com/suriname/2024/08/11/na-25-jaar-pooja-chotkan-nieuwe-miss-universe-suriname-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514182518/https://www.srherald.com/suriname/2024/08/11/na-25-jaar-pooja-chotkan-nieuwe-miss-universe-suriname-2024/ |archive-date=14 Mayo 2025 |access-date=13 Agosto 2024 |website=Suriname Herald |language=nl-NL}}</ref> |23 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Laura Bircher<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2024 |title=Stanserin Laura Bircher ist Miss Universe Switzerland 2024 |trans-title=Stanserin Laura Bircher ist Miss Universe Switzerland 2024 |url=https://www.luzernerzeitung.ch/zentralschweiz/nidwalden/schoenheitswettbewerb-stanserin-laura-bircher-ist-miss-universe-switzerland-2024-ld.2679287?fbclid=PAZXh0bgNhZW0CMTEAAab-A8DyOgQ8HOd4e-2vWqWXJG9tnSykLiR9AprpNIN6i5V8LDSKvmd2jvQ_aem_eyXCqtrkmObya5GKyc1ykA |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203182610/https://www.luzernerzeitung.ch/zentralschweiz/nidwalden/schoenheitswettbewerb-stanserin-laura-bircher-ist-miss-universe-switzerland-2024-ld.2679287?fbclid=PAZXh0bgNhZW0CMTEAAab-A8DyOgQ8HOd4e-2vWqWXJG9tnSykLiR9AprpNIN6i5V8LDSKvmd2jvQ_aem_eyXCqtrkmObya5GKyc1ykA |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Luzerner Zeitung |language=de}}</ref> |23 |Stans |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |Judith Ngusa<ref>{{Cite web |last= |first= |date=15 Nobyembre 2024 |title=The 73rd Miss Universe Competition, and more from around the world |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-11-15-the-73rd-miss-universe-competition-and-more-from-around-the-world/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241115164717/https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-11-15-the-73rd-miss-universe-competition-and-more-from-around-the-world/ |archive-date=15 Nobyembre 2024 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> |26 |Lindi |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Suchata Chuangsri<ref>{{cite web |date=15 Hulyo 2024 |title=“โอปอล สุชาตา ช่วงศรี” คว้าตำแหน่ง “Miss Universe Thailand 2024” |trans-title="Opal Suchata Chuangsri" wins the title of “Miss Universe Thailand 2024” |url=https://www.thaipbs.or.th/news/content/342021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120040646/https://www.thaipbs.or.th/news/content/342021 |archive-date=20 Nobyembre 2024 |access-date=15 Hulyo 2024 |website=Thai Public Broadcasting Service |language=th}}</ref> |20 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Ariel Han<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2024 |title=At 81, she almost became South Korea’s Miss Universe |url=https://www.scmp.com/news/asia/east-asia/article/3280641/81-she-almost-became-south-koreas-miss-universe |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229145614/https://www.scmp.com/news/asia/east-asia/article/3280641/81-she-almost-became-south-koreas-miss-universe |archive-date=29 Disyembre 2024 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> |22 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Jenelle Thongs<ref>{{Cite web |last=Chin |first=Matthew |date=6 Agosto 2024 |title=Jenelle Thongs crowned Miss Universe T&T 2024 |url=http://www.guardian.co.tt/news/jenelle-thongs-crowned-miss-universe-tt-2024-6.2.2073875.5c90424e05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122231022/https://www.guardian.co.tt/news/jenelle-thongs-crowned-miss-universe-tt-2024-6.2.2073875.5c90424e05 |archive-date=22 Nobyembre 2024 |access-date=11 Agosto 2024 |website=Trinidad and Tobago Guardian |language=en}}</ref> |32 |Morvant |- |{{flagicon|CHI}} [[Chile|Tsile]] |Emilia Dides<ref>{{Cite web |last= |date=7 Hulyo 2024 |title=Emilia Dides gana el Miss Universo Chile 2024 |trans-title=Emilia Dides wins Miss Universe Chile 2024 |url=https://www.t13.cl/noticia/espectaculos/emilia-dides-ganadora-rojo-se-quedo-corona-miss-universo-chile-2024-7-7-2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241118174329/https://www.t13.cl/noticia/espectaculos/emilia-dides-ganadora-rojo-se-quedo-corona-miss-universo-chile-2024-7-7-2024 |archive-date=18 Nobyembre 2024 |access-date=8 Hulyo 2024 |website=Teletrece |language=es}}</ref> |24 |Vitacura |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |Jia Qi<ref>{{Cite web |last=Srivastava |first=Aditi |date=18 Nobyembre 2023 |title=Miss Universe contestant Qi Jia from China withdraws from competition, here’s why |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/miss-universe-contestant-qi-jia-from-china-withdraws-from-competition-here-s-why-101700285241014.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227112520/https://www.hindustantimes.com/entertainment/hollywood/miss-universe-contestant-qi-jia-from-china-withdraws-from-competition-here-s-why-101700285241014.html |archive-date=27 Disyembre 2024 |access-date=12 Hulyo 2024 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |23 |[[Qingdao]] |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Katerina Dimitriou<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=9 Nobyembre 2024 |title=LIST: Meet the Miss Universe 2024 candidates, including 4 Filipinas |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/09/2398868/list-meet-miss-universe-2024-candidates-including-4-filipinas |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210230533/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/11/09/2398868/list-meet-miss-universe-2024-candidates-including-4-filipinas |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=21 Nobyembre 2024 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |29 |[[Nikosya]] |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |Ayliz Duman<ref>{{Cite web |date=16 Oktubre 2024 |title=Miss Universe 2024 Türkiye Güzeli Ayliz Duman kimdir, kaç yaşında, nereli? - Son Dakika Magazin Haberleri |trans-title=Who is Miss Universe 2024 Türkiye Beauty Ayliz Duman, how old is she, where is she from? |url=https://www.cnnturk.com/magazin/miss-universe-2024-turkiye-guzeli-ayliz-duman-kimdir-kac-yasinda-nereli-2168127 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120035228/https://www.cnnturk.com/magazin/miss-universe-2024-turkiye-guzeli-ayliz-duman-kimdir-kac-yasinda-nereli-2168127 |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=16 Oktubre 2024 |website=CNN Türk |language=tr}}</ref> |20 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |Alina Ponomarenko<ref>{{Cite web |last=Malay |first=Kateryna |date=18 Hulyo 2024 |title=The new Miss Universe Ukraine has been named: the winner is an Odessan who helps grandparents. Photo |url=https://eng.obozrevatel.com/section-entertainment/news-the-new-miss-universe-ukraine-has-been-named-the-winner-is-an-odessan-who-helps-grandparents-photo-18-07-2024.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126111504/https://eng.obozrevatel.com/section-entertainment/news-the-new-miss-universe-ukraine-has-been-named-the-winner-is-an-odessan-who-helps-grandparents-photo-18-07-2024.html |archive-date=26 Nobyembre 2024 |access-date=19 Hulyo 2024 |website=Obozrevatel |language=en}}</ref> |20 |[[Odessa]] |- |{{flagicon|HUN}} [[Hungary|Unggarya]] |Nóra Kenéz<ref>{{Cite web |date=30 Setyembre 2024 |title=Nóra Kenéz Crowned as Miss Universe Hungary |url=https://hungarytoday.hu/nora-kenez-crowned-as-miss-universe-hungary/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124033639/https://hungarytoday.hu/nora-kenez-crowned-as-miss-universe-hungary/ |archive-date=24 Enero 2025 |access-date=2 Oktubre 2024 |website=Hungary Today |language=en}}</ref> |28 |Szombathely |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |Yanina Lucas<ref>{{Cite web |date=1 Setyembre 2024 |title=Se coronó a la uruguaya más bella: modelo representante de Lavalleja llevará la banda celeste en Miss Universo |url=https://www.elpais.com.uy/tvshow/personajes/se-corono-a-la-uruguaya-mas-bella-modelo-representante-de-lavalleja-llevara-la-banda-celeste-en-miss-universo |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423221451/https://www.elpais.com.uy/tvshow/personajes/se-corono-a-la-uruguaya-mas-bella-modelo-representante-de-lavalleja-llevara-la-banda-celeste-en-miss-universo |archive-date=23 Abril 2025 |access-date=2 Setyembre 2024 |website=El Pais |language=es-UY}}</ref> |28 |Lavalleja |- |{{flagicon|UZB}} [[Usbekistan]] |Nigina Fakhriddinova<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2024 |title=Foto: Miss Universe Uzbekistan 2024 xalqaro go‘zallik tanlovi g‘olibi aniqlandi |trans-title=Photo: The winner of Miss Universe Uzbekistan 2024 international beauty pageant has been announced |url=https://www.afisha.uz/uz/fashion/2024/08/26/miss-universe |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121111449/https://www.afisha.uz/uz/fashion/2024/08/26/miss-universe |archive-date=21 Nobyembre 2024 |access-date=31 Agosto 2024 |website=Afisha |language=uz-Latn}}</ref> |25 |[[Taskent|Tashkent]] |} == Mga kontrobersiya == === Kontrobersiya ukol sa isang ''video leak'' === Noong unang bahagi ng 2024, isang bidyo ang isinapubliko kung saan nakita ang mga may-ari ng ''pageant'' na sina Anne Jakrajutatip at ang Mehikanong negosyante na si Raúl Rocha, kasama ang noo'y direktor ng Miss Universe Mexico na si Cynthia de la Vega, sa isang pagpupulong na ginanap noong Oktubre 2023 sa Lungsod ng Mehiko.<ref>{{Cite web |last=Ushe |first=Naledi |date=30 Mayo 2024 |title=Miss Universe co-owner appears to say diverse contestants 'cannot win' in resurfaced video |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2024/05/30/miss-universe-leaked-video-co-owner-diversity-comments/73905154007/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163956/https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2024/05/30/miss-universe-leaked-video-co-owner-diversity-comments/73905154007/ |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=USA Today |language=en-US}}</ref><ref name=":18">{{Cite web |last=Grady |first=Constance |date=29 Mayo 2024 |title=Leaked video reveals the lie of Miss Universe’s empowerment promise |url=https://www.vox.com/culture/352194/miss-universe-leaked-video-anne-jakapong-jakrajutatip-they-cannot-win |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163956/https://www.vox.com/culture/352194/miss-universe-leaked-video-anne-jakapong-jakrajutatip-they-cannot-win |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=Vox |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jennings |first=Danielle |date=31 Mayo 2024 |title=Resurfaced Video Allegedly Shows Miss Universe Co-Owner Saying Diverse Contestants 'Cannot Win': Report |url=https://people.com/resurfaced-footage-allegedly-shows-miss-universe-co-owner-saying-diverse-contestants-cannot-win-8656777 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163957/https://people.com/resurfaced-footage-allegedly-shows-miss-universe-co-owner-saying-diverse-contestants-cannot-win-8656777 |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=People.com |language=en}}</ref> Ayon kay Jakrajutatip mula sa bidyo, ang mga kababaihan mula sa "hindi kinaugaliang mga kaligiran" ay maaaring lumahok ngunit "hindi sila maaaring manalo." Isa lamang itong diskarte upang mabago ang pampublikong imahe ng MUO at makapagbenta ng mga ''tie-in'' na produkto.<ref name=":19">{{Cite web |last= |date=31 Mayo 2024 |title=In a Leaked Video, the Owner of Miss Universe Appears to Say Trans Competitors Cannot Win |url=https://www.them.us/story/anne-jakkaphong-miss-universe-trans-women-leaked-video |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407163956/https://www.them.us/story/anne-jakkaphong-miss-universe-trans-women-leaked-video |archive-date=7 Abril 2025 |access-date=8 Abril 2025 |website=Them |language=en-US}}</ref> Pinabulaanan ni Jakrajutatip ang bidyo at tinawag ang bidyo na "malisyosong binago". Iginiit niya na ang kaniyang mga salita ay kinuha na wala sa konteksto at nilayon upang "manipulahin ang pampublikong opinyon".<ref name=":19" /> Nagpahayag din ang Miss Universe Organization na ipinagtatanggol ang mga pahayag ni Jakrajutatip, at inilahad na ang ''video leak'' ay isang bahagi ng isang ''smear campaign'' at muling pinagtitibay ang pangako nito sa pagkakabilang at integridad.<ref name=":18" /> === Mga komento tungkol sa mga pamantayan ng kagandahan === Noong Nobyembre 2024, ilang sandali matapos koronahan si Victoria Kjær Theilvig ng Dinamarka bilang Miss Universe 2024, si Jakrajutatip ay nagdulot ng karagdagang kontrobersya si Jakrajutatip sa isang pulong-balitaan nang tanungin siya kung paano niya pauunlarin ang mga patimpalak ng pagandahan. Hindi nagdalawang-isip si Jakrajutatip at sinabi na "mayroon na silang kulay gintong buhok at bughaw na mga mata", na tumutukoy sa hitsura ni Theilvig, at "hindi na nila kailangan ng pagpapaunlad".<ref>{{Cite web |last=Konstantinides |first=Anneta |date=12 Agosto 2025 |title=Former Miss USA and Miss Teen USA react to Miss Universe CEO's 'blond hair, blue eyes' comment |url=https://www.businessinsider.com/miss-usa-noelia-voigt-umasofia-srivastava-miss-universe-ceo-controversy-2025-8 |access-date=13 Agosto 2025 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Ang kaniyang tugon ay umani ng pagbabatikos mula sa mga tagahanga ng Miss Universe at maging na rin sa mga dating kandidata ng Miss Universe.<ref>{{Cite web |last=Karruli |first=Kelsi |date=26 Nobyembre 2024 |title=Miss Universe runner-up breaks silence on CEO's controversial remark |url=https://www.dailymail.co.uk/femail/article-14128579/miss-universe-runner-chidimma-adetshina-ceo-anne-jakrajutatip.html |access-date=13 Agosto 2025 |website=Mail Online |language=en}}</ref> == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mehiko]] 8jnfflvyhojg5cl7pb47taws27zsjzw 0 326014 2217633 2216186 2026-07-26T08:17:05Z Da Boauss Ss 115902 /* Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal */ Bagong coronada 2217633 wikitext text/x-wiki Ang '''koronasyong episkopal''' o '''koronasyong diyosesana''' ({{lang-en|episcopal coronation}}) ay isang pagkilala ng isang [[Obispo]] o [[Arsobispo]] ng lokal na [[Diyosesis]] (o Arsidiyosesis), na ipinahayag sa pamamagitan ng [[dekreto]] ng koronasyon na inilabas ng lokal na ''Diocesan Chancery'' kung saan kinikilala nito ang debosyon ng isang imahen ng [[Birheng Maria]] sa ilalim ng isang partikular na titulo na iginagalang sa isang partikular na lokalidad. Ang mga kinakailangan para sa isang imahen upang bigyan ng koronasyong episkopal ay halos katulad ng sa [[koronasyong kanonika]]. Ang imahe ay dapat na nakalagak sa isang [[kapilya]], [[parokya]], o dambana; ang pinagmulan ng imahe, ang debosyon sa paligid nito at ang mga himala na nararapat na naitala. Ang mga dokumentong naglalaman ng mga salaysay at dokumentasyon sa kultura ng imahe, kasama ang mga liham ng petisyon na nilagdaan ng mga kilalang tao sa simbahan at ng mga deboto ay isinusumite rin sa mga makabuluhang awtoridad ng simbahan para sa isang rekomendasyon, upang pag-aralan ang mga dokumento at ang pag-apruba ng kahilingan na hahantong sa pagpapalabas ng dekreto ng koronasyon sa imahen.<ref>{{Cite web|url=https://pintakasiph.wordpress.com/2021/01/01/virgen-coronada-diocesana-de-filipinas-the-episcopally-crowned-marian-images-in-the-philippines/|title=Virgenes Coronadas Diocesana de Filipinas - The Episcopally Crowned Marian images in the Philippines - Pintakasi}}</ref> __TOC__ {{clear}} <gallery widths="170" heights="200"> File:Episcopal Coronation of Our Lady of Guibang.jpg | Koronasyong episkopal ng Nuestra Señora de la Visitación ng Guibang noong 26 Mayo 1973. Pinangunahan ni Arsobispo Carmine Rocco ang rito ng pagkokorona. File:DSCN9876Episcopal coronation of La Purisima Concepción de Baliuag 39.jpg | Koronasyong episkopal ng La Purísima Concepción ng Baliwag, Bulacan noong 1 Pebrero 2021. File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 14.jpg | Dekreto ng koronasyong episkopal ng Nuestra Señora del Santísimo Rosario ng Hagonoy Bulacan noong 7 Oktubre 2019, na ipinagkaloob noong 29 Hunyo 2019. </gallery> ==Mga Imaheng Kinoronahang Episkopal sa Pilipinas== ===Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" |+ ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Birheng Maria ! Dambana |- |Nuestra Señora de la O |17 Disyembre 1949 |Parokya ng Nuestra Señora de la Natividad, [[Pangil, Laguna|Pangil]], [[Laguna]] |Obispo [[Alfredo Obviar]] |[[File:Pangil,LagunaChurchjf7598 02.JPG|200px]] |[[File:148Nuestra Señora de la Natividad Parish Church 32.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Katipanan |28 Hulyo 1963 |Parokya ng Banal na Krus, [[Nabua]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Pedro Paulo Santos ||[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora de Katipanan. Holy Cross Parish, Nabua, Camarines Sur. 2024.jpg|200px]] |[[File:Holy Cross Nabua Church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |11 Oktubre 1970 |Parokya ng San Jose de Placer, [[Lungsod ng Iloilo]] |Cardinal Julio Rosales | |[[File:San Jose Placer Church, Iloilo City, Aug 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Caridad |1 Mayo 1971{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 6 Disyembre 2024.}} |Basilika Minor ng Nuestra Señora de Caridad, [[Agoo]], [[La Union]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:FvfAgooBalica9285 19.JPG|200px]] |[[File:1547Agoo Basilica 2020 18.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Visitación |26 Mayo 1973 |Pambansang Dambana ng Nuestra Señora de la Visitación, Guibang, [[Gamu]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:Our Lady of Guibang.jpg|200px]] | |- |[[Ina ng Kaligtasan|Nuestra Señora de Salvación]] |25 Agosto 1976 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaligtasan, Joroan, [[Tiwi]], [[Albay]] |Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[Talaksan:Our Lady of Salvation of Joroan, Albay.jpg|200px]] | [[Talaksan:Joroan, Tiwi, Albay church - Flickr.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>https://www.facebook.com/photo/?fbid=6070132903011309&set=pcb.6070141229677143</ref> |13 Disyembre 1992 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Roger Michael Mahony | | |- |Nuestra Señora de la Asunción |14 Disyembre 1997 |Parokya ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maragondon]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Manuel Cruz Sobreviñas |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 01.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 14.JPG|200px]] |- |Maria, Luklukan ng Karunungan |9 Pebrero 1999 |Kapilya ni Maria, Luklukan ng Karunungan, Naval Education & Training Command, [[San Antonio, Zambales|San Antonio]], [[Zambales]] |Obispo Deogracias Soriano Iñiguez Jr. | | |- |Nuestra Señora de los Desamparados<ref>{{Cite web|url= https://www.olamarikina.com.ph/the-Shrine|title=The Shrine}}</ref> |12 Mayo 2002{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Oktubre 2005.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]] |Obispo Crisostomo Yalung |[[File:OurLadyoftheAbandonedParishjf9919 12.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción de Salambao<ref>{{Cite web|url=https://dioceseofmalolos.ph/2023/07/07/sandigang-kasaysayan-260th-anniversary-of-the-discovery-of-the-image-of-our-lady-of-salambao/|title=Sandigang Kasaysayan: 260TH ANNIVERSARY OF THE DISCOVERY OF THE IMAGE OF OUR LADY OF SALAMBAO|date=7 Hulyo 2023}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |12 Disyembre 2004 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Salambao, [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:National Shrine Obando Church 40.jpg|200px]] |[[File:San Pascual Baylon Church, Obando, Bulacan.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |2 Mayo 2009 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Bacoor]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:4296Bacoor West City Cavite Landmarks Roads 02.jpg|200px]] |[[File:Saint Michael the Archangel Parish Church (Evangelista, Bacoor, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario de Fatima |13 Mayo 2009{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-1 ng Mayo 2025}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Fatima, Binakayan, [[Kawit]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 05.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |14 Agosto 2010{{efn|Ang imaheng nasa altar ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 22 Agosto 2020.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[Talaksan:Venerada Y Coronada de Nuestra Señora de Lourdes de Manila high altar image.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima<ref>{{Cite web|url= https://cbcpnews.net/cbcpnews/diocese-grants-episcopal-coronation-decree-for-marikinas-our-lady-of-fatima/|title=Diocese grants episcopal coronation decree for Marikina’s Our Lady of Fatima|date=20 Agosto 2019}}</ref> |17 Oktubre 2010{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 12 Mayo 2024.}} |Basilika at Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]] |Obispo Gabriel Villaruz Reyes |[[File:Fatima de Marikina Coronation (001) 2024-05-12.jpg|200px]] |[[Talaksan:Minor Basilica of Saint Paul of the Cross Marikina - May 12 2024.jpg|200x200px]] |- |Nuestra Señora de los Remedios |7 Disyembre 2010 |Parokya ng Nuestra Señora de los Remedios, Labangon, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Ricardo Vidal | | |- |Nuestra Señora de Guadalupe |11 Disyembre 2011 |Parokya ni Santa Rita ng Cascia, Santa Rita, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:La imagen de Nuestra Señora de Guadalupe de Santa Rita, Ciudad Olongapo. 2024.jpg|200px]] |[[File:8715Olongapo City Roads Barangays Zambales 02.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles |2 Agosto 2012 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, [[Atimonan]], [[Quezon]] |Obispo Emilio Marquez | |[[File:Our Lady of the Angels Parish Facade Atimonan, Quezon.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Lumen<ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.inquirer.net/77717/cainta-to-hold-episcopal-coronation-of-our-lady-of-light-pasig-to-inaugurate-diocesan-museum/|title=Cainta to hold episcopal coronation of Our Lady of Light; Pasig to inaugurate diocesan museum - Lifestyle Inquirer|date=25 Nobyembre 2012}}</ref> |1 Disyembre 2012{{efn|Ang pintang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Disyembre 2018.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Rizal]] |Obispo Gabriel Reyes |[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe<br/>(''Imaheng festejada'') |12 Disyembre 2012 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]] |Obispo Leo Drona |[[File:Pagsanjanjf4191 24.JPG|200px]] |[[File:Pagsanjan Church in Laguna.jpg|200px]] |- |Ina Poon Bato<ref>{{Cite web|url=https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|title=Ina Poon Bato Chapel (Botolan, Zambales)|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|url-status=dead}}</ref> |23 Enero 2013 |Dambana ng Ina Poon Bato, [[Botolan]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:InaPoonBatojf9542 03.JPG|200px]] | [[File:BotolanChurchjf9525 08.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |7 Oktubre 2013 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Dampalit, [[Malabon]] |Reberendo Padre Joey Guinto |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 35.JPG|200px]] |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 05.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Aránzazu<ref>{{Cite web|url=https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|title=Devotees commemorate Aranzazu's 4th Episcopal Coronation anniversary|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|url-status=dead}}</ref> |9 Nobyembre 2013{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 31 Mayo 2017.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], [[Rizal]] |Obispo Francisco De Leon |[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]] |[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores |10 Mayo 2014 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Pasig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Image of the Virgen de las Flores in Pasig Cathedral.jpg|200px]] |[[File:Pasig Cathedral, Feb 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |3 Oktubre 2014{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 11 Oktubre 2015.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas Jr. |[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |13 Oktubre 2014 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Pasig]] | Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:527Interior of the Santo Rosario de Pasig Church 17.jpg|200px]] |[[File:0278jfSanto Rosario de Pasig Church Barangay Rosario Ortigas Avenue Extensionfvf 08.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2014 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Santa Maria, Isabela]] |Obispo Joseph Benedict Nacua | | |- |Nuestra Señora del Santo Rosario |7 Oktubre 2016 |Katedral ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |Obispo Severo Caermare | |[[File:Dipolog City Philippines cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2017 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, Punta Princesa, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | |[[File:Archdiocesan Shrine of Our Lady of Lourdes 2022 09 002.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |20 Pebrero 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 15 Agosto 2020.}} |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[File:NS del Carmen de Nueva Manila.jpg|200px]] |[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Valenzuela |13 Mayo 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 25 Pebrero 2024.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:The National Pilgrim Image of Our Lady of Fatima.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Hulyo 2017 |Parokya ng Nuestra Señora de la Soledad, Camba, [[Binondo]], [[Maynila]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Soledad de Manila.jpg|200px]] |[[File:09002jfSanta Cruz Tondo Binondo Solitude Church Manila Streets Landmarksfvf 06.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Oktubre 2018.}} |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]] |[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]] |- |La Purísima Concepción de Santa Maria |3 Marso 2018{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Pebrero 2020.}} |Basilika Minor ng La Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]] |[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe de Extremadura |24 Mayo 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe ng Extremadura, [[Loboc]], [[Bohol]] |Arsobispo Romulo Valles |[[File:San Pedro y Pablo- Virgen de Guadalupe Photo 2.jpg|200px]] |[[File:Loboc Church (Loay Interior Road, Loboc, Bohol; 01-12-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Maasin |15 Agosto 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 13 Agosto 2022.}} |Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]] |[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]] |- |Mater Dolorosa de Tarlac<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/tarlac-to-hold-1st-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Tarlac to hold 1st episcopal coronation of Marian image|date=2 Setyembre 2018|website=CBCPNews}}</ref> |15 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 5 Hunyo 2021.}} |Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]] |[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]] |- |Mary Help of Christians |23 Setyembre 2018 |Parokya ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Balimbing, [[Boac]], [[Marinduque]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit Jr. | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao<ref>{{Cite web|url=https://www.manilatimes.net/2018/10/13/public-square/episcopal-coronation-of-our-lady-of-the-holy-rosary-inspires-catholic-faithful/457416|title=Episcopal Coronation of Our Lady of the Holy Rosary inspires Catholic faithful|website=Manila Times|date=13 Oktubre 2018}}</ref> |27 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 7 Oktubre 2022.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:La Virgen de Sapao de Cardona.jpg|200px]] |[[File:Cardona Church, Rizal, Nov 2025 (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2018 |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Pilar, Sorsogon]] |Obispo Arturo Bastes | | |- |Maria Inmaculada de Salawag |8 Disyembre 2018 |Parokya ni Maria Inmaculada, Salawag, [[Dasmariñas]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:9807Dasmariñas City Landmarks Barangays Roads 26.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 8 Disyembre 2022.}} |Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]] |[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]] |- style="vertical-align:top; background:#ccc;" |''Nuestra Señora de la Esperanza Macarena—Virgen Dolor de Sariaya''{{efn|Ang imahen ay kinoronahan ng pribadong pagmamay-ari, kaya't masasabi na hindi ito opisyal dahil hindi nakalagak ang imahen sa isang dambana. Ngunit kalaunan ay ibinigay na rin sa parokya ng pamilyang nangangalaga ang Virgen Dolor de Sariaya. Naglabas rin ng dekreto ng koronasyon ang [[Diyosesis ng Lucena]] noong 2018 na nilagdaan ng lubos na kagalang-galang, Mel Uy, [[obispo]] ng Lucena.}} |8 Disyembre 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Santo Cristo de Burgos, [[Sariaya]], [[Quezon]] |Obispo Mel Uy | |[[File:SariayaChurchPlazajf0001 09.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Pobres |29 Disyembre 2018 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Mahirap, [[Lungsod ng Taguig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora, Santísima Virgen de los Pobres de Taguig. Ina ng mga Dukha, Manila Cathedral. 2024.jpg|200px]] |[[File:827Western Bicutan, Taguig City 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria |31 Enero 2019 |Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Silang, Kabite|Silang]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:Our Lady of Candelaria de Silang.jpg|200px]] |[[File:SilangChurchjf0061 12.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Dolores<br/>(''Imaheng pamprusisyon'') |12 Abril 2019 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon]] |Obispo Mel Uy |[[File:IGMP 2023. Processional Image of Nuestra Señora de los Dolores de Quezon.jpg|200px]] |[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |8 Setyembre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, Pulong Buhangin, [[Santa Maria, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Episcopally crowned image of Impo Karmen.jpg|200px]] |[[File:3215Our Lady of Mount Carmel Church in Santa Maria, Bulacan 2021 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Mercedes |24 Setyembre 2019 |Kapilya ng Mahal na Ina ng Awa, Mercedes, [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar|Western Samar]] |Arsobispo Gabriele Giordano Gaccia | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/hagonoy-holds-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Hagonoy holds episcopal coronation of Marian image|website=CBCPNews|date=10 Oktubre 2019}}</ref> |7 Oktubre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Santo Rosario, [[Hagonoy]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 32.jpg|200px]] |[[File:09403jfRiver Mercado Santo Rosario San Jose Hagonoy Bulacanfvf 11.jpg|200px]] |- |Purísima Concepción Pequeña |8 Disyembre 2019 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Concepcion Pequeña, [[Naga, Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:Immaculate concepcion church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Merced<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2020/09/04/tarlac-bishop-approves-episcopal-coronation-of-marys-image/|title=Tarlac bishop approves episcopal coronation of Mary's image}}</ref> |24 Setyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 24 Pebrero 2023.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:MercedTarlac.jpg|200px]] |[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Amaya |1 Oktubre 2020 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Amaya, [[Tanza]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:304Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 05.jpg|200px]] |[[File:201Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 41.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Pamisaraoan |11 Oktubre 2020 |Parokya ng Banal na Sanggol, [[San Antonio, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de Pamisaraoan.jpg|200px]] |[[File:SanAntonio,Zambalesjf8901 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima |14 Nobyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Abril 2022.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santisima, [[Boljoon]], [[Cebu]] |Obispo Midyphil Billones | |[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]] |- |Maria, Kagalingan ng mga May-Sakit<br/>(''Madonna Salus Infirmorum'') |16 Nobyembre 2020 |Parokya ni San Isidro Labrador, Bambang, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Madonna Salus Infirmorum de Bambang, Bulakan 02.jpg|200px]] |[[File:0101San Isidro Labrador Parish Church Bambang, Bulakan 20.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores de Bocaue |21 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Banal na Krus ng Wawa, [[Bocaue]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Saint Martin of Tours Parish Church Bocaue Cross 25.jpg|200px]] |[[File:8125Saint Martin of Tours Parish Holy Cross Shrine Bulacan 07.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Bulakan |28 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Our Lady of Assumption Church Bulakan Bulacan Province 16.jpg|200px]] |[[File:Exterior of the Our Lady of the Assumption Parish Church in Bulacan, Bulacan 06.jpg|200px]] |- |La Purísima Concepción de Baliuag - Birhen sa Patio |1 Pebrero 2021 |Pandiyosesanang Dambana ni San Agustin, [[Baliwag]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:9609St. Augustine Parish Church of Baliuag 48.jpg|200px]] |[[File:9603Poblacion Baliuag, Bulacan 05.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Mar Cautiva |19 Hulyo 2021 |Parokya ng mga Banal na Anghel, [[Santo Tomas, La Union]] |Obispo Daniel Presto |[[File:Cautivajf.jpg|200px]] |[[File:2636Poblacion, Santo Tomas, La Union 44.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya |22 Agosto 2021 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Barretto, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Olongapo |3 Oktubre 2021 |Kapilya ng Reyna ng Kabanal-banalang Rosaryo, New Kababae, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:Santo Rosario de Olongapo.jpg|200px]] |[[File:Queen of the Most Holy Rosary Chapel, Olongapo City. 2025 (1).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de San Marcelino |10 Oktubre de 2021 |Parokya ni San Guillermo, [[San Marcelino, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de San Marcelino.jpg|200px]] |[[File:195San Marcelino, Zambales Barangays Roads 20.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción<ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/cebu-cathedral-honors-mary-with-coronation-procession|title=Cebu Cathedral honors Mary with coronation, procession|date=8 Disyembre 2021}}</ref> |8 Disyembre 2021 |Katedral Metropolitana ng [[Lungsod ng Cebu]] |Obispo Midyphil Billones |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral - Front Retablo - Right-Hand Side.jpg|200px]] |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral 20180628a.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen—La Limpia de Cebu |8 Enero 2022 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo—La Limpia, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | | |- |Nuestra Señora de la Consolación y Correa<ref>{{Cite web|url=https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|title=Our Lady of Cuyo|access-date=2023-11-30|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224233916/https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|url-status=dead}}</ref> |27 Agosto 2022 |Parokya ni San Agustin, [[Cuyo, Palawan]] |Obispo Broderick Pabillo | |[[File:Fort Cuyo.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |8 Setyembre 2022 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, Dela Paz, [[Biñan]], [[Laguna]] |Obispo Buenaventura Famadico |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 22.jpg|200px]] |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 48.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Parokya ng Santo Rosaryo, [[Malita]], [[Davao Occidental]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Katedral ni San Agustin, [[Cagayan de Oro]], [[Misamis Oriental]] |Arsobispo Jose Cabantan | |[[File:San Agustin Cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Esperanza<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/palos-our-lady-of-hope-gets-episcopal-coronation-on-yolandas-9th-anniversary/|title=Yolanda's 9th anniversary|website=CBCPNews}}</ref> |8 Nobyembre 2022 |Katedral Metropolitana ng [[Palo, Leyte]] |Arsobispo John Du |[[File:Pope Francis Tacloban 12.jpg|200px]] |[[File:Palo Cathedral 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria de Tondo<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/10/13/tondos-nuestra-senora-de-candelaria-granted-episcopal-coronation/|title=Tondo's Nuestra Señora de Candelaria granted episcopal coronation}}</ref> |18 Nobyembre 2022 |Basilika Menor at Pang-Arkidiyosesanang Dambana ng Banal na Bata, [[Tondo, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:TondoChurchjf1282 07.JPG|200px]] |[[File:Tondo Church Manila 2.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2022 | Pang-arkidiyosesis na Dambana at Parokya ni Santa Ana, [[Lungsod ng Davao]] |Arsobispo Romulo Valles | |[[File:Santa Ana Shrine Parish Davao City.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2022 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Mataasnakahoy]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:The original image of Nuestra Señora de la Inmaculada Concepcion de Mataasnakahoy.webp|200px]] |[[File:MataasnaKahoy,Batangasjf0431 13.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/07/03/nuestra-senora-de-los-angeles-of-binangonan-granted-episcopal-coronation/|title='Nuestra Señora de los Angeles' of Binangonan granted episcopal coronation}}</ref> |10 Disyembre 2022{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-17 ng Enero 2026}} |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, Pilapila, [[Binangonan]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:Delos Angeles de Binangonan.jpg|200px]] |[[File:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2023 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Tagaytay]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:Tagaytay City's Our Lady of Lourdes Church facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Expiación |25 Marso 2023 |Katedral ng Nuestra Señora de la Expiación, [[Lungsod ng Baguio]] |Obispo Victor Bendico |[[File:Interior de la Catedral de Nuestra Señora de la Expiación. Ciudad Baguio, 2024.jpg|200px]] |[[File:Baguio Cathedral 2023-02-24.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pronto Socorro<ref>{{Cite web|url=https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|title=Coronation of image of OL of Prompt Succor, set on May 6|website=Bicol Mail|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130235605/https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|url-status=dead}}</ref> |6 Mayo 2023 |Parokya ni San Francisco ng Assisi, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:St. Francis of Assisi Church, Buhi Camarines Sur.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |22 Oktubre 2023 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Calmay, [[Dagupan]], [[Pangasinan]] |Arsobispo [[Socrates Villegas]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 42.jpg|200px]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 54.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Loreto |1 Disyembre 2023{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Disyembre 2024.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Loreto, [[Sampaloc, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]] |[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Disyembre 2023 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad, Tambo, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Buhi.jpg|200px]] | |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2023 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi. [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]] |Arsobispo Victor Bendico |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas inside (Rizal Street, Roxas, Capiz; 04-07-2024).jpg|200px]] |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas (Rizal Street, Roxas, Capiz; 10-19-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Saleras |20 Abril 2024 |Pandiyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de las Saleras, [[Aliaga, Nueva Ecija]] |Obispo Sofronio Bancud |[[File:La Verdadera Imagen de Nuestra Señora de las Saleras, Patrona de Aliaga. Manila Cathedral 2024.jpg|200px]] |[[File:NuestraSeñoradelasSalerasParishChurchjf4956 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen de Alava |16 Hulyo 2024 |Pang-diyosesis na Dambana ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo, [[Sison, Pangasinan]] |Obispo Jacinto Jose |[[File:La Bendita Imagen de la Santísima Virgen del Carmen de Álava Coronada. Sison, Pangasinan. 2024.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofMountCarmelParishChurchjf868.JPG|200px]] |- |Madre de la Divina Gracia |23 Hulyo 2024 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Marilao, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Marilao Church Bulacan 17.jpg|200px]] |[[File:Marilao Church, Bulacan, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Sancta Maria Mater et Regina |8 Setyembre 2024 |Seminaryo ng Sancta Maria Mater et Regina, [[Roxas, Capiz|Lungsod Roxas]],[[Capiz]] ||Cardinal [[Jose Advincula]] | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Paragû |30 Setyembre 2024 |Kapilya ng Birhen ng Rosario, Paragû, [[Tumauini]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Obispo David William Antonio | | |- |Nuestra Señora de la Medalla Milagrosa |27 Nobyembre 2024 |Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Ina ng Medalya Milagrosa, [[Ermita, Maynila|Ermita]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:SVChurchjf7782 02.JPG|200px]] |[[File:09216jfErmita Adamson University Church Chapel Manila Buildingsfvf 15.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |9 Disyembre 2024 |Parokya ng Inamculada Concepcion, [[Baganga]], [[Davao Oriental]] |Obispo Abel Apigo | | |- |La Inmaculada Concepción de Batanes |9 Disyembre 2024 |Katedral ng La Inmaculada Concepción, [[Basco]], [[Batanes]] |Obispo Danilo Ulep |[[File:Our Lady of the Immaculate Conception of Batanes.jpg|200px]] |[[File:Basco Cathedral 02.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Purificacion y Candelaria |1 Pebrero 2025 |Parokya ni San Fernando de Dilao, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Purificación y Candelaria Coronada.jpg|200px]] |[[File:San Fernando de Dilao Church, Paco, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Gracia |7 Pebrero 2025 |Parokya ng Ina ng Biyaya, Lower Q. M., [[Baguio|Lungsod ng Baguio]] |Obispo Rafael Cruz | | |- |Nuestra Señora de Fatima de Urduja |2 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay gagawaran ng [[koronasyong kanonika]].}} |Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]] |Obispo Roberto Gaa |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Anunciata |19 Marso 2025 |Basilika Menor at Parokya ni San Juan Bautista, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |Obispo Ruperto Cruz Santos | |[[File:St. John the Baptist Church, Taytay, Rizal exterior 3.JPG|200px]] |- |Virgen sang Barangay |25 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 16 Oktubre 2025.}} |Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]] |Obispo Patricio Buzon |[[File:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - March 25, 2025.jpg|200px]] |[[File:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Calamba |13 Mayo 2025 |Parokya ng Birhen ng Fatima, [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit |[[Talaksan:Our Lady of Fatima of Calamba City.jpg|200px]] |[[File:2629Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 38.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Trinidad de Malate |14 Hunyo 2025 |Parokya ng Banal na Santatlo, [[Malate, Maynila|Malate]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Santisima Trinidad de Malate.jpg|200px]] |[[File:09917jfSantisima Trinidad Parish Church Estrada Dian Streets, Malate, Manila) 27.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Salvacion de Manila |16 Agosto 2025 |Parokya ng Nuestra Señora de Salvacion, [[Santa Mesa, Maynila|Sta. Mesa]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:0646JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 03.jpg|200px]] |[[File:0726JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 14.jpg|200px]] |- |Maria, Mediadora de Todas las Gracias |22 Agosto 2025 |Katedral ni Maria, Tagapamagitan ng Lahat ng Biyaya, [[Digos|Lungsod ng Digos]], [[Davao del Sur]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Maria Bambina |7 Setyembre 2025 |Parokya ng Pagsilang sa Mahal na Birheng Maria, Industrial Valley Complex, [[Marikina|Lungsod ng Marikina]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:357Nativity of Our Lady Parish Church 36.jpg|200px]] |[[File:244Industrial Valley Complex, Marikina City Church School 15.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |26 Oktubre 2025 |Parokya ni Sto. Domingo, [[Santo Domingo, Ilocos Sur|Sto. Domingo]], [[Ilocos Sur]] |Obispo Marlo Peralta | |[[File:Sto. Domingo, Ilocos Sur church - Flickr.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2025 |Parokya ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Batan, Aklan|Batan]], [[Aklan]] |Obispo Victor Bendico | | |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]] |Obispo Socrates Mesina | |[[File:Immaculate Concepcion Cathedral in Puerto Princesa City.jpeg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Lungsod ng Kotabato]] |Obispo Charlie Inzon | |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Cotabato (Quezon Avenue, Cotabato City; 08-15-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guia |12 Enero 2026 |Parokya ng Nuestra Señora de Guia, [[Magallanes, Kabite|Magallanes]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:MagallanesChurch,Naic,Cavitejf8164 01.JPG|200px]] |[[File:Magallanes,Kabitejf8104 20.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |15 Enero 2026 |Pangdiyosesis na Dambana ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje, [[La Paz, Tarlac|La Paz]], [[Tarlac]] |Obispo Roberto Mallari |[[File:LaPazChurchjf7503 07.JPG|200px]] |[[File:7804jfLa Paz Church Tarlac Shrinejf 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Buen Consejo |26 Abril 2026 |Nuestra Señora del Buen Consejo Mission Station, [[Pasacao]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas, Jr. | | |- |Nuestra Señora del Sagrado Corazon |31 Mayo 2026 |Parokya ng Kabanal-banalang Manunubos - Brixton Hill, Santol, [[Lungsod Quezon|Lugsod Quezon]] |Obispo Elias Ayuban, Jr. |[[File:Our Lady of the Sacred Heart of Quezon City.jpg|200px]] |[[File:0372jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 10.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción y del Triunfo de la Cruz de Migpangi |8 Hulyo 2026 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |Arsobispo Martin Jumoad | | |- |Santa Mariang Reyna |22 Agosto 2026 |Parokya ni Santa Mariang Reyna, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' | | |- |Nuestra Señora de la Consolacion y Correa |6 Setyembre 2026 |Parokya ni Santiago Apostol, [[Paombong]], [[Bulacan]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:The Nuestra Señora dela Consolacion y Correa de Paombong.jpg|200px]] |[[File:Apaombongjf.JPG|200px]] |- |Mater Dolorosa de Tarlac |15 Setyembre 2026 |Pangdiyosesis na Dambana ng Mater Dolorosa de Bacarra, at Parokya ni San Andres Apostol, [[Bacarra]], [[Ilocos Norte]] |Obispo Renato P. Mayugba | |[[Talaksan:Saint Andrew the Apostle Parish Bacarra (Rizal Boulevard, Bacarra, Ilocos Norte; 11-17-2022).jpg|200px]] |- |Virgen la Purisima Concepción de Tanay{{Efn|Ang imaheng nakadambana sa simbahan ay matagal nang tinatawag na Virgen ng Guadalupe ngunit sinasabi ng mga sinaunang mga akda na ang tunay na pamagat ng imahen ay La Purisima Concepcion. Noong ika-20 ng Enero 2025 ay pormal nang itinalaga ang La Purisima Concepcion na ikalawang patrona ng parokya.}} |''Hindi pa tiyak'' |Parokya ni San Ildefonso de Toledo, [[Tanay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:LaVirgenGuadalupedeTanay.jpg|200px]] |[[File:San Ildefonso Church2.JPG|200px]] |} ===Mga Imahen ni Kristo na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Batang Hesus ! Dambana |- | Santo Niño de Tacloban | 30 Hunyo 1968 | Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Sto. Niño de Tacloban, [[Tacloban]], [[Leyte]] | style="text-align:center;" | Obispo Teotimo Pacis |[[File:Santo Nino Church Tacloban altar (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |[[File:Santo Nino Church Tacloban (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Birheng Maria]] s8uoyxr5rh1348x4j3r75o5lsslb3tl 2217634 2217633 2026-07-26T08:17:35Z Da Boauss Ss 115902 … 2217634 wikitext text/x-wiki Ang '''koronasyong episkopal''' o '''koronasyong diyosesana''' ({{lang-en|episcopal coronation}}) ay isang pagkilala ng isang [[Obispo]] o [[Arsobispo]] ng lokal na [[Diyosesis]] (o Arsidiyosesis), na ipinahayag sa pamamagitan ng [[dekreto]] ng koronasyon na inilabas ng lokal na ''Diocesan Chancery'' kung saan kinikilala nito ang debosyon ng isang imahen ng [[Birheng Maria]] sa ilalim ng isang partikular na titulo na iginagalang sa isang partikular na lokalidad. Ang mga kinakailangan para sa isang imahen upang bigyan ng koronasyong episkopal ay halos katulad ng sa [[koronasyong kanonika]]. Ang imahe ay dapat na nakalagak sa isang [[kapilya]], [[parokya]], o dambana; ang pinagmulan ng imahe, ang debosyon sa paligid nito at ang mga himala na nararapat na naitala. Ang mga dokumentong naglalaman ng mga salaysay at dokumentasyon sa kultura ng imahe, kasama ang mga liham ng petisyon na nilagdaan ng mga kilalang tao sa simbahan at ng mga deboto ay isinusumite rin sa mga makabuluhang awtoridad ng simbahan para sa isang rekomendasyon, upang pag-aralan ang mga dokumento at ang pag-apruba ng kahilingan na hahantong sa pagpapalabas ng dekreto ng koronasyon sa imahen.<ref>{{Cite web|url=https://pintakasiph.wordpress.com/2021/01/01/virgen-coronada-diocesana-de-filipinas-the-episcopally-crowned-marian-images-in-the-philippines/|title=Virgenes Coronadas Diocesana de Filipinas - The Episcopally Crowned Marian images in the Philippines - Pintakasi}}</ref> __TOC__ {{clear}} <gallery widths="170" heights="200"> File:Episcopal Coronation of Our Lady of Guibang.jpg | Koronasyong episkopal ng Nuestra Señora de la Visitación ng Guibang noong 26 Mayo 1973. Pinangunahan ni Arsobispo Carmine Rocco ang rito ng pagkokorona. File:DSCN9876Episcopal coronation of La Purisima Concepción de Baliuag 39.jpg | Koronasyong episkopal ng La Purísima Concepción ng Baliwag, Bulacan noong 1 Pebrero 2021. File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 14.jpg | Dekreto ng koronasyong episkopal ng Nuestra Señora del Santísimo Rosario ng Hagonoy Bulacan noong 7 Oktubre 2019, na ipinagkaloob noong 29 Hunyo 2019. </gallery> ==Mga Imaheng Kinoronahang Episkopal sa Pilipinas== ===Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" |+ ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Birheng Maria ! Dambana |- |Nuestra Señora de la O |17 Disyembre 1949 |Parokya ng Nuestra Señora de la Natividad, [[Pangil, Laguna|Pangil]], [[Laguna]] |Obispo [[Alfredo Obviar]] |[[File:Pangil,LagunaChurchjf7598 02.JPG|200px]] |[[File:148Nuestra Señora de la Natividad Parish Church 32.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Katipanan |28 Hulyo 1963 |Parokya ng Banal na Krus, [[Nabua]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Pedro Paulo Santos ||[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora de Katipanan. Holy Cross Parish, Nabua, Camarines Sur. 2024.jpg|200px]] |[[File:Holy Cross Nabua Church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |11 Oktubre 1970 |Parokya ng San Jose de Placer, [[Lungsod ng Iloilo]] |Cardinal Julio Rosales | |[[File:San Jose Placer Church, Iloilo City, Aug 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Caridad |1 Mayo 1971{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 6 Disyembre 2024.}} |Basilika Minor ng Nuestra Señora de Caridad, [[Agoo]], [[La Union]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:FvfAgooBalica9285 19.JPG|200px]] |[[File:1547Agoo Basilica 2020 18.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Visitación |26 Mayo 1973 |Pambansang Dambana ng Nuestra Señora de la Visitación, Guibang, [[Gamu]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Arsobispo Carmine Rocco |[[File:Our Lady of Guibang.jpg|200px]] | |- |[[Ina ng Kaligtasan|Nuestra Señora de Salvación]] |25 Agosto 1976 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaligtasan, Joroan, [[Tiwi]], [[Albay]] |Cardinal [[Jaime L. Sin]] |[[Talaksan:Our Lady of Salvation of Joroan, Albay.jpg|200px]] | [[Talaksan:Joroan, Tiwi, Albay church - Flickr.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>https://www.facebook.com/photo/?fbid=6070132903011309&set=pcb.6070141229677143</ref> |13 Disyembre 1992 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Roger Michael Mahony | | |- |Nuestra Señora de la Asunción |14 Disyembre 1997 |Parokya ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maragondon]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Manuel Cruz Sobreviñas |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 01.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 14.JPG|200px]] |- |Maria, Luklukan ng Karunungan |9 Pebrero 1999 |Kapilya ni Maria, Luklukan ng Karunungan, Naval Education & Training Command, [[San Antonio, Zambales|San Antonio]], [[Zambales]] |Obispo Deogracias Soriano Iñiguez Jr. | | |- |Nuestra Señora de los Desamparados<ref>{{Cite web|url= https://www.olamarikina.com.ph/the-Shrine|title=The Shrine}}</ref> |12 Mayo 2002{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Oktubre 2005.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]] |Obispo Crisostomo Yalung |[[File:OurLadyoftheAbandonedParishjf9919 12.JPG|200px]] |[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción de Salambao<ref>{{Cite web|url=https://dioceseofmalolos.ph/2023/07/07/sandigang-kasaysayan-260th-anniversary-of-the-discovery-of-the-image-of-our-lady-of-salambao/|title=Sandigang Kasaysayan: 260TH ANNIVERSARY OF THE DISCOVERY OF THE IMAGE OF OUR LADY OF SALAMBAO|date=7 Hulyo 2023}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |12 Disyembre 2004 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Salambao, [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:National Shrine Obando Church 40.jpg|200px]] |[[File:San Pascual Baylon Church, Obando, Bulacan.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |2 Mayo 2009 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Bacoor]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:4296Bacoor West City Cavite Landmarks Roads 02.jpg|200px]] |[[File:Saint Michael the Archangel Parish Church (Evangelista, Bacoor, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario de Fatima |13 Mayo 2009{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-1 ng Mayo 2025}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Fatima, Binakayan, [[Kawit]], [[Kabite|Cavite]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 05.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |14 Agosto 2010{{efn|Ang imaheng nasa altar ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 22 Agosto 2020.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[Talaksan:Venerada Y Coronada de Nuestra Señora de Lourdes de Manila high altar image.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima<ref>{{Cite web|url= https://cbcpnews.net/cbcpnews/diocese-grants-episcopal-coronation-decree-for-marikinas-our-lady-of-fatima/|title=Diocese grants episcopal coronation decree for Marikina’s Our Lady of Fatima|date=20 Agosto 2019}}</ref> |17 Oktubre 2010{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 12 Mayo 2024.}} |Basilika at Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]] |Obispo Gabriel Villaruz Reyes |[[File:Fatima de Marikina Coronation (001) 2024-05-12.jpg|200px]] |[[Talaksan:Minor Basilica of Saint Paul of the Cross Marikina - May 12 2024.jpg|200x200px]] |- |Nuestra Señora de los Remedios |7 Disyembre 2010 |Parokya ng Nuestra Señora de los Remedios, Labangon, [[Lungsod ng Cebu]] |Cardinal Ricardo Vidal | | |- |Nuestra Señora de Guadalupe |11 Disyembre 2011 |Parokya ni Santa Rita ng Cascia, Santa Rita, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:La imagen de Nuestra Señora de Guadalupe de Santa Rita, Ciudad Olongapo. 2024.jpg|200px]] |[[File:8715Olongapo City Roads Barangays Zambales 02.jpg|frameless|center|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles |2 Agosto 2012 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, [[Atimonan]], [[Quezon]] |Obispo Emilio Marquez | |[[File:Our Lady of the Angels Parish Facade Atimonan, Quezon.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Lumen<ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.inquirer.net/77717/cainta-to-hold-episcopal-coronation-of-our-lady-of-light-pasig-to-inaugurate-diocesan-museum/|title=Cainta to hold episcopal coronation of Our Lady of Light; Pasig to inaugurate diocesan museum - Lifestyle Inquirer|date=25 Nobyembre 2012}}</ref> |1 Disyembre 2012{{efn|Ang pintang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Disyembre 2018.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Rizal]] |Obispo Gabriel Reyes |[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe<br/>(''Imaheng festejada'') |12 Disyembre 2012 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]] |Obispo Leo Drona |[[File:Pagsanjanjf4191 24.JPG|200px]] |[[File:Pagsanjan Church in Laguna.jpg|200px]] |- |Ina Poon Bato<ref>{{Cite web|url=https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|title=Ina Poon Bato Chapel (Botolan, Zambales)|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|url-status=dead}}</ref> |23 Enero 2013 |Dambana ng Ina Poon Bato, [[Botolan]], [[Zambales]] |Obispo Florentino Lavarias |[[File:InaPoonBatojf9542 03.JPG|200px]] | [[File:BotolanChurchjf9525 08.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |7 Oktubre 2013 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Dampalit, [[Malabon]] |Reberendo Padre Joey Guinto |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 35.JPG|200px]] |[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 05.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Aránzazu<ref>{{Cite web|url=https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|title=Devotees commemorate Aranzazu's 4th Episcopal Coronation anniversary|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|url-status=dead}}</ref> |9 Nobyembre 2013{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 31 Mayo 2017.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], [[Rizal]] |Obispo Francisco De Leon |[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]] |[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores |10 Mayo 2014 |Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Pasig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Image of the Virgen de las Flores in Pasig Cathedral.jpg|200px]] |[[File:Pasig Cathedral, Feb 2024.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |3 Oktubre 2014{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 11 Oktubre 2015.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas Jr. |[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |13 Oktubre 2014 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Pasig]] | Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:527Interior of the Santo Rosario de Pasig Church 17.jpg|200px]] |[[File:0278jfSanto Rosario de Pasig Church Barangay Rosario Ortigas Avenue Extensionfvf 08.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2014 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Santa Maria, Isabela]] |Obispo Joseph Benedict Nacua | | |- |Nuestra Señora del Santo Rosario |7 Oktubre 2016 |Katedral ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]] |Obispo Severo Caermare | |[[File:Dipolog City Philippines cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2017 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, Punta Princesa, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | |[[File:Archdiocesan Shrine of Our Lady of Lourdes 2022 09 002.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |20 Pebrero 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 15 Agosto 2020.}} |Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, [[Lungsod Quezon]] |Obispo [[Honesto Ongtioco]] |[[File:NS del Carmen de Nueva Manila.jpg|200px]] |[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Valenzuela |13 Mayo 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 25 Pebrero 2024.}} |Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:The National Pilgrim Image of Our Lady of Fatima.jpg|200px]] |[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Hulyo 2017 |Parokya ng Nuestra Señora de la Soledad, Camba, [[Binondo]], [[Maynila]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:Soledad de Manila.jpg|200px]] |[[File:09002jfSanta Cruz Tondo Binondo Solitude Church Manila Streets Landmarksfvf 06.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Oktubre 2018.}} |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]] |[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]] |- |La Purísima Concepción de Santa Maria |3 Marso 2018{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Pebrero 2020.}} |Basilika Minor ng La Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]] |Obispo Jose Francisco Oliveros |[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]] |[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]] |- |Nuestra Señora de Guadalupe de Extremadura |24 Mayo 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe ng Extremadura, [[Loboc]], [[Bohol]] |Arsobispo Romulo Valles |[[File:San Pedro y Pablo- Virgen de Guadalupe Photo 2.jpg|200px]] |[[File:Loboc Church (Loay Interior Road, Loboc, Bohol; 01-12-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Maasin |15 Agosto 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 13 Agosto 2022.}} |Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]] |Cardinal [[Luis Antonio Tagle]] |[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]] |[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]] |- |Mater Dolorosa de Tarlac<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/tarlac-to-hold-1st-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Tarlac to hold 1st episcopal coronation of Marian image|date=2 Setyembre 2018|website=CBCPNews}}</ref> |15 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 5 Hunyo 2021.}} |Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]] |[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]] |- |Mary Help of Christians |23 Setyembre 2018 |Parokya ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Balimbing, [[Boac]], [[Marinduque]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit Jr. | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao<ref>{{Cite web|url=https://www.manilatimes.net/2018/10/13/public-square/episcopal-coronation-of-our-lady-of-the-holy-rosary-inspires-catholic-faithful/457416|title=Episcopal Coronation of Our Lady of the Holy Rosary inspires Catholic faithful|website=Manila Times|date=13 Oktubre 2018}}</ref> |27 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 7 Oktubre 2022.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:La Virgen de Sapao de Cardona.jpg|200px]] |[[File:Cardona Church, Rizal, Nov 2025 (2).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pilar |12 Oktubre 2018 |Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Pilar, Sorsogon]] |Obispo Arturo Bastes | | |- |Maria Inmaculada de Salawag |8 Disyembre 2018 |Parokya ni Maria Inmaculada, Salawag, [[Dasmariñas]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:9807Dasmariñas City Landmarks Barangays Roads 26.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 8 Disyembre 2022.}} |Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]] |[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]] |- style="vertical-align:top; background:#ccc;" |''Nuestra Señora de la Esperanza Macarena—Virgen Dolor de Sariaya''{{efn|Ang imahen ay kinoronahan ng pribadong pagmamay-ari, kaya't masasabi na hindi ito opisyal dahil hindi nakalagak ang imahen sa isang dambana. Ngunit kalaunan ay ibinigay na rin sa parokya ng pamilyang nangangalaga ang Virgen Dolor de Sariaya. Naglabas rin ng dekreto ng koronasyon ang [[Diyosesis ng Lucena]] noong 2018 na nilagdaan ng lubos na kagalang-galang, Mel Uy, [[obispo]] ng Lucena.}} |8 Disyembre 2018 |Pandiyosesanang Dambana ng Santo Cristo de Burgos, [[Sariaya]], [[Quezon]] |Obispo Mel Uy | |[[File:SariayaChurchPlazajf0001 09.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Pobres |29 Disyembre 2018 |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Mahirap, [[Lungsod ng Taguig]] |Obispo Mylo Hubert Vergara |[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora, Santísima Virgen de los Pobres de Taguig. Ina ng mga Dukha, Manila Cathedral. 2024.jpg|200px]] |[[File:827Western Bicutan, Taguig City 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria |31 Enero 2019 |Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Silang, Kabite|Silang]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:Our Lady of Candelaria de Silang.jpg|200px]] |[[File:SilangChurchjf0061 12.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Dolores<br/>(''Imaheng pamprusisyon'') |12 Abril 2019 |Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon]] |Obispo Mel Uy |[[File:IGMP 2023. Processional Image of Nuestra Señora de los Dolores de Quezon.jpg|200px]] |[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen |8 Setyembre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, Pulong Buhangin, [[Santa Maria, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Episcopally crowned image of Impo Karmen.jpg|200px]] |[[File:3215Our Lady of Mount Carmel Church in Santa Maria, Bulacan 2021 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Mercedes |24 Setyembre 2019 |Kapilya ng Mahal na Ina ng Awa, Mercedes, [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar|Western Samar]] |Arsobispo Gabriele Giordano Gaccia | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/hagonoy-holds-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Hagonoy holds episcopal coronation of Marian image|website=CBCPNews|date=10 Oktubre 2019}}</ref> |7 Oktubre 2019 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Santo Rosario, [[Hagonoy]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 32.jpg|200px]] |[[File:09403jfRiver Mercado Santo Rosario San Jose Hagonoy Bulacanfvf 11.jpg|200px]] |- |Purísima Concepción Pequeña |8 Disyembre 2019 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Concepcion Pequeña, [[Naga, Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:Immaculate concepcion church.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Merced<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2020/09/04/tarlac-bishop-approves-episcopal-coronation-of-marys-image/|title=Tarlac bishop approves episcopal coronation of Mary's image}}</ref> |24 Setyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 24 Pebrero 2023.}} |Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]] |Obispo Enrique Macaraeg |[[File:MercedTarlac.jpg|200px]] |[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Amaya |1 Oktubre 2020 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Amaya, [[Tanza]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:304Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 05.jpg|200px]] |[[File:201Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 41.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Pamisaraoan |11 Oktubre 2020 |Parokya ng Banal na Sanggol, [[San Antonio, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de Pamisaraoan.jpg|200px]] |[[File:SanAntonio,Zambalesjf8901 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima |14 Nobyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Abril 2022.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santisima, [[Boljoon]], [[Cebu]] |Obispo Midyphil Billones | |[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]] |- |Maria, Kagalingan ng mga May-Sakit<br/>(''Madonna Salus Infirmorum'') |16 Nobyembre 2020 |Parokya ni San Isidro Labrador, Bambang, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Madonna Salus Infirmorum de Bambang, Bulakan 02.jpg|200px]] |[[File:0101San Isidro Labrador Parish Church Bambang, Bulakan 20.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Flores de Bocaue |21 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Banal na Krus ng Wawa, [[Bocaue]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Saint Martin of Tours Parish Church Bocaue Cross 25.jpg|200px]] |[[File:8125Saint Martin of Tours Parish Holy Cross Shrine Bulacan 07.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Asunción de Bulakan |28 Nobyembre 2020 |Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Bulakan, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Our Lady of Assumption Church Bulakan Bulacan Province 16.jpg|200px]] |[[File:Exterior of the Our Lady of the Assumption Parish Church in Bulacan, Bulacan 06.jpg|200px]] |- |La Purísima Concepción de Baliuag - Birhen sa Patio |1 Pebrero 2021 |Pandiyosesanang Dambana ni San Agustin, [[Baliwag]], [[Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:9609St. Augustine Parish Church of Baliuag 48.jpg|200px]] |[[File:9603Poblacion Baliuag, Bulacan 05.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Mar Cautiva |19 Hulyo 2021 |Parokya ng mga Banal na Anghel, [[Santo Tomas, La Union]] |Obispo Daniel Presto |[[File:Cautivajf.jpg|200px]] |[[File:2636Poblacion, Santo Tomas, La Union 44.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya |22 Agosto 2021 |Parokya ng Inmaculada Concepción, Barretto, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya.jpg|200px]] | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Olongapo |3 Oktubre 2021 |Kapilya ng Reyna ng Kabanal-banalang Rosaryo, New Kababae, [[Olongapo]], [[Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:Santo Rosario de Olongapo.jpg|200px]] |[[File:Queen of the Most Holy Rosary Chapel, Olongapo City. 2025 (1).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de San Marcelino |10 Oktubre de 2021 |Parokya ni San Guillermo, [[San Marcelino, Zambales]] |Obispo Bartolome Santos Jr. |[[Talaksan:La Naval de San Marcelino.jpg|200px]] |[[File:195San Marcelino, Zambales Barangays Roads 20.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción<ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/cebu-cathedral-honors-mary-with-coronation-procession|title=Cebu Cathedral honors Mary with coronation, procession|date=8 Disyembre 2021}}</ref> |8 Disyembre 2021 |Katedral Metropolitana ng [[Lungsod ng Cebu]] |Obispo Midyphil Billones |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral - Front Retablo - Right-Hand Side.jpg|200px]] |[[File:Cebu Metropolitan Cathedral 20180628a.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen—La Limpia de Cebu |8 Enero 2022 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo—La Limpia, [[Lungsod ng Cebu]] |Arsobispo Jose Palma | | |- |Nuestra Señora de la Consolación y Correa<ref>{{Cite web|url=https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|title=Our Lady of Cuyo|access-date=2023-11-30|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224233916/https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|url-status=dead}}</ref> |27 Agosto 2022 |Parokya ni San Agustin, [[Cuyo, Palawan]] |Obispo Broderick Pabillo | |[[File:Fort Cuyo.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |8 Setyembre 2022 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, Dela Paz, [[Biñan]], [[Laguna]] |Obispo Buenaventura Famadico |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 22.jpg|200px]] |[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 48.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Parokya ng Santo Rosaryo, [[Malita]], [[Davao Occidental]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Nuestra Señora del Rosario |7 Oktubre 2022 |Katedral ni San Agustin, [[Cagayan de Oro]], [[Misamis Oriental]] |Arsobispo Jose Cabantan | |[[File:San Agustin Cathedral.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Esperanza<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/palos-our-lady-of-hope-gets-episcopal-coronation-on-yolandas-9th-anniversary/|title=Yolanda's 9th anniversary|website=CBCPNews}}</ref> |8 Nobyembre 2022 |Katedral Metropolitana ng [[Palo, Leyte]] |Arsobispo John Du |[[File:Pope Francis Tacloban 12.jpg|200px]] |[[File:Palo Cathedral 01.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de Candelaria de Tondo<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/10/13/tondos-nuestra-senora-de-candelaria-granted-episcopal-coronation/|title=Tondo's Nuestra Señora de Candelaria granted episcopal coronation}}</ref> |18 Nobyembre 2022 |Basilika Menor at Pang-Arkidiyosesanang Dambana ng Banal na Bata, [[Tondo, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:TondoChurchjf1282 07.JPG|200px]] |[[File:Tondo Church Manila 2.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2022 | Pang-arkidiyosesis na Dambana at Parokya ni Santa Ana, [[Lungsod ng Davao]] |Arsobispo Romulo Valles | |[[File:Santa Ana Shrine Parish Davao City.jpg|200px]] |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2022 |Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Mataasnakahoy]], [[Batangas]] |Arsobispo Gilbert Garcera |[[File:The original image of Nuestra Señora de la Inmaculada Concepcion de Mataasnakahoy.webp|200px]] |[[File:MataasnaKahoy,Batangasjf0431 13.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de los Ángeles<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/07/03/nuestra-senora-de-los-angeles-of-binangonan-granted-episcopal-coronation/|title='Nuestra Señora de los Angeles' of Binangonan granted episcopal coronation}}</ref> |10 Disyembre 2022{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-17 ng Enero 2026}} |Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, Pilapila, [[Binangonan]], [[Rizal]] |Obispo Nolly Buco |[[File:Delos Angeles de Binangonan.jpg|200px]] |[[File:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Lourdes |11 Pebrero 2023 |Parokya ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Tagaytay]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista | |[[File:Tagaytay City's Our Lady of Lourdes Church facade.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Expiación |25 Marso 2023 |Katedral ng Nuestra Señora de la Expiación, [[Lungsod ng Baguio]] |Obispo Victor Bendico |[[File:Interior de la Catedral de Nuestra Señora de la Expiación. Ciudad Baguio, 2024.jpg|200px]] |[[File:Baguio Cathedral 2023-02-24.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Pronto Socorro<ref>{{Cite web|url=https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|title=Coronation of image of OL of Prompt Succor, set on May 6|website=Bicol Mail|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130235605/https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|url-status=dead}}</ref> |6 Mayo 2023 |Parokya ni San Francisco ng Assisi, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona | |[[File:St. Francis of Assisi Church, Buhi Camarines Sur.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |22 Oktubre 2023 |Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Calmay, [[Dagupan]], [[Pangasinan]] |Arsobispo [[Socrates Villegas]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 42.jpg|200px]] |[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 54.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Loreto |1 Disyembre 2023{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Disyembre 2024.}} |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Loreto, [[Sampaloc, Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]] |[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Soledad |8 Disyembre 2023 |Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad, Tambo, [[Buhi]], [[Camarines Sur]] |Arsobispo Rolando Tria-Tirona |[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Buhi.jpg|200px]] | |- |Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2023 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi. [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]] |Arsobispo Victor Bendico |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas inside (Rizal Street, Roxas, Capiz; 04-07-2024).jpg|200px]] |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas (Rizal Street, Roxas, Capiz; 10-19-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de las Saleras |20 Abril 2024 |Pandiyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de las Saleras, [[Aliaga, Nueva Ecija]] |Obispo Sofronio Bancud |[[File:La Verdadera Imagen de Nuestra Señora de las Saleras, Patrona de Aliaga. Manila Cathedral 2024.jpg|200px]] |[[File:NuestraSeñoradelasSalerasParishChurchjf4956 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Carmen de Alava |16 Hulyo 2024 |Pang-diyosesis na Dambana ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo, [[Sison, Pangasinan]] |Obispo Jacinto Jose |[[File:La Bendita Imagen de la Santísima Virgen del Carmen de Álava Coronada. Sison, Pangasinan. 2024.jpg|200px]] |[[File:OurLadyofMountCarmelParishChurchjf868.JPG|200px]] |- |Madre de la Divina Gracia |23 Hulyo 2024 |Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Marilao, Bulacan]] |Obispo Dennis Villarojo |[[File:Marilao Church Bulacan 17.jpg|200px]] |[[File:Marilao Church, Bulacan, Mar 2024.jpg|200px]] |- |Sancta Maria Mater et Regina |8 Setyembre 2024 |Seminaryo ng Sancta Maria Mater et Regina, [[Roxas, Capiz|Lungsod Roxas]],[[Capiz]] ||Cardinal [[Jose Advincula]] | | |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Paragû |30 Setyembre 2024 |Kapilya ng Birhen ng Rosario, Paragû, [[Tumauini]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]] |Obispo David William Antonio | | |- |Nuestra Señora de la Medalla Milagrosa |27 Nobyembre 2024 |Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Ina ng Medalya Milagrosa, [[Ermita, Maynila|Ermita]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:SVChurchjf7782 02.JPG|200px]] |[[File:09216jfErmita Adamson University Church Chapel Manila Buildingsfvf 15.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |9 Disyembre 2024 |Parokya ng Inamculada Concepcion, [[Baganga]], [[Davao Oriental]] |Obispo Abel Apigo | | |- |La Inmaculada Concepción de Batanes |9 Disyembre 2024 |Katedral ng La Inmaculada Concepción, [[Basco]], [[Batanes]] |Obispo Danilo Ulep |[[File:Our Lady of the Immaculate Conception of Batanes.jpg|200px]] |[[File:Basco Cathedral 02.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Purificacion y Candelaria |1 Pebrero 2025 |Parokya ni San Fernando de Dilao, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Purificación y Candelaria Coronada.jpg|200px]] |[[File:San Fernando de Dilao Church, Paco, Manila, April 2023.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Gracia |7 Pebrero 2025 |Parokya ng Ina ng Biyaya, Lower Q. M., [[Baguio|Lungsod ng Baguio]] |Obispo Rafael Cruz | | |- |Nuestra Señora de Fatima de Urduja |2 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay gagawaran ng [[koronasyong kanonika]].}} |Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]] |Obispo Roberto Gaa |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]] |[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Anunciata |19 Marso 2025 |Basilika Menor at Parokya ni San Juan Bautista, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |Obispo Ruperto Cruz Santos | |[[File:St. John the Baptist Church, Taytay, Rizal exterior 3.JPG|200px]] |- |Virgen sang Barangay |25 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 16 Oktubre 2025.}} |Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]] |Obispo Patricio Buzon |[[File:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - March 25, 2025.jpg|200px]] |[[File:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Fatima de Calamba |13 Mayo 2025 |Parokya ng Birhen ng Fatima, [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]] |Obispo Marcelino Antonio Maralit |[[Talaksan:Our Lady of Fatima of Calamba City.jpg|200px]] |[[File:2629Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 38.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Trinidad de Malate |14 Hunyo 2025 |Parokya ng Banal na Santatlo, [[Malate, Maynila|Malate]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:Nuestra Señora de la Santisima Trinidad de Malate.jpg|200px]] |[[File:09917jfSantisima Trinidad Parish Church Estrada Dian Streets, Malate, Manila) 27.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Salvacion de Manila |16 Agosto 2025 |Parokya ng Nuestra Señora de Salvacion, [[Santa Mesa, Maynila|Sta. Mesa]], [[Maynila]] |Cardinal [[Jose Advincula]] |[[File:0646JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 03.jpg|200px]] |[[File:0726JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 14.jpg|200px]] |- |Maria, Mediadora de Todas las Gracias |22 Agosto 2025 |Katedral ni Maria, Tagapamagitan ng Lahat ng Biyaya, [[Digos|Lungsod ng Digos]], [[Davao del Sur]] |Obispo Guillermo Afable | | |- |Maria Bambina |7 Setyembre 2025 |Parokya ng Pagsilang sa Mahal na Birheng Maria, Industrial Valley Complex, [[Marikina|Lungsod ng Marikina]] |Obispo Ruperto Cruz Santos |[[File:357Nativity of Our Lady Parish Church 36.jpg|200px]] |[[File:244Industrial Valley Complex, Marikina City Church School 15.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora del Santísimo Rosario |26 Oktubre 2025 |Parokya ni Sto. Domingo, [[Santo Domingo, Ilocos Sur|Sto. Domingo]], [[Ilocos Sur]] |Obispo Marlo Peralta | |[[File:Sto. Domingo, Ilocos Sur church - Flickr.jpg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |7 Disyembre 2025 |Parokya ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Batan, Aklan|Batan]], [[Aklan]] |Obispo Victor Bendico | | |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]] |Obispo Socrates Mesina | |[[File:Immaculate Concepcion Cathedral in Puerto Princesa City.jpeg|200px]] |- |La Inmaculada Concepción |8 Disyembre 2025 |Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Lungsod ng Kotabato]] |Obispo Charlie Inzon | |[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Cotabato (Quezon Avenue, Cotabato City; 08-15-2023).jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de Guia |12 Enero 2026 |Parokya ng Nuestra Señora de Guia, [[Magallanes, Kabite|Magallanes]], [[Kabite|Cavite]] |Obispo Reynaldo Evangelista |[[File:MagallanesChurch,Naic,Cavitejf8164 01.JPG|200px]] |[[File:Magallanes,Kabitejf8104 20.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje |15 Enero 2026 |Pangdiyosesis na Dambana ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje, [[La Paz, Tarlac|La Paz]], [[Tarlac]] |Obispo Roberto Mallari |[[File:LaPazChurchjf7503 07.JPG|200px]] |[[File:7804jfLa Paz Church Tarlac Shrinejf 04.JPG|200px]] |- |Nuestra Señora del Buen Consejo |26 Abril 2026 |Nuestra Señora del Buen Consejo Mission Station, [[Pasacao]], [[Camarines Sur]] |Obispo Jose Rojas, Jr. | | |- |Nuestra Señora del Sagrado Corazon |31 Mayo 2026 |Parokya ng Kabanal-banalang Manunubos - Brixton Hill, Santol, [[Lungsod Quezon|Lugsod Quezon]] |Obispo Elias Ayuban, Jr. |[[File:Our Lady of the Sacred Heart of Quezon City.jpg|200px]] |[[File:0372jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 10.jpg|200px]] |- |Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción y del Triunfo de la Cruz de Migpangi |8 Hulyo 2026 |Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Ozamiz]], [[Misamis Occidental]] |Arsobispo Martin Jumoad | | |- |Santa Mariang Reyna |22 Agosto 2026 |Parokya ni Santa Mariang Reyna, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' | | |- |Nuestra Señora de la Consolacion y Correa |6 Setyembre 2026 |Parokya ni Santiago Apostol, [[Paombong]], [[Bulacan]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:The Nuestra Señora dela Consolacion y Correa de Paombong.jpg|200px]] |[[File:Apaombongjf.JPG|200px]] |- |Mater Dolorosa de Bacarra |15 Setyembre 2026 |Pangdiyosesis na Dambana ng Mater Dolorosa de Bacarra, at Parokya ni San Andres Apostol, [[Bacarra]], [[Ilocos Norte]] |Obispo Renato P. Mayugba | |[[Talaksan:Saint Andrew the Apostle Parish Bacarra (Rizal Boulevard, Bacarra, Ilocos Norte; 11-17-2022).jpg|200px]] |- |Virgen la Purisima Concepción de Tanay{{Efn|Ang imaheng nakadambana sa simbahan ay matagal nang tinatawag na Virgen ng Guadalupe ngunit sinasabi ng mga sinaunang mga akda na ang tunay na pamagat ng imahen ay La Purisima Concepcion. Noong ika-20 ng Enero 2025 ay pormal nang itinalaga ang La Purisima Concepcion na ikalawang patrona ng parokya.}} |''Hindi pa tiyak'' |Parokya ni San Ildefonso de Toledo, [[Tanay]], [[Rizal]] |''Hindi pa tiyak'' |[[File:LaVirgenGuadalupedeTanay.jpg|200px]] |[[File:San Ildefonso Church2.JPG|200px]] |} ===Mga Imahen ni Kristo na Kinoronahang Episkopal=== {| class="wikitable sortable" width="100%" ! Opisyal na Titulo ng Imahen ! Petsa ng Koronasyon ! Lugar ng Pamimintuho ! Pinangunahan ni ! Imahen ng Batang Hesus ! Dambana |- | Santo Niño de Tacloban | 30 Hunyo 1968 | Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Sto. Niño de Tacloban, [[Tacloban]], [[Leyte]] | style="text-align:center;" | Obispo Teotimo Pacis |[[File:Santo Nino Church Tacloban altar (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |[[File:Santo Nino Church Tacloban (002) 2023-11-19.jpg|200px]] |} ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Birheng Maria]] 19m2xdku3m0htorbgw4kgzo0mnsa2rf 0 326428 2217657 2067026 2026-07-26T11:42:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217657 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{more citations needed|date=Disyembre 2023}} {{MOS|date=Disyembre 2023}} {{cleanup|date=Disyembre 2023|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangang isalin din ang mga banyagang salita. }} }}{{Infobox | name = coat of arms of Guyana | image = [[File:Coat_of_arms_of_Guyana.svg|200px]] | image_width = 250 | middle = Arms of the President of Guyana.svg | middle_width = 100 | middle_caption = Coat of arms of the [[President of Guyana|President]] | lesser = | lesser_width = | lesser_caption = | armiger = [[Guyana|Co-operative Republic of Guyana]] | year_adopted = 25 February 1966 | crest = An Amerindian head-dress (also called a Cacique's Crown) with two diamonds on the sides; a helmet [[Or (heraldry)|Or]]; Mantling [[Azure (heraldry)|Azure]] and [[Argent]] | torse = [[Azure (heraldry)|Azure]] and [[Argent]] | shield = Argent, three barrulets wavy [[Azure (heraldry)|Azure]]; in chief a Victoria regia lily, Guyana's national flower; in base the national bird, the Canje Pheasant (Opisthocomus hoazin) | supporters = [[Jaguar]]s with pick axe and stalks of rice and [[sugar cane]] | compartment = | motto = One People, One Nation, One Destiny | orders = | other_elements = | earlier_versions = | use = }} Ang '''eskudo ng [[Guyana]]''' ({{lang-en|coat of arms of Guyana}}) ay ipinagkaloob ng [[College of Arms]] noong 25 Pebrero 1966. Kabilang dito ang isang [[crest (heraldry)|crest]] ng isang [[Amerindian]] head-dress na sumasagisag sa mga katutubo ng bansa, ang crest na ito ay tinatawag ding [[Tribal chief|Cacique's]] Crown; dalawang brilyante sa gilid ng head-dress na kumakatawan sa industriya ng pagmimina; isang [[helmet]]; dalawang [[jaguar]]s bilang [[mga tagasuporta]] na may hawak na [[pick axe]], [[sugar cane]], at isang tangkay ng [[rice]] (sumimbolo sa industriya ng pagmimina, asukal at bigas ng Guyana); isang [[Escutcheon (heraldry)|shield]] na pinalamutian ng ''[[Victoria amazonica]]'' lily, ang [[pambansang bulaklak]] ng Guyana; tatlong asul na kulot [[linya (heraldry)|mga linya]] na kumakatawan sa tatlong pangunahing ilog ng Guyana; at ang pambansang ibon, ang [[Canje Pheasant]] (''[[Opisthocomus hoazin]]''). Ang pambansang motto, "Isang tao, Isang Bansa, Isang Tadhana", ay lumalabas sa scroll sa ibaba ng kalasag.<ref>{{Cite web|url=http://www.guyana.org/coatarm.html|title=The Coat of Arms|website=www.guyana.org|access-date=2017-08-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.guyana.org/Handbook/symbols .html|title=NATIONAL SYMBOLS|website=www.guyana.org|access-date=2017-08-08}}{{Dead link|date=Enero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.caribcentral.com/|title=Pambansang Watawat at Eskudo|website=www.caribcentral.com|access-date=2017-08-08|archive-date=2017-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923154224/http://caribcentral.com/|url-status=dead}}</ref> ==British Guiana== {| width="60%" cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |- |align="center" colspan=3 style="background-color:#369; color:white;" |'''Colony of British Guiana''' |- !bgcolor = "#DCDCDC" width = "20%"|<small>Emblem</small> !bgcolor = "#DCDCDC" width = "20%"|<small>Period of use</small> !bgcolor = "#DCDCDC" width = "60%"|<small>Notes</small> |- |align="center"|[[File:Badge of British Guiana (1875–1906).svg|120px]] |align="center"|1875–1906 ||<small>Colonial badge of [[British Guiana]], based on the seal of the [[Dutch West India Company]]. Depicting a sailing vessel with full sails. Before this, the [[Royal coat of arms of the United Kingdom|royal arms of the United Kingdom]] was used by the colonial authorities.</small> |- |align="center"|[[File:Badge of British Guiana (1906–1955).svg|120px]] |align="center"|1906–1955 ||<small>The badge remained the same but was further augmented with a golden strap surrounding the badge with the Latin motto "DAMUS PETIMUSQUE VICISSIM" (We Give and Take in Return). The design of the sailing ship was changed slightly.</small> |- |align="center"|[[File:Badge of British Guiana (1955–1966).svg|120px]] |align="center"|1955–1966 ||<small>On 8 December 1954 a coat of arms was granted to the colony by the [[College of Arms]] in London. It depicted a [[Blackwall frigate]] in full sails, sailing to the [[Dexter and sinister|sinister]] on waves of the sea, all proper. The same motto is written on a ribbon below the shield. Used until independence.</small> |- |} ==Simbolismo== [[File:Guyana coat of arms explained.png|thumb|270px|Guyana coat of arms explained]]<!--Larawan na nakahanay sa infobox--> Ang simbolismo ng coat of arms ng Guyana ay ang mga sumusunod:<ref>{{cite web|url=https://www.constituteproject.org/constitution/Guyana_2016.pdf?lang=en|title=Guyana's Constitution of 1980 with Mga pagbabago hanggang 2016|access-date=2023-08-20}}</ref> *Ang Amerindian head-dress, ang Cacique Crown, ay sumisimbolo sa mga Amerindian bilang mga katutubo ng bansa. *Ang dalawang brilyante sa gilid ng head-dress ay kumakatawan sa industriya ng pagmimina ng bansa. *Ang helmet, kung saan nakapatong ang Cacique Crown, ay ang monarchical insignia. *Ang dalawang jaguar na laganap, na may hawak na piko, tubo, at tangkay ng palay, ay sumisimbolo sa paggawa at sa dalawang pangunahing industriya ng agrikultura ng bansa, asukal at palay. *Ang kalasag, na pinalamutian ng pambansang bulaklak, ang Victoria Regia Lily, ay upang protektahan ang bansa. *Ang tatlong asul na kulot na barrulet ay kumakatawan sa tatlong malalaking ilog at maraming tubig ng Guyana. *Ang Canje Pheasant sa ilalim ng kalasag ay isang pambihirang ibon na matatagpuan pangunahin sa bahaging ito ng mundo at kumakatawan sa mayamang fauna ng Guyana. 0avcifzq7yni9rs6skf5vfi850v2ktl 0 327219 2217656 2216960 2026-07-26T11:42:01Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217656 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = Coat of arms of Costa Rica |image = Coat of arms of Costa Rica.svg |image_width = 250 |middle = |middle_width = |middle_caption = |lesser = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = [[Costa Rica|Republic of Costa Rica]] |year_adopted = 1848 <br> (5 May 1998 alteration added smoke to volcanoes<ref>[http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp National Symbols, Instituto Costarricense de Turismo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717215236/http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp |date=2011-07-17 }} Accessed 2011-07-19</ref>) |crest = An ribbon azure bearing the legend "[[Central America|AMÉRICA CENTRAL]]". |torse = |shield = |supporters = |compartment = |motto = [[Costa Rica|REPÚBLICA DE COSTA RICA]] |orders = |other_elements = A [[Console (heraldry)|console]] or. |earlier_versions = |use = }} Ang '''eskudo ng Costa Rica''' {{lang-es|escudo de Costa Rica}} ay idinisenyo noong 1848, na may mga pagbabago noong 1906, 1964, at 1998. Ang pinakahuling pagbabago ay ang pagdaragdag ng usok upang makilala ang tatlong bulkan.<ref name= "1998ExecDecree">[http://196.40.56.12/scij/scripts/TextoCompleto.dll?Texto&nNorma=43741&nVersion=46098&nTamanoLetra=10&strWebNormativa=http://www.pODgSCj/NSCJ. =sa;PWD=scij;DATABASE=SCIJ_NRM;&strServidor=\\pgr04&strUnidad=D:&strJavaScript=NO Ang 1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1 -07-19 {{in lang|es}}</ref> == Pre-1821 colony of Spanish Empire == Bago ang 1821, [[Costa Rica]] ay bahagi ng [[Imperyong Espanyol]] at walang lokal na eskudo. Ang mga braso ng naghaharing monarko ang ginamit sa halip. Ang tanging lungsod na nagkaroon ng lokal na eskudo ay ang lungsod ng [[Cartago, Costa Rica|Cartago]], na iginawad ni Haring [[Philip II ng Espanya|Phillip II]] noong 1565. Pagkatapos ng kalayaan nito mula sa [[Spain] ] noong 1821, ang [[Costa Rica]] ay nagtatag ng iba't ibang lupon ng pamahalaan na nagsisikap na magpasya sa hinaharap nito, na nagdedebate sa pagitan ng pagiging malaya (republikano) o sumali sa [[Mexican Empire]] (imperyalista). Ang kawalan ng desisyon ay humantong sa [[Labanan ng Ochomogo]] noong 5 Abril 1823, na may desisyon na manatiling independyente at ilipat ang kabiserang lungsod mula Cartago patungong San José. Dahil sa malalayong distansya at mahirap na komunikasyon noong panahong iyon, napagtanto ng mga imperyalista na ang [[Mexican Empire]] ay hindi na umiiral mula noong Marso 1823. == Sandata ng pederal at estado == Noong Marso 1824, nang sumali ang Costa Rica sa [[Federal Republic of Central America|United Provinces of Central America]] na mga armas na ipinahayag ng konstitusyon ng bagong republika ay naging mga sandata ng Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay binubuo ng isang tatsulok, kung saan limang bulkan ang tumaas mula sa dagat na sumisimbolo sa limang miyembrong estado ng United Provinces; sa itaas ng mga bulkan ay may nagniningning na pulang [[Phrygian cap]] at isang [[bahaghari]]. Ang coat of arm na ito na may maliliit na pagbabago ay ginagamit pa rin ng pambansang coat of arms ng [[El Salvador]] at [[Nicaragua]]. Noong 2 Nobyembre 1824, pinagtibay ng Costa Rica ang unang eskudo nito bilang isang estado sa loob ng pederasyon na nagpapakita ng kanang bahagi ng dibdib ng isang hubad na lalaki at nakataas na braso na napapalibutan ng bilog ng berdeng mga bundok at ang malayang estado ng Costa Rica.<ref name="historia">[http://www.historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm History of the Coat of Arms of Costa Rica] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090120045345/http://historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm |date=2009-01-20 }} Na-access 2008-02-01 {{in lang|es}}</ref> == Mga armas ng isang malayang estado == Noong 1840, pagkatapos ng pag-alis ng Costa Rica mula sa federation, isang bagong coat of arms ang pinagtibay, ang una para sa Costa Rica bilang isang soberanya at independiyenteng estado. Binubuo ito ng isang walong-tulis na nagniningning na bituin sa isang asul na patlang na napapalibutan ng dilaw na bilog na may alamat na Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay pinigilan noong 1842 ni [[Francisco Morazán]] sa panahon ng kanyang bigong bid na muling pagsamahin ang [[Federal Republic of Central America]]. Ang 1824 na armas ay ginamit sa panahong ito.<ref name="historia" /> ==Makasaysayang eskudo ng republika== [[File:Unang postal stamp CR 4 Reales 1863.jpg|thumb|150px|Ang disenyo ng 1848 coat of arms ay itinampok sa unang Costa Rican [[postal stamp]], na inilabas noong 1863.]] Ang batayan ng kasalukuyang pambansang coat of arms ng Costa Rica ay pinagtibay noong Setyembre 29, 1848, sa panahon ng pagkapangulo ni Dr [[Jose Maria Castro Madriz]] kasama ang bagong watawat. Ang parehong mga disenyo ay iniuugnay kay Pacifica Fernandez, asawa ni Mr Castro Madriz. Ang mga sandata na ito ay makabuluhang binago ng batas bilang 18 ng 27 Nobyembre 1906, na nag-alis ng mga simbolo ng militar, pambansang watawat at sungay ng kasaganaan na nakapaloob sa disenyo noong 1848.<ref name="historia" /> deitmkquio319t1h1f53dg5pkxupycf 0 327236 2217551 2097931 2026-07-25T13:52:13Z LknFenix 125962 + link sa [[churros]] 2217551 wikitext text/x-wiki {{Infobox beverage|name=Tsokolate|image=[[Talaksan:Sikwate.jpg|250px]]|caption=|type=|origin=[[Pilipinas]]|ingredients=[[Tsokolate]], [[gatas]] o tubig, [[asukal]]|variants=batirol|related=|website=}} {{About||pagkain|Tsokolate}} Ang '''tsokolate''' ({{IPA-tl|tʃoko'late|lang}}), ay isang makapal at mainit na inumin na katutubo sa [[Lutuing Pilipino|Pilipinas]]. Gawa ito mula sa tabliya o [[tablea]], mga tableta ng purong butil ng [[kakaw]] na giniling at binusa, na pinatunaw sa tubig at gatas. Tulad ng sa mga bersiyong Espanyol at Mehikano ng tsokolateng mainit, kaugalian nang ihanda ito sa isang tsokolatera at mabilis na hinahalo sa isang kahoy na baton na tinatawag na [[Batirol|molinilyo]] (tinatawag ding batidor o batirol), na nagpapabula sa inumin. Karaniwang pinapatamis ang tsokolate ng kaunting [[maskabado]], at may kakaibang gaspang.<ref name="polistico">{{cite book|author=Polistico, Edgie|title=Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|year=2017|isbn=9786214200870|url=https://www.google.com.ph/books/edition/Philippine_Food_Cooking_Dining_Dictionar/STSWDwAAQBAJ?hl=en|lang=en|trans-title=Diksiyonaryo ng Pilipinong Pagkain, Pagluluto, & Kainan}}</ref><ref name="cabrera">{{Cite web |last=Cabrera |first=Maryanne |date=Enero 27, 2018 |title=sokolate (Filipino Hot Chocolate) |url=https://www.thelittleepicurean.com/2018/01/tsokolate-filipino-hot-chocolate.html |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=The Little Epicurean |language=en}}</ref> Karaniwang iniinom ang tsokolate sa almusal, at sinasabayan ng mga tradisyonal na [[kakanin]] o [[pandesal]] at iba pang uri ng mga pasteleryang Pilipino. Sikat din ito tuwing [[Pasko sa Pilipinas|kapaskuhan]] sa [[Pilipinas]], lalo na sa mga bata.<ref name="cabrera"/><ref name="kp">{{cite web |date=Disyembre 8, 2014 |title=Tsokolate |url=https://www.kawalingpinoy.com/tsokolate/ |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Kawaling Pinoy |language=en}}</ref> ==Mga pangalan== Kilala ang tsokolate sa mga katawagang {{lang|pam|'''suklati'''}} sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]; {{lang|mdh|'''sikulate'''}} sa [[Wikang Maguindanao|Maguindanao]]; at '''''sikwate''''' or '''''sikuwate''''' sa [[mga wikang Bisaya]]. Hango ang lahat sa Kastilang {{lang|es|chocolate}}, ultimately from [[Wikang Nahuatl|Nahuatl]] na {{lang|nah|xocolātl}}.<ref name="polistico"/> ==Tabliya== [[Talaksan:Tablea- The Pinoy Chocolate.jpg|thumb|Mga bolang tabliya, [[tsamporado]] at tsokolate]] {{Main|Tabliya}} Ang [[wikt:tabliya|tabliya]] (binabaybay ring tableya o tablea, mula sa Kastilang {{lang|es|tablilla}}, "tableta") ay maliit na tableta, karaniwang gawang-bahay, na gawa sa purong butil ng [[kakaw]]. Nabubuo ang tabliya sa pagtutuyo ng butil ng hinog na [[kakaw]] ng dalawa o tatlong araw. Binabalatan at isinasangag ang pinatuyo na butil. Ginigiling ang mga ito hanggang sa maging malapot na likor de-kakaw na hinuhulma sa pamilyar na disko o bola at pinapatuyo.<ref name="entrep">{{cite news |date=Disyembre 12, 2014 |title=Home-based business idea: How to make 'tablea' |language=en |trans-title=Ideyang pangnegosyong bahay: Paano gumawa ng 'tabliya' |work=Entrepreneur Philippines |url=https://www.entrepreneur.com.ph/business-ideas/homebased-business-idea-how-to-make-tablea |access-date=Disyembre 13, 2018 |archive-date=Disyembre 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214164507/https://www.entrepreneur.com.ph/business-ideas/homebased-business-idea-how-to-make-tablea |url-status=dead }}</ref><ref name="nikkei">{{cite news |last1=Sarmiento |first1=Prime |date=Oktubre 14, 2017 |title=Filipinos' love of chocolates helps to revive cacao industry |language=en |trans-title=Pagmamahal ng mga Pilipino sa tsokolate, nakakatulong upang muling buhayin ang industriya ng kakaw |work=Nikkei Asian Review |url=https://asia.nikkei.com/Life-Arts/Life/Filipinos-love-of-chocolates-helps-to-revive-cacao-industry2 |access-date=Disyembre 13, 2018}}</ref><ref name="perez">{{cite news |last1=Perez |first1=Ace June Rell S. |date=Oktubre 4, 2015 |title=Redefining the taste of tablea |language=en |trans-title=Pagpapanibago sa lasa ng tabliya |work=SunStar Philippines |url=https://www.sunstar.com.ph/article/34941 |access-date=Disyembre 13, 2018 |archive-date=Disyembre 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214164314/https://www.sunstar.com.ph/article/34941 |url-status=dead }}</ref> Maliban sa tsokolate, ginagamit ang tabliya sa samu't saring baryante ng mga tradisyonal na panghimagas sa Pilipinas, lalo na sa [[tsamporado]], isang niluwagang bigas na pinatamis ng tsokolate.<ref name="entrep"/><ref name="batangas">{{cite web |title=Tablea Tsokolate or Cacao Chocolate |trans-title=Tsokolateng Tabliya o Tsokolateng Kakaw |url=https://www.batangas-philippines.com/tablea-tsokolate.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923171134/http://www.batangas-philippines.com/tablea-tsokolate.html |archive-date=Setyembre 23, 2020 |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Batangas-Philippines.com |language=en}}</ref> ==Paghahanda== [[Talaksan:Chinatown Museum Collections 01.jpg|thumb|Mga hakbang at kagamitan sa paghahanda ng tsokolate sa Museo ng Baryo Tsino sa [[Binondo]]]] Kinaugaliang inihahanda ang tabliya sa pagpapakulo ng tubig at gatas sa isang espesyal na pitsel na may mataas na leeg na kilala bilang tsokolatera (o tsokolatehan, sikulatihan, sikwatehan, atbp.). Hinahango ito kapag nagsimulang bumula, at hinuhulog ang ilang disko ng tabliya sa likido. Dinaragdagan din ito ng maskabado at karagdagang gatas o krema, kung ninanais. Pagkatapos, ipinapasok sa pitsel ang isang espesyal na pamalis-kahoy na tinatawag na [[batirol]] (tinatawag ding batidor o molinilyo) at pinapaikot ito nang mabilis sa pagkaskas ng palad hanggang sa maging mabula ang likido. Pagkatapos, ibinubuhos ito sa mga indibidwal na tasa.<ref name="b2b">{{cite book|author=Juan, Pacita|author2=Ramos, Josephine|author3=Francisco, Maria Regina|title=Cacao: Bean to Bar|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|year=2017|isbn=9789712729157|url=https://books.google.com/books?id=l_82DwAAQBAJ|lang=en|trans-title=Kakaw: Butil Pa-bareta}}{{Dead link|date=January 2024|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref name="mm">{{cite web |date=Agosto 18, 2007 |title=Batidor, Batirol, Molinillo, Chocolatera, atbp. |url=http://www.marketmanila.com/archives/batidor-batirol-molinillo-chocolatera-atbp |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Market Manila |language=en}}</ref><ref name="garcia">{{cite web |last1=Garcia |first1=Bianca |date=Enero 4, 2012 |title=How to Make Tsokolate (Filipino Hot Chocolate)… and a Giveaway! |trans-title=Paano Gumawa ng Tsokolate (Pilipinong Hot Chocolate)… at Isang Bigayan! |url=http://www.confessionsofachocoholic.com/chocolate/how-to-make-tsokolate-filipino-hot-chocolate-and-a-giveaway |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Confessions of a Chocoholic |language=en}}</ref> Kabilang sa mga modernong paraan ng paghanda ng tsokolate ang paggamit ng palis, blender, o pampabula ng gatas upang kamtin ang naaayon na pagkamabula. Maaari rin itong dagdagan ng mga ibang sahog kagaya ng [[kanela]], [[baynilya]], [[pinipig]], o kahit rum o tekila. Subalit pinagkukunutan ng noo ang paggamit ng komersiyal na pulbos de-kakaw, dahil hindi pareho ang nagreresultang tekstura o lasa.<ref name="kp"/><ref name="b2b"/><ref name="garcia"/><ref name="cabrera"/> == Kahalagahang kultural == Kadalasang iniinom ang tsokolate tuwing almusal o [[meryenda]], at ipinapares sa [[kakanin]] o tinapay. Kabilang sa mga karaniwang ipinapares sa tsokolate ang [[pandesal]], [[puto maya]], puto bumbong, [[churros]], [[ensaymada]], bunwelos (o kaskaron), [[suman]], [[kesong puti]], at [[bibingka]]. Sikat din ito tuwing [[Christmas in the Philippines|Kapaskuhan]] sa [[Pilipinas]], lalo na sa mga bata.<ref name="cabrera"/> Sa nobelang ''[[Noli Me Tángere (nobela)|Noli Me Tangere]]'' (1887) ni [[José Rizal]], ang pambansang bayani ng Pilipinas, pinaghihinalaan si Padre Salvi ng kanyang karibal, ang alperes ng Guwardiya Sibil, na maghain ng malapot na tsokolate (''espeso'') sa mga importanteng bisita at malabnaw na tsokolate (''aguado'') sa mga bisita na itinuring niyang di-importante. Ayon sa alperes, palihim na sumesenyas si Salvi sa kanyang utusan kung ano ang ihahanda sa pagwiwika ng "tsokolate, eh?" o "tsokolate, ah?" - "eh" at "ah", na talagang daglat para sa ''espeso'' at ''aguado''. Sinabi ng narador na hindi siya sigurado kung paninira lang ito dahil naikwento na ito tungkol sa mga maraming pari, o maaaring isang kaugalian ng [[Franciscano|Ordeng Franciscano]]. Kasunod ni Rizal, nagamit ang mga terminong "Tsokolate Eh" at "Tsokolate Ah" ng ilang mga establisyimento.<ref name="maranan">{{cite book|author=Santos-Taylor, L. Marcelline|editor=Maranan, Edgar|editor2=Maranan-Goldstein, Len|title=A Taste of Home: Pinoy Expats and Food Memories|chapter=Soul Comforts: Kapeng Barako and Tsokolate|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|year=2017|isbn=9789712733031|url=https://books.google.com/books?id=n909DwAAQBAJ|lang=en|trans-title=Isang Tikim ng Tahanan: Mga Pinoy Expat at Alaala sa Pagkain}}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Tingnan din == * [[Tsamporado]] * [[Kapeng barako]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Lutuing Pilipino]] 10cypaem3myfz1t46vgq6wzcdd679zl 2217576 2217551 2026-07-26T01:28:54Z LknFenix 125962 + Mga pangalan 2217576 wikitext text/x-wiki {{Infobox beverage|name=Tsokolate|image=[[Talaksan:Sikwate.jpg|250px]]|caption=|type=|origin=[[Pilipinas]]|ingredients=[[Tsokolate]], [[gatas]] o tubig, [[asukal]]|variants=batirol|related=|website=}} {{About||pagkain|Tsokolate}} Ang '''tsokolate''' ({{IPA-tl|tʃoko'late|lang}}), ay isang makapal at mainit na inumin na katutubo sa [[Lutuing Pilipino|Pilipinas]]. Gawa ito mula sa tabliya o [[tablea]], mga tableta ng purong butil ng [[kakaw]] na giniling at binusa, na pinatunaw sa tubig at gatas. Tulad ng sa mga bersiyong Espanyol at Mehikano ng tsokolateng mainit, kaugalian nang ihanda ito sa isang tsokolatera at mabilis na hinahalo sa isang kahoy na baton na tinatawag na [[Batirol|molinilyo]] (tinatawag ding batidor o batirol), na nagpapabula sa inumin. Karaniwang pinapatamis ang tsokolate ng kaunting [[maskabado]], at may kakaibang gaspang.<ref name="polistico">{{cite book|author=Polistico, Edgie|title=Philippine Food, Cooking, & Dining Dictionary|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|year=2017|isbn=9786214200870|url=https://www.google.com.ph/books/edition/Philippine_Food_Cooking_Dining_Dictionar/STSWDwAAQBAJ?hl=en|lang=en|trans-title=Diksiyonaryo ng Pilipinong Pagkain, Pagluluto, & Kainan}}</ref><ref name="cabrera">{{Cite web |last=Cabrera |first=Maryanne |date=Enero 27, 2018 |title=sokolate (Filipino Hot Chocolate) |url=https://www.thelittleepicurean.com/2018/01/tsokolate-filipino-hot-chocolate.html |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=The Little Epicurean |language=en}}</ref> Karaniwang iniinom ang tsokolate sa almusal, at sinasabayan ng mga tradisyonal na [[kakanin]] o [[pandesal]] at iba pang uri ng mga pasteleryang Pilipino. Sikat din ito tuwing [[Pasko sa Pilipinas|kapaskuhan]] sa [[Pilipinas]], lalo na sa mga bata.<ref name="cabrera"/><ref name="kp">{{cite web |date=Disyembre 8, 2014 |title=Tsokolate |url=https://www.kawalingpinoy.com/tsokolate/ |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Kawaling Pinoy |language=en}}</ref> ==Mga pangalan== Kilala ang tsokolate sa mga katawagang {{lang|pam|'''suklati'''}} sa [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]; {{lang|mdh|'''sikulate'''}} sa [[Wikang Maguindanao|Maguindanao]]; at '''''sikwate''''' or '''''sikuwate''''' sa [[mga wikang Bisaya]]. Hango ang lahat sa Kastilang {{lang|es|chocolate}}, na nagmula naman sa [[Wikang Nahuatl|Nahuatl]] na {{lang|nah|xocolātl}}.<ref name="polistico"/> ==Tabliya== [[Talaksan:Tablea- The Pinoy Chocolate.jpg|thumb|Mga bolang tabliya, [[tsamporado]] at tsokolate]] {{Main|Tabliya}} Ang [[wikt:tabliya|tabliya]] (binabaybay ring tableya o tablea, mula sa Kastilang {{lang|es|tablilla}}, "tableta") ay maliit na tableta, karaniwang gawang-bahay, na gawa sa purong butil ng [[kakaw]]. Nabubuo ang tabliya sa pagtutuyo ng butil ng hinog na [[kakaw]] ng dalawa o tatlong araw. Binabalatan at isinasangag ang pinatuyo na butil. Ginigiling ang mga ito hanggang sa maging malapot na likor de-kakaw na hinuhulma sa pamilyar na disko o bola at pinapatuyo.<ref name="entrep">{{cite news |date=Disyembre 12, 2014 |title=Home-based business idea: How to make 'tablea' |language=en |trans-title=Ideyang pangnegosyong bahay: Paano gumawa ng 'tabliya' |work=Entrepreneur Philippines |url=https://www.entrepreneur.com.ph/business-ideas/homebased-business-idea-how-to-make-tablea |access-date=Disyembre 13, 2018 |archive-date=Disyembre 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214164507/https://www.entrepreneur.com.ph/business-ideas/homebased-business-idea-how-to-make-tablea |url-status=dead }}</ref><ref name="nikkei">{{cite news |last1=Sarmiento |first1=Prime |date=Oktubre 14, 2017 |title=Filipinos' love of chocolates helps to revive cacao industry |language=en |trans-title=Pagmamahal ng mga Pilipino sa tsokolate, nakakatulong upang muling buhayin ang industriya ng kakaw |work=Nikkei Asian Review |url=https://asia.nikkei.com/Life-Arts/Life/Filipinos-love-of-chocolates-helps-to-revive-cacao-industry2 |access-date=Disyembre 13, 2018}}</ref><ref name="perez">{{cite news |last1=Perez |first1=Ace June Rell S. |date=Oktubre 4, 2015 |title=Redefining the taste of tablea |language=en |trans-title=Pagpapanibago sa lasa ng tabliya |work=SunStar Philippines |url=https://www.sunstar.com.ph/article/34941 |access-date=Disyembre 13, 2018 |archive-date=Disyembre 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214164314/https://www.sunstar.com.ph/article/34941 |url-status=dead }}</ref> Maliban sa tsokolate, ginagamit ang tabliya sa samu't saring baryante ng mga tradisyonal na panghimagas sa Pilipinas, lalo na sa [[tsamporado]], isang niluwagang bigas na pinatamis ng tsokolate.<ref name="entrep"/><ref name="batangas">{{cite web |title=Tablea Tsokolate or Cacao Chocolate |trans-title=Tsokolateng Tabliya o Tsokolateng Kakaw |url=https://www.batangas-philippines.com/tablea-tsokolate.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923171134/http://www.batangas-philippines.com/tablea-tsokolate.html |archive-date=Setyembre 23, 2020 |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Batangas-Philippines.com |language=en}}</ref> ==Paghahanda== [[Talaksan:Chinatown Museum Collections 01.jpg|thumb|Mga hakbang at kagamitan sa paghahanda ng tsokolate sa Museo ng Baryo Tsino sa [[Binondo]]]] Kinaugaliang inihahanda ang tabliya sa pagpapakulo ng tubig at gatas sa isang espesyal na pitsel na may mataas na leeg na kilala bilang tsokolatera (o tsokolatehan, sikulatihan, sikwatehan, atbp.). Hinahango ito kapag nagsimulang bumula, at hinuhulog ang ilang disko ng tabliya sa likido. Dinaragdagan din ito ng maskabado at karagdagang gatas o krema, kung ninanais. Pagkatapos, ipinapasok sa pitsel ang isang espesyal na pamalis-kahoy na tinatawag na [[batirol]] (tinatawag ding batidor o molinilyo) at pinapaikot ito nang mabilis sa pagkaskas ng palad hanggang sa maging mabula ang likido. Pagkatapos, ibinubuhos ito sa mga indibidwal na tasa.<ref name="b2b">{{cite book|author=Juan, Pacita|author2=Ramos, Josephine|author3=Francisco, Maria Regina|title=Cacao: Bean to Bar|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|year=2017|isbn=9789712729157|url=https://books.google.com/books?id=l_82DwAAQBAJ|lang=en|trans-title=Kakaw: Butil Pa-bareta}}{{Dead link|date=January 2024|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref name="mm">{{cite web |date=Agosto 18, 2007 |title=Batidor, Batirol, Molinillo, Chocolatera, atbp. |url=http://www.marketmanila.com/archives/batidor-batirol-molinillo-chocolatera-atbp |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Market Manila |language=en}}</ref><ref name="garcia">{{cite web |last1=Garcia |first1=Bianca |date=Enero 4, 2012 |title=How to Make Tsokolate (Filipino Hot Chocolate)… and a Giveaway! |trans-title=Paano Gumawa ng Tsokolate (Pilipinong Hot Chocolate)… at Isang Bigayan! |url=http://www.confessionsofachocoholic.com/chocolate/how-to-make-tsokolate-filipino-hot-chocolate-and-a-giveaway |access-date=Disyembre 13, 2018 |website=Confessions of a Chocoholic |language=en}}</ref> Kabilang sa mga modernong paraan ng paghanda ng tsokolate ang paggamit ng palis, blender, o pampabula ng gatas upang kamtin ang naaayon na pagkamabula. Maaari rin itong dagdagan ng mga ibang sahog kagaya ng [[kanela]], [[baynilya]], [[pinipig]], o kahit rum o tekila. Subalit pinagkukunutan ng noo ang paggamit ng komersiyal na pulbos de-kakaw, dahil hindi pareho ang nagreresultang tekstura o lasa.<ref name="kp"/><ref name="b2b"/><ref name="garcia"/><ref name="cabrera"/> == Kahalagahang kultural == Kadalasang iniinom ang tsokolate tuwing almusal o [[meryenda]], at ipinapares sa [[kakanin]] o tinapay. Kabilang sa mga karaniwang ipinapares sa tsokolate ang [[pandesal]], [[puto maya]], puto bumbong, [[churros]], [[ensaymada]], bunwelos (o kaskaron), [[suman]], [[kesong puti]], at [[bibingka]]. Sikat din ito tuwing [[Christmas in the Philippines|Kapaskuhan]] sa [[Pilipinas]], lalo na sa mga bata.<ref name="cabrera"/> Sa nobelang ''[[Noli Me Tángere (nobela)|Noli Me Tangere]]'' (1887) ni [[José Rizal]], ang pambansang bayani ng Pilipinas, pinaghihinalaan si Padre Salvi ng kanyang karibal, ang alperes ng Guwardiya Sibil, na maghain ng malapot na tsokolate (''espeso'') sa mga importanteng bisita at malabnaw na tsokolate (''aguado'') sa mga bisita na itinuring niyang di-importante. Ayon sa alperes, palihim na sumesenyas si Salvi sa kanyang utusan kung ano ang ihahanda sa pagwiwika ng "tsokolate, eh?" o "tsokolate, ah?" - "eh" at "ah", na talagang daglat para sa ''espeso'' at ''aguado''. Sinabi ng narador na hindi siya sigurado kung paninira lang ito dahil naikwento na ito tungkol sa mga maraming pari, o maaaring isang kaugalian ng [[Franciscano|Ordeng Franciscano]]. Kasunod ni Rizal, nagamit ang mga terminong "Tsokolate Eh" at "Tsokolate Ah" ng ilang mga establisyimento.<ref name="maranan">{{cite book|author=Santos-Taylor, L. Marcelline|editor=Maranan, Edgar|editor2=Maranan-Goldstein, Len|title=A Taste of Home: Pinoy Expats and Food Memories|chapter=Soul Comforts: Kapeng Barako and Tsokolate|publisher=Anvil Publishing, Incorporated|year=2017|isbn=9789712733031|url=https://books.google.com/books?id=n909DwAAQBAJ|lang=en|trans-title=Isang Tikim ng Tahanan: Mga Pinoy Expat at Alaala sa Pagkain}}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Tingnan din == * [[Tsamporado]] * [[Kapeng barako]] == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Lutuing Pilipino]] hfxz347aymjra224ev0iqzs3h57e61f 0 329752 2217604 2182558 2026-07-26T04:54:57Z Allyriana000 119761 2217604 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|name=Miss Supranational 2024|image=Harashta Haifa Zahra at the final night of Miss Supranational 2025.jpg|image alt=|caption=Harashta Haifa Zahra|date=6 Hulyo 2024|presenters={{Hlist|Kasia Kołeczek|Nico Panagio}}|entertainment=|theme=|venue=Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Małopolska, Polonya|broadcaster=Polsat|director=|producer=|owner=|sponsor=|entrants=68|placements=25|debuts=Bangglades|withdrawals={{Hlist|Bahamas|Gresya|Hamayka|Kenya|Kambodya|Kameryn|Mawrisyo|Mosambik|Namibya|Sambia|Simbabwe|Timog Korea|Togo|Turkiya}}|returns={{Hlist|Albanya|Arhentina|Aruba|Australya|Bagong Silandiya|Dinamarka|Honduras|Italya|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos|Laos|Malta|Myanmar|Pakistan|Sierra Leone|Tsile|Urugway}}|winner='''[[Harashta Haifa Zahra]]'''|represented={{flagu|Indonesya}}|congeniality=|personality=|best national costume=|best state costume=|photogenic=|miss internet=|award1 label=|award1=|award2 label=|award2=|opening trailer=|before=[[Miss Supranational 2023|2023]]|next=[[Miss Supranational 2025|2025]]}} Ang '''Miss Supranational 2024''' ay ang ika-15 edisyon ng [[Miss at Mister Supranational|Miss Supranational]] pageant, na ginanap sa Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Małopolska, [[Polonya]] noong 6 Hulyo 2024.<ref name=":6">{{Cite web |date=6 Marso 2024 |title=Miss Supranational 2024 announces finals date, venue |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2024/03/06/2338486/miss-supranational-2024-announces-finals-date-venue |access-date=6 Hulyo 2024 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Andrea Aguilera]] ng [[Ecuador|Ekwador]] si [[Harashta Haifa Zahra]] ng Indonesya bilang Miss Supranational 2025.<ref>{{Cite web |last= |date=7 Hulyo 2024 |title=Indonesia's Harashta Haifa Zahra is Miss Supranational 2024 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/indonesia-harashta-haifa-zahra-winner-miss-supranational-2024/ |access-date=23 Mayo 2025 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=8 Hulyo 2024 |title=Harashta Haifa Zahra crowned Miss Supranational 2024 |url=https://en.antaranews.com/news/317931/harashta-haifa-zahra-crowned-miss-supranational-2024 |access-date=23 Mayo 2025 |website=Antara News |language=en}}</ref> Ito ang unang beses na nanalo ang Indonesya bilang Miss Supranational. Nagtapos bilang first runner-up si Jenna Dykstra ng Estados Unidos, habang nagtapos bilang second runner-up si Justýna Zedníková ng Republikang Tseko. Mga kandidata mula sa animnapu't-walong mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan nina Kasia Kołeczek at Nico Panagio at kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2024 |title=Miss Supranational 2024 wybrana! Oto najpiękniejsza kobieta świata |trans-title=Miss Supranational 2024: Here is the most beautiful woman in the world! |url=https://www.polsat.pl/news/2024-07-06/miss-supranational-2024/?rand=10209 |access-date=23 Mayo 2025 |website=Polsat |language=pl}}</ref> == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa === Noong 5 Pebrero 2024, inihayag ng Miss Supranational Organization sa kanilang mga opisyal na ''social media account'' na ang ika-15 edisyon ng kompetisyon ay muling gaganapin sa Hulyo sa Małopolska, Polonya.<ref name=":6" /> Higit pa rito, noong 1 Marso 2024, ipinahayag ni Gerhard Parzutka von Lipinski, Pangulo ng Miss Supranational Organization, na ang pinal na kompetisyon ay gaganapin sa 6 Hulyo 2024.<ref>{{Cite web |date=2 Marso 2024 |title=The 15th edition of Miss Supranational to be held this July! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/the-15th-edition-of-miss-supranational-to-be-held-this-july/articleshow/108164825.cms |access-date=7 Hulyo 2024 |website=Femina |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 Marso 2024 |title=Miss Supranational 2024 to be held in July |url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/3/1/miss-supranational-2024-to-be-held-in-july-2002 |access-date=7 Hulyo 2024 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa animnapu't-walong bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Dapat sanang lalahok sa edisyong ito si Silvia Vacaru ng Italya, ngunit siya ay pinalitan ni Camilla Farnesi dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":32">{{Cite web |date=14 Hunyo 2024 |title=16 Negara yang Kembali Berkompetisi di Miss Supranational 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/16-negara-yang-kembali-berkompetisi-di-miss-supranational-2024-c1c2 |access-date=7 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pacifici |first=Stefano |date=12 Disyembre 2023 |title="Universal Beauty Competition", un contest per raccontare la bellezza dell'Italia |trans-title=“Universal Beauty Competition”, a contest to tell the beauty of Italy |url=https://metronews.it/2023/12/12/universal-beauty-competition/ |access-date=7 Hulyo 2024 |website=MetroNews |language=it-IT |archive-date=22 Hunyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622100952/https://metronews.it/2023/12/12/universal-beauty-competition/ |url-status=dead }}</ref> Bumitiw si Miss Supranational New Zealand 2024 Emma May Gribble dahil sa mga pansariling dahilan at siya ay pinalitan ni Meghan Kenney.<ref>{{Cite web |date=31 Marso 2024 |title=Miss Supranational 2024 contestants are at risk of leaving their seats empty |url=https://vgt.vn/thi-sinh-xu-keo-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2024-viet-nam-nguy-co-bo-ghe-trong-ihyes-20240331t7129655/?lang=en |access-date=7 Hulyo 2024 |website=VGT TV |language=en}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Supranational 2024''' | * {{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia|'''Indonesya''']] – '''[[Harashta Haifa Zahra]]'''<ref name=":5">{{Cite web |date=7 Hulyo 2024 |title=Indonesia wins Miss Supranational 2024; PH in Top 12 |url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/7/6/indonesia-wins-miss-supranational-2024-ph-in-top-12-718 |access-date=7 Hulyo 2024 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|United States}} [[Estados Unidos]] – Jenna Dykstra<ref name=":5" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Czech Republic}} [[Republikang Tseko]] – Justýna Zedníková<ref name=":5" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Isadora Murta<ref name=":5" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] – Chanelle de Lau<ref name=":5" /> '''Δ''' |- |Top 12 | * {{Flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] – Victoria Larsen<ref name=":5" /><ref name=":2">{{Cite web |date=7 Hulyo 2024 |title=Sonal Kukreja lands a spot in the Top 12 at Miss Supranational 2024 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/sonal-kukreja-lands-a-spot-in-the-top-12-at-miss-supranational-2024/eventshow/111543678.cms |access-date=7 Hulyo 2024 |website=Femina |language=en}}</ref> '''§''' * {{flagicon|IND}} [[India|Indiya]] – Sonal Kukreja<ref name=":5" /><ref name=":2" /> * {{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]] – Alethea Ambrosio<ref name=":5" /><ref name=":2" /> * {{flagicon|Finland}} [[Pinlandiya]] – Aleksandra Hannusaari<ref name=":5" /><ref name=":2" /> * {{flagicon|Puerto Rico}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Fiorella Medina<ref name=":5" /><ref name=":2" /> * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Kasama Suetrong<ref name=":5" /><ref name=":2" /> * {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Bryoni Govender<ref name=":5" /><ref name=":2" /> |- |Top 25 | * {{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] – Luisa Victoria Malz<ref name=":5" /> * {{flag|Aruba}} – Rashida Schmidt<ref name=":5" /> * {{flagicon|Bolivia}} [[Bolivia|Bulibya]] – Estefanía Ibarra<ref name=":5" /> * {{flagicon|SVK}} [[Eslobakya]] – Petra Siváková<ref name=":5" /> '''Δ''' * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Yuki Sonoda<ref name=":5" /> * {{Flagicon|HON}} [[Honduras]] – Stephie Morel<ref name=":5" /> * {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Helena O’Connor<ref name=":5" /> * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Andrea Sáenz<ref name=":5" /> * {{flag|Myanmar}} – Myo Sandar Win<ref name=":5" /> '''Δ''' * {{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] – Sectra Okundaye<ref name=":5" /> * {{flag|Peru}} – Nathaly Terrones<ref name=":5" /> * {{flagicon|United Kingdom}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Joanna Johnson<ref name=":5" /> * {{flagicon|ROU}} [[Romania|Rumanya]] – Andreea Ioana Stan<ref name=":5" /> |} '''Leyenda''' * <small>'''§''' – Napabilang sa Top 12 sa pamamagitan ng ''Fan-voting challenge''</small> * <small>'''Δ''' – Napabilang sa Top 24 sa pamamagitan ng mga ''Challenge event''</small> === Mga ''Continental Queen'' === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Kontinente !Kandidata |- |Aprika | * {{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Bryoni Govender<ref name=":5" /> |- |Asya at Oseaniya | * {{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]] – Alethea Ambrosio<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |last=Concepcion |first=Eton B. |date=11 Hulyo 2024 |title=PH bets finish strong in Miss and Mister Supranational 2024 |url=https://manilastandard.net/?p=314470315 |access-date=23 Mayo 2025 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref> |- |Europa | * {{Flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] – Victoria Larsen<ref name=":5" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Andrea Sáenz<ref name=":5" /> |- |Karibe | * {{flagicon|Puerto Rico}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Fiorella Medina<ref name=":5" /> |} == Mga kandidata == Animnapu't-walong kandidata ang lalahok para sa titulo.<ref name=":4">{{Cite web |date=26 Hunyo 2024 |title=Najpiękniejsze kobiety świata na zdjęciach. Poznaj finalistki Miss Supranational |trans-title=Festival of Beauty 2024: Meet the Miss Supranational finalists |url=https://www.polsat.pl/news/2024-06-26/festiwal-piekna-2024-poznaj-finalistki-miss-supranational/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Polsat |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Retamal |first=Brenda García |date=5 Hulyo 2024 |title=Miss Supranational 2024: cuándo, dónde, candidatas y todo lo que debes saber sobre el certamen de belleza |trans-title=Miss Supranational 2024: when, where, candidates and everything you need to know about the beauty pageant |url=https://rpp.pe/cultura/mas-cultura/final-miss-supranational-2024-en-vivo-donde-ver-en-directo-transmision-via-youtube-con-nathaly-terrones-certamen-de-belleza-noticia-1567191 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=RPP Noticias |language=es}}</ref><ref name="ep">{{Cite web |last=Miranda |first=Melanni |date=27 Hunyo 2024 |title=Conoce a las nominadas del Miss Supranational 2024: belleza y talento en competencia |url=https://elpopular.pe/espectaculos/internacionales/2024/06/27/miss-supranational-2024-conoce-a-todas-las-nominadas-del-certamen-de-belleza-1785726 |access-date=23 Mayo 2025 |website=El Popular |language=es}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{Flagicon|ALB}} [[Albanya]] |Ema Hila<ref name=":4" /> |18 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] |Luisa Victoria Malz<ref>{{Cite web |date=22 Marso 2024 |title=Opponent Thuy Tien looks for opportunities at Miss Supranational, who should Vietnam send to win? |url=https://vgt.vn/doi-thu-thuy-tien-tim-co-hoi-tai-miss-supranational-viet-nam-cu-ai-de-thang-ihyes-20240322t7123177/?lang=en |access-date=6 Hulyo 2024 |website=VGT |language=en}}</ref> |21 |[[Dortmund]] |- |{{Flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Agustina Bruenner<ref>{{Cite web |date=27 Abril 2024 |title=Misionera representará a la Argentina en un certamen internacional de belleza |trans-title=Missionary will represent Argentina in an international beauty pageant |url=https://www.primeraedicion.com.ar/nota/100875180/misionera-representara-a-la-argentina-en-un-certamen-internacional-de-belleza/ |access-date=31 Mayo 2024 |website=Primera Edición |language=es}}</ref> |26 |Posadas |- |{{Flagicon|ARU}} [[Aruba]] |Rashida Schmidt<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2024 |title=Prome Ministro a corona Rashida Schmidt como Miss Supranational Aruba 2024 |trans-title=Prime Minister to crown Rashida Schmidt as Miss Supranational Aruba 2024 |url=https://diario.aw/categories/noticia/general/prome-ministro-a-corona-rashida-schmidt-como-miss-supranational-aruba-2024 |access-date=30 Mayo 2024 |website=Diario |language=pap}}</ref> |22 |San Nicolaas |- |{{Flagicon|AUS}} [[Australya]] |Janaya Reimers<ref name=":3">{{Cite web |date=14 Hunyo 2024 |title=16 Negara yang Kembali Berkompetisi di Miss Supranational 2024 |trans-title=16 Countries Returning to Compete in Miss Supranational 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/16-negara-yang-kembali-berkompetisi-di-miss-supranational-2024-c1c2 |access-date=20 Hunyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |[[Melbourne]] |- |{{Flagicon|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |Towhida Tusnim Tifa<ref name=":1">{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Towhida Tusnim Tifa to debut in Miss Supranational |url=https://www.tbsnews.net/splash/towhida-tusnim-tifa-debut-miss-supranational-873466 |access-date=10 June 2024 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> |26 |Gazipur |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |Marie-Louise Maitre<ref>{{Cite web |date=28 Marso 2024 |title=Người đẹp Bờ Biển Ngà gây chú ý ở Hoa hậu Siêu quốc gia 2024 |trans-title=Ivory Coast beauty attracts attention at Miss Supranational 2024 |url=https://tienphong.vn/post-1624097.tpo |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> |26 |Bouaké |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Elizabeth Victoria Raska<ref name=":4" /> |25 |Brussels |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |Rossana Fiorini<ref>{{Cite web |date=18 Nobyembre 2023 |title=Miss Supranational Venezuela 2024 |url=https://www.eluniversal.com/entretenimiento/168942/reinas-y-reyes-de-venezuela-fueron-coronados-en-el-poliedro-de-caracas |access-date=6 Hulyo 2024 |website=El Universal |language=es}}</ref> |29 |Mérida |- |{{flagicon|Vietnam}} [[Vietnam|Biyetnam]] |Lydie Marie Wache Vũ<ref>{{Cite web |date=20 Mayo 2024 |title=Mỹ nhân Việt lai Pháp từng phẫu thuật u ở ngực thi Hoa hậu Siêu quốc gia |url=https://vietnamnet.vn/my-nhan-viet-lai-phap-tung-phau-thuat-u-o-nguc-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2282772.html |access-date=20 Mayo 2024 |website=Vietnamnet |language=vi}}</ref> |31 |[[Lungsod Ho Chi Minh|Lungsod ng Ho Chi Minh]] |- |{{flagicon|BWA}} [[Botswana]] |Leah Barobetse<ref>{{Cite web |date=8 Abril 2024 |title=Barobetse is Miss Supranational Botswana new queen |url=https://www.mmegi.bw/lifestyle/barobetse-is-miss-supranational-botswana-new-queen/news |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Mmegi |language=en}}</ref> |25 |Lentsweletau |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Isadora Murta<ref>{{Cite web |date=14 Disyembre 2023 |title=Mineira Isa Murta vence Miss Supranational Brasil e vai defender país na Polônia |trans-title=Mineira Isa Murta wins Miss Supranational Brazil and will defend the country in Poland |url=https://f5.folha.uol.com.br/colunistas/de-faixa-a-coroa/2023/12/mineira-isa-murta-vence-miss-supranational-brasil-e-vai-defender-pais-na-polonia.shtml |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Folha de S.Paulo |language=pt}}</ref> |26 |Belo Horizonte |- |{{flagicon|Bolivia}} [[Bolivia|Bulibya]] |Estefanía Ibarra<ref name=":4" /> |29 |[[La Paz]] |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |Chanelle de Lau<ref>{{Cite web |date=26 Pebrero 2024 |title=Chanelle de Lau Miss Supranational Curacao 2024 |url=https://extra.cw/chanelle-de-lau-miss-supranational-curacao-2024/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Extra |language=pap}}</ref> |29 |Willemstad |- |{{Flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |Victoria Larsen<ref>{{Cite web |date=30 Enero 2024 |title=Victoria Larsen Shines as Miss Supranational Denmark 2024 |url=https://bazaarvietnam.com/victoria-larsen-shines-as-miss-supranational-denmark-2024/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Harper's Bazaar Vietnam |language=en}}</ref> |21 |Roskilde |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Doménica Alessi<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2023 |title=Doménica Alessi: "El estilo de miss me empodera" |url=https://www.expreso.ec/buenavida/domenica-alessi-estilo-miss-me-empodera-164710.html |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Expreso |language=es}}</ref> |22 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Naomy Montiel<ref>{{Cite web |date=24 Marso 2024 |title=Naomy Montiel es la nueva Miss Supranational El Salvador 2024 |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/naomy-montiel-es-nueva-miss-supranational-el-salvador-2024/1131861/2024/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=El Diario de Hoy |language=es}}</ref> |19 |San Miguel |- |{{flagicon|SVK}} [[Eslobakya]] |Petra Siváková<ref>{{Cite web |last= |date=15 Hunyo 2024 |title=Slovensko na Miss Supranational reprezentuje Petra Siváková: TOTO ste možno o nej nevedeli! |trans-title=Slovakia is represented at Miss Supranational by Petra Siváková: THIS is what you might not have known about her! |url=https://www.joj.sk/miss/novinky/933120-slovensko-na-miss-supranational-reprezentuje-petra-sivakova-toto-ste-mozno-o-nej-nevedeli |access-date=6 Hulyo 2024 |website=TV JOJ |language=sk |archive-date=6 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706214740/https://www.joj.sk/miss/novinky/933120-slovensko-na-miss-supranational-reprezentuje-petra-sivakova-toto-ste-mozno-o-nej-nevedeli |url-status=dead }}</ref> |23 |Humenné |- |{{flagicon|Spain}} [[Espanya]] |Elizabeth Laker<ref>{{Cite web |date=14 Abril 2024 |title=La tinerfeña Elizabeth Laker se convierte en la nueva Miss RNB España en Salou |trans-title=Elizabeth Laker from Tenerife becomes the new Miss RNB Spain in Salou |url=https://www.diarimes.com/es/camp-tarragona/tarragones/240414/tinerfena-elizabeth-laker-convierte-nueva-miss-rnb-espana-salou_143321.html |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Diario Més |language=es}}</ref> |26 |[[Tenerife]] |- |{{flagicon|United States}} [[Estados Unidos]] |Jenna Dykstra<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=6 Hulyo 2024 |title=7 Potret Jenna Dykstra Miss Supranational Amerika Serikat 2024 |trans-title=7 Portraits of Jenna Dykstra Miss Supranational United States 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-jenna-dykstra-miss-supranational-amerika-serikat-2024-c1c2 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |28 |[[Clearwater, Florida|Clearwater]] |- |{{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] |Abigail Fanna Kabirou<ref>{{Cite web |date=18 Marso 2024 |title=Miss Supranational Ghana 2024: UK-Based Ghanaian Model Abigail Kabirou To Represent Ghana In Poland |url=https://yen.com.gh/entertainment/style/253806-miss-supranational-ghana-2024-uk-based-ghanaian-model-abigail-kabirou-represent-ghana-poland/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Yen |language=en}}</ref> |24 |[[Dubai]] |- |{{Flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Andrea Zapeta<ref>{{Cite web |last=Vásquez |first=Marisol |date=5 Hulyo 2024 |title=Andrea Zapeta representa a Guatemala en Miss Supranational 2024 |trans-title=Andrea Zapeta represents Guatemala at Miss Supranational 2024 |url=https://dca.gob.gt/noticias-guatemala-diario-centro-america/andrea-zapeta-representa-a-guatemala-en-miss-supranational-2024/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Diario de Centro América |language=es |archive-date=6 Hulyo 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706005211/https://dca.gob.gt/noticias-guatemala-diario-centro-america/andrea-zapeta-representa-a-guatemala-en-miss-supranational-2024/ |url-status=dead }}</ref> |29 |Cobán |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Yuki Sonoda<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=6 Hulyo 2024 |title=Japan’s Miss Supranational 2024 bet is part-Filipino actress Yuki Sonoda |url=https://entertainment.inquirer.net/564918/japans-miss-supranational-2024-bet-is-part-filipino-actress-yuki-sonoda |access-date=6 Hulyo 2024 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |25 |[[Kagoshima]] |- |{{flagicon|HTI}} [[Haiti|Hayti]] |Tarah-Lynn Saint-Elien<ref>{{Cite web |date=19 Marso 2024 |title=Meet Tarah-Lynn Saint-Elien: Former Miss Black New Jersey Crowned Miss |url=https://haitiantimes.com/2024/03/19/meet-tarah-lynn-saint-elien-former-miss-black-new-jersey-crowned-miss-haiti-supranational/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=The Haitian Times |language=en}}</ref> |29 |Rahway |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Phoebe Noble<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2024 |title=Phoebe Noble to represent Gibraltar at Miss Supranational |url=https://www.chronicle.gi/phoebe-noble-to-represent-gibraltar-at-miss-supranational/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Gibraltar Chronicle |language=en}}</ref> |21 |[[Gibraltar]] |- |{{Flagicon|HON}} [[Honduras]] |Stephie Morel<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2023 |title=Miss Supranational Honduras: nuevo certamen de belleza llega al país |url=https://www.laprensa.hn/sociales/miss-supranational-honduras-certamen-belleza-stephie-morel-DC15603264#image-1 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=La Prensa |language=es}}</ref> |20 |Choloma |- |{{Flagicon|HKG}} [[Hong Kong]] |Jo An Ma<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2 Hulyo 2024 |title=Hoa hậu Hong Kong mất điểm vì mặt trắng bệch, Lydie Vũ 'hóa bướm' |url=https://vietnamnet.vn/hoa-hau-hong-kong-mat-diem-vi-mat-trang-bech-rang-o-vang-lydie-vu-hoa-buom-2297365.html |access-date=6 Hulyo 2024 |website=VietNamNet News |language=vi}}</ref> |27 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[India|Indiya]] |Sonal Kukreja<ref>{{Cite news |date=11 Setyembre 2023 |title=There is no better feeling than making your city proud: Sonal Kukreja, LIVA Miss Diva Supranational 2023 |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/jaipur/there-is-no-better-feeling-than-this-when-you-make-your-city-proud-sonal-kukreja-liva-miss-diva-supranational-2023/articleshow/103559107.cms |access-date=6 Hulyo 2024 |issn=0971-8257}}</ref> |26 |[[Jaipur]] |- |'''{{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia|Indonesya]]''' |'''[[Harashta Haifa Zahra]]<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=7 Mayo 2024 |title=Pemenang Puteri Indonesia 2024 Akan Berkompetisi di Miss Supranational |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/pemenang-puteri-indonesia-2024-akan-berkompetisi-di-miss-supranational-c1c2 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref>''' |20 |Garut |- |{{Flagicon|ITA}} [[Italya]] |Camilla Farnesi<ref name=":4" /> |24 |[[Viareggio]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Rachel Murgel<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=11 Nobyembre 2023 |title=7 Potret Miss Supranational Kanada 2023 Rachel Murgel, Bikin Takjub! |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Canada 2023 Rachel Murgel, Amazing! |url=https://www.idntimes.com/men/attitude/ratna-herlina/potret-miss-supranational-kanada-2023-rachel-murgel-c1c2 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |[[Toronto]] |- |{{Flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |Bria James<ref>{{Cite web |last=Macavoy |first=Kit |date=13 Hunyo 2024 |title=Local woman seeks to capture crown in international pageant |url=https://www.virginislandsdailynews.com/news/local-woman-seeks-to-capture-crown-in-international-pageant/article_e6f29b2a-b8fb-5c37-8fb8-742f36696fcc.html |access-date=6 Hulyo 2024 |website=The Virgin Islands Daily News |language=en}}</ref> |26 |Saint Croix |- |{{flagicon|Cayman Islands}} [[Kapuluang Kayman]] |Jaci Patrick<ref>{{Cite web |date=8 Abril 2024 |title=Jaci Patrick is Miss Supranational Cayman Islands 2024 |url=https://www.caymaniantimes.ky/news/jaci-patrick-is-miss-supranational-cayman-islands-2024 |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Caymanian Times |language=en}}</ref> |29 |West Bay |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Sherren Londoño<ref>{{Cite web |last=Perilla |first=Natalia |date=5 Hulyo 2024 |title=Rapelo, exconcursante del ‘Desafío’, participó en concurso masculino de belleza en Europa: cómo le fue |trans-title=Rapelo, former contestant of 'Desafío', participated in a male beauty pageant in Europe: how did he do? |url=https://www.infobae.com/colombia/2024/07/05/rapelo-exparticipante-del-desafio-participo-en-concurso-masculino-de-belleza-en-europa-como-le-fue/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> |23 |[[Bogotá]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |María José Segura<ref>{{Cite web |date=28 Mayo 2023 |title=Điều tra viên tội phạm đăng quang Hoa hậu Siêu quốc gia Costa Rica |url=https://vietnamnet.vn/dieu-tra-vien-toi-pham-dang-quang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-costa-rica-2148035.html |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Vietnamnet News |language=vi}}</ref> |27 |Cartago |- |{{flagicon|Croatia}} [[Croatia|Kroasya]] |Esmeralda Slaviček<ref>{{Cite web |date=11 Mayo 2024 |title=NAŠ PONOS Esmeralda Slaviček iz Preloga izabrana za Miss Supranational Hrvatske |url=https://emedjimurje.net.hr/vijesti/nasi-ljudi/2947036/nas-ponos-esmeralda-slavicek-iz-preloga-izabrana-za-miss-supranational-hrvatske/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Međimurje list |language=hr}}</ref> |26 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |María José Cetina<ref name=":4" /> |19 |Camagüey |- |{{Flagicon|LAO}} [[Laos]] |Christina Lasasimma<ref>{{Cite web |date=1 Abril 2024 |title=ຍິນດີດ້ວຍກັບ Miss Supranational Laos 2024 ຄົນຫຼ້າສຸດ |trans-title=Congratulations to the latest Miss Supranational Laos 2024 |url=https://laoedaily.com.la/2024/04/01/131891/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Lao Economic Daily |language=lo |archive-date=4 Abril 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404211219/https://laoedaily.com.la/2024/04/01/131891/ |url-status=dead }}</ref> |31 |[[Vientian|Vientiane]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Helena O’Connor<ref>{{Cite web |date=17 Agosto 2023 |title=Lilja Sif er Ungfrú Ísland 2023 |url=https://www.dv.is/fokus/2023/08/17/lilja-sif-er-ungfru-island-2023/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Dagblaðið Vísir |language=is}}</ref> |19 |[[Reikiavik|Reykjavík]] |- |{{Flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Andreana Celly<ref>{{Cite web |date=22 Mayo 2024 |title=Andreana Celly first Sarawakian to win Miss Supranational Malaysia |url=https://www.theborneopost.com/2024/05/22/andreana-celly-first-sarawakian-to-win-miss-supranational-malaysia/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Borneo Post Online |language=en-US}}</ref> |20 |Lundu |- |{{Flagicon|MLT}} [[Malta]] |Shania Degiorgio<ref>{{Cite web |date=7 Oktubre 2024 |title=Is-seba' edizzjoni ta' Miss u Mister Supranational Malta 2023 |trans-title=The seventh edition of Miss and Mister Supranational Malta 2023 |url=https://netnews.com.mt/2023/10/09/is-seba-edizzjoni-ta-miss-u-mister-supranational-malta-2023/ |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Net News Malta |language=mt}}</ref> |20 |[[Valeta|Valletta]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Andrea Sáenz<ref>{{Cite web |last=Rafael |first=Ochoa |date=28 Abril 2024 |title=Andrea Sáez es coronada Miss Supranational México 2024 |trans-title=Andrea Sáez is crowned Miss Supranational Mexico 2024 |url=https://www.elheraldodechihuahua.com.mx/gossip/andrea-saez-es-coronada-miss-supranational-mexico-2024-11832818.html |access-date=6 Hulyo 2024 |website=El Heraldo de Chihuahua |language=es}}</ref> |26 |[[Chihuahua]] |- |{{Flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |Myo Sandar Win<ref>{{Cite news |title=Miss Myanmar to compete in 2024 Miss Supranational Pageant in Poland |language=en |work=gnlm.com.mm |url=https://www.gnlm.com.mm/miss-myanmar-to-compete-in-2024-miss-supranational-pageant-in-poland/ |access-date=31 December 2023}}</ref> |28 |Thanbyuzayat |- |{{Flagicon|NEP}} [[Nepal]] |Sajina Khanal<ref>{{Cite web |last=Times |first=I. D. N. |last2=Prima |first2=Berkat |title=13 Finalis dari Asia di Preliminary Gaun Malam Miss Supranational 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/finalis-dari-asia-di-preliminary-gaun-malam-miss-supranational-2024-c1c2 |access-date=2024-07-06 |website=IDN Times |language=In-Id}}</ref> |23 |Sarlahi |- |{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |Sectra Okundaye<ref>{{Cite web |date=11 September 2023 |title=Miss Supranational Nigeria 2023 |url=https://www.instagram.com/p/CxC6fGfogiD/?img_index=1 |access-date=11 September 2023 |website=Instagram}}</ref> |25 |Zamfara |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Elena Etienne<ref>{{Cite web |date=28 December 2023 |title=Miss Supranational Nicaragua 2024 |url=https://www.instagram.com/p/C1YNrU9rdR_/ |access-date=30 December 2023 |website=Instagram}}</ref> |23 |[[Managua]] |- |{{Flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Meghan Kenney<ref>{{Cite web |date=30 Marso 2024 |title=Người đẹp Hà Lan bỏ thi Hoa hậu Siêu quốc gia 2024 |trans-title=Dutch beauty drops out of Miss Supranational 2024 |url=https://tienphong.vn/post-1624730.tpo |access-date=6 Hulyo 2024 |website=Báo điện tử Tiền Phong |language=vi}}</ref> |29 |Ōhope |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Bo Grooten<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |date=3 Mayo 2025 |title=7 Potret Bo Grooten Miss Supranational Belanda 2024, Bikin Speechless! |trans-title=7 Portraits of Bo Grooten Miss Supranational Netherlands 2024, Makes You Speechless! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-bo-grooten-miss-supranational-belanda-2024-c1c2 |access-date=23 Mayo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |Coevorden |- |{{Flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |Misbah Arshad<ref name=":4" /> |26 |Lahore |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |Samantha Jones<ref name=":4" /> |27 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Sofía Meyer<ref>{{Cite web |date=28 Abril 2024 |title=Sofía Meyer en la cuenta regresiva para el Miss Supranational |trans-title=Sofía Meyer in the countdown to Miss Supranational |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2024/05/28/sofia-meyer-en-la-cuenta-regresiva-para-el-miss-supranational/ |access-date=23 Mayo 2025 |website=La Naciónal |language=es}}</ref> |22 |Ciudad del Este |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |Nathaly Terrones<ref>{{Cite web |date=3 April 2024 |title=MISS Y MISTER SUPRANATIONAL 2024: NATHALY TERRONES Y JOEL FARACH FUERON LOS GANADORES |url=https://panamericana.pe/entretenimiento/408119-miss-mister-supranational-2024-nathaly-terrones-joel-farach-ganadores |access-date=7 April 2024 |website=panamericana.pe |language=es}}</ref> |28 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHI}} [[Pilipinas]] |[[Alethea Ambrosio]]<ref>{{Cite web |title=Alethea Ambrosio to represent PH in Miss Supranational 2024 |url=https://philstarlife.com/news-and-views/836015-alethea-ambrosio-miss-supranational-philippines-2024? |access-date=2024-02-19 |website=Philstar Life}}</ref> |21 |[[San Rafael, Bulacan|San Rafael]] |- |{{flagicon|Finland}} [[Pinlandiya]] |Aleksandra Hannusaari<ref>{{Cite web |last=Herlina |first=Ratna |last2= |first2= |date=29 Nobyembre 2024 |title=7 Potret Aleksandra Hannusaari Miss Supranational Finlandia 2024 |trans-title=7 Portraits of Aleksandra Hannusaari Miss Supranational Finland 2024 |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-aleksandra-hannusaari-miss-supranational-finlandia-2024-c1c2 |access-date=23 Mayo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |20 |Kauhajoki |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Angelika Jurkowianiec<ref>{{Cite web |last=Pietrzak |first=Leon |date=16 July 2023 |title=Miss Polski 2023 wybrana! Kim jest Angelika Jurkowianiec? |trans-title=Miss Poland 2023 selected! Who is Angelika Jurkowianiec? |url=https://www.eska.pl/news/miss-polski-2023-wybrana-kim-jest-angelika-jurkowianiec-aa-MK7G-gDfK-B7hz.html |access-date=20 August 2023 |website=[[Eska TV]] |language=pl}}</ref> |28 |Namysłów |- |{{flagicon|Puerto Rico}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Fiorella Medina<ref>{{Cite web |date=23 April 2024 |title=Fiorella Medina y Cristian González son los nuevos Supranational Puerto Rico 2024 |trans-title=Fiorella Medina and Cristian González are the new Supranational Puerto Rico 2024 |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/cultura/notas/fiorella-medina-y-cristian-gonzalez-son-los-nuevos-supranational-puerto-rico-2024/ |access-date=17 May 2024 |website=[[El Nuevo Día]] |language=es}}</ref> |28 |Isabela |- |{{flagicon|PRT}} [[Portugal]] |Cristina Carvalho |30 |[[Azores]] |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Jennifer Valdez |26 |Pedernales |- |{{flagicon|Czech Republic}} [[Republikang Tseko]] |Justýna Zedníková<ref>{{Cite web |date=22 April 2024 |title=Miss Zedníková má novou korunku, na světovou soutěž jede i Adam z Love Islandu |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-2023-justyna-zednikova-miss-supranational-mistr-supranational-adam-sedro.A240420_114439_missamodelky_nh |access-date=31 May 2024 |website=iDNES.com |language=cs}}</ref> |21 |[[Praga|Prague]] |- |{{flagicon|United Kingdom}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Joanna Johnson<ref>{{Cite web |date=18 February 2024 |title=Meet Joanna Johnson, the UK's representative for Miss Supranational 2024 |url=https://missworldpageants.com/joanna-johnson/#:~:text=Joanna%20Johnson%20is%20a%2030,Supranational%202024%20pageant%20in%20Poland. |access-date=18 February 2024 |website=missworldpageants |archive-date=18 Pebrero 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218115449/https://missworldpageants.com/joanna-johnson/#:~:text=Joanna%20Johnson%20is%20a%2030,Supranational%202024%20pageant%20in%20Poland. |url-status=dead }}</ref> |30 |Blackpool |- |{{flagicon|ROU}} [[Romania|Rumanya]] |Andreea Ioana Stan |25 |[[Bukarest]] |- |{{Flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |Mabinty Mansaray<ref name=":0">{{Cite web |date=13 May 2024 |title=Spotlight on Mabinty Mansaray: Miss Sierra Leone Supranational 2024 |url=https://www.switsalone.com/49436_spotlight-on-mabinty-mansaray-miss-sierra-leone-supranational-2024/ |access-date=2 June 2024 |website=SwitSalone |language=en}}</ref> |22 |Kabala |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Kasama Suetrong<ref>{{Cite web |date=11 May 2024 |title=โจ้-แตงกวา คว้ามง Miss & Mister Supranational Thailand 2024 สู้ศึกที่โปแลนด์ |trans-title=Jo-Tangkwa won the Miss & Mister Supranational Thailand 2024 crown, competing in Poland |url=https://www.thairath.co.th/entertain/beauty-pageant/2784747 |access-date=17 May 2024 |website=[[Thairath]] |language=th}}</ref> |28 |Surat Thani |- |{{flagicon|ZAF}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Bryoni Govender<ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Bryoni Govender to represent SA at Miss Supranational |url=https://www.algoafm.co.za/entertainment/bryoni-govender-to-represent-sa-at-miss-supranational |access-date=11 April 2024 |website=[[Algoa FM]] |language=en}}</ref> |27 |Kempton Park |- |{{Flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Brittany Deane<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Miss and Mister Supranational winners |url=https://newsday.co.tt/2024/05/18/miss-and-mister-supranational-winners/ |access-date=2 June 2024 |website=[[Trinidad and Tobago Newsday]] |language=en}}</ref> |27 |San Fernando |- |{{Flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Vaihere Domingo |24 |[[Viña del Mar]] |- |{{flagicon|Ukraine}} [[Ukranya]] |Marina Mizhnova<ref>{{Cite web |date=16 April 2024 |title=Тернопільська модель, студентка ЗУНУ Маріна Міжнова здобула титул Miss Supranational |url=https://te.20minut.ua/lyudi/ternopilska-model-studentka-znu-marina-mizhonova-zdobula-titul-miss-su-11923624.html |access-date=2 June 2024 |website=20 Minutes |language=uk}}</ref> |21 |Ternopil |- |{{Flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |Lola de los Santos<ref>{{Cite web |date=16 May 2024 |title=Lola de los Santos representará a Uruguay en "Miss Supranational" en Polonia |url=https://www.teledoce.com/programas/desayunos-informales/segunda-manana/lola-de-los-santos-representara-a-uruguay-en-miss-supranational-en-polonia/ |access-date=30 May 2024 |website=Teledoce |language=es}}</ref> |27 |Paysandú |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.misssupranational.com/}} {{Miss Supranational}} [[Kategorya:Miss Supranational]] 5vhi11g3z8q02u3uny1ribpxy0uebju 10 329753 2217640 2156732 2026-07-26T09:12:43Z Allyriana000 119761 2217640 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Miss Supranational |title = [[Miss at Mister Supranational|Miss Supranational]] | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | list1 = * [[Miss Supranational 2009|2009]] | list2 = * [[Miss Supranational 2010|2010]] * [[Miss Supranational 2011|2011]] * [[Miss Supranational 2012|2012]] * [[Miss Supranational 2013|2013]] * [[Miss Supranational 2014|2014]] * [[Miss Supranational 2015|2015]] * [[Miss Supranational 2016|2016]] * [[Miss Supranational 2017|2017]] * [[Miss Supranational 2018|2018]] * [[Miss Supranational 2019|2019]] | list3 = * {{grey|2020}} * [[Miss Supranational 2021|2021]] * [[Miss Supranational 2022|2022]] * [[Miss Supranational 2023|2023]] * [[Miss Supranational 2024|2024]] * [[Miss Supranational 2025|2025]] * [[Miss Supranational 2026|2026]] | below = * [[Talaan ng mga Titulado ng Miss Supranational|Mga titulado]] * [[Talaan ng mga bansa sa Miss Supranational|Mga bansa]] }} 9kq120kxph5m1chsr6ypn9h1i8vmup4 0 330820 2217632 2209467 2026-07-26T07:22:21Z Sedustinlizardo10112000 161895 /* Mga Himpilan */ Ayusin 2217632 wikitext text/x-wiki {{infobox company | logo = | name = Apollo Broadcast Investors, Inc. | trade_name = | former_name = | type = [[:en:Private company|Pribado]] | industry = [[Mass media|Pagsasahimpapawid]] | foundation = 2014 | founder = | location = [[Makati]] | key_people = Emmanuel “Manny” V. Galang II (Presidente at CEO) | brands = Pinoy Xtreme | num_employees = | parent = | owner = Apollo Global Corporation<br>[[Cignal TV|Mediascape, Inc.]] {{small|(non-controlling stake)}}<br>(50% each) | subsid = {{plainlist| * GV Radios Network Corporation * [[Allied Broadcasting Center]] }} | website = {{URL|http://apollobroadcast.com/v2/|apollobroadcast.com}} }} Ang '''Apollo Broadcast Investors, Inc.''' ay isang kumpanyang pagsasahimpapawid. Ang tanggapan nito ay matatagpuan sa Unit 1703, Cityland 10, Tower 1, HV De la Costa St., [[Makati]]. Meron din itong 2 sangay sa radyo: GV Radios Network Corporation at Allied Broadcasting Center. Nagmamay-ari din ito ng Pinoy Xtreme Channel. == Kasaysayan == Itinatag ang kumpanyang ito ng pamilya Galang noong 1983 bilang GV Broadcasting System. Ang prangkisa ng broadcast ng GV ay ipinagkaloob noong 1995,<ref>[https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8169.php Republic Act No. 8169]</ref> at kalaunan ay binago noong 1998 na may kasamang pagtatatag ng pay TV channel.<ref>[https://thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8591.php Republic Act No. 8591]</ref> Noong 2007, binili ng [[MediaQuest Holdings]]] ang mayoryang stake sa GV at sa may-ari nito na Satventures, kung saan naging bahagi ang mga Galang ng MediaQuest.<ref>{{Cite news |title=PLDT unit acquires 360media for mobile TV service |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/business/8095/pldt-unit-acquires-360media-mobile-tv-service |access-date=June 30, 2019}}</ref> Hindi nagtagal at pinalipat ng mga Galang ang kanilang pinag-arian na istasyon ng radyo sa isang bagong entity bilang Metro City Media Services. Noong 2014, sumanib ang Metro City sa pay TV business ng Apollo Global Corporation (na may ugnayan sa Philippine Racing Club) para bumuo ng Apollo Broadcast Investors. == Mga Himpilan == === Radyo === Tandaan: Ang [[Cignal TV|Mediascape]] ang may hawak sa lisensya ng mga sumusunod na himpilan.<ref>{{Cite web |date=August 17, 2019 |title=NTC Broadcast Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/N5uaCKwbddYAquWCCHvUvOokbvECgv0lbuvAIHtjB1tcQvjGaIpfnmcLsYtwjZLFr5y7kGs1pJLeaT3bkkcmYu2JH2rmiEOR0krD/BROADCAST%20STATIONS_2019.pdf |website=foi.gov.ph}}</ref><ref>{{Cite web |date=February 1, 2020 |title=2020 NTC FM Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/krwjuYylHVSLLIneBnTI5jc9Tbe8fFM96hdHaRzlgo7uawnkM2AZ1usAzYkN26EeDvlaV0yL56GpT830ccMGHZyTnhk31ReKna5l/FM%20Listing.pdf |website=foi.gov.ph}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Pangalan ! Callsign ! Talapihitan ! Lakas ! Lokasyon ! Tagapamahala |- | GVAM | [[DWGV-AM]] | 792 kHz | 5 kW | rowspan=2| [[Angeles]] | rowspan=2 {{N/A}} |- | GVFM Pampanga | [[DWGV-FM]] | 99.1 MHz | 5 kW |- | K5 News FM Olongapo | DZIV | 88.7 MHz | 5 kW | [[Olongapo]] | 5K Broadcasting Network |- | GVFM Batangas | [[DZGV]] | 99.9 MHz | 5 kW | [[Lungsod ng Batangas]] | rowspan=2 {{N/A}} |- | Cool FM | [[DZLC]] | 98.5 MHz | 5 kW | [[Lipa, Batangas|Lipa]] |- | ABN Radio | [[DWEG]] | 89.5 MHz | 5 kW | [[Santo Tomas, Batangas|Sto. Tomas]] | ABN Broadcasting |- | Jungle Radio | DWGD | 100.7 MHz | 5 kW | [[Puerto Princesa]] | rowspan=2 {{N/A}} |- | Radyo Jagna | [[DYMA]] | 100.9 MHz | 5 kW | [[Jagna]] |- |} ;Mga dating Himpilan {| class="wikitable" |- ! Callsign ! Talapihitan ! Lokasyon ! Kasalukuyang Estado |- | DZRI | 100.1 MHz | [[Santiago, Isabela|Santiago]] | Lumipat sa 104.9 FM na pinag-arian ng [[Palawan Broadcasting Corporation]] noong October 2022. |- | DWEV | 88.9 MHz | [[Daet]] | rowspan=2|Nawala sa ere noong katapusan ng 2024. |- | [[DWMV]] | 89.1 MHz | [[Legazpi, Albay|Legazpi]] |- | [[DWRG]] | 105.5 MHz | [[Naga City, Camarines Sur|Naga City]] | Nawala sa ere noong Hulyo 20, 2026. |} ===Telebisyon=== *Pinoy Xtreme == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Radyo sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]] kbc3pvp9dfz3me59si133io4gd58em1 0 331787 2217585 2217499 2026-07-26T03:35:55Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217585 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | birth_name = '''Bashar Hafez al-Assad''' | native_name = {{Script/Arabic|بشار الأسد}} | native_name_lang = ar | image = Bashar al-Assad (2018-05-17) 02 (cropped).jpg | caption = Si Bashar al-Assad noong 2018 | office = Pangulo ng Syria | term_start = 17 Hulyo 2000 | term_end = 8 Disyembre 2024 | predecessor = Abdul Halim Khaddam (Pansamantalang Pangulo)<br>Hafez al-Assad | successor = [[Ahmed al-Sharaa]] | office1 = Kalihim Panrehiyon ng Panrehiyong Pamunuan ng Sangay ng Ba'ath Party sa Syria | leader1 = Abdullah al-Ahmar | term_start1 = 24 Hunyo 2000 | term_end1 = 8 Disyembre 2024 | predecessor1 = Hafez al-Assad | office2 = Kasapi ng Panrehiyong Pamunuan ng Sangay ng Ba'ath Party sa Syria | term_start2 = 21 Hunyo 2000 | term_end2 = 8 Disyembre 2024 | birth_date = {{birth date and age|1965|9|11|df=y}} | birth_place = Damascus, Syria | party = Ba'ath Party | otherparty = Pambansang Progresibong Prente | spouse = Asma al-Akhras | children = Hafez Bashar al-Assad<br>Zain<br>Karim | alma_mater = Unibersidad ng Damascus | website = [http://sana.sy/eng/article/5.htm Ang Pangulo] <!-- Serbisyong militar --> | allegiance = Republikang Arabo ng Syria | branch = Sandatahang Lakas ng Syria | serviceyears = 1988–2024 | rank = [[File:Syria-Mushir.jpg|30px]] Marshal | unit = Republican Guard<br>Huling nagsilbi bilang Punong Kumander | battles = Digmaang Sibil sa Syria <small>(2011–2024)</small> | signature = Bashar al-Assad Signature.png }} Si '''Bashar al-Assad''' (ipinanganak noong 11 Setyembre 1965) ay isang politikong Syrian na nagsilbing Pangulo ng Syria mula 2000 hanggang 2024. Naging pinuno rin siya ng Ba'ath Party sa Syria mula 2017 hanggang 2024. Naging pangulo siya matapos ang pagkamatay ng kanyang ama na si Hafez al-Assad.<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/711020/Bashar-al-Assad?anchor=ref838844 |title=Bashar al-Assad (president of Syria) |encyclopedia=Britannica Online Encyclopedia |year=2012 |access-date=27 October 2012}}</ref> Nahahalal si Bashar al-Assad bilang pangulo noong 2000, at muling nahalal noong 2007 matapos makakuha ng 97% ng mga boto sa isang reperendum.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/27/AR2007052701117.html |newspaper=The Washington Post |title=Syrians Vote For Assad in Uncontested Referendum |date=28 May 2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6700021.stm |work=BBC News |title=Syria's Assad wins another term |date=29 May 2007}}</ref> Noong 7 Disyembre 2024, malawakang iniulat na bumagsak ang rehimen ni Assad at tumakas siya sa bansa matapos makuha ng mga rebelde ang Damascus sa panahon ng kanilang opensiba sa buong Syria. == Maagang buhay == Ipinanganak si Assad noong 11 Setyembre 1965 sa [[Damascus]], [[Syria]], kina Alawite na mga magulang na sina Hafez al-Assad at {{ill|Anisa Makhlouf|en}}. Mayroon siyang dalawang kapatid na lalaki, sina Bassel al-Assad at {{ill|Maher al-Assad|en}}, at isang kapatid na babae, si {{ill|Bushra al-Assad|en}}. Kilala si Bashar bilang isang tahimik at mahiyain na tao, at noong kabataan niya ay hindi siya interesado sa politika o sa militar.<ref name="Bar">{{Cite journal |last=Bar |first=Shmuel |year=2006 |title=Bashar's Syria: The Regime and its Strategic Worldview |url=http://www.herzliyaconference.org/_Uploads/2590Bashars.pdf |url-status=dead |journal=Comparative Strategy |publisher=The Interdisciplinary Center Herzliya Lauder School of Government, Diplomacy and Strategy Institute for Policy and Strategy |volume=25 |issue=5 |page=16 & 379 |doi=10.1080/01495930601105412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723214138/http://www.herzliyaconference.org/_Uploads/2590Bashars.pdf |archive-date=23 July 2011 |access-date=14 March 2015 |s2cid=154739379}}</ref> === Edukasyon === Nag-aral si Assad ng [[medisina]] sa Unibersidad ng Damascus at nagtapos noong 1988.<ref name="bio">{{cite web |year=2012 |title=Bashar al-Assad Biography - Facts, Birthday, Life Story |url=http://www.biography.com/people/bashar-al-assad-20878575 |access-date=27 October 2012 |work=biography.com}}</ref> Pagkatapos nito, nagsanay siya sa ophthalmology sa isang ospital ng militar, at noong 1992 ay nagpatuloy ng pag-aaral sa {{ill|Western Eye Hospital|en}} sa [[London]].<ref name="bio" /> Ninais ng kanyang ama na si Hafez al-Assad na ang nakatatandang kapatid niyang si Bassel al-Assad ang humalili bilang pinuno ng Syria.<ref name="bio" /> Gayunman, namatay si Bassel sa isang aksidente sa sasakyan noong 1994, kaya bumalik si Bashar sa Syria. Pagbalik niya sa Syria, pinaniniwalaang sinimulan siyang ihanda para sa pagkapangulo, bagaman itinanggi niya ang mga paratang na ito.<ref>{{Cite web |title=Syrian President Bashar Al-Assad On UAE's Sky News Arabia: No Meeting With Erdoğan Unless He Agrees To Withdraw Turkish Forces From Syria; We Have Other Priorities Than Restoring Our Relations With Hamas; I Do Not Discuss With My Son The Possibility Of Him Becoming Future President |url=https://www.memri.org/tv/syrian-president-bashar-assad-sky-news-arabia-erdogan-seeks-turkey-occupation-pretext-fighting-terrorism-created-bankrolled |access-date=2024-03-27 |website=MEMRI |language=en}}</ref> == Pangulo ng Syria == Matapos mamatay ang ama ni Bashar na si Hafez al-Assad, binago ng pamahalaan ang saligang batas ng Syria. Ayon sa dating batas, kinakailangang hindi bababa sa 40 taong gulang ang isang pangulo. Matapos baguhin ang batas, nahalal si Assad bilang Pangulo ng Syria noong Hunyo 2000.<ref>{{Cite web |date=7 April 2017 |title=The rise of Syria's controversial president Bashar al-Assad |url=https://abcnews.go.com/Politics/rise-syrias-controversial-president-bashar-al-assad/story?id=46649146 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170616193132/https://abcnews.go.com/Politics/rise-syrias-controversial-president-bashar-al-assad/story?id=46649146 |archive-date=16 June 2017 |access-date=19 June 2017 |work=ABC News}}</ref> Itinalaga rin siya bilang punong kumandante ng sandatahang lakas at pinuno ng Ba'ath Party, na namuno sa Syria mula pa noong 1963.<ref name="majalla">{{cite news |last=Bowen |first=Andrew |date=17 September 2012 |title=Syria's Future and Iran's Great Game |work=The Majalla |url=http://www.majalla.com/eng/2012/09/article55234032 |url-status=dead |access-date=23 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028230828/http://www.majalla.com/eng/2012/09/article55234032 |archive-date=28 October 2012}}</ref><ref>{{cite web |last=Takieddine |first=Randa |date=1 April 2020 |title=Godfather of the Assad regime takes Rafik Hariri secrets to the grave |url=https://www.arabnews.com/node/1650791/middle-east |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620002352/https://www.arabnews.com/node/1650791/middle-east |archive-date=20 June 2022 |access-date=1 April 2020 |publisher=[[Arab News]]}}</ref> === Digmaang Sibil sa Syria === Nagsimula ang malawakang mga protesta sa Syria noong Enero 2011. Hiniling ng mga nagpoprotesta ang mga repormang pampulitika, pagwawakas sa estado ng emerhensiya na ipinatupad mula pa noong 1963, at pagbabalik ng mga [[karapatang sibil]]. Noong Marso, lumaki ang mga protesta at gumamit ng dahas ang pamahalaan laban sa mga demonstrador.<ref>{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Daraa: The spark that lit the Syrian flame |url=https://www.cnn.com/2012/03/01/world/meast/syria-crisis-beginnings/index.html |access-date=13 August 2018 |publisher=[[CNN]]}}</ref> Noong Abril 2011, nagpataw ang [[Estados Unidos]] ng mga parusa laban sa pamahalaan ni Assad.<ref>{{cite web |title=Administration Takes Additional Steps to Hold the Government of Syria Accountable for Violent Repression Against the Syrian People |url=http://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/tg1181.aspx |access-date=18 May 2011 |work=[[United States Department of the Treasury]]}}</ref> Sinundan ito ng [[Canada]] at ng [[European Union]] noong Mayo 2011.<ref>{{cite news |date=23 May 2011 |title=EU imposes sanctions on President Assad |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-13500395 |access-date=14 March 2015}}</ref><ref>{{cite news |date=24 May 2011 |title=Canada imposes sanctions on Syrian leaders |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-13533833 |access-date=14 March 2015}}</ref> Noong Hunyo 2011, nangako si Assad ng mga reporma, bagong halalang [[Parliyamento|parlyamentaryo]], at higit na kalayaan. Hinikayat din niya ang mga lumikas na bumalik sa Syria.<ref>{{cite news |date=21 June 2011 |title=Speech of H.E. President Bashar al-Assad at Damascus University on the situation in Syria |agency=[[Syrian Arab News Agency]] |url=http://sana.sy/eng/337/2011/06/21/pr-353686.htm}}</ref> Noong Enero 2012, iniulat ng [[Reuters]] na mahigit 5,000 sibilyan at mga nagpoprotesta, kabilang ang mga armadong militante, ang napatay ng hukbong Syrian, mga ahente ng seguridad, at ng {{ill|Shabiha|en}}, habang 1,100 katao naman ang napatay ng mga grupong terorista.<ref>{{cite news |date=13 December 2011 |title=Syria death toll hits 5,000 as insurgency spreads |work=Reuters |url=http://in.reuters.com/article/2011/12/13/syria-idINDEE7BC00720111213 |access-date=25 Hulyo 2026 |archive-date=18 Oktubre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151018150439/http://in.reuters.com/article/2011/12/13/syria-idINDEE7BC00720111213 |url-status=dead }}</ref> Noong buwan ding iyon, sinabi ni Assad na ang pag-aalsa ay pinasimulan ng mga dayuhang bansa at nagpahayag na maaaring magsagawa ng bagong reperendum sa Marso.<ref>{{cite news |date=10 January 2012 |title=Syria's Assad blames 'foreign conspiracy' |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-16483548}}</ref> Isinagawa ang reperendum noong Pebrero 2012 upang baguhin ang mga limitasyon sa termino ng mga magiging pangulo ng Syria. Ayon sa opisyal na resulta, naaprubahan ito sa 90% ng mga boto. Gayunman, hindi kinilala ng [[Estados Unidos]] at [[Turkey]] ang resulta, at nagpataw pa ng karagdagang parusa ang [[European Union]].<ref>{{cite news |date=27 February 2012 |title=Syria claims 90% of voters backed reforms in referendum |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2012/feb/27/syria-bashar-al-assad}}</ref> Noong Hunyo 2012, idineklara ng International Committee of the Red Cross (ICRC) na ang labanan sa Syria ay isa nang [[digmaang sibil]].<ref>{{cite news |date=15 July 2012 |title=Syria in civil war, Red Cross says |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-18849362}}</ref> Pagsapit ng Hulyo 2012, umabot na sa humigit-kumulang 20,000 ang kabuuang bilang ng mga namatay sa magkabilang panig ng tunggalian.<ref>{{cite news |date=22 July 2012 |title=Syrian death toll tops 19,000, say activists |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2012/jul/22/syria-death-toll-tops-19000}}</ref> Noong 2014 at 2015, nabawasan ang suporta kay Assad mula sa ilang miyembro ng komunidad na Alawite, dahil hindi proporsyonal ang dami ng mga sundalong Alawite na nasawi sa digmaan.<ref name="BurySons">{{cite news |date=1 November 2014 |title=Syria's Alawites Pay Heavy Price as They Bury Sons |agency=Associated Press |url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/syrias-alawites-pay-heavy-price-bury-sons-26598184}}</ref> Noong Setyembre 2015, nakialam ang [[Russia]] sa digmaan. Sinabi ni [[Vladimir Putin]], pangulo ng Russia, na layunin ng kanilang interbensiyon na patatagin ang lehitimong pamahalaan ng Syria at lumikha ng mga kundisyon para sa kompromisong pampulitika.<ref name="goalstabilis">{{cite news |date=11 October 2015 |title=Путин назвал основную задачу российских военных в Сирии |agency=Interfax |url=http://www.interfax.ru/russia/472593}}</ref> Noong Nobyembre 2015, sinabi ni Assad na mas malaki ang naging epekto ng dalawang buwang interbensiyon ng Russia kaysa sa isang taong operasyon ng koalisyong pinamunuan ng Estados Unidos.<ref>{{cite web |date=22 November 2015 |title=ВКС РФ за два месяца добились большего прогресса в Сирии, чем альянс США за год |url=http://kommersant.ru/doc/2860324 |work=Kommersant}}</ref> Noong Disyembre 2016, nabawi ng hukbong Syrian ang malaking bahagi ng [[Aleppo]] mula sa mga puwersang rebelde.<ref>{{cite web |date=17 December 2016 |title=Evacuation agreement reached in Aleppo, rebel group says |url=http://fox6now.com/2016/12/17/evacuation-agreement-reached-in-aleppo-rebel-group-says/ |publisher=Fox 6 Now}}</ref> Matapos mahalal si [[Donald Trump]] bilang pangulo ng Estados Unidos, hindi na pangunahing layunin ng pamahalaan ng U.S. ang pagpapatalsik kay Assad sa kapangyarihan.<ref>{{cite news |date=30 March 2017 |title=U.S. priority on Syria no longer focused on 'getting Assad out': Haley |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-usa-haley-idUSKBN1712QL}}</ref> Nagbago ito matapos ang {{ill|Khan Shaykhun chemical attack|en}}. Nag-utos si Trump ng pag-atake gamit ang mga misayl laban sa isang himpilan ng hukbong panghimpapawid ng Syria. Bilang tugon, sinabi ni Assad na ang aksiyon ng Estados Unidos ay isang "hindi makatarungan at mayabang na agresyon". Iginiit din niyang isinuko na ng Syria ang lahat ng sandatang kemikal nito noong 2013 at tinawag niyang gawa-gawa lamang ang pag-atakeng kemikal upang bigyang-katwiran ang pag-atake ng U.S.<ref>{{cite web |date=13 April 2017 |title=Syria's Assad says Idlib chemical attack 'fabrication': AFP interview |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-assad-idUSKBN17F1NE |work=Reuters}}</ref> Pagsapit ng Marso 2018, tinatayang nasa pagitan ng 350,000 at 511,000 katao ang nasawi sa Digmaang Sibil sa Syria.<ref>* {{cite web |date=12 March 2018 |title=Syria war has killed more than 350,000 in 7 years: monitor |url=http://www.dailymail.co.uk/wires/afp/article-5490129/Syria-war-killed-350-000-7-years-monitor.html |publisher=Daily Mail}} * {{cite web |date=12 March 2018 |title=Syrian Observatory says war has killed more than half a million |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria/syrian-observatory-says-war-has-killed-more-than-half-a-million-idUSKCN1GO13M |publisher=Reuters}}</ref> === Pagkakatanggal sa puwesto === Noong 4 Disyembre 2024, sumiklab ang matinding labanan sa Hama Governorate habang sinubukan ng hukbong Syrian na pigilan ang pagsulong ng mga rebeldeng pinamumunuan ng mga Islamist patungo sa lungsod ng [[Hama]]. Bagaman inangkin ng pamahalaan na nagsagawa ito ng kontra-opensiba na may suporta ng hukbong panghimpapawid, nabihag ng mga rebelde, kabilang ang Hay'at Tahrir al-Sham (HTS), ang Hama noong 5 Disyembre.<ref>{{Cite web |title=Syria rebels capture major city of Hama after military withdraws |url=https://www.bbc.com/news/articles/cql5r2px4yyo}}</ref> Nagdulot ang labanan ng malawakang paglikas ng halos 50,000 katao at mahigit 600 nasawi, kabilang ang 104 sibilyan.<ref>{{cite news |date=4 December 2024 |title=Syrian army launches counterattack as rebels push towards Hama |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20241204-syrian-army-launches-counterattack-as-rebels-push-towards-hama}}</ref> Noong 7 Disyembre 2024, tumakas si Assad mula sa kabisera ng [[Damascus]] habang mabilis na sumusulong ang mga puwersang rebelde.<ref>{{cite web |title=Syrian army command tells officers that Assad's rule has ended, officer says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syria-rebels-celebrate-captured-homs-set-sights-damascus-2024-12-07/}}</ref> Ayon sa mga ulat, dumating siya sa [[Moscow]], [[Russia]], kung saan siya at ang kanyang pamilya ay pinagkalooban ng asilo sa pulitika.<ref name=":2">{{Cite web |date=December 8, 2024 |title=Syria's Assad and his family are in Moscow after Russia granted them asylum, say Russian news agencies |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syrias-assad-his-family-are-moscow-after-russia-granted-them-asylum-say-russian-2024-12-08/}}</ref> Iniulat din ng ilang midya na mayroon umano siyang tinatayang yaman na nagkakahalaga ng US$2 bilyon.<ref>[https://www.msn.com/en-us/news/world/the-humiliated-assads-new-life-in-russia-with-their-2bn-fortune/ss-AA1vxung?ocid=msedgdhp&pc=U531&cvid=0f1a5115629d4babb2ff1334b96ca8bb&ei=7 Msn 9 December 2024]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Syria]] lr6zr48wy9xoq8loxqspm4oo9q6y1b1 0 332299 2217550 2146278 2026-07-25T13:51:28Z LknFenix 125962 + link sa [[churros]] 2217550 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Collage_Mexican_Cuisine_by_User-EME.png|thumb|''[[Chile en nogada]]'', [[mais]], [[tamales]], ''pozole'', ''mezcal'', ''pan de muerto'', at ''cóctel de camarón'']] [[Talaksan:Mole_in_Puebla.JPG|thumb| Kinokonsidera ang sarsang ''mole'', na may dose-dosenang baryedad sa buong Republika, bilang simbolo ng ''Mexicanidad''<ref name="Mole">{{Cite web |title=El mole símbolo de la mexicanidad |url=http://www.cultura.gob.mx/turismocultural/cuadernos/pdf12/articulo4.pdf |access-date=27 Setyembre 2016 |publisher=CONACULTA}}</ref> at itinuturing na [[Pambansang putahe|pambansang ulam]] ng Mehiko.<ref name="Mole" />]] Ang '''lutuing Mehikano''' ay binubuo ng mga pagluluto at tradisyon ng modernong bansa na [[Mehiko]]. Lutuing Mesoamerikano ang pinakaugat nito. Nag-uumpisa ang mga sangkap at pamamaraan ng lutuing Mehikano sa mga unang pamayanang agrikultural tulad ng mga [[Olmeka]] at [[Kabihasnang Maya|Maya]] na nagdomestika ng [[mais]], nagbuo ng karaniwang proseso ng nistamalisasyon, at nagtatag ng kanilang mga daanan ng pagkain.<ref>{{Cite web |title=Civilization.ca - Mystery of the Maya |trans-title=Sibilisasyon.ca - Misteryo ng mga Maya |url=https://www.historymuseum.ca/cmc/exhibitions/civil/maya/mmp04eng.html |access-date=1 February 2021 |website=www.historymuseum.ca |language=en}}</ref> Nagdala ang sunud-sunod na pagdagsa ng mga iba pang [[Mesoamerika|Mesoamerikanong]] pangkat ng kanilang mga pamamaraan sa pagluluto. Kabilang dito ang: ang mga Teotihuwakano, Tolteka, Huwasteka, Sapoteka, Miksteko, Otomi, Purepetsa, Totonaka, Masateka, Masahuwa, at Nahuwa. Ngayon, kabilang sa mga pangunahing pagkain na katutubo sa lupain ang [[mais]], [[pabo]], bins, [[kalabasa]], [[amaranto]], ''chia'', [[abokado]], [[kamatis]], ''tomatillo'', kakaw, [[baynilya]], ''agave'', ''spirulina'', kamote, [[kakto]], at sili. Sa paglipas ng mga siglo, nagsanga-sanga ito ng mga rehiyonal na lutuin batay sa mga lokal na kondisyon, kabilang ang Baja Med, Chiapas, Veracruz, Oaxaca, at ang mga [[lutuing Amerikano]] na Nuweba Mehikano at Tex-Mex. Pagkatapos sakupin ng mga Kastila ang imperyong Asteka at sa iba pang bahagi ng Mesoamerika, nagpasok ang mga Kastila ng [[Lutuing Kastila|mga iba pang pagkain]], kabilang sa mga pinakamahalaga ang mga karne mula sa alagang hayop (baka, baboy, manok, kambing, at tupa), produktong deyri (lalo na ang keso at gatas), bigas, asukal, langis ng oliba at samu't saring mga prutas at gulay. Ipinasok din ang mga iba't ibang pamamaraan sa pagluto at mga resipi mula sa [[Espanya]] sa buong panahon ng pananakop at ng mga imigranteng Kastila na patuloy na dumating pagkatapos ng kalayaan. Mahahalata rin ang impluwensiyang Kastila sa lutuing Mehikano sa mga kumpites nito tulad ng mga: ''alfajores'', ''alfeniques'', ''borrachitos'' at ''[[churros]]''. Naipasok din ang impluwensiyang Aprikano noong panahong ito bilang resulta ng pagkaalipin ng mga Aprikano sa Bagong Espanya sa pamamagitan ng kalakalang alipin sa Atlantiko at ng [[Galeon ng Maynila|Galeon ng Maynila-Acapulco]].<ref name="CONACULTA">{{cite web |title=La cocina del virreinato |url=http://sic.conaculta.gob.mx/ficha.php?table=gastronomia&table_id=101 |access-date=13 Enero 2015 |publisher=[[CONACULTA]] |archive-date=21 Pebrero 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221172955/http://sic.conaculta.gob.mx/ficha.php?table=gastronomia&table_id=101 |url-status=dead }}</ref> Mahalagang bahagi ng kultura, istrakturang panlipunan at mga sikat na tradisyon ng Mehiko ang lutuing Mehikano. Ang pinakaimportanteng halimbawa nitong koneksiyon ang paggamit ng mole para sa mga espesyal na okasyon at mga pagdiriwang, lalo na sa mga timugan at gitnang bahagi ng bansa. Para sa dahilang ito at sa iba pa, naisama ang tradisyonal na lutuing Mehikano noong 2010 sa Talaang Kumakatawan sa Di-materyal na Pamanang Kultural ng Sangkatauhan ng [[UNESCO]].<ref name="UNESCO">{{cite web |title=Traditional Mexican cuisine - ancestral, ongoing community culture, the Michoacán paradigm |trans-title=Tradisyonal na lutuing Mehikano - namana, patuloy na kultura ng komunidad, ang paradigma ng Michoacán |url=https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-mexican-cuisine-ancestral-ongoing-community-culture-the-michoacan-paradigm-00400 |access-date=13 Enero 2015 |publisher=UNESCO |language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Lutuing Mehikano]] 4gz8be5tcdj53fh7ejm4o70kl069ryd 0 332984 2217660 2195736 2026-07-26T11:49:52Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217660 wikitext text/x-wiki {{Short description|Estado ng Myanmar}} {{For|sa polity na may sariling pamumuno,|Chinlandya}} {{Use dmy dates|date=Pebrero 2025}} {{Update|date=Pebrero 2025}} {{Infobox settlement|name=Estado ng Chin|native_name={{nobold|{{lang|my|ချင်းပြည်နယ်}}}}|native_name_lang=my<!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. -->|settlement_type=[[Mga Dibisyong Administratibo ng Myanmar|Estado]]|image_flag=Flag of Chin State.svg|flag_alt=|nickname=|motto=|translit_lang1=[[MLC Transcription System|Birmano]]|translit_lang1_type=[[Wikang Birmano|Birmano]]|translit_lang1_info={{lang|my-Latn|hkyang: pranynai}}|image_map=Chin State in Myanmar.svg|mapsize=200px|map_alt=|map_caption=Lokasyon ng Estado ng Chin sa Myanmar|pushpin_map=<!-- Burma -->|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=|coordinates={{coord|22|0|N|93|30|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}|coor_pinpoint=|coordinates_footnotes=|image_skyline=Chin village ferry.jpg|image_caption=Perya ng Nayon sa Chin |subdivision_type=[[List of sovereign states|Bansa]]|subdivision_name={{flag|Myanmar}}|subdivision_type1=Rehiyon|subdivision_name1=Itaas|established_title=Bago maging estado|established_date=Bahagi ng Natatanging Dibisyon ng Chin at [[Dibisyon ng Arakan]]|established_title1=Establishment|established_date1=3 January 1974|seat_type=Kabisera|seat=[[Hakha]]|government_footnotes=|leader_party=|leader_title=[[Mga Hepeng Ministro ng mga Estado at Rehiyon ng Myanmar|Hepeng Ministro]]|leader_name=Pu Dr. Vungh Suan Thang|leader_title1=Gabinete|leader_name1=[[Pamahalaan ng Estado ng Chin]]|leader_title3=Hudikatura|leader_name3=Mataas na Korte ng Estado ng Chin|unit_pref=Metric<!-- or US or UK -->|area_footnotes=<ref name=cp>{{cite web | url=http://www.citypopulation.de/Myanmar.html | title=Union of Myanmar | access-date=10 April 2009 | publisher=City Population}}</ref>|area_total_km2=36018.8|area_rank=[[Mga Dibisyong Administratibo ng Myanmar#Dibisyong Administratibo|ika-9]]|area_note=|elevation_footnotes=|elevation_max_m=3070|elevation_max_point=[[Nat Ma Taung]]|population_total=478,801|population_as_of=2014|population_footnotes=<ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>|population_density_km2=auto|population_rank=[[Dibisyong Administratibo ng Myanmar#Dibisyong Administratibo|ika-14]]|population_demonym=|population_note=|demographics_type1=Demograpiko|demographics1_footnotes=<!-- for references: use <ref> tags -->|demographics1_title1=Mga Etnikong Grupo|timezone1=[[Pamantayang Oras ng Myanmar|MST]]|utc_offset1=+06:30|postal_code_type=|postal_code=|area_code=|area_code_type=|iso_code=|website=<!-- [http://www.example.com example.com] -->|footnotes=|leader_title2=Lehislatura|leader_name2=[[Hluttaw ng Estado ng Chin]]|demographics1_info1=[[Taong Chin |Chin]], [[Taong Bamar |Mga Bamar]], [[Taong Mizo |Mizo]], [[Taong Kuki | Kuki]], [[Taong Zomi | Zomi]], [[Taong Rakhine |Rakhine]], [[Taong Tedim |Tedim]], [[Taong Lai |Lai]]|demographics1_title2=Religions|demographics1_info2=[[Kristiyanismo]] 91.5%<br> [[Budismo]] 8.0%<br> [[Animismo]] at iba pang mga relihiyon 0.5%|blank_name_sec2=[[Human Development Index|HDI]] (2015)|blank_info_sec2=0.556<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=13 September 2018}}</ref><br/>{{color|#FFA500|medium}} · [[Talaan ng mga dibisyong administratibo ng Myanmar ayon sa Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao|ika-7]]}}{{Contains special characters|Burmese}} Ang '''Estado ng Chin''' ({{MYname|MY=ချင်းပြည်နယ်|MLCTS=hkyang: pranynai}}: ချင်းပြည်နယ်: [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Help:IPA/Burmese tɕʰɪ́ɰ̃ pjìnɛ̀]), ay isang estado sa kanlurang [[Myanmar]]. &nbsp;Ang Estado ng Chin ay nakaliputan ng [[Rehiyon ng Sagaing]] at [[Rehiyon ng Magway]] sa silangan, [[Estado ng Rakhine]] sa timog, Dibisyon ng Chattogram ng [[Bangladesh]] sa kanluran, at ang mga estado ng [[Indiya]] na [[Mizoram]] sa kanlurang at [[Manipur]] sa hilaga. Ang populasyon ng Estado ng Chin ay humigit-kumulang 488,801 ayon sa senso ng 2014. Ang kabisera nito ay Hakha.<ref>{{Cite web |title=Census Population Dashboard {{!}} MIMU |url=https://themimu.info/Census_2014_SR_dashboard |access-date=29 February 2020 |website=themimu.info |archive-date=29 Pebrero 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229203934/https://themimu.info/Census_2014_SR_dashboard |url-status=dead }}</ref> Ang estado ay pinangalanan para sa mga taong Chin, isang pangkat etniko sa Estado ng Chin at kalapit na Estado ng Rakhine. Karamihan ng estado ay bulubundukin at kakaunti ang populasyon, na may kakaunting koneksyon sa transportasyon at mababang antas ng pag-unlad ng ekonomiya. Mayroon din itong pinakamataas na antas ng kahirapan sa Myanmar, na 58%, ayon sa isang ulat noong 2017. <ref name="undp">{{Cite web |title=Myanmar Living Conditions Survey 2017 |url=https://www.undp.org/myanmar/publications/myanmar-living-conditions-survey-2017-poverty-report |access-date=12 November 2023 |website=United Nations Development Programme}}</ref> == Kasaysayan == === Sinaunang kasaysayan === Matatagpuan sa liblib na maburol na rehiyon ng Burol ng Chin, ang Estado ng Chin ay tradisyunal na nagsasarili at malayo sa kanilang mga karatig na kapangyarihan tulad ng mga kahariang Birmano sa silangan at mga estado ng Indiya sa kanluran upang maabot. Hanggang sa pagsulong ng Britanya sa rehiyon, ang mga malayang lungsod-estado tulad ng Ciimnuai (Chinwe/Chin Nwe) ay lumipat sa Tedim at Vangteh sa hilaga, <ref>Ngul Lian Zam (Guite), [https://www.amazon.com/dp/1721693556 "Mualthum Kampau Guite Hausate Tangthu"] (Amazon/CreateSpace, United States, 2018), 77-152 {{ISBN|978-1721693559}}.</ref> Tlaisun (naitala rin bilang Tashon) at Rallang sa kalagitnaan ng lupain, at Hakha, Thantlang at Zokhua (Yokwa) sa timog, na ginampanan ng bawat lungsod ang mahalagang papel na pampulitika sa ligtas na sarili nitong malayang soberanya sa kanilang sariling karapatan. === ika-20 siglo === Sa paglaya ng [[Myanmar|Burma]] mula sa [[Reyno Unido]] noong 1948, nilikha ang Natatanging Dibisyon ng Burol ng Chin, kasama ang kabisera nito sa Falam. Nang maglaon, naging kabisera ang Hakha. Gayunpaman, ang tatlong kabayanan na ngayon ay bahagi ng kasalukuyang Estado ng Chin ( Mindat, Kanpetlet at Matupi ) ay dating bahagi ng Pakokku Hill Tracts ng Distrito ng Pakokku at Bayan ng Paletwa ng Arakan Hill Tracts, hanggang 4 Enero 1974. Sa petsang ito, ang Natatanging Dibisyon ng Burol ng Chin ay pinagkalooban ng estado ng estado at naging Estado ng Chin. <ref name="md">{{Cite web |title=Myanmar Divisions |url=http://www.statoids.com/umm.html |access-date=18 November 2017 |publisher=Statoids}}</ref> Ang "Pambansang Araw ng Chin" ay itinalaga noong 20 Pebrero upang gunitain ang "Pangkalahatang Kapulungan ng Chinlandya" na ginanap noong 1948. <ref>{{Cite web |date=20 February 2013 |title=Celebration Of 65th Chin National Day |url=http://unpo.org/article/15528 |access-date=18 November 2017 |publisher=Unrepresented Nations and Peoples Organization |archive-date=1 Disyembre 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031028/http://unpo.org/article/15528 |url-status=dead }}</ref> Ang unang pagdiriwang ng Pambansang Araw ng Chin ay ginanap noong 1951, ngunit hindi ito kinilala ng gobyerno ng Myanmar hanggang sa dekada ng 2010. <ref>{{Cite web |last=Cung |first=Zing |title=Chin Identity and Chin National Day |url=http://www.norwaychin.no/?p=57 |access-date=18 November 2017 |publisher=Chin Community in Norway |archive-date=1 Disyembre 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031654/http://www.norwaychin.no/?p=57 |url-status=dead }}</ref> === Digmaang sibil sa Myanmar === Ang Estado ng Chin, tulad ng karamihan sa Myanmar, ay labis na naapektuhan ng Digmaang sibil sa Myanmar mula nang sumiklab ito noong 2021. Sampu-sampung libong naninirahan sa estado ang tumakas sa kalapit na [[Mizoram]], Indiya, at ang mga kabayanan tulad ng Thantlang ay nawasak sa pakikipaglaban. <ref name="aljazeera">{{Cite news |last=Fishbein |first=Emily |date=29 August 2023 |title=Myanmar's striking civil servants: Displaced, forgotten, but holding on |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/8/29/myanmars-striking-civil-servants-displaced-forgotten-but-holding-on |access-date=12 November 2023}}</ref> Mula nang sumiklab ang digmaan, maraming armadong pangkat ng oposisyon ang lumitaw na tinatawag ang kanilang sarili na Lakas ng Tanggulan ng Chinlandya. Ang mga grupo ay iniulat na pinondohan ng diaspora ng Chin at ng Pambansang kaisahang Pamahalaan ng Myanmar, isang oposisyong pamahalaang tapon. <ref name="Reuters">{{Cite news |last=Ghoshal |first=Devyjot |date=12 December 2021 |title=Insight: In Myanmar's Chin state, a grassroots rebellion grows |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmars-chin-state-grassroots-rebellion-grows-2021-12-10/ |access-date=13 November 2023}}</ref> Noong Disyembre 6, 2023, pinagtibay ng Chin National Front ang isang Konstitusyon ng Chinlandya, na nagpapahayag ng estado ng Chinlandya . <ref>{{Cite web |date=26 December 2023 |title=The First Chin-Written Constitution: A New Template For Self-Determination? |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/the-first-chin-written-constitution-a-new-template-for-self-determination.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226164950/https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/the-first-chin-written-constitution-a-new-template-for-self-determination.html |archive-date=December 26, 2023 |website=The Irrawady}}</ref> Ngunit ang mga grupo ng paglaban mula sa 5 Kabayanan (Falam, Kanpetlet, Matupi, Mindat, at Tedim) sa 9 na bayan sa Estado ng Chin ay tumutol sa konstitusyong ito. <ref>{{Cite web |last=Martin |first=Michael |date=November 1, 2024 |title=Trouble Among the Chin of Myanmar |url=https://www.csis.org/analysis/trouble-among-chin-myanmar |access-date=November 16, 2024 |website=Center for Strategic and International Studies (CSIS)}}</ref> == Mga dibisyong administratibo == [[Talaksan:Chin_state_district_map_2022.svg|thumb| Mga Distrito ng Estado ng Chin noong 2022]] * Distrito ng Falam ng Hilagang Estado ng Chin ** Kabayanan ng Falam ** Kabayanan ng Tedim ** Kabayanan ng Tonzang * Distrito ng Hakha ng Gitnang Estado ng Chin ** Kabayanan ng Hakha ** Kabayanan ng Thantlang * Distrito ng Matupi ng Gitna at Timog-Kanlurang Estado ng Chin ** Kabayanan ng Matupi ** [[Sub-Kabayanan ng Rezua|Kabayanan ng Rezua]] ** Kabayanan ng Paletwa * Distrito ng Mindat ng Timog-Silangang Estado ng Chin ** Kabayanan ng Mindat ** Kabayanan ng Kanpetlet Ang Distrito ng Hakha ay binuo ng unang emerhensiya na pagpupulong ng Hluttaw ng Estado ng Chin No. 2/2012 noong 1 Hunyo. Ang Distrito ng Matupi ay nabuo sa pamamagitan ng pangalawang regular na pagpupulong ng Hluttaw ng Pyidaungsu noong 28 Hunyo 2017. <ref>{{Citation |title=Second Pyidaungsu Hluttaw, fifth regular meeting record |url=https://drive.google.com/uc?export=download&id=0B2-BapXMfMvnUUtpUktlQnVPSXM |page=420 |publisher=[[Pyidaungsu Hluttaw]] |language=my}}</ref> == Pamahalaan == === Ehekutibo === === Lehislatura === Ang Lehislatura ng Estado ng Chin ay ang Hluttaw. == Ekonomiya == Ang Estado ng Chin ay may kaunting imprastraktura at nananatiling napakahirap at hindi maunlad. == Demograpiko == === Demograpiko === {{Historical populations|1973|323295|1983|368949|2014|478801}} Ang mga tao ng Estado ng Chin ay binubuo ng maraming tribo na, bagama't may kaugnayan sa kasaysayan, ngayon ay nagsasalita ng magkakaibang mga wika at may iba't ibang kultura at makasaysayang pagkakakilanlan. Itinuturing ng ilan na ang pangalang Chin ay isang eksonimo, na ibinigay ng mga Birmano at hindi malinaw ang pinagmulan. Ang mga pangkat etniko sa Estado ng Chin ay kinabibilangan ng Zo, Zomi, Laimi, K'Cho, Khumi, Asho. === Relihiyon === &nbsp; Ayon sa Senso sa Myanmar ng 2014, ang mga [[Kristiyanismo|Kristiyano]] ang bumubuo sa karamihan ng populasyon ng Estado ng Chin, sa 91.5%. <ref name="TUR2">{{Cite book |last= |url=https://www.dop.gov.mm/sites/dop.gov.mm/files/publication_docs/union_2-c_religion_en_0.pdf |title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census Census Report Volume 2-C |date=July 2016 |publisher=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population |pages=12–15}}</ref> Kabilang sa mga minoryang relihiyosong komunidad ang [[Budismo|mga Budista]] (8.0%), [[Islam]] (0.1%), [[Hinduismo|Hindu]] (0.0%), at Animismo at iba pang relihiyon (0.4%), kabilang ang mga tagasunod ng Pau Cin Hau, na sama-samang bumubuo sa natitirang populasyon ng Estado ng Chin. <ref name="TUR2" /> 0.1% ng populasyon ang naglista ng walang relihiyon, o iba pang relihiyon, o kung hindi man ay hindi binibilang. <ref name="TUR2" /> Ang Estado ng Chin ay ang tanging estado sa Myanmar na may mayoryang populasyong Kristiyano. <ref>{{Cite news |date=29 December 2012 |title=Laipian Pa Ni kibawl |work=ZomiDaily |publisher=[[archive.is]] |url=http://www.zomidaily.com/news/zomi-news/14750-laipian-pa-ni-kibawl |url-status=dead |access-date=18 November 2017 |archive-url=https://archive.today/20121231181802/http://www.zomidaily.com/news/zomi-news/14750-laipian-pa-ni-kibawl |archive-date=31 December 2012}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:auto;" !Relihiyosong<br /> pangkat ! Populasyon<br /> % 1983 ! Populasyon<br /> % 2014 |- ! style="background:DodgerBlue;" | Kristiyanismo | 91.5% | 91.5% |- ! style="background:Yellow;" | Budismo | 6.1% | 8.0% |- ! style="background:Gray;" | Tribal at Ibang Relihiyon | 1.3% | 0.4% |- ! style="background:Orange;" | Hinduismo | 0.0% | 0.0% |- ! style="background:Black; color:Darkgreen;" | Islam | 0.1% | 0.1% |} {{Clear}} == Edukasyon == Ayon sa opisyal na estadistika, <ref name="cso-edu">{{Cite web |title=Education statistics by level and by State and Division |url=http://www.etrademyanmar.com/STATS/s1701.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080524012235/http://www.etrademyanmar.com/STATS/s1701.htm |archive-date=24 May 2008 |access-date=19 April 2009 |publisher=Myanmar Central Statistical Organization}}</ref> Ang Estado ng Chin ay mayroong 25 mataas na paaralan noong 2003. * Bethel Bible College sa Kabayanan ng Tedim * Chin Christian College sa Kabayanan ng Hakha * Zomi Theological College sa Falam, Kabayanan ng Falam == Mga sanggunian == {{Incubator|code=lus|language=Mizo}} {{Incubator|code=cnh|language=Hakha-Chin}} {{Reflist}} == Panlabas na kawing == *[http://www.worldstatesmen.org/Myanmar_states.html WorldStatesman - Myanmar - States of Burma 1948-1974] *For more cultural information about the Chin see [[F.K. Lehman]]. 1963. ''The Structure of Chin Society;: A Tribal People of Burma Adapted to a Non-Western Civilization''. University of Illinois Press. *[https://web.archive.org/web/20171011013832/http://www.stavangerchin.no/ Stavanger Chin Organization] *[http://www.chinland.org The Chin National Front] *[https://web.archive.org/web/20050707084213/http://www.chro.org/ Chin Human Rights Organization] *[http://www.freewebs.com/msu-media Matupi Students Union] *[https://web.archive.org/web/20080522064557/http://www.chinfolk.tk/ Chin Community in Norway] *[https://web.archive.org/web/20070628214851/http://www.chinforening.dk/ Chin Community in Denmark] *[http://www.cdrs.se Chinland Development and Research Society in Sweden] *[https://web.archive.org/web/20051218164859/http://www.ccgev.de/ Chin Community in Germany] *[https://web.archive.org/web/20070929224839/http://www.ccfdenmark.dk/ Chin Christian Fellowship in Denmark] *[http://www.tongdot.com English- Chin Online Dictionary] *[http://www.maraland.org MITCS] *[http://www.zogam.com ZOGAM Home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126043338/http://www.zogam.com/ |date=26 Enero 2021 }} *[https://web.archive.org/web/20090826151808/http://www.vaphual.net/ Vaphual news & articles on Zo people] *[http://www.ccgev.de Chin Community Germany] *[https://web.archive.org/web/20090122081307/http://www.zogam.org/ The official website of Zomi Reunification Organisation] *[http://www.modins.net/myanmarInfo/health_edu/uniandcol.htm Institutes of Higher Education in Myanmar (January 2002)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190517000747/http://www.modins.net/myanmarinfo/health_edu/uniandcol.htm |date=17 May 2019 }} - inayos ayon sa estado at dibisyon {{Geographic Location|Centre={{flag|Estado ng Chin}}|North=[[Manipur]], {{flag|India}}|Northeast=|East={{flag|Rehiyon ng Sagaing}}<br />{{flag|Rehiyon ng Magway}}|Southeast=|South={{flag|Estado ng Rakhine}}|Southwest=[[Dibisyon ng Chittagong]], {{flag|Bangladesh}}|West=[[Mizoram]], {{flag|Indiya}}|Northwest=}}{{Estado ng Chin}}{{Padron:Mga Dibisyong Administratibo ng Myanmar}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Birmano]] [[Kategorya:Myanmar]] [[Kategorya:Heograpiya ng Myanmar]] snfhvgohdowmqvq5vh5x4szk2ur50wu 0 333384 2217603 2207511 2026-07-26T04:54:27Z Allyriana000 119761 2217603 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss Supranational 2025 | date = 27 Hunyo 2025 | entertainment ={{Hlist|Natalia Nykiel|Grzegorz Hyży|Izabela Płóciennik|Kalina Levvska}} | theme = | venue = Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Polonya | broadcaster = {{Hlist|Polsat|[[YouTube]]}} | director = | producer = | owner = | sponsor = | debuts = Demokratikong Republika ng Konggo | withdrawals ={{Hlist|Aruba|Bangglades|Baybaying Garing|Botswana|Eslobakya|Gana|Hibraltar|Honduras|Italya|Kroasya|Laos|Pakistan|Panama|Paragway|Sierra Leone|Tsile|Urugway}} | returns = {{Hlist|Anggola|Estonya|Hamayka|Kambodya|Kirgistan|Letonya|Makaw|Namibya|Noruwega|Sambia|Simbabwe|Timog Korea|Togo|Turkiya}} | congeniality = | personality = | best national costume = | best state costume = | photogenic = | miss internet = | award1 label = | award1 = | award2 label = | award2 = | opening trailer = | before = [[Miss Supranational 2024|2024]] |presenters={{Hlist|Davina Reeves|Nico Panagio|Aleksander Sikora|Fezile Mkhize|Dani Walker}}|entrants=66|placements=24|winner='''[[Eduarda Braum]]'''|represented={{flagu|Brasil}}|image=|caption=Eduarda Braum|next=[[Miss Supranational 2026|2026]]}} Ang '''Miss Supranational 2025''' ay ang ika-16 na edisyon ng [[Miss at Mister Supranational|Miss Supranational]] pageant, na ginanap sa Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Małopolska, [[Polonya]] noong 27 Hunyo 2025.<ref>{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=20 Enero 2025 |title=Miss Supranational 2025 to be held in June |url=https://philstarlife.com/news-and-views/152854-miss-supranational-2025-to-be-held-june-poland? |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Harashta Haifa Zahra]] ng Indonesya si [[Eduarda Braum]] ng Brasil bilang Miss Supranational 2025.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=28 Hunyo 2025 |title=Tarah Valencia is Miss Supranational third runner-up; Brazil wins crown |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/news/123823/tarah-valencia-is-miss-supranational-third-runner-up-brazil-wins-crown/story |access-date=28 Hunyo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=28 Hunyo 2025 |title=Philippines' Tarah Valencia is Miss Supranational 2025 3rd runner-up; Brazil wins 1st title |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/06/28/2453986/philippines-tarah-valencia-miss-supranational-2025-3rd-runner-up-brazil-wins-1st-title |access-date=28 Hunyo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Brasil sa Miss Supranational. Nagtapos bilang first runner-up si [[Anna Lakrini]] ng Alemanya, habang nagtapos bilang second runner-up si Quishantely Leito ng Curaçao. Mga kandidata mula sa animnapu't-anim na mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan nina Davina Reeves at Nico Panagio at kompetisyon, habang nagsilbi sina Aleksander Sikora, Dani Walker, at Mister Supranational 2024 Fezile Mkhize ang kompetisyon.<ref name="Host and entertainment">{{cite web |last1=Krawcyzk |first1=Maja |date=24 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025. Kto zdobędzie koronę? Poznaj wszystkie kandydatki |trans-title=Miss Supranational 2025. Who will take the crown? Meet all the candidates |url=https://www.onet.pl/styl-zycia/plejada/miss-supranational-2025-kto-zdobedzie-korone-poznaj-wszystkie-kandydatki/s5xbeyn,0898b825 |access-date=28 Hunyo 2025 |website=Onet.pl |language=pl}}</ref> == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 18 Enero 18, 2025, inihayag ni Gerhard Parzutka von Lipinski, pangulo ng Miss Supranational Organization, na magaganap ang ika-16 na edisyon ng Miss Supranational sa 27 Hunyo 2025 sa Malopolska, Polonya.<ref>{{Cite news |date=18 Enero 2025 |title=Miss Supranational announces 2025 pageant date, venue |language=en |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/933325/miss-supranational-announces-2025-pageant-date-venue/story/ |access-date=3 Marso 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Escuadro |first=Kiko |date=19 Enero 2025 |title=Miss Supranational '25 to kick off in June in Poland |url=https://tribune.net.ph/2025/01/19/miss-supranational-25-to-kick-off-in-june-in-poland |access-date=3 Marso 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=19 Enero 2025 |title=Miss Supranational 2025 to take place in Poland in June |url=https://entertainment.inquirer.net/593973/miss-supranational-2025-to-take-place-in-poland-in-june |access-date=3 Marso 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Candan Şeviktürk si Cemre Eylülker ng Turkiya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |last=Tarhan |first=Sumru |date=9 Disyembre 2024 |title=Miss Türkiye 2.si olan Cemre Üker, Miss Supranational'da yer alacak |language=tr |trans-title=Cemre Üker, who came third in Miss Turkey, will take part in Miss Supranational |work=TGRT Haber |url=https://www.tgrthaber.com/aktuel/miss-turkey-2si-olan-cemre-uker-miss-supranationalda-yer-alacak-2972114 |access-date=18 Abril 2025}}</ref> Pinalitan ni Xhesika Pengili ng Albanya si Miss Shqipëria Supranational 2024 Argita Xhangoli dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 2024 |title="Mis Shqipëria 2024" kurorëzohet me më të bukurën! |language=Albanian |trans-title="Miss Albania 2024" is crowned the most beautiful! |website=Newsbomb.al |url=https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609021208/https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |archive-date=9 Hunyo 2024}}</ref> '''Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong''' Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Demokratikong Republika ng Konggo. Bumalik ang mga bansang Estonya at Letonya na huling sumali noong 2015; Anggola na huling sumali noong 2017; Makaw na huling sumali noong 2019; Noruwega na huling sumali noong 2021; Kirgistan na huling sumali noong [[Miss Supranational 2022|2022]]; at Hamayka, Kambodya, Namibya, Sambia, Simbabwe, Timog Korea, Togo, at Turkiya na huling sumali noong [[Miss Supranational 2023|2023]]. Hindi sumali sina Valentina Nartey ng Gana, Maria Rosa Aviri Ncogo ng Gineang Ekwatoriyal,<ref>{{Cite news |last=Buiyabán Bichua |first=Alisol |date=24 Hunyo 2024 |title=Mª Rosa Aviri Ncogo y Gerardo Menéndez Sope proclamados Miss y Míster TNO 2024 |language=es |trans-title=Mª Rosa Aviri Ncogo and Gerardo Menéndez Sope proclaimed Miss and Mister TNO 2024 |work=AhoraEG |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/06/24/ma-rosa-aviri-ncogo-y-gerardo-menendez-sope-proclamados-miss-y-mister-tno-2024/ |access-date=3 Marso 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240704015504/https://ahoraeg.com/cultura/2024/06/24/ma-rosa-aviri-ncogo-y-gerardo-menendez-sope-proclamados-miss-y-mister-tno-2024/ |archive-date=4 Hulyo 2024}}</ref> Maria Gerolymatou ng Gresya,<ref>{{Cite news |title=Η Στέλλα Μιχαηλίδου η νέα Σταρ Ελλάς: Όλες οι νικήτριες του διαγωνισμού ομορφιάς |language=el |trans-title=Stella Michaelidou the new Star Hellas: All the winners of the beauty contest |work=Parapolitika Greece |url=https://www.parapolitika.gr/lifestyle/article/1494609/i-stella-mihailidou-i-nea-star-ellas-oles-oi-nikitries-tou-diagonismou-omorfias/ |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220190957/https://www.parapolitika.gr/lifestyle/article/1494609/i-stella-mihailidou-i-nea-star-ellas-oles-oi-nikitries-tou-diagonismou-omorfias/ |archive-date=20 Disyembre 2024}}</ref> Laura Aleksa ng Kroasya,<ref>{{Cite news |date=24 Abril 2025 |title=FOTO/VIDEO Laura Aleksa nova je misica, prelijepe djevojke pokazale su se u najboljim izdanjima |language=hr |trans-title=PHOTO/VIDEO Laura Aleksa is the new Miss Universe, beautiful girls showed off their best looks |work=Podravina Hrvatska |url=https://epodravina.hr/foto-video-laura-aleksa-nova-je-misica-prelijepe-djevojke-pokazale-su-se-u-najboljim-izdanjima/?fbclid=IwY2xjawJ4fiFleHRuA2FlbQIxMQABHjGoeI-fRfN9kmgabeUbAlpli-ZMfYb5KkO_8ucYFyDGyhjIac3mzqxxgRjS_aem_5WImo413YEIisXJmKAn0yA&amp |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516220453/https://epodravina.hr/foto-video-laura-aleksa-nova-je-misica-prelijepe-djevojke-pokazale-su-se-u-najboljim-izdanjima/ |archive-date=16 Mayo 2025}}</ref> Dahyan Zelinsky ng Paragway,<ref>{{Cite news |date=31 Marso 2025 |title=¡Conocé a la Miss Grand y Miss Supranational Paraguay 2025! |language=es |trans-title=Meet Miss Grand and Miss Supranational Paraguay 2025! |website=La Nación |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/03/31/conoce-a-la-miss-grand-y-miss-supranational-paraguay-2025/ |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331163634/https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/03/31/conoce-a-la-miss-grand-y-miss-supranational-paraguay-2025/ |archive-date=31 Marso 2025}}</ref> at Uwase Kimana Emelique ng Rwanda dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |last=Uwiduhaye |first=Theos |date=23 Hunyo 2024 |title=Uwase Kimana Emelique yegukanye ku zaserukira u Rwanda muri 'Miss Supranational 2025' |language=rw |trans-title=Uwase Kimana Emelique wins to represent Rwanda in 'Miss Supranational 2025' |work=IGIHE |url=https://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uwase-kimana-emelique-yegukanye-rwanda-universal-personality |access-date=3 Marso 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ntarindwa |first=Frank |date=26 Hunyo 2024 |title=Uwase to represent Rwanda at Miss Supranational 2025 |language=en |website=The New Times |url=https://www.newtimes.co.rw/article/17975/entertainment/others/uwase-to-represent-rwanda-at-miss-supranational-2025 |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626203922/https://www.newtimes.co.rw/article/17975/entertainment/others/uwase-to-represent-rwanda-at-miss-supranational-2025 |archive-date=26 Hunyo 2024}}</ref> Bukod pa rito, ilang mga kandidata na lumahok sa SupraChat ang bumitiw sa kompetisyon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan, kabilang sina Aminance Fofanah ng Sierra Leone,<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=31 Mayo 2025 |title=Potret Miss Supranational Sierra Leone 2025 Aminance Fofanah |trans-title=7 Potret Miss Supranational Sierra Leone 2025 Aminance Fofanah, Chic! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-sierra-leone-2025-aminance-fofanah-c1c2-01-9mwsv-y00gjl |access-date=28 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Bella Davis ng Suwesya, at Aina Qureishi ng Pakistan, na kalaunan ay pinalitan ni Anniqa Jamal Iqbal, na kalaunan ay bumitiw rin sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 2021 |title=Aina becomes Miss Pakistan World |language=en |website=Daily Times |url=https://dailytimes.com.pk/781137/aina-becomes-miss-pakistan-world/ |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716100136/https://dailytimes.com.pk/781137/aina-becomes-miss-pakistan-world/ |archive-date=16 Hulyo 2021}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable unsortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Supranational 2025''' | * {{flagicon|BRA}} '''[[Brasil]]''' – '''[[Eduarda Braum]]'''<ref name=":12">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=28 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025 is Eduarda Braum of Brazil |url=https://entertainment.inquirer.net/616588/miss-supranational-2025-is-eduarda-braum-of-brazil |access-date=27 Hunyo 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|GER}} [[Alemanya]] – [[Anna Lakrini]]<ref name=":12" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] – Quishantely Leito<ref name=":12" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Tarah Valencia]]<ref name=":12" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Valerie Klepadlo<ref name=":12" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Vanessa Hayes<ref name=":3" /> * {{flagdeco|US}} [[Estados Unidos]] – Marvelous Sanyaolu<ref name=":3" /> * {{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] – Fabiola Vindas<ref name=":3" /> * {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Lilja Sif Pétursdóttir<ref name=":3" /> * {{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] – Michaela Macháčková<ref name=":3" /> * {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Brittany Feeney<ref name=":3" /> * {{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] – Kateryna Bilyk<ref name=":3" /> § |- |Top 24 | * {{flagicon|SPA}} [[Espanya]] – Luna Negrín * {{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] – Cristina Gonzalo Δ * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Ayushree Malik<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=India’s Ayushree Malik Wins Supra Chat Title and Finishes Among Top 24 at Miss Supranational 2025 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/indias-ayushree-malik-wins-supra-chat-title-and-finishes-among-top-24-at-miss-supranational-2025/articleshow/152168966.cms |access-date=8 Agosto 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> Δ * {{flagicon|INA}} [[Indonesya]] – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":3" /> * {{flagicon|Colombia}} [[Kolombya]] – Daniela Roldán * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Angie Melchum<ref name=":3" /> * {{NPL}} – Dikshya Awasthi * {{flagicon|POL}} [[Polonya]] – Kasandra Zawal * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Karibel Perez<ref name=":3" /> * {{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] – NaMakau Nawa<ref name=":3" /> Δ * {{flagdeco|RSA}} [[Timog Aprika]] – Lebohang Raputsoe * {{flagdeco|ROK}} [[Timog Korea]] – Hyeon-jeong Yu |} === Mga ''Continental Queen'' === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Rehiyong Kontinental !Kandidata |- | rowspan="1" |Aprika | * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa<ref name=":8" /> |- |Asya at Oseaniya | * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":8" /> |- |Europa | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Lilja Sif Pétursdóttir<ref name=":8" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagdeco|US}} Estados Unidos – Marvelous Sanyaolu<ref name=":8" /> |- |Karibe | * {{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano – Karibel Perez<ref name=":8" /> |} === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! scope="col" |Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Lilja Sif Pétursdóttir<ref>{{Cite web |date=30 Hunyo 2025 |title=Lilja Sif Pétursdóttir crowned Miss Supranational Europe 2025 |url=https://icelandmonitor.mbl.is/news/news/2025/06/30/lilja_sif_petursdottir_crowned_miss_supranational_e/ |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Iceland Monitor |language=en |via=Morgunblaðið}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|CAN}} Kanada – Aslihan Morali |- |Best in National Costume | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Leix Collins |- |Miss Talent | * {{flagicon|NIC}} Nikaragwa – Maycrin Jaénz'''<ref name=":3" />''' |- |From the Ground Up | * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Angie Melchum'''<ref name=":3" />''' |} == Mga ''Challenge Event'' == === ''Supra Chat'' === Nagsimula ang kaganapang ''Supra Chat'' noong 11 Abril 2025 na isinahimpapawid sa opisyal na ''YouTube channel'' ng Miss Supranational, kung saan ipinakilala ng bawat kandidata ang kanilang sarili sa grupo ng pitong kandidata. Ang mga nagwagi sa bawat grupo ay lalahok sa ikalawang round ng hamon, at ang kandidatang magwawagi sa ikalawang round ay awtomatikong mapapabilang sa Top 24. Nagwagi si Ayushree Malik ng Indiya sa hamong ito. ==== Unang round ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng Supra Chat. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! width="100" |Grupo ! colspan="7" width="200" |Bansa/Teritoryo |- !1 |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|AUS}} Australya<ref name=":0">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=17 Abril 2025 |title=Catch PH’s Tarah Valencia in Miss Supranational 2025’s ‘Supra Chat’ tonight |url=https://entertainment.inquirer.net/606157/catch-phs-tarah-valencia-in-miss-supranational-2025s-supra-chat-tonight |access-date=18 Abril 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |width="180"|{{flagicon|BEL}} Belhika |width="180"|{{flagicon|ISL}} Lupangyelo |width="180"|{{flagicon|Netherlands}} Olanda |width="180"|{{flagicon|POL}} Polonya |width="180"|{{flagicon|CZE}} Republikang Tseko |width="180"|{{flagicon|ROM}} Rumanya |- !2 |{{flagicon|BOL}} Bulibya |{{flagicon|GUA}} Guwatemala |{{flagicon|CAN}} Kanada |{{flagicon|MEX}} Mehiko |{{flagicon|Peru}} Peru | bgcolor="gold" |{{flagicon|PRI}} Porto Riko<ref>{{Cite web |date=16 Abril 2025 |title=Valerie Klepadlo avanza a semifinales del “Supra Chat” camino a Miss Supranational 2025 |trans-title=Valerie Klepadlo advances to the semifinals of the "Supra Chat" on her way to Miss Supranational 2025. |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/04/16/valerie-klepadlo-avanza-a-semifinales-del-supra-chat-camino-a-miss-supranational-2025/ |access-date=18 Abril 2025 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |{{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano |- !3 |{{flagicon|VNM}} Biyetnam<ref name=":0" /> | bgcolor="gold" |{{flagicon|IND}} Indiya<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=24 Abril 2025 |title=Ayushree Malik clinches victory in Supra Chat and advances to round 2 at Miss Supranational 2025! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/ayushree-malik-clinches-victory-in-supra-chat-and-advances-to-round-2-at-miss-supranational-2025/articleshow/151486133.cms |access-date=16 Mayo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |{{flagicon|KHM}} Kambodya<ref name=":0" /> | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|NGR}} Niherya<ref name=":0" /> |{{flagicon|PAK}} Pakistan<ref name=":0" /> |{{flagicon|PHL}} Pilipinas<ref name=":0" /> |{{flagicon|TUR}} Turkiya<ref name=":0" /> |- !4 | bgcolor="gold" |{{flagicon|CUW}} Curaçao |{{Flagicon|COD}} Dem. Rep. ng Konggo |{{flagicon|GHA}} Gana | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|CAY}} Kapuluang Cayman |{{flagicon|NAM}} Namibya |{{flagicon|NOR}} Noruwega |{{flagicon|NZL}} Nuweba Selandiya |- !5 |{{flagicon|ANG}} Anggola |{{flagicon|VEN}} Beneswela | bgcolor="gold" |{{flagicon|BRA}} Brasil |{{flagicon|CRC}} Kosta Rika |{{flagicon|ECU}} Ekwador |{{flagicon|MYA}} Myanmar |{{flagicon|PAR}} Paragway |- !6 |{{flagicon|GER}} Alemanya | bgcolor="gold" |{{flagicon|JAM}} Hamayka |{{flagicon|HAI}} Hayti |{{flagicon|GBR}} Reyno Unido |{{flagicon|ZIM}} Simbabwe |{{flagdeco|SWE}} Suwesya | {{N/A}} |- !7 |{{flagicon|ARG}} Arhentina | bgcolor="gold" |{{flagdeco|SLV}} El Salvador |{{flagicon|SPA}} Espanya |{{flagicon|GEQ}} Gineang Ekwatoriyal |{{flagicon|Colombia}} Kolombya |{{flagdeco|CUB}} Kuba |{{flagicon|NIC}} Nikaragwa |- !8 |{{flagicon|ALB}} Albanya |{{Flagicon|DEN}} Dinamarka |{{flagicon|EST}} Estonya |{{flagdeco|LAT}} Letonya |{{flagdeco|MLT}} Malta | bgcolor="gold" |{{flagdeco|ZAM}} Sambia |{{flagdeco|SLE}} Sierra Leone |- !9 | {{flagicon|INA}} Indonesya | {{flagdeco|JPN}} Hapon | {{flagdeco|MAC}} Makaw | bgcolor="gold" | {{flagicon|MYS}} Malaysia | {{flagu|Nepal}} | {{N/A}} | {{N/A}} |- !10 | {{flagicon|ISV}} Kap. Birhen ng E.U. | {{flagdeco|RSA}} Timog Aprika | {{flagdeco|TTO}} Trinidad at Tobago | bgcolor="gold" | {{Flagicon|UKR}} Ukranya | {{N/A}} | {{N/A}} | {{N/A}} |} ==== Ikalawang ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa huling ''round''. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! width="100" |Grupo ! colspan="7" |Bansa/Teritoryo |- !1 |width="180"| {{flagicon|AUS}} Australya |width="180"|{{flagicon|BRA}} Brasil |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|CUW}} Curaçao |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|IND}} Indiya |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|CAY}} Kapuluang Cayman |width="180"|{{flagicon|NGR}} Niherya |width="180"|{{flagicon|PRI}} Porto Riko |- !2 | bgcolor="gold" |{{flagdeco|SLV}} El Salvador |{{flagicon|JAM}} Hamayka |{{flagicon|MYS}} Malaysia |{{flagdeco|SWE}} Suwesya |{{Flagicon|UKR}} Ukranya | bgcolor="gold" |{{flagdeco|ZAM}} Sambia | bgcolor="gold" |{{flagicon|ZIM}} Simbabwe |} ==== Huling ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Supra Chat'' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|IND}} '''Indiya''' – '''Ayushree Malik<ref name=":02">{{Cite web |date=27 Hunyo 2025 |title=Ayushree Malik enters the Top 24 of Miss Supranational 2025 by winning the Supra Chat title |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/ayushree-malik-bags-a-spot-in-the-top-24-of-miss-supranational-2025/articleshow/152168512.cms |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref>''' |- |Top 6 | * {{flagdeco|Curaçao}} Curaçao – Quishantely Leito * {{flagdeco|El Salvador}} El Salvador – Verónica Gaytán * {{flagdeco|Cayman Islands}} Kapuluang Cayman – Tracey Campbell * {{flagdeco|Zambia}} Sambia – NaMakau Nawa<ref>{{Cite web |date=27 Hunyo 2025 |title=10 ứng viên sáng giá nhất chung kết Miss Supranational 2025 |trans-title=10 most promising candidates for the final round of Miss Supranational 2025 |url=https://baomoi.com/10-ung-vien-sang-gia-nhat-chung-ket-miss-supranational-2025-c52616456.epi |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Báo Mới |language=vi}}</ref> * {{flagicon|ZIM}} Simbabwe – Pauline Marere |} === ''Miss Influencer Opportunity'' === Sa hamong ito, isang kandidata sa bawat rehiyong kontinental ang napili bilang nagwagi sa kompetisyon sa ''Facebook'', at ang iba ay napili bilang nagwagi sa mga kompetisyon sa ''Instagram'' at ''YouTube'', na silang bubuo sa Top 20 ng hamon. Mula sa 20 kandidata, isang kandidata ang magwawagi sa hamon at awtomatikong mapapabilang sa Top 24. Nagwagi si Cristina Gonzalo ng Guwatemala sa hamong ito. * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Miss Influencer Opportunity'' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|GUA}} '''Guwatemala''' – '''Cristina Gonzalo''' |- |Top 20 | * {{flagicon|AUS}} Australya – Krysta Heath * {{flagicon|VNM}} Biyetnam – Võ Cao Kỳ Duyên * '''{{flagicon|BRA}}''' Brasil – [[Eduarda Braum]] * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Ana Isabel Cobo * {{flagicon|IND}} Indiya – Ayushree Malik * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri * {{flagicon|CAM}} Kambodya – Chandara Chhum * {{flagicon|CAN}} Kanada – Aslihan Morali * {{flagu|Malaysia}} – Eshwin Kaur * {{flagu|Myanmar}} – Lin Cherry Moe * {{flagicon|NAM}} Namibya – Savannah Pereira * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – Tarah Valencia<ref name=":4">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2 Hunyo 2025 |title=Mister and Miss Supranational bets advance in preliminary online contests |url=https://entertainment.inquirer.net/612984/mister-and-miss-supranational-bets-advance-in-preliminary-online-contests |access-date=8 Agosto 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|PRI}} Porto Riko – Valerie Klepadlo<ref name=":4" /> * {{flagu|Portugal}} – Daryna Levytska<ref name=":4" /> * {{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano – Karibel Pérez * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa * {{flagicon|ZIM}} Simbabwe – Pauline Marere<ref name=":4" /> * {{flagdeco|THA}} Taylandiya – Michelle Behrmann * {{flagdeco|TUR}} Turkiya – Candan Şeviktürk |} === ''Supra Fan Vote'' === Nagsimula ang botohan para sa ''Supra Fan Vote'' noong 19 Hunyo 2025 at natapos hanggang sa pangwakas na komeptisyon noong 27 Hunyo 2025. Ang magwawagi ay awtomatikong makakapasok sa Top 12. Nagwagi si Kateryna Bilyk ng Ukranya sa hamong ito.<ref name=":5">{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=Here’s a Look at the Special Award Winners at Miss Supranational 2025 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/heres-a-look-at-the-special-award-winners-at-miss-supranational-2025/eventshow/152168757.cms |access-date=8 Agosto 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 12 sa pamamagitan ng ''Supra Fan Vote'' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|UKR}} '''Ukranya''' – '''Kateryna Bilyk<ref name=":5" />''' |- |Top 10 | * {{flagicon|VNM}} Biyetnam – Võ Cao Kỳ Duyên * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Cristina Gonzalo * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":9">{{Cite web |last=Fitriani |first=Lailatul |date=29 Hunyo 2025 |title=Masuk Top 24, Firsta Yufi Amarta Putri Raih Gelar Miss Supranational Asia & Oceania 2025 - |url=https://www.jawapos.com/infotainment/016201100/masuk-top-24-firsta-yufi-amarta-putri-raih-gelar-miss-supranational-asia-oceania-2025 |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Jawa Pos |language=id}}</ref> * {{flagicon|NAM}} Namibya – Savannah Pereira * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – Tarah Valencia * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa * {{flagdeco|THA}} Taylandiya – Michelle Behrmann * {{flagdeco|ROK}} Timog Korea – Hyeon-jeong Yu * {{flagdeco|TUR}} Turkiya – Candan Şeviktürk |} === Miss Talent === Noong 21 Hunyo 2025, siyam na kandidata ang nagtanghal sa pangwakas ng hamong Miss Talent na ginanap sa Strzelecki Park Amphitheater. Nagwagi si Maycrin Jaénz ng Nikaragwa sa hamong ito.'''<ref name=":3" />''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|NIC}} '''Nikaragwa''' – '''Maycrin Jaénz<ref name=":3" />''' |- |Top 9 | * {{flagicon|ALB}} Albanya – Argita Xhangoli * {{flagicon|GER}} Alemanya – [[Anna Lakrini]] * {{flagicon|BEL}} Belhika – Sophia Sanfilippo * {{flagicon|HAI}} Hayti – Sklouchere Pierre * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":9" /> * {{flagicon|CRC}} Kosta Rika – Fabiola Vindas * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Brittany Feeney * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa |} === ''Supra Model of the Year'' === Naganap ang Supra Model of the Year noong 23 Hunyo 2025 sa Strzelecki Park Amphitheater kung saan nirampa ng mga kandidata ang kanilang mga kasuotan mula sa mga taga-disenyo mula sa kanilang bansa. Pagkatapos nito, dalawang kandidata mula sa limang rehiyong kontinental ang napili bilang ''semi-finalist'',<ref>{{Cite web |last=Valdez |first=Jasper |date=24 Hunyo 2025 |title=Tarah Valencia advances to Supra Model of the Year semifinals |url=https://manilastandard.net/showbiz/314606935/tarah-valencia-advances-to-supra-model-of-the-year-semifinals.html |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=24 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational PH Tarah Valencia is a Supra Model semi-finalist |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/miss-supranational-ph-tarah-valencia-is-a-supra-model-semi-finalist/123683/ |access-date=5 Oktubre 2025 |website=GMA Network News |language=en}}</ref> at kalaunan ay napili ang apat na ''Continental Winners'' kung saan isa sa mga ito ang tatanghaling nagwagi sa hamong ito at pakusang makakapasok sa Top 24. Nagwagi si NaMakau Nawa ng Sambia sa hamong ito.<ref name=":3" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Rehiyong Kontinental !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwgagi''' |Aprika | * {{flagdeco|ZAM}} '''Sambia''' – '''NaMakau Nawa<ref name=":3" />'''<ref name=":7">{{Cite web |date=24 Hunyo 2025 |title=Vietnam’s Ky Duyen outpaced in Supra Model event |url=https://vietnamnet.vn/en/vietnam-s-ky-duyen-outpaced-in-supra-model-event-2414473.html |access-date=5 Oktubre 2025 |website=VietNamNet |language=vi}}</ref> |- | rowspan="4" |Continental Winners |Asya at Oseaniya | * {{flagicon|MYS}} Malaysia – Eshwin Kaur<ref name=":7" /> |- |Europa | * {{flagicon|GER}} Alemanya – [[Anna Lakrini]]<ref name=":7" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagdeco|US}} Estados Unidos– {{sortname|Marvelous|Sanyaolu|nolink=1}}<ref name=":7" /> |- |Karibe | * {{flagdeco|TTO}} Trinidad at Tobago – {{sortname|Shenelle|Ramkhelawan|nolink=1}}<ref name=":7" /> |- | rowspan="5" |Top 10 | rowspan="1" |Aprika | rowspan="1" | * {{flagdeco|RSA}} Timog Aprika – {{sortname|Lebohang|Raputsoe|nolink=1}}<ref name=":7" /> |- |Asya at Oseaniya | * {{flagu|Philippines}} – Tarah Valencia<ref name=":6" /><ref name=":7" /> |- |Europa | * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Michaela Macháčková<ref name=":7" /> |- |Kaamerikahan | * '''{{flagicon|BRA}}''' Brasil – Eduarda Braum<ref name=":7" /> |- |Karibe | * {{flagdeco|Curaçao}} Curaçao – Quishantely Leito<ref name=":7" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Dalawampu't-apat na ''semi-finalist'' ang napili sa edisyong ito kung saan dalawampu't-isa ang napili mula sa paunang kompetisyon at ''closed-door interview'', at tatlo ang pakusang nakapasok sa Top 24 mula sa mga ''pre-pageant event.'''<ref name=":3" />''''' Lumahok sa ''swimsuit competition'' ang dalawampu't-apat na semi-finalist, at kalaunan ay pinili ang labindalawang ''semi-finalist'' kung saan isa ang pakusang nakapasok dahil sa ''Fan Vote''.<ref name=":3" /> Lumahok sa ''evening gown competition'' at ''question and answer round'' ang labindalawang mga ''semi-finalist'' at kalaunan ay pinili ang imang pinalista na sumabak sa ''final question''.'''''<ref name=":3" />'''''<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=26 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025: What to expect at the coronation show |url=https://entertainment.inquirer.net/616323/miss-supranational-2025-what-to-expect-at-the-coronation-show |access-date=5 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> === Komite sa pagpili === * [[Andrea Aguilera]] – [[Miss Supranational 2023]] mula sa Ekwador<ref name=":10">{{Cite web |last=McGee |first=Jade |date=30 Hunyo 2025 |title=Brazil’s Eduarda Braum wins Miss Supranational 2025 crown in dazzling finale |url=https://www.womanandhomemagazine.co.za/entertainment/celebrity/brazils-eduarda-braum-wins-miss-supranational-2025-crown-in-dazzling-finale/ |access-date=17 Oktubre 2025 |website=Woman and Home Magazine |language=en-US}}</ref> * Robert Czepiel – Pangkalahatang Direktor ng Jubiler Schubert / World of Amber * Ada Fijał – Polakang aktres at mang-aawit * Agnieszka Hyży – Polakang mamamahayag<ref name=":10" /> * Ilona Krawczyńska – Polakang modelo * Gerhard Parzutka von Lipinski – Tagapagtatag at punong ehekutibo ng Miss Supranational Organization * [[Valeria Vázquez]] – [[Miss Supranational 2018]] mula sa Porto Riko * [[Harashta Haifa Zahra]] – [[Miss Supranational 2024]] mula sa Indonesya == Mga kandidata == Animnapu't-anim na kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name=":1">{{Cite web |last=Mrozek |first=Joanna |date=17 Abril 2025 |title=Miss Supranational 2025. Oto piękne kandydatki z różnych części świata, które już w czerwcu powalczą o koronę w Nowym Sączu |trans-title=Miss Supranational 2025. Here are the beautiful candidates from different parts of the world who will fight for the crown in Nowy Sącz in June |url=https://gazetakrakowska.pl/miss-supranational-2025-oto-piekne-kandydatki-z-roznych-czesci-swiata-ktore-juz-w-czerwcu-powalcza-o-korone-w-nowym-saczu/ar/c6p2-27480333 |access-date=18 Abril 2025 |website=Gazeta Krakowska |language=pl-PL}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Retamal |first=Brenda García |date=27 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025 EN VIVO: sigue en directo los detalles sobre el certamen de belleza |trans-title=Miss Supranational 2025 LIVE: Follow the details of the beauty pageant live. |url=https://rpp.pe/cultura/mas-cultura/final-miss-supranational-2025-en-vivo-con-mayra-messa-horarios-candidatas-donde-ver-por-tv-gala-del-certamen-de-belleza-noticia-1643273 |access-date=28 Hunyo 2025 |website=RPP |language=es}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Argita|Xhangoli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2024 |title=“Mis Shqipëria 2024” kurorëzohet me më të bukurën! |trans-title="Miss Albania 2024" is crowned with the most beautiful! |url=https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121171205/https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |archive-date=21 Enero 2025 |access-date=9 Hunyo 2024 |website=Newsbomb |language=sq}}</ref> |22 |Durrës |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{Sortname|Anna|Lakrini}}<ref>{{Cite news |date=6 Abril 2025 |title=Filipina beauty queen Anna Lakrini is Miss Supranational Germany 2025 |language=en |work=[[GMA News Online]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/941807/filipina-beauty-queen-anna-lakrini-is-miss-supranational-germany-2025/story/#goog_rewarded |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406023035/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/941807/filipina-beauty-queen-anna-lakrini-is-miss-supranational-germany-2025/story/#goog_rewarded |archive-date=6 Abril 2025}}</ref> |27 |[[Stuttgart]] |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Kendra|Cordeiro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |first= |date=15 Abril 2025 |title=Kendra Cordeiro é a Miss Supranational Angola 2025 |language=pt |trans-title=Kendra Cordeiro is Miss Supranational Angola 2025 |website=PlatinaLine |url=https://platinaline.com/kendra-cordeiro-e-a-miss-supranational-angola-2025/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415192641/https://platinaline.com/kendra-cordeiro-e-a-miss-supranational-angola-2025/ |archive-date=15 Abril 2025}}</ref> |26 |Benguela |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Camila|Barraza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronil |first=Majo |date=19 Abril 2025 |title=Miss Supranational Argentina 2025 |url=https://mcmnews.substack.com/p/miss-supranational-argentina-2025?utm_campaign=post&utm_medium=web |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419155325/https://mcmnews.substack.com/p/miss-supranational-argentina-2025 |archive-date=19 Abril 2025 |access-date=15 Mayo 2025 |website=Substack |language=es}}</ref> |31 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{Sortname|Krysta|Heath|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Marso 2025 |title=Krysta Heath Takes Centre Stage as Model & Mode Magazine's Latest Featured Beauty Queen |url=https://modelandmodemag.com/2025/03/krysta-heath/ |access-date=16 Mayo 2025 |website=Model and Mode Magazine |language=en}}</ref> |28 |Maitland |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Sophia|Sanfilippo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Herlina |first=Ratna |date=21 Marso 2025 |title=7 Potret Sophia Sanfilippo Miss Supranational Belgia 2025, Gorgeous! |language=id |trans-title=7 Portraits of Sophia Sanfilippo Miss Supranational Belgium 2025, Gorgeous! |website=IDN Times |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-sophia-sanfilippo-miss-supranational-belgia-2025-c1c2 |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415194617/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-sophia-sanfilippo-miss-supranational-belgia-2025-c1c2 |archive-date=15 Abril 2025}}</ref> |22 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |Leix Collins<ref>{{Cite news |date=29 Marso 2025 |title=Leix Collins y Víctor Battista representarán a Venezuela en el Miss y Mister Supranational 2025 |language=es |trans-title=Leix Collins and Víctor Battista will represent Venezuela at the Miss and Mister Supranational 2025 pageant |work=Globovision |url=https://www.globovision.com/espectaculo/36609/xxx-y-xxx-representaran-a-venezuela-en-el-miss-y-mister-supranational-2025 |url-status=live |access-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330050032/https://www.globovision.com/espectaculo/36609/xxx-y-xxx-representaran-a-venezuela-en-el-miss-y-mister-supranational-2025 |archive-date=30 Marso 2025}}</ref> |26 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Võ Cao|Kỳ Duyên|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 September 2024 |title=Võ Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam Toàn cầu |trans-title=Vo Cao Ky Duyen crowned Miss Vietnam Tourism Global |url=https://vnexpress.net/vo-cao-ky-duyen-dang-quang-hoa-hau-du-lich-viet-nam-toan-cau-4795574.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127015220/https://vnexpress.net/vo-cao-ky-duyen-dang-quang-hoa-hau-du-lich-viet-nam-toan-cau-4795574.html |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=22 September 2024 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> |20 |[[Haiphong]] |- |'''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' |'''{{sortname|Eduarda|Braum|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Santana |first=Caio |date=4 Abril 2025 |title=Quem é Eduarda Braum, capixaba que venceu o Miss Supranational Brasil 2025? |language=pt |trans-title=Who is Eduarda Braum, from Espírito Santo who won Miss Supranational Brazil 2025? |website=UOL |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/04/05/quem-e-eduarda-braum-capixaba-que-venceu-o-miss-supranational-brasil-2025.htm |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416182741/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/04/05/quem-e-eduarda-braum-capixaba-que-venceu-o-miss-supranational-brasil-2025.htm |archive-date=16 Abril 2025}}</ref>''' |26 |Afonso Cláudio |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Sortname|Vanessa|Hayes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title=Vanessa Hayes representará a Bolivia en el Miss Supranational 2025 que se celebrará en Polonia |url=https://eldeber.com.bo/sociales/vanessa-hayes-representara-a-bolivia-en-el-miss-supranational-2025-que-se-celebrara-en-polonia_394242 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241222175717/https://eldeber.com.bo/sociales/vanessa-hayes-representara-a-bolivia-en-el-miss-supranational-2025-que-se-celebrara-en-polonia_394242 |archive-date=22 Disyembre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=El Deber |language=es}}</ref> |25 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |{{Sortname|Quishantely|Leito|nolink=1}}<ref name=":1" /> |22 |Willemstad |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{Sortname|Caroline|Kondé|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Botera |first=Cédric |date=3 Pebrero 2025 |title=Caroline Kondé : Une voix pour le Congo au Miss Supranational 2025 |language=fr |trans-title=Caroline Kondé: A voice for Congo at Miss Supranational 2025 |website=Congo Quotidien |url=https://www.congoquotidien.com/2025/02/03/caroline-konde-une-voix-pour-le-congo-au-miss-supranational-2025/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250203140913/https://www.congoquotidien.com/2025/02/03/caroline-konde-une-voix-pour-le-congo-au-miss-supranational-2025/ |archive-date=3 Pebrero 2025}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{Flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Sofie Ørn|Andersen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Muhammad Ayub |first=Rifai |date=2 Setyembre 2024 |title=Inilah Hasil Akhir Final Miss Denmark 2024, Dikirim ke Miss Universe! |language=Indoesian |trans-title=Here are the Final Results of Miss Denmark 2024, Sent to Miss Universe! |website=IDN Times |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/inilah-hasil-akhir-final-miss-denmark-2024-dikirim-ke-miss-universe-c1c2 |url-status=live |access-date=21 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206005817/https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/inilah-hasil-akhir-final-miss-denmark-2024-dikirim-ke-miss-universe-c1c2 |archive-date=6 Disyembre 2024}}</ref> |24 |[[:en:Hillerød|Hillerød]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{Sortname|Ana Isabel|Cobo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |first= |date=3 Abril 2025 |title=Ellos son Miss y Mister Supranational Ecuador 2025: Ana Isabel Cobo y Andrey Soliz |language=es |trans-title=These are Miss and Mister Supranational Ecuador 2025: Ana Isabel Cobo and Andrey Soliz |website=UOL |url=https://www.primicias.ec/entretenimiento/miss-mister-supranational-ecuador-ana-isabel-cobo-andrey-soliz-92911/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331173048/https://www.primicias.ec/entretenimiento/miss-mister-supranational-ecuador-ana-isabel-cobo-andrey-soliz-92911/ |archive-date=31 Marso 2025}}</ref> |26 |Ambato |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Verónica|Gaytán|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Orellana |first=Óscar |date=9 Disyembre 2024 |title=Verónica Gaytán es la nueva reina de El Salvador |language=es |trans-title=Verónica Gaytán is the new queen of El Salvador |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/veronica-gaytan-es-la-nueva-reina-de-el-salvador/1186648/2024/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120213053/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/veronica-gaytan-es-la-nueva-reina-de-el-salvador/1186648/2024/ |archive-date=20 Enero 2025}}</ref> |23 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Luna|Negrín|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Khôi |first=Minh |date=13 Abril 2025 |title=Cặp tiếp viên hàng không cao 1,8m cùng thắng Hoa hậu Siêu quốc gia Tây Ban Nha |language=Vietnamese |trans-title=1.8m tall flight attendants win Miss Supranational Spain |website=VietNamNet |url=https://vietnamnet.vn/cap-tiep-vien-hang-khong-cao-1-8m-cung-thang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-tay-ban-nha-2390658.html |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417014435/https://vietnamnet.vn/cap-tiep-vien-hang-khong-cao-1-8m-cung-thang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-tay-ban-nha-2390658.html |archive-date=17 Abril 2025}}</ref> |21 |[[Madrid]] |- |{{flagdeco|US}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Marvelous|Sanyaolu|nolink=1}}<ref name=":8">{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=Meet the Continental Winners of Miss Supranational 2025 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/meet-the-continental-winnersof-miss-supranational-2025/eventshow/152168826.cms |access-date=28 Hunyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Baton Rouge]] |- |{{flagicon|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Samantha|Kasela|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Pebrero 2025 |title=FOTOD: Vau! Kodumaad väisav Eha Urbsalu on jätkuvalt püss! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: Wow! Eha Urbsalu, who is visiting her homeland, is still a gun! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-vau-kodumaad-vaisav-eha-urbsalu-on-jatkuvalt-puss |access-date=7 Mayo 2025}}</ref> |24 |Tartu |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Cristina |Gonzalo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berkat |first=Prima |date=3 Marso 2025 |title=7 Potret Kunjungan Miss Supranational 2024 Harashta Haifa ke Guatemala |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-kunjungan-miss-supranational-2024-harashta-haifa-ke-guatemala-c1c2?page=all |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303060042/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-kunjungan-miss-supranational-2024-harashta-haifa-ke-guatemala-c1c2?page=all |archive-date=3 Marso 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |Antigua Guatemala |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Sara-Dee|Palmer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |first= |date=2 Abril 2025 |title=Meet Sara-Dee Palmer, Miss Supranational Jamaica 2025 |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20250402/meet-sara-dee-palmer-miss-supranational-jamaica-2025 |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250403144551/https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20250402/meet-sara-dee-palmer-miss-supranational-jamaica-2025 |archive-date=3 Abril 2025}}</ref> |29 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Nao|Kawada|nolink=1}}<ref name=":1" /> |25 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{Sortname|Sklouchere |Pierre|nolink=1}}<ref name="LIPUTAN6">{{Cite news |last=Riani |first=Asnida |date=22 Abril 2025 |title=Pesona Angie Melchum, Miss Supranational Meksiko 2025 yang Bakal Bersaing Dimahkotai Harashta Haifa Zahra |language=id |trans-title=The Charm of Angie Melchum, Miss Supranational Mexico 2025 Who Will Compete to be Crowned by Harashta Haifa Zahra |website=Liputan 6 |url=https://www.liputan6.com/lifestyle/read/6001402/pesona-angie-melchum-miss-supranational-meksiko-2025-yang-bakal-bersaing-dimahkotai-harashta-haifa-zahra?page=3 |url-status=live |access-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512004108/https://www.liputan6.com/lifestyle/read/6001402/pesona-angie-melchum-miss-supranational-meksiko-2025-yang-bakal-bersaing-dimahkotai-harashta-haifa-zahra?page=3 |archive-date=12 Mayo 2025}}</ref> |25 |Lauderhill |- |{{flagdeco|Hong Kong}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Wanding|Luo|nolink=1}}<ref name=":2" /> |24 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Ayushree |Malik|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Marso 2025 |title=Ayushree Malik and Vipra Mehta crowned Miss Diva 2024 winners |url=https://www.wionews.com/entertainment/ayushree-malik-and-vipra-mehta-crowned-miss-diva-2024-winners-8833847 |access-date=8 Marso 2025 |website=Wion |language=en}}</ref> |19 |[[Delhi]] |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesya]] |{{Sortname|Firsta Yufi |Amarta Putri|nolink=1}}<ref>{{cite web |last1=Arifianto |first1=Hermawan |date=4 Mayo 2025 |title=Firsta Yufi dari Jebeng Banyuwangi ke Puteri Indonesia 2025, Jadi Inspirasi Anak Muda |trans-title=Firsta Yufi from Jebeng Banyuwangi to Puteri Indonesia 2025, Becomes an Inspiration for Young People |url=https://www.liputan6.com/regional/read/6012237/firsta-yufi-dari-jebeng-banyuwangi-ke-puteri-indonesia-2025-jadi-inspirasi-anak-muda |access-date=15 Mayo 2025 |website=Liputan 6 |language=id}}</ref> |23 |[[Rehensiya ng Banyuwangi|Banyuwangi]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] |{{Sortname|Chandara |Chhum|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Phương |first=Hoài |date=2 Abril 2025 |title=Chhum Chandara - hoa hậu và Lee SeangHuy - nam vương của Campuchia |language=vi |trans-title=Chhum Chandara - beauty queen and Lee SeangHuy - king of Cambodia |website=Tuổi Trẻ |url=https://tuoitre.vn/chhum-chandara-hoa-hau-va-lee-seanghuy-nam-vuong-cua-campuchia-20250403060745203.htm |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416183342/https://tuoitre.vn/chhum-chandara-hoa-hau-va-lee-seanghuy-nam-vuong-cua-campuchia-20250403060745203.htm |archive-date=16 Abril 2025}}</ref> |25 |[[Nom Pen]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Aslihan|Morali|nolink=1}}<ref name="LIPUTAN6" /> |27 |Ancaster |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |{{sortname|Aminisha|Bailey|nolink=1}}<ref name=":1" /> |25 |Charlotte Amalie |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{Sortname|Tracey|Campbell|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2024 |title=One night, three queens at Miss World Cayman Islands pageant |url=https://www.caymancompass.com/2024/10/29/one-night-three-queens-at-miss-world-cayman-islands-pageant/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210114711/https://www.caymancompass.com/2024/10/29/one-night-three-queens-at-miss-world-cayman-islands-pageant/ |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=Cayman Compass}}</ref> |19 |West Bay |- |{{flagdeco|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Ekaterina|Zabolotnova|nolink=1}}<ref name=":2" /> |29 |[[Biskek]] |- |{{flagicon|Colombia}} [[Kolombya]] |{{Sortname|Daniela|Roldán|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Camacho |first=Julián Andrés |date=11 Marso 2025 |title=Daniela Roldán, La Gran Apuesta del Valle. |language=es |trans-title=Daniela Roldán, The Valley's big bet |website=El Valluno |url=https://elvalluno.com/daniela-roldan-la-gran-apuesta-del-valle/ |access-date=21 Abril 2025}}</ref> |20 |[[Cali]] |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|Fabiola|Vindas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Randall |date=3 Pebrero 2024 |title=Fabiola Vindas es la nueva Srta. Costa Rica 2024 |trans-title=Fabiola Vindas is the new Miss Costa Rica 2024 |url=https://contactocr.com/concursos-belleza/fabiola-vindas-es-la-nueva-srta-costa-rica-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324063342/https://contactocr.com/concursos-belleza/fabiola-vindas-es-la-nueva-srta-costa-rica-2024/ |archive-date=24 Marso 2025 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=ContactoCR |language=es}}</ref> |24 |Guápiles |- |{{flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Freddra|Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=25 Hunyo 2025 |title=7 Potret Miss Supranational Kuba 2025 Freddra Reyes, Curi Perhatian! |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Cuba 2025 Freddra Reyes, Stealing Attention! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-kuba-2025-freddra-reyes-c1c2-01-9mwsv-rdzlxm |access-date=29 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |24 |[[Havana]] |- |{{flagdeco|LAT}} [[Letonya]] |{{sortname|Meldra|Rosenberg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=17 Hunyo 2025 |title=7 Potret Meldra Rosenberg Miss Supranational Latvia 2025, Exquisite! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-meldra-rosenberg-miss-supranational-latvia-2025-c1c2-01-9mwsv-sf2wzt |access-date=29 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |[[Riga]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{Sortname|Lilja Sif|Pétursdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Hauksdóttir |first=Íris |date=16 Agosto 2023 |title=Lilja Sif Pétursdóttir valin Ungfrú Ísland |language=Icelandic |trans-title=Lilja Sif Pétursdóttir elected Miss Iceland |website=Visir |url=https://www.visir.is/g/20232451137d/lilja-sif-peturs-dottir-valin-ungfru-island |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417003737/https://www.visir.is/g/20232451137d/lilja-sif-peturs-dottir-valin-ungfru-island |archive-date=17 Abril 2025}}</ref> |21 |[[Reikiavik]] |- |{{flagdeco|MAC}} [[Macau|Makaw]] |{{sortname|Feng-Wei|Zou|nolink=1}}<ref name=":2" /> |22 |Ruijin |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{Sortname|Eshwin |Kaur|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hunyo 2025 |title=Tepis Saingan Ratu Dari Filipina, Eshwin Kaur Dinobat Model Asia/Oceania Terbaik Di Miss Supranational 2025 |trans-title=Beating the Queen's Rival from the Philippines, Eshwin Kaur is crowned the Best Asian/Oceania Model at Miss Supranational 2025 |url=https://seeni.my/article/tepis-saingan-ratu-dari-filipina-eshwin-kaur-dinobat-model-asiaoceania-terbaik-di-miss-supranational-2025-remaja-181542 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Remaja |language=ms}}</ref> |24 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Hayley|Ghiller|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Aquilina |first=Wayne |date=5 Mayo 2025 |title=Hayley Ghiller f’isem Malta għal Miss Supranational fil-Polonja |language=mt |trans-title=Hayley Ghiller representing Malta at Miss Supranational in Poland |website=One |url=https://one.com.mt/hayley-ghiller-fisem-malta-ghal-miss-supranational-fil-polonja/ |access-date=5 May 2025 |archive-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516221702/https://one.com.mt/hayley-ghiller-fisem-malta-ghal-miss-supranational-fil-polonja/ |url-status=dead }}</ref> |24 |San Ġwann |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Angie|Melchum|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Agosto 2024 |title=Hidalguense representará a México en Miss Supranational 2025 |trans-title=Who is Angie Melchum, the Hidalgo native who will represent Mexico at Miss Supranational 2025? |url=https://www.milenio.com/sociedad/quien-es-angie-melchum-representante-de-mexico-en-miss-supranational |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221094128/https://www.milenio.com/sociedad/quien-es-angie-melchum-representante-de-mexico-en-miss-supranational |archive-date=21 Disyembre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=Grupo Milenio |language=es-MX}}</ref> |22 |Tulancingo |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Lin Cherry|Moe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Agosto 2024 |title=3 Myanmar representatives as international pageants for Miss Universe Myanmar introduced |url=https://www.gnlm.com.mm/3-myanmar-representatives-as-international-pageants-for-miss-universe-myanmar-introduced/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240920075647/https://www.gnlm.com.mm/3-myanmar-representatives-as-international-pageants-for-miss-universe-myanmar-introduced/ |archive-date=20 Setyembre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US}}</ref> |23 |Meiktila |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{Sortname|Savannah |Pereira|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Siririka |first=Paheja |date=3 Pebrero 2025 |title=Namibia braces for international pageant stages |url=https://neweralive.na/namibia-braces-for-international-pageant-stages/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303062156/https://neweralive.na/namibia-braces-for-international-pageant-stages/ |archive-date=3 Marso 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=New Era Live |language=en-US}}</ref> |24 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{sortname|Dikshya|Awasthi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Mayo 2025 |title=Diksha and Cyrus win Miss and Mister Supranational 2025 titles |language=en-gb |website=Nepal Khabar |url=https://en.nepalkhabar.com/news/detail/13729/ |access-date=15 Mayo 2025}}</ref> |23 |Kailali |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Paula|Ezendu|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=7 Setyembre 2024 |title=My journey to Miss Supranational 2025 in Poland |url=https://www.vanguardngr.com/2024/09/my-journey-to-miss-supranational-2025-in-poland-paula-ezendu/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007131616/https://www.vanguardngr.com/2024/09/my-journey-to-miss-supranational-2025-in-poland-paula-ezendu/ |archive-date=7 Oktubre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=Vanguard |language=en}}</ref> |26 |Awka |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Maycrin|Jaénz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Marso 2025 |title=Presentadora Maycrin Jaenz es coronada como Miss Supranational Nicaragua 2025 |language=es |trans-title=Presenter Maycrin Jaenz is crowned Miss Supranational Nicaragua |website=TN8 |url=https://www.tn8.tv/nacionales/presentadora-maycrin-jaenz-es-coronada-como-miss-supranational-nicaragua-2025/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416190334/https://www.tn8.tv/nacionales/presentadora-maycrin-jaenz-es-coronada-como-miss-supranational-nicaragua-2025/ |archive-date=16 Abril 2025}}</ref> |26 |Granada |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{Sortname|Julie |Tollefsen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |author1=Misssupra |date=21 Pebrero 2025 |title=Miss Supranational Norway 2025 Elected |url=https://www.misssupranational.com/miss-supranational-norway-2025-elected/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427205741/https://www.misssupranational.com/miss-supranational-norway-2025-elected/ |archive-date=27 Abril 2025 |access-date=16 Mayo 2025 |website=Miss Supranational |language=en}}</ref> |29 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{Sortname|Rovelyn|Milford|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lacy |first=Judith |date=29 Mayo 2024 |title=Palmerston North's Rovelyn Milford comes second in Miss New Zealand 2024 |url=https://www.nzherald.co.nz/manawatu-guardian/news/palmerston-norths-rovelyn-milford-comes-second-in-miss-new-zealand-2024/YFUL7SWSONE5JHVKD6BVL66EXE/ |access-date=3 Marso 2025 |website=The New Zealand Herald |language=en}}</ref> |26 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{Sortname|Josephine |Onderdonck|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berkat |first=Prima |date=10 Pebrero 2025 |title=7 Potret Kunjungan Miss Supranational 2024 Harashta Haifa ke Belanda |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-kunjungan-miss-supranational-2024-harashta-haifa-ke-belanda-c1c2 |access-date=3 Marso 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |Breda |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{Sortname|Mayra |Messa|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=5 Mayo 2025 |title=Nathie Quijano es coronada Miss International Perú 2025 |language=es |trans-title=Nathie Quijano is crowned Miss International Peru 2025 |website=RPP |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/nathie-quijano-es-coronada-miss-international-peru-2025-noticia-1632623 |url-status=live |access-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505184549/https://rpp.pe/famosos/farandula/nathie-quijano-es-coronada-miss-international-peru-2025-noticia-1632623 |archive-date=5 Mayo 2025}}</ref> |26 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2024|Pilipinas]] |{{Sortname|Tarah|Valencia|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Mayo 2024 |title=Hero's welcome awaits Miss Supranational Philippines Tarah Valencia in Baguio |url=https://www.rappler.com/nation/luzon/hero-welcome-awaits-miss-supranational-philippines-tarah-valencia-baguio/ |access-date=3 Marso 2025 |website=[[Rappler]] |language=en}}</ref> |23 |[[Baguio]] |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Venla|Laios|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=Teaching English, Touching Lives: Awal Madaan Goes Global with Venla Laios |url=https://thewire.in/ptiprnews/teaching-english-touching-lives-awal-madaan-goes-global-with-venla-laios |access-date=29 Hunyo 2025 |website=The Wire |language=en}}</ref> |19 |Järvenpää |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{Sortname|Kasandra|Zawal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2024 |title=Miss Polski 2024. Poznaliśmy wyniki finałowej gali. Kim jest Kasandra Zawal nowa Miss Polski? |trans-title=Miss Poland 2024. We know the results of the final gala. Who is Kasandra Zawal, the new Miss Poland? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/miss-polski-2024-poznalismy-wyniki-finalowej-gali-kim-jest-kasandra-zawal-nowa-miss-polski-zdjecia/ar/c6p2-26530993 |access-date=3 Marso 2025 |website=Wloclawek Naszemiasto |language=pl}}</ref> |28 |Bierzglinek |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{Sortname|Valerie|Klepadlo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=30 Hunyo 2024 |title=7 Potret Valerie Klepadlo Miss Supranational Puerto Riko 2025, Superb! |trans-title=7 Portraits of Valerie Klepadlo Miss Supranational Puerto Rico 2025, Superb! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-valerie-klepadlo-miss-supranational-puerto-riko-2025-c1c2 |access-date=3 Marso 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |24 |Rincón |- |{{flagdeco|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Daryna|Levytska|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=6 Hunyo 2024 |title=“Beleza não é tudo para vencer a coroa” |trans-title=“Beauty is not everything to win the crown” |url=https://oregional.pt/sociedade/beleza-nao-e-tudo-para-vencer-a-coroa/ |access-date=16 Mayo 2025 |website=O Regional |language=pt-PT}}</ref> |22 |Aveiro |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Karibel |Perez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=7 Marso 2025 |title=Karibel Pérez es coronada como Miss Supranational Dominican Republic 2025 |trans-title=Karibel Pérez is crowned Miss Supranational Dominican Republic 2025 |url=https://www.diariolibre.com/revista/cultura/2025/03/07/karibel-perez-es-miss-supranational-dominican-republic-2025/3025254 |access-date=8 Marso 2025 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |28 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Michaela|Macháčková|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Mayo 2024 |title=Miss Czech Republic 2024 se stala studentka Adéla Štroffeková z Prahy |trans-title=Miss Czech Republic 2024 is student Adéla Štroffeková from Prague |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-2024-adela-stroffekova-finale.A240511_173019_missamodelky_nh |access-date=3 Marso 2025 |website=iDNES.cz |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga|Prague]] |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Brittany Feeney<ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Wesley |date=11 Pebrero 2024 |title=Woman, 25, 'frightened' after coming home from beauty pageant final to letter |url=https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/woman-25-frightened-after-coming-28584019 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417020517/https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/woman-25-frightened-after-coming-28584019 |archive-date=17 Abril 2025 |access-date=18 Abril 2025 |website=Liverpool Echo |language=en}}</ref> |26 |Maghull |- |{{flagicon|ROM}} [[Rumanya]] |{{Sortname|Ana Maria Ecaterina|Mozaceanu|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=20 Hunyo 2025 |title=7 Potret Miss Supranational Rumania 2025 Ana Maria Mozăceanu, Gorgeous! |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Romania 2025 Ana Maria Mozăceanu, Gorgeous! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-rumania-2025-ana-maria-moz-ceanu-c1c2-01-9mwsv-mmqxgh |access-date=29 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Bukarest]] |- |{{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{Sortname|NaMakau |Nawa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Sichula |first=Augustine |date=21 Abril 2025 |title=Kalulushi model, Mwamulima, crowned Miss Universe Zambia 2025 |language=en |website=Zambia Monitor |url=https://www.zambiamonitor.com/kalulushi-model-mwamulima-crowned-miss-universe-zambia-2025/ |url-status=live |access-date=23 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421160900/https://www.zambiamonitor.com/kalulushi-model-mwamulima-crowned-miss-universe-zambia-2025/ |archive-date=21 Abril 2025}}</ref> |20 |Mongu |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Pauline |Marere|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mpofu |first=Mbulelo |date=25 Marso 2025 |title=Pauline Marere crowned Miss Supranational Zimbabwe |language=en |work=The Chronicle |url=https://www.chronicle.co.zw/pauline-marere-crowned-miss-supranational-zimbabwe/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408155400/https://www.chronicle.co.zw/pauline-marere-crowned-miss-supranational-zimbabwe/ |archive-date=8 Abril 2025}}</ref> |30 |Masvingo |- |{{flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{sortname|Michelle|Behrmann|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Mayo 2025 |title=เซอร์ไพรส์ แต่งตั้ง 'มิเชล เบอร์แมน' ตัวแทนชิงมง มิสซูปร้าเนชันแนล 2025 ที่ประเทศโปแลนด์ |language=th |trans-title=Surprise! 'Michelle Behrmann' appointed as Miss Supranational 2025 representative in Poland |website=Matichon |url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5182979 |url-status=live |access-date=15 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514131553/https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5182979 |archive-date=14 Mayo 2025}}</ref> |31 |[[Bangkok]] |- |{{flagdeco|RSA}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Lebohang|Raputsoe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=9 Mayo 2025 |title=Meet SA’s new beauty queen: Lebohang Raputsoe ready for Miss Supranational 2025 in Poland |language=en |website=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/meet-sas-new-beauty-queen-lebohang-raputsoe-ready-for-miss-supranational-2025-in-poland-20250509-0605 |url-status=live |access-date=15 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512002949/https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/meet-sas-new-beauty-queen-lebohang-raputsoe-ready-for-miss-supranational-2025-in-poland-20250509-0605 |archive-date=12 Mayo 2025}}</ref> |26 |Sharpeville |- |{{flagdeco|ROK}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Hyeon-jeong|Yu|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 2025 |title='2025 미스 수프라내셔널 코리아' 유현정, 내가 올해의 여왕! [포토] |language=ko |trans-title='2025 Miss Supranational Korea' Hyeon-jeong Yu, I am the queen of this year! [Photo] |website=Nate News |url=https://news.nate.com/view/20250520n23628 |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522230210/https://news.nate.com/view/20250520n23628 |archive-date=22 Mayo 2025}}</ref> |19 |[[:en:Daegu|Daegu]] |- |{{flagdeco|TOG}} [[Togo]] |{{sortname|Marie|Kolani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Panassa |first=Nancy |date=25 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025 : Assomption Kolani représente le Togo en Pologne |trans-title=Miss Supranational 2025: Assomption Kolani represents Togo in Poland |url=https://actulome.com/miss-supranational-assomption-kolani-togo-pologne/ |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Actu Lomé |language=fr}}</ref> |24 |[[Lomé]] |- |{{flagdeco|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Shenelle|Ramkhelawan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Mayo 2025 |title=Shenelle Ramkhelawan and Le Vaun Oliver crowned Mr & Miss Supranational T&T |language=en |work=Loop News |url=https://www.loopnews.com/content/shenelle-ramkhelawan-and-le-vaun-oliver-crowned-mr-miss-supranational-tt/ |access-date=9 Mayo 2025 |archive-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516225430/https://www.loopnews.com/content/shenelle-ramkhelawan-and-le-vaun-oliver-crowned-mr-miss-supranational-tt/ |url-status=dead }}</ref> |29 |La Romaine |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |Candan Şeviktürk<ref>{{Cite news |last=Süresi |first=Okunma |date=29 Marso 2025 |title=Miss Turkey İkincisi Candan Şeviktürk Kimdir? Türkiye'yi Miss Supranational'da Temsil Edecek |language=Turkish |trans-title=Who is Miss Turkey Runner-up Candan Şeviktürk? She Will Represent Türkiye at Miss Supranational |website=İmece Gazetesi |url=https://www.imecegazetesi.com/miss-turkey-ikincisi-candan-sevikturk-kimdir-turkiyeyi-miss-supranationalda-temsil-edecek |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417015350/https://www.imecegazetesi.com/miss-turkey-ikincisi-candan-sevikturk-kimdir-turkiyeyi-miss-supranationalda-temsil-edecek |archive-date=17 Abril 2025}}</ref> |21 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Kateryna|Bilyk|nolink=1}}<ref name=":2" /> |28 |Bohuslav |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.misssupranational.com/}} {{Miss Supranational}} [[Kategorya:Miss Supranational]] 9kieesqh8d08jk6v2e36ffcgxcq9p19 2217606 2217603 2026-07-26T05:13:26Z Allyriana000 119761 2217606 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss Supranational 2025 | date = 27 Hunyo 2025 | entertainment ={{Hlist|Natalia Nykiel|Grzegorz Hyży|Izabela Płóciennik|Kalina Levvska}} | theme = | venue = Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Polonya | broadcaster = {{Hlist|Polsat|[[YouTube]]}} | director = | producer = | owner = | sponsor = | debuts = Demokratikong Republika ng Konggo | withdrawals ={{Hlist|Aruba|Bangglades|Baybaying Garing|Botswana|Eslobakya|Gana|Hibraltar|Honduras|Italya|Kroasya|Laos|Pakistan|Panama|Paragway|Sierra Leone|Tsile|Urugway}} | returns = {{Hlist|Anggola|Estonya|Hamayka|Kambodya|Kirgistan|Letonya|Makaw|Namibya|Noruwega|Sambia|Simbabwe|Timog Korea|Togo|Turkiya}} | congeniality = | personality = | best national costume = | best state costume = | photogenic = | miss internet = | award1 label = | award1 = | award2 label = | award2 = | opening trailer = | before = [[Miss Supranational 2024|2024]] |presenters={{Hlist|Davina Reeves|Nico Panagio|Aleksander Sikora|Fezile Mkhize|Dani Walker}}|entrants=66|placements=24|winner='''[[Eduarda Braum]]'''|represented={{flagu|Brasil}}|image=|caption=Eduarda Braum|next=[[Miss Supranational 2026|2026]]}} Ang '''Miss Supranational 2025''' ay ang ika-16 na edisyon ng [[Miss at Mister Supranational|Miss Supranational]] pageant, na ginanap sa Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Małopolska, [[Polonya]] noong 27 Hunyo 2025.<ref>{{Cite web |last=Acebuche |first=Yoniel |date=20 Enero 2025 |title=Miss Supranational 2025 to be held in June |url=https://philstarlife.com/news-and-views/152854-miss-supranational-2025-to-be-held-june-poland? |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Harashta Haifa Zahra]] ng Indonesya si [[Eduarda Braum]] ng Brasil bilang Miss Supranational 2025.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=28 Hunyo 2025 |title=Tarah Valencia is Miss Supranational third runner-up; Brazil wins crown |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/news/123823/tarah-valencia-is-miss-supranational-third-runner-up-brazil-wins-crown/story |access-date=28 Hunyo 2025 |website=[[GMA News Online]] |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Bracamonte |first=Earl D. C. |date=28 Hunyo 2025 |title=Philippines' Tarah Valencia is Miss Supranational 2025 3rd runner-up; Brazil wins 1st title |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/06/28/2453986/philippines-tarah-valencia-miss-supranational-2025-3rd-runner-up-brazil-wins-1st-title |access-date=28 Hunyo 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Brasil sa Miss Supranational. Nagtapos bilang first runner-up si [[Anna Lakrini]] ng Alemanya, habang nagtapos bilang second runner-up si Quishantely Leito ng Curaçao. Mga kandidata mula sa animnapu't-anim na mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan nina Davina Reeves at Nico Panagio at kompetisyon, habang nagsilbi sina Aleksander Sikora, Dani Walker, at Mister Supranational 2024 Fezile Mkhize ang kompetisyon.<ref name="Host and entertainment">{{cite web |last1=Krawcyzk |first1=Maja |date=24 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025. Kto zdobędzie koronę? Poznaj wszystkie kandydatki |trans-title=Miss Supranational 2025. Who will take the crown? Meet all the candidates |url=https://www.onet.pl/styl-zycia/plejada/miss-supranational-2025-kto-zdobedzie-korone-poznaj-wszystkie-kandydatki/s5xbeyn,0898b825 |access-date=28 Hunyo 2025 |website=Onet.pl |language=pl}}</ref> == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 18 Enero 18, 2025, inihayag ni Gerhard Parzutka von Lipinski, pangulo ng Miss Supranational Organization, na magaganap ang ika-16 na edisyon ng Miss Supranational sa 27 Hunyo 2025 sa Malopolska, Polonya.<ref>{{Cite news |date=18 Enero 2025 |title=Miss Supranational announces 2025 pageant date, venue |language=en |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/933325/miss-supranational-announces-2025-pageant-date-venue/story/ |access-date=3 Marso 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Escuadro |first=Kiko |date=19 Enero 2025 |title=Miss Supranational '25 to kick off in June in Poland |url=https://tribune.net.ph/2025/01/19/miss-supranational-25-to-kick-off-in-june-in-poland |access-date=3 Marso 2025 |website=Daily Tribune |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=19 Enero 2025 |title=Miss Supranational 2025 to take place in Poland in June |url=https://entertainment.inquirer.net/593973/miss-supranational-2025-to-take-place-in-poland-in-june |access-date=3 Marso 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Candan Şeviktürk si Cemre Eylülker ng Turkiya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |last=Tarhan |first=Sumru |date=9 Disyembre 2024 |title=Miss Türkiye 2.si olan Cemre Üker, Miss Supranational'da yer alacak |language=tr |trans-title=Cemre Üker, who came third in Miss Turkey, will take part in Miss Supranational |work=TGRT Haber |url=https://www.tgrthaber.com/aktuel/miss-turkey-2si-olan-cemre-uker-miss-supranationalda-yer-alacak-2972114 |access-date=18 Abril 2025}}</ref> Pinalitan ni Xhesika Pengili ng Albanya si Miss Shqipëria Supranational 2024 Argita Xhangoli dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 2024 |title="Mis Shqipëria 2024" kurorëzohet me më të bukurën! |language=Albanian |trans-title="Miss Albania 2024" is crowned the most beautiful! |website=Newsbomb.al |url=https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609021208/https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |archive-date=9 Hunyo 2024}}</ref> '''Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong''' Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Demokratikong Republika ng Konggo. Bumalik ang mga bansang Estonya at Letonya na huling sumali noong 2015; Anggola na huling sumali noong 2017; Makaw na huling sumali noong 2019; Noruwega na huling sumali noong 2021; Kirgistan na huling sumali noong [[Miss Supranational 2022|2022]]; at Hamayka, Kambodya, Namibya, Sambia, Simbabwe, Timog Korea, Togo, at Turkiya na huling sumali noong [[Miss Supranational 2023|2023]]. Hindi sumali sina Valentina Nartey ng Gana, Maria Rosa Aviri Ncogo ng Gineang Ekwatoriyal,<ref>{{Cite news |last=Buiyabán Bichua |first=Alisol |date=24 Hunyo 2024 |title=Mª Rosa Aviri Ncogo y Gerardo Menéndez Sope proclamados Miss y Míster TNO 2024 |language=es |trans-title=Mª Rosa Aviri Ncogo and Gerardo Menéndez Sope proclaimed Miss and Mister TNO 2024 |work=AhoraEG |url=https://ahoraeg.com/cultura/2024/06/24/ma-rosa-aviri-ncogo-y-gerardo-menendez-sope-proclamados-miss-y-mister-tno-2024/ |access-date=3 Marso 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240704015504/https://ahoraeg.com/cultura/2024/06/24/ma-rosa-aviri-ncogo-y-gerardo-menendez-sope-proclamados-miss-y-mister-tno-2024/ |archive-date=4 Hulyo 2024}}</ref> Maria Gerolymatou ng Gresya,<ref>{{Cite news |title=Η Στέλλα Μιχαηλίδου η νέα Σταρ Ελλάς: Όλες οι νικήτριες του διαγωνισμού ομορφιάς |language=el |trans-title=Stella Michaelidou the new Star Hellas: All the winners of the beauty contest |work=Parapolitika Greece |url=https://www.parapolitika.gr/lifestyle/article/1494609/i-stella-mihailidou-i-nea-star-ellas-oles-oi-nikitries-tou-diagonismou-omorfias/ |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220190957/https://www.parapolitika.gr/lifestyle/article/1494609/i-stella-mihailidou-i-nea-star-ellas-oles-oi-nikitries-tou-diagonismou-omorfias/ |archive-date=20 Disyembre 2024}}</ref> Laura Aleksa ng Kroasya,<ref>{{Cite news |date=24 Abril 2025 |title=FOTO/VIDEO Laura Aleksa nova je misica, prelijepe djevojke pokazale su se u najboljim izdanjima |language=hr |trans-title=PHOTO/VIDEO Laura Aleksa is the new Miss Universe, beautiful girls showed off their best looks |work=Podravina Hrvatska |url=https://epodravina.hr/foto-video-laura-aleksa-nova-je-misica-prelijepe-djevojke-pokazale-su-se-u-najboljim-izdanjima/?fbclid=IwY2xjawJ4fiFleHRuA2FlbQIxMQABHjGoeI-fRfN9kmgabeUbAlpli-ZMfYb5KkO_8ucYFyDGyhjIac3mzqxxgRjS_aem_5WImo413YEIisXJmKAn0yA&amp |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516220453/https://epodravina.hr/foto-video-laura-aleksa-nova-je-misica-prelijepe-djevojke-pokazale-su-se-u-najboljim-izdanjima/ |archive-date=16 Mayo 2025}}</ref> Dahyan Zelinsky ng Paragway,<ref>{{Cite news |date=31 Marso 2025 |title=¡Conocé a la Miss Grand y Miss Supranational Paraguay 2025! |language=es |trans-title=Meet Miss Grand and Miss Supranational Paraguay 2025! |website=La Nación |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/03/31/conoce-a-la-miss-grand-y-miss-supranational-paraguay-2025/ |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331163634/https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/03/31/conoce-a-la-miss-grand-y-miss-supranational-paraguay-2025/ |archive-date=31 Marso 2025}}</ref> at Uwase Kimana Emelique ng Rwanda dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |last=Uwiduhaye |first=Theos |date=23 Hunyo 2024 |title=Uwase Kimana Emelique yegukanye ku zaserukira u Rwanda muri 'Miss Supranational 2025' |language=rw |trans-title=Uwase Kimana Emelique wins to represent Rwanda in 'Miss Supranational 2025' |work=IGIHE |url=https://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uwase-kimana-emelique-yegukanye-rwanda-universal-personality |access-date=3 Marso 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ntarindwa |first=Frank |date=26 Hunyo 2024 |title=Uwase to represent Rwanda at Miss Supranational 2025 |language=en |website=The New Times |url=https://www.newtimes.co.rw/article/17975/entertainment/others/uwase-to-represent-rwanda-at-miss-supranational-2025 |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240626203922/https://www.newtimes.co.rw/article/17975/entertainment/others/uwase-to-represent-rwanda-at-miss-supranational-2025 |archive-date=26 Hunyo 2024}}</ref> Bukod pa rito, ilang mga kandidata na lumahok sa SupraChat ang bumitiw sa kompetisyon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan, kabilang sina Aminance Fofanah ng Sierra Leone,<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=31 Mayo 2025 |title=Potret Miss Supranational Sierra Leone 2025 Aminance Fofanah |trans-title=7 Potret Miss Supranational Sierra Leone 2025 Aminance Fofanah, Chic! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-sierra-leone-2025-aminance-fofanah-c1c2-01-9mwsv-y00gjl |access-date=28 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> Bella Davis ng Suwesya, at Aina Qureishi ng Pakistan, na kalaunan ay pinalitan ni Anniqa Jamal Iqbal, na kalaunan ay bumitiw rin sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 2021 |title=Aina becomes Miss Pakistan World |language=en |website=Daily Times |url=https://dailytimes.com.pk/781137/aina-becomes-miss-pakistan-world/ |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716100136/https://dailytimes.com.pk/781137/aina-becomes-miss-pakistan-world/ |archive-date=16 Hulyo 2021}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable unsortable" style="font-size: 95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Supranational 2025''' | * {{flagicon|BRA}} '''[[Brasil]]''' – '''[[Eduarda Braum]]'''<ref name=":12">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=28 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025 is Eduarda Braum of Brazil |url=https://entertainment.inquirer.net/616588/miss-supranational-2025-is-eduarda-braum-of-brazil |access-date=27 Hunyo 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|GER}} [[Alemanya]] – [[Anna Lakrini]]<ref name=":12" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] – Quishantely Leito<ref name=":12" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] – [[Tarah Valencia]]<ref name=":12" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] – Valerie Klepadlo<ref name=":12" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Vanessa Hayes<ref name=":3" /> * {{flagdeco|US}} [[Estados Unidos]] – Marvelous Sanyaolu<ref name=":3" /> * {{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] – Fabiola Vindas<ref name=":3" /> * {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] – Lilja Sif Pétursdóttir<ref name=":3" /> * {{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] – Michaela Macháčková<ref name=":3" /> * {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Brittany Feeney<ref name=":3" /> * {{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] – Kateryna Bilyk<ref name=":3" /> § |- |Top 24 | * {{flagicon|SPA}} [[Espanya]] – Luna Negrín * {{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] – Cristina Gonzalo Δ * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Ayushree Malik<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=India’s Ayushree Malik Wins Supra Chat Title and Finishes Among Top 24 at Miss Supranational 2025 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/indias-ayushree-malik-wins-supra-chat-title-and-finishes-among-top-24-at-miss-supranational-2025/articleshow/152168966.cms |access-date=8 Agosto 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> Δ * {{flagicon|INA}} [[Indonesya]] – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":3" /> * {{flagicon|Colombia}} [[Kolombya]] – Daniela Roldán * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – Angie Melchum<ref name=":3" /> * {{NPL}} – Dikshya Awasthi * {{flagicon|POL}} [[Polonya]] – Kasandra Zawal * {{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] – Karibel Perez<ref name=":3" /> * {{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] – NaMakau Nawa<ref name=":3" /> Δ * {{flagdeco|RSA}} [[Timog Aprika]] – Lebohang Raputsoe * {{flagdeco|ROK}} [[Timog Korea]] – Hyeon-jeong Yu |} === Mga ''Continental Queen'' === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Rehiyong Kontinental !Kandidata |- | rowspan="1" |Aprika | * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa<ref name=":8" /> |- |Asya at Oseaniya | * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":8" /> |- |Europa | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Lilja Sif Pétursdóttir<ref name=":8" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagdeco|US}} Estados Unidos – Marvelous Sanyaolu<ref name=":8" /> |- |Karibe | * {{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano – Karibel Perez<ref name=":8" /> |} === Mga natatanging parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! scope="col" |Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|ISL}} Lupangyelo – Lilja Sif Pétursdóttir<ref>{{Cite web |date=30 Hunyo 2025 |title=Lilja Sif Pétursdóttir crowned Miss Supranational Europe 2025 |url=https://icelandmonitor.mbl.is/news/news/2025/06/30/lilja_sif_petursdottir_crowned_miss_supranational_e/ |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Iceland Monitor |language=en |via=Morgunblaðið}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|CAN}} Kanada – Aslihan Morali |- |Best in National Costume | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Leix Collins |- |Miss Talent | * {{flagicon|NIC}} Nikaragwa – Maycrin Jaénz'''<ref name=":3" />''' |- |From the Ground Up | * {{flagicon|MEX}} Mehiko – Angie Melchum'''<ref name=":3" />''' |} == Mga ''Challenge Event'' == === ''Supra Chat'' === Nagsimula ang kaganapang ''Supra Chat'' noong 11 Abril 2025 na isinahimpapawid sa opisyal na ''YouTube channel'' ng Miss Supranational, kung saan ipinakilala ng bawat kandidata ang kanilang sarili sa grupo ng pitong kandidata. Ang mga nagwagi sa bawat grupo ay lalahok sa ikalawang round ng hamon, at ang kandidatang magwawagi sa ikalawang round ay awtomatikong mapapabilang sa Top 24. Nagwagi si Ayushree Malik ng Indiya sa hamong ito. ==== Unang round ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng Supra Chat. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! width="100" |Grupo ! colspan="7" width="200" |Bansa/Teritoryo |- !1 |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|AUS}} Australya<ref name=":0">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=17 Abril 2025 |title=Catch PH’s Tarah Valencia in Miss Supranational 2025’s ‘Supra Chat’ tonight |url=https://entertainment.inquirer.net/606157/catch-phs-tarah-valencia-in-miss-supranational-2025s-supra-chat-tonight |access-date=18 Abril 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |width="180"|{{flagicon|BEL}} Belhika |width="180"|{{flagicon|ISL}} Lupangyelo |width="180"|{{flagicon|Netherlands}} Olanda |width="180"|{{flagicon|POL}} Polonya |width="180"|{{flagicon|CZE}} Republikang Tseko |width="180"|{{flagicon|ROM}} Rumanya |- !2 |{{flagicon|BOL}} Bulibya |{{flagicon|GUA}} Guwatemala |{{flagicon|CAN}} Kanada |{{flagicon|MEX}} Mehiko |{{flagicon|Peru}} Peru | bgcolor="gold" |{{flagicon|PRI}} Porto Riko<ref>{{Cite web |date=16 Abril 2025 |title=Valerie Klepadlo avanza a semifinales del “Supra Chat” camino a Miss Supranational 2025 |trans-title=Valerie Klepadlo advances to the semifinals of the "Supra Chat" on her way to Miss Supranational 2025. |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/04/16/valerie-klepadlo-avanza-a-semifinales-del-supra-chat-camino-a-miss-supranational-2025/ |access-date=18 Abril 2025 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |{{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano |- !3 |{{flagicon|VNM}} Biyetnam<ref name=":0" /> | bgcolor="gold" |{{flagicon|IND}} Indiya<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=24 Abril 2025 |title=Ayushree Malik clinches victory in Supra Chat and advances to round 2 at Miss Supranational 2025! |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/ayushree-malik-clinches-victory-in-supra-chat-and-advances-to-round-2-at-miss-supranational-2025/articleshow/151486133.cms |access-date=16 Mayo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |{{flagicon|KHM}} Kambodya<ref name=":0" /> | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|NGR}} Niherya<ref name=":0" /> |{{flagicon|PAK}} Pakistan<ref name=":0" /> |{{flagicon|PHL}} Pilipinas<ref name=":0" /> |{{flagicon|TUR}} Turkiya<ref name=":0" /> |- !4 | bgcolor="gold" |{{flagicon|CUW}} Curaçao |{{Flagicon|COD}} Dem. Rep. ng Konggo |{{flagicon|GHA}} Gana | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|CAY}} Kapuluang Cayman |{{flagicon|NAM}} Namibya |{{flagicon|NOR}} Noruwega |{{flagicon|NZL}} Nuweba Selandiya |- !5 |{{flagicon|ANG}} Anggola |{{flagicon|VEN}} Beneswela | bgcolor="gold" |{{flagicon|BRA}} Brasil |{{flagicon|CRC}} Kosta Rika |{{flagicon|ECU}} Ekwador |{{flagicon|MYA}} Myanmar |{{flagicon|PAR}} Paragway |- !6 |{{flagicon|GER}} Alemanya | bgcolor="gold" |{{flagicon|JAM}} Hamayka |{{flagicon|HAI}} Hayti |{{flagicon|GBR}} Reyno Unido |{{flagicon|ZIM}} Simbabwe |{{flagdeco|SWE}} Suwesya | {{N/A}} |- !7 |{{flagicon|ARG}} Arhentina | bgcolor="gold" |{{flagdeco|SLV}} El Salvador |{{flagicon|SPA}} Espanya |{{flagicon|GEQ}} Gineang Ekwatoriyal |{{flagicon|Colombia}} Kolombya |{{flagdeco|CUB}} Kuba |{{flagicon|NIC}} Nikaragwa |- !8 |{{flagicon|ALB}} Albanya |{{Flagicon|DEN}} Dinamarka |{{flagicon|EST}} Estonya |{{flagdeco|LAT}} Letonya |{{flagdeco|MLT}} Malta | bgcolor="gold" |{{flagdeco|ZAM}} Sambia |{{flagdeco|SLE}} Sierra Leone |- !9 | {{flagicon|INA}} Indonesya | {{flagdeco|JPN}} Hapon | {{flagdeco|MAC}} Makaw | bgcolor="gold" | {{flagicon|MYS}} Malaysia | {{flagu|Nepal}} | {{N/A}} | {{N/A}} |- !10 | {{flagicon|ISV}} Kap. Birhen ng E.U. | {{flagdeco|RSA}} Timog Aprika | {{flagdeco|TTO}} Trinidad at Tobago | bgcolor="gold" | {{Flagicon|UKR}} Ukranya | {{N/A}} | {{N/A}} | {{N/A}} |} ==== Ikalawang ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa huling ''round''. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" ! width="100" |Grupo ! colspan="7" |Bansa/Teritoryo |- !1 |width="180"| {{flagicon|AUS}} Australya |width="180"|{{flagicon|BRA}} Brasil |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|CUW}} Curaçao |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|IND}} Indiya |width="180"; bgcolor="gold" |{{flagicon|CAY}} Kapuluang Cayman |width="180"|{{flagicon|NGR}} Niherya |width="180"|{{flagicon|PRI}} Porto Riko |- !2 | bgcolor="gold" |{{flagdeco|SLV}} El Salvador |{{flagicon|JAM}} Hamayka |{{flagicon|MYS}} Malaysia |{{flagdeco|SWE}} Suwesya |{{Flagicon|UKR}} Ukranya | bgcolor="gold" |{{flagdeco|ZAM}} Sambia | bgcolor="gold" |{{flagicon|ZIM}} Simbabwe |} ==== Huling ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Supra Chat'' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|IND}} '''Indiya''' – '''Ayushree Malik<ref name=":02">{{Cite web |date=27 Hunyo 2025 |title=Ayushree Malik enters the Top 24 of Miss Supranational 2025 by winning the Supra Chat title |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/ayushree-malik-bags-a-spot-in-the-top-24-of-miss-supranational-2025/articleshow/152168512.cms |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref>''' |- |Top 6 | * {{flagdeco|Curaçao}} Curaçao – Quishantely Leito * {{flagdeco|El Salvador}} El Salvador – Verónica Gaytán * {{flagdeco|Cayman Islands}} Kapuluang Cayman – Tracey Campbell * {{flagdeco|Zambia}} Sambia – NaMakau Nawa<ref>{{Cite web |date=27 Hunyo 2025 |title=10 ứng viên sáng giá nhất chung kết Miss Supranational 2025 |trans-title=10 most promising candidates for the final round of Miss Supranational 2025 |url=https://baomoi.com/10-ung-vien-sang-gia-nhat-chung-ket-miss-supranational-2025-c52616456.epi |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Báo Mới |language=vi}}</ref> * {{flagicon|ZIM}} Simbabwe – Pauline Marere |} === ''Miss Influencer Opportunity'' === Sa hamong ito, isang kandidata sa bawat rehiyong kontinental ang napili bilang nagwagi sa kompetisyon sa ''Facebook'', at ang iba ay napili bilang nagwagi sa mga kompetisyon sa ''Instagram'' at ''YouTube'', na silang bubuo sa Top 20 ng hamon. Mula sa 20 kandidata, isang kandidata ang magwawagi sa hamon at awtomatikong mapapabilang sa Top 24. Nagwagi si Cristina Gonzalo ng Guwatemala sa hamong ito. * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Miss Influencer Opportunity'' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|GUA}} '''Guwatemala''' – '''Cristina Gonzalo''' |- |Top 20 | * {{flagicon|AUS}} Australya – Krysta Heath * {{flagicon|VNM}} Biyetnam – Võ Cao Kỳ Duyên * '''{{flagicon|BRA}}''' Brasil – [[Eduarda Braum]] * {{flagicon|ECU}} Ekwador – Ana Isabel Cobo * {{flagicon|IND}} Indiya – Ayushree Malik * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri * {{flagicon|CAM}} Kambodya – Chandara Chhum * {{flagicon|CAN}} Kanada – Aslihan Morali * {{flagu|Malaysia}} – Eshwin Kaur * {{flagu|Myanmar}} – Lin Cherry Moe * {{flagicon|NAM}} Namibya – Savannah Pereira * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – Tarah Valencia<ref name=":4">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=2 Hunyo 2025 |title=Mister and Miss Supranational bets advance in preliminary online contests |url=https://entertainment.inquirer.net/612984/mister-and-miss-supranational-bets-advance-in-preliminary-online-contests |access-date=8 Agosto 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> * {{flagicon|PRI}} Porto Riko – Valerie Klepadlo<ref name=":4" /> * {{flagu|Portugal}} – Daryna Levytska<ref name=":4" /> * {{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano – Karibel Pérez * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa * {{flagicon|ZIM}} Simbabwe – Pauline Marere<ref name=":4" /> * {{flagdeco|THA}} Taylandiya – Michelle Behrmann * {{flagdeco|TUR}} Turkiya – Candan Şeviktürk |} === ''Supra Fan Vote'' === Nagsimula ang botohan para sa ''Supra Fan Vote'' noong 19 Hunyo 2025 at natapos hanggang sa pangwakas na komeptisyon noong 27 Hunyo 2025. Ang magwawagi ay awtomatikong makakapasok sa Top 12. Nagwagi si Kateryna Bilyk ng Ukranya sa hamong ito.<ref name=":5">{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=Here’s a Look at the Special Award Winners at Miss Supranational 2025 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/heres-a-look-at-the-special-award-winners-at-miss-supranational-2025/eventshow/152168757.cms |access-date=8 Agosto 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 12 sa pamamagitan ng ''Supra Fan Vote'' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|UKR}} '''Ukranya''' – '''Kateryna Bilyk<ref name=":5" />''' |- |Top 10 | * {{flagicon|VNM}} Biyetnam – Võ Cao Kỳ Duyên * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Cristina Gonzalo * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":9">{{Cite web |last=Fitriani |first=Lailatul |date=29 Hunyo 2025 |title=Masuk Top 24, Firsta Yufi Amarta Putri Raih Gelar Miss Supranational Asia & Oceania 2025 - |url=https://www.jawapos.com/infotainment/016201100/masuk-top-24-firsta-yufi-amarta-putri-raih-gelar-miss-supranational-asia-oceania-2025 |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Jawa Pos |language=id}}</ref> * {{flagicon|NAM}} Namibya – Savannah Pereira * {{flagicon|PHL}} Pilipinas – Tarah Valencia * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa * {{flagdeco|THA}} Taylandiya – Michelle Behrmann * {{flagdeco|ROK}} Timog Korea – Hyeon-jeong Yu * {{flagdeco|TUR}} Turkiya – Candan Şeviktürk |} === Miss Talent === Noong 21 Hunyo 2025, siyam na kandidata ang nagtanghal sa pangwakas ng hamong Miss Talent na ginanap sa Strzelecki Park Amphitheater. Nagwagi si Maycrin Jaénz ng Nikaragwa sa hamong ito.'''<ref name=":3" />''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Nagwagi''' | * {{flagicon|NIC}} '''Nikaragwa''' – '''Maycrin Jaénz<ref name=":3" />''' |- |Top 9 | * {{flagicon|ALB}} Albanya – Argita Xhangoli * {{flagicon|GER}} Alemanya – [[Anna Lakrini]] * {{flagicon|BEL}} Belhika – Sophia Sanfilippo * {{flagicon|HAI}} Hayti – Sklouchere Pierre * {{flagicon|INA}} Indonesya – Firsta Yufi Amarta Putri<ref name=":9" /> * {{flagicon|CRC}} Kosta Rika – Fabiola Vindas * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Brittany Feeney * {{flagdeco|ZAM}} Sambia – NaMakau Nawa |} === ''Supra Model of the Year'' === Naganap ang Supra Model of the Year noong 23 Hunyo 2025 sa Strzelecki Park Amphitheater kung saan nirampa ng mga kandidata ang kanilang mga kasuotan mula sa mga taga-disenyo mula sa kanilang bansa. Pagkatapos nito, dalawang kandidata mula sa limang rehiyong kontinental ang napili bilang ''semi-finalist'',<ref>{{Cite web |last=Valdez |first=Jasper |date=24 Hunyo 2025 |title=Tarah Valencia advances to Supra Model of the Year semifinals |url=https://manilastandard.net/showbiz/314606935/tarah-valencia-advances-to-supra-model-of-the-year-semifinals.html |access-date=5 Oktubre 2025 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=24 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational PH Tarah Valencia is a Supra Model semi-finalist |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/miss-supranational-ph-tarah-valencia-is-a-supra-model-semi-finalist/123683/ |access-date=5 Oktubre 2025 |website=GMA Network News |language=en}}</ref> at kalaunan ay napili ang apat na ''Continental Winners'' kung saan isa sa mga ito ang tatanghaling nagwagi sa hamong ito at pakusang makakapasok sa Top 24. Nagwagi si NaMakau Nawa ng Sambia sa hamong ito.<ref name=":3" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Rehiyong Kontinental !Kandidata |- style="background:gold;" |'''Nagwgagi''' |Aprika | * {{flagdeco|ZAM}} '''Sambia''' – '''NaMakau Nawa<ref name=":3" />'''<ref name=":7">{{Cite web |date=24 Hunyo 2025 |title=Vietnam’s Ky Duyen outpaced in Supra Model event |url=https://vietnamnet.vn/en/vietnam-s-ky-duyen-outpaced-in-supra-model-event-2414473.html |access-date=5 Oktubre 2025 |website=VietNamNet |language=vi}}</ref> |- | rowspan="4" |Continental Winners |Asya at Oseaniya | * {{flagicon|MYS}} Malaysia – Eshwin Kaur<ref name=":7" /> |- |Europa | * {{flagicon|GER}} Alemanya – [[Anna Lakrini]]<ref name=":7" /> |- |Kaamerikahan | * {{flagdeco|US}} Estados Unidos– {{sortname|Marvelous|Sanyaolu|nolink=1}}<ref name=":7" /> |- |Karibe | * {{flagdeco|TTO}} Trinidad at Tobago – {{sortname|Shenelle|Ramkhelawan|nolink=1}}<ref name=":7" /> |- | rowspan="5" |Top 10 | rowspan="1" |Aprika | rowspan="1" | * {{flagdeco|RSA}} Timog Aprika – {{sortname|Lebohang|Raputsoe|nolink=1}}<ref name=":7" /> |- |Asya at Oseaniya | * {{flagu|Philippines}} – Tarah Valencia<ref name=":6" /><ref name=":7" /> |- |Europa | * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Michaela Macháčková<ref name=":7" /> |- |Kaamerikahan | * '''{{flagicon|BRA}}''' Brasil – Eduarda Braum<ref name=":7" /> |- |Karibe | * {{flagdeco|Curaçao}} Curaçao – Quishantely Leito<ref name=":7" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Dalawampu't-apat na ''semi-finalist'' ang napili sa edisyong ito kung saan dalawampu't-isa ang napili mula sa paunang kompetisyon at ''closed-door interview'', at tatlo ang pakusang nakapasok sa Top 24 mula sa mga ''pre-pageant event.'''<ref name=":3" />''''' Lumahok sa ''swimsuit competition'' ang dalawampu't-apat na semi-finalist, at kalaunan ay pinili ang labindalawang ''semi-finalist'' kung saan isa ang pakusang nakapasok dahil sa ''Fan Vote''.<ref name=":3" /> Lumahok sa ''evening gown competition'' at ''question and answer round'' ang labindalawang mga ''semi-finalist'' at kalaunan ay pinili ang imang pinalista na sumabak sa ''final question''.'''''<ref name=":3" />'''''<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=26 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025: What to expect at the coronation show |url=https://entertainment.inquirer.net/616323/miss-supranational-2025-what-to-expect-at-the-coronation-show |access-date=5 Oktubre 2025 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> === Komite sa pagpili === * [[Andrea Aguilera]] – [[Miss Supranational 2023]] mula sa Ekwador<ref name=":10">{{Cite web |last=McGee |first=Jade |date=30 Hunyo 2025 |title=Brazil’s Eduarda Braum wins Miss Supranational 2025 crown in dazzling finale |url=https://www.womanandhomemagazine.co.za/entertainment/celebrity/brazils-eduarda-braum-wins-miss-supranational-2025-crown-in-dazzling-finale/ |access-date=17 Oktubre 2025 |website=Woman and Home Magazine |language=en-US}}</ref> * Robert Czepiel – Pangkalahatang Direktor ng Jubiler Schubert / World of Amber * Ada Fijał – Polakang aktres at mang-aawit * Agnieszka Hyży – Polakang mamamahayag<ref name=":10" /> * Ilona Krawczyńska – Polakang modelo * Gerhard Parzutka von Lipinski – Tagapagtatag at punong ehekutibo ng Miss Supranational Organization * [[Valeria Vázquez]] – [[Miss Supranational 2018]] mula sa Porto Riko * [[Harashta Haifa Zahra]] – [[Miss Supranational 2024]] mula sa Indonesya == Mga kandidata == Animnapu't-anim na kandidata ang lumahok sa edisyong ito.<ref name=":1">{{Cite web |last=Mrozek |first=Joanna |date=17 Abril 2025 |title=Miss Supranational 2025. Oto piękne kandydatki z różnych części świata, które już w czerwcu powalczą o koronę w Nowym Sączu |trans-title=Miss Supranational 2025. Here are the beautiful candidates from different parts of the world who will fight for the crown in Nowy Sącz in June |url=https://gazetakrakowska.pl/miss-supranational-2025-oto-piekne-kandydatki-z-roznych-czesci-swiata-ktore-juz-w-czerwcu-powalcza-o-korone-w-nowym-saczu/ar/c6p2-27480333 |access-date=18 Abril 2025 |website=Gazeta Krakowska |language=pl-PL}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Retamal |first=Brenda García |date=27 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025 EN VIVO: sigue en directo los detalles sobre el certamen de belleza |trans-title=Miss Supranational 2025 LIVE: Follow the details of the beauty pageant live. |url=https://rpp.pe/cultura/mas-cultura/final-miss-supranational-2025-en-vivo-con-mayra-messa-horarios-candidatas-donde-ver-por-tv-gala-del-certamen-de-belleza-noticia-1643273 |access-date=28 Hunyo 2025 |website=RPP |language=es}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Argita|Xhangoli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Hunyo 2024 |title=“Mis Shqipëria 2024” kurorëzohet me më të bukurën! |trans-title="Miss Albania 2024" is crowned with the most beautiful! |url=https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121171205/https://newsbomb.al/showbiz/mis-shqiperia-2024-kurorezohet-me-me-te-bukuren-i335581 |archive-date=21 Enero 2025 |access-date=9 Hunyo 2024 |website=Newsbomb |language=sq}}</ref> |22 |Durrës |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{Sortname|Anna|Lakrini}}<ref>{{Cite news |date=6 Abril 2025 |title=Filipina beauty queen Anna Lakrini is Miss Supranational Germany 2025 |language=en |work=[[GMA News Online]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/941807/filipina-beauty-queen-anna-lakrini-is-miss-supranational-germany-2025/story/#goog_rewarded |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406023035/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/hobbiesandactivities/941807/filipina-beauty-queen-anna-lakrini-is-miss-supranational-germany-2025/story/#goog_rewarded |archive-date=6 Abril 2025}}</ref> |27 |[[Stuttgart]] |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Kendra|Cordeiro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |first= |date=15 Abril 2025 |title=Kendra Cordeiro é a Miss Supranational Angola 2025 |language=pt |trans-title=Kendra Cordeiro is Miss Supranational Angola 2025 |website=PlatinaLine |url=https://platinaline.com/kendra-cordeiro-e-a-miss-supranational-angola-2025/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415192641/https://platinaline.com/kendra-cordeiro-e-a-miss-supranational-angola-2025/ |archive-date=15 Abril 2025}}</ref> |26 |Benguela |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Camila|Barraza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronil |first=Majo |date=19 Abril 2025 |title=Miss Supranational Argentina 2025 |url=https://mcmnews.substack.com/p/miss-supranational-argentina-2025?utm_campaign=post&utm_medium=web |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419155325/https://mcmnews.substack.com/p/miss-supranational-argentina-2025 |archive-date=19 Abril 2025 |access-date=15 Mayo 2025 |website=Substack |language=es}}</ref> |31 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{Sortname|Krysta|Heath|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Marso 2025 |title=Krysta Heath Takes Centre Stage as Model & Mode Magazine's Latest Featured Beauty Queen |url=https://modelandmodemag.com/2025/03/krysta-heath/ |access-date=16 Mayo 2025 |website=Model and Mode Magazine |language=en}}</ref> |28 |Maitland |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Sophia|Sanfilippo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Herlina |first=Ratna |date=21 Marso 2025 |title=7 Potret Sophia Sanfilippo Miss Supranational Belgia 2025, Gorgeous! |language=id |trans-title=7 Portraits of Sophia Sanfilippo Miss Supranational Belgium 2025, Gorgeous! |website=IDN Times |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-sophia-sanfilippo-miss-supranational-belgia-2025-c1c2 |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415194617/https://www.idntimes.com/men/ladies/ratna-herlina/potret-sophia-sanfilippo-miss-supranational-belgia-2025-c1c2 |archive-date=15 Abril 2025}}</ref> |22 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |Leix Collins<ref>{{Cite news |date=29 Marso 2025 |title=Leix Collins y Víctor Battista representarán a Venezuela en el Miss y Mister Supranational 2025 |language=es |trans-title=Leix Collins and Víctor Battista will represent Venezuela at the Miss and Mister Supranational 2025 pageant |work=Globovision |url=https://www.globovision.com/espectaculo/36609/xxx-y-xxx-representaran-a-venezuela-en-el-miss-y-mister-supranational-2025 |url-status=live |access-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330050032/https://www.globovision.com/espectaculo/36609/xxx-y-xxx-representaran-a-venezuela-en-el-miss-y-mister-supranational-2025 |archive-date=30 Marso 2025}}</ref> |26 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Võ Cao|Kỳ Duyên|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 September 2024 |title=Võ Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam Toàn cầu |trans-title=Vo Cao Ky Duyen crowned Miss Vietnam Tourism Global |url=https://vnexpress.net/vo-cao-ky-duyen-dang-quang-hoa-hau-du-lich-viet-nam-toan-cau-4795574.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127015220/https://vnexpress.net/vo-cao-ky-duyen-dang-quang-hoa-hau-du-lich-viet-nam-toan-cau-4795574.html |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=22 September 2024 |website=VnExpress |language=vi}}</ref> |20 |[[Haiphong]] |- |'''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' |'''{{sortname|Eduarda|Braum|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Santana |first=Caio |date=4 Abril 2025 |title=Quem é Eduarda Braum, capixaba que venceu o Miss Supranational Brasil 2025? |language=pt |trans-title=Who is Eduarda Braum, from Espírito Santo who won Miss Supranational Brazil 2025? |website=UOL |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/04/05/quem-e-eduarda-braum-capixaba-que-venceu-o-miss-supranational-brasil-2025.htm |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416182741/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2025/04/05/quem-e-eduarda-braum-capixaba-que-venceu-o-miss-supranational-brasil-2025.htm |archive-date=16 Abril 2025}}</ref>''' |26 |Afonso Cláudio |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Sortname|Vanessa|Hayes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Disyembre 2024 |title=Vanessa Hayes representará a Bolivia en el Miss Supranational 2025 que se celebrará en Polonia |url=https://eldeber.com.bo/sociales/vanessa-hayes-representara-a-bolivia-en-el-miss-supranational-2025-que-se-celebrara-en-polonia_394242 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241222175717/https://eldeber.com.bo/sociales/vanessa-hayes-representara-a-bolivia-en-el-miss-supranational-2025-que-se-celebrara-en-polonia_394242 |archive-date=22 Disyembre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=El Deber |language=es}}</ref> |25 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |{{Sortname|Quishantely|Leito|nolink=1}}<ref name=":1" /> |22 |Willemstad |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{Sortname|Caroline|Kondé|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Botera |first=Cédric |date=3 Pebrero 2025 |title=Caroline Kondé : Une voix pour le Congo au Miss Supranational 2025 |language=fr |trans-title=Caroline Kondé: A voice for Congo at Miss Supranational 2025 |website=Congo Quotidien |url=https://www.congoquotidien.com/2025/02/03/caroline-konde-une-voix-pour-le-congo-au-miss-supranational-2025/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250203140913/https://www.congoquotidien.com/2025/02/03/caroline-konde-une-voix-pour-le-congo-au-miss-supranational-2025/ |archive-date=3 Pebrero 2025}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{Flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Sofie Ørn|Andersen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Muhammad Ayub |first=Rifai |date=2 Setyembre 2024 |title=Inilah Hasil Akhir Final Miss Denmark 2024, Dikirim ke Miss Universe! |language=Indoesian |trans-title=Here are the Final Results of Miss Denmark 2024, Sent to Miss Universe! |website=IDN Times |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/inilah-hasil-akhir-final-miss-denmark-2024-dikirim-ke-miss-universe-c1c2 |url-status=live |access-date=21 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206005817/https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/inilah-hasil-akhir-final-miss-denmark-2024-dikirim-ke-miss-universe-c1c2 |archive-date=6 Disyembre 2024}}</ref> |24 |[[:en:Hillerød|Hillerød]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{Sortname|Ana Isabel|Cobo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |first= |date=3 Abril 2025 |title=Ellos son Miss y Mister Supranational Ecuador 2025: Ana Isabel Cobo y Andrey Soliz |language=es |trans-title=These are Miss and Mister Supranational Ecuador 2025: Ana Isabel Cobo and Andrey Soliz |website=UOL |url=https://www.primicias.ec/entretenimiento/miss-mister-supranational-ecuador-ana-isabel-cobo-andrey-soliz-92911/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250331173048/https://www.primicias.ec/entretenimiento/miss-mister-supranational-ecuador-ana-isabel-cobo-andrey-soliz-92911/ |archive-date=31 Marso 2025}}</ref> |26 |Ambato |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Verónica|Gaytán|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Orellana |first=Óscar |date=9 Disyembre 2024 |title=Verónica Gaytán es la nueva reina de El Salvador |language=es |trans-title=Verónica Gaytán is the new queen of El Salvador |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/veronica-gaytan-es-la-nueva-reina-de-el-salvador/1186648/2024/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120213053/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/veronica-gaytan-es-la-nueva-reina-de-el-salvador/1186648/2024/ |archive-date=20 Enero 2025}}</ref> |23 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Luna|Negrín|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Khôi |first=Minh |date=13 Abril 2025 |title=Cặp tiếp viên hàng không cao 1,8m cùng thắng Hoa hậu Siêu quốc gia Tây Ban Nha |language=Vietnamese |trans-title=1.8m tall flight attendants win Miss Supranational Spain |website=VietNamNet |url=https://vietnamnet.vn/cap-tiep-vien-hang-khong-cao-1-8m-cung-thang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-tay-ban-nha-2390658.html |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417014435/https://vietnamnet.vn/cap-tiep-vien-hang-khong-cao-1-8m-cung-thang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-tay-ban-nha-2390658.html |archive-date=17 Abril 2025}}</ref> |21 |[[Madrid]] |- |{{flagdeco|US}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Marvelous|Sanyaolu|nolink=1}}<ref name=":8">{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=Meet the Continental Winners of Miss Supranational 2025 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/meet-the-continental-winnersof-miss-supranational-2025/eventshow/152168826.cms |access-date=28 Hunyo 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |22 |[[Baton Rouge]] |- |{{flagicon|EST}} [[Estonya]] |{{sortname|Samantha|Kasela|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Pebrero 2025 |title=FOTOD: Vau! Kodumaad väisav Eha Urbsalu on jätkuvalt püss! |language=Estonian |trans-title=PHOTOS: Wow! Eha Urbsalu, who is visiting her homeland, is still a gun! |website=Nelli Teataja |url=https://www.nelli.ee/fotod-vau-kodumaad-vaisav-eha-urbsalu-on-jatkuvalt-puss |access-date=7 Mayo 2025}}</ref> |24 |Tartu |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Cristina |Gonzalo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berkat |first=Prima |date=3 Marso 2025 |title=7 Potret Kunjungan Miss Supranational 2024 Harashta Haifa ke Guatemala |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-kunjungan-miss-supranational-2024-harashta-haifa-ke-guatemala-c1c2?page=all |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303060042/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-kunjungan-miss-supranational-2024-harashta-haifa-ke-guatemala-c1c2?page=all |archive-date=3 Marso 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |Antigua Guatemala |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Sara-Dee|Palmer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last= |first= |date=2 Abril 2025 |title=Meet Sara-Dee Palmer, Miss Supranational Jamaica 2025 |website=The Gleaner |url=https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20250402/meet-sara-dee-palmer-miss-supranational-jamaica-2025 |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250403144551/https://jamaica-gleaner.com/article/entertainment/20250402/meet-sara-dee-palmer-miss-supranational-jamaica-2025 |archive-date=3 Abril 2025}}</ref> |29 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Nao|Kawada|nolink=1}}<ref name=":1" /> |25 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{Sortname|Sklouchere |Pierre|nolink=1}}<ref name="LIPUTAN6">{{Cite news |last=Riani |first=Asnida |date=22 Abril 2025 |title=Pesona Angie Melchum, Miss Supranational Meksiko 2025 yang Bakal Bersaing Dimahkotai Harashta Haifa Zahra |language=id |trans-title=The Charm of Angie Melchum, Miss Supranational Mexico 2025 Who Will Compete to be Crowned by Harashta Haifa Zahra |website=Liputan 6 |url=https://www.liputan6.com/lifestyle/read/6001402/pesona-angie-melchum-miss-supranational-meksiko-2025-yang-bakal-bersaing-dimahkotai-harashta-haifa-zahra?page=3 |url-status=live |access-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512004108/https://www.liputan6.com/lifestyle/read/6001402/pesona-angie-melchum-miss-supranational-meksiko-2025-yang-bakal-bersaing-dimahkotai-harashta-haifa-zahra?page=3 |archive-date=12 Mayo 2025}}</ref> |25 |Lauderhill |- |{{flagdeco|Hong Kong}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Wanding|Luo|nolink=1}}<ref name=":2" /> |24 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Ayushree |Malik|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Marso 2025 |title=Ayushree Malik and Vipra Mehta crowned Miss Diva 2024 winners |url=https://www.wionews.com/entertainment/ayushree-malik-and-vipra-mehta-crowned-miss-diva-2024-winners-8833847 |access-date=8 Marso 2025 |website=Wion |language=en}}</ref> |19 |[[Delhi]] |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesya]] |{{Sortname|Firsta Yufi |Amarta Putri|nolink=1}}<ref>{{cite web |last1=Arifianto |first1=Hermawan |date=4 Mayo 2025 |title=Firsta Yufi dari Jebeng Banyuwangi ke Puteri Indonesia 2025, Jadi Inspirasi Anak Muda |trans-title=Firsta Yufi from Jebeng Banyuwangi to Puteri Indonesia 2025, Becomes an Inspiration for Young People |url=https://www.liputan6.com/regional/read/6012237/firsta-yufi-dari-jebeng-banyuwangi-ke-puteri-indonesia-2025-jadi-inspirasi-anak-muda |access-date=15 Mayo 2025 |website=Liputan 6 |language=id}}</ref> |23 |[[Rehensiya ng Banyuwangi|Banyuwangi]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] |{{Sortname|Chandara |Chhum|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Phương |first=Hoài |date=2 Abril 2025 |title=Chhum Chandara - hoa hậu và Lee SeangHuy - nam vương của Campuchia |language=vi |trans-title=Chhum Chandara - beauty queen and Lee SeangHuy - king of Cambodia |website=Tuổi Trẻ |url=https://tuoitre.vn/chhum-chandara-hoa-hau-va-lee-seanghuy-nam-vuong-cua-campuchia-20250403060745203.htm |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416183342/https://tuoitre.vn/chhum-chandara-hoa-hau-va-lee-seanghuy-nam-vuong-cua-campuchia-20250403060745203.htm |archive-date=16 Abril 2025}}</ref> |25 |[[Nom Pen]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Aslihan|Morali|nolink=1}}<ref name="LIPUTAN6" /> |27 |Ancaster |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |{{sortname|Aminisha|Bailey|nolink=1}}<ref name=":1" /> |25 |Charlotte Amalie |- |{{flagicon|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{Sortname|Tracey|Campbell|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2024 |title=One night, three queens at Miss World Cayman Islands pageant |url=https://www.caymancompass.com/2024/10/29/one-night-three-queens-at-miss-world-cayman-islands-pageant/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210114711/https://www.caymancompass.com/2024/10/29/one-night-three-queens-at-miss-world-cayman-islands-pageant/ |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=Cayman Compass}}</ref> |19 |West Bay |- |{{flagdeco|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Ekaterina|Zabolotnova|nolink=1}}<ref name=":2" /> |29 |[[Biskek]] |- |{{flagicon|Colombia}} [[Kolombya]] |{{Sortname|Daniela|Roldán|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Camacho |first=Julián Andrés |date=11 Marso 2025 |title=Daniela Roldán, La Gran Apuesta del Valle. |language=es |trans-title=Daniela Roldán, The Valley's big bet |website=El Valluno |url=https://elvalluno.com/daniela-roldan-la-gran-apuesta-del-valle/ |access-date=21 Abril 2025}}</ref> |20 |[[Cali]] |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|Fabiola|Vindas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rodriguez |first=Randall |date=3 Pebrero 2024 |title=Fabiola Vindas es la nueva Srta. Costa Rica 2024 |trans-title=Fabiola Vindas is the new Miss Costa Rica 2024 |url=https://contactocr.com/concursos-belleza/fabiola-vindas-es-la-nueva-srta-costa-rica-2024/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324063342/https://contactocr.com/concursos-belleza/fabiola-vindas-es-la-nueva-srta-costa-rica-2024/ |archive-date=24 Marso 2025 |access-date=3 Hulyo 2024 |website=ContactoCR |language=es}}</ref> |24 |Guápiles |- |{{flagdeco|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Freddra|Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=25 Hunyo 2025 |title=7 Potret Miss Supranational Kuba 2025 Freddra Reyes, Curi Perhatian! |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Cuba 2025 Freddra Reyes, Stealing Attention! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-kuba-2025-freddra-reyes-c1c2-01-9mwsv-rdzlxm |access-date=29 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |24 |[[Havana]] |- |{{flagdeco|LAT}} [[Letonya]] |{{sortname|Meldra|Rosenberg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=17 Hunyo 2025 |title=7 Potret Meldra Rosenberg Miss Supranational Latvia 2025, Exquisite! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-meldra-rosenberg-miss-supranational-latvia-2025-c1c2-01-9mwsv-sf2wzt |access-date=29 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |[[Riga]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{Sortname|Lilja Sif|Pétursdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Hauksdóttir |first=Íris |date=16 Agosto 2023 |title=Lilja Sif Pétursdóttir valin Ungfrú Ísland |language=Icelandic |trans-title=Lilja Sif Pétursdóttir elected Miss Iceland |website=Visir |url=https://www.visir.is/g/20232451137d/lilja-sif-peturs-dottir-valin-ungfru-island |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417003737/https://www.visir.is/g/20232451137d/lilja-sif-peturs-dottir-valin-ungfru-island |archive-date=17 Abril 2025}}</ref> |21 |[[Reikiavik]] |- |{{flagdeco|MAC}} [[Macau|Makaw]] |{{sortname|Feng-Wei|Zou|nolink=1}}<ref name=":2" /> |22 |Ruijin |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{Sortname|Eshwin |Kaur|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hunyo 2025 |title=Tepis Saingan Ratu Dari Filipina, Eshwin Kaur Dinobat Model Asia/Oceania Terbaik Di Miss Supranational 2025 |trans-title=Beating the Queen's Rival from the Philippines, Eshwin Kaur is crowned the Best Asian/Oceania Model at Miss Supranational 2025 |url=https://seeni.my/article/tepis-saingan-ratu-dari-filipina-eshwin-kaur-dinobat-model-asiaoceania-terbaik-di-miss-supranational-2025-remaja-181542 |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Remaja |language=ms}}</ref> |24 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Hayley|Ghiller|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Aquilina |first=Wayne |date=5 Mayo 2025 |title=Hayley Ghiller f’isem Malta għal Miss Supranational fil-Polonja |language=mt |trans-title=Hayley Ghiller representing Malta at Miss Supranational in Poland |website=One |url=https://one.com.mt/hayley-ghiller-fisem-malta-ghal-miss-supranational-fil-polonja/ |access-date=5 May 2025 |archive-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516221702/https://one.com.mt/hayley-ghiller-fisem-malta-ghal-miss-supranational-fil-polonja/ |url-status=dead }}</ref> |24 |San Ġwann |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Angie|Melchum|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=8 Agosto 2024 |title=Hidalguense representará a México en Miss Supranational 2025 |trans-title=Who is Angie Melchum, the Hidalgo native who will represent Mexico at Miss Supranational 2025? |url=https://www.milenio.com/sociedad/quien-es-angie-melchum-representante-de-mexico-en-miss-supranational |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221094128/https://www.milenio.com/sociedad/quien-es-angie-melchum-representante-de-mexico-en-miss-supranational |archive-date=21 Disyembre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=Grupo Milenio |language=es-MX}}</ref> |22 |Tulancingo |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Lin Cherry|Moe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=12 Agosto 2024 |title=3 Myanmar representatives as international pageants for Miss Universe Myanmar introduced |url=https://www.gnlm.com.mm/3-myanmar-representatives-as-international-pageants-for-miss-universe-myanmar-introduced/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240920075647/https://www.gnlm.com.mm/3-myanmar-representatives-as-international-pageants-for-miss-universe-myanmar-introduced/ |archive-date=20 Setyembre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US}}</ref> |23 |Meiktila |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{Sortname|Savannah |Pereira|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Siririka |first=Paheja |date=3 Pebrero 2025 |title=Namibia braces for international pageant stages |url=https://neweralive.na/namibia-braces-for-international-pageant-stages/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303062156/https://neweralive.na/namibia-braces-for-international-pageant-stages/ |archive-date=3 Marso 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=New Era Live |language=en-US}}</ref> |24 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{sortname|Dikshya|Awasthi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Mayo 2025 |title=Diksha and Cyrus win Miss and Mister Supranational 2025 titles |language=en-gb |website=Nepal Khabar |url=https://en.nepalkhabar.com/news/detail/13729/ |access-date=15 Mayo 2025}}</ref> |23 |Kailali |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Paula|Ezendu|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=7 Setyembre 2024 |title=My journey to Miss Supranational 2025 in Poland |url=https://www.vanguardngr.com/2024/09/my-journey-to-miss-supranational-2025-in-poland-paula-ezendu/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007131616/https://www.vanguardngr.com/2024/09/my-journey-to-miss-supranational-2025-in-poland-paula-ezendu/ |archive-date=7 Oktubre 2024 |access-date=3 Marso 2025 |website=Vanguard |language=en}}</ref> |26 |Awka |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Maycrin|Jaénz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Marso 2025 |title=Presentadora Maycrin Jaenz es coronada como Miss Supranational Nicaragua 2025 |language=es |trans-title=Presenter Maycrin Jaenz is crowned Miss Supranational Nicaragua |website=TN8 |url=https://www.tn8.tv/nacionales/presentadora-maycrin-jaenz-es-coronada-como-miss-supranational-nicaragua-2025/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416190334/https://www.tn8.tv/nacionales/presentadora-maycrin-jaenz-es-coronada-como-miss-supranational-nicaragua-2025/ |archive-date=16 Abril 2025}}</ref> |26 |Granada |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{Sortname|Julie |Tollefsen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |author1=Misssupra |date=21 Pebrero 2025 |title=Miss Supranational Norway 2025 Elected |url=https://www.misssupranational.com/miss-supranational-norway-2025-elected/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427205741/https://www.misssupranational.com/miss-supranational-norway-2025-elected/ |archive-date=27 Abril 2025 |access-date=16 Mayo 2025 |website=Miss Supranational |language=en}}</ref> |29 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{Sortname|Rovelyn|Milford|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lacy |first=Judith |date=29 Mayo 2024 |title=Palmerston North's Rovelyn Milford comes second in Miss New Zealand 2024 |url=https://www.nzherald.co.nz/manawatu-guardian/news/palmerston-norths-rovelyn-milford-comes-second-in-miss-new-zealand-2024/YFUL7SWSONE5JHVKD6BVL66EXE/ |access-date=3 Marso 2025 |website=The New Zealand Herald |language=en}}</ref> |26 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{Sortname|Josephine |Onderdonck|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berkat |first=Prima |date=10 Pebrero 2025 |title=7 Potret Kunjungan Miss Supranational 2024 Harashta Haifa ke Belanda |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/potret-kunjungan-miss-supranational-2024-harashta-haifa-ke-belanda-c1c2 |access-date=3 Marso 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |23 |Breda |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{Sortname|Mayra |Messa|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=5 Mayo 2025 |title=Nathie Quijano es coronada Miss International Perú 2025 |language=es |trans-title=Nathie Quijano is crowned Miss International Peru 2025 |website=RPP |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/nathie-quijano-es-coronada-miss-international-peru-2025-noticia-1632623 |url-status=live |access-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505184549/https://rpp.pe/famosos/farandula/nathie-quijano-es-coronada-miss-international-peru-2025-noticia-1632623 |archive-date=5 Mayo 2025}}</ref> |26 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2024|Pilipinas]] |{{Sortname|Tarah|Valencia|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Mayo 2024 |title=Hero's welcome awaits Miss Supranational Philippines Tarah Valencia in Baguio |url=https://www.rappler.com/nation/luzon/hero-welcome-awaits-miss-supranational-philippines-tarah-valencia-baguio/ |access-date=3 Marso 2025 |website=[[Rappler]] |language=en}}</ref> |23 |[[Baguio]] |- |{{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Venla|Laios|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Hunyo 2025 |title=Teaching English, Touching Lives: Awal Madaan Goes Global with Venla Laios |url=https://thewire.in/ptiprnews/teaching-english-touching-lives-awal-madaan-goes-global-with-venla-laios |access-date=29 Hunyo 2025 |website=The Wire |language=en}}</ref> |19 |Järvenpää |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{Sortname|Kasandra|Zawal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Hulyo 2024 |title=Miss Polski 2024. Poznaliśmy wyniki finałowej gali. Kim jest Kasandra Zawal nowa Miss Polski? |trans-title=Miss Poland 2024. We know the results of the final gala. Who is Kasandra Zawal, the new Miss Poland? |url=https://wloclawek.naszemiasto.pl/miss-polski-2024-poznalismy-wyniki-finalowej-gali-kim-jest-kasandra-zawal-nowa-miss-polski-zdjecia/ar/c6p2-26530993 |access-date=3 Marso 2025 |website=Wloclawek Naszemiasto |language=pl}}</ref> |28 |Bierzglinek |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{Sortname|Valerie|Klepadlo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=30 Hunyo 2024 |title=7 Potret Valerie Klepadlo Miss Supranational Puerto Riko 2025, Superb! |trans-title=7 Portraits of Valerie Klepadlo Miss Supranational Puerto Rico 2025, Superb! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/muhammad-ayub-rifai/potret-valerie-klepadlo-miss-supranational-puerto-riko-2025-c1c2 |access-date=3 Marso 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |24 |Rincón |- |{{flagdeco|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Daryna|Levytska|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=6 Hunyo 2024 |title=“Beleza não é tudo para vencer a coroa” |trans-title=“Beauty is not everything to win the crown” |url=https://oregional.pt/sociedade/beleza-nao-e-tudo-para-vencer-a-coroa/ |access-date=16 Mayo 2025 |website=O Regional |language=pt-PT}}</ref> |22 |Aveiro |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Karibel |Perez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=7 Marso 2025 |title=Karibel Pérez es coronada como Miss Supranational Dominican Republic 2025 |trans-title=Karibel Pérez is crowned Miss Supranational Dominican Republic 2025 |url=https://www.diariolibre.com/revista/cultura/2025/03/07/karibel-perez-es-miss-supranational-dominican-republic-2025/3025254 |access-date=8 Marso 2025 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |28 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Michaela|Macháčková|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Mayo 2024 |title=Miss Czech Republic 2024 se stala studentka Adéla Štroffeková z Prahy |trans-title=Miss Czech Republic 2024 is student Adéla Štroffeková from Prague |url=https://www.idnes.cz/zpravy/revue/modelky/miss-czech-republic-2024-adela-stroffekova-finale.A240511_173019_missamodelky_nh |access-date=3 Marso 2025 |website=iDNES.cz |language=cs}}</ref> |22 |[[Praga|Prague]] |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Brittany Feeney<ref>{{Cite web |last=Holmes |first=Wesley |date=11 Pebrero 2024 |title=Woman, 25, 'frightened' after coming home from beauty pageant final to letter |url=https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/woman-25-frightened-after-coming-28584019 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417020517/https://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/woman-25-frightened-after-coming-28584019 |archive-date=17 Abril 2025 |access-date=18 Abril 2025 |website=Liverpool Echo |language=en}}</ref> |26 |Maghull |- |{{flagicon|ROM}} [[Rumanya]] |{{Sortname|Ana Maria Ecaterina|Mozaceanu|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Rifai |date=20 Hunyo 2025 |title=7 Potret Miss Supranational Rumania 2025 Ana Maria Mozăceanu, Gorgeous! |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Romania 2025 Ana Maria Mozăceanu, Gorgeous! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-rumania-2025-ana-maria-moz-ceanu-c1c2-01-9mwsv-mmqxgh |access-date=29 Hunyo 2025 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Bukarest]] |- |{{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{Sortname|NaMakau |Nawa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Sichula |first=Augustine |date=21 Abril 2025 |title=Kalulushi model, Mwamulima, crowned Miss Universe Zambia 2025 |language=en |website=Zambia Monitor |url=https://www.zambiamonitor.com/kalulushi-model-mwamulima-crowned-miss-universe-zambia-2025/ |url-status=live |access-date=23 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421160900/https://www.zambiamonitor.com/kalulushi-model-mwamulima-crowned-miss-universe-zambia-2025/ |archive-date=21 Abril 2025}}</ref> |20 |Mongu |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Pauline |Marere|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mpofu |first=Mbulelo |date=25 Marso 2025 |title=Pauline Marere crowned Miss Supranational Zimbabwe |language=en |work=The Chronicle |url=https://www.chronicle.co.zw/pauline-marere-crowned-miss-supranational-zimbabwe/ |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250408155400/https://www.chronicle.co.zw/pauline-marere-crowned-miss-supranational-zimbabwe/ |archive-date=8 Abril 2025}}</ref> |30 |Masvingo |- |{{flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{sortname|Michelle|Behrmann|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Mayo 2025 |title=เซอร์ไพรส์ แต่งตั้ง 'มิเชล เบอร์แมน' ตัวแทนชิงมง มิสซูปร้าเนชันแนล 2025 ที่ประเทศโปแลนด์ |language=th |trans-title=Surprise! 'Michelle Behrmann' appointed as Miss Supranational 2025 representative in Poland |website=Matichon |url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5182979 |url-status=live |access-date=15 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514131553/https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5182979 |archive-date=14 Mayo 2025}}</ref> |31 |[[Bangkok]] |- |{{flagdeco|RSA}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Lebohang|Raputsoe|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Khanyile |first=Nokuthula |date=9 Mayo 2025 |title=Meet SA’s new beauty queen: Lebohang Raputsoe ready for Miss Supranational 2025 in Poland |language=en |website=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/meet-sas-new-beauty-queen-lebohang-raputsoe-ready-for-miss-supranational-2025-in-poland-20250509-0605 |url-status=live |access-date=15 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512002949/https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/meet-sas-new-beauty-queen-lebohang-raputsoe-ready-for-miss-supranational-2025-in-poland-20250509-0605 |archive-date=12 Mayo 2025}}</ref> |26 |Sharpeville |- |{{flagdeco|ROK}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Hyeon-jeong|Yu|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 2025 |title='2025 미스 수프라내셔널 코리아' 유현정, 내가 올해의 여왕! [포토] |language=ko |trans-title='2025 Miss Supranational Korea' Hyeon-jeong Yu, I am the queen of this year! [Photo] |website=Nate News |url=https://news.nate.com/view/20250520n23628 |url-status=live |access-date=28 Hunyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522230210/https://news.nate.com/view/20250520n23628 |archive-date=22 Mayo 2025}}</ref> |19 |[[:en:Daegu|Daegu]] |- |{{flagdeco|TOG}} [[Togo]] |{{sortname|Marie|Kolani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Panassa |first=Nancy |date=25 Hunyo 2025 |title=Miss Supranational 2025 : Assomption Kolani représente le Togo en Pologne |trans-title=Miss Supranational 2025: Assomption Kolani represents Togo in Poland |url=https://actulome.com/miss-supranational-assomption-kolani-togo-pologne/ |access-date=29 Hunyo 2025 |website=Actu Lomé |language=fr}}</ref> |24 |[[Lomé]] |- |{{flagdeco|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Shenelle|Ramkhelawan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Mayo 2025 |title=Shenelle Ramkhelawan and Le Vaun Oliver crowned Mr & Miss Supranational T&T |language=en |work=Loop News |url=https://www.loopnews.com/content/shenelle-ramkhelawan-and-le-vaun-oliver-crowned-mr-miss-supranational-tt/ |access-date=9 Mayo 2025 |archive-date=16 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516225430/https://www.loopnews.com/content/shenelle-ramkhelawan-and-le-vaun-oliver-crowned-mr-miss-supranational-tt/ |url-status=dead }}</ref> |29 |La Romaine |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |Candan Şeviktürk<ref>{{Cite news |last=Süresi |first=Okunma |date=29 Marso 2025 |title=Miss Turkey İkincisi Candan Şeviktürk Kimdir? Türkiye'yi Miss Supranational'da Temsil Edecek |language=Turkish |trans-title=Who is Miss Turkey Runner-up Candan Şeviktürk? She Will Represent Türkiye at Miss Supranational |website=İmece Gazetesi |url=https://www.imecegazetesi.com/miss-turkey-ikincisi-candan-sevikturk-kimdir-turkiyeyi-miss-supranationalda-temsil-edecek |url-status=live |access-date=18 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417015350/https://www.imecegazetesi.com/miss-turkey-ikincisi-candan-sevikturk-kimdir-turkiyeyi-miss-supranationalda-temsil-edecek |archive-date=17 Abril 2025}}</ref> |21 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Kateryna|Bilyk|nolink=1}}<ref name=":2" /> |28 |Bohuslav |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.misssupranational.com/}} {{Miss Supranational}} [[Kategorya:Miss Supranational]] t1xjmftvscswn6t1v43eid0nla7zyjk 0 333418 2217635 2151984 2026-07-26T08:29:49Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217635 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Muews Radio Digos | callsign = DXSV | logo = | city = [[Digos]] | area = [[Davao del Sur]], ilang bahagi ng [[Lungsod ng Dabaw]] | branding = 96.7 Muews Radio | airdate = 2012 | frequency = 96.7 MHz | former_frequencies = 97.5 MHz | format = [[:en:Middle of the road (music)|Contemporary MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 5,000 watts | erp = | callsign_meaning = | network = Muews Radio | owner = [[Sagay Broadcasting Corporation]] | website = }} Ang '''DXSV''' (96.7 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''96.7 Muews Radio''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Sagay Broadcasting Corporation]]. Ito ang nagsisilbing punong himpilan ng Muews Radio. Ang estudyo nito ay matatagpuan sa 2/F, La Castill Bldg., Magsaysay St., Brgy. Ang Zone 1, [[Digos]], at ang transmiter nito ay matatagpuan sa Brgy. Soong, [[Digos]].<ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/300171 3 barangay sa Digos gibantayan sa CDRRMC]</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/article/20615 Brodkaster gibatikos sa netizens ]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/725129/radio-broadcaster-in-davao-del-sur-faces-255-counts-of-libel Radio broadcaster in Davao del Sur faces 255 counts of libel]</ref><ref>[https://newsinfo.inquirer.net/398943/digos-city-police-provide-protection-to-local-journalists Digos City police provide protection to local journalists]</ref><ref>[https://cmfr-phil.org/press-freedom-protection/press-freedom/radio-transmitter-stolen-broadcaster-threatened/ Radio transmitter stolen; broadcaster threatened]</ref><ref>{{Cite web |url=https://mindanaogoldstardaily.com/archives/57977 |title=NTC padlocks FM station, chief exec officer faces 200 libel cases |access-date=2025-03-05 |archive-date=2024-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226151701/https://mindanaogoldstardaily.com/archives/57977 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.sunstar.com.ph/davao/local-news/authorities-look-into-kapas-stealth-operations Authorities look into Kapa’s ‘stealth operations’]</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Davao City Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Davao del Sur]] lcfmwhjwq37dcqo3ev1hqbumtfjk86x 0 333925 2217629 2209466 2026-07-26T07:18:57Z Sedustinlizardo10112000 161895 Ayusin 2217629 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = DWRG | callsign = | logo = | city = [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | area = [[Camarines Sur]] at mga karatig na lugar | branding = | airdate = {{Start date|2018|08|23}} Idol FM<br>{{Start date|2025|06}} Radyo Gwapito | last_airdate = {{End date|2026|07|20}} | frequency = 105.5 MHz | format = [[:en:Dark (broadcasting)|Hindi Aktibo]] | language = | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = | erp = | class = | callsign_meaning = '''R'''adyo '''G'''wapito | former_names = Idol FM (2018-2024)<br>Radyo Gwapito (2025-2026) | owner = [[Apollo Broadcast Investors]] | licensee = [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] | operator = | website = }} Ang '''DWRG''' (105.5 [[:en:FM_broadcasting|FM]]) ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Apollo Broadcast Investors]]. Dati ito sumahimpapawid bilang '''105.5 Idol FM''' sa ilalim ng pamamahala ng RUP Publications and Media Services mula Agosto 23, 2018 hanggang Disyembre 31, 2024, nung namaalam ito sa ere. Noong Hulyo 2025 magbabalik sa ere '''105.5 Radyo Gwapito''' sa ilalim ng pamamahala ng BGR Media Production mula Hunyo 2025 hanggang Hulyo 20, 2026.<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 5 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |archive-date=October 25, 2022 |access-date=October 4, 2019}}</ref><ref>{{Cite web |title=26th Regular Session of the Sangguniang Panlungsod – 2017 |url=http://naga.gov.ph/sp-matters/26th-regular-session-of-the-sangguniang-panlungsod-2017/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121221838/http://naga.gov.ph/sp-matters/26th-regular-session-of-the-sangguniang-panlungsod-2017/ |archive-date=January 21, 2021 |access-date=October 4, 2019}}</ref><ref>[https://akobicolpartylist.com/2019/12/18/ako-bicol-supports-one-media-tv-48-and-idol-fm-naga-gift-giving-activity/ Ako Bicol Supports One Media TV 48 and Idol FM Naga-Gift Giving Activity]</ref><ref>{{Cite AV media|url=https://www.facebook.com/100072085284163/videos/1709733799601449/|title=SA LAHAT NA NAGING KAPARTNERS, SPONSORS AT PATULOY NA NAGTITIWALA SA BICOL IDOL FM NAGA , KAMI PO AY NAGPAPASALAMAT SAINYONG LAHAT 🥰 #sabicolidol... {{!}} By 105.5 IDOL FM Naga {{!}} Facebook|language=en|access-date=2025-01-06|via=www.facebook.com}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{Naga Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Camarines Sur]] [[Kategorya:Mga hindi aktibong himpilang panradyo]] 3k2hqyqs62lpvb2ms2hnvc2gg16ir2e 0 334071 2217573 2217055 2026-07-26T00:19:03Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217573 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 29 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 129 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 20, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph//2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 7c364ymqoda38yguqm4tc7dd25ha3bd 2217651 2217573 2026-07-26T11:36:11Z Tabilay 153890 /* Mga tagapagsanay */ Citation error fix 2217651 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 29 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 129 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 20, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,a<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] e2tdzgoboxem1rroj387wu6jng5sue6 2217652 2217651 2026-07-26T11:37:55Z Tabilay 153890 2217652 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 29 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 129 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 20, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite web |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 5bk3f2ay9j1axfugsxly9nipkxm1lug 2217653 2217652 2026-07-26T11:38:41Z Tabilay 153890 /* Mga tagapagsanay */ 2217653 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 29 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 129 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 20, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite web |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-priska-nugroho-australian-open-girls-doubles-title }}{{Dead link|date=Hulyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 1ti5f4rhse97ek5kces77wqfy0ifpz8 2217661 2217653 2026-07-26T11:50:27Z Tabilay 153890 2217661 wikitext text/x-wiki Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=Pagbigkas sa Filipino: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang eh-YA-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-28 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Hulyo 13 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos |access-date=July 13, 2026 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref> Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa Australian Open 2020 at French Open 2021, at singles sa US Open 2022. Mayroon siyang limang singles at tatlong doubles na titulo sa ITF circuit, at mula 2025 hanggang 2026 ay nagtala ng mahahalagang tagumpay kabilang ang semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne Open, at dalawang WTA 125 championships. Nagsimula siya sa Grand Slam noong 2023, nakapasok sa main draw noong 2025, at ang pinakamagandang resulta niya ay ang ikaapat na round ng Wimbledon 2026. {{Infobox tennis biography |name = Alexandra Eala |image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg |image_upright = .8 |caption = Si Eala sa [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] |fullname = Alexandra Maniego Eala |country = {{PHI}} |birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} |birth_place = [[Lungsod Quezon]], Pilipinas |height = {{height|m=1.75}} |turnedpro = Marso 2020 |plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') |coach = Joan Bosch<br> Alexandro Viaene<br>Lluc Bauza (Tagasanay sa Kalakasan ng Katawan) |careerprizemoney = [[Dolyar ng Estados Unidos|US$]]2,649,015 |singlesrecord = {{tennis record|won=224|lost=135}} |singlestitles = 2 WTA 125, 5 ITF |highestsinglesranking = Blg. 28 (ika 13 ng Hulyo, 2026) |currentsinglesranking = Blg. 29 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=49}} |doublestitles = 3 ITF |highestdoublesranking = Blg. 88 (ika 4 ng Mayo, 2026) |currentdoublesranking = Blg. 129 (ika 20 ng Hulyo, 2026) |updated = Hulyo 20, 2026 |AustralianOpenresult = 1R (2026) |FrenchOpenresult = 1R (2025,2026) |Wimbledonresult = 4R (2026) |USOpenresult = 2R (2025) |AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) |FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) |WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry |{{PHI}}}} {{Medal|Sport|[[Palaro ng Timog Silangang Asya]]}} {{MedalGold | 2025 sa Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze | 2025 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze | 2021 sa Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|[[Palarong Asyano]]}} {{MedalBronze | 2022 sa Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze|2022 sa Hangzhou|Magkahalong dalawahan}} }} == Maagang yugto ng buhay == Si Alex Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon, kina Michael Eala, isang ehekutibo sa negosyo,<ref>{{cite web |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |website=Gulf Today |access-date=26 Marso 2026|language=en}}</ref> at Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO ng Globe Telecom at dating pambansang manlalangoy na nagwagi ng tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya 1985. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission,<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025 |work=The Philippine Star |date=Marso 28, 2025|language=en}}</ref> at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda.<ref>{{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/ |work=GMA News |date=Abril 23, 2026|language=en}}</ref> Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024.<ref>{{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839 |work=ABS-CBN News|language=en}}</ref> Nagsimula si Eala sa tenis sa edad na apat, ipinakilala ng kanyang lolo sa ina na si Roberto Maniego, na siya ring unang tagasanay.<ref>{{Cite web |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala |website=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan at Colegio San Agustin sa Makati, bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |work=ABS-CBN News |date=Oktubre 22, 2022|language=en}}</ref> == Estilo ng paglalaro == Si Eala ay kilala bilang isang agresibong baseliner na gumagamit ng malakas na forehand at matatag na two‑handed backhand upang kontrolin ang palitan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=Marso 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=Enero 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref> Ang kaliwang kamay na topspin niya ay nagtutulak sa bola nang malalim, at mahusay siya sa pagbabalik at sa hard court. Gayunman, nananatiling hamon ang kanyang serve na kulang sa bilis at pagkakaiba‑iba.<ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=Enero 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=Enero 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref> Itinampok ng mga dating propesyonal gaya nina Greg Rusedski, Andrea Petkovic, at Martina Navratilova ang pangangailangan na palakasin at gawing mas maaasahan ang kanyang serve, kasabay ng mas matibay na kondisyon.<ref>{{Cite web |date=Marso 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=Marso 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref> === Mga tagapagsanay === Sa kanyang paglalakbay bilang propesyonal na manlalaro, nakatrabaho ni Alexandra Eala ang iba’t ibang coach mula sa Rafa Nadal Academy at iba pang eksperto. Sa mga unang taon, si Daniel Gomez ang nagturo sa kanya ng konsistensi at pisikal na kondisyon.<ref name="Coach1">{{Cite news |last=Kapoor |first=Tanisha |date=March 23, 2025 |title=Who Is Alexandra Eala’s Coach? Everything You Need To Know About the WTA Icon’s Mentor |url=https://www.essentiallysports.com/atp-wta-tennis-news-who-is-alexandra-ealas-coach-everything-you-need-to-know-about-the-wta-icons-mentor/ |access-date=March 23, 2025 |website=EssentiallySports |language=en}}</ref> Pagkatapos, naging mentor niya si Joan Bosch na kasama niya sa mga kampanya sa Miami Open 2025 at Wimbledon 2026.<ref name="Coach2">{{Cite news |last=Montejo |first=Mark Rey |date=June 28, 2025 |title=Foreign coaches behind Eala’s growth |url=https://mb.com.ph/2025/06/28/foreign-coaches-behind-ealas-growth?__cf_chl_rt_tk=h6830ZiilmZaFQWHXQnFNCaobgPE3nX8lop2B9tu.3U-1785065660-1.0.1.1-bRlXf8mV7IqAxOV.h7VS.38cbyy9ztw1l1AkgvPdO5Y |access-date=June 28, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}</ref><ref name="Coach3">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> Bago ang 2025 season, si Sandro Viaene ang namahala sa kanyang pre‑season training at paghahanda. Noong Miami Open 2025,<ref name="Coach2" /> sumali si Toni Nadal sa kanyang koponan at nagbigay ng mahalagang gabay mula sa karanasan niya bilang coach ni Rafael Nadal.<ref name="Coach1" /><ref name="Coach2" /> Sa Wimbledon 2026, nakatrabaho rin niya si Lluc Bauzá, isang fitness coach mula sa Rafa Nadal Academy, na tumulong sa kanyang pisikal na kondisyon.<ref name="Coach32">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=July 4, 2026 |title=Work never stops’ as Alex Eala braces for Iga Swiatek |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/-work-never-stops-as-alex-eala-braces-for-iga-swiatek-1740 |access-date=July 4, 2026}}</ref> === Kagamitan === Si Eala ay gumagamit ng Babolat Pure Aero racket. Noong kabataan, ginamit niya ang bersyon ng 2016; sa US Open Juniors 2022, ang 2019 model; at mula 2023, ang Pure Aero 2023 na may mas siksik na string pattern at mas kontroladong pakiramdam.<ref name=":0">{{Cite web |last=Jonsson |first=Stefan |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala's Racquet - Player Profile |url=https://www.tennisnerd.net/gear/racquets/pro-player-racquets/alexandra-ealas-racquet-player-profile/46135 |access-date=July 15, 2026 |website=Tennisnerd |language=en-US}}</ref> Ayon sa mga pagsusuri, ang Pure Aero 2023 ay nagbibigay ng mas mahusay na kontrol at spin, mas komportableng hawak, ngunit bahagyang mas kaunting lakas kumpara sa naunang mga modelo.<ref name=":0" /> == Karera == === Dyunyor === Bilang junior player, nakamit ni Alexandra Eala ang serye ng mahahalagang titulo sa pandaigdigang tennis. Noong 2013, naging kampeon siya sa 8-and-under division ng Little Mo International Tennis Grand Slam sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |language=en-US |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis |access-date=May 31, 2026}}</ref> Dalawang taon matapos nito, nagwagi siya sa Dubrovnik Dub Bowl para sa 11-and-under sa Croatia.<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> Noong 2018, gumawa siya ng kasaysayan bilang wild card champion sa Les Petits As – Le Mondial Lacoste sa Pransiya.<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> Noong 2019, napanalunan niya ang titulo sa dalawahan ng Orange Bowl kasama si Laskevich.<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> Noong 2020, nagwagi siya ng junior doubles sa Australian Open kasama si Nugroho.<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/ }}</ref> Noong 2021, muling nakamit ang titulo sa French Open doubles kasama si Selekhmeteva,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref> at nagwagi rin ng isahan at dalawahan sa Trofeo Bonfiglio sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina|first=Rosy|date=Hulyo 17, 2021|title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors|work=ABS CBN News|url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan|language=en}}</ref> Pinakamalaking tagumpay niya sa junior career ay noong 2022, nang maging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles na Grand Slam sa US Open matapos talunin si Havlíčková sa final.<ref>{{Cite web |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> <!-- === Propesyonal na karera === [[File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alex_Eala_2024_US_Open_2b.jpg|thumb|Si Eala habang nagsasanay bilang paghahanda para sa US Open ng 2024.]] ==== 2020–2022 ==== Noong 2020, lumahok si Alexandra Eala sa limang torneo ng ITF sa isahan. Umabot siya sa ikalawang yugto ng W25 Las Palmas, W15 Castellón, at W15 Monastir, habang nagtapos sa unang yugto ng W15 Las Palmas at W15 Melilla.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=Oktubre 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref> Noong 2021, unang sumabak siya sa WTA Miami Open ngunit hindi nakalusot sa pagpapakuwalipika. Sa Cluj-Napoca 250, nakapasok siya sa pangunahing torneo at umabot hanggang sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, lumahok siya sa dalawang ITF torneo: ''quarterfinal'' sa W25 Madrid at ''final'' sa W25 Platja d’Aro.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2022, lumahok siya sa WTA Miami 1000 at Madrid 1000 ngunit natalo sa unang yugto at sa pagpapakuwalipika. Sa ITF, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging ikalawang puwesto sa W60 Madrid 2. Umabot din siya sa ''semifinal'' ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar, at sa ''quarterfinal'' ng iba pang torneo. Sa dalawahan, nakapaglaro siya sa Miami 1000 at Madrid 1000, at sa ITF ay nagtala ng ''semifinal'' sa W25 Palma del Río at pitong ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo.<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2023–2024 ==== Noong 2023, lumahok si Alexandra Eala sa rawnd ng pagpapakuwalipika ng Australian Open ngunit nabigo. Natalo rin siya sa unang yugto ng ilang WTA torneo gaya ng Thailand 250, Osaka 250, Guangzhou 250, at Monastir 250, ngunit nakapasok bilang ''wildcard'' sa Miami 1000 at Madrid 1000. Sa ITF, nakamit niya ang dalawang titulo (W15 Yecla at W25 Roehampton), at nagtala ng mga ''final'', ''semifinal'', at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, umabot siya sa apat na ''semifinal'' at apat na ''quarterfinal'' sa ITF at WTA, kabilang ang Monastir 250.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2024, hindi siya nakalusot sa nagkuwalipika ng apat na ''Grand Slam''. Ang pinakamagandang resulta niya ay ''quarterfinal'' sa Veneto 125. Sa WTA Tour, nagtala siya ng ikalawang yugto sa Miami 1000 at iba pang 125 torneo, ngunit natalo sa unang yugto ng ilang 1000, 500, at 250 na paligsahan. Sa ITF, nakamit niya ang unang malaking titulo sa W100 Vitoria-Gasteiz, bukod sa mga ''semifinal'' at ''quarterfinal'' sa iba’t ibang torneo. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Canberra 125, limang ''quarterfinal'' sa mas mataas na antas, at tatlong titulo (W50 Pune, W75 Croissy-Beaubourg, W100 Vitoria-Gasteiz).<ref name="WTAEALAPROF" /> ==== 2025–2026 ==== Noong 2025, nakamit ni Alexandra Eala ang pinakamalaking tagumpay sa Miami 1000 kung saan umabot siya sa ''semifinal'' matapos talunin ang Blg. 2 sa mundo. Nakarating din siya sa unang pangwakas ng WTA sa Eastbourne 250 at nakakuha ng unang panalo sa ''main draw'' ng US Open. Tinamo niya ang unang propesyonal na titulo sa Guadalajara 125. May ilang ''quarterfinal'' at ''semifinal'' na resulta sa iba’t ibang torneo, ngunit nabigo rin sa mga Grand Slam at ilang WTA 1000. Sa ITF, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa pangalawang yugto. Sa dalawahan, pinakamataas ang ''semifinal'' sa Guangzhou 250 at ''quarterfinal'' sa Italian 1000, bukod sa ikalawang yugto ng French Open.<ref name="WTAEALAPROF" /> Noong 2026, sinimulan niya ang ''season'' sa Auckland 250 na umabot sa ''semifinal'', ngunit natalo sa unang yugto ng Australian Open. Nagtala siya ng ''quarterfinal'' sa Philippines 125, Abu Dhabi 1000, at Dubai 1000, at umabot sa ika-apat na rawnd ng Indian Wells at Miami 1000. Sa damuhan, nakamit niya ang ikalawang WTA 125 na titulo sa Birmingham, ''semifinal'' sa Berlin 500, at ika-apat na round ng Wimbledon matapos talunin si Świątek. Sa dalawahan, nagtala siya ng ''semifinal'' sa Auckland 250 at Abu Dhabi 1000, ''quarterfinal'' sa Bad Homburg 500, at iba pang kampanya sa Grand Slam at WTA na nagtapos sa unang yugto.<ref name="WTAEALAPROF" /> Ang kanyang naging resulta sa Wimbledon ay nag-angat sa kanya sa pinakamataas na ranggo sa kanyang karera, na umabot sa ika-28 puwesto sa WTA singles rankings noong Hulyo 13, 2026.<ref name="Sengupta-2026">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 13, 2026 |title=Alex Eala returns home with new career-high ranking |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-ranking-july-13-2026/ |access-date=July 13, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> --> === Propesyonal === Noong 2020, nagsimula si Eala sa Monastir kung saan tinalo niya si Nadia Echeverria Alam, ngunit natalo kay Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nanalo siya sa qualifying ngunit nabigo sa unang round ng main draw. Sa Castellon, nagwagi siya sa unang laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, tinalo niya si Francesca Jones ngunit natalo kay Lara Salden. Sa isa pang torneo sa Las Palmas, agad siyang naalis.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref> Noong 2021, naglaro siya sa Manacor at tinalo sina Mirjam Bjorklund at Alba Carrillo Marin bago matalo kay Ylena In Albon. Sa isa pang torneo sa Manacor, nanalo siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez at Silvia Ambrosio ngunit natalo kay Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nanalo siya laban kina Laura Ioana Andrei at Cristina Bucsa ngunit natalo kay Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadalasan ay nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" /> Noong 2022, nagsimula siya sa Manacor at nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik at Mia Chudejova, ngunit natalo kay Alice Rame. Sa Grenoble, nanalo siya laban kay Joanne Zuger bago matalo kay Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakamit niya ang titulo matapos talunin si Luksika Kumkhum. Umabot din siya sa final ng W60 Madrid ngunit natalo kay Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" /> Noong 2023, hindi siya nakalusot sa qualifying sa Canberra at Australian Open. Sa Hua Hin, nakapasok siya sa main draw ngunit natalo kay Tatjana Maria. Sa Yecla, nanalo siya ng limang sunod na laban at nakuha ang titulo. Sa Roehampton, nagwagi siya ng isa pang titulo matapos talunin si Arina Rodionova.<ref name=":1" /> Noong 2024, lumaban siya sa iba’t ibang torneo gaya ng Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, at Miami. Nakamit niya ang titulo sa Vitoria-Gasteiz at umabot sa semifinals ng Dubai.<ref name=":1" /> Noong 2025, nagkaroon siya ng breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, tinalo niya sina Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, at Iga Swiatek bago matalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakuha rin niya ang titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" /> Noong 2026, nagsimula siya sa Auckland at nakapasok sa semifinals. Sa Wimbledon, nakapagtala siya ng malaking panalo laban kay world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo kay Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" /> == Ibang larangan == === Pambansang koponan === Kinatawan ni Alexandra Eala ang Pilipinas sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Noong 2021, nakakuha siya ng tatlong tansong medalya sa Palaro ng Timog Silangang Asya (isahan, koponan, at magkahalong dalawahan).<ref>{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=Mayo 20, 2022 |title=Si Alex Eala ay nakuntento sa tansong medalya sa women’s singles. |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |access-date=Mayo 20, 2022|language=en}}</ref> Noong 2022, nagwagi siya ng dalawang tansong medalya sa Palarong Asyano (magkahalong dalawahan at isahang pangkababaihan).<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=Setyembre 29, 2023 |title=Si Alex Eala ay nakakuha ng ikalawang tansong medalya sa Palarong Asya kasama si Alcantara sa dalawan. |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |access-date=Setyembre 29, 2023}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan ng Pilipinas sa Billie Jean King Cup, kung saan nagtala sila ng 5–0 panalo na nagresulta sa promosyon sa pangalawang pangkat.<ref>{{cite news |last=Morales |first=Luisa |date=Disyembre 2, 2024 |title=Si Alex Eala ay nagagalak na pamunuan ang Team Philippines sa pag-angat sa BJK Cup sa Bahrain. |language=en |website=One Sports |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |access-date=Disyembre 2, 2024}}</ref> Noong 2025, sa Palaro ng Timog Silangang Asya, nakamit niya ang gintong medalya sa isahang pangkababaihan, at dalawang tansong medalya sa magkahalong dalawahan at koponan.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=Disyembre 18, 2025 |title=Si Alex Eala ay nagwagi ng gintong medalya sa tennis sa SEA Games, at tinapos ang mahabang tagtuyot para sa Pilipinas. |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |access-date=Disyembre 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> === Mga isponsorsip === Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=Hulyo 25, 2025 |title=Nagbubukas si Alex Eala Tungkol sa Buhay |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet|access-date=Hulyo 25, 2025|language=en}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga pag-endorso mula sa Babolat, Nike, at [[Bangko ng Kapuluang Pilipinas|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Si Alex Eala ay pumirma bilang pinakabagong endorser ng BPI.|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/|language=en}}</ref> bago naging tagapagsulong ng tatak ng [[Milo (inumin)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=Pebrero 23, 2026 |title=Inilunsad ang MILO Active Pilipinas kasama si Eala bilang bagong ambassador. |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html|access-date=Pebrero 23, 2026|language=en}}</ref> === Pansariling buhay === Mahilig si Eala sa kaldereta bilang paboritong pagkain, at mas gusto niya ang matcha kaysa kape.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=Pebrero 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref> Marunong siyang magsalita ng Ingles, Kastila, at Tagalog, at paborito niyang torneo ang Wimbledon.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=Hulyo 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=Hulyo 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Itinuturing niya si Maria Sharapova at Rafael Nadal bilang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=Hulyo 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=Nobyembre 20, 2025 |title=Alex Eala hits the court with Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=Pebrero 23, 2026 |website=Inquirer |language=en}}</ref> Ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025 ay nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa mga kilalang atleta ng Pilipinas, at nakatulong sa pagpapalaganap ng kasikatan ng tenis sa bansa.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times |language=en}}</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] [[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] ay pinarangalan si Eala ng isang Presidential Citation noong Hulyo 2026.]] Nakatanggap si Alexandra Eala ng maraming parangal sa loob at labas ng bansa. Walong ulit siyang pinarangalan ng Philippine Sportswriters Association mula 2019 hanggang 2026 dahil sa kanyang natatanging tagumpay sa tenis.<ref>Dioquino, Delfin. "Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise." Rappler. Pebrero 17, 2026.</ref> Noong 2021, isinama siya ng Tatler Asia sa listahan ng Pinakamakapangyarihan sa Asya.<ref>"Tatler Asia's Most Influential: Philippines." Tatler Asia. 2021.</ref> Noong 2025, ginawaran siya ng Embahada ng Pilipinas sa Madrid ng Gantimpalang Tanglaw bilang pagkilala sa kanyang ambag sa ugnayan ng Pilipinas at Espanya.<ref>Castillejo, Dyan. "Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain." ABS-CBN. Abril 28, 2025.</ref> Noong 2026, kinilala siya ng Forbes Asia sa listahang "30 Under 30 Asia" para sa Libangan at Palakasan dahil sa kanyang papel sa pag-angat ng Pilipinas sa pandaigdigang tenis.<ref>Watson, Rana Wehbe. "30 Under 30 Asia’s Next Icons." Forbes Asia. Mayo 27, 2026.</ref> Tumanggap siya ng Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Maynila noong Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa kanyang tagumpay sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos ang presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026}}</ref> == Mga tala == ==== Mga torneyong sinalihan ni Eala ==== Ito ang mga torneo na sinalihan ni Eala.<ref>{{Cite web |last=Teodoro Robert |first=Abilay |date=June 15, 2026 |title=Alex Eala Tournaments |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches |access-date=June 15, 2026 |website=TV Philippines Wiki |language=en}}</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] * [https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)] {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] i54mmlhizp8moldteioktvipln99601 0 338797 2217621 2215456 2026-07-26T06:50:55Z Ivan P. Clarin 84769 2217621 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026}} [[Talaksan:Sonny Angara at San Jose National High School, Tacloban in 2026.jpg|thumb|Ininspeksyon ni Education Secretary [[Sonny Angara]] (gitna) ang Jose National High School, isang araw pagkatapos ng pamamaril.]] Noong Hunyo 22, 2026, isang pamamaril ang nangyari sa '''San Jose National High School''' sa [[Tacloban]], [[Leyte]], sa [[Pilipinas]]. Tatlong estudyante ang namatay at hindi bababa sa 20 pang sugatan.<ref>{{Cite news|title=High school shooting in the Philippines kills 3, and police arrest 2 students|url=https://apnews.com/article/022bd9892d858b1bc5e9ed741e0d7222|work=Associated Press|date=}}</ref> Inaresto ng mga pulis ang dalawang [[menor de edad]].<ref>{{Cite news|title=Two students arrested after three killed in Philippines school shooting|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/two-students-arrested-after-three-killed-in-philippines-school-shooting|work=Al Jazeera|date=}}</ref> == Imbestigasyon == Nagsimula ang insidente habang may klase sa loob ng paaralan. Nagdulot ito ng pagkamatay ng tatlong estudyante. Nagresponde ang mga pulis, mga guro, at taong medikal upang mailikas ang mga estudyante at matiyak ang kanilang kaligtasan.<ref>{{Cite news|title=3 dead, 5 injured in school shooting incident in Tacloban |url=https://www.youtube.com/watch?v=rw90_hHLHrs|work=ANC Digital (YouTube)|date=}}</ref> Ayon sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|Philippine National Police]], dalawang menor de edad ang pinaghihinalaang sangkot sa pamamaril. Pinag-aaralan nila ang posibleng motibo ng insidente at kung paano nakuha ng mga suspek ang mga ginamit nilang baril. Patuloy pang iniimbestigahan ng mga awtoridad ang iba pang posibleng dahilan kaugnay sa insidente.<ref>{{Cite news|title=Tacloban school attack planned for more than a month|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1277845|work=Philippine News Agency|date=}}</ref><ref>{{Cite news|title=Tacloban school shooting 'planned', shooter got gun from policewoman-aunt: PNP|url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/6/23/tacloban-school-shooting-planned-shooter-got-gun-from-policewoman-aunt-pnp-0858|work=ABS-CBN News|date=}}</ref> == Reaksiyon == Naglabas ng pahayag ang [[Komisyon ng Karapatang Pantao|Commission on Human Rights]] tungkol sa insidente at nanawagan ng mas hihigpitan ang mga hakbang upang maprotektahan ang mga mag-aaral sa loob ng paaralan.<ref>{{Cite web|title=Statement of the Commission on Human Rights on the Tacloban school shooting incident|url=https://chr.gov.ph/statement-of-the-commission-on-human-rights-on-the-tacloban-school-shooting-incident/|website=Commission on Human Rights|date=}}</ref> Ang [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal|Department of the Interior and Local Government]] ay nag-abot ng pakikiramay at nangakong makikipagtulungan sila sa mga ahensiya sa isinasagawang imbestigasyon.<ref>{{Cite web|title=DILG Statement on the Tacloban School shooting|url=https://pia.gov.ph/press-release/dilg-statement-on-the-tacloban-school-shooting/|website=Philippine Information Agency|date=}}</ref> Kasunod ng insidente, sinusuri ng pamahalaan ang mga patakaran sa seguridad ng mga paaralan.<ref>{{Cite news|title=Philippines rethinks school safety after rare shooting kills three|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-rethinks-school-safety-after-rare-shooting-kills-three-2026-06-23/|work=Reuters|date=}}</ref> == Tingnan din == * [[Tacloban]] * [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] (Philippine National Police) == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] nrisw7hpmk4ihwoc7fzt1ugcmtbutp1 2217627 2217621 2026-07-26T07:16:25Z Ivan P. Clarin 84769 2217627 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026}} [[Talaksan:Sonny Angara at San Jose National High School, Tacloban in 2026.jpg|thumb|Ininspeksyon ni Education Secretary [[Sonny Angara]] (gitna) ang Jose National High School, isang araw pagkatapos ng pamamaril.]] Noong Hunyo 22, 2026, isang pamamaril ang nangyari sa '''San Jose National High School''' sa [[Tacloban]], [[Leyte]], sa [[Pilipinas]]. Tatlong estudyante ang namatay at hindi bababa sa 20 pang sugatan.<ref>{{Cite news|title=High school shooting in the Philippines kills 3, and police arrest 2 students|url=https://apnews.com/article/022bd9892d858b1bc5e9ed741e0d7222|work=Associated Press|date=}}</ref> Inaresto ng mga pulis ang dalawang [[menor de edad]].<ref>{{Cite news|title=Two students arrested after three killed in Philippines school shooting|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/two-students-arrested-after-three-killed-in-philippines-school-shooting|work=Al Jazeera|date=}}</ref> == Imbestigasyon == Nagsimula ang insidente habang may klase sa loob ng paaralan. Nagdulot ito ng pagkamatay ng tatlong estudyante. Nagresponde ang mga pulis, mga guro, at taong medikal upang mailikas ang mga estudyante at matiyak ang kanilang kaligtasan.<ref>{{Cite news|title=3 dead, 5 injured in school shooting incident in Tacloban |url=https://www.youtube.com/watch?v=rw90_hHLHrs|work=ANC Digital (YouTube)|date=}}</ref> Ayon sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|Philippine National Police]], dalawang menor de edad ang pinaghihinalaang sangkot sa pamamaril. Pinag-aaralan nila ang posibleng motibo ng insidente at kung paano nakuha ng mga suspek ang mga ginamit nilang baril. Patuloy pang iniimbestigahan ng mga awtoridad ang iba pang posibleng dahilan kaugnay sa insidente.<ref>{{Cite news|title=Tacloban school attack planned for more than a month|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1277845|work=Philippine News Agency|date=}}</ref><ref>{{Cite news|title=Tacloban school shooting 'planned', shooter got gun from policewoman-aunt: PNP|url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/6/23/tacloban-school-shooting-planned-shooter-got-gun-from-policewoman-aunt-pnp-0858|work=ABS-CBN News|date=}}</ref> == Reaksiyon == Naglabas ng pahayag ang [[Komisyon ng Karapatang Pantao|Commission on Human Rights]] tungkol sa insidente at nanawagan ng mas hihigpitan ang mga hakbang upang maprotektahan ang mga mag-aaral sa loob ng paaralan.<ref>{{Cite web|title=Statement of the Commission on Human Rights on the Tacloban school shooting incident|url=https://chr.gov.ph/statement-of-the-commission-on-human-rights-on-the-tacloban-school-shooting-incident/|website=Commission on Human Rights|date=}}</ref> Ang [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal|Department of the Interior and Local Government]] ay nag-abot ng pakikiramay at nangakong makikipagtulungan sila sa mga ahensiya sa isinasagawang imbestigasyon.<ref>{{Cite web|title=DILG Statement on the Tacloban School shooting|url=https://pia.gov.ph/press-release/dilg-statement-on-the-tacloban-school-shooting/|website=Philippine Information Agency|date=}}</ref> Kasunod ng insidente, sinusuri ng pamahalaan ang mga patakaran sa seguridad ng mga paaralan.<ref>{{Cite news|title=Philippines rethinks school safety after rare shooting kills three|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-rethinks-school-safety-after-rare-shooting-kills-three-2026-06-23/|work=Reuters|date=}}</ref> == Tingnan din == * [[Tacloban]] * [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] (Philippine National Police) == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:2026 sa Pilipinas] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] gvw6r8t18h6ir24xgj8b20ygv0fk3yg 2217628 2217627 2026-07-26T07:16:37Z Ivan P. Clarin 84769 /* Mga sanggunian */ 2217628 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pamamaril sa paaralan sa Tacloban noong 2026}} [[Talaksan:Sonny Angara at San Jose National High School, Tacloban in 2026.jpg|thumb|Ininspeksyon ni Education Secretary [[Sonny Angara]] (gitna) ang Jose National High School, isang araw pagkatapos ng pamamaril.]] Noong Hunyo 22, 2026, isang pamamaril ang nangyari sa '''San Jose National High School''' sa [[Tacloban]], [[Leyte]], sa [[Pilipinas]]. Tatlong estudyante ang namatay at hindi bababa sa 20 pang sugatan.<ref>{{Cite news|title=High school shooting in the Philippines kills 3, and police arrest 2 students|url=https://apnews.com/article/022bd9892d858b1bc5e9ed741e0d7222|work=Associated Press|date=}}</ref> Inaresto ng mga pulis ang dalawang [[menor de edad]].<ref>{{Cite news|title=Two students arrested after three killed in Philippines school shooting|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/two-students-arrested-after-three-killed-in-philippines-school-shooting|work=Al Jazeera|date=}}</ref> == Imbestigasyon == Nagsimula ang insidente habang may klase sa loob ng paaralan. Nagdulot ito ng pagkamatay ng tatlong estudyante. Nagresponde ang mga pulis, mga guro, at taong medikal upang mailikas ang mga estudyante at matiyak ang kanilang kaligtasan.<ref>{{Cite news|title=3 dead, 5 injured in school shooting incident in Tacloban |url=https://www.youtube.com/watch?v=rw90_hHLHrs|work=ANC Digital (YouTube)|date=}}</ref> Ayon sa [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|Philippine National Police]], dalawang menor de edad ang pinaghihinalaang sangkot sa pamamaril. Pinag-aaralan nila ang posibleng motibo ng insidente at kung paano nakuha ng mga suspek ang mga ginamit nilang baril. Patuloy pang iniimbestigahan ng mga awtoridad ang iba pang posibleng dahilan kaugnay sa insidente.<ref>{{Cite news|title=Tacloban school attack planned for more than a month|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1277845|work=Philippine News Agency|date=}}</ref><ref>{{Cite news|title=Tacloban school shooting 'planned', shooter got gun from policewoman-aunt: PNP|url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/6/23/tacloban-school-shooting-planned-shooter-got-gun-from-policewoman-aunt-pnp-0858|work=ABS-CBN News|date=}}</ref> == Reaksiyon == Naglabas ng pahayag ang [[Komisyon ng Karapatang Pantao|Commission on Human Rights]] tungkol sa insidente at nanawagan ng mas hihigpitan ang mga hakbang upang maprotektahan ang mga mag-aaral sa loob ng paaralan.<ref>{{Cite web|title=Statement of the Commission on Human Rights on the Tacloban school shooting incident|url=https://chr.gov.ph/statement-of-the-commission-on-human-rights-on-the-tacloban-school-shooting-incident/|website=Commission on Human Rights|date=}}</ref> Ang [[Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal|Department of the Interior and Local Government]] ay nag-abot ng pakikiramay at nangakong makikipagtulungan sila sa mga ahensiya sa isinasagawang imbestigasyon.<ref>{{Cite web|title=DILG Statement on the Tacloban School shooting|url=https://pia.gov.ph/press-release/dilg-statement-on-the-tacloban-school-shooting/|website=Philippine Information Agency|date=}}</ref> Kasunod ng insidente, sinusuri ng pamahalaan ang mga patakaran sa seguridad ng mga paaralan.<ref>{{Cite news|title=Philippines rethinks school safety after rare shooting kills three|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/philippines-rethinks-school-safety-after-rare-shooting-kills-three-2026-06-23/|work=Reuters|date=}}</ref> == Tingnan din == * [[Tacloban]] * [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] (Philippine National Police) == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:2026 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] n9dgp294acpsq5z36lgo0ifarr1w4lh 0 338862 2217598 2216976 2026-07-26T04:29:17Z Allyriana000 119761 2217598 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=24 Nobyembre 2026|venue=José Miguel Agrelot Coliseum, San Juan, Porto Riko|broadcaster={{Hlist|[[Roku]]|[[Telemundo]]|[[TV Azteca]]}}|debuts={{Hlist|Niher|Republika ng Konggo|San Martin|Uganda}}|returns={{Hlist|Albanya|Alemanya|Austrya|Hamayka|Hordan|Kamerun|Kenya|Lupangyelo|Maldibas Mongolya|Montenegro|Sierra Leone|Suriname|Tunisya|Usbekistan}}|before=[[Miss Universe 2025|2025]]}} Ang '''Miss Universe 2026''' ang magiging ika-75 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na nakatakdang gaganapin sa José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, sa 24 Nobyembre 2026.<ref name=":1" /> Kokoronahan ni [[Fátima Bosch]] ng Mehiko ang kaniyang papalit sa pagtatapos ng kaganapan. == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === [[Talaksan:Coliseum_of_Puerto_Rico_(03).jpg|thumb|José Miguel Agrelot Coliseum, ang lokasyon ng Miss Universe 2026]] Noong 23 Setyembre 2025, inanunsyo ng [[Miss Universe|Miss Universe Organization]] na gaganapin ang edisyong ito sa Porto Riko sa ikaapat na pagkakataon, pagkatapos ng [[Miss Universe 1972|1972]], [[Miss Universe 2001|2001]], at [[Miss Universe 2002|2002.]]<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cosulich |first=Bianca |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universo en Puerto Rico: lo que debes saber del aniversario 75 |trans-title=Miss Universe in Puerto Rico: What you need to know about the 75th anniversary |url=https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923204633/https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Marie Claire |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ramos Rosado |first=Víctor |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se celebrará en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928045010/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> Kinumpirma ni Jennifer González-Colón, ang Gobernador ng Puerto Rico, ang pagpili at inanunsyo na sumang-ayon ang kaniyang administrasyon na maglaan ng kabuuang {{US$|9 million}} sa pampublikong pondo upang pondohan ang pangunguna nito ng kompetisyon, na pangangasiwaan ng Puerto Rico Tourism Company at Discover Puerto Rico.<ref>{{Cite web |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico To Host Miss Universe 2026 In A Celebration Of Latino Pride |url=https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307001204/https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=BeLatina |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchacho |first=Enrique |date=21 Nobyembre 2025 |title=Economic and Tourism opportunity with Miss Universe 2026 |url=https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121221746/https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |archive-date=21 Nobyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=WJournal |language=en}}</ref> Itinalaga ng mga tagapag-ayos ang José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, bilang ang lokasyon ng kompetisyon, na nakatakdang gaganapin sa Nobyembre 2026.<ref>{{cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Valdez |first=Cynthia |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026: Puerto Rico será la sede de la 75a edición del certamen en su aniversario de diamante |trans-title=Miss Universe 2026: Puerto Rico will host the 75th edition of the pageant on its diamond anniversary |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923201347/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref><ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517042411/https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |archive-date=17 Mayo 2026}}</ref> Noong 18 Disyembre, ipinatigil ni Willianette Robles Cancel, ang direktor ehekutibo ng Puerto Rico Tourism Company, ang mga pagbabayad nito sa Miss Universe at nanawagan ng isang pagpupulong sa pagitan ng kanilang mga delegasyon upang talakayin ang "ilang nakabinbing isyu at mga bagong kinakailangan para sa pagdaraos ng kompetisyon".<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=12 Disyembre 2025 |title=Puerto Rico gov't halts funds disbursement for Miss Universe 2026 — report |url=https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260420032723/https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |archive-date=20 Abril 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=10 Disyembre 2025 |title=Gobierno detiene desembolso de fondos a Miss Universe |trans-title=Government halts disbursement of funds to Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-detiene-desembolso-de-fondos-a-miss-universe/article_2d2e76f4-3377-4691-8632-0792e4198d62.html |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Nangyari ang suspensyon matapos humarap sa ilang mga isyu ang kompetisyon, kabilang ang [[Miss Universe 2025|mga iregularidad sa resulta]] ng nakaraang edisyon at ang paglulunsad ng pamahalaan ng Mehiko ng imbestigasyon sa pangulo ng Miss Universe na si Raúl Rocha sa mga kaso ng droga, gasolina, at pagpupuslit ng armas.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Fabiola |date=5 Disyembre 2025 |title=Mexico freezes Miss Universe co-owner's bank accounts during organized crime investigation |url=https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228131125/https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |archive-date=28 Disyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Abril 2026 |title=Puerto Rico’s hosting of 75th Miss Universe pageant is pushing through |url=https://entertainment.inquirer.net/665476/puerto-ricos-hosting-of-75th-miss-universe-pageant-is-pushing-through |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Pagsapit ng Marso 2026, napagkasunduan na ng delegasyon na ipagpatuloy ang pangunguna ng kompetisyon sa teritoryo.<ref>{{Cite web |last=Menéndez Sanabria |first=Pedro |date=4 Marso 2026 |title=En su etapa final negociación entre gobierno y Miss Universe |trans-title=In its final stage, negotiations between the government and Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307213532/https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Kabilang sa mga kundisyong ipinataw ng pamahalaan ng Porto Riko sa kasunduan ay ang pagbawi ni Rocha sa kaniyang pakikilahok sa pangunguna ng edisyon upang "pangalagaan ang imahe ng Porto Riko". <ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |last2=Aponte Inostroza |first2=Carlos |date=19 Pebrero 2026 |title=¿Qué condiciones está imponiendo el gobierno para la celebración de Miss Universe en Puerto Rico? |url=https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307181719/https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Pagsapit ng Abril 2026, natapos ng pamahalaan ng Porto Riko ang pagbayad nito sa Miss Universe.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=28 Abril 2026 |title=Gobierno finaliza pagos para la celebración de Miss Universe 2026 en la Isla |trans-title=Government finalizes payments for the Miss Universe 2026 pageant on the island |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260505154733/https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |archive-date=5 Mayo 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Noong 22 Hulyo 2026, inanunsyo ng Miss Universe Organization na ang opisyal na petsa ng kompetisyon ay sa 24 Nobyembre 2026.<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=23 Hulyo 2026 |title=75th Miss Universe coronation night to be held on November 24 in Puerto Rico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/828719-miss-universe-coronation-night-nov-24?page=2 |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Mula sa mga kandidatang itinalaga noong 21 Hulyo 2026, Pitong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o matapos mapili sa isang ''casting process'', at dalawang kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi.<ref>{{cite news|title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe|trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe|url=https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|url-status=live|website=L'info Kwezi|language=fr|date=25 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260525080044/https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|archive-date=25 Mayo 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|title=(VIDEO) ¡Atendé lo que le pidieron a esta modelo para ser Miss Universo Paraguay!|trans-title=(VIDEO) Check out what they asked of this model to become Miss Universe Paraguay!|url=https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|url-status=live|website=Popular.com.py|language=es|date=23 Marso 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324013405/https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|archive-date=24 Marso 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|last=Napa|first=Renzo|date=14 Abril 2026|title=Miss Perú 2026: cuándo, dónde y cómo ver en vivo la coronación de la sucesora de Karla Bacigalupo con Fátima Bosch|trans-title=Miss Peru 2026: When, where and how to watch live the coronation of Karla Bacigalupo's successor with Fátima Bosch|url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|url-status=live|website=Radio Programas del Perú|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415102922/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|archive-date=15 Abril 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Weiyi Chen si Xinying Zhu bilang kinatawan ng Tsina sa edisyong ito matapos lumagpas sa limitasyon ng edad ng Miss Universe China si Zhu.<ref>{{cite news |date=3 Enero 2025 |title=安徽姑娘朱馨颖 荣膺第73姐环球小姐中国区总冠军 |language=zh-Hans |trans-title=Anhui girl Zhu Xinying won the 73rd Miss Universe China title |website=163.com |url=https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508195802/https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |archive-date=8 Mayo 2025}}</ref><ref name=":2">{{cite news |last=Nguyen |first=An |date=11 Abril 2025 |title=Miss Universe China Xinying Zhu stripped of title for 'inability to fulfill duties' |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506014757/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |archive-date=6 Mayo 2025}}</ref> Pinalitan ni Medina Ermekova si Anara Esengeldieva bilang kinatawan ng Kirgistan sa edisyong ito sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |last=Turdubek |first=Aigyrov |date=25 Setyembre 2025 |title=Ayana Rasul kyzy crowned Miss Kyrgyzstan 2025 |language=en |website=24.kg |url=https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926211033/https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025}}</ref> Noong 28 Mayo 2026, bumitiw ang Miss France sa Miss Universe Organization dahil sa mga kontrobersiyang pumalibot sa nakaraang edisyon.<ref>{{cite news |last=Panwar |first=Sanya |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss France organisation reconsidering participation in Miss Universe pageant amid all the controversies in 2025: Report |language=en |website=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |url-status=live |access-date=6 Disyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206201634/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=26 Nobyembre 2025 |title=France signals exit from Miss Universe; Ghana–Guyana director steps down |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303222157/https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |archive-date=3 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Miss Univers 2026 : une décision sans précédent, pourquoi le comité Miss France quitte le concours |language=fr |trans-title=Miss Universe 2026: an unprecedented decision, why the Miss France committee is leaving the competition |website=L'Internaute |url=https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528121931/https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |archive-date=28 Mayo 2026}}</ref> Dahil dito, hindi magpapatuloy sa kompetisyon si Miss France 2025 Angélique Angarni-Filopon.<ref>{{cite news |last=Lanciego |first=Milla |date=18 Disyembre 2024 |title=Angélique Angarni-Filopon privée de Miss Univers et Miss Monde à cause de son âge ? Elle rectifie |language=fr |trans-title=Angélique Angarni-Filopon deprived of Miss Universe and Miss World because of her age? She corrects herself |website=[[Paris Match]] |url=https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018213339/https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |archive-date=18 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=29 Mayo 2026 |title=Miss Universe France enters new era under direct global leadership |url=https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260530035847/https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |archive-date=30 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Daily Tribune]] |language=en}}</ref> Lalahok dapat si Eunike Lioe bilang kinatawan ng Suriname sa edisyong ito.<ref>{{cite news |date=7 November 2025 |title=Tjin A Koeng: 'Nieuwe Miss Suriname gaat uitstekend om met kritiek' |language=nl |trans-title=Tjin A Koeng: 'The new Miss Suriname handles criticism very well' |website=Suriname Herald |url=https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |url-status=live |access-date=3 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203104231/https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |archive-date=3 December 2025}}</ref> Gayunpaman, dahil sa pagbabago ng prangkisa sa bansang iyon, hindi makakalahok si Lioe sa patimpalak, at itinalaga ng bagong may-ari ng prangkisa si Maruschka Sahiboe bilang kinatawan ng Suriname. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Niher, Republika ng Konggo, San Martin, at Uganda sa edisyong ito.<ref name="MUUGA2026">{{cite news |last=Ngobi |first=Muhammad |date=14 Mayo 2026 |title=Uganda officially launches historic first-ever local Miss Universe journey |language=en |website=UG Bulletin |url=https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515014620/https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |archive-date=15 May 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Hordan na huling sumali noong [[Miss Universe 1960|1960]]; Tunisya na huling sumali noong [[Miss Universe 1971|1971]]; Austrya na huling sumali noong [[Miss Universe 2017|2017]];<ref>{{cite web |title=Unsere Website wird derzeit neu gestaltet, um den Managementwechsel zu unterstützen und Ihnen schon bald ein neues Online-Erlebnis bieten zu können |trans-title=Our website is currently being redesigned to support the management change and to offer you a new online experience soon |url=https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418080540/https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Austria |language=de-AT}}</ref> Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{cite web |title=One night. Two crowns. One purpose. |url=https://www.althyri.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529055844/https://www.althyri.com/ |archive-date=29 Mayo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Althyri |language=en}}</ref> at Albanya, Alemanya, Hamayka, Kamerun, Kenya, Lupangyelo, Maldibas, Mongolya, Montenegro, Suriname, at Usbekistan na huling sumali noong [[Miss Universe 2024|2024]].<ref>{{cite news |date=22 Mayo 2026 |title='Miss Universe Albania 2026', the event where the public will be part of the show |language=en |website=Tirana Post |url=https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522145926/https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |archive-date=22 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Beleheka |first=Mercedes |date=26 Pebrero 2026 |title=Miss Cameroun 2025 : Audrey Black Moutongo, la nouvelle reine |language=fr |trans-title=Miss Cameroon 2025: Audrey Black Moutongo, the new queen |website=Magazine Pages Jaunes |url=https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315042814/https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |archive-date=15 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Les inscriptions pour le casting 2026 sont ouvertes |trans-title=Registration for the 2026 casting call is now open |url=https://www.missuniverse-germany.de/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418083303/https://www.missuniverse-germany.de/ |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Germany |language=fr}}</ref><ref>{{cite news |last=Pálsson |first=Magnús Jochum |date=2 Pebrero 2026 |title=Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 |language=is |trans-title=They are competing in Miss Iceland 2026 |website=Vísir |url=https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203063711/https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |archive-date=3 Pebrero 2026}}</ref><ref name="MUJAM2026">{{cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=4 Marso 2026 |title=New format for Miss Universe Jamaica, organisers opting for parish competitions |language=en |website=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304175314/https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |archive-date=4 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Wakesho |first=Jael |date=9 Mayo 2026 |title=Miss Universe Kenya 2026 opens doors wide as it drops age, weight, relationship barriers |language=en |website=The Standard |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260511055319/https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |archive-date=11 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=10 Abril 2026 |title=75 дахь удаагийн "Miss Universe" тэмцээнд Монголыг төлөөлөх гоо бүсгүйг шалгаруулна |language=mn |trans-title=Mongolia to be represented at 75th Miss Universe Pageant |website=News.mn |url=https://news.mn/r/2860155/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411042258/https://news.mn/r/2860155/ |archive-date=11 Abril 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Sonte në ekranin e Tv Klan "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |language=sq |trans-title=Tonight on Tv Klan screen "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607111404/https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod na kandidata ay kumpirmadong lalahok: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Jogersa|Beqiri|nolink=1}}<ref name=":3">{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Jorgesa Beqiri dhe Evisa Pacolli fituese të "Miss Universe Albania & Kosova 2026", spektakli magjik në TV Klan |language=sq |trans-title=Jorgesa Beqiri and Evisa Pacolli winners of "Miss Universe Albania & Kosovo 2026", the magical spectacle on TV Klan |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607133643/https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Shkodër |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Wanderléia|Rodrigues|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |website=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |access-date=22 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Cuanza Norte |- |{{flagdeco|ARG}} [[:en:Miss_Argentina|Argentina]] |{{sortname|Tamara|Rogouski|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Quién es Tamara Rogouski, la nueva Miss Universo Argentina 2026 |language=es |trans-title=Who is Tamara Rogouski, the new Miss Universe Argentina 2026? |website=El Litoral |url=https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526020837/https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |archive-date=26 Mayo 2026}}</ref> |28 |Puerto Iguazú |- |{{flagicon|BHS}} [[Bahamas]] |{{sortname|Shawndra |Henfield|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Moss |first=Shavaughn |date=24 Hulyo 2026 |title=Shawndra Henfield crowned Miss Universe Bahamas 2026 |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724121624/https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |archive-date=24 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Exuma |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga |Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lierde |first=Morgane Van |date=22 Pebrero 2026 |orig-date=21 Pebrero 2026 |title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |trans-title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |url=https://www.lalibre.be/lifestyle/2026/02/21/voici-qui-est-la-nouvelle-miss-belgique-2026-6F4IMPJO25EGTLSRQWY4LRG5XY/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=La Libre |language=fr}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Clara|Vegas|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sequeiros |first=Judith |date=4 Disyembre 2025 |title=Clara Vegas es la nueva Miss Venezuela y representará al país en el Miss Universe 2026 en Puerto Rico |language=es |trans-title=Clara Vegas is the new Miss Venezuela and will represent the country at Miss Universe 2026 in Puerto Rico |website=La República |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205035617/https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |24 |Chacao |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Aliya |Karotkaya|nolink=1}} |21 |[[Minsk]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Caroline|Porras|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=5 Hulyo 2026 |title=Caroline Porras wint Miss Universe Bonaire 2026 |language=nl |trans-title=Caroline Porras wins Miss Universe Bonaire 2026 |website=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260705160743/https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |archive-date=5 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Antriol |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Dabilo|Moses|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Pebrero 2026 |title=Moses crown without the catwalk |url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/89848 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Daily News |language=en}}</ref> |26 |[[Gaborone]] |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Anna-Maria|Babau|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Анна Мария Бабау е „Мис Вселена България 2026" – ще представи страната на 75-ото издание в Пуерто Рико |trans-title=Anna Maria Babau is Miss Universe Bulgaria 2026 – she will represent the country at the 75th edition in Puerto Rico |url=https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721131212/https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |archive-date=21 Hulyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Town Bulgaria |language=bg}}</ref> |33 |[[Sofia]] |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Jessi|Kalambayi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Culture : le Fonds de Promotion culturelle félicite Jessi Kalambayi, élue « Miss Universe » RDC 2026 |trans-title=Culture: The Cultural Promotion Fund congratulates Jessi Kalambayi, elected "Miss Universe" DRC 2026 |url=https://acp.cd/culture/culture-le-fonds-de-promotion-culturelle-felicite-jessi-kalambayi-elue-miss-universe-rdc-2026/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Sofía|Córdova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Figueroa |first=Lissette |date=28 Hunyo 2026 |title=Sofía Córdova es Miss Universo El Salvador 2026 |language=es |trans-title=Sofía Córdova is Miss Universe El Salvador 2026 |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260629051045/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |archive-date=29 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{sortname|Anna|Ličková|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Obrovský triumf odmietnutej finalistky z Ruže pre nevestu: Vyhrala Miss Universe Slovensko! |language=sk |trans-title=Huge triumph of the rejected finalist from A Rose for the Bride: She won Miss Universe Slovakia! |website=Koktejl |url=https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617082300/https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |25 |Martin |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Susana|Medina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Viera |first=Briseida |date=20 Hulyo 2026 |title=Susana Medina, la grancanaria que alza la corona de Miss Universe Spain 2026 |trans-title=Susana Medina, the Gran Canarian who claims the Miss Universe Spain 2026 crown. |url=https://www.laprovincia.es/canarias/2026/07/20/susana-medina-grancanaria-conquista-corona-dv-132623842.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Provincia - Diario de Las Palmas |language=es}}</ref> |27 |Las Palmas |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |{{sortname|Angela|Aumonier|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=12 Hulyo 2026 |title=Miss Universo 2026: Dos filipinas buscarán coronarse en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026: Two Filipinas will seek to be crowned in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712203620/https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Douglas |- |{{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Chloé|Deher|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Devriese |first=Emmanuelle |date=11 Enero 2026 |title=Miss Univers Guadeloupe : "Suis-je un être infâme ?", Ophély Mézino évincée de son titre, elle prend la parole |trans-title=Miss Universe Guadeloupe: "Am I a despicable being?", Ophély Mézino stripped of her title, she speaks out |url=https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111232608/https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |archive-date=11 Enero 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Aufeminin |language=fr}}</ref> |31 |Terre-de-Haut |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Sayuki|Ito|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=日本代表に福岡の伊藤さゆきさん　ミス・ユニバース |trans-title=Sayuki Ito from Fukuoka has been selected to represent Japan at the Miss Universe pageant |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623164937/https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |archive-date=23 Hunyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |26 |[[Fukuoka]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Aideen|Howard|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Walsh |first=Lauren |date=21 Hunyo 2026 |title=The competition is 'about far more than appearance' Boston-born Limerick lady crowned Miss Universe Ireland 2026 |language=en |website=Evoke |url=https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260621224127/https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |archive-date=21 Hunyo 2026 |archiveurl=}}</ref> |22 |Castletroy |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Danielle|Yablonka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fellig |first=Vita |date=2 Hulyo 2026 |title=South Florida-born Israeli Danielle Yablon crowned Miss Israel 2026 in Miami |language=en |website=Jewish News Syndicate |url=https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |url-status=dead |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702230606/https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Herzliya]] |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |{{sortname|Audrey|Black|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=A. |first=Cintia |date=25 Pebrero 2026 |title=‎COMICA strips Josiane Golonga of Miss Cameroon 2025 title |url=https://www.lebledparle.com/en/comica-strips-josiane-golonga-of-miss-cameroon-2025-title/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Le Bled Parle |language=en-US}}</ref> |30 |Douala |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Jenna-Monét|Queeley|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Morris |first=Anthony |date=17 Hunyo 2026 |title=Jenna Monet-Queeley Crowned Miss Universe U.S. Virgin Islands 2026, honors St. Kitts and Nevis Heritage |language=en |website=SKN News |url=https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617205459/https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |21 |Saint Croix |- |{{flagdeco|CYM}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Juliana|Myers|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Boxall |first=Simon |date=13 Hulyo 2026 |title=Juliana Myers crowned Miss Universe Cayman Islands |language=en |website=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713064620mp_/https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |20 |West Bay |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Alina|Ekaterinecheva|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rakhmatullavyzy |first=Balnur |date=4 Disyembre 2025 |title="Miss Qazaqstan 2025" байқауында шымкенттік ару жеңімпаз атанды |language=kk |trans-title=Shymkent beauty wins Miss Qazaqstan 2025 |newspaper=Stan.kz |url=https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205034549/https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |22 |Shymkent |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Jean |Ojiro|nolink=1}} |27 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Medina|Ermekova|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Enero 2026 |title=7 thí sinh đầu tiên của Hoa hậu Hoàn vũ 2026 |language=vi |trans-title=The first 7 contestants of Miss Universe 2026 |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113203155/https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |archive-date=13 Enero 2026}}</ref> |18 |[[Biskek]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Evisa|Pacolli|nolink=1}}<ref name=":3" /> |21 |[[Toronto]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|María Alejandra|Acosta|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Chinchilla Marín |first=Hillary |date=5 Hunyo 2026 |title=Mariale Acosta es la nueva Miss Universe Costa Rica 2026: así se vivió la gala dorada |language=es |trans-title=Mariale Acosta is the new Miss Universe Costa Rica 2026: this is how the golden gala was experienced |website=La Teja |url=https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260606060337/https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |archive-date=6 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Heredia |- |{{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] |{{sortname|Antea|Mršić|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2026 |title=Antea Mršić nova je Miss Universe Hrvatske 2026. |trans-title=Antea Mršić is the new Miss Universe Croatia 2026. |url=https://www.24sata.hr/show/antea-mrsic-nova-je-miss-universe-hrvatske-2026-1130093 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24sata |language=hr}}</ref> |24 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sigríður Ósk|Hrafnkelsdóttir|Sigga Ózk|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sigurjónsdóttir |first=Guðrún Selma |date=23 Abril 2026 |title=Sigga Ózk er orðlaus |language=is |trans-title=Sigga Ózk is speechless |website=Morgunblaðið |url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423160638/https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |archive-date=23 Abril 2026}}</ref> |27 |Garðabær |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |{{sortname|Aminath Yuin|Mohamed|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=25 Hunyo 2026 |title=Maladewa Bakal Comeback di Miss Universe 2026, Wakilnya Berhijab! |language=id |trans-title=The Maldives Will Make a Comeback at Miss Universe 2026, with a Hijab-Worshipping Representative! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260624214236/https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |archive-date=24 Hunyo 2026}}</ref> |18 |[[Malé]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Francesca|Mercieca|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Falzon |first=Gabriel |date=17 Hulyo 2026 |title=Francesca Mercieca Crowned Miss Universe Malta 2026 |language=en |website=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260717061412/https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |archive-date=17 Hulyo 2026}}</ref> |26 |St. Paul's Bay |- |{{flagicon|Mayotte|variant=local}} [[Mayotte]] |{{sortname|Maëva|Toumbou Dani|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Mayo 2026 |title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe |language=fr |trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe |website=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-indien-appli/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe |access-date=23 Hulyo 2026}}</ref> |33 |Tsingoni |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |{{sortname|Aleksandra|Ivezaj|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Miss Universe Albania dhe Kosova 2026 |language=sq |trans-title=Miss Universe Albania and Kosovo 2026 |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607160835/https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Tuzi |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|May Grace|Parry|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Hunyo 2026 |title=Bea Millan-Windorski gets award at Miss Universe Myanmar pageant |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618075931/https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |archive-date=18 Hunyo 2026}}</ref> |31 |Hpa-an |- |{{flagdeco|NER}} [[Niger|Niher]] |{{sortname|Zoulahatou|Amadou|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |newspaper=VGT |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> |24 |Maradi |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Melissa|Bottema|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Hunyo 2026 |title=Groningse Melissa Bottema is Miss Nederland: "Droom die uitkomt" |language=nl |trans-title=Melissa Bottema from Groningen is Miss Netherlands: "A dream come true" |website=De Telegraaf |url=https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628070958/https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |archive-date=28 Hunyo 2026 |accessdate=}}</ref> |26 |Winsum |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{sortname|Gretha|Matiauda|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Gretha Matiauda es la nueva Miss Universo Paraguay 2026 |language=es |trans-title=Gretha Matiauda is the new Miss Universe Paraguay 2026 |website=La Tribuna |url=https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327045533/https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |archive-date=27 Marso 2026}}</ref> |25 |[[:en:Asunción|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{sortname|Luren|Márquez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=15 Abril 2026 |title=Luren Márquez: quién es la nueva Miss Perú 2026, conductora y promotora cultural rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Luren Márquez: who is the new Miss Peru 2026, host and cultural promoter on her way to Miss Universe |website=Radio Programas del Perú |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-quien-es-luren-marquez-nueva-reina-de-belleza-y-su-trayectoria-noticia-1684485 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416032509/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301?itlk=iksiguiente |archive-date=16 Abril 2026}}</ref> |27 |Ica |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2026|Pilipinas]] |{{sortname|Bea|Millan-Windorski|link=Bea Millan-Windorski}}<ref>{{cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Kay BMW ang korona: La Union wins Miss Universe Philippines 2026 |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502153757/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |archive-date=2 Mayo 2026}}</ref> |24 |[[San Juan, La Union|San Juan]] |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Jennifer|Barreto|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rivera Cedeño |first=Jomar José |date=26 Hunyo 2026 |title=De San Sebastián la nueva Miss Universe 2026 |language=es |trans-title=From San Sebastian the new Miss Universe 2026 |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626032524/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |archive-date=26 Hunyo 2026}}</ref> |27 |San Sebastián |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Sophia|Osako|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Toto je nová najkrajšia Češka! Titul Miss Universe získala kráska s japonskými koreňmi |language=sk |trans-title=This is the new most beautiful Czech! A beauty with Japanese roots won the Miss Universe title |website=Pravda |url=https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617141305/https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Mubanga|Hatyoka|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Rubaya |first=Tapiwa |date=16 Mayo 2026 |title=Africa celebrates as Luay Latif is crowned Mr Supranational Zambia |url=https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516102703/https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |archive-date=16 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=My Afrika Magazine |language=en}}</ref> |24 |Livingstone |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{sortname|Bernella|Velinor|nolink=1}} |33 |Dennery |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Katti|Fofanah|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=1 Hulyo 2026 |title=Sierra Leone Comeback di Miss Universe 2026 Setelah Absen 7 Tahun |language=id |trans-title=Sierra Leone Returns to Miss Universe 2026 After 7 Year Absence |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/sierra-leone-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-7-tahun-c1c2-01-l8vsm-zvghkt |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701013135/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-universe-americas-2025-di-pembukaan-piala-dunia-2026-c1c2-01-l8vsm-w3z8jv |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |– |Bonthe |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Roseanna|Hall|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |website=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |34 |Shurugwi |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Nimhara|Sasindi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Hunyo 2026 |title=මිස් යුනිවර්ස් ශ්‍රී ලංකා 2026 කිරුළ නිම්හාරා සසිඳිට |language=si |trans-title=Nimhara Sasindi crowned Miss Universe Sri Lanka 2026 |website=Zira Daily |url=https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625205935/https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |archive-date=25 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |{{sortname|Maruschka|Sahiboe|nolink=1}} |33 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Bajabulise|Thela|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date=21 Hulyo 2026 |title=Bajabulise Thela crowned Miss African Beauty Universe: A new face for South Africa at Miss Universe |url=https://iol.co.za/lifestyle/style-beauty/2026-07-20-bajabulise-thela-crowned-miss-african-beauty-universe-a-new-face-for-south-africa-at-miss-universe/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |23 |KaNyamazane |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |{{sortname|Sarrah|Brahmi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=12 Hunyo 2026 |title=Tunisia Comeback di Miss Universe 2026 setelah Absen 55 Tahun |language=id |trans-title=Tunisia Makes Comeback at Miss Universe 2026 After 55 Years |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612191503/https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |33 |Sousse |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Weiyi|Chen|nolink=1}}<ref name=":2" /> |22 |[[Shanghai]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Anna|Nikonova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Kudryavchenko |first=Tamara |date=1 Hulyo 2026 |title=Дочка Ніконова стала володаркою корони "Міс Україна Всесвіт"-2026 |language=uk |trans-title=Nikonov's daughter became the owner of the crown "Miss Ukraine Universe"-2026 |website=Tablo ID |url=https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701143537/https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Kiev]] |- |{{flagdeco|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Kamilla|Kiss|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2026 |title=Megválasztották a Miss Universe Hungary idei királynőjét |trans-title=This year's queen of Miss Universe Hungary has been chosen |url=https://24.hu/szorakozas/2026/06/20/szepsegkiralyno-miss-universe-hungary-2026-kiss-kamilla/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24.hu |language=hu}}</ref> |25 |Dunaújváros |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Lucía|Piñeyro|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=31 Mayo 2026 |title=De Young al mundo: Lucía Piñeyro Lima es la nueva Miss Universo Uruguay |language=es |trans-title=From Young to the world: Lucía Piñeyro Lima is the new Miss Universe Uruguay |website=Uruguay Digital 365 |url=https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601052440/https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |archive-date=1 Hunyo 2026}}</ref> |35 |Young |} == Mga tala== {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Kastila ng CS1 (es)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] k620rc9l4prejepfvex2p515hrioeon 2217601 2217598 2026-07-26T04:42:18Z Allyriana000 119761 Dinagdag si Valeria Mena ng Bulibya 2217601 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=24 Nobyembre 2026|venue=José Miguel Agrelot Coliseum, San Juan, Porto Riko|broadcaster={{Hlist|[[Roku]]|[[Telemundo]]|[[TV Azteca]]}}|debuts={{Hlist|Niher|Republika ng Konggo|San Martin|Uganda}}|returns={{Hlist|Albanya|Alemanya|Austrya|Hamayka|Hordan|Kamerun|Kenya|Lupangyelo|Maldibas Mongolya|Montenegro|Sierra Leone|Suriname|Tunisya|Usbekistan}}|before=[[Miss Universe 2025|2025]]}} Ang '''Miss Universe 2026''' ang magiging ika-75 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na nakatakdang gaganapin sa José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, sa 24 Nobyembre 2026.<ref name=":1" /> Kokoronahan ni [[Fátima Bosch]] ng Mehiko ang kaniyang papalit sa pagtatapos ng kaganapan. == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === [[Talaksan:Coliseum_of_Puerto_Rico_(03).jpg|thumb|José Miguel Agrelot Coliseum, ang lokasyon ng Miss Universe 2026]] Noong 23 Setyembre 2025, inanunsyo ng [[Miss Universe|Miss Universe Organization]] na gaganapin ang edisyong ito sa Porto Riko sa ikaapat na pagkakataon, pagkatapos ng [[Miss Universe 1972|1972]], [[Miss Universe 2001|2001]], at [[Miss Universe 2002|2002.]]<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cosulich |first=Bianca |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universo en Puerto Rico: lo que debes saber del aniversario 75 |trans-title=Miss Universe in Puerto Rico: What you need to know about the 75th anniversary |url=https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923204633/https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Marie Claire |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ramos Rosado |first=Víctor |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se celebrará en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928045010/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> Kinumpirma ni Jennifer González-Colón, ang Gobernador ng Puerto Rico, ang pagpili at inanunsyo na sumang-ayon ang kaniyang administrasyon na maglaan ng kabuuang {{US$|9 million}} sa pampublikong pondo upang pondohan ang pangunguna nito ng kompetisyon, na pangangasiwaan ng Puerto Rico Tourism Company at Discover Puerto Rico.<ref>{{Cite web |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico To Host Miss Universe 2026 In A Celebration Of Latino Pride |url=https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307001204/https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=BeLatina |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchacho |first=Enrique |date=21 Nobyembre 2025 |title=Economic and Tourism opportunity with Miss Universe 2026 |url=https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121221746/https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |archive-date=21 Nobyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=WJournal |language=en}}</ref> Itinalaga ng mga tagapag-ayos ang José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, bilang ang lokasyon ng kompetisyon, na nakatakdang gaganapin sa Nobyembre 2026.<ref>{{cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Valdez |first=Cynthia |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026: Puerto Rico será la sede de la 75a edición del certamen en su aniversario de diamante |trans-title=Miss Universe 2026: Puerto Rico will host the 75th edition of the pageant on its diamond anniversary |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923201347/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref><ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517042411/https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |archive-date=17 Mayo 2026}}</ref> Noong 18 Disyembre, ipinatigil ni Willianette Robles Cancel, ang direktor ehekutibo ng Puerto Rico Tourism Company, ang mga pagbabayad nito sa Miss Universe at nanawagan ng isang pagpupulong sa pagitan ng kanilang mga delegasyon upang talakayin ang "ilang nakabinbing isyu at mga bagong kinakailangan para sa pagdaraos ng kompetisyon".<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=12 Disyembre 2025 |title=Puerto Rico gov't halts funds disbursement for Miss Universe 2026 — report |url=https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260420032723/https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |archive-date=20 Abril 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=10 Disyembre 2025 |title=Gobierno detiene desembolso de fondos a Miss Universe |trans-title=Government halts disbursement of funds to Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-detiene-desembolso-de-fondos-a-miss-universe/article_2d2e76f4-3377-4691-8632-0792e4198d62.html |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Nangyari ang suspensyon matapos humarap sa ilang mga isyu ang kompetisyon, kabilang ang [[Miss Universe 2025|mga iregularidad sa resulta]] ng nakaraang edisyon at ang paglulunsad ng pamahalaan ng Mehiko ng imbestigasyon sa pangulo ng Miss Universe na si Raúl Rocha sa mga kaso ng droga, gasolina, at pagpupuslit ng armas.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Fabiola |date=5 Disyembre 2025 |title=Mexico freezes Miss Universe co-owner's bank accounts during organized crime investigation |url=https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228131125/https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |archive-date=28 Disyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Abril 2026 |title=Puerto Rico’s hosting of 75th Miss Universe pageant is pushing through |url=https://entertainment.inquirer.net/665476/puerto-ricos-hosting-of-75th-miss-universe-pageant-is-pushing-through |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Pagsapit ng Marso 2026, napagkasunduan na ng delegasyon na ipagpatuloy ang pangunguna ng kompetisyon sa teritoryo.<ref>{{Cite web |last=Menéndez Sanabria |first=Pedro |date=4 Marso 2026 |title=En su etapa final negociación entre gobierno y Miss Universe |trans-title=In its final stage, negotiations between the government and Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307213532/https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Kabilang sa mga kundisyong ipinataw ng pamahalaan ng Porto Riko sa kasunduan ay ang pagbawi ni Rocha sa kaniyang pakikilahok sa pangunguna ng edisyon upang "pangalagaan ang imahe ng Porto Riko". <ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |last2=Aponte Inostroza |first2=Carlos |date=19 Pebrero 2026 |title=¿Qué condiciones está imponiendo el gobierno para la celebración de Miss Universe en Puerto Rico? |url=https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307181719/https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Pagsapit ng Abril 2026, natapos ng pamahalaan ng Porto Riko ang pagbayad nito sa Miss Universe.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=28 Abril 2026 |title=Gobierno finaliza pagos para la celebración de Miss Universe 2026 en la Isla |trans-title=Government finalizes payments for the Miss Universe 2026 pageant on the island |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260505154733/https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |archive-date=5 Mayo 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Noong 22 Hulyo 2026, inanunsyo ng Miss Universe Organization na ang opisyal na petsa ng kompetisyon ay sa 24 Nobyembre 2026.<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=23 Hulyo 2026 |title=75th Miss Universe coronation night to be held on November 24 in Puerto Rico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/828719-miss-universe-coronation-night-nov-24?page=2 |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Mula sa mga kandidatang itinalaga noong 21 Hulyo 2026, Pitong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o matapos mapili sa isang ''casting process'', at dalawang kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi.<ref>{{cite news|title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe|trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe|url=https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|url-status=live|website=L'info Kwezi|language=fr|date=25 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260525080044/https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|archive-date=25 Mayo 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|title=(VIDEO) ¡Atendé lo que le pidieron a esta modelo para ser Miss Universo Paraguay!|trans-title=(VIDEO) Check out what they asked of this model to become Miss Universe Paraguay!|url=https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|url-status=live|website=Popular.com.py|language=es|date=23 Marso 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324013405/https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|archive-date=24 Marso 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|last=Napa|first=Renzo|date=14 Abril 2026|title=Miss Perú 2026: cuándo, dónde y cómo ver en vivo la coronación de la sucesora de Karla Bacigalupo con Fátima Bosch|trans-title=Miss Peru 2026: When, where and how to watch live the coronation of Karla Bacigalupo's successor with Fátima Bosch|url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|url-status=live|website=Radio Programas del Perú|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415102922/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|archive-date=15 Abril 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Weiyi Chen si Xinying Zhu bilang kinatawan ng Tsina sa edisyong ito matapos lumagpas sa limitasyon ng edad ng Miss Universe China si Zhu.<ref>{{cite news |date=3 Enero 2025 |title=安徽姑娘朱馨颖 荣膺第73姐环球小姐中国区总冠军 |language=zh-Hans |trans-title=Anhui girl Zhu Xinying won the 73rd Miss Universe China title |website=163.com |url=https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508195802/https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |archive-date=8 Mayo 2025}}</ref><ref name=":2">{{cite news |last=Nguyen |first=An |date=11 Abril 2025 |title=Miss Universe China Xinying Zhu stripped of title for 'inability to fulfill duties' |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506014757/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |archive-date=6 Mayo 2025}}</ref> Pinalitan ni Medina Ermekova si Anara Esengeldieva bilang kinatawan ng Kirgistan sa edisyong ito sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |last=Turdubek |first=Aigyrov |date=25 Setyembre 2025 |title=Ayana Rasul kyzy crowned Miss Kyrgyzstan 2025 |language=en |website=24.kg |url=https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926211033/https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025}}</ref> Noong 28 Mayo 2026, bumitiw ang Miss France sa Miss Universe Organization dahil sa mga kontrobersiyang pumalibot sa nakaraang edisyon.<ref>{{cite news |last=Panwar |first=Sanya |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss France organisation reconsidering participation in Miss Universe pageant amid all the controversies in 2025: Report |language=en |website=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |url-status=live |access-date=6 Disyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206201634/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=26 Nobyembre 2025 |title=France signals exit from Miss Universe; Ghana–Guyana director steps down |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303222157/https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |archive-date=3 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Miss Univers 2026 : une décision sans précédent, pourquoi le comité Miss France quitte le concours |language=fr |trans-title=Miss Universe 2026: an unprecedented decision, why the Miss France committee is leaving the competition |website=L'Internaute |url=https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528121931/https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |archive-date=28 Mayo 2026}}</ref> Dahil dito, hindi magpapatuloy sa kompetisyon si Miss France 2025 Angélique Angarni-Filopon.<ref>{{cite news |last=Lanciego |first=Milla |date=18 Disyembre 2024 |title=Angélique Angarni-Filopon privée de Miss Univers et Miss Monde à cause de son âge ? Elle rectifie |language=fr |trans-title=Angélique Angarni-Filopon deprived of Miss Universe and Miss World because of her age? She corrects herself |website=[[Paris Match]] |url=https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018213339/https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |archive-date=18 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=29 Mayo 2026 |title=Miss Universe France enters new era under direct global leadership |url=https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260530035847/https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |archive-date=30 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Daily Tribune]] |language=en}}</ref> Lalahok dapat si Eunike Lioe bilang kinatawan ng Suriname sa edisyong ito.<ref>{{cite news |date=7 November 2025 |title=Tjin A Koeng: 'Nieuwe Miss Suriname gaat uitstekend om met kritiek' |language=nl |trans-title=Tjin A Koeng: 'The new Miss Suriname handles criticism very well' |website=Suriname Herald |url=https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |url-status=live |access-date=3 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203104231/https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |archive-date=3 December 2025}}</ref> Gayunpaman, dahil sa pagbabago ng prangkisa sa bansang iyon, hindi makakalahok si Lioe sa patimpalak, at itinalaga ng bagong may-ari ng prangkisa si Maruschka Sahiboe bilang kinatawan ng Suriname. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Niher, Republika ng Konggo, San Martin, at Uganda sa edisyong ito.<ref name="MUUGA2026">{{cite news |last=Ngobi |first=Muhammad |date=14 Mayo 2026 |title=Uganda officially launches historic first-ever local Miss Universe journey |language=en |website=UG Bulletin |url=https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515014620/https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |archive-date=15 May 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Hordan na huling sumali noong [[Miss Universe 1960|1960]]; Tunisya na huling sumali noong [[Miss Universe 1971|1971]]; Austrya na huling sumali noong [[Miss Universe 2017|2017]];<ref>{{cite web |title=Unsere Website wird derzeit neu gestaltet, um den Managementwechsel zu unterstützen und Ihnen schon bald ein neues Online-Erlebnis bieten zu können |trans-title=Our website is currently being redesigned to support the management change and to offer you a new online experience soon |url=https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418080540/https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Austria |language=de-AT}}</ref> Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{cite web |title=One night. Two crowns. One purpose. |url=https://www.althyri.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529055844/https://www.althyri.com/ |archive-date=29 Mayo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Althyri |language=en}}</ref> at Albanya, Alemanya, Hamayka, Kamerun, Kenya, Lupangyelo, Maldibas, Mongolya, Montenegro, Suriname, at Usbekistan na huling sumali noong [[Miss Universe 2024|2024]].<ref>{{cite news |date=22 Mayo 2026 |title='Miss Universe Albania 2026', the event where the public will be part of the show |language=en |website=Tirana Post |url=https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522145926/https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |archive-date=22 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Beleheka |first=Mercedes |date=26 Pebrero 2026 |title=Miss Cameroun 2025 : Audrey Black Moutongo, la nouvelle reine |language=fr |trans-title=Miss Cameroon 2025: Audrey Black Moutongo, the new queen |website=Magazine Pages Jaunes |url=https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315042814/https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |archive-date=15 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Les inscriptions pour le casting 2026 sont ouvertes |trans-title=Registration for the 2026 casting call is now open |url=https://www.missuniverse-germany.de/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418083303/https://www.missuniverse-germany.de/ |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Germany |language=fr}}</ref><ref>{{cite news |last=Pálsson |first=Magnús Jochum |date=2 Pebrero 2026 |title=Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 |language=is |trans-title=They are competing in Miss Iceland 2026 |website=Vísir |url=https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203063711/https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |archive-date=3 Pebrero 2026}}</ref><ref name="MUJAM2026">{{cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=4 Marso 2026 |title=New format for Miss Universe Jamaica, organisers opting for parish competitions |language=en |website=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304175314/https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |archive-date=4 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Wakesho |first=Jael |date=9 Mayo 2026 |title=Miss Universe Kenya 2026 opens doors wide as it drops age, weight, relationship barriers |language=en |website=The Standard |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260511055319/https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |archive-date=11 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=10 Abril 2026 |title=75 дахь удаагийн "Miss Universe" тэмцээнд Монголыг төлөөлөх гоо бүсгүйг шалгаруулна |language=mn |trans-title=Mongolia to be represented at 75th Miss Universe Pageant |website=News.mn |url=https://news.mn/r/2860155/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411042258/https://news.mn/r/2860155/ |archive-date=11 Abril 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Sonte në ekranin e Tv Klan "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |language=sq |trans-title=Tonight on Tv Klan screen "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607111404/https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod na kandidata ay kumpirmadong lalahok: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Jogersa|Beqiri|nolink=1}}<ref name=":3">{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Jorgesa Beqiri dhe Evisa Pacolli fituese të "Miss Universe Albania & Kosova 2026", spektakli magjik në TV Klan |language=sq |trans-title=Jorgesa Beqiri and Evisa Pacolli winners of "Miss Universe Albania & Kosovo 2026", the magical spectacle on TV Klan |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607133643/https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Shkodër |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Wanderléia|Rodrigues|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |website=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |access-date=22 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Cuanza Norte |- |{{flagdeco|ARG}} [[:en:Miss_Argentina|Argentina]] |{{sortname|Tamara|Rogouski|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Quién es Tamara Rogouski, la nueva Miss Universo Argentina 2026 |language=es |trans-title=Who is Tamara Rogouski, the new Miss Universe Argentina 2026? |website=El Litoral |url=https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526020837/https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |archive-date=26 Mayo 2026}}</ref> |28 |Puerto Iguazú |- |{{flagicon|BHS}} [[Bahamas]] |{{sortname|Shawndra |Henfield|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Moss |first=Shavaughn |date=24 Hulyo 2026 |title=Shawndra Henfield crowned Miss Universe Bahamas 2026 |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724121624/https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |archive-date=24 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Exuma |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga |Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lierde |first=Morgane Van |date=22 Pebrero 2026 |orig-date=21 Pebrero 2026 |title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |trans-title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |url=https://www.lalibre.be/lifestyle/2026/02/21/voici-qui-est-la-nouvelle-miss-belgique-2026-6F4IMPJO25EGTLSRQWY4LRG5XY/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=La Libre |language=fr}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Clara|Vegas|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sequeiros |first=Judith |date=4 Disyembre 2025 |title=Clara Vegas es la nueva Miss Venezuela y representará al país en el Miss Universe 2026 en Puerto Rico |language=es |trans-title=Clara Vegas is the new Miss Venezuela and will represent the country at Miss Universe 2026 in Puerto Rico |website=La República |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205035617/https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |24 |Chacao |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Aliya |Karotkaya|nolink=1}} |21 |[[Minsk]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Caroline|Porras|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=5 Hulyo 2026 |title=Caroline Porras wint Miss Universe Bonaire 2026 |language=nl |trans-title=Caroline Porras wins Miss Universe Bonaire 2026 |website=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260705160743/https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |archive-date=5 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Antriol |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Dabilo|Moses|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Pebrero 2026 |title=Moses crown without the catwalk |url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/89848 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Daily News |language=en}}</ref> |26 |[[Gaborone]] |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Anna-Maria|Babau|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Анна Мария Бабау е „Мис Вселена България 2026" – ще представи страната на 75-ото издание в Пуерто Рико |trans-title=Anna Maria Babau is Miss Universe Bulgaria 2026 – she will represent the country at the 75th edition in Puerto Rico |url=https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721131212/https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |archive-date=21 Hulyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Town Bulgaria |language=bg}}</ref> |33 |[[Sofia]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Valeria |Mena|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 July 2026 |title=¡Tenemos nueva reina! Valeria Mena, Miss Oruro, es coronada Miss Bolivia Universo 2026 |trans-title=We have a new queen! Valeria Mena, Miss Oruro, is crowned Miss Bolivia Universe 2026 |url=https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/tenemos-nueva-reina-valeria-mena-miss-oruro-es-coronada-miss-bolivia-universo-2026-2026725231012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260726032417/https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/miss-residentes-japon-conquista-la-corona-de-miss-bolivia-internacional-2026-202672522947 |archive-date=26 July 2026 |access-date=26 July 2026 |website=[[Red Uno de Bolivia]] |language=es}}</ref> |23 |Oruro |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Jessi|Kalambayi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Culture : le Fonds de Promotion culturelle félicite Jessi Kalambayi, élue « Miss Universe » RDC 2026 |trans-title=Culture: The Cultural Promotion Fund congratulates Jessi Kalambayi, elected "Miss Universe" DRC 2026 |url=https://acp.cd/culture/culture-le-fonds-de-promotion-culturelle-felicite-jessi-kalambayi-elue-miss-universe-rdc-2026/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Sofía|Córdova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Figueroa |first=Lissette |date=28 Hunyo 2026 |title=Sofía Córdova es Miss Universo El Salvador 2026 |language=es |trans-title=Sofía Córdova is Miss Universe El Salvador 2026 |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260629051045/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |archive-date=29 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{sortname|Anna|Ličková|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Obrovský triumf odmietnutej finalistky z Ruže pre nevestu: Vyhrala Miss Universe Slovensko! |language=sk |trans-title=Huge triumph of the rejected finalist from A Rose for the Bride: She won Miss Universe Slovakia! |website=Koktejl |url=https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617082300/https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |25 |Martin |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Susana|Medina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Viera |first=Briseida |date=20 Hulyo 2026 |title=Susana Medina, la grancanaria que alza la corona de Miss Universe Spain 2026 |trans-title=Susana Medina, the Gran Canarian who claims the Miss Universe Spain 2026 crown. |url=https://www.laprovincia.es/canarias/2026/07/20/susana-medina-grancanaria-conquista-corona-dv-132623842.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Provincia - Diario de Las Palmas |language=es}}</ref> |27 |Las Palmas |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |{{sortname|Angela|Aumonier|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=12 Hulyo 2026 |title=Miss Universo 2026: Dos filipinas buscarán coronarse en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026: Two Filipinas will seek to be crowned in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712203620/https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Douglas |- |{{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Chloé|Deher|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Devriese |first=Emmanuelle |date=11 Enero 2026 |title=Miss Univers Guadeloupe : "Suis-je un être infâme ?", Ophély Mézino évincée de son titre, elle prend la parole |trans-title=Miss Universe Guadeloupe: "Am I a despicable being?", Ophély Mézino stripped of her title, she speaks out |url=https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111232608/https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |archive-date=11 Enero 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Aufeminin |language=fr}}</ref> |31 |Terre-de-Haut |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Sayuki|Ito|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=日本代表に福岡の伊藤さゆきさん　ミス・ユニバース |trans-title=Sayuki Ito from Fukuoka has been selected to represent Japan at the Miss Universe pageant |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623164937/https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |archive-date=23 Hunyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |26 |[[Fukuoka]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Aideen|Howard|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Walsh |first=Lauren |date=21 Hunyo 2026 |title=The competition is 'about far more than appearance' Boston-born Limerick lady crowned Miss Universe Ireland 2026 |language=en |website=Evoke |url=https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260621224127/https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |archive-date=21 Hunyo 2026 |archiveurl=}}</ref> |22 |Castletroy |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Danielle|Yablonka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fellig |first=Vita |date=2 Hulyo 2026 |title=South Florida-born Israeli Danielle Yablon crowned Miss Israel 2026 in Miami |language=en |website=Jewish News Syndicate |url=https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |url-status=dead |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702230606/https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Herzliya]] |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |{{sortname|Audrey|Black|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=A. |first=Cintia |date=25 Pebrero 2026 |title=‎COMICA strips Josiane Golonga of Miss Cameroon 2025 title |url=https://www.lebledparle.com/en/comica-strips-josiane-golonga-of-miss-cameroon-2025-title/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Le Bled Parle |language=en-US}}</ref> |30 |Douala |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Jenna-Monét|Queeley|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Morris |first=Anthony |date=17 Hunyo 2026 |title=Jenna Monet-Queeley Crowned Miss Universe U.S. Virgin Islands 2026, honors St. Kitts and Nevis Heritage |language=en |website=SKN News |url=https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617205459/https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |21 |Saint Croix |- |{{flagdeco|CYM}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Juliana|Myers|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Boxall |first=Simon |date=13 Hulyo 2026 |title=Juliana Myers crowned Miss Universe Cayman Islands |language=en |website=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713064620mp_/https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |20 |West Bay |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Alina|Ekaterinecheva|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rakhmatullavyzy |first=Balnur |date=4 Disyembre 2025 |title="Miss Qazaqstan 2025" байқауында шымкенттік ару жеңімпаз атанды |language=kk |trans-title=Shymkent beauty wins Miss Qazaqstan 2025 |newspaper=Stan.kz |url=https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205034549/https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |22 |Shymkent |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Jean |Ojiro|nolink=1}} |27 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Medina|Ermekova|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Enero 2026 |title=7 thí sinh đầu tiên của Hoa hậu Hoàn vũ 2026 |language=vi |trans-title=The first 7 contestants of Miss Universe 2026 |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113203155/https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |archive-date=13 Enero 2026}}</ref> |18 |[[Biskek]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Evisa|Pacolli|nolink=1}}<ref name=":3" /> |21 |[[Toronto]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|María Alejandra|Acosta|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Chinchilla Marín |first=Hillary |date=5 Hunyo 2026 |title=Mariale Acosta es la nueva Miss Universe Costa Rica 2026: así se vivió la gala dorada |language=es |trans-title=Mariale Acosta is the new Miss Universe Costa Rica 2026: this is how the golden gala was experienced |website=La Teja |url=https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260606060337/https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |archive-date=6 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Heredia |- |{{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] |{{sortname|Antea|Mršić|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2026 |title=Antea Mršić nova je Miss Universe Hrvatske 2026. |trans-title=Antea Mršić is the new Miss Universe Croatia 2026. |url=https://www.24sata.hr/show/antea-mrsic-nova-je-miss-universe-hrvatske-2026-1130093 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24sata |language=hr}}</ref> |24 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sigríður Ósk|Hrafnkelsdóttir|Sigga Ózk|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sigurjónsdóttir |first=Guðrún Selma |date=23 Abril 2026 |title=Sigga Ózk er orðlaus |language=is |trans-title=Sigga Ózk is speechless |website=Morgunblaðið |url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423160638/https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |archive-date=23 Abril 2026}}</ref> |27 |Garðabær |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |{{sortname|Aminath Yuin|Mohamed|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=25 Hunyo 2026 |title=Maladewa Bakal Comeback di Miss Universe 2026, Wakilnya Berhijab! |language=id |trans-title=The Maldives Will Make a Comeback at Miss Universe 2026, with a Hijab-Worshipping Representative! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260624214236/https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |archive-date=24 Hunyo 2026}}</ref> |18 |[[Malé]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Francesca|Mercieca|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Falzon |first=Gabriel |date=17 Hulyo 2026 |title=Francesca Mercieca Crowned Miss Universe Malta 2026 |language=en |website=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260717061412/https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |archive-date=17 Hulyo 2026}}</ref> |26 |St. Paul's Bay |- |{{flagicon|Mayotte|variant=local}} [[Mayotte]] |{{sortname|Maëva|Toumbou Dani|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Mayo 2026 |title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe |language=fr |trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe |website=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-indien-appli/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe |access-date=23 Hulyo 2026}}</ref> |33 |Tsingoni |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |{{sortname|Aleksandra|Ivezaj|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Miss Universe Albania dhe Kosova 2026 |language=sq |trans-title=Miss Universe Albania and Kosovo 2026 |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607160835/https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Tuzi |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|May Grace|Parry|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Hunyo 2026 |title=Bea Millan-Windorski gets award at Miss Universe Myanmar pageant |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618075931/https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |archive-date=18 Hunyo 2026}}</ref> |31 |Hpa-an |- |{{flagdeco|NER}} [[Niger|Niher]] |{{sortname|Zoulahatou|Amadou|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |newspaper=VGT |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> |24 |Maradi |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Melissa|Bottema|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Hunyo 2026 |title=Groningse Melissa Bottema is Miss Nederland: "Droom die uitkomt" |language=nl |trans-title=Melissa Bottema from Groningen is Miss Netherlands: "A dream come true" |website=De Telegraaf |url=https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628070958/https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |archive-date=28 Hunyo 2026 |accessdate=}}</ref> |26 |Winsum |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{sortname|Gretha|Matiauda|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Gretha Matiauda es la nueva Miss Universo Paraguay 2026 |language=es |trans-title=Gretha Matiauda is the new Miss Universe Paraguay 2026 |website=La Tribuna |url=https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327045533/https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |archive-date=27 Marso 2026}}</ref> |25 |[[:en:Asunción|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{sortname|Luren|Márquez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=15 Abril 2026 |title=Luren Márquez: quién es la nueva Miss Perú 2026, conductora y promotora cultural rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Luren Márquez: who is the new Miss Peru 2026, host and cultural promoter on her way to Miss Universe |website=Radio Programas del Perú |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-quien-es-luren-marquez-nueva-reina-de-belleza-y-su-trayectoria-noticia-1684485 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416032509/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301?itlk=iksiguiente |archive-date=16 Abril 2026}}</ref> |27 |Ica |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2026|Pilipinas]] |{{sortname|Bea|Millan-Windorski|link=Bea Millan-Windorski}}<ref>{{cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Kay BMW ang korona: La Union wins Miss Universe Philippines 2026 |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502153757/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |archive-date=2 Mayo 2026}}</ref> |24 |[[San Juan, La Union|San Juan]] |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Jennifer|Barreto|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rivera Cedeño |first=Jomar José |date=26 Hunyo 2026 |title=De San Sebastián la nueva Miss Universe 2026 |language=es |trans-title=From San Sebastian the new Miss Universe 2026 |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626032524/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |archive-date=26 Hunyo 2026}}</ref> |27 |San Sebastián |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Sophia|Osako|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Toto je nová najkrajšia Češka! Titul Miss Universe získala kráska s japonskými koreňmi |language=sk |trans-title=This is the new most beautiful Czech! A beauty with Japanese roots won the Miss Universe title |website=Pravda |url=https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617141305/https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Mubanga|Hatyoka|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Rubaya |first=Tapiwa |date=16 Mayo 2026 |title=Africa celebrates as Luay Latif is crowned Mr Supranational Zambia |url=https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516102703/https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |archive-date=16 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=My Afrika Magazine |language=en}}</ref> |24 |Livingstone |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{sortname|Bernella|Velinor|nolink=1}} |33 |Dennery |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Katti|Fofanah|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=1 Hulyo 2026 |title=Sierra Leone Comeback di Miss Universe 2026 Setelah Absen 7 Tahun |language=id |trans-title=Sierra Leone Returns to Miss Universe 2026 After 7 Year Absence |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/sierra-leone-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-7-tahun-c1c2-01-l8vsm-zvghkt |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701013135/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-universe-americas-2025-di-pembukaan-piala-dunia-2026-c1c2-01-l8vsm-w3z8jv |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |– |Bonthe |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Roseanna|Hall|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |website=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |34 |Shurugwi |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Nimhara|Sasindi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Hunyo 2026 |title=මිස් යුනිවර්ස් ශ්‍රී ලංකා 2026 කිරුළ නිම්හාරා සසිඳිට |language=si |trans-title=Nimhara Sasindi crowned Miss Universe Sri Lanka 2026 |website=Zira Daily |url=https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625205935/https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |archive-date=25 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |{{sortname|Maruschka|Sahiboe|nolink=1}} |33 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Bajabulise|Thela|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date=21 Hulyo 2026 |title=Bajabulise Thela crowned Miss African Beauty Universe: A new face for South Africa at Miss Universe |url=https://iol.co.za/lifestyle/style-beauty/2026-07-20-bajabulise-thela-crowned-miss-african-beauty-universe-a-new-face-for-south-africa-at-miss-universe/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |23 |KaNyamazane |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |{{sortname|Sarrah|Brahmi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=12 Hunyo 2026 |title=Tunisia Comeback di Miss Universe 2026 setelah Absen 55 Tahun |language=id |trans-title=Tunisia Makes Comeback at Miss Universe 2026 After 55 Years |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612191503/https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |33 |Sousse |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Weiyi|Chen|nolink=1}}<ref name=":2" /> |22 |[[Shanghai]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Anna|Nikonova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Kudryavchenko |first=Tamara |date=1 Hulyo 2026 |title=Дочка Ніконова стала володаркою корони "Міс Україна Всесвіт"-2026 |language=uk |trans-title=Nikonov's daughter became the owner of the crown "Miss Ukraine Universe"-2026 |website=Tablo ID |url=https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701143537/https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Kiev]] |- |{{flagdeco|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Kamilla|Kiss|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2026 |title=Megválasztották a Miss Universe Hungary idei királynőjét |trans-title=This year's queen of Miss Universe Hungary has been chosen |url=https://24.hu/szorakozas/2026/06/20/szepsegkiralyno-miss-universe-hungary-2026-kiss-kamilla/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24.hu |language=hu}}</ref> |25 |Dunaújváros |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Lucía|Piñeyro|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=31 Mayo 2026 |title=De Young al mundo: Lucía Piñeyro Lima es la nueva Miss Universo Uruguay |language=es |trans-title=From Young to the world: Lucía Piñeyro Lima is the new Miss Universe Uruguay |website=Uruguay Digital 365 |url=https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601052440/https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |archive-date=1 Hunyo 2026}}</ref> |35 |Young |} == Mga tala== {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Kastila ng CS1 (es)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] 1q1dyy646e23ildgh8df6x1vu1nubtm 2217602 2217601 2026-07-26T04:50:04Z Allyriana000 119761 Dinagdag si Marcella Kozinski ng Brasil 2217602 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=24 Nobyembre 2026|venue=José Miguel Agrelot Coliseum, San Juan, Porto Riko|broadcaster={{Hlist|[[Roku]]|[[Telemundo]]|[[TV Azteca]]}}|debuts={{Hlist|Niher|Republika ng Konggo|San Martin|Uganda}}|returns={{Hlist|Albanya|Alemanya|Austrya|Hamayka|Hordan|Kamerun|Kenya|Lupangyelo|Maldibas Mongolya|Montenegro|Sierra Leone|Suriname|Tunisya|Usbekistan}}|before=[[Miss Universe 2025|2025]]}} Ang '''Miss Universe 2026''' ang magiging ika-75 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na nakatakdang gaganapin sa José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, sa 24 Nobyembre 2026.<ref name=":1" /> Kokoronahan ni [[Fátima Bosch]] ng Mehiko ang kaniyang papalit sa pagtatapos ng kaganapan. == Kasaysayan == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === [[Talaksan:Coliseum_of_Puerto_Rico_(03).jpg|thumb|José Miguel Agrelot Coliseum, ang lokasyon ng Miss Universe 2026]] Noong 23 Setyembre 2025, inanunsyo ng [[Miss Universe|Miss Universe Organization]] na gaganapin ang edisyong ito sa Porto Riko sa ikaapat na pagkakataon, pagkatapos ng [[Miss Universe 1972|1972]], [[Miss Universe 2001|2001]], at [[Miss Universe 2002|2002.]]<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cosulich |first=Bianca |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universo en Puerto Rico: lo que debes saber del aniversario 75 |trans-title=Miss Universe in Puerto Rico: What you need to know about the 75th anniversary |url=https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923204633/https://marieclaire.com.mx/miss-universo-2026-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Marie Claire |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ramos Rosado |first=Víctor |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se celebrará en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |work=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928045010/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/miss-universe-2026-se-celebrara-en-puerto-rico/ |archive-date=28 Setyembre 2025}}</ref> Kinumpirma ni Jennifer González-Colón, ang Gobernador ng Puerto Rico, ang pagpili at inanunsyo na sumang-ayon ang kaniyang administrasyon na maglaan ng kabuuang {{US$|9 million}} sa pampublikong pondo upang pondohan ang pangunguna nito ng kompetisyon, na pangangasiwaan ng Puerto Rico Tourism Company at Discover Puerto Rico.<ref>{{Cite web |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico To Host Miss Universe 2026 In A Celebration Of Latino Pride |url=https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307001204/https://belatina.com/puerto-rico-miss-universe-2026-celebration-latino-pride/ |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=BeLatina |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muchacho |first=Enrique |date=21 Nobyembre 2025 |title=Economic and Tourism opportunity with Miss Universe 2026 |url=https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121221746/https://www.wjournalpr.com/top-stories/economic-and-tourism-opportunity-with-miss-universe-2026/article_45866058-ed3b-4e24-9a40-926a73a8ea9f.html |archive-date=21 Nobyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=WJournal |language=en}}</ref> Itinalaga ng mga tagapag-ayos ang José Miguel Agrelot Coliseum sa San Juan, Porto Riko, bilang ang lokasyon ng kompetisyon, na nakatakdang gaganapin sa Nobyembre 2026.<ref>{{cite news |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026 se llevará a cabo en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026 will be held in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923202932/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/09/23/miss-universe-2026-se-llevara-a-cabo-en-puerto-rico/ |archive-date=23 Setyembre 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Valdez |first=Cynthia |date=23 Setyembre 2025 |title=Miss Universe 2026: Puerto Rico será la sede de la 75a edición del certamen en su aniversario de diamante |trans-title=Miss Universe 2026: Puerto Rico will host the 75th edition of the pageant on its diamond anniversary |url=https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923201347/https://www.hola.com/us-es/celebrities/20250923857526/miss-universe-2026-sede-puerto-rico-75-edicion/ |archive-date=23 Setyembre 2025 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=¡Hola! |language=es}}</ref><ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=24 Setyembre 2025 |title=Puerto Rico to host 75th Miss Universe pageant next year |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260517042411/https://entertainment.inquirer.net/630357/puerto-rico-to-host-75th-miss-universe-pageant-next-year |archive-date=17 Mayo 2026}}</ref> Noong 18 Disyembre, ipinatigil ni Willianette Robles Cancel, ang direktor ehekutibo ng Puerto Rico Tourism Company, ang mga pagbabayad nito sa Miss Universe at nanawagan ng isang pagpupulong sa pagitan ng kanilang mga delegasyon upang talakayin ang "ilang nakabinbing isyu at mga bagong kinakailangan para sa pagdaraos ng kompetisyon".<ref>{{Cite web |last=Purnell |first=Kristofer |date=12 Disyembre 2025 |title=Puerto Rico gov't halts funds disbursement for Miss Universe 2026 — report |url=https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260420032723/https://www.philstar.com/lifestyle/business-life/2025/12/12/2493745/puerto-rico-govt-halts-funds-disbursement-miss-universe-2026-report |archive-date=20 Abril 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[The Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=10 Disyembre 2025 |title=Gobierno detiene desembolso de fondos a Miss Universe |trans-title=Government halts disbursement of funds to Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-detiene-desembolso-de-fondos-a-miss-universe/article_2d2e76f4-3377-4691-8632-0792e4198d62.html |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Nangyari ang suspensyon matapos humarap sa ilang mga isyu ang kompetisyon, kabilang ang [[Miss Universe 2025|mga iregularidad sa resulta]] ng nakaraang edisyon at ang paglulunsad ng pamahalaan ng Mehiko ng imbestigasyon sa pangulo ng Miss Universe na si Raúl Rocha sa mga kaso ng droga, gasolina, at pagpupuslit ng armas.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Fabiola |date=5 Disyembre 2025 |title=Mexico freezes Miss Universe co-owner's bank accounts during organized crime investigation |url=https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228131125/https://apnews.com/article/mexico-miss-universe-organized-crime-probe-68da9ec3acfb656446b901df2306f152 |archive-date=28 Disyembre 2025 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=AP News |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=25 Abril 2026 |title=Puerto Rico’s hosting of 75th Miss Universe pageant is pushing through |url=https://entertainment.inquirer.net/665476/puerto-ricos-hosting-of-75th-miss-universe-pageant-is-pushing-through |access-date=21 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> Pagsapit ng Marso 2026, napagkasunduan na ng delegasyon na ipagpatuloy ang pangunguna ng kompetisyon sa teritoryo.<ref>{{Cite web |last=Menéndez Sanabria |first=Pedro |date=4 Marso 2026 |title=En su etapa final negociación entre gobierno y Miss Universe |trans-title=In its final stage, negotiations between the government and Miss Universe |url=https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307213532/https://www.elvocero.com/escenario/en-su-etapa-final-negociaci-n-entre-gobierno-y-miss-universe/article_add00e58-73ce-4543-a307-86259aa6dd65.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Kabilang sa mga kundisyong ipinataw ng pamahalaan ng Porto Riko sa kasunduan ay ang pagbawi ni Rocha sa kaniyang pakikilahok sa pangunguna ng edisyon upang "pangalagaan ang imahe ng Porto Riko". <ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |last2=Aponte Inostroza |first2=Carlos |date=19 Pebrero 2026 |title=¿Qué condiciones está imponiendo el gobierno para la celebración de Miss Universe en Puerto Rico? |url=https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307181719/https://www.elvocero.com/escenario/qu-condiciones-est-imponiendo-el-gobierno-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-en-puerto/article_a684dbda-62d5-4b62-bf06-573453e07fd6.html |archive-date=7 Marso 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Pagsapit ng Abril 2026, natapos ng pamahalaan ng Porto Riko ang pagbayad nito sa Miss Universe.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Figueroa Roqué |first=Jan |date=28 Abril 2026 |title=Gobierno finaliza pagos para la celebración de Miss Universe 2026 en la Isla |trans-title=Government finalizes payments for the Miss Universe 2026 pageant on the island |url=https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260505154733/https://www.elvocero.com/escenario/gobierno-finaliza-pagos-para-la-celebraci-n-de-miss-universe-2026-en-la-isla/article_63dd3de8-5ff6-42c2-aa52-02a694991a2c.html |archive-date=5 Mayo 2026 |access-date=21 Hulyo 2026 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es}}</ref> Noong 22 Hulyo 2026, inanunsyo ng Miss Universe Organization na ang opisyal na petsa ng kompetisyon ay sa 24 Nobyembre 2026.<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Camille |date=23 Hulyo 2026 |title=75th Miss Universe coronation night to be held on November 24 in Puerto Rico |url=https://philstarlife.com/news-and-views/828719-miss-universe-coronation-night-nov-24?page=2 |access-date=23 Hulyo 2026 |website=Philstar Life |language=en}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Mula sa mga kandidatang itinalaga noong 21 Hulyo 2026, Pitong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging isang runner-up sa kanilang kompetisyong pambansa o matapos mapili sa isang ''casting process'', at dalawang kandidata ang iniluklok matapos ang pag-urong ng orihinal na nagwagi.<ref>{{cite news|title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe|trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe|url=https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|url-status=live|website=L'info Kwezi|language=fr|date=25 Mayo 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260525080044/https://www.linfokwezi.fr/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe/|archive-date=25 Mayo 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|title=(VIDEO) ¡Atendé lo que le pidieron a esta modelo para ser Miss Universo Paraguay!|trans-title=(VIDEO) Check out what they asked of this model to become Miss Universe Paraguay!|url=https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|url-status=live|website=Popular.com.py|language=es|date=23 Marso 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324013405/https://www.popular.com.py/2026/03/23/video-atende-lo-que-le-pidieron-a-esta-modelo-para-ser-miss-universo-paraguay/|archive-date=24 Marso 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{cite news|last=Napa|first=Renzo|date=14 Abril 2026|title=Miss Perú 2026: cuándo, dónde y cómo ver en vivo la coronación de la sucesora de Karla Bacigalupo con Fátima Bosch|trans-title=Miss Peru 2026: When, where and how to watch live the coronation of Karla Bacigalupo's successor with Fátima Bosch|url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|url-status=live|website=Radio Programas del Perú|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260415102922/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301|archive-date=15 Abril 2026|access-date=21 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Weiyi Chen si Xinying Zhu bilang kinatawan ng Tsina sa edisyong ito matapos lumagpas sa limitasyon ng edad ng Miss Universe China si Zhu.<ref>{{cite news |date=3 Enero 2025 |title=安徽姑娘朱馨颖 荣膺第73姐环球小姐中国区总冠军 |language=zh-Hans |trans-title=Anhui girl Zhu Xinying won the 73rd Miss Universe China title |website=163.com |url=https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508195802/https://www.163.com/dy/article/JKVURC9K0514F1M4.html |archive-date=8 Mayo 2025}}</ref><ref name=":2">{{cite news |last=Nguyen |first=An |date=11 Abril 2025 |title=Miss Universe China Xinying Zhu stripped of title for 'inability to fulfill duties' |website=VnExpress |url=https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506014757/https://e.vnexpress.net/news/life/celebrities/miss-universe-china-xinying-zhu-stripped-of-title-for-inability-to-fulfill-duties-4872860.html |archive-date=6 Mayo 2025}}</ref> Pinalitan ni Medina Ermekova si Anara Esengeldieva bilang kinatawan ng Kirgistan sa edisyong ito sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |last=Turdubek |first=Aigyrov |date=25 Setyembre 2025 |title=Ayana Rasul kyzy crowned Miss Kyrgyzstan 2025 |language=en |website=24.kg |url=https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |url-status=live |access-date=21 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926211033/https://24.kg/english/344917_Ayana_Rasul_kyzy_crowned_Miss_Kyrgyzstan_2025/ |archive-date=26 Setyembre 2025}}</ref> Noong 28 Mayo 2026, bumitiw ang Miss France sa Miss Universe Organization dahil sa mga kontrobersiyang pumalibot sa nakaraang edisyon.<ref>{{cite news |last=Panwar |first=Sanya |date=24 Nobyembre 2025 |title=Miss France organisation reconsidering participation in Miss Universe pageant amid all the controversies in 2025: Report |language=en |website=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |url-status=live |access-date=6 Disyembre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206201634/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/fashion/miss-france-organisation-reconsidering-participation-in-miss-universe-pageant-amid-all-the-controversies-in-2025-report-101763955415487.html |archive-date=6 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{cite news |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=26 Nobyembre 2025 |title=France signals exit from Miss Universe; Ghana–Guyana director steps down |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260303222157/https://entertainment.inquirer.net/640595/france-signals-exit-from-miss-universe-ghana-guyana-director-steps-down-from-post |archive-date=3 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=28 Mayo 2026 |title=Miss Univers 2026 : une décision sans précédent, pourquoi le comité Miss France quitte le concours |language=fr |trans-title=Miss Universe 2026: an unprecedented decision, why the Miss France committee is leaving the competition |website=L'Internaute |url=https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260528121931/https://www.linternaute.com/television/programme/10586214-miss-univers-2026-une-decision-sans-precedent-pourquoi-le-comite-miss-france-quitte-le-concours/ |archive-date=28 Mayo 2026}}</ref> Dahil dito, hindi magpapatuloy sa kompetisyon si Miss France 2025 Angélique Angarni-Filopon.<ref>{{cite news |last=Lanciego |first=Milla |date=18 Disyembre 2024 |title=Angélique Angarni-Filopon privée de Miss Univers et Miss Monde à cause de son âge ? Elle rectifie |language=fr |trans-title=Angélique Angarni-Filopon deprived of Miss Universe and Miss World because of her age? She corrects herself |website=[[Paris Match]] |url=https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018213339/https://www.parismatch.com/people/angelique-angarni-filopon-privee-de-miss-univers-et-miss-monde-cause-de-son-age-elle-rectifie-244860 |archive-date=18 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Fernando |first=Jefferson |date=29 Mayo 2026 |title=Miss Universe France enters new era under direct global leadership |url=https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260530035847/https://tribune.net.ph/2026/05/29/miss-universe-france-enters-new-era-under-direct-global-leadership |archive-date=30 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Daily Tribune]] |language=en}}</ref> Lalahok dapat si Eunike Lioe bilang kinatawan ng Suriname sa edisyong ito.<ref>{{cite news |date=7 November 2025 |title=Tjin A Koeng: 'Nieuwe Miss Suriname gaat uitstekend om met kritiek' |language=nl |trans-title=Tjin A Koeng: 'The new Miss Suriname handles criticism very well' |website=Suriname Herald |url=https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |url-status=live |access-date=3 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203104231/https://www.srherald.com/suriname/2025/11/07/tjin-a-koeng-nieuwe-miss-suriname-gaat-uitstekend-om-met-kritiek/ |archive-date=3 December 2025}}</ref> Gayunpaman, dahil sa pagbabago ng prangkisa sa bansang iyon, hindi makakalahok si Lioe sa patimpalak, at itinalaga ng bagong may-ari ng prangkisa si Maruschka Sahiboe bilang kinatawan ng Suriname. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Niher, Republika ng Konggo, San Martin, at Uganda sa edisyong ito.<ref name="MUUGA2026">{{cite news |last=Ngobi |first=Muhammad |date=14 Mayo 2026 |title=Uganda officially launches historic first-ever local Miss Universe journey |language=en |website=UG Bulletin |url=https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515014620/https://www.ugbulletin.co.ug/uganda-officially-launches-historic-first-ever-local-miss-universe-journey/ |archive-date=15 May 2026}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Hordan na huling sumali noong [[Miss Universe 1960|1960]]; Tunisya na huling sumali noong [[Miss Universe 1971|1971]]; Austrya na huling sumali noong [[Miss Universe 2017|2017]];<ref>{{cite web |title=Unsere Website wird derzeit neu gestaltet, um den Managementwechsel zu unterstützen und Ihnen schon bald ein neues Online-Erlebnis bieten zu können |trans-title=Our website is currently being redesigned to support the management change and to offer you a new online experience soon |url=https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418080540/https://www.missuniverse-austria.at/de/home-provisoire |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Austria |language=de-AT}}</ref> Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Universe 2019|2019]];<ref>{{cite web |title=One night. Two crowns. One purpose. |url=https://www.althyri.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529055844/https://www.althyri.com/ |archive-date=29 Mayo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Althyri |language=en}}</ref> at Albanya, Alemanya, Hamayka, Kamerun, Kenya, Lupangyelo, Maldibas, Mongolya, Montenegro, Suriname, at Usbekistan na huling sumali noong [[Miss Universe 2024|2024]].<ref>{{cite news |date=22 Mayo 2026 |title='Miss Universe Albania 2026', the event where the public will be part of the show |language=en |website=Tirana Post |url=https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260522145926/https://tiranapost.al/english/stil-jete/miss-universe-albania-2026-eventi-ku-publiku-do-te-jete-pjese-e-show-t-i543651 |archive-date=22 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Beleheka |first=Mercedes |date=26 Pebrero 2026 |title=Miss Cameroun 2025 : Audrey Black Moutongo, la nouvelle reine |language=fr |trans-title=Miss Cameroon 2025: Audrey Black Moutongo, the new queen |website=Magazine Pages Jaunes |url=https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260315042814/https://magazine.pagesjaunes.online/miss-cameroun-2025-audrey-black-moutongo-la-nouvelle-reine/ |archive-date=15 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Les inscriptions pour le casting 2026 sont ouvertes |trans-title=Registration for the 2026 casting call is now open |url=https://www.missuniverse-germany.de/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260418083303/https://www.missuniverse-germany.de/ |archive-date=18 Abril 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Miss Universe Germany |language=fr}}</ref><ref>{{cite news |last=Pálsson |first=Magnús Jochum |date=2 Pebrero 2026 |title=Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 |language=is |trans-title=They are competing in Miss Iceland 2026 |website=Vísir |url=https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203063711/https://www.visir.is/g/20262837776d/thaer-keppa-i-ung-fru-is-land-2026 |archive-date=3 Pebrero 2026}}</ref><ref name="MUJAM2026">{{cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=4 Marso 2026 |title=New format for Miss Universe Jamaica, organisers opting for parish competitions |language=en |website=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304175314/https://www.jamaicaobserver.com/2026/03/04/new-format-miss-universe-jamaica-organisers-opting-parish-competitions/ |archive-date=4 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Wakesho |first=Jael |date=9 Mayo 2026 |title=Miss Universe Kenya 2026 opens doors wide as it drops age, weight, relationship barriers |language=en |website=The Standard |url=https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260511055319/https://www.standardmedia.co.ke/business/entertainment/article/2001547316/miss-universe-kenya-2026-opens-doors-wide-as-it-drops-age-weight-relationship-barriers |archive-date=11 Mayo 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=10 Abril 2026 |title=75 дахь удаагийн "Miss Universe" тэмцээнд Монголыг төлөөлөх гоо бүсгүйг шалгаруулна |language=mn |trans-title=Mongolia to be represented at 75th Miss Universe Pageant |website=News.mn |url=https://news.mn/r/2860155/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260411042258/https://news.mn/r/2860155/ |archive-date=11 Abril 2026}}</ref><ref>{{cite news |date=6 Hunyo 2026 |title=Sonte në ekranin e Tv Klan "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |language=sq |trans-title=Tonight on Tv Klan screen "Miss Universe Albania & Kosovo 2026" |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607111404/https://tvklan.al/sonte-ne-ekranin-e-tv-klan-miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> == Mga kandidata == Ang mga sumusunod na kandidata ay kumpirmadong lalahok: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{sortname|Jogersa|Beqiri|nolink=1}}<ref name=":3">{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Jorgesa Beqiri dhe Evisa Pacolli fituese të "Miss Universe Albania & Kosova 2026", spektakli magjik në TV Klan |language=sq |trans-title=Jorgesa Beqiri and Evisa Pacolli winners of "Miss Universe Albania & Kosovo 2026", the magical spectacle on TV Klan |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607133643/https://tvklan.al/lajme-tv-klan-7-qershor-2026-ora-0040 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Shkodër |- |{{flagicon|ANG}} [[Angola|Anggola]] |{{sortname|Wanderléia|Rodrigues|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Pedro |first=Francisco |date=1 Disyembre 2025 |title=Wanderleia Rodrigues eleita Miss Angola edição 2025 |language=pt |trans-title=Wanderleia Rodrigues elected Miss Angola 2025 |website=Jornal de Angola |url=https://www.jornaldeangola.ao/noticias/3/sociedade/653334/wanderleia-rodrigues-eleita--miss-angola-edi%C3%A7%C3%A3o-2025 |access-date=22 Hulyo 2026}}</ref> |23 |Cuanza Norte |- |{{flagdeco|ARG}} [[:en:Miss_Argentina|Argentina]] |{{sortname|Tamara|Rogouski|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Mayo 2026 |title=Quién es Tamara Rogouski, la nueva Miss Universo Argentina 2026 |language=es |trans-title=Who is Tamara Rogouski, the new Miss Universe Argentina 2026? |website=El Litoral |url=https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526020837/https://www.ellitoral.com/nosotros/tamara-rogouski-nueva-miss-universo-argentina_0_FV2TJrqjZW.html |archive-date=26 Mayo 2026}}</ref> |28 |Puerto Iguazú |- |{{flagicon|BHS}} [[Bahamas]] |{{sortname|Shawndra |Henfield|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Moss |first=Shavaughn |date=24 Hulyo 2026 |title=Shawndra Henfield crowned Miss Universe Bahamas 2026 |language=en |website=The Nassau Guardian |url=https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260724121624/https://www.thenassauguardian.com/lifestyles/shawndra-henfield-crowned-miss-universe-bahamas-2026/article_f25dd91c-d6d5-40ad-8b42-510052a48739.html |archive-date=24 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Exuma |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Olga |Lombardo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lierde |first=Morgane Van |date=22 Pebrero 2026 |orig-date=21 Pebrero 2026 |title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |trans-title=Voici qui est la nouvelle Miss Belgique 2026 |url=https://www.lalibre.be/lifestyle/2026/02/21/voici-qui-est-la-nouvelle-miss-belgique-2026-6F4IMPJO25EGTLSRQWY4LRG5XY/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=La Libre |language=fr}}</ref> |22 |Leuven |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Clara|Vegas|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sequeiros |first=Judith |date=4 Disyembre 2025 |title=Clara Vegas es la nueva Miss Venezuela y representará al país en el Miss Universe 2026 en Puerto Rico |language=es |trans-title=Clara Vegas is the new Miss Venezuela and will represent the country at Miss Universe 2026 in Puerto Rico |website=La República |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205035617/https://larepublica.pe/entretenimiento/2025/12/04/clara-vegas-fue-coronada-como-miss-venezuela-2025-y-representara-al-pais-en-el-miss-universe-2026-en-puerto-rico-295212 |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |24 |Chacao |- |{{flagdeco|BLR}} [[Biyelorusya]] |{{sortname|Aliya |Karotkaya|nolink=1}} |21 |[[Minsk]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{sortname|Caroline|Porras|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=5 Hulyo 2026 |title=Caroline Porras wint Miss Universe Bonaire 2026 |language=nl |trans-title=Caroline Porras wins Miss Universe Bonaire 2026 |website=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260705160743/https://www.bonaire.nu/nieuws/evenementen/92089/caroline-porras-wint-miss-universe-bonaire-2026 |archive-date=5 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Antriol |- |{{flagicon|BOT}} [[Botswana]] |{{sortname|Dabilo|Moses|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Pebrero 2026 |title=Moses crown without the catwalk |url=https://dailynews.gov.bw/news-detail/89848 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Daily News |language=en}}</ref> |26 |[[Gaborone]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Marcella |Kozinski|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Hulyo 2026 |title=Marcella Kozinski é coroada Miss Universe Brasil 2026 |trans-title=Marcella Kozinski is crowned Miss Universe Brazil 2026 |url=https://record.r7.com/miss-universe-brasil/marcella-kozinski-e-coroada-miss-universe-brasil-2026-26072026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Record |language=pt-BR}}</ref> |26 |[[Curitiba]] |- |{{flagicon|BUL}} [[Bulgarya]] |{{sortname|Anna-Maria|Babau|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=21 Hulyo 2026 |title=Анна Мария Бабау е „Мис Вселена България 2026" – ще представи страната на 75-ото издание в Пуерто Рико |trans-title=Anna Maria Babau is Miss Universe Bulgaria 2026 – she will represent the country at the 75th edition in Puerto Rico |url=https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721131212/https://town.bg/anna-mariya-babau-e-mis-vselena-balgariya-2026-sthe-predstavi-stranata-na-75-oto-izdanie-v-puerto-riko/ |archive-date=21 Hulyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Town Bulgaria |language=bg}}</ref> |33 |[[Sofia]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Valeria |Mena|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 July 2026 |title=¡Tenemos nueva reina! Valeria Mena, Miss Oruro, es coronada Miss Bolivia Universo 2026 |trans-title=We have a new queen! Valeria Mena, Miss Oruro, is crowned Miss Bolivia Universe 2026 |url=https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/tenemos-nueva-reina-valeria-mena-miss-oruro-es-coronada-miss-bolivia-universo-2026-2026725231012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260726032417/https://www.reduno.com.bo/miss-bolivia-2026/miss-residentes-japon-conquista-la-corona-de-miss-bolivia-internacional-2026-202672522947 |archive-date=26 July 2026 |access-date=26 July 2026 |website=[[Red Uno de Bolivia]] |language=es}}</ref> |23 |Oruro |- |{{Flagicon|COD}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Demokratikong Republika ng Konggo]] |{{sortname|Jessi|Kalambayi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=Culture : le Fonds de Promotion culturelle félicite Jessi Kalambayi, élue « Miss Universe » RDC 2026 |trans-title=Culture: The Cultural Promotion Fund congratulates Jessi Kalambayi, elected "Miss Universe" DRC 2026 |url=https://acp.cd/culture/culture-le-fonds-de-promotion-culturelle-felicite-jessi-kalambayi-elue-miss-universe-rdc-2026/ |access-date=21 Hulyo 2026 |website=Agence Congolaise de Presse |language=fr-FR}}</ref> |28 |[[Kinshasa]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Sofía|Córdova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Figueroa |first=Lissette |date=28 Hunyo 2026 |title=Sofía Córdova es Miss Universo El Salvador 2026 |language=es |trans-title=Sofía Córdova is Miss Universe El Salvador 2026 |website=El Diario de Hoy |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260629051045/https://www.elsalvador.com/entretenimiento/escena/ganadora-miss-universo-el-salvador/1280793/2026/ |archive-date=29 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{sortname|Anna|Ličková|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Obrovský triumf odmietnutej finalistky z Ruže pre nevestu: Vyhrala Miss Universe Slovensko! |language=sk |trans-title=Huge triumph of the rejected finalist from A Rose for the Bride: She won Miss Universe Slovakia! |website=Koktejl |url=https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617082300/https://koktejl.azet.sk/clanok/WyZ9vCt/obrovsky-triumf-odmietnutej-finalistky-z-ruze-pre-nevestu-vyhrala-miss-universe-slovensko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |25 |Martin |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{sortname|Susana|Medina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Viera |first=Briseida |date=20 Hulyo 2026 |title=Susana Medina, la grancanaria que alza la corona de Miss Universe Spain 2026 |trans-title=Susana Medina, the Gran Canarian who claims the Miss Universe Spain 2026 crown. |url=https://www.laprovincia.es/canarias/2026/07/20/susana-medina-grancanaria-conquista-corona-dv-132623842.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Provincia - Diario de Las Palmas |language=es}}</ref> |27 |Las Palmas |- |{{flagicon|GBR}} [[Great Britain|Gran Britanya]] |{{sortname|Angela|Aumonier|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rodríguez Caraballo |first=Harry |date=12 Hulyo 2026 |title=Miss Universo 2026: Dos filipinas buscarán coronarse en Puerto Rico |language=es |trans-title=Miss Universe 2026: Two Filipinas will seek to be crowned in Puerto Rico |website=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712203620/https://www.metro.pr/entretenimiento/2026/07/12/miss-universo-2026-dos-filipinas-buscaran-coronarse-en-puerto-rico/ |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Douglas |- |{{flagicon|GLP|variant=local}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |{{sortname|Chloé|Deher|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Devriese |first=Emmanuelle |date=11 Enero 2026 |title=Miss Univers Guadeloupe : "Suis-je un être infâme ?", Ophély Mézino évincée de son titre, elle prend la parole |trans-title=Miss Universe Guadeloupe: "Am I a despicable being?", Ophély Mézino stripped of her title, she speaks out |url=https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111232608/https://www.aufeminin.com/people/miss-univers-guadeloupe-suis-je-un-etre-infame-ophely-mezino-evincee-de-son-titre-elle-prend-la-parole-2692003.html |archive-date=11 Enero 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Aufeminin |language=fr}}</ref> |31 |Terre-de-Haut |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Sayuki|Ito|nolink=1}}<ref>{{cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=日本代表に福岡の伊藤さゆきさん　ミス・ユニバース |trans-title=Sayuki Ito from Fukuoka has been selected to represent Japan at the Miss Universe pageant |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623164937/https://news.yahoo.co.jp/articles/cd71aa328ca91a7a5135d567d5f09715a151303f |archive-date=23 Hunyo 2026 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |26 |[[Fukuoka]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Aideen|Howard|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Walsh |first=Lauren |date=21 Hunyo 2026 |title=The competition is 'about far more than appearance' Boston-born Limerick lady crowned Miss Universe Ireland 2026 |language=en |website=Evoke |url=https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260621224127/https://evoke.ie/2026/06/21/entertainment/miss-universe-ireland-limerick |archive-date=21 Hunyo 2026 |archiveurl=}}</ref> |22 |Castletroy |- |{{flagdeco|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Danielle|Yablonka|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Fellig |first=Vita |date=2 Hulyo 2026 |title=South Florida-born Israeli Danielle Yablon crowned Miss Israel 2026 in Miami |language=en |website=Jewish News Syndicate |url=https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |url-status=dead |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260702230606/https://www.jns.org/news/u-s-news/south-florida-born-israeli-daniella-yablon-crowned-miss-israel-2026-in-miami |archive-date=2 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Herzliya]] |- |{{flagicon|CMR}} [[Kamerun]] |{{sortname|Audrey|Black|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=A. |first=Cintia |date=25 Pebrero 2026 |title=‎COMICA strips Josiane Golonga of Miss Cameroon 2025 title |url=https://www.lebledparle.com/en/comica-strips-josiane-golonga-of-miss-cameroon-2025-title/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=Le Bled Parle |language=en-US}}</ref> |30 |Douala |- |{{flagicon|ISV}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Jenna-Monét|Queeley|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Morris |first=Anthony |date=17 Hunyo 2026 |title=Jenna Monet-Queeley Crowned Miss Universe U.S. Virgin Islands 2026, honors St. Kitts and Nevis Heritage |language=en |website=SKN News |url=https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617205459/https://sknnews.com/featured/jenna-monet-queeley-crowned-miss-universe-u-s-virgin-islands-2026-honors-st-kitts-and-nevis-heritage-442627768 |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |21 |Saint Croix |- |{{flagdeco|CYM}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{sortname|Juliana|Myers|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Boxall |first=Simon |date=13 Hulyo 2026 |title=Juliana Myers crowned Miss Universe Cayman Islands |language=en |website=Cayman Compass |url=https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713064620mp_/https://www.caymancompass.com/2026/07/13/juliana-myers-crowned-miss-universe-cayman-islands/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |20 |West Bay |- |{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{sortname|Alina|Ekaterinecheva|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rakhmatullavyzy |first=Balnur |date=4 Disyembre 2025 |title="Miss Qazaqstan 2025" байқауында шымкенттік ару жеңімпаз атанды |language=kk |trans-title=Shymkent beauty wins Miss Qazaqstan 2025 |newspaper=Stan.kz |url=https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205034549/https://stan.kz/miss-qazaqstan-2025-baykauinda-shimkenttik-aru-zhenimpa-427225/ |archive-date=5 Disyembre 2025}}</ref> |22 |Shymkent |- |{{flagicon|KEN}} [[Kenya]] |{{sortname|Jean |Ojiro|nolink=1}} |27 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{sortname|Medina|Ermekova|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Enero 2026 |title=7 thí sinh đầu tiên của Hoa hậu Hoàn vũ 2026 |language=vi |trans-title=The first 7 contestants of Miss Universe 2026 |website=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113203155/https://www.24h.com.vn/thoi-trang/7-thi-sinh-dau-tien-cua-hoa-hau-hoan-vu-2026-c78a1727698.html |archive-date=13 Enero 2026}}</ref> |18 |[[Biskek]] |- |{{flagdeco|KOS}} [[Kosovo|Kosobo]] |{{sortname|Evisa|Pacolli|nolink=1}}<ref name=":3" /> |21 |[[Toronto]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{sortname|María Alejandra|Acosta|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Chinchilla Marín |first=Hillary |date=5 Hunyo 2026 |title=Mariale Acosta es la nueva Miss Universe Costa Rica 2026: así se vivió la gala dorada |language=es |trans-title=Mariale Acosta is the new Miss Universe Costa Rica 2026: this is how the golden gala was experienced |website=La Teja |url=https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260606060337/https://www.lateja.cr/teleguia/farandula/mariale-acosta-es-la-nueva-miss-universe-costa/GN76W6NETZCYXFNUMXTKOGEJHE/story/ |archive-date=6 Hunyo 2026}}</ref> |24 |Heredia |- |{{flagicon|CRO}} [[Kroasya]] |{{sortname|Antea|Mršić|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Mayo 2026 |title=Antea Mršić nova je Miss Universe Hrvatske 2026. |trans-title=Antea Mršić is the new Miss Universe Croatia 2026. |url=https://www.24sata.hr/show/antea-mrsic-nova-je-miss-universe-hrvatske-2026-1130093 |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24sata |language=hr}}</ref> |24 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{sortname|Sigríður Ósk|Hrafnkelsdóttir|Sigga Ózk|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Sigurjónsdóttir |first=Guðrún Selma |date=23 Abril 2026 |title=Sigga Ózk er orðlaus |language=is |trans-title=Sigga Ózk is speechless |website=Morgunblaðið |url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423160638/https://www.mbl.is/smartland/stars/2026/04/23/sigga_ozk_er_ordlaus/ |archive-date=23 Abril 2026}}</ref> |27 |Garðabær |- |{{flagicon|MDV}} [[Maldives|Maldibas]] |{{sortname|Aminath Yuin|Mohamed|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=25 Hunyo 2026 |title=Maladewa Bakal Comeback di Miss Universe 2026, Wakilnya Berhijab! |language=id |trans-title=The Maldives Will Make a Comeback at Miss Universe 2026, with a Hijab-Worshipping Representative! |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260624214236/https://www.idntimes.com/men/ladies/maladewa-bakal-comeback-di-miss-universe-2026-wakilnya-berhijab-c1c2-01-l8vsm-l2pshq |archive-date=24 Hunyo 2026}}</ref> |18 |[[Malé]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Francesca|Mercieca|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Falzon |first=Gabriel |date=17 Hulyo 2026 |title=Francesca Mercieca Crowned Miss Universe Malta 2026 |language=en |website=Lovin Malta |url=https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260717061412/https://lovinmalta.com/news/local/francesca-mercieca-crowned-miss-universe-malta-2026/ |archive-date=17 Hulyo 2026}}</ref> |26 |St. Paul's Bay |- |{{flagicon|Mayotte|variant=local}} [[Mayotte]] |{{sortname|Maëva|Toumbou Dani|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Mayo 2026 |title=Maeva Toumbou Dani portera Mayotte à Miss Universe |language=fr |trans-title=Maeva Toumbou Dani will represent Mayotte at Miss Universe |website=Outremers360 |url=https://outremers360.com/bassin-indien-appli/maeva-toumbou-dani-portera-mayotte-a-miss-universe |access-date=23 Hulyo 2026}}</ref> |33 |Tsingoni |- |{{flagicon|MNE}} [[Montenegro]] |{{sortname|Aleksandra|Ivezaj|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Miss Universe Albania dhe Kosova 2026 |language=sq |trans-title=Miss Universe Albania and Kosovo 2026 |website=Televizioni Klan |url=https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607160835/https://tvklan.al/miss-universe-albania-dhe-kosova-2026 |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Tuzi |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{sortname|May Grace|Parry|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=18 Hunyo 2026 |title=Bea Millan-Windorski gets award at Miss Universe Myanmar pageant |language=en |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260618075931/https://entertainment.inquirer.net/674156/bea-millan-windorski-gets-award-at-miss-universe-myanmar-pageant |archive-date=18 Hunyo 2026}}</ref> |31 |Hpa-an |- |{{flagdeco|NER}} [[Niger|Niher]] |{{sortname|Zoulahatou|Amadou|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Mạn |first=Trần |date=8 Enero 2026 |title=Revealing the first 7 contestants to compete in Miss Universe 2026, what are the opportunities for Vietnam |language=en |newspaper=VGT |url=https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108212021/https://vgt.vn/lo-dien-7-thi-sinh-dau-tien-di-thi-miss-universe-2026-co-hoi-nao-cho-viet-nam-ihyes-20260108t7613948/?lang=en |archive-date=8 Enero 2026}}</ref> |24 |Maradi |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Melissa|Bottema|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=28 Hunyo 2026 |title=Groningse Melissa Bottema is Miss Nederland: "Droom die uitkomt" |language=nl |trans-title=Melissa Bottema from Groningen is Miss Netherlands: "A dream come true" |website=De Telegraaf |url=https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260628070958/https://www.telegraaf.nl/video/groningse-melissa-bottema-is-miss-nederland-droom-die-uitkomt/157930009.html |archive-date=28 Hunyo 2026 |accessdate=}}</ref> |26 |Winsum |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{sortname|Gretha|Matiauda|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=26 Marso 2026 |title=Gretha Matiauda es la nueva Miss Universo Paraguay 2026 |language=es |trans-title=Gretha Matiauda is the new Miss Universe Paraguay 2026 |website=La Tribuna |url=https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260327045533/https://www.latribuna.com.py/arte-y-cultura/2026/03/27/gretha-matiauda-es-la-nueva-miss-universo-paraguay-2026/ |archive-date=27 Marso 2026}}</ref> |25 |[[:en:Asunción|Asunción]] |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{sortname|Luren|Márquez|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Napa |first=Renzo |date=15 Abril 2026 |title=Luren Márquez: quién es la nueva Miss Perú 2026, conductora y promotora cultural rumbo al Miss Universo |language=es |trans-title=Luren Márquez: who is the new Miss Peru 2026, host and cultural promoter on her way to Miss Universe |website=Radio Programas del Perú |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-quien-es-luren-marquez-nueva-reina-de-belleza-y-su-trayectoria-noticia-1684485 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416032509/https://rpp.pe/famosos/farandula/miss-peru-2026-cuando-donde-y-como-ver-en-vivo-la-coronacion-de-la-sucesora-de-karla-bacigalupo-con-miss-universo-2025-fatima-bosch-noticia-1684301?itlk=iksiguiente |archive-date=16 Abril 2026}}</ref> |27 |Ica |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2026|Pilipinas]] |{{sortname|Bea|Millan-Windorski|link=Bea Millan-Windorski}}<ref>{{cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=2 Mayo 2026 |title=Kay BMW ang korona: La Union wins Miss Universe Philippines 2026 |language=en |website=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502153757/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/05/02/2524960/kay-bmw-ang-korona-la-union-wins-miss-universe-philippines-2026 |archive-date=2 Mayo 2026}}</ref> |24 |[[San Juan, La Union|San Juan]] |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{sortname|Jennifer|Barreto|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Rivera Cedeño |first=Jomar José |date=26 Hunyo 2026 |title=De San Sebastián la nueva Miss Universe 2026 |language=es |trans-title=From San Sebastian the new Miss Universe 2026 |website=El Nuevo Día |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260626032524/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/notas/de-san-sebastian-la-nueva-miss-universe-2026/ |archive-date=26 Hunyo 2026}}</ref> |27 |San Sebastián |- |{{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{sortname|Sophia|Osako|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=17 Hunyo 2026 |title=Toto je nová najkrajšia Češka! Titul Miss Universe získala kráska s japonskými koreňmi |language=sk |trans-title=This is the new most beautiful Czech! A beauty with Japanese roots won the Miss Universe title |website=Pravda |url=https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |url-status=live |access-date=22 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260617141305/https://zena.pravda.sk/krasa-a-moda/clanok/817151-bodovala-v-dalsej-sutazi-tato-kraska-s-japonskymi-korenmi-vyhrala-titul-miss-universe-cesko/ |archive-date=17 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Praga]] |- |{{flagicon|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{sortname|Mubanga|Hatyoka|nolink=1}}<ref>{{cite web |last=Rubaya |first=Tapiwa |date=16 Mayo 2026 |title=Africa celebrates as Luay Latif is crowned Mr Supranational Zambia |url=https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516102703/https://myafrikamag.com/africa-celebrates-as-luay-latif-is-crowned-mr-supranational-zambia/ |archive-date=16 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=My Afrika Magazine |language=en}}</ref> |24 |Livingstone |- |{{flagicon|LCA}} [[Santa Lucia (bansa)|Santa Lucia]] |{{sortname|Bernella|Velinor|nolink=1}} |33 |Dennery |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Katti|Fofanah|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=1 Hulyo 2026 |title=Sierra Leone Comeback di Miss Universe 2026 Setelah Absen 7 Tahun |language=id |trans-title=Sierra Leone Returns to Miss Universe 2026 After 7 Year Absence |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/sierra-leone-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-7-tahun-c1c2-01-l8vsm-zvghkt |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701013135/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-universe-americas-2025-di-pembukaan-piala-dunia-2026-c1c2-01-l8vsm-w3z8jv |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |– |Bonthe |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{sortname|Roseanna|Hall|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |website=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |34 |Shurugwi |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |{{sortname|Nimhara|Sasindi|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=25 Hunyo 2026 |title=මිස් යුනිවර්ස් ශ්‍රී ලංකා 2026 කිරුළ නිම්හාරා සසිඳිට |language=si |trans-title=Nimhara Sasindi crowned Miss Universe Sri Lanka 2026 |website=Zira Daily |url=https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260625205935/https://ziradaily.com/sinhala/news/107890 |archive-date=25 Hunyo 2026}}</ref> |25 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SUR}} [[Surinam|Suriname]] |{{sortname|Maruschka|Sahiboe|nolink=1}} |33 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{sortname|Bajabulise|Thela|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Keteyi |first=Oluthando |date=21 Hulyo 2026 |title=Bajabulise Thela crowned Miss African Beauty Universe: A new face for South Africa at Miss Universe |url=https://iol.co.za/lifestyle/style-beauty/2026-07-20-bajabulise-thela-crowned-miss-african-beauty-universe-a-new-face-for-south-africa-at-miss-universe/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |23 |KaNyamazane |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisia|Tunisya]] |{{sortname|Sarrah|Brahmi|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Prima |first=Berkat |date=12 Hunyo 2026 |title=Tunisia Comeback di Miss Universe 2026 setelah Absen 55 Tahun |language=id |trans-title=Tunisia Makes Comeback at Miss Universe 2026 After 55 Years |website=IDN Times |editor=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612191503/https://www.idntimes.com/men/ladies/tunisia-comeback-di-miss-universe-2026-setelah-absen-55-tahun-c1c2-01-l8vsm-mk9cfm |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |33 |Sousse |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{sortname|Weiyi|Chen|nolink=1}}<ref name=":2" /> |22 |[[Shanghai]] |- |{{flagicon|UKR}} [[Ukranya]] |{{sortname|Anna|Nikonova|nolink=1}}<ref>{{cite news |last=Kudryavchenko |first=Tamara |date=1 Hulyo 2026 |title=Дочка Ніконова стала володаркою корони "Міс Україна Всесвіт"-2026 |language=uk |trans-title=Nikonov's daughter became the owner of the crown "Miss Ukraine Universe"-2026 |website=Tablo ID |url=https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260701143537/https://tabloid.pravda.com.ua/beauty/dochka-igorya-nikonova-stala-mis-ukrajina-vsesvit-2026-2016603/ |archive-date=1 Hulyo 2026}}</ref> |22 |[[Kiev]] |- |{{flagdeco|HUN}} [[Unggriya]] |{{sortname|Kamilla|Kiss|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 2026 |title=Megválasztották a Miss Universe Hungary idei királynőjét |trans-title=This year's queen of Miss Universe Hungary has been chosen |url=https://24.hu/szorakozas/2026/06/20/szepsegkiralyno-miss-universe-hungary-2026-kiss-kamilla/ |access-date=22 Hulyo 2026 |website=24.hu |language=hu}}</ref> |25 |Dunaújváros |- |{{flagicon|URU}} [[Uruguay|Urugway]] |{{sortname|Lucía|Piñeyro|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=31 Mayo 2026 |title=De Young al mundo: Lucía Piñeyro Lima es la nueva Miss Universo Uruguay |language=es |trans-title=From Young to the world: Lucía Piñeyro Lima is the new Miss Universe Uruguay |website=Uruguay Digital 365 |url=https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601052440/https://uruguaydigital365.com/de-young-al-mundo-lucia-pineyro-lima-es-la-nueva-miss-universo-uruguay/ |archive-date=1 Hunyo 2026}}</ref> |35 |Young |} == Mga tala== {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Kastila ng CS1 (es)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Pranses ng CS1 (fr)]] hvv9vetsnq93qmwpmlgblxp1gpqbybw 0 338881 2217568 2217521 2026-07-25T23:15:49Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2217568 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = Kagalang-galang | name = Ahmed al-Sharaa | native_name = أحمد الشرع | native_name_lang = ar | image = File:Ahmed al-Sharaa, President of Syria, in March 2026.jpg | caption = Al-Sharaa noong 2026 | office = Pangulo ng Syria | primeminister = Mohammed al-Bashir<br />(2024–2025) | term_start = 29 Enero 2025 | predecessor = ''Sarili niya''<br />(bilang de facto na pinuno ng Syria) | office1 = Pinuno ng Syria | primeminister1 = Mohammed al-Bashir | term_label1 = De facto | term_start1 = 8 Disyembre 2024 | term_end1 = 29 Enero 2025 | predecessor1 = [[Bashar al-Assad]] (bilang Pangulo) | successor1 =''Sarili niya''<br />(bilang Pangulo) | office2 = Emir ng Hay'at Tahrir al-Sham | term_start2 = 1 Oktubre 2017 | term_end2 = 29 Enero 2025 | predecessor2 = Abu Jaber Shaykh | successor2 = ''Inalis ang posisyon'' | office3 = Emir ng al-Nusra Front | term_start3 = 23 Enero 2012 | term_end3 = 28 Enero 2017 | predecessor3 = ''Itinatag ang posisyon'' | successor3 = ''Inalis ang posisyon'' | birth_name = Ahmed Hussein al-Sharaa | birth_date = {{birth date and age|1982|10|29|df=y}} | birth_place = [[Riyadh]], [[Saudi Arabia]] | party = [[Independyente (politiko)|Independiyente]] | parents = Hussein al-Sharaa (ama) <br /> Widad al-Khaled (ina) | relatives = Maher al-Sharaa (kapatid) | nickname = Abu Mohammad al-Julani | otherparty = Hay'at Tahrir al-Sham (2016–2025); [[Al-Qaeda]] (2003–2016) | signature = Ahmed al-Sharaa signature 2.svg }} Si '''Ahmed Hussein al-Sharaa''' (ipinanganak noong 29 Oktubre 1982), na kilala rin sa kanyang nom de guerre na '''Abu Mohammad al-Julani''', ay isang Siryanong politiko at dating pinuno ng militanteng kilusan na nagsisilbing pangulo ng Syria mula noong 2025. Siya rin ang naging pinuno ng militanteng pangkat na Hay'at Tahrir al-Sham at pinamunuan ang mga opensiba ng oposisyong Syrian na nagbunsod sa pagbagsak ng rehimeng Assad noong 2024. Ipinanganak si al-Sharaa sa isang pamilyang Siryanong [[Sunni Muslim]] na nagmula sa Golan Heights, at lumaki sa kabisera ng [[Damascus]]. Ilang linggo bago ang pananalakay sa Iraq noong 2003, sumapi siya sa [[al-Qaeda]] at lumaban sa pag-aalsa sa Iraq sa loob ng tatlong taon. Nahuli siya ng mga puwersang Amerikano at ikinulong mula 2006 hanggang 2011. Ang kanyang paglaya ay naganap kasabay ng Rebolusyong Siryano, at noong Enero 2012 ay itinatag niya ang al-Nusra Front sa suporta ng [[al-Qaeda]] upang lumahok sa Digmaang Sibil sa Syria laban sa Ba'athistang pamahalaan ni [[Bashar al-Assad]]. Nakagawa ang al-Nusra ng maraming krimen sa digmaan laban sa mga sibilyan. Tinutulan ni al-Sharaa ang mga pagtatangka ni Abu Bakr al-Baghdadi na pagsamahin ang al-Nusra Front at ang Islamic State, na humantong sa ganap na digmaan sa pagitan ng dalawang pangkat. Bago niya putulin ang ugnayan sa al-Qaeda noong 2016, siya ang emir ng nabuwag na al-Nusra Front, ang opisyal na sangay ng [[al-Qaeda]] sa [[Syria]]. Pagkatapos humiwalay sa al-Qaeda, hinangad niyang makamit ang pandaigdigang pagkilala sa pamamagitan ng pagpapakita ng mas katamtamang pananaw, pagtalikod sa transnasyonal na jihadismo, at pagtutuon sa pamamahala sa loob ng Syria.<ref>{{Cite web |date=2024-12-20 |title=Syria's leaders say their jihadism is in the past - is it? |url=https://www.bbc.com/news/articles/c2ldj04p0q2o |access-date=2026-07-25 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|date=29 July 2016|title=Al-Nusra leader Jolani announces split from al-Qaeda|work=Al Jazeera|url=https://www.aljazeera.com/news/2016/7/29/al-nusra-leader-jolani-announces-split-from-al-qaeda|archive-url=https://web.archive.org/web/20221203103759/https://www.aljazeera.com/news/2016/7/29/al-nusra-leader-jolani-announces-split-from-al-qaeda|archive-date=3 December 2022}}</ref><ref>{{cite news|date=29 July 2016|title=Syrian Nusra Front announces split from al-Qaeda|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-36916606|url-status=live|access-date=30 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730021539/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-36916606|archive-date=30 July 2016}}</ref> Noong 10 Mayo 2017, nag-anunsyo ang Rewards for Justice Program ng gantimpalang nagkakahalaga ng US$10 milyon para sa impormasyong magtutukoy o magpapakita ng kinaroroonan ni al-Sharaa, na kinilala ng programa bilang pinuno ng al-Nusra Front. Inilarawan ng programa na ito ang kauna-unahang gantimpalang inialok para sa isang pinuno ng al-Nusra Front, ang sangay ng [[al-Qaeda]] sa Syria.<ref name=":8" /> Sa mga nakalipas na taon, naging mas katamtaman ang kanyang mga pananaw. Sinabi niyang hindi niya sinusuportahan ang pakikidigma laban sa mga bansang Kanluranin at pabor siya sa pagprotekta sa mga minorya sa Syria.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Noong huling bahagi ng Nobyembre 2024, pinangunahan ni al-Sharaa ang HTS sa Opensibang ''Deterrence of Aggression'' laban sa sandatahang lakas ng pamahalaang Ba'athist ng Syria.<ref name=":2">{{Cite web |last1=Al-Atrush |first1=Samer |last2=Spencer |first2=Richard |date=11 December 2024 |title=Who is Abu Mohammed al-Jolani? 'Polite' Syrian leader heads home |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/abu-mohammed-al-jolani-syrian-leader-xx-9z3lbktjg |archive-url=https://web.archive.org/web/20241218161406/https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/abu-mohammed-al-jolani-syrian-leader-xx-9z3lbktjg |archive-date=18 December 2024 |access-date=18 December 2024 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":4" /> Noong 20 Disyembre 2024, inalis ng Estados Unidos ang gantimpalang US$10 milyon na dati nitong iniaalok para sa pagkakaaresto ni al-Sharaa.<ref name=":9" /> Matapos ang pagbagsak ng rehimen ni Assad sa Syria, si al-Sharaa ay naging de facto na pinuno ng bansa bilang Pangkalahatang Kumander at pinuno ng Bagong Administrasyong Siryano.<ref name="defactoleader" /> Noong 29 Enero 2025, itinalaga si al-Sharaa ng Syrian General Command bilang pangulo ng Syria para sa pamahalaang transisyonal.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ==Maagang buhay== === Kabataan, pamilya, at pinagmulan === Si Ahmed Hussein al-Sharaa ay isinilang noong 29 Oktubre 1982 sa Riyadh, Saudi Arabia, sa isang pamilyang Siryanong nasa gitnang uri na kabilang sa [[Sunni Islam|Sunni Muslim]].<ref name="thetimes20241211">{{Cite web |last1=Al-Atrush |first1=Samer |last2=Spencer |first2=Richard |date=11 December 2024 |title=Who is Abu Mohammed al-Jolani? 'Polite' Syrian leader heads home |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/abu-mohammed-al-jolani-syrian-leader-xx-9z3lbktjg |access-date=18 December 2024 |website=[[The Times]] |language=en}}</ref> Ayon sa kanyang mga tala, ang kanyang tunay na pangalan ay Ahmed Hussein al-Sharaa. Siya ay may apat na kapatid na lalaki at dalawang kapatid na babae.<ref name=":13">{{Cite news |date=14 December 2024 |title=Former neighbours of al-Sharaa reminisce on the HTS leader's childhood |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/video/watch/idRW827819122024RP1/}}</ref> Inaangkin ng pamilya al-Sharaa na nagmumula ang kanilang angkan kay ''Sahabi'' Abd al-Rahman ibn Awf ng angkang Banu Zuhra ng tribong Quraysh. Ayon sa salaysay ng pamilya, ang isa sa mga apo ni Abd al-Rahman ibn Awf ay lumipat sa rehiyon ng al-Kafarat sa Jordan bilang bahagi ng maagang pagpapalawak ng Islam. Tulad ng maraming pamilyang Qurayshi sa mundo ng mga Arabo, ang kanilang angkan ay may mahabang kasaysayan ng pakikilahok sa mga gawaing pang-iskolar.<ref name=":82">{{Cite web |date=21 January 2025 |title=عائلة الشرع: أصول قرشية عريقة من نسل الصحابي عبدالرحمن بن عوف ودور بارز في تاريخ المنطقة |url=https://baznews.net/%d8%b9%d8%a7%d8%a6%d9%84%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%b1%d8%b9-%d8%a3%d8%b5%d9%88%d9%84-%d9%82%d8%b1%d8%b4%d9%8a%d8%a9-%d8%b9%d8%b1%d9%8a%d9%82%d8%a9-%d9%85%d9%86-%d9%86%d8%b3%d9%84-%d8%a7%d9%84%d8%b5/ |access-date=29 March 2026 |language=ar}}</ref> Ayon sa ''[[The New York Times]]'', madalas pag-usapan ng pamilya ang politika sa tahanan, ngunit walang tala ng kanilang pakikilahok sa Islamikong ekstremismo.<ref name=":BH2">{{Cite news |last=Hubbard |first=Ben |date=23 September 2025 |title=Jihadist, Rebel, Statesman: The Many Faces of Syria's Leader |language=en |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2025/09/23/world/middleeast/syria-president-ahmed-al-shara.html |access-date=26 September 2025}}</ref> Ang kanyang ama na si Hussein al-Sharaa ay isang inhinyero sa langis na nagtrabaho sa Ministeryo ng Langis at Yamang Mineral ng Syria, habang ang kanyang ina na si Widad al-Khaled ay isang guro ng heograpiya.<ref>{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Sheikha Fatima Receives the Mother of Ahmed Al-Sharaa in Abu Dhabi |url=https://www.voiceofemirates.com/en/news/2026/04/23/sheikha-fatima-receives-the-mother-of-ahmed-al-sharaa-in-abu-dhabi/}}</ref> === Pamilya at kabataan ni al-Sharaa sa Syria === [[Talaksan:Ahmed_al-Sharaa_as_a_teenager_(crop).jpg|thumb|241x241px|Si al-Sharaa noong kaniyang kabataan, {{circa|1996}}|left]]Noong 1989, bumalik ang pamilya sa Syria at nanirahan sa mayamang distrito ng Mezzeh sa Damascus, kung saan nagbukas ang kanyang ama ng negosyo sa real estate.<ref name="birth">{{cite news |date=5 June 2021 |title=بعد شهور.. الجولاني يكشف عن أسرار حياته لمارتن سميث |publisher=Al Alam TV |url=https://www.alalamtv.net/news/5630713 |access-date=25 Hulyo 2026 |archive-date=7 Hunyo 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607072858/https://www.alalamtv.net/news/5630713/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1--%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D9%83%D8%B4%D9%81-%D8%B9%D9%86-%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D9%8A%D8%A7%D8%AA%D9%87-%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%B3%D9%85%D9%8A%D8%AB |url-status=dead }}</ref> Habang nakatira sa Mezzeh, nagtrabaho si al-Sharaa bilang batang part-time sa isang grocery store na pag-aari ng kanyang ama.<ref name=":13" /> Madalas niyang puntahan ang Shafi'i mosque sa kanilang lugar, at sa edad na labimpito ay naging mas relihiyoso siya.<ref name="telegraph202412082">{{Cite web |last=Hassan |first=Hassan |date=8 December 2024 |title=I went to university with rebel leader Jolani – I wonder if he has really turned his back on jihad |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/12/08/profile-abu-mohammad-al-jolani-syria-isis-jihadi/ |access-date=31 January 2025 |website=Telegraph}}</ref> Nakagawian niyang magsuot ng mahabang payak na tunika at niniting na takip sa ulo.<ref name=":32" /> Ayon sa mananaliksik na Siryano na si Hussam Jazmati, inilarawan ng kanyang mga kaklase si al-Sharaa bilang isang masipag ngunit hindi kapansin-pansing estudyante na may makakapal na salamin at umiiwas sa pansin.<ref name="Telegr24">{{cite news |last=Hassan |first=Hassan |date=8 December 2024 |title=Profile: Abu Mohammad al-Jolani |work=[[The Sunday Telegraph]] |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/12/08/profile-abu-mohammad-al-jolani-syria-isis-jihadi/}}</ref> Inilarawan siya noong kabataan bilang "mahilig sa mga aklat", "tahimik", at "mahiyain". Sinabi rin ng ilang nag-aaral sa kanya na siya ay matalino ngunit introvert, at binanggit ang kanyang kaguwapuhan at ang kanyang naging pakikipag-ugnayan sa isang babaeng Alawita na tinutulan ng kanilang mga pamilya.<ref name="MEE">{{Cite web |last1=Almustafa |first1=Hamzah Almustafa |last2=Jazmati |first2=Hossam |date=22 June 2021 |title=Syria war: Inside the world of HTS leader Abu Mohammad al-Jolani |url=https://www.middleeasteye.net/big-story/syria-war-hts-leader-jolani-inside-world |website=[[Middle East Eye]]}}</ref> Sinabi ni al-Sharaa na bagama't hindi sila magkapareho ng pananaw ng kanyang ama sa ideolohiya, pareho silang may paninindigan sa pagtatanggol sa mga [[Palestinians|Palestino]]. Ayon sa kanya, nakaapekto sa kanyang mga desisyon ang sapilitang paglikas ng kanyang pamilya mula sa Golan Heights at ang Second Intifada noong 2000.<ref name="pbs202412142">{{Cite web |date=14 December 2024 |title=The Jihadist |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/documentary/the-jihadist/transcript/ |access-date=7 February 2025 |website=PBS}}</ref> Ayon sa panayam ng ''Frontline'' noong 2021, sinabi ni al-Sharaa na ang Ikalawang Intifada ang naging dahilan ng kanyang pagradikalisa noong unang bahagi ng dekada 2000.<ref name=":23">{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=6 December 2024 |title=How Syria's rebel leader went from radical jihadist to a blazer-wearing 'revolutionary' |url=https://edition.cnn.com/2024/12/06/middleeast/syria-hts-al-jolani-profile-intl/index.html |access-date=7 February 2025 |website=[[CNN News]]}}</ref> Nag-aral si al-Sharaa sa Damascus University, kung saan kumuha siya ng pag-aaral sa midya at nag-aral din sa Fakultad ng Medisina sa loob ng dalawang taon. Habang estudyante, bumibiyahe siya tuwing Biyernes mula Damascus patungong Aleppo upang dumalo sa mga sermon ni Mahmoud Gul Aghasi (Abu al-Qaqaa).<ref name="aj bio2">{{Cite web |date=15 December 2024 |title=أحمد الشرع (الجولاني).. القائد العام لإدارة العمليات العسكرية للمعارضة السورية |url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/7/26/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A |website=[[Al Jazeera Arabic]]}}</ref> Matapos ang dalawang taon ng pag-aaral, lumipat siya sa [[Iraq]] noong 2003 nang hindi ipinapaalam sa kanyang pamilya.<ref name="thetimes20241211" /> === Digmaan sa Iraq === [[Talaksan:Mugshot_of_Abu_Mohammad_al-Jolani.jpg|thumb|168x168px|''Mug shot'' ni al-Sharaa noong 2006 matapos siyang mahuli ng mga puwersa ng Estados Unidos sa Iraq.]] Ilang linggo bago ang Pananalakay ng Estados Unidos sa Iraq noong 2003, naglakbay si al-Sharaa mula Damascus patungong Baghdad sakay ng bus.<ref name=":32" /> Noong 2003, pansamantala siyang dinakip at inusisa ng Military Intelligence Directorate ng Syria dahil sa ilegal na pag-alis ng bansa, ngunit pinalaya matapos itangging may kaugnayan siya sa anumang partidong pampulitika o grupong ekstremista.<ref name=":32" /> Pagdating sa Iraq, sumapi siya sa al-Qaeda in Iraq (AQI) at mabilis na umangat sa hanay nito.<ref name="Klausen20212" /> Ayon sa ''The Economist'', pinaniniwalaan ng paniktik ng Iraq noong 2004 na siya ang representante ni Abu Musab al-Zarqawi.<ref name=":32">{{Cite news |last=Pelham |first=Nicolas |date=5 March 2025 |title=The great pretender: how Ahmed al-Sharaa won Syria |newspaper=[[The Economist]] |department=[[1843 (magazine)|1843]] |url=https://www.economist.com/1843/2025/03/05/the-great-pretender-how-ahmed-al-sharaa-won-syria |url-access=subscription |access-date=24 April 2025 |issn=0013-0613}}</ref> Iniulat din ng ''The Times of Israel'' na malapit siyang kasamahan ni al-Zarqawi,<ref name="AP133">{{cite news |date=4 November 2013 |title=Elusive Al-Qaeda leader in Syria stays in shadows |website=[[KSL-FM]] |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.ksl.com/article/27498427/elusive-al-qaida-leader-in-syria-stays-in-shadows |access-date=1 September 2025}}</ref> ngunit kalaunan ay itinanggi ito ni al-Sharaa at sinabing isa lamang siyang karaniwang mandirigma laban sa pananakop ng Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=2 April 2021 |title=Interview-Abu Mohammad al-Jolani |work=PBS Frontline |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/interview/abu-mohammad-al-jolani/ |access-date=16 January 2023}}</ref> Bago sumiklab ang Digmaang Sibil sa Iraq noong 2006,<ref name="Klausen20212">{{Cite book |last=Klausen |first=Jytte |title=Western Jihadism: A Thirty-Year History |publisher=Oxford University Press |year=2021 |pages=399 |chapter=11: The ISIS Effect}}</ref> inaresto si al-Sharaa ng mga puwersa ng Estados Unidos habang nagtatanim umano ng mga pampasabog.<ref name=":32" /> Mahigit limang taon siyang ikinulong sa iba't ibang pasilidad, kabilang ang Abu Ghraib, Camp Bucca, Camp Cropper, at Camp Taji.<ref>{{Cite news |date=2 April 2021 |title=Interview-Abu Mohammad al-Jolani |work=PBS Frontline |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/interview/abu-mohammad-al-jolani/ |access-date=16 January 2023}}</ref><ref name="aljazeera202412043">{{Cite news |date=4 December 2024 |title=Who is Abu Mohammed al-Julani, leader of HTS in Syria? |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/4/who-is-abu-mohamad-al-julani-the-leader-of-hayat-tahrir-al-sham-in-syria}}</ref><ref name="ft202412082">{{Cite news |last=Jalabi |first=Raya |date=8 December 2024 |title=Abu Mohammad al-Jolani, the Syrian rebel leader |work=[[Financial Times]] |url=https://www.ft.com/content/574cc17a-fa3a-411b-acb0-34fc032c7fe4}}</ref> Habang nakakulong, ginamit niya ang alyas na Amjad Mudhafar at nagpanggap na isang Iraqi upang maitago ang kanyang tunay na pagkakakilanlan.<ref name=":32" /> Ayon sa ilang ulat, nagturo rin siya ng klasikal na Arabe sa ibang mga bilanggo.<ref name="AP133" /> == Digmaang Sibil sa Syria == === Himagsikang Syrian at pagkakatatag ng Jabhat al-Nusra === Pinalaya si al-Sharaa ng mga awtoridad ng Iraq noong 13 Marso 2011, ilang araw bago nagsimula ang Himagsikang Syrian.<ref name="nyt2">{{Cite news |last=Hubbard |first=Ben |date=23 September 2025 |title=The Many Faces of Syria's President, Ahmed al-Shara |language=en |pages=0362–4331 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2025/09/23/world/middleeast/syria-president-ahmed-al-shara.html}}</ref> Noong Agosto 2011, inatasan siya ni Ayman al-Zawahiri na itatag ang sangay ng al-Qaeda sa Syria, habang nagbigay si Abu Bakr al-Baghdadi ng US$50,000 upang pondohan ang operasyon.<ref>{{Cite book |last=Klausen |first=Jytte |title=Western Jihadism: A Thirty-Year History |publisher=Oxford University Press |year=2021 |pages=399 |chapter=11: The ISIS Effect}}</ref><ref name="nyt2" /> Kasama ang iba pang operatiba ng al-Qaeda, itinatag niya ang ''Jabhat an-Nuṣrah li-Ahl ash-Shām'' (Jabhat al-Nusra), ang sangay ng al-Qaeda sa Syria, at ginamit ang alyas na Abu Mohammad al-Julani.<ref name="frontline2">{{Cite web |title=The Jihadist |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/documentary/the-jihadist/? |website=[[PBS]]}}</ref><ref>{{Cite book |last=Klausen |first=Jytte |title=Western Jihadism: A Thirty-Year History |publisher=Oxford University Press |year=2021 |pages=399 |chapter=11: The ISIS Effect}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 December 2024 |title=Who is Abu Mohammed al-Golani, the leader of Syria's shock insurgency? |website=AP News |url=https://apnews.com/article/syria-insurgency-alqaida-algolani-0c11961094ca4fb7fe1bccce1c4b3302}}</ref><ref>{{cite web |title=The Jihadist: Transcript |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/documentary/the-jihadist/#transcript-credits |website=PBS Frontline}}</ref> Naging pangkalahatang emir si al-Sharaa nang opisyal na ilunsad ang Jabhat al-Nusra noong Enero 2012. Noong Disyembre 2012, itinalaga ng Estados Unidos ang grupo bilang isang teroristang organisasyon, at noong Mayo 2013 ay itinalaga rin si al-Sharaa bilang isang Specially Designated Global Terrorist.<ref>{{Cite news |title=Terrorist Designations of the al-Nusrah Front as an Alias for al-Qa'ida in Iraq |newspaper=U.S. Department of State |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2012/12/201759.htm |access-date=13 January 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=16 May 2013 |title=Terrorist Designation of Al-Nusrah Front Leader Muhammad Al-Jawlani |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2013/05/209499.htm |access-date=25 June 2025 |website=U.S. Department of State}}</ref> Sa ilalim ng kanyang pamumuno, naging isa ang Jabhat al-Nusra sa pinakamakapangyarihang grupong rebelde sa Syria, na nakabase sa Idlib Governorate at nakipaglaban laban sa pamahalaang Syrian at ilang grupong oposisyon na sinuportahan ng Estados Unidos.<ref name="BI152">{{cite web |date=31 May 2015 |title=An internal struggle: Al Qaeda's Syrian affiliate is grappling with its identity |url=http://www.brookings.edu/blogs/markaz/posts/2015/05/31-syria-isis-lister |access-date=1 June 2015 |publisher=Brookings Institution}}</ref><ref name="nyt2" /> === Mga krimen sa digmaan ng Jabhat al-Nusra === [[Talaksan:Hussein al-Sharaa in 1992.jpg|thumb|285x285px|Ang ama ni Ahmed al-Sharaa ay si Hussein al-Sharaa]] Sa ilalim ng pamumuno ni al-Sharaa, nagsagawa ang Jabhat al-Nusra ng mga krimen sa digmaan laban sa mga minoryang Kristiyano, Alawita, Shia, at Druze sa Syria, kabilang ang mga pambobomba ng mga nagpapakamatay, sapilitang pagpapalit ng relihiyon, at mga sektaryang masaker. Kabilang sa mga pinakamalalang pag-atake ang pambobomba sa al-Midan noong 2012, na ikinamatay ng 26 katao,<ref>{{Cite news |last=Shadid |first=Anthony |date=6 January 2012 |title=Bomb Kills Dozens in Damascus |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/07/world/middleeast/bomb-attack-in-syrian-capital-kills-25.html}}</ref> ang mga pambobomba sa Damascus noong Mayo 2012, na ikinamatay ng 55 katao at ikinasugat ng mahigit 400 iba pa,<ref>{{cite web |date=10 May 2012 |title=U.N. envoy mulling invite to Syria in wake of deadly Damascus bombings |url=https://edition.cnn.com/2012/05/10/world/meast/syria-unrest/index.html |access-date=6 May 2025 |work=CNN}}</ref> at ang mga pambobomba sa Damascus noong Pebrero 2013, na ikinamatay ng 83 katao, karamihan ay mga sibilyan at bata.<ref>{{Cite web |date=21 February 2013 |title=Damascus bomb one of deadliest of Syrian civil war |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/9886495/Damascus-bomb-one-of-deadliest-of-Syrian-civil-war.html |access-date=10 March 2025 |website=The Telegraph}}</ref> Lumahok din ang grupo sa Masaker sa Hatla noong 2013 laban sa mga sibilyang Shia,<ref>{{cite news |title=Syria: 60 Shia Muslims massacred in rebel 'cleansing' of Hatla |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/syria-60-shia-muslims-massacred-in-rebel-cleansing-of-hatla-8656301.html |access-date=25 October 2014}}</ref> sa Masaker sa Qalb Loze noong 2015 laban sa mga Druze,<ref>{{cite web |date=12 June 2015 |title=Killings of Syrian Druze draws wide condemnation |url=https://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2015/Jun-12/301735-killings-of-syrian-druze-draws-wide-condemnation.ashx |access-date=27 July 2015 |work=The Daily Star Newspaper – Lebanon}}</ref><ref>{{cite news |date=11 June 2015 |title=Syria conflict: Al-Nusra fighters kill Druze villagers |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-33092902 |access-date=27 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |date=11 June 2015 |title=Nusra Front kills Syrian villagers from minority Druze sect |url=https://www.thestar.com/news/world/2015/06/11/nusra-front-kills-syrian-villagers-from-minority-druze-sect.html |access-date=27 July 2015 |work=thestar.com}}</ref> at sa pag-atake sa Zara'a noong 2016, kung saan pinatay ang dose-dosenang sibilyan at dinukot ang marami pang iba.<ref name="Zara'a2">{{cite web |date=12 May 2016 |title=Syrian opposition forces massacre, kidnap 120 civilians in southern Hama |url=https://www.almasdarnews.com/article/syrian-opposition-forces-massacre-kidnap-120-civilians-southern-hama/ |url-status=dead |access-date=1 June 2016 |work=Al-Masdar News |archive-date=12 Abril 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412052937/https://www.almasdarnews.com/article/syrian-opposition-forces-massacre-kidnap-120-civilians-southern-hama/ }}</ref><ref name="Reuters2">{{cite web |date=12 May 2016 |title=Rebels seize Alawite village in Syria, abduct civilians: Observatory |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-village-idUSKCN0Y30Y2 |access-date=1 June 2016 |work=Reuters}}</ref> Nagsagawa rin ang Jabhat al-Nusra ng mga pambobomba ng mga nagpapakamatay sa Lebanon na nakatuon laban sa mga pamayanang Alawita at Shia, kabilang ang mga pambobomba sa Tripoli noong 2015.<ref>{{cite web |title=Nusra to Hizbullah, Jabal Mohsen: We'll Strike You in Your Heartlands |url=https://www.naharnet.com/stories/en/162593-nusra-to-hizbullah-jabal-mohsen-we-ll-strike-you-in-your-heartlands}}</ref> === Alitan sa ISIS === Habang lumalawak ang impluwensiya ni al-Sharaa sa hilagang-kanlurang Syria noong 2012–2013, naging kahina-hinala siya sa pamunuan ng ISI dahil sa kanyang pakikipagtulungan sa ibang grupong rebelde at pagbalewala sa mga utos ni Abu Bakr al-Baghdadi.<ref name="Zelin-2022-16">Zelin 2022, p. 16</ref> Inilarawan pa siya ni Abu Ali al-Anbari bilang isang "mapanlinlang" at ambisyosong pinuno.<ref name="Zelin-2022-16" /><ref>{{Cite book |last=Klausen |first=Jytte |title=Western Jihadism: A Thirty-Year History |publisher=Oxford University Press |year=2021 |isbn=978-0-19-887079-1 |location=Great Clarendon Street, Oxford, OX2 6DP, United Kingdom |pages=399}}</ref> Noong Abril 2013, inihayag ni al-Baghdadi ang pagsasanib ng Jabhat al-Nusra at ISI upang mabuo ang ISIS, ngunit tumanggi si al-Sharaa at nanumpa ng katapatan kay Ayman al-Zawahiri, na nagpatibay sa kasarinlan ng Jabhat al-Nusra mula sa ISI.<ref name="Zelin-2022-17">Zelin 2022, p. 17</ref><ref name="Nahar">{{cite news |date=10 April 2013 |title=Al-Nusra Commits to al-Qaeda, Deny Iraq Branch 'Merger' |agency=[[Agence France Presse]] |url=http://www.naharnet.com/stories/en/78961-al-nusra-commits-to-al-qaida-deny-iraq-branch-merger/ |url-status=live |access-date=2 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401030807/http://www.naharnet.com/stories/en/78961-al-nusra-commits-to-al-qaida-deny-iraq-branch-merger/ |archive-date=1 April 2019}}</ref><ref>{{Cite news |last=Evans |first=Dominic |date=10 June 2014 |title=Hundreds killed as ISIL insurgents gain ground in east Syria |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-rebels-idUSKBN0EL10R20140610?irpc=932 |url-status=live |url-access=registration |access-date=12 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203065514/https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-rebels-idUSKBN0EL10R20140610?irpc=932 |archive-date=3 February 2016}}</ref> Tinanggihan ni al-Zawahiri ang pagsasanib at nabigo ang mga pagsisikap na pag-isahin ang dalawang grupo. Noong Pebrero 2014, tuluyang pinutol ng al-Qaeda ang ugnayan nito sa ISIS, at nanatiling opisyal na sangay nito sa Syria ang Jabhat al-Nusra.<ref name="Nahar" /><ref>{{cite web |date=9 June 2013 |title=Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger |url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2013/06/2013699425657882.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525165449/https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2013/06/2013699425657882.html |archive-date=25 May 2019 |access-date=2 October 2014 |publisher=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{Cite news |author=Liz Sly |author-link=Liz Sly |date=3 February 2014 |title=Al-Qaeda disavows any ties with radical Islamist ISIS group in Syria, Iraq |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/al-qaeda-disavows-any-ties-with-radical-islamist-isis-group-in-syria-iraq/2014/02/03/2c9afc3a-8cef-11e3-98ab-fe5228217bd1_story.html |url-status=live |access-date=27 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108033909/https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/al-qaeda-disavows-any-ties-with-radical-islamist-isis-group-in-syria-iraq/2014/02/03/2c9afc3a-8cef-11e3-98ab-fe5228217bd1_story.html |archive-date=8 January 2020}}</ref><ref name="Zelin-2022-17" /> Matapos mapatay si Abu Khalid al-Suri noong 2014, kinondena ni al-Sharaa ang ISIS at sumiklab ang bukas na digmaan sa pagitan ng dalawang grupo, na ikinamatay ng libu-libong mandirigma. Noong 2015, sinabi niyang magpapatuloy ang labanan hangga't hindi tumitigil ang ISIS.<ref name="Zelin-2022-53-54">Zelin 2022, pp. 53–54</ref><ref>{{cite news |date=8 January 2014 |title=ISIS vows to crush rival rebel groups |work=The Daily Star |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Jan-08/243402-isis-vows-to-crush-rival-rebel-groups.ashx |url-status=live |access-date=2 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140107234612/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Jan-08/243402-isis-vows-to-crush-rival-rebel-groups.ashx |archive-date=7 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 June 2015 |title=Nusra leader: No end to conflict with ISIL in Syria |url=https://www.aljazeera.com/news/2015/6/4/nusra-leader-no-end-to-conflict-with-isil-in-syria |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190215161702/https://www.aljazeera.com/news/2015/06/nusra-leader-conflict-isil-syria-150604021024858.html |archive-date=15 February 2019 |access-date=19 December 2024 |website=[[Al Jazeera]] |language=en}}</ref> === Paghiwalay sa al-Qaeda === [[Talaksan:Flag of al-Qaeda in Iraq.svg|thumb|Si al-Sharaa ay dating kasapi ng al-Qaeda at humiwalay sa organisasyon noong 2016]]Ang pagpasok ng Russia sa digmaan ay nagdulot ng mga pagkabigong militar sa oposisyon ng Syria, dahilan upang magkaroon ng mas malaking impluwensya ang kanilang mga dayuhang tagasuporta sa kanila. Noong Enero 2016, nagsagawa ang Jabhat al-Nusra ng mga negosasyon sa pagkakaisa kasama ang iba pang mga grupong rebelde upang maagapan ang anumang pagtatangka ng mga dayuhang tagasuporta na hikayatin ang mga grupong ito na kumilos laban dito. Nang mabigo ang mga pag-uusap dahil sa mga pangamba hinggil sa ugnayan ng Jabhat al-Nusra sa al-Qaeda, nagbigay ng ultimatum kay al-Sharaa ang repormistang paksyon ng Jabhat al-Nusra, na maaaring bumubuo sa ikatlong bahagi ng kabuuang kasapian nito: putulin ang ugnayan sa al-Qaeda at makiisa sa iba pang mga grupong rebelde, o humarap sa malawakang pagtiwalag ng mga kasapi.<ref name="westpoint201802153">{{Cite web |last=Lister |first=Charles |date=15 February 2018 |title=How al-Qa'ida Lost Control of its Syrian Affiliate: The Inside Story |url=https://ctc.westpoint.edu/al-qaida-lost-control-syrian-affiliate-inside-story/ |access-date=19 December 2024 |website=[[Combating Terrorism Center|Combating Terrorism Center at West Point]] |language=en-US}}</ref> Noong Hulyo 2016, dalawang beses na nagpulong si al-Sharaa sa Konsehong Shura ng Jabhat al-Nusra upang talakayin ang usapin. Walang naging tiyak na pasya sa unang pagpupulong, samantalang sa ikalawa ay napagkasunduan ang isang "gitnang landas" matapos ang ilang pagpupulong: putulin ang ugnayan sa al-Qaeda sa labas ng Syria habang pananatilihin ito sa loob ng bansa.<ref name="westpoint201802153" /> Dahil hindi makontak si al-Zawahiri, ilang nakatataas na pinuno ng al-Qaeda, kabilang ang kinatawan ni al-Zawahiri na si Abu Khayr al-Masri, ang nagpahintulot sa paghihiwalay sa kundisyong aprubahan ito ni al-Zawahiri sa kalaunan.<ref name="Zelin-2022-17-182">Zelin 2022, pp. 17–18</ref><ref name="westpoint201802153" /> Kung hindi niya ito aprubahan, kinakailangang bawiin ang paghihiwalay. Sumang-ayon si al-Sharaa sa mga kondisyong ito, na bahagyang inaprubahan ng Konsehong Shura ng Jabhat al-Nusra.<ref name="westpoint201802153" /> Noong 28 Hulyo 2016, inanunsyo ni al-Sharaa na pinutol na ng Jabhat al-Nusra ang ugnayan nito sa al-Qaeda at muling pinangalanan ang organisasyon bilang Jabhat Fatah al-Sham (JFS).<ref name="Rebrand2">{{Cite news |date=28 July 2016 |title=Syrian Nusra Front announces split from al-Qaeda |agency=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-36916606 |access-date=28 July 2016}}</ref><ref name="split2">{{Cite news |date=29 July 2016 |title=Al-Nusra leader Jolani announces split from al-Qaeda |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2016/7/29/al-nusra-leader-jolani-announces-split-from-al-qaeda}}</ref> Idinagdag niya na ang bagong organisasyon ay "walang ugnayan sa anumang panlabas na entidad".<ref name="LWJ12">{{cite journal |date=28 July 2016 |title=Analysis: Al Nusrah Front rebrands itself as Jabhat Fath Al Sham |url=http://www.longwarjournal.org/archives/2016/07/analysis-al-nusrah-front-rebrands-itself-as-jabhat-fath-al-sham.php |access-date=17 January 2017 |website=FDD's Long War Journal}}</ref> Hayagang sinuportahan ni Ayman al-Zawahiri ang paghihiwalay,<ref name="Rebrand2" /> bagaman tinanggihan niya ang plano nang iharap ito sa kanya.<ref name="Zelin-2022-17-182" /> Bilang pagtutol, ilang nangungunang tapat sa al-Qaeda sa loob ng Jabhat al-Nusra ang umalis sa JFS.<ref name="westpoint201802153" /> == Pagbuo ng Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) == [[Talaksan:Mohammed_al-Julani_Reward_poster.jpg|thumb|Na-edit na poster ng Rewards for Justice para kay al-Sharaa, kung saan inalis ang retratong larawan dahil sa mga alalahanin sa karapatang-ari.]] Matapos mabuo ang JFS, sinubukan ni al-Sharaa na maisaayos ang isang pagsasanib sa Ahrar al-Sham.<ref name="Zelin-2022-18-19">Zelin 2022, pp. 18–19</ref> Gayunpaman, nabigo ang mga negosasyon dahil sinuportahan ni al-Sharaa ang Jund al-Aqsa, isang pangkat na lihim niyang itinatag upang hadlangan ang paglipat ng mga dayuhang mandirigma ng Jabhat al-Nusra sa ISIS, sa kanilang tunggalian laban sa Ahrar al-Sham. Nag-aalala rin ang pamunuan ng Ahrar al-Sham na patuloy na may ugnayan ang JFS sa al-Qaeda.<ref name="westpoint20180215">{{Cite web |last=Lister |first=Charles |date=15 February 2018 |title=How al-Qa'ida Lost Control of its Syrian Affiliate: The Inside Story |url=https://ctc.westpoint.edu/al-qaida-lost-control-syrian-affiliate-inside-story/ |access-date=19 December 2024 |website=[[Combating Terrorism Center|Combating Terrorism Center at West Point]] |language=en-US |archive-date=4 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220504095122/https://ctc.westpoint.edu/al-qaida-lost-control-syrian-affiliate-inside-story/ |url-status=live}}</ref>> Samantala, napailalim si al-Sharaa sa matinding batikos mula sa al-Qaeda. Sumulat si Abu Muhammad al-Maqdisi ng isang kritika sa ''manhaj'' ng JFS, at kumalat ang mga usap-usapan na naghahanda ang al-Qaeda na magtatag ng panibagong sangay nito sa Syria.<ref name="westpoint20180215" /> Bilang huling pagtatangka upang maisakatuparan ang pagsasanib, pinangunahan ni al-Sharaa ang mga hakbang upang pahinain ang makabansa at tutol-sa-pagsasanib na paksyon ng Ahrar al-Sham.<ref name="westpoint20180215" /> Nang muling tumanggi ang pamunuan ng Ahrar al-Sham na magsanib noong Disyembre 2017, bumuo ang Islamista at pabor-sa-pagsasanib na paksyon ng isang humiwalay na "sub-paksyon" na tinawag na Jaysh al-Ahrar.<ref name="Zelin-2022-18-19" /><ref name="westpoint20180215" /> Di-nagtagal, sinalakay ng JFS ang mga posisyon ng Free Syrian Army (FSA) sa buong Idlib at Aleppo, na nagbunsod ng tunggalian laban sa Ahrar al-Sham. Dahil sa tunggaliang ito, nagapi ng JFS ang mga grupong FSA na sinuportahan ng CIA, na itinuturing nitong isang "dayuhang sabwatan".<ref name="westpoint20180215" /> Noong 28 Enero 2017, inanunsyo ni al-Sharaa na bubuwagin ang JFS at magsasanib ito sa Liwa al-Haqq, Jaysh al-Sunna, Ansar al-Din Front, at sa Nour al-Din al-Zenki Movement upang mabuo ang Hay'at Tahrir al-Sham (HTS),<ref name="new">{{cite web |last=Joscelyn |first=Thomas |date=28 January 2017 |title=Al Qaeda and allies announce 'new entity' in Syria |url=http://www.longwarjournal.org/archives/2017/01/al-qaeda-and-allies-announce-new-entity-in-syria.php |website=[[FDD's Long War Journal]] |publisher=Foundation for Defense of Democracies}}</ref><ref name="westpoint20180215" /> na nagdagdag ng humigit-kumulang 3,000 hanggang 5,000 pang mandirigma sa kanilang hanay.<ref name="westpoint20180215" /> Bilang pagsisikap na ipakita ang pagiging mas organisado at mas maunlad ng bagong grupo, isinaayos ni al-Sharaa na magsilbing nominal na pinuno ng HTS ang pinuno ng Jaysh al-Ahrar na si Abu Jaber Sheikh, bagaman pormal na ibinalik kay al-Sharaa ang pamumuno pagsapit ng Disyembre 2017.<ref name="Zelin-2022-18-19" /> Itinuring ng mga natitirang tapat sa al-Qaeda sa loob ng JFS ang pagbuo ng HTS bilang isang tiyak na pagputol ng ugnayan sa organisasyon at tumanggi silang sumali. Ilang beterano ng al-Qaeda ang hayagang bumatikos kay al-Sharaa dahil sa kanyang mga hakbang. Bilang resulta, ilan sa kanila ang inaresto ng HTS noong huling bahagi ng 2017. Matapos silang palayain, ilan sa kanila ang naging bahagi ng pagbuo ng Hurras al-Din, ang bagong sangay ng al-Qaeda sa Syria.<ref name="Zelin-2022-18-19" /> Agad na tinanggihan ng pamahalaan ng Estados Unidos ang pagbabagong-anyo ng grupo. Ayon sa Embahada ng Estados Unidos sa Syria, "Ang ubod ng HTS ay ang Nusra, isang itinalagang teroristang organisasyon. Nananatili ang pagtatalagang ito anuman ang pangalan na gamitin nito o ang mga grupong makipagsanib dito." Inilarawan ng Embahada ang pagbuo ng HTS bilang isang pagtatangkang "agawin ang Rebolusyong Siryano" sa halip na isang hakbang tungo sa pagiging mas katamtaman.<ref name="ToI24">{{Cite web |title=US Stands Firm: HTS and Jolani Still Part of al-Qaeda Network |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/116111130.cms |access-date=7 December 2024 |website=Times of India}}</ref> Noong 10 Mayo 2017, nag-anunsyo ang Rewards for Justice Program ng gantimpalang nagkakahalaga ng US$10 milyon para sa impormasyong magtutukoy o magpapakita ng kinaroroonan ni al-Sharaa, na kinilala ng programa bilang pinuno ng al-Nusra Front. Inilarawan ng programa na ito ang kauna-unahang gantimpalang inialok para sa isang pinuno ng al-Nusra Front, ang sangay ng [[al-Qaeda]] sa Syria.<ref name=":8">{{Cite web |title=Rewards for Justice - Reward Offer for Information on al-Nusrah Front Leader Muhammad al-Jawlani |url=https://2017-2021.state.gov/rewards-for-justice-reward-offer-for-information-on-al-nusrah-front-leader-muhammad-al-jawlani/ |access-date=2026-05-29 |website=United States Department of State |language=en-US}}</ref> Sa ilalim ng pamumuno ni al-Sharaa, binigyang-priyoridad ng Hay'at Tahrir al-Sham ang paglaban sa al-Qaeda at ISIS bilang pagsisikap na mapabuti ang katayuan nito sa mga bansang Kanluranin. Matagumpay na natalo ng HTS ang ISIS, al-Qaeda, at karamihan sa mga kalabang puwersa sa mga teritoryong kontrolado nito, at naitatag ang pamamahala sa malaking bahagi ng Idlib Governorate, na pinamahalaan nito sa pamamagitan ng sibilyang administrasyon na Syrian Salvation Government (SSG).<ref>{{cite web |date=2 October 2017 |title=Julani is a temporary leader of the "Liberation of the Sham" .. This is the fate of its former leader |url=http://www.huffpostarabi.com/2017/10/02/story_n_18159996.html |work=[[HuffPost]] |access-date=24 Hulyo 2026 |archive-date=2 Oktubre 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171002165746/http://www.huffpostarabi.com/2017/10/02/story_n_18159996.html |url-status=dead }}</ref> === Pamamahala sa Idlib === [[Talaksan:Syrian_Civil_War_map_(November_24,_2023).svg|thumb|Kalagayang militar bago ang mga opensiba ng oposisyon noong huling bahagi ng 2024.Mga teritoryong kontrolado ng Hay'at Tahrir al-Sham (puti) at ng pamahalaan ng Syria (pula).]] Sa ilalim ng teknokratikong administrasyon ni al-Sharaa, nakaranas ang Idlib ng malaking pag-unlad sa ekonomiya at naging pinakamabilis lumago na rehiyon sa Syria sa kabila ng pagiging pinakamahirap na lalawigan nito sa kasaysayan. Nagtayo sa lugar ng mga bagong marangyang sentrong pamilihan, mga pabahay, at nagkaroon ng tuluy-tuloy na suplay ng kuryente sa loob ng 24 oras—na higit pa kaysa sa kabisera ng [[Damasco]]. Kabilang din sa mga pasilidad pang-edukasyon ang isang pamantasan na may 18,000 estudyanteng magkahiwalay ayon sa kasarian. Gayunpaman, nakatanggap ng batikos ang kaniyang pamahalaan dahil sa mga patakaran nito sa pagbubuwis, kabilang ang mga buwis sa adwana para sa mga produktong nagmumula sa Türkiye at mga bayarin sa mga checkpoint para sa mga kontrabandong kalakal, gayundin ang epekto sa ekonomiya ng paghina ng halaga ng Turkish lira, na siyang pangunahing salapi sa rehiyon.<ref name="Econ242">{{cite news |date=4 April 2024 |title=Protests have erupted against another Syrian dictator |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2024/04/04/protests-have-erupted-against-another-syrian-dictator |access-date=7 December 2024}}</ref><ref name="NYT243">{{cite news |last1=Rasgon |first1=Adam |last2=Abdulrahim |first2=Raja |date=8 December 2024 |title=Who Is the Leader of Syria's Rebel Offensive? |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/syria-hts-jolani.html |access-date=18 December 2024}}</ref> Noong Marso 2024, sumiklab ang malawakang mga protesta sa Idlib Governorate laban sa pamumuno ni al-Sharaa, kung saan ginamit ng mga demonstrador ang islogang "Isqat al-Julani" ("Ibagsak si Julani"), na kahawig ng mga naunang protesta laban sa rehimeng Assad. Daan-daang nagpoprotesta ang nagmartsa sa mga lungsod at bayan ng Idlib nang mahigit isang buwan. Ang mga protesta ay dulot ng iba’t ibang salik, kabilang ang mga paratang ng kalupitan ng HTS, kung saan iniulat na libo-libong kritiko ang nakakulong sa mga bilangguan, pati na rin ang mga hinaing pang-ekonomiya kaugnay ng mataas na buwis.<ref name="Econ242" /> Bilang tugon, nagbigay si al-Sharaa ng ilang konsesyon. Pinalaya niya ang daan-daang detenido mula sa isang operasyon pangseguridad noong nakaraang tag-init, kabilang ang kanyang dating kinatawan na si Abu Maria al-Qahtani, na inaresto kasama ang 300 iba pa sa isang purge. Nangako rin siya ng mga lokal na halalan at mas maraming oportunidad sa trabaho para sa mga lumikas na mamamayan, habang nagbabala laban sa mga nagpoprotesta na tinawag niyang pagtataksil.<ref name="Econ242" /> Ang Türkiye, na dati nang tumulong sa pagpapatatag ng lalawigan sa pamamagitan ng pagkonekta nito sa grid ng kuryente ng bansa at pagpapahintulot sa malayang pagpasok ng mga materyales sa konstruksyon, ay nagsimulang mabahala sa lumalawak na impluwensiya ni al-Sharaa. Bilang tugon, binawasan nito ang kalakalan sa mga tawiran sa hangganan ng Idlib, na nakaapekto sa kita ng HTS. Ayon sa mga ulat, dalawang ulit ding sinubukan ni al-Sharaa na agawin ang mga teritoryong nasa ilalim ng pamamahala ng Türkiye sa hilagang Syria.<ref name="Econ242" /> == Pagbagsak ng rehimeng Assad == [[File:Syrian Civil War (November - December 2024).svg|thumb|Pinamunuan ni al-Sharaa ang mga opensiba ng oposisyon sa Syria noong 2024 na nagpabagsak sa rehimeng Assad sa loob lamang ng labing-isang araw.]]Noong huling bahagi ng Nobyembre 2024, pinangunahan ni al-Sharaa ang HTS sa Opensibang ''Deterrence of Aggression'' laban sa sandatahang lakas ng pamahalaang Ba'athist ng Syria.<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |last=Sakr |first=Taha |date=8 December 2024 |title=From Riyadh to Rebellion: Rise of Syria's Abu Mohammad Al-Golani |url=https://www.dailynewsegypt.com/2024/12/08/from-riyadh-to-rebellion-rise-of-syrias-abu-mohammad-al-golani/ |access-date=8 December 2024 |website=Daily News Egypt }}</ref><ref name=":4">{{Cite magazine |last=Abouzeid |first=Rania |date=8 December 2024 |title=The Fall of Assad's Syria |url=https://www.newyorker.com/news/the-lede/the-fall-of-assads-syria |magazine=[[The New Yorker]] }}</ref> Sa simula ng opensiba, kumalat ang balitang napatay si al-Sharaa sa isang pag-atake sa himpapawid ng Rusya, ngunit agad itong napatunayang hindi totoo.<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Did Russia kill the leader of the Islamist group HTS hours after his men stormed Syria's Aleppo? |url=https://www.theweek.in/news/world/2024/12/01/did-russia-kill-the-leader-of-the-islamist-group-hts-hours-after-his-men-stormed-syrias-aleppo.html |access-date=31 January 2025 |website=The Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 December 2024 |title=Syrian rebels surround key city Hama on 'three sides', war monitor says |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20241204-syrian-rebels-surround-key-city-hama-on-three-sides-war-monitor-says |access-date=31 January 2025 |website=France24}}</ref> Sa panahon ng Labanan sa Aleppo, inutusan ni al-Sharaa ang kaniyang mga puwersa na huwag "takutin ang mga bata", habang nagpalabas ang mga kanal ng HTS ng mga bidyo na nagpapakitang ipinagpatuloy ng mga [[Kristiyano]] sa lungsod ang kanilang pang-araw-araw na pamumuhay. Sinabi ni Arsobispo Afram Ma'lui na hindi maaapektuhan ang mga serbisyong panrelihiyon sa kabila ng pagbabago ng kontrol sa lungsod. Matapos mapaalis ang mga puwersa ng pamahalaan sa lungsod, idineklara ni al-Sharaa na "ang pagkakaiba-iba ay isang kalakasan".<ref name="WI24">{{Cite web |last=Zelin |first=Aaron Y. |title=How Syria's 'Diversity-Friendly' Jihadists Plan on Building a State |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/how-syrias-diversity-friendly-jihadists-plan-building-state |website=The Washington Institute |date=3 December 2024 |access-date=7 December 2024}}</ref> Noong 6 Disyembre, sa isang harapang panayam sa [[CNN]], sinabi ni al-Sharaa na ang layunin ng opensiba ay alisin si Assad sa kapangyarihan. Ginamit niya ang kaniyang tunay na pangalan, Ahmed al-Sharaa, at hayagang nangakong poprotektahan ang mga minoryang komunidad. Inilahad din niya ang mga plano para sa pagtatatag ng isang pamahalaang nakabatay sa mga institusyon at isang "konsehong pinili ng mamamayan".<ref name="CNN24">{{Cite web |last1=Karadsheh |first1=Jomana |last2=Tuysuz |first2=Gul |last3=Laine |first3=Brice |last4=Kent |first4=Lauren |last5=Kourdi |first5=Eyad |date=6 December 2024 |title=Syrian rebel leader says goal is to 'overthrow' Assad regime |url=https://www.cnn.com/2024/12/06/middleeast/syria-rebel-forces-hayat-tahrir-al-sham-al-jolani-intl-latam/index.html |access-date=18 December 2024 |website=[[CNN]]}}</ref><ref name="NicR">{{Cite web |last=Robertson |first=Nic |date=8 December 2024 |title=Syrian rebel leader's victory speech holds a message for Iran – and for Trump and Israel too |url=https://edition.cnn.com/2024/12/08/middleeast/analysis-syria-rebel-leader-speech-iran-intl-latam/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN}}</ref> Ipinahayag din niya ang kaniyang layuning mapadali ang pagbabalik ng mga Syrianong refugee sa kanilang mga tahanan.<ref>{{Cite web |agency=Reuters |title=Thousands flee as Syrian rebels advance on crossroads city of Homs |url=https://www.timesofisrael.com/thousands-flee-as-syrian-rebels-advance-on-crossroads-city-of-homs/ |access-date=6 December 2024 |website=The Times of Israel |date=6 December 2024}}</ref> == Pangulo ng Syria == === Pamamahala pagkatapos ng rehimeng Assad === [[Talaksan:Syrian_President_Ahmed_al-Sharaa_with_U.S._President_Donald_Trump,_November_2025.jpg|thumb|Pangulo ng Estados Unidos na si [[Donald Trump]] kasama si al-Sharaa sa Oval Office noong 10 Nobyembre 2025. Ang pagbisita ay nagmarka ng kauna-unahang pagkakataon na bumisita ang isang pangulo ng Syria sa [[White House]] mula nang makamit ng Syria ang kalayaan noong 1946.<ref>{{Cite web |date=10 November 2025 |title=Why Syrian president's Trump visit is so significant - but will it be a slam-dunk? |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/syria-white-house-ahmed-sharaa-trump-isis-b2862400.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111215620/https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/syria-white-house-ahmed-sharaa-trump-isis-b2862400.html |archive-date=11 November 2025 |access-date=10 November 2025 |website=The Independent |language=en}}</ref>]]Noong 8 Disyembre 2024, inanunsyo ng Punong Ministro ng Syria na si Mohammad Ghazi al-Jalali na ililipat ng pamahalaan ng Syria ang kapangyarihan sa isang bagong halal na pamahalaan kasunod ng Pagbagsak ng Damascus.<ref>{{cite news |date=8 December 2024 |title=Ex-Syrian PM to supervise state bodies until transition |language=en |work=Al Jazeera |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/8/ex-syrian-pm-to-supervise-state-bodies-until-transition-al-julani-says}}</ref> Sa parehong araw, nagbigay ng talumpati si al-Sharaa sa Moske ng Umayyad sa Damascus, kung saan inilarawan niya ang pagbagsak ng rehimen ni Assad bilang "isang bagong kabanata sa kasaysayan ng rehiyon". Noong 9 Disyembre, naglabas ang HTS ng isang bidyo na nagpapakita kina al-Sharaa, al-Jalali, at Mohammed al-Bashir, ang pinuno ng de facto na pamahalaan sa Idlib.<ref>{{Cite news |last1=Saleh |first1=Heba |last2=Jalabi |first2=Raya |date=9 December 2024 |title=Syrian rebels seek to consolidate control |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/1273c8a3-3044-4595-b5c6-6a15c6eeee34}}</ref> Si al-Sharaa ay naging ''de facto'' na pinuno ng Syria bilang Pangkalahatang Kumander at pinuno ng Bagong Administrasyong Siryano.<ref name="defactoleader">{{Cite web |date=31 January 2025 |title=Ahmed al-Sharaa named Syria's transitional president |url=https://www.bbc.com/news/articles/c8d9r0vg6v7o |access-date=22 March 2025 |website=www.bbc.com |language=en-GB |quote=Ahmed al-Sharaa has been Syria's de facto leader since leading the overthrow of Bashar al-Assad}}</ref> Noong 12 Disyembre, nakipagpulong si al-Sharaa sa mga opisyal ng Turkiya, na naging unang delegasyong diplomatiko na bumisita sa Syria matapos mapatalsik sa kapangyarihan si Assad.<ref>{{Cite web |last=Ula |first=enab10 |date=12 December 2024 |title=Turkish delegation meets with Ahmed al-Sharaa in Damascus |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2024/12/turkish-delegation-meets-with-ahmed-al-sharaa-in-damascus/ |website=Enab Baladi |language=en-US}}</ref> Hanggang 2024, itinalaga ng [[Estados Unidos]] si al-Sharaa bilang isang "Specially Designated Global Terrorist".<ref>{{cite web |title=Terrorist Designation of Al-Nusrah Front Leader Muhammad Al-Jawlani |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2013/05/209499.htm |work=U.S. Department of State}}</ref> Noong 20 Disyembre 2024, inalis ng Estados Unidos ang gantimpalang US$10 milyon na dati nitong iniaalok para sa pagkakaaresto ni al-Sharaa.<ref name=":9">{{Cite web |last1=Bateman |first1=Tom |date=20 December 2024 |title=US scraps $10m bounty for arrest of Syria's new leader Sharaa |url=https://www.bbc.com/news/articles/c07gv3j818ko |work=BBC}}</ref> Noong 29 Enero 2025, itinalaga si al-Sharaa ng Syrian General Command bilang pangulo ng Syria para sa pamahalaang transisyonal.<ref name=":0">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=الشرع رئيسا لسوريا وحل الفصائل وحزب البعث وتعطيل الدستور |trans-title=Sharaa as President of Syria, dissolving factions and the Baath Party, and suspending the constitution |url=https://www.aljazeera.net/news/2025/1/29/%D8%B9%D8%A7%D8%AC%D9%84-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D9%84%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B9 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=Syria's Sharaa declared president for transitional period, state news agency says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/syrias-leader-sharaa-named-president-transitional-period-state-news-agency-says-2025-01-29/ |work=[[Reuters]]}}</ref> === Bilang pangulo === [[Talaksan:President_Ahmed_al-Sharaa_met_European_Commission_President_Ursula_von_der_Leyen_and_European_Council_President_António_Costa_in_January_2026_(3).jpg|thumb|Si al-Sharaa kasama sina Pangulo ng Komisyong Europeo [[Ursula von der Leyen]] at Pangulo ng Konsehong Europeo António Costa, 9 Enero 2026]] Isang araw matapos italaga bilang pangulo si al-Sharaa, naging unang pinuno ng estado na bumisita sa Damascus mula nang bumagsak ang rehimeng Assad ang Emir ng Qatar na si [[Tamim bin Hamad Al Thani]], upang talakayin ang muling pagtatayo ng Syria matapos ang digmaan at iba pang usapin. Noong 12 Pebrero 2025, isinagawa ni al-Sharaa ang kaniyang unang pag-uusap sa telepono kay Pangulong [[Vladimir Putin]] ng Russia mula nang mapatalsik si Assad. Sa parehong araw, nakipagpulong din siya sa mga kinatawan ng Syrian National Coalition at Syrian Negotiation Commission, kabilang ang kanilang mga pangulo na sina Hadi al-Bahra at Bader Jamous, at inihayag na ang dalawang organisasyon ay bubuwagin sa ilalim ng mga bagong awtoridad.<ref>{{cite news |date=12 February 2025 |title=Syria's transitional government forms national dialogue committee |website=[[The New Arab]] |url=https://www.newarab.com/news/syrias-temp-government-forms-national-dialogue-committee |url-status=live |access-date=12 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250213082943/https://www.newarab.com/news/syrias-temp-government-forms-national-dialogue-committee |archive-date=13 February 2025}}</ref><ref>{{cite news |date=13 February 2025 |title=Syrian Negotiating Committee and National Coalition prepare for dissolution in meeting with president al-Sharaa |website=The Syrian Observer |url=https://syrianobserver.com/syrian-actors/syrian-negotiating-committee-and-coalition-prepare-for-dissolution-in-meeting-with-president-al-sharaa.html |url-status=live |access-date=13 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219234247/https://syrianobserver.com/syrian-actors/syrian-negotiating-committee-and-coalition-prepare-for-dissolution-in-meeting-with-president-al-sharaa.html |archive-date=19 February 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 February 2025 |title=Syria's leader, Russia's Putin make first contact since al-Assad's fall |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/2/12/syrias-leader-russias-putin-make-first-contact-since-al-assads-fall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212233628/https://www.aljazeera.com/news/2025/2/12/syrias-leader-russias-putin-make-first-contact-since-al-assads-fall |archive-date=12 February 2025 |access-date=13 February 2025 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 January 2025 |title=Syria, Qatar discuss reconstruction during emir's visit |url=https://www.rfi.fr/en/international-news/20250130-syria-qatar-discuss-reconstruction-during-emir-s-visit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501214416/https://www.rfi.fr/en/international-news/20250130-syria-qatar-discuss-reconstruction-during-emir-s-visit |archive-date=1 May 2025 |access-date=30 January 2025 |website=RFI |language=en}}</ref> [[Talaksan:Vladimir_Putin_and_Ahmed_al-Sharaa_(2026-01-28).jpg|thumb|Si al-Sharaa kasama ang pangulo ng Rusya na si [[Vladimir Putin]], 28 Enero 2026]] [[Talaksan:U.S._Secretary_of_State_Marco_Rubio,_Syrian_Foreign_Minister_Asaad_al-Shaibani,_U.S_Vice_President_JD_Vance,_U.S._President_Donald_Trump,_and_Syrian_President_Ahmed_al-Sharaa_(2025).jpg|thumb|Si al-Sharaa sa Oval Office kasama ang Kalihim ng Estado ng Estados Unidos na si [[Marco Rubio]], Ministrong Panlabas ng Syria na si Asaad al-Shaibani, Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos na si [[JD Vance]], at Pangulo ng Estados Unidos na si [[Donald Trump]], 10 Nobyembre 2025]] Pagsapit ng 6 Marso 2025, sumiklab ang mga labanan sa kanlurang Syria sa pagitan ng mga tapat kay Assad at ng sandatahang lakas ng transisyonal na pamahalaan, na naging pinakamalalang karahasan mula nang mapabagsak ang rehimen. Hinimok ni al-Sharaa ang mga mandirigma na umiwas sa anumang pang-aabuso matapos ang mga ulat tungkol sa masaker sa mga sibilyang Alawite sa Latakia. Noong 9 Marso, inihayag niya ang pagbuo ng isang malayang pambansang komite na binubuo ng pitong hukom upang imbestigahan ang mga pangyayari at paglabag sa mga baybaying lalawigan ng Syria. Inatasan ang komite na isumite ang ulat nito sa loob ng 30 araw at inilarawan ni al-Sharaa ang karahasan bilang bahagi ng mga "inaasahang hamon" sa transisyon.<ref>{{Cite web |date=9 March 2025 |title=الساحل السوري.. الرئيس الشرع يصدر قرارا بتشكيل لجنة وطنية للتحقيق بالانتهاكات |trans-title=Syrian Coast.. President Al-Shara issues a decision to form a national committee to investigate violations |url=https://www.syria.tv/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%83%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%87%D9%84%D9%8A |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313234211/https://www.syria.tv/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%83%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%87%D9%84%D9%8A |archive-date=13 March 2025 |access-date=9 March 2025 |website=Syria TV |language=ar}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 March 2025 |title=Syria's interim president calls clashes 'expected challenges' as death toll tops 600 |url=https://www.cnn.com/2025/03/09/middleeast/syria-president-violence-assad-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312142734/https://www.cnn.com/2025/03/09/middleeast/syria-president-violence-assad-intl/index.html |archive-date=12 March 2025 |access-date=10 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last=Brachet |first=Eliott |date=8 March 2025 |title=Syria's new authorities face explosive situation after bloody clashes in Alawite stronghold |work=Le Monde |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/08/syria-s-new-authorities-face-explosive-situation-after-bloody-clashes-in-alawite-stronghold_6738945_4.html |url-status=live |access-date=15 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250514115609/https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/03/08/syria-s-new-authorities-face-explosive-situation-after-bloody-clashes-in-alawite-stronghold_6738945_4.html |archive-date=14 May 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 March 2025 |title=Clashes in Syria between government forces and Assad loyalists kill more than 200 |url=https://apnews.com/article/latakia-syria-clashes-assad-loyalists-alawites-ef7496972e037db8e90c77a5f498d721 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250308015720/https://apnews.com/article/latakia-syria-clashes-assad-loyalists-alawites-ef7496972e037db8e90c77a5f498d721 |archive-date=8 March 2025 |access-date=7 March 2025 |website=AP News |language=en}}</ref> Ayon sa Syrian Observatory for Human Rights, 1,614 sibilyan ang napatay ng mga armadong milisyang kaalyado ng transisyonal na pamahalaan sa pagitan ng 6 at 12 Marso 2025. Noong 12 Marso, inanunsyo rin ng pamahalaan ang pagbuo ng National Security Council, na pamumunuan ni al-Sharaa.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's interim president announces formation of national security council |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20250313-syria-interim-president-announces-formation-of-national-security-council-sharaa-bashar-al-assad |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250313020631/https://www.france24.com/en/middle-east/20250313-syria-interim-president-announces-formation-of-national-security-council-sharaa-bashar-al-assad |archive-date=13 March 2025 |access-date=13 March 2025 |work=France 24}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vaid |first=Dharvi |date=13 March 2025 |title=Syria's president creates National Security Council |url=https://www.dw.com/en/syrias-interim-president-creates-national-security-council/a-71905119 |access-date=14 May 2025 |website=DW News}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 March 2025 |title=almarsad alsuwriu yuathiq 3 majazir jadidatun.. wa'iijmaliu aldahaya yartafie 'iilaa 1383 mdnyaan.. wayuhadhir min makhatir dafn aldahaya jmaeyaan fi alsaahil alsuwrii – almarsad alsuwrii lihuquq al'iinsan |script-title=ar:المرصد السوري يوثق 3 مجازر جديدة.. وإجمالي الضحايا يرتفع إلى 1383 مدنياً.. ويحذر من مخاطر دفن الضحايا جماعياً في الساحل السوري |trans-title=The Syrian Observatory for Human Rights documents three new massacres, bringing the death toll to 1,383 civilians. It warns of the dangers of mass burials on the Syrian coast. |url=https://www.syriahr.com/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%AB%D9%82-3-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%A5%D8%AC%D9%85%D8%A7/752798/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703000708/https://www.syriahr.com/%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b1%d8%b5%d8%af-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%88%d8%b1%d9%8A-%d9%8A%d9%88%d8%ab%d9%82-3-%d9%85%d8%AC%d8%A7%d8%b2%d8%B1-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF%D8%A9-%D9%88%D8%A5%D8%AC%D9%85%D8%A7/752798/ |archive-date=3 July 2025 |access-date=13 March 2025 |website=[[Syrian Observatory for Human Rights]] |language=ar}}</ref> Noong Nobyembre 2025, sa suporta ng Estados Unidos at iba pang mga bansa, inalis ng Konseho ng Seguridad ng Nagkakaisang Bansa sina al-Sharaa at ang Ministro ng Panloob ng Syria na si Anas Khattab mula sa talaan ng mga parusa ng ISIL (Da’esh) and Al-Qaida Sanctions Committee. Noong 7 Nobyembre, inalis din ng Estados Unidos si al-Sharaa mula sa Specially Designated Global Terrorist sanctions list nito, habang inanunsyo ng Nagkakaisang Kaharian ang pagtanggal kina al-Sharaa at Khattab mula sa pinagsama-samang talaan ng mga parusa nito, at sinabing hindi na sila saklaw ng pagyeyelo ng mga ari-arian.<ref>{{cite news |author1=Conor Lennon |date=6 November 2025 |title=Security Council lifts terror-related sanctions on Syrian President |publisher=UN News |url=https://news.un.org/en/story/2025/11/1166303 |url-status=live |access-date=7 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107041124/https://news.un.org/en/story/2025/11/1166303 |archive-date=7 November 2025}}</ref><ref>{{Cite web |title=US removes Syrian president from specifically designated global terrorist sanction list |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/us-removes-syrian-president-from-specifically-designated-global-terrorist-sanction-list-/3738053 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205220347/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/us-removes-syrian-president-from-specifically-designated-global-terrorist-sanction-list-/3738053 |archive-date=5 December 2025 |access-date=5 December 2025 |website=Anadolu Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 November 2025 |title=U.K. removes President al-Sharaa from sanctions list |url=https://sana.sy/en/syria/2276410/ |access-date=20 February 2026 |language=en-US}}</ref> === Mga pananaw === Noong 2016, nang putulin ni al-Sharaa ang kanyang ugnayan sa al-Qaeda, nakatuon siya sa pagkuha ng pandaigdigang suporta sa pamamagitan ng pagbibigay-diin sa pamamahala sa Syria sa halip na sa pandaigdigang jihadismo. Sinusuportahan niya ang isang teknokratikong administrasyon sa mga teritoryong nasa ilalim ng kanilang kontrol.<ref name="NYT24">{{cite news |last1=Rasgon |first1=Adam |last2=Abdulrahim |first2=Raja |date=8 December 2024 |title=Who Is the Leader of Syria's Rebel Offensive? |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2024/12/08/world/middleeast/syria-hts-jolani.html}}</ref> Sa mga nakalipas na taon, naging mas katamtaman ang kanyang mga pananaw. Sinabi niyang hindi niya sinusuportahan ang pakikidigma laban sa mga bansang Kanluranin at pabor siya sa pagprotekta sa mga minorya sa Syria.<ref name=":5">{{cite news |last=Taylor |first=Adam |date=6 December 2024 |title=Who is Abu Mohammed al-Jolani, the Islamist rebel leading the Syrian advance? |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/12/06/jolani-syria-hts/}}</ref><ref name=":6">{{cite web |last=Abdulrahim |first=Raja |date=6 December 2024 |title=Leader of Syria's Resurgent Rebels Lays Out Strategy to Oust Assad |url=https://www.nytimes.com/2024/12/06/world/middleeast/syria-rebel-leader-interview.html |work=[[The New York Times]]}}</ref> Tungkol sa nagpapatuloy na mga pag-atake ng Israel sa Syria, sinabi ni al-Sharaa na matapos ang pagbagsak ng rehimen ni Assad, wala nang "anumang dahilan" ang [[Israel]] upang salakayin ang teritoryo ng Syria. Sinusuportahan din niya ang "mga diplomatikong solusyon" bilang tanging paraan upang makamit ang seguridad sa halip na mga "hindi kanais-nais na pakikipagsapalarang militar".<ref>{{cite news |date=14 December 2024 |title=Syrian rebel leader: Israel has 'no more excuses' to strike, we don't seek conflict |work=The Times of Israel |url=https://www.timesofisrael.com/syrian-rebel-leader-israel-has-no-more-excuses-to-strike-we-dont-seek-conflict/}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Cornish |first1=Chloe |last2=Shotter |first2=James |last3=Yackley |first3=Ayla Jean |last4=Dadouch |first4=Sarah |date=15 December 2024 |title=Syria is not interested in conflict with Israel, rebel leader suggests |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/052ff79a-50a5-4e24-81df-384927961749}}</ref> Iniulat din na sinabi ni al-Sharaa sa isang pangkat ng mga mamamahayag na patuloy na susuportahan ng kanyang pamahalaang transisyonal ang Kasunduan sa Paghiwalay ng mga Puwersa sa pagitan ng Israel at Syria noong 1974, na nagwakas sa Digmaang Yom Kippur.<ref>{{cite news |date=17 December 2024 |title=Syria's al-Julani vows adherence to 1974 agreement with Israel |work=[[Jewish News Syndicate]] |url=https://www.jns.org/al-julani-vows-adherence-to-1974-agreement-with-israel/}}</ref> [[Talaksan:Prime Minister Keir Starmer meets Syrian President Ahmed al-Sharaa - 2026 (55179001111).jpg|thumb|Pangulo ng Syria na si Ahmed al-Sharaa kasama ang Punong Ministro ng [[United Kingdom]] na si [[Keir Starmer]], 31 Marso 2026]] == Personal na buhay == Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa personal na buhay ni al-Sharaa, sapagkat maingat niyang iniiwasang ibahagi ito sa media. Noong 2012, iniulat ng ''Time'' na sa isa sa mga pagpupulong ng mga kilalang Islamikong militanteng grupo na dinaluhan ng mga pinuno ng Ahrar al-Sham, Suqour al-Sham, Liwa al-Islam, at iba pang mga brigadang rebelde, nakasuot ng maskara si al-Sharaa at tumangging ibunyag ang kaniyang pagkakakilanlan. Ipinakilala siya sa mga dumalo ng mga emir ng Jabhat al-Nusra sa Aleppo at Idlib.<ref>{{Cite magazine |last=Abouzeid |first=Rania |date=25 December 2012 |title=Interview with Official of Jabhat Al-Nusra, Syria's Islamist Militia Group |url=https://world.time.com/2012/12/25/interview-with-a-newly-designated-syrias-jabhat-al-nusra/ |access-date=3 February 2025 |magazine=Time |language=en-US |issn=0040-781X |archive-date=10 Nobiyembre 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110212219/http://world.time.com/2012/12/25/interview-with-a-newly-designated-syrias-jabhat-al-nusra/ |url-status=dead }}</ref> Nakilala ni al-Sharaa ang kaniyang asawa na si Latifa al-Droubi habang pareho silang nag-aaral sa Damascus University.<ref name="meet2">{{Cite web |date=14 March 2025 |title=Wace ce Latifa al-Droubi – Uwargidan shugaban riƙo na Siriya? |trans-title=Who is Latifa al-Droubi – the wife of the Syrian interim president? |url=https://www.bbc.com/hausa/articles/c234r75e9j8o |access-date=3 June 2025 |website=BBC News Hausa |language=ha}}</ref> Ikinasal sila noong 2012 at may tatlo silang anak.<ref>{{cite news |date=8 June 2025 |title="عاشت معي في مغارات وتنقلنا في 49 بيتا".. أحمد الشرع يشعل تفاعلا بحديثه عن زوجته لطيفة الدروبي |language=ar |trans-title="She lived with me in caves and we moved between 49 houses".. Ahmed al-Sharaa sparks interaction by talking about his wife Latifa al-Droubi |website=[[CNN Arabic]] |url=https://arabic.cnn.com/middle-east/article/2025/06/08/ahmed-al-sharaa-talks-about-his-wife-latifa-al-daroubi-interaction |access-date=8 June 2025}}</ref><ref>{{Cite podcast|url=https://www.youtube.com/watch?v=KaB3ke4SHKE|title=New President of Syria: Ahmed al-Sharaa|website=[[Leading (podcast)|Leading]]|publisher=Gallagher Podcasts|last=Campbell|first=Alastair|first2=Rory|last2=Stewart|date=10 February 2025|time=20:04|access-date=13 February 2025}}</ref> Mahilig si al-Sharaa sa [[Chess|ahedres]], basketbol, bilyar, at pangangabayo,<ref>{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Syria's interim president Ahmed al-Sharaa shows off basketball skills in viral video |url=https://www.wionews.com/world/watch-syrias-interim-president-ahmed-al-sharaa-shows-off-basketball-skills-in-viral-video-9041381 |website=WION News}}</ref><ref>{{Cite web |title=Syrian president plays basketball with military personnel during U.S. trip |url=https://www.nbcnews.com/video/syrian-president-plays-basketball-with-military-personnel-during-u-s-trip-251670085895 |access-date=10 November 2025 |website=NBC News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Woolf |first=Avi |date=19 February 2025 |title=WATCH: Syrian leader Ahmad "Julani" al-Sharaa rides a horse |url=https://www.jfeed.com/middleeast/srybdc |access-date=30 June 2025 |website=JFeed |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Clip shows Syrian President Ahmad al-Sharaa playing billiards |url=https://royanews.tv/video/7126 |access-date=1 October 2025 |website=رؤيا الإخباري |language=en}}</ref> at iniulat na naglaro rin siya ng [[Association football|putbol]] noong kaniyang kabataan.<ref>{{Cite web |last=Nasar |first=Hala |title=Syria's leader Al Shara was a quiet boy who enjoyed football, says childhood barber |url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2025/03/01/syrias-leader-al-shara-was-a-quiet-boy-who-enjoyed-football-says-childhood-barber/ |access-date=15 October 2025 |website=The National |language=en}}</ref> Sa isang panayam sa ''The Washington Post'' noong Nobyembre 2025, sinabi ni al-Sharaa na hinahangaan niya si [[Michael Jordan]] at ang [[National Basketball Association]], mas gusto niya ang [[baseball]] kaysa putbol, at bihasa siyang maglaro ng bilyar.<ref>{{Cite news |date=11 November 2025 |title=Opinion: This man personifies Trump's 'no permanent enemies' doctrine |language=en-US |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/11/11/syria-sharaa-sanctions-trump-terrorism/ |access-date=12 November 2025 |issn=0190-8286}}</ref> == Dokumentaryo == Noong 1 Hunyo 2021, naglabas ang PBS ''Frontline'' ng dokumentaryong ''The Jihadist'', na nagsiyasat sa nakaraan ni al-Sharaa sa konteksto ng nagpapatuloy na Digmaang Sibil sa Syria.<ref name=":7">{{Cite AV media|title=The Designated Terrorist and the Fight Over the Future of Syria|date=June 2021|url=https://www.youtube.com/watch?v=0-vbHHl8RpY|publisher=PBS|language=en|access-date=4 June 2021|archive-date=4 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604211458/https://www.youtube.com/watch?v=0-vbHHl8RpY|url-status=live}}</ref> Sa panayam, habang binabalikan ang dati niyang ugnayan sa al-Qaeda, pati na rin ang patakarang panlabas ng Estados Unidos sa Gitnang Silangan at ang adhikaing nasyonalismo ng Palestina, sinabi ni al-Sharaa:<blockquote>Ang kasaysayan ng rehiyong ito at ang mga pinagdaanan nito sa nakalipas na 20 o 30 taon ay kailangang isaalang-alang... Ang tinutukoy natin ay isang rehiyong pinamunuan ng mga mapaniil na pinuno, ng mga taong naghahari gamit ang kamay na bakal at kanilang mga aparatong panseguridad. Kasabay nito, napapaligiran ang rehiyong ito ng maraming alitan at digmaan... Hindi maaaring pumili lamang ng isang bahagi ng kasaysayan at sabihing si ganito o ganiyan ay sumapi sa Al-Qaeda. Libu-libong tao ang sumapi sa Al-Qaeda, ngunit dapat nating itanong kung ano ang nagtulak sa kanila na gawin iyon. Iyan ang tunay na tanong. Bahagyang responsable ba ang mga patakaran ng Estados Unidos sa rehiyon matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa paghimok sa mga tao na sumapi sa organisasyong Al-Qaeda? At may pananagutan din ba ang mga patakaran ng Europa sa rehiyon sa naging reaksiyon ng mga taong nakisimpatya sa adhikaing Palestino o sa paraan ng pakikitungo ng rehimeng Sionista sa mga Palestino?... May pananagutan ba ang mga nasalanta at inaping mamamayan na dumanas ng mga nangyari sa Iraq, halimbawa, o sa Afghanistan?... Ang aming pakikipag-ugnayan sa Al-Qaeda noon ay bahagi ng isang yugto ng aming kasaysayan, at iyon ay nagwakas na. Kahit noong kami ay kasama pa ng Al-Qaeda, tutol kami sa mga pag-atakeng isinasagawa sa labas ng rehiyon, at lubos na salungat sa aming mga patakaran ang magsagawa ng mga operasyong nagmumula sa Syria upang puntiryahin ang mga Europeo o Amerikano. Hindi iyon kailanman naging bahagi ng aming mga layunin, at hindi namin iyon ginawa kailanman.<ref name=":7" /> </blockquote> == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga panlabas na ugnayan== {{Commons-inline}} *[http://www.counterextremism.com/extremists/abu-muhammad-al-golani Abu Muhammad al-Golani] — Talambuhay sa Counter Extremism Project. *{{Cite episode |title=Syria After Assad |url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/documentary/syria-after-assad/ |series=Frontline |series-link= |network=PBS |station=WGBH |date=1 Hulyo 2025 |season=43 |number=19 |access-date=4 Hulyo 2025}} — Dokumentaryo tungkol sa Syria matapos ang pagbagsak ng rehimen ni Assad. *{{Twitter|AH_AlSharaa|Ahmed al-Sharaa}} — Opisyal na account sa X (dating Twitter). {{DEFAULTSORT:Sharaa, Ahmed al}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1982]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Arabe]] [[Kategorya:Mga terorista]] [[Kategorya:Mga Muslim]] [[Kategorya:Mga Sirio]] [[Kategorya:Pangulo]] 1s67ft5ffjxzepo92jvgin11w0zesqi 0 338887 2217546 2026-07-25T13:48:05Z LknFenix 125962 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1360885708|Churro]]" 2217546 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|image=[[File:Chocolate con churros (27343655726).jpg|250px|A plate of churros with a cup of chocolate]]|caption=Isang plato ng churros na may kasamang tasa ng tsokolate|alternate_name=Tejeringos|country=[[Tangway ng Iberya]]|region=[[Timog Europa]]|creator=|course=Almusal, tanghalian, hapunan, meryenda|type=Pritong tapay|served=Hot|main_ingredient=Pritong ''choux pastry'' ([[harina]], tubig, mantikilya, itlog, asin)|variations=|calories=|other=}} Ang '''churro''' ({{IPA|es|ˈtʃuro}} ,{{IPA|pt|ˈʃuʁu}}) ay isang uri ng pritong [[tapay]] mula sa lutuing [[Lutuing Kastila|Espanyol]] at Portuges, na gawa sa masang ''choux pastry'' na ipinipiga diretso sa mainit na mantika gamit ang ''piping bag'' at malaking saradong dulo na hugis bituin o iba pang kahalintulad na hugis. Matatagpuan din ito sa lutuing Amerikang Latino at [[Lutuing Pilipino|lutuing Pilipino,]] gayundin sa iba pang mga lugar na tumanggap ng mga imigrante mula sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol at Portuges, lalo na sa [[Pransiya]] at timog-kanlurang Estados Unidos. Sa [[Espanya]], ang mga churros ay maaaring manipis (at kung minsan ay nakabuhol) o mahaba at makapal, na kilala sa ilang rehiyon bilang ''porras'', ''jeringos'', o ''tejeringos''.<ref>{{Cite web |last=Miguel |first=Amando de |date=28 January 2008 |title=Variaciones regionales del habla popular |url=https://www.libertaddigital.com/opinion/2008-01-28/amando-de-miguel-variaciones-regionales-del-habla-popular-5194707/ |access-date=8 October 2024 |website=[[Libertad Digital]] |language=es}}</ref><ref name="Zaera">{{Cite web |last=Zaera |first=Beatriz |date=3 December 2024 |title=Los churros vienen de China" y otros grandes bulos gastronómicos que corren por las redes |url=https://elpais.com/gastronomia/el-comidista/2024-12-03/los-churros-vienen-de-china-y-otros-grandes-bulos-gastronomicos-que-corren-por-las-redes.html/ |access-date=3 December 2024 |website=[[El País]] |language=es}}</ref> Karaniwang kinakain ang mga ito sa almusal, na sinasawsaw sa kape, o sa mainit na tsokolate bilang meryenda sa hapon. Mayroon ding dalawang bahagyang naiibang meryenda sa Portugal, na tinatawag na ''porra'' at ''fartura'', na pinupuno ng halaya sa halip na ''[[Dulce de leche|doce de leite]]'', ang tradisyonal na palaman ng mga churros sa Brasil.<ref>{{Cite web |date=17 November 2015 |title=Cinco placas portuguesas que são muito estranhas para brasileiros |url=https://orapois.blogfolha.uol.com.br/2015/11/17/cinco-placas-portuguesas-que-sao-muito-estranhas-para-brasileiros/ |access-date=17 July 2020 |website=[[Folha de S.Paulo]] |language=pt}}</ref> [[Kategorya:Lutuing Kubano]] [[Kategorya:Mga tinapay ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Benesolano]] [[Kategorya:Lutuing Portuges]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Paragwayo]] [[Kategorya:Lutuing Ekwatoryano]] [[Kategorya:Lutuing Brasilenyo]] [[Kategorya:Lutuing Bolibyano]] [[Kategorya:Lutuing Arhentino]] lc44syd955kfzg0obu7npqm7t2364k2 2217549 2217546 2026-07-25T13:50:29Z LknFenix 125962 Isinalin ang teksto sa infobox 2217549 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|image=[[File:Chocolate con churros (27343655726).jpg|250px|A plate of churros with a cup of chocolate]]|caption=Isang plato ng churros na may kasamang tasa ng tsokolate|alternate_name=Tejeringos|country=[[Tangway ng Iberya]]|region=[[Timog Europa]]|creator=|course=Almusal, tanghalian, hapunan, meryenda|type=Pritong tapay|served=Mainit|main_ingredient=Pritong ''choux pastry'' ([[harina]], tubig, mantikilya, itlog, asin)|variations=|calories=|other=}} Ang '''churro''' ({{IPA|es|ˈtʃuro}} ,{{IPA|pt|ˈʃuʁu}}) ay isang uri ng pritong [[tapay]] mula sa lutuing [[Lutuing Kastila|Espanyol]] at Portuges, na gawa sa masang ''choux pastry'' na ipinipiga diretso sa mainit na mantika gamit ang ''piping bag'' at malaking saradong dulo na hugis bituin o iba pang kahalintulad na hugis. Matatagpuan din ito sa lutuing Amerikang Latino at [[Lutuing Pilipino|lutuing Pilipino,]] gayundin sa iba pang mga lugar na tumanggap ng mga imigrante mula sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol at Portuges, lalo na sa [[Pransiya]] at timog-kanlurang Estados Unidos. Sa [[Espanya]], ang mga churros ay maaaring manipis (at kung minsan ay nakabuhol) o mahaba at makapal, na kilala sa ilang rehiyon bilang ''porras'', ''jeringos'', o ''tejeringos''.<ref>{{Cite web |last=Miguel |first=Amando de |date=28 January 2008 |title=Variaciones regionales del habla popular |url=https://www.libertaddigital.com/opinion/2008-01-28/amando-de-miguel-variaciones-regionales-del-habla-popular-5194707/ |access-date=8 October 2024 |website=[[Libertad Digital]] |language=es}}</ref><ref name="Zaera">{{Cite web |last=Zaera |first=Beatriz |date=3 December 2024 |title=Los churros vienen de China" y otros grandes bulos gastronómicos que corren por las redes |url=https://elpais.com/gastronomia/el-comidista/2024-12-03/los-churros-vienen-de-china-y-otros-grandes-bulos-gastronomicos-que-corren-por-las-redes.html/ |access-date=3 December 2024 |website=[[El País]] |language=es}}</ref> Karaniwang kinakain ang mga ito sa almusal, na sinasawsaw sa kape, o sa mainit na tsokolate bilang meryenda sa hapon. Mayroon ding dalawang bahagyang naiibang meryenda sa Portugal, na tinatawag na ''porra'' at ''fartura'', na pinupuno ng halaya sa halip na ''[[Dulce de leche|doce de leite]]'', ang tradisyonal na palaman ng mga churros sa Brasil.<ref>{{Cite web |date=17 November 2015 |title=Cinco placas portuguesas que são muito estranhas para brasileiros |url=https://orapois.blogfolha.uol.com.br/2015/11/17/cinco-placas-portuguesas-que-sao-muito-estranhas-para-brasileiros/ |access-date=17 July 2020 |website=[[Folha de S.Paulo]] |language=pt}}</ref> [[Kategorya:Lutuing Kubano]] [[Kategorya:Mga tinapay ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Benesolano]] [[Kategorya:Lutuing Portuges]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Paragwayo]] [[Kategorya:Lutuing Ekwatoryano]] [[Kategorya:Lutuing Brasilenyo]] [[Kategorya:Lutuing Bolibyano]] [[Kategorya:Lutuing Arhentino]] cg8k8y62fuk910sh7khknoxf5sjmutc 2217557 2217549 2026-07-25T14:03:13Z LknFenix 125962 Pag-aayos sa sanggunian 2217557 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|image=[[File:Chocolate con churros (27343655726).jpg|250px|A plate of churros with a cup of chocolate]]|caption=Isang plato ng churros na may kasamang tasa ng tsokolate|alternate_name=Tejeringos|country=[[Tangway ng Iberya]]|region=[[Timog Europa]]|creator=|course=Almusal, tanghalian, hapunan, meryenda|type=Pritong tapay|served=Mainit|main_ingredient=Pritong ''choux pastry'' ([[harina]], tubig, mantikilya, itlog, asin)|variations=|calories=|other=}} Ang '''churro''' ({{IPA|es|ˈtʃuro}} ,{{IPA|pt|ˈʃuʁu}}) ay isang uri ng pritong [[tapay]] mula sa lutuing [[Lutuing Kastila|Espanyol]] at Portuges, na gawa sa masang ''choux pastry'' na ipinipiga diretso sa mainit na mantika gamit ang ''piping bag'' at malaking saradong dulo na hugis bituin o iba pang kahalintulad na hugis. Matatagpuan din ito sa lutuing Amerikang Latino at [[Lutuing Pilipino|lutuing Pilipino,]] gayundin sa iba pang mga lugar na tumanggap ng mga imigrante mula sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol at Portuges, lalo na sa [[Pransiya]] at timog-kanlurang Estados Unidos. Sa [[Espanya]], ang mga churros ay maaaring manipis (at kung minsan ay nakabuhol) o mahaba at makapal, na kilala sa ilang rehiyon bilang ''porras'', ''jeringos'', o ''tejeringos''.<ref>{{Cite web |last=Miguel |first=Amando de |date=28 Enero 2008 |title=Variaciones regionales del habla popular |url=https://www.libertaddigital.com/opinion/2008-01-28/amando-de-miguel-variaciones-regionales-del-habla-popular-5194707/ |access-date=8 Oktubre 2024 |website=[[Libertad Digital]] |language=es}}</ref><ref name="Zaera">{{Cite web |last=Zaera |first=Beatriz |date=3 Disyembre 2024 |title=Los churros vienen de China" y otros grandes bulos gastronómicos que corren por las redes |url=https://elpais.com/gastronomia/el-comidista/2024-12-03/los-churros-vienen-de-china-y-otros-grandes-bulos-gastronomicos-que-corren-por-las-redes.html/ |access-date=3 Disyembre 2024 |website=[[El País]] |language=es}}</ref> Karaniwang kinakain ang mga ito sa almusal, na sinasawsaw sa kape, o sa mainit na tsokolate bilang meryenda sa hapon. Mayroon ding dalawang bahagyang naiibang meryenda sa Portugal, na tinatawag na ''porra'' at ''fartura'', na pinupuno ng halaya sa halip na ''[[Dulce de leche|doce de leite]]'', ang tradisyonal na palaman ng mga churros sa Brasil.<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2015 |title=Cinco placas portuguesas que são muito estranhas para brasileiros |url=https://orapois.blogfolha.uol.com.br/2015/11/17/cinco-placas-portuguesas-que-sao-muito-estranhas-para-brasileiros/ |access-date=17 Hulyo 2020 |website=[[Folha de S.Paulo]] |language=pt}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Lutuing Kubano]] [[Kategorya:Mga tinapay ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Benesolano]] [[Kategorya:Lutuing Portuges]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Paragwayo]] [[Kategorya:Lutuing Ekwatoryano]] [[Kategorya:Lutuing Brasilenyo]] [[Kategorya:Lutuing Bolibyano]] [[Kategorya:Lutuing Arhentino]] 2nwdzkpyr50p0rcy2ywjotuxwwbjy5b 2217560 2217557 2026-07-25T14:22:24Z LknFenix 125962 + Etimolohiya 2217560 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|image=[[File:Chocolate con churros (27343655726).jpg|250px|A plate of churros with a cup of chocolate]]|caption=Isang plato ng churros na may kasamang tasa ng tsokolate|alternate_name=Tejeringos|country=[[Tangway ng Iberya]]|region=[[Timog Europa]]|creator=|course=Almusal, tanghalian, hapunan, meryenda|type=Pritong tapay|served=Mainit|main_ingredient=Pritong ''choux pastry'' ([[harina]], tubig, mantikilya, itlog, asin)|variations=|calories=|other=}} Ang '''churro''' ({{IPA|es|ˈtʃuro}} ,{{IPA|pt|ˈʃuʁu}}) ay isang uri ng pritong [[tapay]] mula sa lutuing [[Lutuing Kastila|Espanyol]] at Portuges, na gawa sa masang ''choux pastry'' na ipinipiga diretso sa mainit na mantika gamit ang ''piping bag'' at malaking saradong dulo na hugis bituin o iba pang kahalintulad na hugis. Matatagpuan din ito sa lutuing Amerikang Latino at [[Lutuing Pilipino|lutuing Pilipino,]] gayundin sa iba pang mga lugar na tumanggap ng mga imigrante mula sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol at Portuges, lalo na sa [[Pransiya]] at timog-kanlurang Estados Unidos. Sa [[Espanya]], ang mga churros ay maaaring manipis (at kung minsan ay nakabuhol) o mahaba at makapal, na kilala sa ilang rehiyon bilang ''porras'', ''jeringos'', o ''tejeringos''.<ref>{{Cite web |last=Miguel |first=Amando de |date=28 Enero 2008 |title=Variaciones regionales del habla popular |url=https://www.libertaddigital.com/opinion/2008-01-28/amando-de-miguel-variaciones-regionales-del-habla-popular-5194707/ |access-date=8 Oktubre 2024 |website=[[Libertad Digital]] |language=es}}</ref><ref name="Zaera">{{Cite web |last=Zaera |first=Beatriz |date=3 Disyembre 2024 |title=Los churros vienen de China" y otros grandes bulos gastronómicos que corren por las redes |url=https://elpais.com/gastronomia/el-comidista/2024-12-03/los-churros-vienen-de-china-y-otros-grandes-bulos-gastronomicos-que-corren-por-las-redes.html/ |access-date=3 Disyembre 2024 |website=[[El País]] |language=es}}</ref> Karaniwang kinakain ang mga ito sa almusal, na sinasawsaw sa kape, o sa mainit na tsokolate bilang meryenda sa hapon. Mayroon ding dalawang bahagyang naiibang meryenda sa Portugal, na tinatawag na ''porra'' at ''fartura'', na pinupuno ng halaya sa halip na ''[[Dulce de leche|doce de leite]]'', ang tradisyonal na palaman ng mga churros sa Brasil.<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2015 |title=Cinco placas portuguesas que são muito estranhas para brasileiros |url=https://orapois.blogfolha.uol.com.br/2015/11/17/cinco-placas-portuguesas-que-sao-muito-estranhas-para-brasileiros/ |access-date=17 Hulyo 2020 |website=[[Folha de S.Paulo]] |language=pt}}</ref> == Etimolohiya == Ayon sa ''Diccionario de la lengua española'', ang churro ay onomatopeiko, na sa pinakahuli ay ginagaya ang tunog ng pagprito.<ref>{{cite web|title=churro|url=https://dle.rae.es/?w=churro|website=Diccionario de la lengua española}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Lutuing Kubano]] [[Kategorya:Mga tinapay ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Benesolano]] [[Kategorya:Lutuing Portuges]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Paragwayo]] [[Kategorya:Lutuing Ekwatoryano]] [[Kategorya:Lutuing Brasilenyo]] [[Kategorya:Lutuing Bolibyano]] [[Kategorya:Lutuing Arhentino]] gjahwtsycpjr4qxr1dx8advmidn77wt 2217577 2217560 2026-07-26T01:33:17Z LknFenix 125962 + Kasaysayan 2217577 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|image=[[File:Chocolate con churros (27343655726).jpg|250px|A plate of churros with a cup of chocolate]]|caption=Isang plato ng churros na may kasamang tasa ng tsokolate|alternate_name=Tejeringos|country=[[Tangway ng Iberya]]|region=[[Timog Europa]]|creator=|course=Almusal, tanghalian, hapunan, meryenda|type=Pritong tapay|served=Mainit|main_ingredient=Pritong ''choux pastry'' ([[harina]], tubig, mantikilya, itlog, asin)|variations=|calories=|other=}} Ang '''churro''' ({{IPA|es|ˈtʃuro}} ,{{IPA|pt|ˈʃuʁu}}) ay isang uri ng pritong [[tapay]] mula sa lutuing [[Lutuing Kastila|Espanyol]] at Portuges, na gawa sa masang ''choux pastry'' na ipinipiga diretso sa mainit na mantika gamit ang ''piping bag'' at malaking saradong dulo na hugis bituin o iba pang kahalintulad na hugis. Matatagpuan din ito sa lutuing Amerikang Latino at [[Lutuing Pilipino|lutuing Pilipino,]] gayundin sa iba pang mga lugar na tumanggap ng mga imigrante mula sa mga bansang nagsasalita ng Espanyol at Portuges, lalo na sa [[Pransiya]] at timog-kanlurang Estados Unidos. Sa [[Espanya]], ang mga churros ay maaaring manipis (at kung minsan ay nakabuhol) o mahaba at makapal, na kilala sa ilang rehiyon bilang ''porras'', ''jeringos'', o ''tejeringos''.<ref>{{Cite web |last=Miguel |first=Amando de |date=28 Enero 2008 |title=Variaciones regionales del habla popular |url=https://www.libertaddigital.com/opinion/2008-01-28/amando-de-miguel-variaciones-regionales-del-habla-popular-5194707/ |access-date=8 Oktubre 2024 |website=[[Libertad Digital]] |language=es}}</ref><ref name="Zaera">{{Cite web |last=Zaera |first=Beatriz |date=3 Disyembre 2024 |title=Los churros vienen de China" y otros grandes bulos gastronómicos que corren por las redes |url=https://elpais.com/gastronomia/el-comidista/2024-12-03/los-churros-vienen-de-china-y-otros-grandes-bulos-gastronomicos-que-corren-por-las-redes.html/ |access-date=3 Disyembre 2024 |website=[[El País]] |language=es}}</ref> Karaniwang kinakain ang mga ito sa almusal, na sinasawsaw sa kape, o sa mainit na tsokolate bilang meryenda sa hapon. Mayroon ding dalawang bahagyang naiibang meryenda sa Portugal, na tinatawag na ''porra'' at ''fartura'', na pinupuno ng halaya sa halip na ''[[Dulce de leche|doce de leite]]'', ang tradisyonal na palaman ng mga churros sa Brasil.<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2015 |title=Cinco placas portuguesas que são muito estranhas para brasileiros |url=https://orapois.blogfolha.uol.com.br/2015/11/17/cinco-placas-portuguesas-que-sao-muito-estranhas-para-brasileiros/ |access-date=17 Hulyo 2020 |website=[[Folha de S.Paulo]] |language=pt}}</ref> == Etimolohiya == Ayon sa ''Diccionario de la lengua española'', ang churro ay onomatopeiko, na sa pinakahuli ay ginagaya ang tunog ng pagprito.<ref>{{cite web|title=churro|url=https://dle.rae.es/?w=churro|website=Diccionario de la lengua española}}</ref> ==Kasaysayan== Hindi malinaw ang pinagmulan ng churro. Ngunit ayon sa historyador ng pagkain na si Michael Krondl, "ang churro ngayon ay hindi gaanong naiiba sa isang resipi para sa isang pritong masang gawa sa harina at tubig na matatagpuan sa ''Apicius'', isang aklat panlutong [[Sinaunang Roma|Romano]] na mula pa noong ika-1 siglo PK. Mayroon ding mga resipi mula sa mga [[Sinaunang Gresya|Sinaunang Griyego]], ngunit malamang na mas matanda pa rito ang pinagmulan nito. Sa rehiyon ng Mediteraneo, tila noon pa man ay umiiral na ito.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/travel/story/20200616-the-complex-origins-of-beloved-churros|date=17 Hunyo 2020|first=Mike|last=Randolph|website=[[BBC]]|title=The complex origin of beloved churros|language=en|trans-title=Ang masalimuot na pinagmulan ng minamahal na churro}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Lutuing Kubano]] [[Kategorya:Mga tinapay ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Benesolano]] [[Kategorya:Lutuing Portuges]] [[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]] [[Kategorya:Lutuing Paragwayo]] [[Kategorya:Lutuing Ekwatoryano]] [[Kategorya:Lutuing Brasilenyo]] [[Kategorya:Lutuing Bolibyano]] [[Kategorya:Lutuing Arhentino]] r2cthhf1nhr3s6w5pi6liwzyc9kav27 0 338888 2217547 2026-07-25T13:49:13Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Churro]] 2217547 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Churro]] lphkwrb786bvdm9dycbndy9kbmwxtw3 1 338889 2217548 2026-07-25T13:49:54Z LknFenix 125962 + isinalinwikang pahina 2217548 wikitext text/x-wiki {{Isinalinwikang pahina|en|Churro}}+ 55onajvkliunp79j0jm2gm85qelih7w 0 338890 2217552 2026-07-25T13:53:45Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Churro]] 2217552 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Churro]] lphkwrb786bvdm9dycbndy9kbmwxtw3 0 338891 2217553 2026-07-25T13:54:13Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Churro]] 2217553 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Churro]] lphkwrb786bvdm9dycbndy9kbmwxtw3 0 338892 2217554 2026-07-25T13:55:26Z LknFenix 125962 Ikinakarga sa [[Churro]] 2217554 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Churro]] lphkwrb786bvdm9dycbndy9kbmwxtw3 0 338893 2217562 2026-07-25T17:02:20Z ZamboniZoomer 149516 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1363980042|Veneration of the dead]]" 2217562 wikitext text/x-wiki {{Reflist}} [[Talaksan:Flemish_-_Shrine_of_Saint_Amandus_-_Walters_539_-_Three_Quarter.jpg|thumb| Dambana ni San Amandus]] Ang '''pag-anito''' o '''pagsamba sa mga patay''', kabilang na ang mga ninuno, ay nakabatay sa pag-ibig at respeto para sa mga yumao. Sa ilang kultura, ito ay kaugnay ng paniniwalang may patuloy na pag-iral ang mga patay, at maaaring mayroon silang kakayahang makaapekto sa kapalaran ng mga buhay. Ang ilang grupo ay nagpaparangal sa kanilang mga direktang kamag-anak na ninuno. Ang ilang relihiyosong grupo, partikular na ang mga Silangang Ortodoksong Simbahan, Simbahang Anglikano, at Simbahang Katoliko ay nagbibigay galang sa mga santo bilang mga tagapamagitan sa Diyos; naniniwala rin ang huli sa panalangin para sa mga kaluluwang nasa Purgatoryo. Subalit, may mga ibang relihiyosong grupo na itinuturing ang paggalang sa mga patay bilang pagsamba sa diyus-diyusan at kasalanan. . Sa mga kultura sa '''Europa, Asya, Oceania, Aprika''', at sa mga '''pamayanang Aprikanong diaspora''', ang layunin ng paggalang sa mga ninuno ay upang matiyak ang kanilang patuloy na kagalingan at mabuting kalooban sa mga nabubuhay, at kung minsan ay humingi ng natatanging biyaya o tulong mula sa kanila. Ang panlipunan o hindi relihiyosong tungkulin ng paggalang sa mga ninuno ay ang pagpapaunlad ng mga pagpapahalaga sa pagkakamag-anak, tulad ng '''paggalang sa magulang (filial piety)''', katapatan sa pamilya, at pagpapatuloy ng angkan. Ang paggalang sa mga ninuno ay matatagpuan sa mga lipunang may iba't ibang antas ng panlipunan, pampulitika, at teknolohikal na kaunlaran, at nananatili itong mahalagang bahagi ng iba't ibang gawaing panrelihiyon hanggang sa kasalukuyan. Ang paggalang sa mga ninuno ay hindi katulad ng pagsamba sa isang [[Pagkadiyos|diyos]] o mga diyos-diyosan. Sa ilang kulturang Afro-diasporiko, ang mga ninuno ay nakikita bilang may kakayahang mamagitan para sa mga nabubuhay, kadalasan bilang mga mensahero sa pagitan ng mga tao at ng Diyos. Bilang mga espiritu na dating tao rin, sila ay itinuturing na mas nakakaintindi ng mga pangangailangan ng tao kaysa sa isang banal na nilalang. Sa ibang mga kultura, tulad ng mga kulturang lubos na naimpluwensyahan ng mga turo ni Confucius, ang paghingi ng pabor ay pangalawa lamang sa pagpapahayag ng kabanalan bilang anak. <ref>{{Cite journal |last=Butcher |first=B. J. |date=1996 |title=Ancestor Veneration within the Catholic Church |url=https://hsstudyc.org.hk/wp-content/uploads/2022/02/T092_11.pdf |journal=Tripod |issue=92 |pages=15–24}}</ref> Naniniwala ang ilang kultura na ang kanilang mga ninuno ay talagang kailangang tustusan ng kanilang mga inapo, at kabilang sa kanilang mga gawain ang pag-aalay ng pagkain at iba pang mga probisyon. Ang iba naman ay hindi naniniwala na alam man lang ng mga ninuno ang ginagawa ng kanilang mga inapo para sa kanila, ngunit ang pagpapahayag ng kabanalan sa ama ang mahalaga. Karamihan sa mga kulturang may ganitong mga kaugalian ay hindi tinatawag ang mga ito na " ''pagsamba'' sa mga ninuno" sa kahulugan ng paggalang, pagmamahal, o [[Pagkamatapat na loob|debosyon]] na ipinagkakaloob sa isang diyos o [[Diyos]] . <ref>{{Citation |title=worship |url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/learner/worship |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003183312/http://www.oxforddictionaries.com/definition/learner/worship |publisher=Oxford University Press |archive-date=October 3, 2015}}</ref> Ang pariralang ''paggalang sa mga ninuno'' ay maaaring maghatid ng mas tumpak na kahulugan kung paano nakikita ng [[mga Tsino]], iba pang mga lipunang naimpluwensyahan ng [[Budismo|Buddhist]] o [[Confucianismo|Confucian]], o iba pang mga kulturang Aprikano o Europa ang mga kasanayang ito. Ang mga kilos na ito ay maaaring hindi sumasalamin sa paniniwala na ang mga yumaong ninuno ay naging isang uri ng diyos, bagkus ay nagpapakita ng kabanalan, debosyon, at paggalang sa ama. Maaari nilang layuning alagaan ang mga ninuno sa kanilang kabilang buhay o humingi ng kanilang gabay. Bagama't walang pangkalahatang tinatanggap na teorya tungkol sa pinagmulan ng paggalang sa mga ninuno, ang panlipunang penomenong ito ay lumilitaw sa ilang anyo sa lahat ng kultura ng tao na naidokumento sa ngayon. Inaangkin nina David-Barrett at Carney na ang paggalang sa mga ninuno ay maaaring nagsilbing papel sa koordinasyon ng grupo noong panahon [[Ebolusyon ng tao|ng ebolusyon ng tao]], <ref>{{Cite journal |last=Dávid-Barrett |first=Tamás |last2=Carney |first2=James |date=2015-08-14 |title=The deification of historical figures and the emergence of priesthoods as a solution to a network coordination problem |journal=Religion, Brain & Behavior |volume=6 |issue=4 |pages=307–317 |doi=10.1080/2153599X.2015.1063001 |issn=2153-599X}}</ref> at sa gayon ito ang mekanismo na humantong sa representasyong pangrelihiyon na nagtataguyod ng pagkakaisa ng grupo . <ref>{{Cite book |last=Whitehouse |first=Harvey |title=Modes of Religiosity. A Cognitive Theory of Religious Transmission |publisher=Alta Mira Press |year=2004 |isbn=978-0-7591-0615-4}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Atran |first=Scott |last2=Norenzayan |first2=Ara |date=2004-12-01 |title=Why minds create gods: Devotion, deception, death, and arational decision making |url=http://journals.cambridge.org/article_S0140525X04470174 |journal=Behavioral and Brain Sciences |volume=27 |issue=6 |pages=754–770 |doi=10.1017/S0140525X04470174 |issn=1469-1825 |url-access=subscription}}</ref> == Mga kulturang Asyano == === Pilipinas === Ang paniniwala sa ''mga anito'' o espiritu ng mga ninuno noong panahon ng prekolonyal na Pilipinas ay minsang tinutukoy bilang Anitismo sa mga iskolarling panitikan (Espanyol: {{Lang|es|anitismo}} o {{Lang|es|anitería}} ) <ref name="hislop" /> ay literal na nangangahulugang pagsamba sa "mga espiritu ng mga patay". <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> <ref name=":2" /> Ang salitang ''anitismo'' o ''pagsamba sa mga ninuno'' ay nagmula sa anyong Hispano-Pilipino ''na anitismo'', bagama't hindi na ginagamit sa kasalukuyang panahon, ito ay isang sistema ng paniniwalang Tagalog bago ang kolonyal na panahon, isang patuloy na panawagan at pagsamba sa mga anito, ang mga kaluluwa o espiritu ng kanilang mga ninuno. Mula sa orihinal nitong kahulugan na "espiritu ng ninuno". <ref name="hislop">{{Cite journal |last=Stephen K. Hislop |year=1971 |title=Anitism: a survey of religious beliefs native to the Philippines |url=http://www.asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-09-02-1971/hislop-anitism-survey-religious%20beliefs-native-philippines.pdf |url-status=live |journal=Asian Studies |volume=9 |issue=2 |pages=144–156 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707172324/http://www.asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-09-02-1971/hislop-anitism-survey-religious%20beliefs-native-philippines.pdf |archive-date=2018-07-07 |access-date=2018-05-12}}</ref> . <ref name=":0">{{Cite journal |last=Vermander |first=Benoît |date=2010-09-15 |title=Michael Rudolph, Ritual Performances as Authenticating Practices: Cultural representations of Taiwan's aborigines in times of political changes |url=http://journals.openedition.org/chinaperspectives/5323 |journal=China Perspectives |volume=2010 |issue=3 |doi=10.4000/chinaperspectives.5323 |issn=2070-3449}}</ref> <ref name=":1">{{Citation |title=Bonnier, Isidore |date=2011-10-31 |url=https://doi.org/10.1093/benz/9780199773787.article.b00022843 |work=Benezit Dictionary of Artists |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/benz/9780199773787.article.b00022843 |access-date=2025-02-11}}</ref> <ref name=":2">{{Citation |last=Pang |first=Choong Chee |title=Christian Theology in Asia |date=2008-05-01 |pages=89–108 |chapter=Studying Christianity and doing theology ''extra ecclesiam'' in China |chapter-url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511803505.006 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/cbo9780511803505.006 |isbn=978-0-521-86308-7 |access-date=2025-02-11}}</ref>. <ref>{{Citation |title=Hislop, Stephen (1817–1863) |date=2018-02-06 |url=https://doi.org/10.1093/odnb/9780192683120.013.13366 |work=Oxford Dictionary of National Biography |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/odnb/9780192683120.013.13366 |access-date=2025-02-16}}</ref> Naniniwala ang mga sinaunang [[Mga Tagalog|Tagalog]] sa mga anito, ang mga espiritu o kaluluwa ng kanilang mga ninuno. Iginagalang at sinamba nila ang mga ito sa pang-araw-araw na buhay lalo na ang mga espiritu ng mga magulang at lolo't lola na namatay. Ang mga espiritu ng ninuno na ito ay kadalasang kinakatawan ng maliliit na idolo na itinatago sa mga tahanan, minsan ay gawa sa ginto at hugis hayop, tulad ng mga buwaya. <ref name="Blair">{{Cite book |last=Blair |first=Emma Helen |url=https://en.m.wikisource.org/wiki/The_Philippine_Islands,_1493-1803/Volume_5 |title=The Philippine Islands, 1493–1803 |last2=Robertson |first2=James Alexander |last3=Bourne |first3=Edward Gaylord |date=1903 |publisher=The Arthur H. Clark Company |volume=5 (1582–1583) |access-date=June 4, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604031500/https://en.m.wikisource.org/wiki/The_Philippine_Islands,_1493-1803/Volume_5 |archive-date=June 4, 2024 |url-status=live}}</ref> Hindi lamang taga-rito ang mga Anito. Ang ilan ay pinaniniwalaang naninirahan sa mga bundok, kagubatan, at mga palayan. Kadalasan, ito ang mga kaluluwa ng mga sinaunang mandirigma o mga dating naninirahan sa lupain. Naniniwala ang mga Tagalog na ang mga espiritung ito ay maaaring magprotekta o manakit, kaya't tinatrato nila ang mga ito nang may paggalang. <ref name="Blair" /> <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> Hindi tulad ng ibang kalapit na kultura na sumasamba sa maraming diyos at espiritu nang hindi gumagawa ng mga idolo, ang mga Tagalog ay gumagawa lamang ng mga pisikal na representasyon para sa ilang mga anito, pangunahin na ang mga konektado sa sambahayan. Ang iba't ibang rehiyon at tribo ay may kanya-kanyang pangalan para sa mga espiritung ito. Bagama't tinatawag sila ng mga Tagalog ''na anito'', ang iba naman ay gumamit ng mga pangalang tulad ng ''nitu'', ''aitu'', o ''hantu'' . Ipinapakita nito kung gaano kalawak at kalalim ang pagkakaugat ng paniniwala sa mga espiritu ng mga ninuno sa buong Timog-Silangang Asya <ref name="Blair" /> <ref name=":0">{{Cite book |last=Zaide |first=Sonia M. |title=The Philippines: A Unique Nation |date=1999 |publisher=All-Nations Publishing Company |isbn=971-642-064-1 |edition=2nd |location=Quezon City |page=69}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |title=The Gods and Goddesses |url=https://sites.google.com/site/philmyths/lesson-2 |access-date=May 2, 2022 |website=Philippines Mythology and Folklore}}</ref> . <ref name="Blair" /> <ref name="Alvina">{{Cite book |last=Alvina |first=C.S. |title=Dreamweavers |date=2001 |publisher=Makati City, Philippines: Bookmark |isbn=9715694071 |editor-last=Oshima |editor-first=Neal M. |pages=46–58 |chapter=Colors and patterns of dreams |editor-last2=Paterno |editor-first2=Maria Elena}}</ref> <ref name="dp">{{Cite web |date=January 10, 2018 |title=The Preconquest Filipino Tattoos |url=https://datupress.com/2018/01/10/the-preconquest-filipino-tattoos/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810040957/https://datupress.com/2018/01/10/the-preconquest-filipino-tattoos/ |archive-date=August 10, 2021 |access-date=August 10, 2021 |website=Datu Press}}</ref> [[Talaksan:Anitos_of_Northern_tribes_(c._1900,_Philippines).jpg|thumb| Iba't ibang ''bulul'' [[Mga Igorot|ng Igorot]] na naglalarawan ''[[Anito|ng mga anito]]'' o espiritu ng mga ninuno (c. 1900)]] Sa mga [[Animismo|animistikong]] [[Mga katutubong relihiyon sa Pilipinas|katutubong relihiyong]] ito ng [[Pilipinas]] bago ang kolonyal na panahon, ang mga espiritu ng ninuno ay isa sa dalawang pangunahing uri ng espiritu ( ''[[anito]]'' ) na kinakausap [[Babaylan|ng mga shaman]] . Ang mga espiritu ng mga ninuno ay kilala bilang ''umaalagad'' ( {{Literal na pagsasalin|guardian|caretaker}} ). Maaari silang maging espiritu ng mga tunay na ninuno o pangkalahatang espiritu ng tagapag-alaga ng isang pamilya. Naniniwala ang mga sinaunang Pilipino na sa pagkamatay, ang kaluluwa ng isang tao ay naglalakbay (karaniwan ay sa pamamagitan ng bangka) patungo sa mundo ng mga espiritu .<ref name="Scott1994">{{Cite book |last=Scott |first=William Henry |author-link=William Henry Scott (historian) |title=Barangay: Sixteenth Century Philippine Culture and Society |date=1994 |publisher=Ateneo de Manila University Press |isbn=978-971-550-135-4 |location=Quezon City}}</ref> <ref name="under" /> <ref name="soul">{{Cite web |date=15 April 2017 |title=The Soul According to the Ethnolinguistic Groups of the Philippines |url=https://www.aswangproject.com/soul-according-ethnolinguistic-groups-philippines/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024122340/https://www.aswangproject.com/soul-according-ethnolinguistic-groups-philippines/ |archive-date=24 October 2020 |access-date=11 May 2018 |publisher=The Aswang Project}}</ref> Maaaring mayroong maraming lokasyon sa mundo ng mga espiritu, na iba-iba sa iba't ibang grupong etniko. Kung saang lugar napupunta ang mga kaluluwa ay nakadepende sa kung paano sila namatay, ang edad noong namatay, o ang pag-uugali ng tao noong sila ay nabubuhay pa. Ang mga kaluluwa ay muling nakikisama sa mga yumaong kamag-anak sa ilalim ng lupa at namumuhay nang normal sa ilalim ng lupa tulad ng dati nilang pamumuhay sa materyal na mundo. Sa ilang mga kaso, ang mga kaluluwa ng masasamang tao ay sumasailalim sa penitensiya at paglilinis bago sila makapasok sa isang partikular na daigdig ng mga espiritu. Ang mga kaluluwa ay kalaunan ay [[Reengkarnasyon|muling magkatawang-tao]] pagkatapos ng isang yugto ng panahon sa mundo ng mga espiritu. <ref name="Scott1994" /> <ref name="under">{{Cite web |date=14 April 2018 |title=How to Travel the Underworld of Philippine Mythology |url=https://www.aswangproject.com/how-to-travel-the-underworld-of-philippine-mythology/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024122253/https://www.aswangproject.com/how-to-travel-the-underworld-of-philippine-mythology/ |archive-date=24 October 2020 |access-date=11 May 2018 |publisher=The Aswang Project}}</ref> <ref name="hislop">{{Cite journal |last=Stephen K. Hislop |year=1971 |title=Anitism: a survey of religious beliefs native to the Philippines |url=http://www.asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-09-02-1971/hislop-anitism-survey-religious%20beliefs-native-philippines.pdf |url-status=live |journal=Asian Studies |volume=9 |issue=2 |pages=144–156 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707172324/http://www.asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-09-02-1971/hislop-anitism-survey-religious%20beliefs-native-philippines.pdf |archive-date=2018-07-07 |access-date=2018-05-12}}</ref> <ref name="rath">{{Cite book |last=Imke Rath |title=Image – Object – Performance: Mediality and Communication in Cultural Contact Zones of Colonial Latin America and the Philippines |publisher=Waxmann Verlag |year=2013 |isbn=978-3830979296 |editor-last=Astrid Windus & Eberhard Crailsheim |chapter=Depicting Netherworlds, or the Treatment of the Afterlife in a Colonial Contact Zone: The Paete Case |chapter-url=https://books.google.com/books?id=qWVfAgAAQBAJ}}</ref> == Mga Sanggunian == [[Kategorya:Mga kaugalian sa patay]] [[Kategorya:Antropolohiya ng relihiyon]] [[Kategorya:Antropolohiya]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]] e1g8elbbv7trovm5m4105baag2gvk6h 0 338894 2217592 2026-07-26T03:53:49Z GinawaSaHapon 102500 Inilipat ni GinawaSaHapon ang pahinang [[Quasar]] sa [[Kuwasar]] 2217592 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kuwasar]] 5vdkfnaz9n7zv9pzi2sus0aj7l9j5t8 10 338895 2217593 2026-07-26T04:09:44Z GinawaSaHapon 102500 Bagong pahina: <onlyinclude>{{Graphical timeline | bodyclass=nomobile | help=off | link-to=Nature timeline | scale-increment=1.000 | scaling=pow | power=0.8 | plot-colour=#e5cc7f | label-freq=1 | from=-13.787 | to=0 | height=50 | width=14 | annotations-width=11 | disable-arrow-align=true | disable-box-align=true <!--- | title=[[Chronology of the universe|Nature timeline]] ---> | title=[[Kronolohiya ng sangkalibutan|{{font|color=#ffffff|Kronolohiya ng kalikasan}}]] | bar1... 2217593 wikitext text/x-wiki <onlyinclude>{{Graphical timeline | bodyclass=nomobile | help=off | link-to=Nature timeline | scale-increment=1.000 | scaling=pow | power=0.8 | plot-colour=#e5cc7f | label-freq=1 | from=-13.787 | to=0 | height=50 | width=14 | annotations-width=11 | disable-arrow-align=true | disable-box-align=true <!--- | title=[[Chronology of the universe|Nature timeline]] ---> | title=[[Kronolohiya ng sangkalibutan|{{font|color=#ffffff|Kronolohiya ng kalikasan}}]] | bar1-from=-13.787 | bar1-to=-13.650 | bar1-text= [[Kronolohiya ng sangkalibutan|<span style="color:white;">Madilim na Panahon</span>]] | bar1-colour=#000000 | bar1-left=0 | bar1-nudge-left=-0.6 | bar1-nudge-down=-0.3 | bar2-from=-13.650 | bar2-to=-12.80 | bar2-text=[[Reionisasyon|<span style="color:white;">Reionisasyon</span>]] | bar2-colour=#555555 | bar2-left=0 | bar2-nudge-left=-0.5 | bar2-nudge-down=-0.5 | bar3-from=-12.800 | bar3-to=-4.54 | bar3-left=0 | bar3-colour=#666666 | bar3-text= [[Eskalang salik (kosmolohiya)|<span style="color:#99ffff;">Panahon ng<br/>Materya</span>]] | bar3-nudge-left=-0.5 | bar3-nudge-down=-1.7 | bar5-from=-4.4 | bar5-text=[[Tubig|<span style="color:white;">Tubig sa Daigdig</span>]] | bar5-colour=#7aa3cc | bar5-left=0.0 | bar5-nudge-right=0.75 | bar5-nudge-down=9.5 | bar6-from=-3.7 | bar6-text=[[Buhay]] | bar6-colour=#b3d9ff | bar6-left=0.07 | bar6-nudge-right=0.5 | bar6-nudge-down=5.4 | bar8-from=-1.56 <!-- doi: 10.1038/ncomms11500 --> | bar8-text=[[Organismong multiselular|Buhay na<br/>multiselular]] | bar8-colour=#b3ffdb | bar8-left=0.14 | bar8-nudge-down=2.0 | bar9-from=-0.520 | bar9-to=0 | bar9-text=[[Vertebrata|<span style="color:white;">Vertebrata</span>]] | bar9-colour=#cc9900 | bar9-left=0.21 | bar9-nudge-left=0.0 | bar9-nudge-down=0.0 | note2-at=-13.6 | note2=[[Populasyon ng mga bituin|Unang bituin]]<!--- per https://www.nature.com/articles/d41586-018-02616-8 (-13.6)]] - 13.6 bya ---> | note2-nudge-down=0.25 | note3-at=-13.457 | note3=[[HD1 (galaksiya)|Unang galaksiya]] <!--- [[Milky Way|Formation of Milky Way (-13.4)]] - 13.4 bya ---> | note3-nudge-up=0.2 | note4-at=-13.1 | note4={{nobr|Unang [[kuwasar]] / [[itim na butas]]}} | note4-nudge-up=0.3 | note5-at=-11.52 | note5=[[Omega Centauri]] | note6-at=-10.0 | note6=[[Galaksiyang Andromeda]] | note7-at=-8.8 | note7=[[Ariwanas]] | note8-at=-6.8 | note8=[[NGC 188|Mga bituin ng NGC 188]] | note9-at=-5.5 | note9=[[Alpha Centauri]] | note10-at=-5 | note10=[[Mabilis na paglawak ng sangkalibutan|Mabilis na paglawak]] | note11-at=-4.568 <!--- est age of the [[Solar System]] is 4.568 bya est. age of the [[Earth]] is 4.54 bya - per [[Age of the Earth]] ---> | note11=[[Batang Daigdig|Daigdig]] / [[Formation and evolution of the Solar System Pagbuo at ebolusyon ng Sistemang Solar|Sistemang Solar]] | note13-at=-3.480 | note13=[[Mga pinakaunang alam na buhay|Unang buhay]] | note15-at=-2.450 | note15=[[Heolohikong kasaysayan ng oksiheno|Oksiheno sa atmospera]] <!--- see discussion at => "[[Template talk:Life timeline#Beginning of sexual reproduction]]" ---> | note16-at=-2.000 | note16=[[Reproduksiyong seksuwal]] | note18-at=-1.350 | note18=[[Fungi|Unang fungi]] | note19-at=-0.470 | note19=[[Kasaysayan ng ebolusyon ng mga halaman|Unang halaman sa lupa]] | note19-nudge-up=0.1 | note20-at=-0.539 | note20=[[Paglago ng Kambriyano]] | note20-nudge-down=0.4 | note21-at=-0.310 | note21=[[Mamalya|Unang mamalya]] | note22-at=-0.017 | note22=[[Bakulaw|Unang bakulaw]] / [[tao]] | caption={{align|left|([[bilyong taon|bilyong taon ang nakaraan]])}} }}</onlyinclude><noinclude> {{documentation}}</noinclude> l2nc3ehe5ef9b6g6naec47oltqdt9wt 2217594 2217593 2026-07-26T04:10:47Z GinawaSaHapon 102500 2217594 wikitext text/x-wiki <onlyinclude>{{Graphical timeline | bodyclass=nomobile | help=off | link-to=Nature timeline | scale-increment=1.000 | scaling=pow | power=0.8 | plot-colour=#e5cc7f | label-freq=1 | from=-13.787 | to=0 | height=50 | width=12 | annotations-width=11 | disable-arrow-align=true | disable-box-align=true <!--- | title=[[Chronology of the universe|Nature timeline]] ---> | title=[[Kronolohiya ng sangkalibutan|{{font|color=#ffffff|Kronolohiya ng kalikasan}}]] | bar1-from=-13.787 | bar1-to=-13.650 | bar1-text= [[Kronolohiya ng sangkalibutan|<span style="color:white;">Madilim na Panahon</span>]] | bar1-colour=#000000 | bar1-left=0 | bar1-nudge-left=-0.6 | bar1-nudge-down=-0.3 | bar2-from=-13.650 | bar2-to=-12.80 | bar2-text=[[Reionisasyon|<span style="color:white;">Reionisasyon</span>]] | bar2-colour=#555555 | bar2-left=0 | bar2-nudge-left=-0.5 | bar2-nudge-down=-0.5 | bar3-from=-12.800 | bar3-to=-4.54 | bar3-left=0 | bar3-colour=#666666 | bar3-text= [[Eskalang salik (kosmolohiya)|<span style="color:#99ffff;">Panahon ng<br/>Materya</span>]] | bar3-nudge-left=-0.5 | bar3-nudge-down=-1.7 | bar5-from=-4.4 | bar5-text=[[Tubig|<span style="color:white;">Tubig sa Daigdig</span>]] | bar5-colour=#7aa3cc | bar5-left=0.0 | bar5-nudge-right=0.75 | bar5-nudge-down=9.5 | bar6-from=-3.7 | bar6-text=[[Buhay]] | bar6-colour=#b3d9ff | bar6-left=0.07 | bar6-nudge-right=0.5 | bar6-nudge-down=5.4 | bar8-from=-1.56 <!-- doi: 10.1038/ncomms11500 --> | bar8-text=[[Organismong multiselular|Buhay na<br/>multiselular]] | bar8-colour=#b3ffdb | bar8-left=0.14 | bar8-nudge-down=2.0 | bar9-from=-0.520 | bar9-to=0 | bar9-text=[[Vertebrata|<span style="color:white;">Vertebrata</span>]] | bar9-colour=#cc9900 | bar9-left=0.21 | bar9-nudge-left=0.0 | bar9-nudge-down=0.0 | note2-at=-13.6 | note2=[[Populasyon ng mga bituin|Unang bituin]]<!--- per https://www.nature.com/articles/d41586-018-02616-8 (-13.6)]] - 13.6 bya ---> | note2-nudge-down=0.25 | note3-at=-13.457 | note3=[[HD1 (galaksiya)|Unang galaksiya]] <!--- [[Milky Way|Formation of Milky Way (-13.4)]] - 13.4 bya ---> | note3-nudge-up=0.2 | note4-at=-13.1 | note4={{nobr|Unang [[kuwasar]] / [[itim na butas]]}} | note4-nudge-up=0.3 | note5-at=-11.52 | note5=[[Omega Centauri]] | note6-at=-10.0 | note6=[[Galaksiyang Andromeda]] | note7-at=-8.8 | note7=[[Ariwanas]] | note8-at=-6.8 | note8=[[NGC 188|Mga bituin ng NGC 188]] | note9-at=-5.5 | note9=[[Alpha Centauri]] | note10-at=-5 | note10=[[Mabilis na paglawak ng sangkalibutan|Mabilis na paglawak]] | note11-at=-4.568 <!--- est age of the [[Solar System]] is 4.568 bya est. age of the [[Earth]] is 4.54 bya - per [[Age of the Earth]] ---> | note11=[[Batang Daigdig|Daigdig]] / [[Formation and evolution of the Solar System Pagbuo at ebolusyon ng Sistemang Solar|Sistemang Solar]] | note13-at=-3.480 | note13=[[Mga pinakaunang alam na buhay|Unang buhay]] | note15-at=-2.450 | note15=[[Heolohikong kasaysayan ng oksiheno|Oksiheno sa atmospera]] <!--- see discussion at => "[[Template talk:Life timeline#Beginning of sexual reproduction]]" ---> | note16-at=-2.000 | note16=[[Reproduksiyong seksuwal]] | note18-at=-1.350 | note18=[[Fungi|Unang fungi]] | note19-at=-0.470 | note19=[[Kasaysayan ng ebolusyon ng mga halaman|Unang halaman sa lupa]] | note19-nudge-up=0.1 | note20-at=-0.539 | note20=[[Paglago ng Kambriyano]] | note20-nudge-down=0.4 | note21-at=-0.310 | note21=[[Mamalya|Unang mamalya]] | note22-at=-0.017 | note22=[[Bakulaw|Unang bakulaw]] / [[tao]] | caption={{align|left|([[bilyong taon|bilyong taon ang nakaraan]])}} }}</onlyinclude><noinclude> {{documentation}}</noinclude> ryw5f33z6v8qndhflt9x9gmvmw9pq7w 2217595 2217594 2026-07-26T04:11:10Z GinawaSaHapon 102500 2217595 wikitext text/x-wiki <onlyinclude>{{Graphical timeline | bodyclass=nomobile | help=off | link-to=Nature timeline | scale-increment=1.000 | scaling=pow | power=0.8 | plot-colour=#e5cc7f | label-freq=1 | from=-13.787 | to=0 | height=50 | width=10 | annotations-width=11 | disable-arrow-align=true | disable-box-align=true <!--- | title=[[Chronology of the universe|Nature timeline]] ---> | title=[[Kronolohiya ng sangkalibutan|{{font|color=#ffffff|Kronolohiya ng kalikasan}}]] | bar1-from=-13.787 | bar1-to=-13.650 | bar1-text= [[Kronolohiya ng sangkalibutan|<span style="color:white;">Madilim na Panahon</span>]] | bar1-colour=#000000 | bar1-left=0 | bar1-nudge-left=-0.6 | bar1-nudge-down=-0.3 | bar2-from=-13.650 | bar2-to=-12.80 | bar2-text=[[Reionisasyon|<span style="color:white;">Reionisasyon</span>]] | bar2-colour=#555555 | bar2-left=0 | bar2-nudge-left=-0.5 | bar2-nudge-down=-0.5 | bar3-from=-12.800 | bar3-to=-4.54 | bar3-left=0 | bar3-colour=#666666 | bar3-text= [[Eskalang salik (kosmolohiya)|<span style="color:#99ffff;">Panahon ng<br/>Materya</span>]] | bar3-nudge-left=-0.5 | bar3-nudge-down=-1.7 | bar5-from=-4.4 | bar5-text=[[Tubig|<span style="color:white;">Tubig sa Daigdig</span>]] | bar5-colour=#7aa3cc | bar5-left=0.0 | bar5-nudge-right=0.75 | bar5-nudge-down=9.5 | bar6-from=-3.7 | bar6-text=[[Buhay]] | bar6-colour=#b3d9ff | bar6-left=0.07 | bar6-nudge-right=0.5 | bar6-nudge-down=5.4 | bar8-from=-1.56 <!-- doi: 10.1038/ncomms11500 --> | bar8-text=[[Organismong multiselular|Buhay na<br/>multiselular]] | bar8-colour=#b3ffdb | bar8-left=0.14 | bar8-nudge-down=2.0 | bar9-from=-0.520 | bar9-to=0 | bar9-text=[[Vertebrata|<span style="color:white;">Vertebrata</span>]] | bar9-colour=#cc9900 | bar9-left=0.21 | bar9-nudge-left=0.0 | bar9-nudge-down=0.0 | note2-at=-13.6 | note2=[[Populasyon ng mga bituin|Unang bituin]]<!--- per https://www.nature.com/articles/d41586-018-02616-8 (-13.6)]] - 13.6 bya ---> | note2-nudge-down=0.25 | note3-at=-13.457 | note3=[[HD1 (galaksiya)|Unang galaksiya]] <!--- [[Milky Way|Formation of Milky Way (-13.4)]] - 13.4 bya ---> | note3-nudge-up=0.2 | note4-at=-13.1 | note4={{nobr|Unang [[kuwasar]] / [[itim na butas]]}} | note4-nudge-up=0.3 | note5-at=-11.52 | note5=[[Omega Centauri]] | note6-at=-10.0 | note6=[[Galaksiyang Andromeda]] | note7-at=-8.8 | note7=[[Ariwanas]] | note8-at=-6.8 | note8=[[NGC 188|Mga bituin ng NGC 188]] | note9-at=-5.5 | note9=[[Alpha Centauri]] | note10-at=-5 | note10=[[Mabilis na paglawak ng sangkalibutan|Mabilis na paglawak]] | note11-at=-4.568 <!--- est age of the [[Solar System]] is 4.568 bya est. age of the [[Earth]] is 4.54 bya - per [[Age of the Earth]] ---> | note11=[[Batang Daigdig|Daigdig]] / [[Formation and evolution of the Solar System Pagbuo at ebolusyon ng Sistemang Solar|Sistemang Solar]] | note13-at=-3.480 | note13=[[Mga pinakaunang alam na buhay|Unang buhay]] | note15-at=-2.450 | note15=[[Heolohikong kasaysayan ng oksiheno|Oksiheno sa atmospera]] <!--- see discussion at => "[[Template talk:Life timeline#Beginning of sexual reproduction]]" ---> | note16-at=-2.000 | note16=[[Reproduksiyong seksuwal]] | note18-at=-1.350 | note18=[[Fungi|Unang fungi]] | note19-at=-0.470 | note19=[[Kasaysayan ng ebolusyon ng mga halaman|Unang halaman sa lupa]] | note19-nudge-up=0.1 | note20-at=-0.539 | note20=[[Paglago ng Kambriyano]] | note20-nudge-down=0.4 | note21-at=-0.310 | note21=[[Mamalya|Unang mamalya]] | note22-at=-0.017 | note22=[[Bakulaw|Unang bakulaw]] / [[tao]] | caption={{align|left|([[bilyong taon|bilyong taon ang nakaraan]])}} }}</onlyinclude><noinclude> {{documentation}}</noinclude> fltnxm3wif2eu2ptrehh2i54d0b8voi 0 338896 2217610 2026-07-26T06:14:03Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox civilian attack | title = Pagpatay sa maginang Arandia | location = City Park Subd., Bo. Sabang, [[Lipa]], [[Batangas]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|13.56| 121.09|44|display=inline, title}} | date = Abril 9, 1994 | time = | fatalities = 3 | victims = {{ubl|Helen (34)<br>Chelsea Liz (6)<br>Ann Geleen (4)}} | perpetrators = {{ubl|Elmer Palicpic}} | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Pagpatay | conviction_s... 2217610 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Pagpatay sa maginang Arandia | location = City Park Subd., Bo. Sabang, [[Lipa]], [[Batangas]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|13.56| 121.09|44|display=inline, title}} | date = Abril 9, 1994 | time = | fatalities = 3 | victims = {{ubl|Helen (34)<br>Chelsea Liz (6)<br>Ann Geleen (4)}} | perpetrators = {{ubl|Elmer Palicpic}} | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Pagpatay | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = Non bailable | motive = Pagnanakaw }} Ang '''pagpatay sa maginang Arandia''' noong ika Abril 9, 1994: ay naganap sa Subdivisyon ng City Park, sa baryo Sabang, lungsod ng Lipa, ==Pagpatay== Si Elmer Palicpic na kapitbahay ng pamilyang Arandia ang suspek sa pagpatay sa mag iina ==Imbestigasyon== ==Reaksyon== ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 1994]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] 4od3hrofhmgvve27xchg2g3944ie139 2217611 2217610 2026-07-26T06:17:20Z Ivan P. Clarin 84769 2217611 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Pagpatay sa maginang Arandia | location = City Park Subd., Bo. Sabang, [[Lipa]], [[Batangas]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|13.56| 121.09|display=inline, title}} | date = Abril 9, 1994 | time = | fatalities = 3 | victims = {{ubl|Helen (34)<br>Chelsea Liz (6)<br>Ann Geleen (4)}} | perpetrators = {{ubl|Elmer Palicpic}} | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Pagpatay | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = Non bailable | motive = Pagnanakaw }} Ang '''pagpatay sa maginang Arandia''' noong ika Abril 9, 1994: ay naganap sa Subdivisyon ng City Park, sa baryo Sabang, lungsod ng Lipa, Batangas, Pilipinas. ==Pagpatay== Si Elmer Palicpic na kapitbahay ng pamilyang Arandia ang suspek sa pagpatay sa mag iina upang nakawin ang pitaka sa loob ng bahay ng tahanan. ==Imbestigasyon== Nadakip ang suspect na si Elmer Palicpic ng mga motorized base sa ilang testimonya ay paibaiba ang salaysay ni Palicpic. ==Reaksyon== Nagdalamhati ang ilang netizens sa mga ilang social media cites. ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 1994]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] 0xgl3ods3oxbadd82o77uq6o364b0he 2217612 2217611 2026-07-26T06:21:23Z Ivan P. Clarin 84769 2217612 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Pagpatay sa maginang Arandia | location = City Park Subd., Bo. Sabang, [[Lipa]], [[Batangas]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|13.56| 121.09|display=inline, title}} | date = Abril 9, 1994 | time = | fatalities = 3 | victims = {{ubl|Helen (34)<br>Chelsea Liz (6)<br>Ann Geleen (4)}} | perpetrators = {{ubl|Elmer Palicpic}} | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Pagpatay | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = Non bailable | motive = Pagnanakaw }} Ang '''pagpatay sa maginang Arandia''' noong ika Abril 9, 1994: ay naganap sa Subdivisyon ng City Park, sa baryo Sabang, lungsod ng Lipa, Batangas, Pilipinas.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/963764/kmjs-halloween-special-inside-the-lipa-massacre-house-in-batangas/story</ref> ==Pagpatay== Si Elmer Palicpic na kapitbahay ng pamilyang Arandia ang suspek sa pagpatay sa mag iina upang nakawin ang pitaka sa loob ng bahay ng tahanan. ==Imbestigasyon== Nadakip ang suspect na si Elmer Palicpic ng mga otoridad base sa ilang testimonya ay paibaiba ang salaysay ni Palicpic. ==Reaksyon== Nagdalamhati ang ilang netizens sa mga ilang social media cites. ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 1994]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] g0pb8l8r1dwrklqcsawucwrxqda1wzk 2217613 2217612 2026-07-26T06:23:03Z Ivan P. Clarin 84769 2217613 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Pagpatay sa maginang Arandia | location = City Park Subd., Bo. Sabang, [[Lipa]], [[Batangas]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|13.56| 121.09|display=inline, title}} | date = Abril 9, 1994 | time = | fatalities = 3 | victims = {{ubl|Helen (34)<br>Chelsea Liz (6)<br>Ann Geleen (4)}} | perpetrators = {{ubl|Elmer Palicpic}} | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Pagpatay | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = Non bailable | motive = Pagnanakaw }} Ang '''pagpatay sa maginang Arandia''' noong ika Abril 9, 1994: ay naganap sa Subdivisyon ng City Park kalye Azucena, sa baryo Sabang, lungsod ng Lipa, Batangas, Pilipinas.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/963764/kmjs-halloween-special-inside-the-lipa-massacre-house-in-batangas/story</ref> ==Pagpatay== Si Elmer Palicpic na kapitbahay ng pamilyang Arandia ang suspek sa pagpatay sa mag iina upang nakawin ang pitaka sa loob ng bahay ng tahanan. ==Imbestigasyon== Nadakip ang suspect na si Elmer Palicpic ng mga otoridad base sa ilang testimonya ay paibaiba ang salaysay ni Palicpic. ==Reaksyon== Nagdalamhati ang ilang netizens sa mga ilang social media cites. ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 1994]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] ov2pjbss1wvkhppk1ij0ta6vyz8hcnr 2217619 2217613 2026-07-26T06:48:49Z Ivan P. Clarin 84769 2217619 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Pagpatay sa maginang Arandia | location = City Park Subd., Bo. Sabang, [[Lipa]], [[Batangas]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|13.56| 121.09|display=inline, title}} | date = Abril 9, 1994 | time = | fatalities = 3 | victims = {{ubl|Helen (34)<br>Chelsea Liz (6)<br>Ann Geleen (4)}} | perpetrators = {{ubl|Elmer Palicpic}} | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Pagpatay | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = Non bailable | motive = Pagnanakaw }} Ang '''pagpatay sa maginang Arandia''' noong ika Abril 9, 1994: ay naganap sa Subdivisyon ng City Park kalye Azucena, sa baryo Sabang, lungsod ng Lipa, Batangas, Pilipinas.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/963764/kmjs-halloween-special-inside-the-lipa-massacre-house-in-batangas/story</ref> ==Pagpatay== Si Elmer Palicpic na kapitbahay ng pamilyang Arandia ang suspek sa pagpatay sa mag iina upang nakawin ang pitaka sa loob ng bahay ng tahanan. ==Imbestigasyon== Nadakip ang suspect na si Elmer Palicpic ng mga otoridad base sa ilang testimonya ay paibaiba ang salaysay ni Palicpic. ==Reaksyon== Nagdalamhati ang ilang netizens sa mga ilang social media cites. ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:1994 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 1994]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] dcgmjsvx80bwol180q4quski9kzlxvz 0 338897 2217614 2026-07-26T06:43:29Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox civilian attack | title = Masaker sa panaderya sa Antipolo | location = Zone 8., Bo. Cupang, [[Antipolo]], [[Rizal]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|14.35|121.10|display=inline, title}} | date = Abril 22, 2025 | time = | fatalities = 7 | victims = | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Seven counts of non-bailable murder | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = | mot... 2217614 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Masaker sa panaderya sa Antipolo | location = Zone 8., Bo. Cupang, [[Antipolo]], [[Rizal]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|14.35|121.10|display=inline, title}} | date = Abril 22, 2025 | time = | fatalities = 7 | victims = | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Seven counts of non-bailable murder | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = | motive = Pagtatanggol sa sarili }} Ang '''Masaker sa panaderya sa Antipolo''' noong ika Abril 22, 1994: ay naganap sa J&B Malunggay bakery sa barangay Cupang, Zone 8, lungsod Antipolo sa Rizal, dakong 1:58 am ng umaga. ==Pagpatay== Ang motibo ng suspek sa pagpatay sa mga panadero ay upang ipag tanggol ang kanyang sarili ay pagtatangkaan ang kanyang buhay habang natutulog upang makuha sa kanya ang negosyong panaderya. ==Imbestigasyon== Dakong 9:00 am ng damaging ang mga kapulusan PNP ng Antipolo sa panaderya ng J&B upang imbestigahin ang pangyayari. ==Reaksyon== Umani ng samot saring komento ang mga netizens sa ilang social media sites sa [[YouTube]] at [[Facebook]]. ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:2025 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 2025]] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] 0rgaeizfufto3sahp8c4681lqgox5c2 2217616 2217614 2026-07-26T06:45:31Z Ivan P. Clarin 84769 2217616 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Masaker sa panaderya sa Antipolo | location = Zone 8., Bo. Cupang, [[Antipolo]], [[Rizal]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|14.35|121.10|display=inline, title}} | date = Abril 22, 2025 | time = | fatalities = 7 | victims = | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Seven counts of non-bailable murder | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = | motive = Pagtatanggol sa sarili }} Ang '''Masaker sa panaderya sa Antipolo''' noong ika Abril 22, 1994: ay naganap sa J&B Malunggay bakery sa barangay Cupang, Zone 8, lungsod Antipolo sa Rizal, dakong 1:58 am ng umaga.<ref>https://www.abs-cbn.com/news/regions/2025/4/22/antipolo-officials-condemn-killing-of-7-bakery-workers-1720</ref> ==Pagpatay== Ang motibo ng suspek sa pagpatay sa mga panadero ay upang ipag tanggol ang kanyang sarili ay pagtatangkaan ang kanyang buhay habang natutulog upang makuha sa kanya ang negosyong panaderya.<ref>https://newsinfo.inquirer.net/2055094/fwd-antipolo-bakery-massacre-case-solved-says-rizal-police</ref> ==Imbestigasyon== Dakong 9:00 am ng damaging ang mga kapulusan PNP ng Antipolo sa panaderya ng J&B upang imbestigahin ang pangyayari.<ref>https://mb.com.ph/2025/4/26/antipolo-bakery-massacre-case-solved-rizal-police</ref> ==Reaksyon== Umani ng samot saring komento ang mga netizens sa ilang social media sites sa [[YouTube]] at [[Facebook]]. ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:2025 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 2025]] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] kku5k882k4myd28b58ygx9l4x7zgh3n 2217618 2217616 2026-07-26T06:47:43Z Ivan P. Clarin 84769 2217618 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = Masaker sa panaderya sa Antipolo | location = Zone 8., Bo. Cupang, [[Antipolo]], [[Rizal]], Pilipinas | image = | caption = | coordinates = {{Coord|14.35|121.10|display=inline, title}} | date = Abril 22, 2025 | time = | fatalities = 7 | victims = | suspect = Bogart Ramirez (35) | weapons = Patalim | child = | criminal_charge = Seven counts of non-bailable murder | conviction_status = | conviction = Pagpatay | conviction_penalty = | motive = Pagtatanggol sa sarili }} Ang '''Masaker sa panaderya sa Antipolo''' noong ika Abril 22, 1994: ay naganap sa J&B Malunggay bakery sa barangay Cupang, Zone 8, lungsod Antipolo sa Rizal, dakong 1:58 am ng umaga.<ref>https://www.abs-cbn.com/news/regions/2025/4/22/antipolo-officials-condemn-killing-of-7-bakery-workers-1720</ref> ==Pagpatay== Ang motibo ng suspek sa pagpatay sa mga panadero ay upang ipag tanggol ang kanyang sarili na pagtatangkaan ang kanyang buhay habang natutulog upang makuha sa kanya ang negosyong panaderya.<ref>https://newsinfo.inquirer.net/2055094/fwd-antipolo-bakery-massacre-case-solved-says-rizal-police</ref> ==Imbestigasyon== Dakong 9:00 am ng damaging ang mga kapulusan PNP ng Antipolo sa panaderya ng J&B upang imbestigahin ang pangyayari.<ref>https://mb.com.ph/2025/4/26/antipolo-bakery-massacre-case-solved-rizal-police</ref> ==Reaksyon== Umani ng samot saring komento ang mga netizens sa ilang social media sites sa [[YouTube]] at [[Facebook]].<ref>https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/943590/antipolo-crime-7-bakers-killed/story/%3famp</ref> ==Mga pananda== {{notelist}} [[Kategorya:2025 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Namatay noong 2025]] [[Kategorya:Masaker sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] [[Kategorya:Pang-aabuso ng karapatang pantao sa Pilipinas]] bja4n3ugvjml9a6s7sgo5ghbjkgjd06 1 338898 2217620 2026-07-26T06:50:13Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Isinalinwikang pahina|en|2026 Tacloban school shooting}} 2217620 wikitext text/x-wiki {{Isinalinwikang pahina|en|2026 Tacloban school shooting}} se3nemq6lmlzyx4m5bo6zc2okcgffsg 0 338899 2217622 2026-07-26T06:58:34Z Ivan P. Clarin 84769 Ikinakarga sa [[Paul M. Angell]] 2217622 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Paul M. Angell]] jzzc3z5itrcwmp8rd5zg1jav171lel2 0 338900 2217623 2026-07-26T06:59:22Z Ivan P. Clarin 84769 Ikinakarga sa [[Edward Keller]] 2217623 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Edward Keller]] ml8r2enchop5xwisrr9swfzny7bi6mq 0 338901 2217626 2026-07-26T07:15:16Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Infobox event | image = BFP Rescuers at the 2026 Angeles City building collapse.jpg | image_caption = [[Bureau of Fire Protection|BFP]] rescuers conduct search and rescue operations amid the debris of the collapsed building on May 25, 2026 | date = {{start date|2026|05|24}} | time = 2:28:44 a.m | timezone = [[Philippine Standard Time|PHT]] | location = Teodoro Street, corner Oak Street, [[Balibago]], [[Angeles City]], Pilipinas | coordinates = {{Coord|15|09|56.4|N|120|35|04... 2217626 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | image = BFP Rescuers at the 2026 Angeles City building collapse.jpg | image_caption = [[Bureau of Fire Protection|BFP]] rescuers conduct search and rescue operations amid the debris of the collapsed building on May 25, 2026 | date = {{start date|2026|05|24}} | time = 2:28:44 a.m | timezone = [[Philippine Standard Time|PHT]] | location = Teodoro Street, corner Oak Street, [[Balibago]], [[Angeles City]], Pilipinas | coordinates = {{Coord|15|09|56.4|N|120|35|04.8|E|type:event|display=inline,title}} | type = [[Structural integrity and failure|Structural failure]] | cause = Iniimbestigahan | deaths = 30 | injuries = 8 }} Ang '''pagguho ng gusali sa lungsod Angeles''' ay naganap dakong 2:28:44 am ng umaga sa kalye ng Teodoro korner Oak sa lungsod Angeles. [[Kategorya:2026 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sakuna sa Pilipinas]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas]] e5nfvx8l61cylcb2m6ax6rmwpmq4wih 2217630 2217626 2026-07-26T07:19:00Z Ivan P. Clarin 84769 2217630 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | image = BFP Rescuers at the 2026 Angeles City building collapse.jpg | image_caption = [[Bureau of Fire Protection|BFP]] rescuers conduct search and rescue operations amid the debris of the collapsed building on May 25, 2026 | date = {{start date|2026|05|24}} | time = 2:28:44 a.m | timezone = [[Philippine Standard Time|PHT]] | location = Teodoro Street, corner Oak Street, [[Balibago]], [[Angeles City]], Pilipinas | coordinates = {{Coord|15|09|56.4|N|120|35|04.8|E|type:event|display=inline,title}} | type = [[Structural integrity and failure|Structural failure]] | cause = Iniimbestigahan | deaths = 30 | injuries = 8 }} Ang '''pagguho ng gusali sa lungsod Angeles''' ay naganap dakong 2:28:44 am ng umaga sa kalye ng Teodoro korner Oak sa lungsod Angeles, na may palapag na 9, Mahigit 30 ang mga nasawi at 8 pa ang nawawala.<ref>https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/6/6/death-toll-from-the-angeles-city-building-collapse-rises-to-28-2352</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:2026 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sakuna sa Pilipinas]] [[Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas]] rgyq841twopotp2gw509cxti026c1gn 1 338902 2217631 2026-07-26T07:19:44Z Ivan P. Clarin 84769 Bagong pahina: {{Isinalinwikang pahina|en|2026 Angeles City building collapse}} 2217631 wikitext text/x-wiki {{Isinalinwikang pahina|en|2026 Angeles City building collapse}} 1k7h98bg038h9k9v09h62z7eeuqwmmr 0 338903 2217638 2026-07-26T09:07:42Z Allyriana000 119761 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1365902156|Miss Supranational 2026]]" 2217638 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|date=31 Hulyo 2026|presenters={{Hlist|Ida Nowakowska|Fezile Mkhize}}|acts={{Hlist|Alicja Szemplińska|Blanka|Oktavvia}}|venue=Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Polonya|entrants=67|placements=24|debuts={{Hlist|Bahreyn|Britanikong Kapuluang Birhenes|Emiratos Arabes Unidos|Tansaniya}}|withdrawals={{Hlist|Anggola|Arhentina|Demokratikong Republika ng Konggo|Estonya|Hayti|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kapuluang Cayman|Kirgistan|Kolombya|Malaysia|Nikaragwa|Nuweba Selandiya|Togo|Trinidad at Tobago|Ukranya}}|returns={{Hlist||Baybaying Garing|Bonaire|Gana|Hibraltar|Italya|Moldabya|Pakistan|Paragway|Pransiya|Sierra Leone|Singapura|Tsina}}|before=[[Miss Supranational 2025|2025]]}} Ang '''Miss Supranational 2026''' ang ika-17 edisyon ng [[Miss at Mister Supranational|Miss Supranational]] pageant, na gaganapin Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Małopolska, Polonya sa 31 Hulyo 2026. Pagkatapos ng kompetisyon, kokoronahan ni Eduarda Braum of Brasil ang kaniyang kahalili.<ref>{{cite web |date=30 Hunyo 2026 |title=Festiwal Piękna 2026 od 31 lipca do 2 sierpnia w Polsacie |trans-title=Festival of Beauty 2026 from July 31 to August 2 on Polsat |url=https://www.polsat.pl/news/2026-06-30/festiwal-piekna-2026-od-31-lipca-do-2-sierpnia-w-polsacie/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718212615/https://www.polsat.pl/news/2026-06-30/festiwal-piekna-2026-od-31-lipca-do-2-sierpnia-w-polsacie/ |archive-date=18 Hulyo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Polsat |language=pl}}</ref> == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 24 Pebrero 2026, inihayag ni Gerhard Parzutka von Lipinski, pangulo ng Miss Supranational Organization, na muling magaganap ang Miss Supranational sa 27 Hunyo 2025 sa Strzelecki Park Amphitheater sa Nowy Sącz, Polonya sa 31 Hulyo 2026.<ref>{{Cite news |last=D.C. Bracamonte |first=Earl |date=24 Pebrero 2026 |title=Miss and Mister Supranational 2026 finals, venue revealed |language=en |publisher=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/02/24/2510150/miss-and-mister-supranational-2026-finals-venue-revealed |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228100957/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/02/24/2510150/miss-and-mister-supranational-2026-finals-venue-revealed |archive-date=28 Pebrero 2026}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Simula sa edisyong ito, ang mga kalahok na dati nang lumahok sa patimpalak ay maaaring muling lumahok pagkatapos ng dalawang taon. Tatanggapin din ng organisasyon ang mga diborsiyadong babae at mga ina, basta't hindi sila kasal.<ref>{{Cite news |last=Acebuche |first=Yoniel |date=5 Agosto 2025 |title=Miss Supranational now accepts mothers, divorced women, and returnees |language=en |publisher=[[The Philippine Star]] |url=https://philstarlife.com/news-and-views/465379-miss-supranational-now-accepts-mothers-divorced-women-and-returnees?page=2 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916014717/https://philstarlife.com/news-and-views/465379-miss-supranational-now-accepts-mothers-divorced-women-and-returnees |archive-date=16 Setyembre 2025}}</ref> Bumitiw sa kompetisyon si Kanyalak Nookaew ng Taylandiya matapos siyang patalsikin ng kaniyang pambansang organisasyon dahil sa mga seryosong paglabag sa mga patakaran.<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 2026 |title=ช็อกแฟนนางงาม ปลดฟ้าผ่า "อายกัญ" พ้นตำแหน่ง มิสซูปร้าฯ ไทยแลนด์ 2026 เหตุให้ข้อมูลเท็จ |language=th |trans-title=Beauty pageant fans are in shock as "Eye Kan" is abruptly removed from her position as Miss Supranational Thailand 2026 for providing false information |work=Manager Daily |url=https://mgronline.com/entertainment/detail/9690000067550 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712012034/https://mgronline.com/entertainment/detail/9690000067550 |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> Gayunpaman, muli siyang bumalik sa kompetisyon matapos malutas ang usapin sa pagitan niya at ng organisasyon.<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 2026 |title=อาย กัญญาลักษณ์ ทวงบัลลังก์ คืนตำแหน่ง Miss Supranational Thailand 2026 พร้อมบินลัดฟ้าสู่โปแลนด์ |language=th |trans-title=Eye Kanyalak regains the Miss Supranational Thailand 2026 title and departs for Poland |work=Naewna |publisher= |url=https://www.naewna.com/entertain/977836 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Elizabeth Blanco si Michelle Calderón bilang kinatawan ng Guwatemala sa kompetisyon dahil sa suliraning pangkalusugan.<ref>{{Cite news |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=31 Mayo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |language=es |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |work=Prensa Libre |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214124607/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/#google_vignette |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=18 Marso 2026 |title=Người đẹp 23 tuổi bỏ thi Hoa hậu Siêu quốc gia |language=vi |trans-title=The 23-year-old beauty queen withdrew from the Miss Supranational competition |work=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/nguoi-dep-23-tuoi-bo-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-post1828294.amp |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321064736/https://tienphong.vn/nguoi-dep-23-tuoi-bo-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-post1828294.amp |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> Pinalitan ni Marley Stokes si McKinley Farese bilag kinatawan ng Estados Unidos dahil sa mga personal na dahilan.<ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=23 Marso 2026 |title=Nhan sắc tân Hoa hậu Siêu quốc gia Mỹ |language=vi |trans-title=The beauty of the new Miss Supranational USA |work=Tiền Phong |publisher= |url=https://tienphong.vn/nhan-sac-tan-hoa-hau-sieu-quoc-gia-my-post1829637.tpo |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260323130836/https://tienphong.vn/nhan-sac-tan-hoa-hau-sieu-quoc-gia-my-post1829637.tpo |archive-date=23 Marso 2026}}</ref> Pinalitan ni María Paula Fierro si Andrea Alegria bilang kinatawan ng Peru matapos niyang hindi gampanan ang kaniyang mga tungkulin.<ref>{{Cite news |date=25 Abril 2026 |title=Piurana Andrea Alegría se corona como Miss Supranational Perú 2026 y representará al país en certamen global en Polonia |language=es |trans-title=Andrea Alegría from Piura is crowned Miss Supranational Peru 2026 and will represent the country in a global competition in Poland |publisher=La Republica |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2026/04/25/piurana-andrea-alegria-se-corona-como-miss-supranational-peru-2026-y-representara-al-pais-en-certamen-global-en-polonia-853975 |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=1 Mayo 2026 |title=Hoa hậu bị tước vương miện |language=vi |trans-title=Miss was stripped of the crown |work=Tiền Phong |publisher= |url=https://tienphong.vn/hoa-hau-bi-tuoc-vuong-mien-post1839838.tpo |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Bahreyn, Britanikong Kapuluang Birhenes, Emiratos Arabes Unidos, at Tansaniya.<ref>{{Cite web |date=1 Abril 2026 |title=Beautiful Bahrain |url=https://www.gulfweekly.com/Articles/390583 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Gulf Weekly Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 Hulyo 2026 |title=Tanzania makes historic Miss Supranational debut, eyes global tourism spotlight |url=https://maarifaonlinemedia.co.tz/tanzania-makes-historic-miss-supranational-debut-eyes-global-tourism-spotlight/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Maarifa Online |language=en-US}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Bonaire na huling sumali noong 2011;<ref name=":0">{{Cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=19 Hulyo 2026 |title=I-Shilah Benita vertegenwoordigt Bonaire op Miss Supranational 2026 in Polen |language=nl-NL |trans-title=I-Shilah Benita represents Bonaire at Miss Supranational 2026 in Poland |work=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/algemeen/92635/i-shilah-benita-vertegenwoordigt-bonaire-op-miss-supranational-2026-in-polen |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> Moldabya na huling sumai noong 2018; Pransiya, Singapura, at Tsina na huling sumali noong [[Miss Supranational 2022|2022]];<ref>{{Cite web |last=De Freitas |first=Delphine |date=11 Hunyo 2026 |title=Exit Miss Univers ! Miss France participera désormais à l'élection de Miss Supranational |trans-title=Miss Universe is out! Miss France will now participate in the Miss Supranational pageant |url=https://www.tf1info.fr/culture/exit-miss-univers-miss-france-participera-desormais-a-l-election-de-miss-supranational-2446872.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=TF1 Info |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 December 2025 |title=知名演员吴丹担任2026年《跨国小姐大中华区总决赛》冠军评委 书写国际选美新章 |language=zh-Hans |trans-title=Renowned actress Wu Dan will serve as a judge for the 2026 Miss Transnational Greater China Finals, writing a new chapter in international beauty pageants |publisher=news521 |url=http://www.news521.com/contents/2/3300.html |url-status=live |access-date=21 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321092014/http://www.news521.com/contents/2/3300.html |archive-date=21 March 2026}}</ref> at Baybaying Garing, Hibraltar, Italya, Pakistan, Paragway, at Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Supranational 2024|2024]].<ref>{{cite news |last=Rifai |date=11 Pebrero 2026 |title=7 Potret Miss Supranational Gibraltar 2026 Ashlyn Gonzalez, Inspiring! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Gibraltar 2026 Ashlyn Gonzalez, Inspiring! |work=IDN Times |editor-last1=Kurniawan |editor-first1=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-gibraltar-2026-ashlyn-gonzalez-c1c2-01-9mwsv-zvl6pn |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260215180748/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-gibraltar-2026-ashlyn-gonzalez-c1c2-01-9mwsv-zvl6pn |archive-date=15 Pebrero 2026}}</ref> Hindi sumali si Sophie Pardington ng Nuweba Selandiya dahil sa dahilang pangkalusugan. Hindi sumali si Noémy Chevallier ng Guadalupe dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |date=12 June 2026 |title=Noémy Chevalier à Miss Supranational 2026 |language=fr |trans-title=Noémy Chevalier at Miss Supranational 2026 |website=guadeloupe.franceantilles.fr |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/noemy-chevalier-a-miss-supranational-2026-1082269.php |access-date=20 June 2026}}</ref> Bukod pa rito, ilang mga kandidatang lumitaw sa ''SupraChat Challenge'' ang bumitiw din dahil sa hindi isiniwalat na dahilan, kabilang sina Linasni Kusraju ng Malaysia, Sandeepa Sewmini ng Sri Lanka,<ref>{{Cite news |date=19 Marso 2026 |title=Exciting scene awaits them… |language=en |work=The Island |publisher= |url=https://island.lk/exciting-scene-awaits-them/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260323014754/https://island.lk/exciting-scene-awaits-them/ |archive-date=23 Marso 2026}}</ref> at Alma Obama ng Gineang Ekwatoriyal. Bumitiw si Linasni Kusraju ng Malaysia dahil hindi siya nakakuha ng pahintulot na lumiban sa kaniyang trabaho.<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=13 Hulyo 2026 |title=Wakil Malaysia Mundur dari Ajang Miss Supranational 2026 |trans-title=Malaysian Representative Withdraws from Miss Supranational 2026 Pageant |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/wakil-malaysia-mundur-dari-ajang-miss-supranational-2026-c1c2-01-cw2f3-5b2d9j |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> == Mga ''Challenge Event'' == === ''Supra Chat'' === Nagsimula ang kaganapang Supra Chat noong 13 Hunyo 2026, na isinahimpapawid sa opisyal na ''YouTube channel'' ng Miss Supranational, kung saan ipinakilala ng bawat kandidata ang kanilang sarili sa grupo ng anim hanggang pitong kandidata. Ang mga nagwagi sa bawat grupo ay lalahok sa ikalawang round ng hamon, at ang kandidatang magwawagi sa ikalawang round ay pakusang lalahok sa huling ''round'', kung saan isa ang magwawagi at pakusang mapapabilang sa Top 24.<ref>{{Cite web |last=Guanzon |first=Ian Peter |date=28 Hunyo 2026 |title=The Miss Philippines rallies Filipinos to vote for Katrina Llegado |url=https://cebudailynews.inquirer.net/742177/bayanihan-for-katrina-the-miss-philippines-rallies-filipinos-to-vote-for-llegado |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Kevin |date=25 Hulyo 2026 |title=Jamaica’s Rasheda Green advances to the Supra Chat finals at Miss Supranational 2026 |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/07/25/jamaicas-rasheda-green-advances-supra-chat-finals-miss-supranational-2026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Jamaica Observer |language=en-US}}</ref> ==== Unang ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng ''Supra Chat''. * {{Color box|#99CCFF|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng ''Supra Chat'' bilang ''wildcard''. {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" !Grupo ! colspan="7" |Bansa/Teritoryo |- !1<ref name=":1">{{Cite web |date=13 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 1! |url=https://www.youtube.com/watch?v=FaIYIm720yA |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> | bgcolor="gold" | {{flagicon|AUS}} Australya | {{flagicon|BHR}} Bahreyn | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|CUW}} Curaçao |{{flagdeco|JPN}} Hapon |{{flagicon|Netherlands}} Olanda |{{flagicon|ROM}} Rumanya |{{flagicon|VEN}} Beneswela |- !2<ref name=":2">{{Cite web |date=16 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 2! |url=https://www.youtube.com/watch?v=VfTpU-4bLxY |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|BEL}} Belhika | bgcolor="gold" |{{flagicon|CAN}} Kanada | {{flagicon|GIB}} Hibraltar | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|IND}} Indiya |{{flagicon|MEX}} Mehiko |{{flagicon|NGR}} Niherya |{{flagicon|Peru}} Peru |- !3<ref name=":3">{{Cite web |date=19 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 3! |url=https://www.youtube.com/watch?v=0zdfKT_kTeI |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|ALB}} Albanya |{{flagicon|CRC}} Kosta Rika | bgcolor="gold" |{{flagicon|CZE}} Republikang Tseko |{{flagicon|GER}} Alemanya |{{flagicon|MYA}} Myanmar |{{flagicon|SPA}} Espanya |{{flagdeco|US}} Estados Unidos |- !4<ref name=":4">{{Cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 4! |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZSn5zMJgPP4 |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|BRA}} Brasil |{{flagdeco|FIN}} Pinlandiya |{{flagdeco|MLT}} Malta |{{flagdeco|PAK}} Pakistan |{{flagdeco|POR}} Portugal |<s>{{flagdeco|SRI}}</s> <s>Sri Lanka</s> | bgcolor="gold" |{{flagicon|GBR}} Reyno Unido |- !5<ref name=":5">{{Cite web |date=25 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 5! |url=https://www.youtube.com/watch?v=-iylUZwvhOQ |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Flagicon|Bonaire}} Bonaire |{{flagicon|CAM}} Kambodya |{{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano | bgcolor="gold" |{{flagicon|NAM}} Namibya |{{flagicon|NOR}} Noruwega |{{flagicon|PHL}} Pilipinas |- !6<ref name=":6">{{Cite web |date=28 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 6! |url=https://www.youtube.com/k-qGR55bkzs?si=K2WSdZTmsg77LJHn |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagdeco|CUB}} Kuba |{{flagicon|ECU}} Ekwador | bgcolor="gold" |{{flagicon|INA}} Indonesya |{{flagicon|POL}} Polonya |{{flagicon|PRI}} Porto Riko |{{flagicon|SLE}} Sierra Leone |{{flagdeco|THA}} Taylandiya |- !7<ref name=":7">{{Cite web |date=30 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 7! |url=https://www.youtube.com/watch?v=X2KW2GZt3-c |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|British Virgin Islands}} Br. Kap. Birhenes | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|GUA}} Guwatemala |{{flagicon|MDA}} Moldabya |{{flagicon|PAR}} Paragway |{{flagdeco|TUR}} Turkiya |{{flagicon|VNM}} Biyetnam | bgcolor="gold" |{{flagicon|ZAM}} Sambia |- !8<ref name=":8">{{Cite web |date=2 Hulyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 8! |url=https://www.youtube.com/watch?v=yyDymsJBp6A |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|CHN}} Tsina |{{flagicon|ISL}} Lupangyelo |<s>{{flagicon|MYS}}</s> <s>Malaysia</s> |{{NPL}} |{{flagdeco|RSA}} Timog Aprika | bgcolor="gold" |{{flagdeco|TZA}} Tansaniya |{{flagicon|ZIM}} Simbabwe |- !9<ref name=":9">{{Cite web |date=4 Hulyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 9! |url=https://www.youtube.com/watch?v=EjuOLR9aick |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|CIV}} Baybaying Garing |{{flagicon|SLV}} El Salvador |<s>{{flagicon|GEQ}}</s> <s>Gineang Ekwatoriyal</s> | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|FRA}} Pransiya |{{flagdeco|Hong Kong}} Hong Kong | bgcolor="gold" |{{flagicon|SIN}} Singapura | rowspan="2" | |- !10<ref name=":10">{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 10! |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6TodliSleE |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |'''{{flagicon|DEN}}''' Dinamarka |{{flagdeco|GHA}} Gana | bgcolor="gold" |{{flagdeco|JAM}} Hamayka |{{flagdeco|LAT}} Letonya |{{flagdeco|MAC}} Makaw |{{flagdeco|KOR}} Timog Korea |} ==== Ikalawang ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa huling ''round''. {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! rowspan="2" |Grupo ! colspan="7" | Bansa/Teritoryo |- ! width="160" | 1 ! width="160" | 2 ! width="160" | 3 ! width="160" | 4 ! width="160" | 5 ! width="160" | 6 ! width="160" | 7 |- ! 1 | {{flagicon|AUS}} Australya | bgcolor="gold" |{{flagicon|CAN}} Kanada |{{flagicon|CUW}} Curaçao |{{flagicon|CZE}} Republikang Tseko |{{flagicon|IND}} Indiya | bgcolor="gold" |{{flagicon|NAM}} Namibya | bgcolor="gold" |{{flagicon|GBR}} Reyno Unido |- ! 2 | bgcolor="gold" |{{flagicon|FRA}} Pransiya |{{flagicon|GUA}} Guwatemala | bgcolor="gold" |{{flagicon|INA}} Indonesya | bgcolor="gold" |{{flagdeco|JAM}} Hamayka |{{flagicon|SIN}} Singapura | bgcolor="gold" |{{flagdeco|TZA}} Tansaniya |{{flagicon|ZAM}} Sambia |- |} ==== Huling ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Supra Chat''. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" | '''Nagwagi''' | |- | Top 6 | * {{flagdeco|JAM}} Hamayka – Rasheda Green * {{flagicon|INA}} Indonesya – Agnes Rahajeng * {{flagicon|CAN}} Kanada – Arshdeep Thind * {{flagicon|NAM}} Namibya – Cassia Sharpley * {{flagicon|FRA}} Pransiya – Ève Gilles * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Niamh Taylor * {{flagdeco|TZA}} Tansaniya – Tracy Nabukeera |} === ''Miss Influencer Opportunity'' === Sa hamong ito, isang kandidata sa bawat rehiyong kontinental ang napili bilang nagwagi sa kompetisyon sa ''Facebook'', at ang iba ay napili bilang nagwagi sa mga kompetisyon sa ''Instagram'' at ''YouTube'', na silang bubuo sa Top 20 ng hamon. Mula sa 20 kandidata, isang kandidata ang magwawagi sa hamon at awtomatikong mapapabilang sa Top 24.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=24 Hulyo 2026 |title=Katrina Llegado and Felipe Marasigan need Supra Fan Votes |url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/news/136216/katrina-llegado-and-felipe-marasigan-need-supra-fan-votes/story |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Miss Influencer Opportunity''. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" | '''Nagwagi''' | * |- | Top 20 | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Silvia Maestre * {{flagdeco|VIE}} Biyetnam – Quỳnh Mai Ngô * {{flagicon|British Virgin Islands}} Britanikong Kapuluang Birhenes – Deyounce Lowenfield * {{flagdeco|UAE}} Emiratos Arabes Unidos – Polli Cannabis * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Elizabeth Blanco * {{flagicon|IND}} Indiya – Avni Gupta * {{flagicon|INA}} Indonesya – Agnes Rahajeng * {{flagdeco|KHM}} Kambodya – Sarytola Hok * {{flagicon|NGR}} Niherya – Ndah Eno * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Cecilia Romero * {{flagdeco|PUR}} Porto Riko – Leedanis Ortiz * {{flagicon|FRA}} Pransiya – Ève Gilles * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Karolína Gorylová * {{flagicon|ZIM}} Simbabwe – Nicole Nyawera * {{flagdeco|ZAF}} Timog Aprika – Shannon Benting |} == Mga kandidata == Animnapu't-pitong kandidata ang lalahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |+ !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Natalia|Lalaj|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hunyo 2025 |title=Mbrëmje magjike në Amfiteatër: Miss Shqipëria ka një emër të ri |language=sq |trans-title=Magical evening at the Amphitheater: Miss Albania has a new name |work=Versus |url=https://versus.al/magazine/mbremje-magjike-ne-amfiteater-miss-shqiperia-ka-nje-emer-te-ri-i24054 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321042630/https://versus.al/magazine/mbremje-magjike-ne-amfiteater-miss-shqiperia-ka-nje-emer-te-ri-i24054 |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |23 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{Sortname|Andromeda|Schuster|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=30 Abril 2026 |title=Anna Lakrini bids farewell to Miss Supranational Germany title 'from afar' |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/666393/anna-lakrini-bids-farewell-to-miss-supranational-germany-title-from-afar |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260501201209/https://entertainment.inquirer.net/web/20260501201209/https://entertainment.inquirer.net/666393/anna-lakrini-bids-farewell-to-miss-supranational-germany-title-from-afar |archive-date=1 Mayo 2026}}</ref> |21 |[[Berlin]] |- |{{Flag icon|AUS}} [[Australya]] |{{Sortname|Rebecca|Shandley|nolink=1}}<ref>{{Cite web |title=Rebecca Shandley Miss Supranational Australia 2026 |url=https://www.missaustraliapageants.com/miss-supranational-australia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260121210456/https://www.missaustraliapageants.com/miss-supranational-australia-2025 |archive-date=21 Enero 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss Australia Pageant |language=en}}</ref> |28 |[[Sidney]] |- |{{flagdeco|BHR}} [[Bahrain|Bahreyn]] |{{Sortname|Advaita|Shetty|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Abril 2026 |title=Purpose With Poise |language=en |work=Woman This Month |url=https://womanthismonth.com/purpose-with-poise/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414171818/https://womanthismonth.com/purpose-with-poise/ |archive-date=14 Abril 2026}}</ref> |31 |[[Manama]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{Sortname|Lisa|Konan|nolink=1}}<ref name=":11">{{Cite web |last=Selisho |first=Kaunda |date=23 Hulyo 2026 |title=Miss Supranational 2026: Evening gown portraits steal the show ahead of the grand final [PICTURES] |url=https://www.citizen.co.za/lifestyle/entertainment/miss-supranational-2026-evening-gown-portraits-pictures/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |26 |Bingerville |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Calistee|Kalaycioglu|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Van Lierde |first=Morgane |date=22 Pebrero 2026 |title=Voici la nouvelle Miss Belgique 2026 (photos) |trans-title=Here is the new Miss Belgium 2026 (photos) |url=https://www.parismatch.be/culture/medias/2026/02/22/voici-la-nouvelle-miss-belgique-2026-PJ63KDTG2FGE3N5QP525Q73GHE/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Paris Match |language=fr}}</ref> |20 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{Sortname|Silvia|Maestre|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 2025 |title=Silvia Maestre triunfa como Miss Supranational Venezuela |language=es |trans-title=Silvia Maestre triumphs as Miss Supranational Venezuela |work=Noticias Venevisión |url=https://noticiasvenevision.com/noticias/entretenimiento/silvia-maestre-triunfa-como-miss-supranational-venezuela#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219053019/https://noticiasvenevision.com/noticias/entretenimiento/silvia-maestre-triunfa-como-miss-supranational-venezuela |archive-date=19 Disyembre 2025}}</ref> |27 |Santa María de Ipire |- |{{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Quỳnh Mai|Ngô|Ngô Thị Quỳnh Mai|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Abril 2026 |title=Beauty queen Mai Ngo will represent Vietnam at Miss Supranational 2026. |publisher=Vietnam.vn |url=https://www.vietnam.vn/en/nguoi-dep-mai-ngo-dai-dien-viet-nam-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260413195002/https://www.vietnam.vn/en/nguoi-dep-mai-ngo-dai-dien-viet-nam-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026 |archive-date=13 Abril 2026}}</ref> |30 |[[Lungsod Ho Chi Minh]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{Sortname|I-Shilah|Benita|nolink=1}}<ref name=":0" /> |22 |Kralendijk |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{Sortname|Lara|Marina|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rodrigues |first=Paul |date=1 Marso 2026 |title=Capixaba Lara Marina conquista título do Miss Supranational Brasil |language=pt-BR |trans-title=Lara Marina from Espírito Santo wins the Miss Supranational Brazil title |work=Folha Vitória |url=https://www.folhavitoria.com.br/cultura/entretenimento/capixaba-lara-marina-conquista-titulo-do-miss-supranational-brasil/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307043644/https://www.folhavitoria.com.br/cultura/entretenimento/capixaba-lara-marina-conquista-titulo-do-miss-supranational-brasil/ |archive-date=7 Marso 2026}}</ref> |19 |Afonso Cláudio |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} [[Britanikong Kapuluang Birhenes]] |{{Sortname|Deyounce|Lowenfield|nolink=1}} |22 |Tortola |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Sortname|Eugenia|Redin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Tuyết |first=Linh |date=21 Marso 2026 |title=The Miss Supranational winner is 1.76m tall, an English teacher, and possesses stunning beauty |language=en |publisher=VGT TV |url=https://vgt.vn/hoa-hau-sieu-quoc-gia-cao-1m76-la-giao-vien-tieng-anh-nhan-sac-cuc-pham-ihyes-20260321t7659663/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321082738/https://vgt.vn/hoa-hau-sieu-quoc-gia-cao-1m76-la-giao-vien-tieng-anh-nhan-sac-cuc-pham-ihyes-20260321t7659663/?lang=en |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |24 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |{{Sortname|Veronica|Pichardo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Marso 2026 |title=Veronica Pichardo i Leonardo Pita Leça ta "Miss i Mister Supranational 2026 |language=pap |trans-title=Veronica Pichardo and Leonardo Pita Leça are "Miss and Mister Supranational 2026 |publisher=Vigilante Korso |url=https://vigilantekorsou.news/veronica-pichardo-i-leonardo-pita-leca-ta-miss-i-mister-supranational-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321170433mp_/https://vigilantekorsou.news/veronica-pichardo-i-leonardo-pita-leca-ta-miss-i-mister-supranational-2026/ |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |23 |Willemstad |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{Sortname|Samantha|Jensen|nolink=1}} |26 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{Sortname|Kika|Marques|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Abril 2026 |title=Kika Marques es Ecuador: la guayaquileña irá tras la corona del Miss Supranational 2026 |language=es |trans-title=Kika Marques is Ecuador: the Guayaquil native will go after the Miss Supranational 2026 crown |work=El Diario |url=https://www.eldiario.ec/espectaculos/kika-marques-es-ecuador-la-guayaquilena-ira-tras-la-corona-del-miss-supranational-2026-24042026/ |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |29 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{Sortname|Argelia|Rodríguez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Serrano |first=Oscar |title=Ella es Argelia Rodríguez, la nueva Miss Supranational El Salvador 2026 |language=es |trans-title=She is Argelia Rodríguez, the new Miss Supranational El Salvador 2026 |work=Xpot |url=https://xpot.sv/ella-es-argelia-rodriguez-la-nueva-miss-supranational-el-salvador-2026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609085337/https://xpot.sv/ella-es-argelia-rodriguez-la-nueva-miss-supranational-el-salvador-2026/ |archive-date=9 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagdeco|UAE}} [[Emiratos Arabes Unidos]] |{{Sortname|Polli|Cannabis|nolink=1}} |29 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{Sortname|Nelly|Mestre|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=M. |first=Amaliya |date=23 Hulyo 2026 |title=Pesona Nelly Mestre Miss Supranational Spanyol 2026 |trans-title=7 Portraits of Nelly Mestre, Miss Supranational Spain 2026, Elegant! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-nelly-mestre-miss-supranational-spanyol-2026-c1c2-01-xk5dk-cqz3hz |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |Palencia |- |{{flagdeco|US}} [[Estados Unidos]] |{{Sortname|Marley|Stokes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Abril 2026 |title=Miss Supranational USA 2026 |url=https://missallamerican.com/misssupranationalusa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515142409/https://missallamerican.com/misssupranationalusa/ |archive-date=15 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Miss All American |language=en}}</ref> |29 |Lexington |- |{{flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{Sortname|Naa Asheley|Nartey|nolink=1}}<ref name=":11" /> |26 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Elizabeth|Blanco|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Vincente |first=Jaqueline |date=9 Abril 2026 |title=Coronan a Elizabeth Blanco como Miss Supranational Guatemala 2026 |language=es |trans-title=Elizabeth Blanco crowned Miss Supranational Guatemala 2026 |work=Guatemala.com |url=https://www.guatemala.com/noticias/sociedad/elizabeth-blanco-nueva-miss-supranational-guatemala-2026.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260409183242/https://www.guatemala.com/noticias/sociedad/elizabeth-blanco-nueva-miss-supranational-guatemala-2026.html |archive-date=9 Abril 2026}}</ref> |29 |Jutiapa |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Rasheda|Green|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hunyo 2026 |title=Kasheem, Rasheda cop Mr and Miss Supranational Jamaica titles |language=en |work=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/06/04/kasheem-rasheda-cop-mr-miss-supranational-jamaica-titles/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609110712/https://www.jamaicaobserver.com/2026/06/04/kasheem-rasheda-cop-mr-miss-supranational-jamaica-titles/ |archive-date=9 Hunyo 2026}}</ref> |23 |Saint Thomas |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{Sortname|Sadia|Nagatori|nolink=1}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Sulthon |first=Fadel Muhammad |date=23 Hulyo 2026 |title=Pesona Finalis Asia di Pemotretan Evening Gown Miss Supranational 2026 |trans-title=The Charm of Asian Finalists at the Miss Supranational 2026 Evening Gown Photoshoot |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/pesona-finalis-asia-di-pemotretan-evening-gown-miss-supranational-2026-c1c2-01-vyn5m-pr0q6x |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |{{Sortname|Ashlyn|Gonzalez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Corrales |first=Maria Jesus |date=8 Hulyo 2026 |title=Ashlyn Gonzalez to represent Gibraltar at Miss Supranational 2026 in Poland |url=https://www.chronicle.gi/ashlyn-gonzalez-to-represent-gibraltar-at-miss-supranational-2026-in-poland/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Gibraltar Chronicle |language=en}}</ref> |23 |[[Gibraltar|Hibraltar]] |- |{{flag|Hong Kong}} |{{Sortname|Yuying|Zhang|nolink=1}}<ref name=":12" /> |23 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Avni|Gupta|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Bhatnagar |first=Akash |date=4 Enero 2026 |title=Miss Diva Supranational 2025 Avni Gupta says winning fulfils her childhood dream of being called 'India' on global stage |language=en |publisher=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/leisure/miss-diva-supranational-2025-avni-gupta-says-winning-fulfils-her-childhood-dream-of-being-called-india-on-global-stage-101767508039267.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260104075451/https://www.hindustantimes.com/htcity/leisure/miss-diva-supranational-2025-avni-gupta-says-winning-fulfils-her-childhood-dream-of-being-called-india-on-global-stage-101767508039267.html |archive-date=4 Enero 2026}}</ref> |22 |[[Agra]] |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{Sortname|Agnes|Rahajeng|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Sulthon |first=Fadel Muhammad |date=4 Mayo 2026 |title=Inilah Susunan Ajang Internasional untuk Top 4 Puteri Indonesia 2026 |language=id |trans-title=Here's the International Competition Lineup for the Top 4 Miss Indonesia 2026 |work=IDN Times |editor-last=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/inilah-susunan-ajang-internasional-untuk-top-4-puteri-indonesia-2026-c1c2-01-vyn5m-l29qf6 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260504123343/https://www.idntimes.com/men/ladies/inilah-susunan-ajang-internasional-untuk-top-4-puteri-indonesia-2026-c1c2-01-vyn5m-l29qf6 |archive-date=4 Mayo 2026}}</ref> |26 |Blora |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{Sortname|Morena|Teti|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 2026 |title=Dal reparto di Ematologia alle passerelle di bellezza. L'Italia sceglie Morena Teti di Lanciano per Miss Supranational |language=it |trans-title=From the Hematology Department to the beauty catwalks. Italy chooses Morena Teti of Lanciano for Miss Supranational. |work=Abruzzo Live |url=https://www.abruzzolive.tv/cultura-spettacoli/l-italia-sceglie-morena-teti-per-miss-supranational-2026-it39383.html#google_vignette |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |28 |[[Lanciano]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] |{{Sortname|Sarytola|Hok|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Lyhorng |date=16 Mayo 2026 |title=ស៊ូរហូតជោគជ័យ! ទីបំផុត ហុក សារីតុលា ក្លាយជាម្ចាស់មកុដថ្មី Miss supranational Cambodia 2026 |language=km |trans-title=Sustain success! Finally, Hok Sarytola becomes the new owner of the crown Miss supranational Cambodia 2026 |publisher=Popular |url=https://popular.com.kh/%E1%9E%9F%E1%9F%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9E%A0%E1%9E%BC%E1%9E%8F%E1%9E%87%E1%9F%84%E1%9E%82%E1%9E%87%E1%9F%90%E1%9E%99-%E1%9E%91%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9E%BB%E1%9E%8F-%E1%9E%A0%E1%9E%BB%E1%9E%80/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516061151/https://popular.com.kh/%E1%9E%9F%E1%9F%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9E%A0%E1%9E%BC%E1%9E%8F%E1%9E%87%E1%9F%84%E1%9E%82%E1%9E%87%E1%9F%90%E1%9E%99-%E1%9E%91%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9E%BB%E1%9E%8F-%E1%9E%A0%E1%9E%BB%E1%9E%80/ |archive-date=16 Mayo 2026}}</ref> |24 |Battambang |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Arshdeep|Thind|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Arora |first=Rohini |date=6 Oktubre 2025 |title=Jacquoline Martin and advocacy work |language=en |publisher=Legislative Assembly of British Columbia |url=https://lims.leg.bc.ca/hdms/file/Debates/43rd1st/20251006am-Hansard-n75.html#d1e425 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224201836/https://lims.leg.bc.ca/hdms/file/Debates/43rd1st/20251006am-Hansard-n75.html#d1e425 |archive-date=24 Pebrero 2026}}</ref> |24 |[[Abbotsford, British Columbia|Abbotsford]] |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{Sortname|Fiorella|Araya|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=6 Marso 2026 |title=Người đẹp nổi bật nhất Hoa hậu Siêu quốc gia 2026 |language=vi |trans-title=The most outstanding beauty at Miss Supranational 2026 |work=Tiền Phong |publisher= |url=https://tienphong.vn/nguoi-dep-noi-bat-nhat-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026-post1825227.tpo |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307042450/https://tienphong.vn/nguoi-dep-noi-bat-nhat-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026-post1825227.tpo |archive-date=7 Marso 2026}}</ref> |23 |Heredia |- |{{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |{{Sortname|Lianeth|Aguilera|nolink=1}} |26 |[[Havana]] |- |{{flagicon|LAT}} [[Letonya]] |{{Sortname|Anastasija|Aleksejevska|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hunyo 2026 |title=Foto: Modeles Anastasijas Aleksejevskas labdarības vakarā nieru skrīninga atbalstam savāc 12 500 eiro |trans-title=Photo: Models raise 12,500 euros in support of kidney screening at Anastasia Alekseevska's charity evening |url=https://www.delfi.lv/life/56017206/veseliba/120121483/foto-modeles-anastasijas-aleksejevskas-labdaribas-vakara-nieru-skrininga-atbalstam-savac-12-500-eiro |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Delfi |language=lv}}</ref> |27 |[[Riga]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{Sortname|Hrafnhildur|Haraldsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=16 Hulyo 2026 |title=Potret Keberangkatan Kontestan Miss Supranational 2026 ke Polandia |trans-title=10 Portraits of the Departure of Miss Supranational 2026 Contestants to Poland |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-keberangkatan-kontestan-miss-supranational-2026-ke-polandia-c1c2-01-cw2f3-rkxmxp |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Reikiavik]] |- |{{flag|Makaw}} |{{Sortname|Luiyu|Li|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2026 |title=Miss Supranational Macau 2026 crowned! |url=https://www.misssupranational.com/miss-supranational-china-2026-crowned-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260207050704/https://www.misssupranational.com/miss-supranational-china-2026-crowned-2/ |archive-date=7 Pebrero 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss Supranational |language=en}}</ref> |21 |[[Macau|Makaw]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{Sortname|Shannah|Rapa|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Bayliss |first=Emil Calleja |date=14 Hulyo 2026 |title=Shannah Vella Rapa Se Tirrappreżenta Lil Malta F'Miss Supranational 2026 Fil-Polonja |trans-title=Shannah Vella Rapa Will Represent Malta At Miss Supranational 2026 In Poland |url=https://gwida.mt/shannah-vella-rapa-se-tirrapprezenta-lil-malta-fmiss-supranational-2026-fil-polonja/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Gwida |language=mt}}</ref> |25 |Swieqi |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Sofía|Zamora|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Gutiérrez |first=Celeste |date=30 Nobyembre 2025 |title=Miss México 2025: EN VIVO los detalles de la gran final del certamen de belleza |language=es |trans-title=Miss Mexico 2025: LIVE coverage of the grand finale of the beauty pageant |work=The Herald Mexico |url=https://heraldodemexico.com.mx/espectaculos/2025/11/30/miss-mexico-2025-en-vivo-los-detalles-de-la-gran-final-del-certamen-de-belleza-748949.html#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203102943/https://heraldodemexico.com.mx/espectaculos/2025/11/30/miss-mexico-2025-en-vivo-los-detalles-de-la-gran-final-del-certamen-de-belleza-748949.html#google_vignette |archive-date=3 Disyembre 2025}}</ref> |28 |Colima |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |{{Sortname|Olga|Guțanu|nolink=1}} |25 |Ungheni |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Zin Moe Pyae||nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Abril 2026 |title=Myanmar beauty queen set for Miss Supranational 2026 in Poland |language=en |work=New Light of Myanmar |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-beauty-queen-set-for-miss-supranational-2026-in-poland/ |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Pyay |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{Sortname|Cassia|Sharpley|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Mayo 2026 |title=Cassia verteenwoordig ons by Miss Supranational in Pole |language=nl |trans-title=Cassia represents us at Miss Supranational in Poland |work=Kosmos |url=https://www.kosmos.com.na/nuus/cassia-verteenwoordig-ons-by-miss-supranational-in-pole |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{Sortname|Purnima|Karki|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Hunyo 2026 |title=कटारीकी पूर्णिमा कार्की 'मिस सुपरनाशनल नेपाल २०२६' घोषित |language=hi |trans-title=Purnima Karki from Katari declared 'Miss Supranational Nepal 2026' |work=Himalaya Post |url=https://himalayapost.com/archives/473384 |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Katari |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Ndah|Eno|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Atume |first=Terfa Philip |date=1 Setyembre 2025 |title=A crown fpr Ndah Eno Miss Supranational Nigeria 2025 |language=en |work=Rhythm 93.7 FM |url=https://rhythm937.com/a-crown-for-ndah-eno-miss-supranational-nigeria-2025/ |url-status=dead |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260122072845/https://rhythm937.com/a-crown-for-ndah-eno-miss-supranational-nigeria-2025/ |archive-date=22 Enero 2026}}</ref> |18 |Akwa Ibom |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{Sortname|Chelsea Victoria|Sand|nolink=1}} |22 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{Sortname|Selina|Rakké|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Minh |first=Khôi |date=31 Marso 2026 |title=Mỹ nhân tóc đỏ đăng quang Hoa hậu Siêu quốc gia Hà Lan 2026 |language=vi |trans-title=The redhead beauty was crowned Miss Supranational Netherlands 2026 |work=Saostar.vn |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/my-nhan-toc-do-dang-quang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-ha-lan-2026-202603311043043664.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331091649/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/my-nhan-toc-do-dang-quang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-ha-lan-2026-202603311043043664.html |archive-date=31 Marso 2026}}</ref> |24 |[[Utrecht]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{Sortname|Azqa|Sohail|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Hulyo 2026 |title=Dr Azqa Sohail to represent Pakistan at Miss Supranational 2026 in Poland |url=https://tribune.com.pk/story/2617310/dr-azqa-sohail-to-represent-pakistan-at-miss-supranational-2026-in-poland |access-date=26 Hulyo 2026 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref> |30 |Rawalpindi |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{Sortname|Cecilia|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Oktubre 2025 |title=¡El resumen! Todo sobre el caso de Ceci Romero versus las páginas de misses |trans-title=The recap! Everything about the Ceci Romero case versus the beauty pageant websites |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/10/02/el-resumen-todo-sobre-el-caso-de-ceci-romero-versus-las-paginas-de-misses/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Nación |language=es}}</ref> |22 |Caazapá |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{Sortname|María Paula|Fierro|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Napa |first=Renzo |date=12 Hulyo 2026 |title="Estamos muy preparados": María Paula Fierro, miss Supranational Perú, viaja a Polonia en busca de la corona internacional |trans-title="We are very well prepared": María Paula Fierro, Miss Supranational Peru, travels to Poland in search of the international crown |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/maria-paula-fierro-miss-supranational-peru-viaja-a-polonia-en-busca-de-la-corona-internacional-estamos-muy-preparados-noticia-1696985 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Radio Programas del Perú |language=es}}</ref> |25 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2025|Pilipinas]] |{{Sortname|Katrina|Llegado}}<ref>{{Cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=3 Mayo 2025 |title=WATCH: Miss Supranational Philippines 2026 Katrina Llegado on women in politics |language=en |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/05/03/2440271/watch-miss-supranational-philippines-2026-katrina-llegado-women-politics |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724121833/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/05/03/2440271/watch-miss-supranational-philippines-2026-katrina-llegado-women-politics |archive-date=24 Hulyo 2025}}</ref> |28 |[[Taguig]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{Sortname|Selja|Kolu|nolink=1}} |22 |Lahti |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{Sortname|Oliwia|Mikulska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rybak |first=Adrian |date=29 Hunyo 2025 |title=Oliwia Mikulska - kim jest Miss Polski 2025? Tak wygląda najpiękniejsza kobieta w kraju |language=pl |trans-title=Oliwia Mikulska - Who is Miss Poland 2025? This is what the most beautiful woman in the country looks like |work=Radio Eska |url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/oliwia-mikulska-kim-jest-miss-polski-2025-tak-wyglada-najpiekniejsza-kobieta-w-kraju-aa-4aE8-2v3H-FQmz.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321053640/https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/oliwia-mikulska-kim-jest-miss-polski-2025-tak-wyglada-najpiekniejsza-kobieta-w-kraju-aa-4aE8-2v3H-FQmz.html |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |20 |Żary |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{Sortname|Leedanis|Ortiz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Hunyo 2025 |title=Estas son las cuatro nuevas reinas de Nuestra Belleza Puerto Rico 2025 |language=es |trans-title=These are the four new queens of Nuestra Belleza Puerto Rico 2025 |work=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/06/02/estas-son-las-cuatro-nuevas-reinas-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2025/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250730191446/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/06/02/estas-son-las-cuatro-nuevas-reinas-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2025/ |archive-date=30 Hulyo 2025}}</ref> |23 |Coamo |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |{{Sortname|Sabrina|Gladio|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=11 Hulyo 2026 |title=Potret Miss Supranational Portugal 2026 Sabrina Gladio |trans-title=7 Potraits of Miss Supranational Portugal 2026 Sabrina Gladio, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-portugal-2026-sabrina-gladio-c1c2-01-cw2f3-cwc04q |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |31 |[[Lisboa|Lisbon]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{Sortname|Ève|Gilles|Eve Gilles|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hunyo 2026 |title=Ève Gilles représentera la France au concours Miss Supranational, en remplacement de Miss Univers |language=fr |trans-title=Eve Gilles will represent France at the Miss Supranational competition, replacing Miss Universe |work=20 minutes |url=https://www.20minutes.fr/arts-stars/people/4228518-20260611-eve-gilles-representera-france-concours-miss-supranational-remplacement-miss-univers |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612080729/https://www.20minutes.fr/arts-stars/people/4228518-20260611-eve-gilles-representera-france-concours-miss-supranational-remplacement-miss-univers |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Quaëdypre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Nicole|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=13 Marso 2026 |title=Huấn luyện viên thể hình đăng quang hoa hậu |language=vi |trans-title=Fitness trainer crowned beauty queen |work=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/huan-luyen-vien-the-hinh-dang-quang-hoa-hau-post1827166.tpo |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260314034837/https://tienphong.vn/huan-luyen-vien-the-hinh-dang-quang-hoa-hau-post1827166.tpo |archive-date=14 Marso 2026}}</ref> |23 |Hermanas Mirabal |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Karolína|Gorylová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=3 Hulyo 2026 |title=Eduarda Braum Crowns Barbara Plintova as Miss Supranational Czech Republic 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/eduarda-braum-crowns-barbara-plintova-as-miss-supranational-czech-republic-2026/articleshow/154912420.cms |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |27 |Český Těšín |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |{{Sortname|Niamh|Taylor|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Downey |first=Emma |date=26 Pebrero 2026 |title=Meet the Chorley beauty queen related to Princess Diana set to compete in the Pageant World Final in Poland |language=en |publisher=Lancashire Post |url=https://www.lep.co.uk/news/meet-the-chorley-beauty-queen-related-to-princess-diana-set-to-compete-in-the-pageant-world-final-in-poland-5611549 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260310165312/https://www.lep.co.uk/news/meet-the-chorley-beauty-queen-related-to-princess-diana-set-to-compete-in-the-pageant-world-final-in-poland-5611549 |archive-date=10 Marso 2026}}</ref> |28 |Kirkby |- |{{flag|Romania|name=Rumanya}} |{{Sortname|Luiza|Mocanu|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rifai |date=11 Enero 2026 |title=7 Potret Miss Supranational Rumania 2026 Luiza Mocanu, Exquisite! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Romania 2026 Luiza Mocanu, Exquisite! |publisher=IDN Times |editor-last=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-rumania-2026-luiza-mocanu-exquisite-c1c2-01-9mwsv-z4pw0f |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260215180757/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-rumania-2026-luiza-mocanu-exquisite-c1c2-01-9mwsv-z4pw0f |archive-date=15 Pebrero 2026}}</ref> |23 |Piatra Neamț |- |{{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{Sortname|Eutray|Simwatachela|nolink=1}} |27 |Kalomo |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Lachaveh|Davies|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Abril 2025 |title=Lachaeveh A. K. Davies Crowned Miss Sierra Leone 2025 |url=https://www.sierraleonemonitor.com/lachaeveh-davies-crowned-miss-sierra-leone/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515131035/https://www.sierraleonemonitor.com/lachaeveh-davies-crowned-miss-sierra-leone/ |archive-date=15 Mayo 2025 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Sierra Leone Monitor |language=en-GB}}</ref> |26 |[[Freetown]] |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Nicole|Nyawera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |work=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Mutare |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapura]] |{{Sortname|Lucy|Lu|nolink=1}}<ref name=":12" /> |24 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{Sortname|Tracy|Nabukeera|nolink=1}}<ref name=":11" /> |23 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{Sortname|Kanyalak|Nookaew|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 2026 |title=จบดราม่า! แฟนนางงามเฮ 'อาย กัญญาลักษณ์' คืนตำแหน่ง มิสซูปร้าฯ ไทยแลนด์ ก่อนบินพรุ่งนี้ |language=th |trans-title=Drama ends! Beauty pageant fans celebrate as 'Eye Kanyalak' is reinstated as Miss Supranational Thailand before departing tomorrow |publisher=Matichon |url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5809509 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Lalawigan ng Pathum Thani|Pathum Thani]] |- |{{flagdeco|RSA}} [[Timog Aprika]] |{{Sortname|Shannon|Benting|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Maako |first=Keitumetse |date=7 Hunyo 2026 |title='Super excited': Newly crowned Shannon Benting set to fly SA flag at Miss Supranational |language=en |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/super-excited-newly-crowned-shannon-benting-set-to-fly-sa-flag-at-miss-supranational-20260607-0630 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608014853/https://www.news24.com/ |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |30 |Northcliff |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{Sortname|Yoonjeong|Lee|nolink=1}}<ref name=":12" /> |25 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{Sortname|Yuanxi|Qi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Enero 2026 |title=Những hoa hậu đăng quang đầu năm 2026 |language=vi |trans-title=Misses crowned in early 2026 |publisher=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/nhung-hoa-hau-dang-quang-dau-nam-2026-c78a1726867.html |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Shanghai]] |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{Sortname|İlayda|Güvenç|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Temür |first=Melisa |date=20 Disyembre 2025 |title=Miss Turkey Supranational 2025 güzeli de belli oldu! |language=tr |trans-title=The winner of Miss Turkey Supranational 2025 has been announced! |publisher=Magazin Burada |url=https://magazinburada.net/miss-turkey-supranational-2025-guzeli-de-belli-oldu/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226015424/https://magazinburada.net/miss-turkey-supranational-2025-guzeli-de-belli-oldu/ |archive-date=26 Pebrero 2026}}</ref> |22 |[[Ankara]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} gzpndvpamf9j3ytupozf59z35rlln4l 2217639 2217638 2026-07-26T09:12:11Z Allyriana000 119761 2217639 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | date = 31 Hulyo 2026 | presenters = {{Hlist|Ida Nowakowska|Fezile Mkhize}}|acts={{Hlist|Alicja Szemplińska|Blanka|Oktavvia}} | venue = Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Polonya | entrants = 67 | placements = 24 | debuts = {{Hlist|Bahreyn|Britanikong Kapuluang Birhenes|Emiratos Arabes Unidos|Tansaniya}} | withdrawals = {{Hlist|Anggola|Arhentina|Demokratikong Republika ng Konggo|Estonya|Hayti|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Kapuluang Cayman|Kirgistan|Kolombya|Malaysia|Nikaragwa|Nuweba Selandiya|Togo|Trinidad at Tobago|Ukranya}} | returns = {{Hlist||Baybaying Garing|Bonaire|Gana|Hibraltar|Italya|Moldabya|Pakistan|Paragway|Pransiya|Sierra Leone|Singapura|Tsina}} | before = [[Miss Supranational 2025|2025]] }} Ang '''Miss Supranational 2026''' ang ika-17 edisyon ng [[Miss at Mister Supranational|Miss Supranational]] pageant, na gaganapin Strzelecki Park Amphitheater, Nowy Sącz, Małopolska, Polonya sa 31 Hulyo 2026. Pagkatapos ng kompetisyon, kokoronahan ni Eduarda Braum of Brasil ang kaniyang kahalili.<ref>{{cite web |date=30 Hunyo 2026 |title=Festiwal Piękna 2026 od 31 lipca do 2 sierpnia w Polsacie |trans-title=Festival of Beauty 2026 from July 31 to August 2 on Polsat |url=https://www.polsat.pl/news/2026-06-30/festiwal-piekna-2026-od-31-lipca-do-2-sierpnia-w-polsacie/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718212615/https://www.polsat.pl/news/2026-06-30/festiwal-piekna-2026-od-31-lipca-do-2-sierpnia-w-polsacie/ |archive-date=18 Hulyo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Polsat |language=pl}}</ref> == Kaligiran == === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 24 Pebrero 2026, inihayag ni Gerhard Parzutka von Lipinski, pangulo ng Miss Supranational Organization, na muling magaganap ang Miss Supranational sa 27 Hunyo 2025 sa Strzelecki Park Amphitheater sa Nowy Sącz, Polonya sa 31 Hulyo 2026.<ref>{{Cite news |last=D.C. Bracamonte |first=Earl |date=24 Pebrero 2026 |title=Miss and Mister Supranational 2026 finals, venue revealed |language=en |publisher=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/02/24/2510150/miss-and-mister-supranational-2026-finals-venue-revealed |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228100957/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2026/02/24/2510150/miss-and-mister-supranational-2026-finals-venue-revealed |archive-date=28 Pebrero 2026}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Simula sa edisyong ito, ang mga kalahok na dati nang lumahok sa patimpalak ay maaaring muling lumahok pagkatapos ng dalawang taon. Tatanggapin din ng organisasyon ang mga diborsiyadong babae at mga ina, basta't hindi sila kasal.<ref>{{Cite news |last=Acebuche |first=Yoniel |date=5 Agosto 2025 |title=Miss Supranational now accepts mothers, divorced women, and returnees |language=en |publisher=[[The Philippine Star]] |url=https://philstarlife.com/news-and-views/465379-miss-supranational-now-accepts-mothers-divorced-women-and-returnees?page=2 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916014717/https://philstarlife.com/news-and-views/465379-miss-supranational-now-accepts-mothers-divorced-women-and-returnees |archive-date=16 Setyembre 2025}}</ref> Bumitiw sa kompetisyon si Kanyalak Nookaew ng Taylandiya matapos siyang patalsikin ng kaniyang pambansang organisasyon dahil sa mga seryosong paglabag sa mga patakaran.<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 2026 |title=ช็อกแฟนนางงาม ปลดฟ้าผ่า "อายกัญ" พ้นตำแหน่ง มิสซูปร้าฯ ไทยแลนด์ 2026 เหตุให้ข้อมูลเท็จ |language=th |trans-title=Beauty pageant fans are in shock as "Eye Kan" is abruptly removed from her position as Miss Supranational Thailand 2026 for providing false information |work=Manager Daily |url=https://mgronline.com/entertainment/detail/9690000067550 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260712012034/https://mgronline.com/entertainment/detail/9690000067550 |archive-date=12 Hulyo 2026}}</ref> Gayunpaman, muli siyang bumalik sa kompetisyon matapos malutas ang usapin sa pagitan niya at ng organisasyon.<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 2026 |title=อาย กัญญาลักษณ์ ทวงบัลลังก์ คืนตำแหน่ง Miss Supranational Thailand 2026 พร้อมบินลัดฟ้าสู่โปแลนด์ |language=th |trans-title=Eye Kanyalak regains the Miss Supranational Thailand 2026 title and departs for Poland |work=Naewna |publisher= |url=https://www.naewna.com/entertain/977836 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Elizabeth Blanco si Michelle Calderón bilang kinatawan ng Guwatemala sa kompetisyon dahil sa suliraning pangkalusugan.<ref>{{Cite news |last=Guzmán |first=María Alejandra |date=31 Mayo 2025 |title=Miss Guatemala Contest 2025: ¿Quiénes son las seis ganadoras que representarán a Guatemala en certámenes internacionales? |language=es |trans-title=Miss Guatemala Contest 2025: Who are the six winners who will represent Guatemala in international pageants? |work=Prensa Libre |url=https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214124607/https://www.prensalibre.com/vida/escenario/miss-guatemala-contest-2025-quienes-son-las-seis-ganadoras-que-representaran-a-guatemala-en-certamenes-internacionales/#google_vignette |archive-date=14 Disyembre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=18 Marso 2026 |title=Người đẹp 23 tuổi bỏ thi Hoa hậu Siêu quốc gia |language=vi |trans-title=The 23-year-old beauty queen withdrew from the Miss Supranational competition |work=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/nguoi-dep-23-tuoi-bo-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-post1828294.amp |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321064736/https://tienphong.vn/nguoi-dep-23-tuoi-bo-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-post1828294.amp |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> Pinalitan ni Marley Stokes si McKinley Farese bilag kinatawan ng Estados Unidos dahil sa mga personal na dahilan.<ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=23 Marso 2026 |title=Nhan sắc tân Hoa hậu Siêu quốc gia Mỹ |language=vi |trans-title=The beauty of the new Miss Supranational USA |work=Tiền Phong |publisher= |url=https://tienphong.vn/nhan-sac-tan-hoa-hau-sieu-quoc-gia-my-post1829637.tpo |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260323130836/https://tienphong.vn/nhan-sac-tan-hoa-hau-sieu-quoc-gia-my-post1829637.tpo |archive-date=23 Marso 2026}}</ref> Pinalitan ni María Paula Fierro si Andrea Alegria bilang kinatawan ng Peru matapos niyang hindi gampanan ang kaniyang mga tungkulin.<ref>{{Cite news |date=25 Abril 2026 |title=Piurana Andrea Alegría se corona como Miss Supranational Perú 2026 y representará al país en certamen global en Polonia |language=es |trans-title=Andrea Alegría from Piura is crowned Miss Supranational Peru 2026 and will represent the country in a global competition in Poland |publisher=La Republica |url=https://larepublica.pe/entretenimiento/2026/04/25/piurana-andrea-alegria-se-corona-como-miss-supranational-peru-2026-y-representara-al-pais-en-certamen-global-en-polonia-853975 |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=1 Mayo 2026 |title=Hoa hậu bị tước vương miện |language=vi |trans-title=Miss was stripped of the crown |work=Tiền Phong |publisher= |url=https://tienphong.vn/hoa-hau-bi-tuoc-vuong-mien-post1839838.tpo |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Lalahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Bahreyn, Britanikong Kapuluang Birhenes, Emiratos Arabes Unidos, at Tansaniya.<ref>{{Cite web |date=1 Abril 2026 |title=Beautiful Bahrain |url=https://www.gulfweekly.com/Articles/390583 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Gulf Weekly Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 Hulyo 2026 |title=Tanzania makes historic Miss Supranational debut, eyes global tourism spotlight |url=https://maarifaonlinemedia.co.tz/tanzania-makes-historic-miss-supranational-debut-eyes-global-tourism-spotlight/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Maarifa Online |language=en-US}}</ref> Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Bonaire na huling sumali noong 2011;<ref name=":0">{{Cite news |last=Hofstra |first=Hans |date=19 Hulyo 2026 |title=I-Shilah Benita vertegenwoordigt Bonaire op Miss Supranational 2026 in Polen |language=nl-NL |trans-title=I-Shilah Benita represents Bonaire at Miss Supranational 2026 in Poland |work=Bonaire.nu |url=https://www.bonaire.nu/nieuws/algemeen/92635/i-shilah-benita-vertegenwoordigt-bonaire-op-miss-supranational-2026-in-polen |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> Moldabya na huling sumai noong 2018; Pransiya, Singapura, at Tsina na huling sumali noong [[Miss Supranational 2022|2022]];<ref>{{Cite web |last=De Freitas |first=Delphine |date=11 Hunyo 2026 |title=Exit Miss Univers ! Miss France participera désormais à l'élection de Miss Supranational |trans-title=Miss Universe is out! Miss France will now participate in the Miss Supranational pageant |url=https://www.tf1info.fr/culture/exit-miss-univers-miss-france-participera-desormais-a-l-election-de-miss-supranational-2446872.html |access-date=26 Hulyo 2026 |website=TF1 Info |language=fr}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 December 2025 |title=知名演员吴丹担任2026年《跨国小姐大中华区总决赛》冠军评委 书写国际选美新章 |language=zh-Hans |trans-title=Renowned actress Wu Dan will serve as a judge for the 2026 Miss Transnational Greater China Finals, writing a new chapter in international beauty pageants |publisher=news521 |url=http://www.news521.com/contents/2/3300.html |url-status=live |access-date=21 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321092014/http://www.news521.com/contents/2/3300.html |archive-date=21 March 2026}}</ref> at Baybaying Garing, Hibraltar, Italya, Pakistan, Paragway, at Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Supranational 2024|2024]].<ref>{{cite news |last=Rifai |date=11 Pebrero 2026 |title=7 Potret Miss Supranational Gibraltar 2026 Ashlyn Gonzalez, Inspiring! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Gibraltar 2026 Ashlyn Gonzalez, Inspiring! |work=IDN Times |editor-last1=Kurniawan |editor-first1=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-gibraltar-2026-ashlyn-gonzalez-c1c2-01-9mwsv-zvl6pn |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260215180748/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-gibraltar-2026-ashlyn-gonzalez-c1c2-01-9mwsv-zvl6pn |archive-date=15 Pebrero 2026}}</ref> Hindi sumali si Sophie Pardington ng Nuweba Selandiya dahil sa dahilang pangkalusugan. Hindi sumali si Noémy Chevallier ng Guadalupe dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{cite news |date=12 June 2026 |title=Noémy Chevalier à Miss Supranational 2026 |language=fr |trans-title=Noémy Chevalier at Miss Supranational 2026 |website=guadeloupe.franceantilles.fr |url=https://www.guadeloupe.franceantilles.fr/actualite/culture/noemy-chevalier-a-miss-supranational-2026-1082269.php |access-date=20 June 2026}}</ref> Bukod pa rito, ilang mga kandidatang lumitaw sa ''SupraChat Challenge'' ang bumitiw din dahil sa hindi isiniwalat na dahilan, kabilang sina Linasni Kusraju ng Malaysia, Sandeepa Sewmini ng Sri Lanka,<ref>{{Cite news |date=19 Marso 2026 |title=Exciting scene awaits them… |language=en |work=The Island |publisher= |url=https://island.lk/exciting-scene-awaits-them/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260323014754/https://island.lk/exciting-scene-awaits-them/ |archive-date=23 Marso 2026}}</ref> at Alma Obama ng Gineang Ekwatoriyal. Bumitiw si Linasni Kusraju ng Malaysia dahil hindi siya nakakuha ng pahintulot na lumiban sa kaniyang trabaho.<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=13 Hulyo 2026 |title=Wakil Malaysia Mundur dari Ajang Miss Supranational 2026 |trans-title=Malaysian Representative Withdraws from Miss Supranational 2026 Pageant |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/wakil-malaysia-mundur-dari-ajang-miss-supranational-2026-c1c2-01-cw2f3-5b2d9j |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> == Mga ''Challenge Event'' == === ''Supra Chat'' === Nagsimula ang kaganapang Supra Chat noong 13 Hunyo 2026, na isinahimpapawid sa opisyal na ''YouTube channel'' ng Miss Supranational, kung saan ipinakilala ng bawat kandidata ang kanilang sarili sa grupo ng anim hanggang pitong kandidata. Ang mga nagwagi sa bawat grupo ay lalahok sa ikalawang round ng hamon, at ang kandidatang magwawagi sa ikalawang round ay pakusang lalahok sa huling ''round'', kung saan isa ang magwawagi at pakusang mapapabilang sa Top 24.<ref>{{Cite web |last=Guanzon |first=Ian Peter |date=28 Hunyo 2026 |title=The Miss Philippines rallies Filipinos to vote for Katrina Llegado |url=https://cebudailynews.inquirer.net/742177/bayanihan-for-katrina-the-miss-philippines-rallies-filipinos-to-vote-for-llegado |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Kevin |date=25 Hulyo 2026 |title=Jamaica’s Rasheda Green advances to the Supra Chat finals at Miss Supranational 2026 |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/07/25/jamaicas-rasheda-green-advances-supra-chat-finals-miss-supranational-2026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Jamaica Observer |language=en-US}}</ref> ==== Unang ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng ''Supra Chat''. * {{Color box|#99CCFF|border=darkgray}} Nakapasok sa ikalawang ''round'' ng ''Supra Chat'' bilang ''wildcard''. {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" !Grupo ! colspan="7" |Bansa/Teritoryo |- !1<ref name=":1">{{Cite web |date=13 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 1! |url=https://www.youtube.com/watch?v=FaIYIm720yA |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> | bgcolor="gold" | {{flagicon|AUS}} Australya | {{flagicon|BHR}} Bahreyn | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|CUW}} Curaçao |{{flagdeco|JPN}} Hapon |{{flagicon|Netherlands}} Olanda |{{flagicon|ROM}} Rumanya |{{flagicon|VEN}} Beneswela |- !2<ref name=":2">{{Cite web |date=16 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 2! |url=https://www.youtube.com/watch?v=VfTpU-4bLxY |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|BEL}} Belhika | bgcolor="gold" |{{flagicon|CAN}} Kanada | {{flagicon|GIB}} Hibraltar | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|IND}} Indiya |{{flagicon|MEX}} Mehiko |{{flagicon|NGR}} Niherya |{{flagicon|Peru}} Peru |- !3<ref name=":3">{{Cite web |date=19 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 3! |url=https://www.youtube.com/watch?v=0zdfKT_kTeI |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|ALB}} Albanya |{{flagicon|CRC}} Kosta Rika | bgcolor="gold" |{{flagicon|CZE}} Republikang Tseko |{{flagicon|GER}} Alemanya |{{flagicon|MYA}} Myanmar |{{flagicon|SPA}} Espanya |{{flagdeco|US}} Estados Unidos |- !4<ref name=":4">{{Cite web |date=23 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 4! |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZSn5zMJgPP4 |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|BRA}} Brasil |{{flagdeco|FIN}} Pinlandiya |{{flagdeco|MLT}} Malta |{{flagdeco|PAK}} Pakistan |{{flagdeco|POR}} Portugal |<s>{{flagdeco|SRI}}</s> <s>Sri Lanka</s> | bgcolor="gold" |{{flagicon|GBR}} Reyno Unido |- !5<ref name=":5">{{Cite web |date=25 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 5! |url=https://www.youtube.com/watch?v=-iylUZwvhOQ |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Flagicon|Bonaire}} Bonaire |{{flagicon|CAM}} Kambodya |{{flagicon|DOM}} Republikang Dominikano | bgcolor="gold" |{{flagicon|NAM}} Namibya |{{flagicon|NOR}} Noruwega |{{flagicon|PHL}} Pilipinas |- !6<ref name=":6">{{Cite web |date=28 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 6! |url=https://www.youtube.com/k-qGR55bkzs?si=K2WSdZTmsg77LJHn |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagdeco|CUB}} Kuba |{{flagicon|ECU}} Ekwador | bgcolor="gold" |{{flagicon|INA}} Indonesya |{{flagicon|POL}} Polonya |{{flagicon|PRI}} Porto Riko |{{flagicon|SLE}} Sierra Leone |{{flagdeco|THA}} Taylandiya |- !7<ref name=":7">{{Cite web |date=30 Hunyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 7! |url=https://www.youtube.com/watch?v=X2KW2GZt3-c |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|British Virgin Islands}} Br. Kap. Birhenes | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|GUA}} Guwatemala |{{flagicon|MDA}} Moldabya |{{flagicon|PAR}} Paragway |{{flagdeco|TUR}} Turkiya |{{flagicon|VNM}} Biyetnam | bgcolor="gold" |{{flagicon|ZAM}} Sambia |- !8<ref name=":8">{{Cite web |date=2 Hulyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 8! |url=https://www.youtube.com/watch?v=yyDymsJBp6A |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|CHN}} Tsina |{{flagicon|ISL}} Lupangyelo |<s>{{flagicon|MYS}}</s> <s>Malaysia</s> |{{NPL}} |{{flagdeco|RSA}} Timog Aprika | bgcolor="gold" |{{flagdeco|TZA}} Tansaniya |{{flagicon|ZIM}} Simbabwe |- !9<ref name=":9">{{Cite web |date=4 Hulyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 9! |url=https://www.youtube.com/watch?v=EjuOLR9aick |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |{{flagicon|CIV}} Baybaying Garing |{{flagicon|SLV}} El Salvador |<s>{{flagicon|GEQ}}</s> <s>Gineang Ekwatoriyal</s> | bgcolor="99CCFF" |{{flagicon|FRA}} Pransiya |{{flagdeco|Hong Kong}} Hong Kong | bgcolor="gold" |{{flagicon|SIN}} Singapura | rowspan="2" | |- !10<ref name=":10">{{Cite web |date=5 Hulyo 2026 |title=⚡SUPRA CHAT 2026. EPISODE 10! |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6TodliSleE |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss & Mister Supranational Official |via=YouTube}}</ref> |'''{{flagicon|DEN}}''' Dinamarka |{{flagdeco|GHA}} Gana | bgcolor="gold" |{{flagdeco|JAM}} Hamayka |{{flagdeco|LAT}} Letonya |{{flagdeco|MAC}} Makaw |{{flagdeco|KOR}} Timog Korea |} ==== Ikalawang ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa huling ''round''. {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! rowspan="2" |Grupo ! colspan="7" | Bansa/Teritoryo |- ! width="160" | 1 ! width="160" | 2 ! width="160" | 3 ! width="160" | 4 ! width="160" | 5 ! width="160" | 6 ! width="160" | 7 |- ! 1 | {{flagicon|AUS}} Australya | bgcolor="gold" |{{flagicon|CAN}} Kanada |{{flagicon|CUW}} Curaçao |{{flagicon|CZE}} Republikang Tseko |{{flagicon|IND}} Indiya | bgcolor="gold" |{{flagicon|NAM}} Namibya | bgcolor="gold" |{{flagicon|GBR}} Reyno Unido |- ! 2 | bgcolor="gold" |{{flagicon|FRA}} Pransiya |{{flagicon|GUA}} Guwatemala | bgcolor="gold" |{{flagicon|INA}} Indonesya | bgcolor="gold" |{{flagdeco|JAM}} Hamayka |{{flagicon|SIN}} Singapura | bgcolor="gold" |{{flagdeco|TZA}} Tansaniya |{{flagicon|ZAM}} Sambia |- |} ==== Huling ''round'' ==== * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Supra Chat''. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" | '''Nagwagi''' | |- | Top 6 | * {{flagdeco|JAM}} Hamayka – Rasheda Green * {{flagicon|INA}} Indonesya – Agnes Rahajeng * {{flagicon|CAN}} Kanada – Arshdeep Thind * {{flagicon|NAM}} Namibya – Cassia Sharpley * {{flagicon|FRA}} Pransiya – Ève Gilles * {{flagicon|GBR}} Reyno Unido – Niamh Taylor * {{flagdeco|TZA}} Tansaniya – Tracy Nabukeera |} === ''Miss Influencer Opportunity'' === Sa hamong ito, isang kandidata sa bawat rehiyong kontinental ang napili bilang nagwagi sa kompetisyon sa ''Facebook'', at ang iba ay napili bilang nagwagi sa mga kompetisyon sa ''Instagram'' at ''YouTube'', na silang bubuo sa Top 20 ng hamon. Mula sa 20 kandidata, isang kandidata ang magwawagi sa hamon at awtomatikong mapapabilang sa Top 24.<ref>{{Cite web |last=Lim |first=Ron |date=24 Hulyo 2026 |title=Katrina Llegado and Felipe Marasigan need Supra Fan Votes |url=https://www.gmanetwork.com/lifestyle/news/136216/katrina-llegado-and-felipe-marasigan-need-supra-fan-votes/story |access-date=26 Hulyo 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> * {{Color box|gold|border=darkgray}} Nakapasok sa Top 24 sa pamamagitan ng ''Miss Influencer Opportunity''. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- style="background:gold;" | '''Nagwagi''' | * |- | Top 20 | * {{flagicon|VEN}} Beneswela – Silvia Maestre * {{flagdeco|VIE}} Biyetnam – Quỳnh Mai Ngô * {{flagicon|British Virgin Islands}} Britanikong Kapuluang Birhenes – Deyounce Lowenfield * {{flagdeco|UAE}} Emiratos Arabes Unidos – Polli Cannabis * {{flagicon|GUA}} Guwatemala – Elizabeth Blanco * {{flagicon|IND}} Indiya – Avni Gupta * {{flagicon|INA}} Indonesya – Agnes Rahajeng * {{flagdeco|KHM}} Kambodya – Sarytola Hok * {{flagicon|NGR}} Niherya – Ndah Eno * {{flagdeco|PRY}} Paragway – Cecilia Romero * {{flagdeco|PUR}} Porto Riko – Leedanis Ortiz * {{flagicon|FRA}} Pransiya – Ève Gilles * {{flagdeco|CZE}} Republikang Tseko – Karolína Gorylová * {{flagicon|ZIM}} Simbabwe – Nicole Nyawera * {{flagdeco|ZAF}} Timog Aprika – Shannon Benting |} == Mga kandidata == Animnapu't-pitong kandidata ang lalahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Natalia|Lalaj|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hunyo 2025 |title=Mbrëmje magjike në Amfiteatër: Miss Shqipëria ka një emër të ri |language=sq |trans-title=Magical evening at the Amphitheater: Miss Albania has a new name |work=Versus |url=https://versus.al/magazine/mbremje-magjike-ne-amfiteater-miss-shqiperia-ka-nje-emer-te-ri-i24054 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321042630/https://versus.al/magazine/mbremje-magjike-ne-amfiteater-miss-shqiperia-ka-nje-emer-te-ri-i24054 |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |23 |[[Tirana]] |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |{{Sortname|Andromeda|Schuster|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Adina |first=Armin P. |date=30 Abril 2026 |title=Anna Lakrini bids farewell to Miss Supranational Germany title 'from afar' |language=en |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/666393/anna-lakrini-bids-farewell-to-miss-supranational-germany-title-from-afar |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260501201209/https://entertainment.inquirer.net/web/20260501201209/https://entertainment.inquirer.net/666393/anna-lakrini-bids-farewell-to-miss-supranational-germany-title-from-afar |archive-date=1 Mayo 2026}}</ref> |21 |[[Berlin]] |- |{{Flag icon|AUS}} [[Australya]] |{{Sortname|Rebecca|Shandley|nolink=1}}<ref>{{Cite web |title=Rebecca Shandley Miss Supranational Australia 2026 |url=https://www.missaustraliapageants.com/miss-supranational-australia-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260121210456/https://www.missaustraliapageants.com/miss-supranational-australia-2025 |archive-date=21 Enero 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss Australia Pageant |language=en}}</ref> |28 |[[Sidney]] |- |{{flagdeco|BHR}} [[Bahrain|Bahreyn]] |{{Sortname|Advaita|Shetty|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Abril 2026 |title=Purpose With Poise |language=en |work=Woman This Month |url=https://womanthismonth.com/purpose-with-poise/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260414171818/https://womanthismonth.com/purpose-with-poise/ |archive-date=14 Abril 2026}}</ref> |31 |[[Manama]] |- |{{flagicon|CIV}} [[Côte d'Ivoire|Baybaying Garing]] |{{Sortname|Lisa|Konan|nolink=1}}<ref name=":11">{{Cite web |last=Selisho |first=Kaunda |date=23 Hulyo 2026 |title=Miss Supranational 2026: Evening gown portraits steal the show ahead of the grand final [PICTURES] |url=https://www.citizen.co.za/lifestyle/entertainment/miss-supranational-2026-evening-gown-portraits-pictures/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |26 |Bingerville |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Calistee|Kalaycioglu|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Van Lierde |first=Morgane |date=22 Pebrero 2026 |title=Voici la nouvelle Miss Belgique 2026 (photos) |trans-title=Here is the new Miss Belgium 2026 (photos) |url=https://www.parismatch.be/culture/medias/2026/02/22/voici-la-nouvelle-miss-belgique-2026-PJ63KDTG2FGE3N5QP525Q73GHE/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Paris Match |language=fr}}</ref> |20 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{Sortname|Silvia|Maestre|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 2025 |title=Silvia Maestre triunfa como Miss Supranational Venezuela |language=es |trans-title=Silvia Maestre triumphs as Miss Supranational Venezuela |work=Noticias Venevisión |url=https://noticiasvenevision.com/noticias/entretenimiento/silvia-maestre-triunfa-como-miss-supranational-venezuela#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219053019/https://noticiasvenevision.com/noticias/entretenimiento/silvia-maestre-triunfa-como-miss-supranational-venezuela |archive-date=19 Disyembre 2025}}</ref> |27 |Santa María de Ipire |- |{{flagicon|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Quỳnh Mai|Ngô|Ngô Thị Quỳnh Mai|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Abril 2026 |title=Beauty queen Mai Ngo will represent Vietnam at Miss Supranational 2026. |publisher=Vietnam.vn |url=https://www.vietnam.vn/en/nguoi-dep-mai-ngo-dai-dien-viet-nam-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260413195002/https://www.vietnam.vn/en/nguoi-dep-mai-ngo-dai-dien-viet-nam-thi-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026 |archive-date=13 Abril 2026}}</ref> |30 |[[Lungsod Ho Chi Minh]] |- |{{Flagicon|Bonaire}} [[Bonaire]] |{{Sortname|I-Shilah|Benita|nolink=1}}<ref name=":0" /> |22 |Kralendijk |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{Sortname|Lara|Marina|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rodrigues |first=Paul |date=1 Marso 2026 |title=Capixaba Lara Marina conquista título do Miss Supranational Brasil |language=pt-BR |trans-title=Lara Marina from Espírito Santo wins the Miss Supranational Brazil title |work=Folha Vitória |url=https://www.folhavitoria.com.br/cultura/entretenimento/capixaba-lara-marina-conquista-titulo-do-miss-supranational-brasil/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307043644/https://www.folhavitoria.com.br/cultura/entretenimento/capixaba-lara-marina-conquista-titulo-do-miss-supranational-brasil/ |archive-date=7 Marso 2026}}</ref> |19 |Afonso Cláudio |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} [[Britanikong Kapuluang Birhenes]] |{{Sortname|Deyounce|Lowenfield|nolink=1}} |22 |Tortola |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{Sortname|Eugenia|Redin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Tuyết |first=Linh |date=21 Marso 2026 |title=The Miss Supranational winner is 1.76m tall, an English teacher, and possesses stunning beauty |language=en |publisher=VGT TV |url=https://vgt.vn/hoa-hau-sieu-quoc-gia-cao-1m76-la-giao-vien-tieng-anh-nhan-sac-cuc-pham-ihyes-20260321t7659663/?lang=en |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321082738/https://vgt.vn/hoa-hau-sieu-quoc-gia-cao-1m76-la-giao-vien-tieng-anh-nhan-sac-cuc-pham-ihyes-20260321t7659663/?lang=en |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |24 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CUW}} [[Curaçao]] |{{Sortname|Veronica|Pichardo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Marso 2026 |title=Veronica Pichardo i Leonardo Pita Leça ta "Miss i Mister Supranational 2026 |language=pap |trans-title=Veronica Pichardo and Leonardo Pita Leça are "Miss and Mister Supranational 2026 |publisher=Vigilante Korso |url=https://vigilantekorsou.news/veronica-pichardo-i-leonardo-pita-leca-ta-miss-i-mister-supranational-2026/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321170433mp_/https://vigilantekorsou.news/veronica-pichardo-i-leonardo-pita-leca-ta-miss-i-mister-supranational-2026/ |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |23 |Willemstad |- |{{flagicon|DEN}} [[Dinamarka]] |{{Sortname|Samantha|Jensen|nolink=1}} |26 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{Sortname|Kika|Marques|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Abril 2026 |title=Kika Marques es Ecuador: la guayaquileña irá tras la corona del Miss Supranational 2026 |language=es |trans-title=Kika Marques is Ecuador: the Guayaquil native will go after the Miss Supranational 2026 crown |work=El Diario |url=https://www.eldiario.ec/espectaculos/kika-marques-es-ecuador-la-guayaquilena-ira-tras-la-corona-del-miss-supranational-2026-24042026/ |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |29 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{Sortname|Argelia|Rodríguez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Serrano |first=Oscar |title=Ella es Argelia Rodríguez, la nueva Miss Supranational El Salvador 2026 |language=es |trans-title=She is Argelia Rodríguez, the new Miss Supranational El Salvador 2026 |work=Xpot |url=https://xpot.sv/ella-es-argelia-rodriguez-la-nueva-miss-supranational-el-salvador-2026/ |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609085337/https://xpot.sv/ella-es-argelia-rodriguez-la-nueva-miss-supranational-el-salvador-2026/ |archive-date=9 Hunyo 2026}}</ref> |27 |[[San Salvador]] |- |{{flagdeco|UAE}} [[Emiratos Arabes Unidos]] |{{Sortname|Polli|Cannabis|nolink=1}} |29 |[[Minsk]] |- |{{flagicon|SPA}} [[Espanya]] |{{Sortname|Nelly|Mestre|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=M. |first=Amaliya |date=23 Hulyo 2026 |title=Pesona Nelly Mestre Miss Supranational Spanyol 2026 |trans-title=7 Portraits of Nelly Mestre, Miss Supranational Spain 2026, Elegant! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-nelly-mestre-miss-supranational-spanyol-2026-c1c2-01-xk5dk-cqz3hz |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |21 |Palencia |- |{{flagdeco|US}} [[Estados Unidos]] |{{Sortname|Marley|Stokes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Abril 2026 |title=Miss Supranational USA 2026 |url=https://missallamerican.com/misssupranationalusa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515142409/https://missallamerican.com/misssupranationalusa/ |archive-date=15 Mayo 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Miss All American |language=en}}</ref> |29 |Lexington |- |{{flagdeco|GHA}} [[Ghana|Gana]] |{{Sortname|Naa Asheley|Nartey|nolink=1}}<ref name=":11" /> |26 |[[Accra]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Elizabeth|Blanco|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Vincente |first=Jaqueline |date=9 Abril 2026 |title=Coronan a Elizabeth Blanco como Miss Supranational Guatemala 2026 |language=es |trans-title=Elizabeth Blanco crowned Miss Supranational Guatemala 2026 |work=Guatemala.com |url=https://www.guatemala.com/noticias/sociedad/elizabeth-blanco-nueva-miss-supranational-guatemala-2026.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260409183242/https://www.guatemala.com/noticias/sociedad/elizabeth-blanco-nueva-miss-supranational-guatemala-2026.html |archive-date=9 Abril 2026}}</ref> |29 |Jutiapa |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Rasheda|Green|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hunyo 2026 |title=Kasheem, Rasheda cop Mr and Miss Supranational Jamaica titles |language=en |work=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/06/04/kasheem-rasheda-cop-mr-miss-supranational-jamaica-titles/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609110712/https://www.jamaicaobserver.com/2026/06/04/kasheem-rasheda-cop-mr-miss-supranational-jamaica-titles/ |archive-date=9 Hunyo 2026}}</ref> |23 |Saint Thomas |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{Sortname|Sadia|Nagatori|nolink=1}}<ref name=":12">{{Cite web |last=Sulthon |first=Fadel Muhammad |date=23 Hulyo 2026 |title=Pesona Finalis Asia di Pemotretan Evening Gown Miss Supranational 2026 |trans-title=The Charm of Asian Finalists at the Miss Supranational 2026 Evening Gown Photoshoot |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/pesona-finalis-asia-di-pemotretan-evening-gown-miss-supranational-2026-c1c2-01-vyn5m-pr0q6x |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |25 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |{{Sortname|Ashlyn|Gonzalez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Corrales |first=Maria Jesus |date=8 Hulyo 2026 |title=Ashlyn Gonzalez to represent Gibraltar at Miss Supranational 2026 in Poland |url=https://www.chronicle.gi/ashlyn-gonzalez-to-represent-gibraltar-at-miss-supranational-2026-in-poland/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Gibraltar Chronicle |language=en}}</ref> |23 |[[Gibraltar|Hibraltar]] |- |{{flag|Hong Kong}} |{{Sortname|Yuying|Zhang|nolink=1}}<ref name=":12" /> |23 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Avni|Gupta|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Bhatnagar |first=Akash |date=4 Enero 2026 |title=Miss Diva Supranational 2025 Avni Gupta says winning fulfils her childhood dream of being called 'India' on global stage |language=en |publisher=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/leisure/miss-diva-supranational-2025-avni-gupta-says-winning-fulfils-her-childhood-dream-of-being-called-india-on-global-stage-101767508039267.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260104075451/https://www.hindustantimes.com/htcity/leisure/miss-diva-supranational-2025-avni-gupta-says-winning-fulfils-her-childhood-dream-of-being-called-india-on-global-stage-101767508039267.html |archive-date=4 Enero 2026}}</ref> |22 |[[Agra]] |- |{{flagicon|INA}} [[Indonesia|Indonesya]] |{{Sortname|Agnes|Rahajeng|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Sulthon |first=Fadel Muhammad |date=4 Mayo 2026 |title=Inilah Susunan Ajang Internasional untuk Top 4 Puteri Indonesia 2026 |language=id |trans-title=Here's the International Competition Lineup for the Top 4 Miss Indonesia 2026 |work=IDN Times |editor-last=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/inilah-susunan-ajang-internasional-untuk-top-4-puteri-indonesia-2026-c1c2-01-vyn5m-l29qf6 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260504123343/https://www.idntimes.com/men/ladies/inilah-susunan-ajang-internasional-untuk-top-4-puteri-indonesia-2026-c1c2-01-vyn5m-l29qf6 |archive-date=4 Mayo 2026}}</ref> |26 |Blora |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{Sortname|Morena|Teti|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 2026 |title=Dal reparto di Ematologia alle passerelle di bellezza. L'Italia sceglie Morena Teti di Lanciano per Miss Supranational |language=it |trans-title=From the Hematology Department to the beauty catwalks. Italy chooses Morena Teti of Lanciano for Miss Supranational. |work=Abruzzo Live |url=https://www.abruzzolive.tv/cultura-spettacoli/l-italia-sceglie-morena-teti-per-miss-supranational-2026-it39383.html#google_vignette |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |28 |[[Lanciano]] |- |{{flagicon|CAM}} [[Cambodia|Kambodya]] |{{Sortname|Sarytola|Hok|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Lyhorng |date=16 Mayo 2026 |title=ស៊ូរហូតជោគជ័យ! ទីបំផុត ហុក សារីតុលា ក្លាយជាម្ចាស់មកុដថ្មី Miss supranational Cambodia 2026 |language=km |trans-title=Sustain success! Finally, Hok Sarytola becomes the new owner of the crown Miss supranational Cambodia 2026 |publisher=Popular |url=https://popular.com.kh/%E1%9E%9F%E1%9F%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9E%A0%E1%9E%BC%E1%9E%8F%E1%9E%87%E1%9F%84%E1%9E%82%E1%9E%87%E1%9F%90%E1%9E%99-%E1%9E%91%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9E%BB%E1%9E%8F-%E1%9E%A0%E1%9E%BB%E1%9E%80/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260516061151/https://popular.com.kh/%E1%9E%9F%E1%9F%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9E%A0%E1%9E%BC%E1%9E%8F%E1%9E%87%E1%9F%84%E1%9E%82%E1%9E%87%E1%9F%90%E1%9E%99-%E1%9E%91%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9E%BB%E1%9E%8F-%E1%9E%A0%E1%9E%BB%E1%9E%80/ |archive-date=16 Mayo 2026}}</ref> |24 |Battambang |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Arshdeep|Thind|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Arora |first=Rohini |date=6 Oktubre 2025 |title=Jacquoline Martin and advocacy work |language=en |publisher=Legislative Assembly of British Columbia |url=https://lims.leg.bc.ca/hdms/file/Debates/43rd1st/20251006am-Hansard-n75.html#d1e425 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224201836/https://lims.leg.bc.ca/hdms/file/Debates/43rd1st/20251006am-Hansard-n75.html#d1e425 |archive-date=24 Pebrero 2026}}</ref> |24 |[[Abbotsford, British Columbia|Abbotsford]] |- |{{flagicon|CRC}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |{{Sortname|Fiorella|Araya|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=6 Marso 2026 |title=Người đẹp nổi bật nhất Hoa hậu Siêu quốc gia 2026 |language=vi |trans-title=The most outstanding beauty at Miss Supranational 2026 |work=Tiền Phong |publisher= |url=https://tienphong.vn/nguoi-dep-noi-bat-nhat-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026-post1825227.tpo |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307042450/https://tienphong.vn/nguoi-dep-noi-bat-nhat-hoa-hau-sieu-quoc-gia-2026-post1825227.tpo |archive-date=7 Marso 2026}}</ref> |23 |Heredia |- |{{flagicon|Cuba}} [[Cuba|Kuba]] |{{Sortname|Lianeth|Aguilera|nolink=1}} |26 |[[Havana]] |- |{{flagicon|LAT}} [[Letonya]] |{{Sortname|Anastasija|Aleksejevska|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Hunyo 2026 |title=Foto: Modeles Anastasijas Aleksejevskas labdarības vakarā nieru skrīninga atbalstam savāc 12 500 eiro |trans-title=Photo: Models raise 12,500 euros in support of kidney screening at Anastasia Alekseevska's charity evening |url=https://www.delfi.lv/life/56017206/veseliba/120121483/foto-modeles-anastasijas-aleksejevskas-labdaribas-vakara-nieru-skrininga-atbalstam-savac-12-500-eiro |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Delfi |language=lv}}</ref> |27 |[[Riga]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |{{Sortname|Hrafnhildur|Haraldsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=16 Hulyo 2026 |title=Potret Keberangkatan Kontestan Miss Supranational 2026 ke Polandia |trans-title=10 Portraits of the Departure of Miss Supranational 2026 Contestants to Poland |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-keberangkatan-kontestan-miss-supranational-2026-ke-polandia-c1c2-01-cw2f3-rkxmxp |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |22 |[[Reikiavik]] |- |{{flag|Makaw}} |{{Sortname|Luiyu|Li|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Pebrero 2026 |title=Miss Supranational Macau 2026 crowned! |url=https://www.misssupranational.com/miss-supranational-china-2026-crowned-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260207050704/https://www.misssupranational.com/miss-supranational-china-2026-crowned-2/ |archive-date=7 Pebrero 2026 |access-date=26 Hulyo 2026 |publisher=Miss Supranational |language=en}}</ref> |21 |[[Macau|Makaw]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{Sortname|Shannah|Rapa|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Bayliss |first=Emil Calleja |date=14 Hulyo 2026 |title=Shannah Vella Rapa Se Tirrappreżenta Lil Malta F'Miss Supranational 2026 Fil-Polonja |trans-title=Shannah Vella Rapa Will Represent Malta At Miss Supranational 2026 In Poland |url=https://gwida.mt/shannah-vella-rapa-se-tirrapprezenta-lil-malta-fmiss-supranational-2026-fil-polonja/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Gwida |language=mt}}</ref> |25 |Swieqi |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Sofía|Zamora|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Gutiérrez |first=Celeste |date=30 Nobyembre 2025 |title=Miss México 2025: EN VIVO los detalles de la gran final del certamen de belleza |language=es |trans-title=Miss Mexico 2025: LIVE coverage of the grand finale of the beauty pageant |work=The Herald Mexico |url=https://heraldodemexico.com.mx/espectaculos/2025/11/30/miss-mexico-2025-en-vivo-los-detalles-de-la-gran-final-del-certamen-de-belleza-748949.html#google_vignette |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203102943/https://heraldodemexico.com.mx/espectaculos/2025/11/30/miss-mexico-2025-en-vivo-los-detalles-de-la-gran-final-del-certamen-de-belleza-748949.html#google_vignette |archive-date=3 Disyembre 2025}}</ref> |28 |Colima |- |{{flagicon|MDA}} [[Moldabya]] |{{Sortname|Olga|Guțanu|nolink=1}} |25 |Ungheni |- |{{flagicon|MYA}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Zin Moe Pyae||nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Abril 2026 |title=Myanmar beauty queen set for Miss Supranational 2026 in Poland |language=en |work=New Light of Myanmar |url=https://www.gnlm.com.mm/myanmar-beauty-queen-set-for-miss-supranational-2026-in-poland/ |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |25 |Pyay |- |{{flagicon|NAM}} [[Namibia|Namibya]] |{{Sortname|Cassia|Sharpley|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Mayo 2026 |title=Cassia verteenwoordig ons by Miss Supranational in Pole |language=nl |trans-title=Cassia represents us at Miss Supranational in Poland |work=Kosmos |url=https://www.kosmos.com.na/nuus/cassia-verteenwoordig-ons-by-miss-supranational-in-pole |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Windhoek]] |- |{{NPL}} |{{Sortname|Purnima|Karki|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Hunyo 2026 |title=कटारीकी पूर्णिमा कार्की 'मिस सुपरनाशनल नेपाल २०२६' घोषित |language=hi |trans-title=Purnima Karki from Katari declared 'Miss Supranational Nepal 2026' |work=Himalaya Post |url=https://himalayapost.com/archives/473384 |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |24 |Katari |- |{{flagicon|NGR}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Ndah|Eno|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Atume |first=Terfa Philip |date=1 Setyembre 2025 |title=A crown fpr Ndah Eno Miss Supranational Nigeria 2025 |language=en |work=Rhythm 93.7 FM |url=https://rhythm937.com/a-crown-for-ndah-eno-miss-supranational-nigeria-2025/ |url-status=dead |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260122072845/https://rhythm937.com/a-crown-for-ndah-eno-miss-supranational-nigeria-2025/ |archive-date=22 Enero 2026}}</ref> |18 |Akwa Ibom |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{Sortname|Chelsea Victoria|Sand|nolink=1}} |22 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|Netherlands}} [[Netherlands|Olanda]] |{{Sortname|Selina|Rakké|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Minh |first=Khôi |date=31 Marso 2026 |title=Mỹ nhân tóc đỏ đăng quang Hoa hậu Siêu quốc gia Hà Lan 2026 |language=vi |trans-title=The redhead beauty was crowned Miss Supranational Netherlands 2026 |work=Saostar.vn |url=https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/my-nhan-toc-do-dang-quang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-ha-lan-2026-202603311043043664.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331091649/https://www.saostar.vn/nguoi-mau-hoa-hau/my-nhan-toc-do-dang-quang-hoa-hau-sieu-quoc-gia-ha-lan-2026-202603311043043664.html |archive-date=31 Marso 2026}}</ref> |24 |[[Utrecht]] |- |{{flagicon|PAK}} [[Pakistan]] |{{Sortname|Azqa|Sohail|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Hulyo 2026 |title=Dr Azqa Sohail to represent Pakistan at Miss Supranational 2026 in Poland |url=https://tribune.com.pk/story/2617310/dr-azqa-sohail-to-represent-pakistan-at-miss-supranational-2026-in-poland |access-date=26 Hulyo 2026 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref> |30 |Rawalpindi |- |{{flagicon|PAR}} [[Paraguay|Paragway]] |{{Sortname|Cecilia|Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Oktubre 2025 |title=¡El resumen! Todo sobre el caso de Ceci Romero versus las páginas de misses |trans-title=The recap! Everything about the Ceci Romero case versus the beauty pageant websites |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2025/10/02/el-resumen-todo-sobre-el-caso-de-ceci-romero-versus-las-paginas-de-misses/ |access-date=26 Hulyo 2026 |website=La Nación |language=es}}</ref> |22 |Caazapá |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |{{Sortname|María Paula|Fierro|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Napa |first=Renzo |date=12 Hulyo 2026 |title="Estamos muy preparados": María Paula Fierro, miss Supranational Perú, viaja a Polonia en busca de la corona internacional |trans-title="We are very well prepared": María Paula Fierro, Miss Supranational Peru, travels to Poland in search of the international crown |url=https://rpp.pe/famosos/farandula/maria-paula-fierro-miss-supranational-peru-viaja-a-polonia-en-busca-de-la-corona-internacional-estamos-muy-preparados-noticia-1696985 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Radio Programas del Perú |language=es}}</ref> |25 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{flagicon|PHL}} [[Miss Universe Philippines 2025|Pilipinas]] |{{Sortname|Katrina|Llegado}}<ref>{{Cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=3 Mayo 2025 |title=WATCH: Miss Supranational Philippines 2026 Katrina Llegado on women in politics |language=en |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/05/03/2440271/watch-miss-supranational-philippines-2026-katrina-llegado-women-politics |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724121833/https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2025/05/03/2440271/watch-miss-supranational-philippines-2026-katrina-llegado-women-politics |archive-date=24 Hulyo 2025}}</ref> |28 |[[Taguig]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{Sortname|Selja|Kolu|nolink=1}} |22 |Lahti |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{Sortname|Oliwia|Mikulska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rybak |first=Adrian |date=29 Hunyo 2025 |title=Oliwia Mikulska - kim jest Miss Polski 2025? Tak wygląda najpiękniejsza kobieta w kraju |language=pl |trans-title=Oliwia Mikulska - Who is Miss Poland 2025? This is what the most beautiful woman in the country looks like |work=Radio Eska |url=https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/oliwia-mikulska-kim-jest-miss-polski-2025-tak-wyglada-najpiekniejsza-kobieta-w-kraju-aa-4aE8-2v3H-FQmz.html |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260321053640/https://www.eska.pl/rozrywka/gwiazdy/oliwia-mikulska-kim-jest-miss-polski-2025-tak-wyglada-najpiekniejsza-kobieta-w-kraju-aa-4aE8-2v3H-FQmz.html |archive-date=21 Marso 2026}}</ref> |20 |Żary |- |{{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |{{Sortname|Leedanis|Ortiz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Hunyo 2025 |title=Estas son las cuatro nuevas reinas de Nuestra Belleza Puerto Rico 2025 |language=es |trans-title=These are the four new queens of Nuestra Belleza Puerto Rico 2025 |work=Metro Puerto Rico |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/06/02/estas-son-las-cuatro-nuevas-reinas-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2025/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250730191446/https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/06/02/estas-son-las-cuatro-nuevas-reinas-de-nuestra-belleza-puerto-rico-2025/ |archive-date=30 Hulyo 2025}}</ref> |23 |Coamo |- |{{flagicon|Portugal}} [[Portugal]] |{{Sortname|Sabrina|Gladio|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Andini |first=Dewi |date=11 Hulyo 2026 |title=Potret Miss Supranational Portugal 2026 Sabrina Gladio |trans-title=7 Potraits of Miss Supranational Portugal 2026 Sabrina Gladio, Stunning! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-portugal-2026-sabrina-gladio-c1c2-01-cw2f3-cwc04q |access-date=26 Hulyo 2026 |website=IDN Times |language=id}}</ref> |31 |[[Lisboa|Lisbon]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |{{Sortname|Ève|Gilles|Eve Gilles|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hunyo 2026 |title=Ève Gilles représentera la France au concours Miss Supranational, en remplacement de Miss Univers |language=fr |trans-title=Eve Gilles will represent France at the Miss Supranational competition, replacing Miss Universe |work=20 minutes |url=https://www.20minutes.fr/arts-stars/people/4228518-20260611-eve-gilles-representera-france-concours-miss-supranational-remplacement-miss-univers |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260612080729/https://www.20minutes.fr/arts-stars/people/4228518-20260611-eve-gilles-representera-france-concours-miss-supranational-remplacement-miss-univers |archive-date=12 Hunyo 2026}}</ref> |22 |Quaëdypre |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Nicole|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Nam |first=Duy |date=13 Marso 2026 |title=Huấn luyện viên thể hình đăng quang hoa hậu |language=vi |trans-title=Fitness trainer crowned beauty queen |work=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/huan-luyen-vien-the-hinh-dang-quang-hoa-hau-post1827166.tpo |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260314034837/https://tienphong.vn/huan-luyen-vien-the-hinh-dang-quang-hoa-hau-post1827166.tpo |archive-date=14 Marso 2026}}</ref> |23 |Hermanas Mirabal |- |{{flagicon|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Karolína|Gorylová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shruthi |date=3 Hulyo 2026 |title=Eduarda Braum Crowns Barbara Plintova as Miss Supranational Czech Republic 2026 |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-supranational/eduarda-braum-crowns-barbara-plintova-as-miss-supranational-czech-republic-2026/articleshow/154912420.cms |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Femina |language=en}}</ref> |27 |Český Těšín |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |{{Sortname|Niamh|Taylor|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Downey |first=Emma |date=26 Pebrero 2026 |title=Meet the Chorley beauty queen related to Princess Diana set to compete in the Pageant World Final in Poland |language=en |publisher=Lancashire Post |url=https://www.lep.co.uk/news/meet-the-chorley-beauty-queen-related-to-princess-diana-set-to-compete-in-the-pageant-world-final-in-poland-5611549 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260310165312/https://www.lep.co.uk/news/meet-the-chorley-beauty-queen-related-to-princess-diana-set-to-compete-in-the-pageant-world-final-in-poland-5611549 |archive-date=10 Marso 2026}}</ref> |28 |Kirkby |- |{{flag|Romania|name=Rumanya}} |{{Sortname|Luiza|Mocanu|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rifai |date=11 Enero 2026 |title=7 Potret Miss Supranational Rumania 2026 Luiza Mocanu, Exquisite! |language=id |trans-title=7 Portraits of Miss Supranational Romania 2026 Luiza Mocanu, Exquisite! |publisher=IDN Times |editor-last=Kurniawan |editor-first=Wahyu |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-rumania-2026-luiza-mocanu-exquisite-c1c2-01-9mwsv-z4pw0f |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260215180757/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-supranational-rumania-2026-luiza-mocanu-exquisite-c1c2-01-9mwsv-z4pw0f |archive-date=15 Pebrero 2026}}</ref> |23 |Piatra Neamț |- |{{flagdeco|ZAM}} [[Zambia|Sambia]] |{{Sortname|Eutray|Simwatachela|nolink=1}} |27 |Kalomo |- |{{flagicon|SLE}} [[Sierra Leone]] |{{sortname|Lachaveh|Davies|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Abril 2025 |title=Lachaeveh A. K. Davies Crowned Miss Sierra Leone 2025 |url=https://www.sierraleonemonitor.com/lachaeveh-davies-crowned-miss-sierra-leone/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250515131035/https://www.sierraleonemonitor.com/lachaeveh-davies-crowned-miss-sierra-leone/ |archive-date=15 Mayo 2025 |access-date=26 Hulyo 2026 |website=Sierra Leone Monitor |language=en-GB}}</ref> |26 |[[Freetown]] |- |{{flagicon|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Nicole|Nyawera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=While tension fills History was made in Harare as Miss Universe Zimbabwe crowned seven beauty queens to represent the country at some of the world's biggest pageants |language=en |work=Zimbo Live News |url=https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607055812/https://zimbolivenews.com/news/while-tension-fills-history-was-made-in-harare-as-miss-universe-zimbabwe-crowned-seven-beauty-queens-to-represent-the-country-at-some-of-the-worlds-biggest-pageants |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |26 |Mutare |- |{{flagicon|SIN}} [[Singapura]] |{{Sortname|Lucy|Lu|nolink=1}}<ref name=":12" /> |24 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{Sortname|Tracy|Nabukeera|nolink=1}}<ref name=":11" /> |23 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{Sortname|Kanyalak|Nookaew|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 2026 |title=จบดราม่า! แฟนนางงามเฮ 'อาย กัญญาลักษณ์' คืนตำแหน่ง มิสซูปร้าฯ ไทยแลนด์ ก่อนบินพรุ่งนี้ |language=th |trans-title=Drama ends! Beauty pageant fans celebrate as 'Eye Kanyalak' is reinstated as Miss Supranational Thailand before departing tomorrow |publisher=Matichon |url=https://www.matichon.co.th/lifestyle/social-women/news_5809509 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Lalawigan ng Pathum Thani|Pathum Thani]] |- |{{flagdeco|RSA}} [[Timog Aprika]] |{{Sortname|Shannon|Benting|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Maako |first=Keitumetse |date=7 Hunyo 2026 |title='Super excited': Newly crowned Shannon Benting set to fly SA flag at Miss Supranational |language=en |work=News24 |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/celebrities/super-excited-newly-crowned-shannon-benting-set-to-fly-sa-flag-at-miss-supranational-20260607-0630 |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260608014853/https://www.news24.com/ |archive-date=8 Hunyo 2026}}</ref> |30 |Northcliff |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{Sortname|Yoonjeong|Lee|nolink=1}}<ref name=":12" /> |25 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHN}} [[Tsina]] |{{Sortname|Yuanxi|Qi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Enero 2026 |title=Những hoa hậu đăng quang đầu năm 2026 |language=vi |trans-title=Misses crowned in early 2026 |publisher=24h |url=https://www.24h.com.vn/thoi-trang/nhung-hoa-hau-dang-quang-dau-nam-2026-c78a1726867.html |access-date=26 Hulyo 2026}}</ref> |26 |[[Shanghai]] |- |{{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{Sortname|İlayda|Güvenç|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Temür |first=Melisa |date=20 Disyembre 2025 |title=Miss Turkey Supranational 2025 güzeli de belli oldu! |language=tr |trans-title=The winner of Miss Turkey Supranational 2025 has been announced! |publisher=Magazin Burada |url=https://magazinburada.net/miss-turkey-supranational-2025-guzeli-de-belli-oldu/ |url-status=live |access-date=26 Hulyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226015424/https://magazinburada.net/miss-turkey-supranational-2025-guzeli-de-belli-oldu/ |archive-date=26 Pebrero 2026}}</ref> |22 |[[Ankara]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.misssupranational.com/}} {{Miss Supranational}} [[Kategorya:Miss Supranational]] htdqo7x8522rmp2rhqjrou28gfzo8iz 0 338904 2217655 2026-07-26T11:39:55Z ZamboniZoomer 149516 Inilipat ni ZamboniZoomer ang pahinang [[Limulido]] sa [[Arapayan(Limulido)]]: Arapayan ang tawag sa horse shoe crab sa malalim na Tagalog at Bicolano, ginagamit pa rin ang salita sa kasalukuyan 2217655 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Arapayan(Limulido)]] iq3lyrw2ab6sg8qvm617wcxbeik1gzb